Technologia GRID w badaniach naukowych na Wielkim Zderzaczu Hadronów w CERN

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "Technologia GRID w badaniach naukowych na Wielkim Zderzaczu Hadronów w CERN"

Transkrypt

1 Technologia GRID w badaniach naukowych na Wielkim Zderzaczu Hadronów w CERN Adam Kisiel Wydział Fizyki PW Seminarium Centrum Studiów Zaawansowanych i Centrum Informatyzacji 18 marca 2014

2

3 Model Standardowy kwarki kwarki leptony leptony nośniki oddziaływań nośniki oddziaływań Skąd biorą się masy kwarków, leptonów i bozonów pośredniczących?

4 Alpy/Masyw Mont Blanc Genewa Jezioro Genewskie LHC CERN/Meyrin 4

5 CERN/LHC - Large Hardon Collider Parametry operacyjne Wiązka: 2808 grup ( bunch ) protonów o energii 4 (docelowo 7) TeV 2 wiązki przeciwbieżne Częstotliwość obiegu: 11 khz do 20 zderzeń / przecięcie Częstotliwość przecięć: 30 MHz ~ 600 milionów zderzeń/s Zderzenie: produkcja do kilkuset cząstek

6 Zderzenie proton-proton Zderzenie ołów-ołów

7 Zderzenie protonów W zderzeniu dochodzi do produkcji cząstek, w tym bozonów Higgsa. Większość z nich natychmiast rozpada się na cząstki wtórne.

8 Poszukiwanie bozonu Higgsa Bozon Higgsa: >100x cięższy niż proton rozpada się zaraz po powstaniu Wynik rozpadu: charakterystyczne układy cząstek stabilnych (np. 4 leptony, 2 kwanty gamma, 4 jety) wszystkie o ogromnych energiach Szacunek: na setki miliardów zderzeń na LHC, powstaje kilkadziesiąt tysięcy bozonów Higgsa

9 CERN detektory ATLAS i CMS

10 CERN detektor ALICE (współpraca: Wydział Fizyki PW)

11

12 5 lipca 2012 nowa cząstka! Nowa cząstka!

13 Nagroda Nobla z Fizyki 2013 François Englert Peter Higgs Uzasadnienie komisji Noblowskiej: for the theoretical discovery of a mechanism that contributes to our understanding of the origin of mass of subatomic particles, and which recently was confirmed through the discovery of the predicted fundamental particle, by the ATLAS and CMS experiments at CERN's Large Hadron Collider

14 Natłok Danych Częstotliwość Częstotliwość przecinania przecinania się: się: MHz MHz potencjalnie potencjalnie millionów millionów zderzeń/s zderzeń/s interesujących interesujących zderzeń/s zderzeń/s Miliony Miliony kanałów kanałów pomiarowych pomiarowych Mb Mb danych danych na na zderzenie zderzenie po po wstępnej wstępnej redukcji redukcji ii kompresji kompresji Konieczność Konieczność drastycznej drastycznej selekcji selekcji zderzeń zderzeń tak, tak, by by utrzymać utrzymać koszty koszty na na rozsądnym rozsądnym poziomie poziomie 14

15 Współpraca ALICE: Rozmiar w porównaniu do: ~ 1/2 ATLAS, CMS, ~ 2x LHCb ~1000 uczestników, 30 krajów, ~ 80 instytucji Waga Średnica zewnętrzna Całkowita długość Pole Magnetyczne 200 H 10,000t 16.00m 25m 0.5T s) / B G z (4 B/ G 5 2. (1 z H 0 3 s) GRID 2

16 Ogromna ilość danych Beam Type Recording (Mass Storage) (Events/s) (MB/s) ALICE Pb-Pb ATLAS pp CMS pp LHCb pp Data Archived Total/Yr (PB)

17 Wyzwanie #1: Pozyskiwanie danych Ethernet NIC cards (Mb/s) W W (ALICE (ALICE 11 GB/s, GB/s, 1PB/yr) 1PB/yr) 1.00E E E+03 Prevision 1.00E Pamięci: Pamięci: początkowo początkowo dedykowane, dedykowane, teraz teraz używana używana pamięć pamięć systemowa systemowa PC PC -- Multiplexing: Multiplexing: wiele wiele źródeł źródeł ii odbiorców odbiorców danych danych 1.00E E+00 W W fazie fazie R&D R&D ( ) ( ) był był to to znaczący znaczący problem problem ALICE proposal W W pojawiają pojawiają się się szybkie szybkie przełączniki przełączniki Ethernet Ethernet Total Internet Traffic (PB/year) 1.00E E E E+04 Prevision 1.00E+03 Przepustowość Przepustowość wzrosła wzrosła aa ceny ceny spadły spadły dzięki dzięki ogromnemu ogromnemu rynkowemu rynkowemu zapotrzebowaniu zapotrzebowaniu spowodowanemu spowodowanemu powstaniem powstaniem Internetu Internetu 1.00E E+01 Pamięć Pamięć do do przechowywania, przechowywania, transport transport ii multiplexing multiplexing to to rozwiązania rozwiązania zz rynku rynku 1.00E+00 ALICE proposal

18 Wyzwanie #2: Magazynowanie Danych Mid-Range Tape (MB/s) 1.00E E+02 Prevision 1.00E+01 Dziedzina tradycyjnie bazowała na rozwiązaniach taśmowych W 1995 (ALICE 1 GB/s) 1.00E+00 Od tego czasu ALICE proposal Hard Disk Capacity (GB) 1.00E E E+03 Prevision 1.00E GB/s GB/s czytników czytników taśm taśm 11 GB/s GB/s to to rozsądny rozsądny limit limit Taśmy Taśmy powoli powoli ulepszano ulepszano Lawinowy Lawinowy rozwój rozwój tanich tanich ii pojemnych pojemnych dysków dysków na na rynek rynek PC PC Duże Duże przepustowości przepustowości dzięki dzięki równoległemu równoległemu odczytowi odczytowi (RAID) (RAID) Dziś 1.00E E+00 ALICE proposal Roczny Roczny zbiór zbiór danych danych na na dysku dysku Magazynowanie Magazynowanie danych danych polega polega na na rozwiązaniach rozwiązaniach zz rynku rynku

19 Wyzwanie #3: Przetwarzanie Danych 100 MPP 80 Clusters 60 Dziedzina Dziedzina fizyki fizyki wysokich wysokich energii energii zawsze zawsze polegała polegała na na masowym masowym wykorzystaniu wykorzystaniu mocy mocy obliczeniowych obliczeniowych do do analizy analizy danych danych te te :: superkomputery superkomputery (CDC, (CDC, Cray Cray ii IBM). IBM). Koniec Koniec 80-tych 80-tych :: mikroprocesory mikroprocesory ii farmy farmy PC PC De-facto De-facto standard standard :: klastry klastry PC PC zz Linuxem Linuxem SMP Const Unix Linux ne: 2000-ne: fundusze fundusze na na obliczenia obliczenia w w CERN CERN niewystarczające niewystarczające do do pełnej pełnej obsługi obsługi obliczeniowej obliczeniowej całego całego eksperymentu eksperymentu Brak Brak nadziei nadziei na na znaczący znaczący przełom przełom technologiczny technologiczny Eksperymenty: Eksperymenty: naukowcy naukowcy zz instytutów instytutów zz całego całego świata, świata, wielu wielu zz nich nich dysponuje dysponuje własnymi własnymi centrami centrami zz mocami mocami obliczeniowymi obliczeniowymi Wyzwanie: Wyzwanie: integracja integracja tych tych różnorodnych różnorodnych centrów centrów tak tak by by zapewniały zapewniały spójną spójną usługę usługę obliczeniową obliczeniową udostępnianą udostępnianą przez przez GRID GRID

20 Globalna sieć centrów obliczeniowych Worldwide LHC Computing Grid: WLCG Klaster komputerowy: grupa połączonych jednostek komputerowych, które współpracują ze sobą w celu udostępnienia zintegrowanego środowiska pracy. The Worldwide LHC Computing Grid: międzynarodowy projekt mający na celu usprawnienie przechowywania oraz analizy danych pochodzących z eksperymentów LHC, łączący ponad 150 centrów komputerowych w ponad 40 krajach. The Grid is so vast and complicated that attempts to model it using the Grid have actually failed.

21 AliEn: GRID dla ALICE komputerów i TB przestrzeni dyskowej dostępne dla każdego członka kolaboracji ALICE

22 Wymagania informatyczne Redukcja danych: 5 PB do 550 kb (publikacja naukowa) Źródło danych: pojedyncze, 1GB/s, 24/24h, 10 miesięcy/rok + symulacje Monte-Carlo (rozproszone, podobna objętość) Archiwizowane pełnej próbki, z zapewnieniem dostępu. Użytkownicy: ~1000 naukowców. Gwarancja równoprawnego dostępu do danych i mocy obliczeniowych. Dodatkowo: Kod analizujący tworzony w sposób ciągły od lat 90-tych do końca trwania eksperymentu Autorzy kodu nie są zawodowymi informatykami. Czas życia eksperymentu: kilkadziesiąt lat.

23 Transformacja danych Dane z detektora: bezpośredni odczyt z elektroniki. Ciągły lub co 25 ns. Strumień: setki GB/s. Niestrukturyzowane. Nie zapisywane. Dane surowe - dane z poddetektorów łączone w zdarzenie. Wybór interesujących zdarzeń (wyzwalanie - trigger ) Redukcja strumienia do poziomu możliwego do zapisu: ~GB/s. Logiczna kwantyzacja danych w zdarzenia. Czytane kilka razy. Dane zrekonstruowane - interpretacja fizyczna danych Zdarzenie to zbiór torów - trajektorii przypisanych cząstkom. Znacząca redukcja objętości (MB/zdarzenie). Wynik: pliki ESD wielokrotnego użytku. Dane przefiltrowane - ekstrakcja minimum informacji potrzebnych do analiz fizycznych, redukcja informacji detektorowej. Redukcja objętości (co najmniej czynnik 5). Wynik: pliki AOD, bezpośrednio do analiz Wiele kopii rozmieszczonych fizycznie w różnych centrach.

24 Oprogramowanie Redukcja detektor->dane surowe: elektronika detektora i systemów wbudowanych ( embedded ), często programowalnych. Dedykowane, zaprojektowane i wykonane od zera układy. Rekonstrukcja : kod dedykowany, ściśle związany z detektorem, C++, rozwijany na bieżąco, równolegle do procesu projektowania, budowy i działania detektora. Ciągły rozwój i testowanie. Poprawność wyników zależy także od poprawności kalibracji. Zwykle do 4 sesji rekonstrukcji dla danej próbki danych surowych, na GRID. Filtrowanie : kod dedykowany, stworzony w C++, dostosowany do aktualnego programu badawczego, a więc zmieniany na bieżąco. Modularny, kilka wersji filtrowania dla każdej próbki danych, na GRID. Kod analizujący : tworzony w C++ przez użytkowników końcowych (fizyków). Aktywnie rozwijany. Uruchamiany na GRID, korzysta z AOD.

25 Organizacja centrów ALICE System obliczeniowy ALICE to GRID łączący centra obliczeniowe w instytucjach członkowskich. Tier 0, CERN: >10k CPU, kilka PB dysków+taśmy Tier 1, 7 wybranych dużych ośrodków: FZK (Niemcy), CCIN2P3 (Francja), CNAF (Włochy), NIKHEF i SARA (Holandia), RAL (Wielka Brytania), KISTI (Korea): 1-4k CPU, ~1 PB dysków, >100 TB taśmy Tier 2, pozostałe centra obliczeniowe, <1k CPU, ~kilkaset TB dysków Tier 3: małe instalacje testowe Centra obliczeniowe połączone technologiami AliEn, XROOTD Dodatkowo istnieją dedykowane klastry obliczeniowe do analiz interaktywnych PROOF (AAF, CAF)

26 Kluczowy paradygmat: warstwowość Dane surowe (raw data) AliEn + xrootd Tier 2 Tier 2 Tier 2 Rekonstrukcja ESD ESD Tier 2 Tier 1 Tier 1 ESD Tier 2 Tier 2 Tier 2 Tier Tier00(CERN) (CERN) Filtrowanie Tier 1 Tier 1 Tier 1 AOD1 AOD1 AOD1 AOD2 AOD2 AOD2 Tier 2 Tier 2 Tier 2

27 ALICE Grid: AliEn AliEn: działający prototyp już w 2002 r. Jeden interfejs do pełnych zasobów rozproszonych dla wszystkich fizyków ALICE Katalog plików, kontrola i uruchamianie obliczeń, zarządzanie oprogramowaniem, analizy fizyczne Aktualnie łączy ~100 instytucji 1 T0 (CERN/Szwajcaria) 7 T1 (Francja, Niemcy, Włochy, Holandia, Wielka Brytania, Korea) pozostałe T2 na 4 kontynentach ~45,000 (z ~450,000 WLCG na świecie) rdzeni i 25 PB dysku Zasoby są połączone ( zsumowane ) Nie ma sztywnego podziału ról / funkcji pomiędzy centrami Aby zasoby krajowe były uznane za dostępne muszą być w pełni zintegrowane z systemem Agencje finansujące dostarczają zasoby proporcjonalnie do liczby naukowców z danego kraju

28 Podstawowe pojęcia analizy ALICE Ξ π (Λ pπ ) Każde zderzenie niezależne: masowa równoległość Zderzenia grupowane w: Counts / MeV/c2 Obiekt analizy: zdarzenie (jedno lub kilka zderzeń) Do kilkunastu MB/zdarzenie Runs - zebrane w pojedynczym włączeniu detektora: do kilku milionów Pb-Pb at 0-90% (x 0.25) 0-5% 5-10% 10-20% 20-30% 30-50% 50-90% 14/09/ Periods - miesiąc działania LHC: do kilkuset milionów Modele analizy - Performance snn = 2.76 TeV Ξ Analiza wsadowe: GRID (zorganizowana lub indywidualna) Analiza lokalna (na małym wycinku danych) Analiza interaktywna PROOF+GRID Ω Κ (Λ pπ ) Analiza przygotowawcza (kalibracja, alignment, rekonstrukcja, jak najszybciej, automatycznie uruchamiana na GRID 1.3 Mass( Λ, π ) (GeV/c2) Counts / MeV/c2 Dostęp do GRID przez AliEn lub ROOT Dedykowane klastry do interaktywnej analizy równoległej PROOF/ROOT Ten sam kod lokalnie, w PROOF i Grid Pb-Pb at Performance - Ω 14/09/ snn = 2.76 TeV 0-90% (x 0.25) 0-5% 5-10% 10-20% 20-30% 30-50% 50-90% Mass( Λ, K ) (GeV/c2) 28

29 Konwersja danych surowych na dane użyteczne do analiz Działa bez przerwy pomimo szybko ewoluującego kodu i warunków zbierania danych kilkaset cykli operacji zdarzeń (RAW) poddanych konwersji (3350 CPU*lat obliczeń) Przetworzono 25PB danych Wynik: 2.2PB plików do analiz (ESD) i innych danych (321 lat trwał ich zapis)

30 Analiza tam gdzie dane Wysyła zadanie ALICE Job Catalogue ALICE File Catalogue Job lfn2, lfn3, lfn4 Job 11.1lfn1, lfn1 lfn guid Job 1.2 lfn2 lfn guid Optimizer lfn guid lfn guid lfn guid Job 2 lfn1, lfn2, lfn3, lfn4 Job 1.3 lfn3, lfn4 Job 2.1 lfn1, lfn3 Job 3 lfn1, lfn2, lfn3 Job 2.1 lfn2, lfn4 Job 3.1 lfn1, lfn3 Użytkownik Register s output {se s} {se s} {se s} {se s} {se s} ALICE central services Przyjmij proces Odeślij wyniki Job 3.2 lfn2 Site Computing Agent Site Site Computing Agent Computing Agent 30 Site Computing Agent

31 DPM xrootd (manager) xrootd (server) xrootd (server) Castor xrootd (server) WN xrootd emulation (server) dcache MSS 31 SRM MSS SRM Disk SRM VOBOX::SA SRM Magazynowanie danych

32 Pełny monitoring: MonALISA

33 Podsumowanie Analiza danych na LHC to gigantyczne wyzwanie informatyczne System obliczeniowy ALICE i LHC to dojrzały projekt, zawierający narzędzia do symulacji, rekonstrukcji, kalibracji, procedur alignment, wizualizacji i analizy danych Działa z prawdziwymi danymi od 2009 r. Wyniki na kilka prestiżowych międzynarodowych konferencji otrzymano na czas Zasoby dostępne w systemach GRID i AF wystarczają na zaspokojenie potrzeb konwersji danych RAW, symulacji oraz analiz użytkowników Choć zawsze im więcej tym lepiej Stabilna praca centrów obliczeniowych Oprogramowanie i architektura AliEn działa stabilnie i wymaga niewielu zmian

Jak znaleźć igłę w stogu siana

Jak znaleźć igłę w stogu siana Jak znaleźć igłę w stogu siana Rola obliczeń komputerowych w eksperymentach fizyki wysokich energii Krzysztof Korcyl na bazie wykładu Piotra Golonki CERN EN/ICE-SCD Użytkowanie i kopiowanie dozwolone na

Bardziej szczegółowo

Eksperyment ALICE i plazma kwarkowo-gluonowa

Eksperyment ALICE i plazma kwarkowo-gluonowa Eksperyment ALICE i plazma kwarkowo-gluonowa CERN i LHC Jezioro Genewskie Lotnisko w Genewie tunel LHC (długość 27 km, ok.100m pod powierzchnią ziemi) CERN/Meyrin Gdzie to jest? ok. 100m Tu!!! LHC w schematycznym

Bardziej szczegółowo

Jak znaleźć igłę w stogu siana

Jak znaleźć igłę w stogu siana Jak znaleźć igłę w stogu siana Rola obliczeń komputerowych w eksperymentach fizyki wysokich energii Piotr Golonka CERN EN/ICE-SCD Plan Co jest igłą a co stogiem siana... między teorią a doświadczeniem

Bardziej szczegółowo

Wszystko, co kiedykolwiek chcieliście wiedzieć o CERNie i o fizyce cząstek

Wszystko, co kiedykolwiek chcieliście wiedzieć o CERNie i o fizyce cząstek Wszystko, co kiedykolwiek chcieliście wiedzieć o CERNie i o fizyce cząstek i jeszcze kilka, których nie chcieliście wiedzieć, ale i tak się dowiecie mgr inż. Małgorzata Janik - majanik@cern.ch mgr inż.

Bardziej szczegółowo

Nauka i technologia dwa spojrzenia na CERN

Nauka i technologia dwa spojrzenia na CERN Nauka i technologia dwa spojrzenia na CERN Politechnika Krakowska, wykład inauguracyjny, 3.10.2014 Agnieszka Zalewska, IFJ PAN Przewodnicząca Rady CERN-u CERN utworzony został w 1954: przez 12 państw europejskich

Bardziej szczegółowo

WYKŁAD 8. Wszechświat cząstek elementarnych dla przyrodników

WYKŁAD 8. Wszechświat cząstek elementarnych dla przyrodników Wszechświat cząstek elementarnych dla przyrodników WYKŁAD 8 1 Maria Krawczyk, Wydział Fizyki UW 2.12. 2009 Współczesne eksperymenty-wprowadzenie Detektory Akceleratory Zderzacze LHC Mapa drogowa Tevatron-

Bardziej szczegółowo

LHC i po co nam On. Piotr Traczyk CERN

LHC i po co nam On. Piotr Traczyk CERN LHC i po co nam On Piotr Traczyk CERN LHC: po co nam On Piotr Traczyk CERN Detektory przy LHC Planowane są 4(+2) eksperymenty na LHC ATLAS ALICE CMS LHCb 5 Program fizyczny LHC 6 Program fizyczny LHC

Bardziej szczegółowo

WYKŁAD 8. Wszechświat cząstek elementarnych dla przyrodników. Maria Krawczyk, Wydział Fizyki UW 25.11.2011

WYKŁAD 8. Wszechświat cząstek elementarnych dla przyrodników. Maria Krawczyk, Wydział Fizyki UW 25.11.2011 Wszechświat cząstek elementarnych dla przyrodników WYKŁAD 8 Maria Krawczyk, Wydział Fizyki UW 25.11.2011 Współczesne eksperymenty Wprowadzenie Akceleratory Zderzacze Detektory LHC Mapa drogowa Współczesne

Bardziej szczegółowo

LHC: program fizyczny

LHC: program fizyczny LHC: program fizyczny Piotr Traczyk CERN Detektory przy LHC Planowane są 4(+2) eksperymenty na LHC ATLAS ALICE CMS LHCb 2 Program fizyczny LHC Model Standardowy i Cząstka Higgsa Poza Model Standardowy:

Bardziej szczegółowo

Jak działają detektory. Julia Hoffman

Jak działają detektory. Julia Hoffman Jak działają detektory Julia Hoffman wielki Hadronowy zderzacz Wiązka to pociąg ok. 2800 wagonów - paczek protonowych Każdy wagon wiezie ok.100 mln protonów Energia chemiczna: 80 kg TNT lub 16 kg czekolady

Bardziej szczegółowo

Witamy w CERNie. Bolesław Pietrzyk LAPP Annecy (F) Wykład przygotowany przez polskich fizyków w CERNie.

Witamy w CERNie. Bolesław Pietrzyk LAPP Annecy (F) Wykład przygotowany przez polskich fizyków w CERNie. Witamy w CERNie Bolesław Pietrzyk LAPP Annecy (F) Wykład przygotowany przez polskich fizyków w CERNie bolek.pietrzyk@cern.ch 4 lipca 2012 Joe Incandela (CMS) Fabiola Gianotti (ATLAS) Première rencontre

Bardziej szczegółowo

Usługi HEP w PLGrid. Andrzej Olszewski

Usługi HEP w PLGrid. Andrzej Olszewski Usługi HEP w PLGrid Andrzej Olszewski Konsorcjum PLGrid 2 ACK CYFRONET AGH - Akademickie Centrum Komputerowe CYFRONET AGH w Krakowie ICM UW - Interdyscyplinarne Centrum Modelowania Matematycznego i Komputerowego

Bardziej szczegółowo

Wstęp do fizyki cząstek elementarnych: część eksperymentalna

Wstęp do fizyki cząstek elementarnych: część eksperymentalna Wstęp do fizyki cząstek elementarnych: część eksperymentalna Pięćdziesiąt lat badań cząstek elementarnych, nagrody Nobla, Model Standardowy Labolatorium CERN Eksperymenty LHC Detektory cząstek elementarnych

Bardziej szczegółowo

Poszukiwania bozonu Higgsa w rozpadzie na dwa leptony τ w eksperymencie CMS

Poszukiwania bozonu Higgsa w rozpadzie na dwa leptony τ w eksperymencie CMS Poszukiwania bozonu Higgsa w rozpadzie na dwa leptony τ w eksperymencie CMS Artur Kalinowski Wydział Fizyki Uniwersytet Warszawski Warszawa, 7 grudnia 2012 DETEKTOR CMS DETEKTOR CMS Masa całkowita : 14

Bardziej szczegółowo

Witamy w CERN. 2014-02-24 Marek Kowalski

Witamy w CERN. 2014-02-24 Marek Kowalski Witamy w CERN Co to jest CERN? CERN European Organization for Nuclear Research oryg. fr Conseil Europeén pour la Recherche Nucléaire Słowo nuclear (Jadrowy) czysto historyczne. W czasie, gdy zakładano

Bardziej szczegółowo

- Cząstka Higgsa - droga do teorii wszystkiego

- Cząstka Higgsa - droga do teorii wszystkiego - Cząstka Higgsa - droga do teorii wszystkiego Bohdan Grządkowski Uniwersytet Warszawski Wydział Fizyki Instytut Fizyki Teoretycznej 19 maja 2014 Uniwersytet Szczeciński Plan Model Standardowy oddziaływań

Bardziej szczegółowo

POLITECHNIKA POZNAŃSKA Wydział: BMiZ Kierunek: MiBM / KMiU Prowadzący: dr hab. Tomasz Stręk Przygotował: Adrian Norek Plan prezentacji 1. Wprowadzenie 2. Chłodzenie największego na świecie magnesu w CERN

Bardziej szczegółowo

i IFJ PAN w Krakowie S. Gadomski, "CERN i komputery",

i IFJ PAN w Krakowie S. Gadomski, CERN i komputery, CERN i komputery dr hab. Szymon Gadomski Uniwersytet Genewski i IFJ PAN w Krakowie S. Gadomski, "CERN i komputery", 22.05.2007 1 Komputery w CERN - WWW i GRID 1. Historia WWW (wynalazek CERN) na czym polegał

Bardziej szczegółowo

Compact Muon Solenoid

Compact Muon Solenoid Compact Muon Solenoid (po co i jak) Piotr Traczyk CERN Compact ATLAS CMS 2 Muon Detektor CMS był projektowany pod kątem optymalnej detekcji mionów Miony stanowią stosunkowo czysty sygnał Pojawiają się

Bardziej szczegółowo

USŁUGI HIGH PERFORMANCE COMPUTING (HPC) DLA FIRM. Juliusz Pukacki,PCSS

USŁUGI HIGH PERFORMANCE COMPUTING (HPC) DLA FIRM. Juliusz Pukacki,PCSS USŁUGI HIGH PERFORMANCE COMPUTING (HPC) DLA FIRM Juliusz Pukacki,PCSS Co to jest HPC (High Preformance Computing)? Agregowanie dużych zasobów obliczeniowych w sposób umożliwiający wykonywanie obliczeń

Bardziej szczegółowo

Obserwacja Nowej Cząstki o Masie 125 GeV

Obserwacja Nowej Cząstki o Masie 125 GeV Obserwacja Nowej Cząstki o Masie 125 GeV Eksperyment CMS, CERN 4 lipca 2012 Streszczenie Na wspólnym seminarium w CERN i na konferencji ICHEP 2012 [1] odbywającej się w Melbourne, naukowcy pracujący przy

Bardziej szczegółowo

Programowanie dla Wielkiego Zderzacza Hadronów

Programowanie dla Wielkiego Zderzacza Hadronów Programowanie dla Wielkiego Zderzacza Hadronów Wojciech Broniowski Instytut Fizyki Jądrowej PAN Uniwersytet Jana Kochanowskiego w Kielcach Universytet Pedagogiczny, 30.11.01 WB (IFJ PAN & UJK) Programowanie

Bardziej szczegółowo

Modelowanie Data Mining na wielką skalę z SAS Factory Miner. Paweł Plewka, SAS

Modelowanie Data Mining na wielką skalę z SAS Factory Miner. Paweł Plewka, SAS Modelowanie Data Mining na wielką skalę z SAS Factory Miner Paweł Plewka, SAS Wstęp SAS Factory Miner Nowe narzędzie do data mining - dostępne od połowy 2015 r. Aktualna wersja - 14.1 Interfejs webowy

Bardziej szczegółowo

Podróż do początków Wszechświata: czyli czym zajmujemy się w laboratorium CERN

Podróż do początków Wszechświata: czyli czym zajmujemy się w laboratorium CERN Podróż do początków Wszechświata: czyli czym zajmujemy się w laboratorium CERN mgr inż. Małgorzata Janik - majanik@cern.ch mgr inż. Łukasz Graczykowski - lgraczyk@cern.ch Zakład Fizyki Jądrowej, Wydział

Bardziej szczegółowo

Cyfronet w CTA. Andrzej Oziębło DKDM

Cyfronet w CTA. Andrzej Oziębło DKDM Cyfronet w CTA Andrzej Oziębło DKDM ACK CYFRONET AGH Akademickie Centrum Komputerowe CYFRONET Akademii Górniczo-Hutniczej im. Stanisława Staszica w Krakowie ul. Nawojki 11 30-950 Kraków 61 tel. centrali:

Bardziej szczegółowo

Artur Kalinowski WYBRANE ASPEKTY POSZUKIWA BOZONU HIGGSA Z MODELU STANDARDOWEGO W ZDERZENIACH PROTON PROTON W EKSPERYMENCIE CMS PRZY LHC

Artur Kalinowski WYBRANE ASPEKTY POSZUKIWA BOZONU HIGGSA Z MODELU STANDARDOWEGO W ZDERZENIACH PROTON PROTON W EKSPERYMENCIE CMS PRZY LHC Artur Kalinowski WYBRANE ASPEKTY POSZUKIWA BOZONU HIGGSA Z MODELU STANDARDOWEGO W ZDERZENIACH PROTON PROTON W EKSPERYMENCIE CMS PRZY LHC WYBRANE ASPEKTY POSZUKIWA BOZONU HIGGSA Z MODELU STANDARDOWEGO W

Bardziej szczegółowo

High Performance Computers in Cyfronet. Andrzej Oziębło Zakopane, marzec 2009

High Performance Computers in Cyfronet. Andrzej Oziębło Zakopane, marzec 2009 High Performance Computers in Cyfronet Andrzej Oziębło Zakopane, marzec 2009 Plan Podział komputerów dużej mocy Podstawowe informacje użytkowe Opis poszczególnych komputerów Systemy składowania danych

Bardziej szczegółowo

Systemy operacyjne. Systemy operacyjne. Systemy operacyjne. Zadania systemu operacyjnego. Abstrakcyjne składniki systemu. System komputerowy

Systemy operacyjne. Systemy operacyjne. Systemy operacyjne. Zadania systemu operacyjnego. Abstrakcyjne składniki systemu. System komputerowy Systemy operacyjne Systemy operacyjne Dr inż. Ignacy Pardyka Literatura Siberschatz A. i inn. Podstawy systemów operacyjnych, WNT, Warszawa Skorupski A. Podstawy budowy i działania komputerów, WKiŁ, Warszawa

Bardziej szczegółowo

Grzegorz Wrochna Narodowe Centrum Badań Jądrowych Z czego składa się Wszechświat?

Grzegorz Wrochna Narodowe Centrum Badań Jądrowych  Z czego składa się Wszechświat? Narodowe Centrum Badań Jądrowych www.ncbj.gov.pl Z czego składa się Wszechświat? 1 Budowa materii ~ cała otaczająca nas materia składa się z atomów pierwiastek chemiczny = = zbiór jednakowych atomów Znamy

Bardziej szczegółowo

Eksperyment ATLAS na Wielkim Koliderze Hadronowym. Czyli Wielka Przygoda z Fizyką i nie tylko

Eksperyment ATLAS na Wielkim Koliderze Hadronowym. Czyli Wielka Przygoda z Fizyką i nie tylko Eksperyment ATLAS na Wielkim Koliderze Hadronowym Czyli Wielka Przygoda z Fizyką i nie tylko 1 Fizyka którą będziemy badac odpowiada Warunkom które panowały tutaj 2 The study of elementary particles and

Bardziej szczegółowo

Akceleratory Cząstek

Akceleratory Cząstek M. Trzebiński Akceleratory cząstek 1/30 Akceleratory Cząstek Maciej Trzebiński Instytut Fizyki Jądrowej Polskiej Akademii Nauki Praktyki studenckie na LHC IFJ PAN, 23 sierpnia 2016 Obserwacje w makroświecie

Bardziej szczegółowo

Fizyka cząstek elementarnych warsztaty popularnonaukowe

Fizyka cząstek elementarnych warsztaty popularnonaukowe Fizyka cząstek elementarnych warsztaty popularnonaukowe Spotkanie 3 Porównanie modeli rozpraszania do pomiarów na Wielkim Zderzaczu Hadronów LHC i przyszłość fizyki cząstek Rafał Staszewski Maciej Trzebiński

Bardziej szczegółowo

NOWE MODELE ZEWNĘTRZNYCH DYSKOW Z SERII CANVIO O WIĘKSZEJ POJEMNOŚCI

NOWE MODELE ZEWNĘTRZNYCH DYSKOW Z SERII CANVIO O WIĘKSZEJ POJEMNOŚCI NOWE MODELE ZEWNĘTRZNYCH DYSKOW Z SERII CANVIO O WIĘKSZEJ POJEMNOŚCI Warszawa, 16 Marca 2015r. Toshiba Europe GmbH (TEG) Storage Peripherals Division 1 jako jedna z pierwszych firm na świecie powiększyła

Bardziej szczegółowo

Komputer. Komputer (computer) jest to urządzenie elektroniczne służące do zbierania, przechowywania, przetwarzania i wizualizacji informacji

Komputer. Komputer (computer) jest to urządzenie elektroniczne służące do zbierania, przechowywania, przetwarzania i wizualizacji informacji Komputer Komputer (computer) jest to urządzenie elektroniczne służące do zbierania, przechowywania, przetwarzania i wizualizacji informacji Budowa komputera Drukarka (printer) Monitor ekranowy skaner Jednostka

Bardziej szczegółowo

System wyzwalania i filtracji w eksperymencie ATLAS na LHC

System wyzwalania i filtracji w eksperymencie ATLAS na LHC System wyzwalania i filtracji w eksperymencie ATLAS na LHC Tomasz Bołd, AGH Wydział Fizyki i Informatyki Stosowanej Katedra Oddziaływań i Detekcji Cząstek 1 Plan Przedstawienie problemu Historia Podstawowe

Bardziej szczegółowo

Hurtownie danych - przegląd technologii Robert Wrembel Politechnika Poznańska Instytut Informatyki Robert.Wrembel@cs.put.poznan.pl

Hurtownie danych - przegląd technologii Robert Wrembel Politechnika Poznańska Instytut Informatyki Robert.Wrembel@cs.put.poznan.pl Hurtownie danych - przegląd technologii Robert Wrembel Politechnika Poznańska Instytut Informatyki Robert.Wrembel@cs.put.poznan.pl www.cs.put.poznan.pl/rwrembel Plan wykładów Wprowadzenie - integracja

Bardziej szczegółowo

Hurtownie danych - przegląd technologii

Hurtownie danych - przegląd technologii Hurtownie danych - przegląd technologii Robert Wrembel Politechnika Poznańska Instytut Informatyki Robert.Wrembel@cs.put.poznan.pl www.cs.put.poznan.pl/rwrembel Plan wykład adów Wprowadzenie - integracja

Bardziej szczegółowo

Czego oczekujemy od LHC? Piotr Traczyk. IPJ Warszawa

Czego oczekujemy od LHC? Piotr Traczyk. IPJ Warszawa Czego oczekujemy od LHC? Piotr Traczyk IPJ Warszawa Plan 1)Dwa słowa o LHC 2)Eksperymenty i program fizyczny 3)Kilka wybranych tematów - szczegółowo 2 LHC Large Hadron Collider UWAGA! Start jeszcze w tym

Bardziej szczegółowo

Sterowany jakością dostęp do usług składowania danych dla e-nauki

Sterowany jakością dostęp do usług składowania danych dla e-nauki Sterowany jakością dostęp do usług składowania danych dla e-nauki Renata Słota 1,2, Darin Nikolow 1,2, Marek Pogoda 1, Stanisław Polak 2 and Jacek Kitowski 1,2 1 Akademickie Centrum Komputerowe Cyfronet

Bardziej szczegółowo

Prace informatyczne dla projektu CTA

Prace informatyczne dla projektu CTA Prace informatyczne dla projektu CTA Anna Barnacka Centrum Astronomiczne im. Mikołaja Kopernika Tomasz Szepieniec, Joanna Kocot, Mariusz Sterzel, Tomasz Twaróg, Piotr Wójcik, Tomasz Grabarczyk, Rafał Niester,

Bardziej szczegółowo

Pierwsze dwa lata LHC

Pierwsze dwa lata LHC Pierwsze dwa lata LHC Barbara Wosiek Instytut Fizyki Jądrowej im. Henryka Niewodniczańskiego, Polskiej Akademii Nauk Radzikowskiego 152, 31-342 Kraków barbara.wosiek@ifj.edu.pl 2011-10-21 B. Wosiek, Sem.

Bardziej szczegółowo

Wprowadzenie do systemów operacyjnych. mgr inż. Krzysztof Szałajko

Wprowadzenie do systemów operacyjnych. mgr inż. Krzysztof Szałajko Wprowadzenie do systemów operacyjnych mgr inż. Krzysztof Szałajko Co to jest system operacyjny? Co to jest system komputerowy? 2 / 37 Definicja: system operacyjny System operacyjny jest programem pośredniczącym

Bardziej szczegółowo

Wykład monograficzny 0 1

Wykład monograficzny 0 1 Fizyka zderzeń relatywistycznych ciężkich jonów Wykład 0: LHC okno na Mikroświat Wykład 1: AA: Motywacja, cele fizyczne, akceleratory, eksperymenty Wykład 2: Plazma kwarkowo-gluonowa Wykład 3: Geometria

Bardziej szczegółowo

Dwa lub więcej komputerów połączonych ze sobą z określonymi zasadami komunikacji (protokołem komunikacyjnym).

Dwa lub więcej komputerów połączonych ze sobą z określonymi zasadami komunikacji (protokołem komunikacyjnym). Sieci komputerowe Dwa lub więcej komputerów połączonych ze sobą z określonymi zasadami komunikacji (protokołem komunikacyjnym). Zadania sieci - wspólne korzystanie z plików i programów - współdzielenie

Bardziej szczegółowo

Theory Polish (Poland)

Theory Polish (Poland) Q3-1 Wielki Zderzacz Hadronów (10 points) Przeczytaj Ogólne instrukcje znajdujące się w osobnej kopercie zanim zaczniesz rozwiązywać to zadanie. W tym zadaniu będą rozpatrywane zagadnienia fizyczne zachodzące

Bardziej szczegółowo

Obliczenia Wysokiej Wydajności

Obliczenia Wysokiej Wydajności Obliczenia wysokiej wydajności 1 Wydajność obliczeń Wydajność jest (obok poprawności, niezawodności, bezpieczeństwa, ergonomiczności i łatwości stosowania i pielęgnacji) jedną z najważniejszych charakterystyk

Bardziej szczegółowo

Rozproszona korelacja w radioastronomii

Rozproszona korelacja w radioastronomii Rozproszona korelacja w radioastronomii Dominik Stokłosa Poznańskie Centrum Superkomputerowo Sieciowe Konferencja I3: internet infrastruktury innowacje, Poznań 4-6 listopada 2009 Obserwacje radiowe i optyczne

Bardziej szczegółowo

Spis treści. Fizyka wczoraj, dziś, jutro. Z naszych lekcji. Olimpiady, konkursy, zadania. Astronomia dla każdego

Spis treści. Fizyka wczoraj, dziś, jutro. Z naszych lekcji. Olimpiady, konkursy, zadania. Astronomia dla każdego Spis treści Fizyka wczoraj, dziś, jutro Archeologia XXI wieku 4 Sławomir Jędraszek Tajemnica Gwiazdy 19 Betlejemskiej okiem astronoma Piotr Gronkowski, Marcin Wesołowski Z naszych lekcji Dlaczego warto

Bardziej szczegółowo

Stanisław Rejowski Dyrektor Działu Produkcji Serwerów ACTION S.A. Polskie serwery w służbie nauki

Stanisław Rejowski Dyrektor Działu Produkcji Serwerów ACTION S.A. Polskie serwery w służbie nauki Stanisław Rejowski Dyrektor Działu Produkcji Serwerów ACTION S.A. Polskie serwery w służbie nauki Kompleksowa oferta. Doświadczenie w budowie gotowych rozwiązań. ACTION S.A. uznany producent 4-te miejsce

Bardziej szczegółowo

Bozon Higgsa prawda czy kolejny fakt prasowy?

Bozon Higgsa prawda czy kolejny fakt prasowy? Bozon Higgsa prawda czy kolejny fakt prasowy? Sławomir Stachniewicz, IF PK 1. Standardowy model cząstek elementarnych Model Standardowy to obecnie obowiązująca teoria cząstek elementarnych, które są składnikami

Bardziej szczegółowo

Systemy plików FAT, FAT32, NTFS

Systemy plików FAT, FAT32, NTFS Systemy plików FAT, FAT32, NTFS SYSTEM PLIKÓW System plików to sposób zapisu informacji na dyskach komputera. System plików jest ogólną strukturą, w której pliki są nazywane, przechowywane i organizowane.

Bardziej szczegółowo

PARAGON GPT LOADER. Przewodnik

PARAGON GPT LOADER. Przewodnik PARAGON GPT LOADER Przewodnik Koncepcja produktu Główni odbiorcy Użytkownicy Windows XP Rozmiar dysków 3TB nie jest obsługiwany przez szeroko popularny system Windows XP 32- bitowy. Pomimo, że dwie nowe

Bardziej szczegółowo

Laboratorium Chmur obliczeniowych. Paweł Świątek, Łukasz Falas, Patryk Schauer, Radosław Adamkiewicz

Laboratorium Chmur obliczeniowych. Paweł Świątek, Łukasz Falas, Patryk Schauer, Radosław Adamkiewicz Laboratorium Chmur obliczeniowych Paweł Świątek, Łukasz Falas, Patryk Schauer, Radosław Adamkiewicz Agenda SANTOS Lab laboratorium badawcze Zagadnienia badawcze Infrastruktura SANTOS Lab Zasoby laboratorium

Bardziej szczegółowo

LEPTON TAU : jako taki, oraz zastosowania. w niskich i wysokich energiach. Zbigniew Wąs

LEPTON TAU : jako taki, oraz zastosowania. w niskich i wysokich energiach. Zbigniew Wąs LEPTON TAU : jako taki, oraz zastosowania w niskich i wysokich energiach Zbigniew Wąs Podziękowania: A. Kaczmarska, E. Richter-Wąs (Atlas); A. Bożek (Belle); T. Przedziński, P. Golonka (IT); R. Decker,

Bardziej szczegółowo

Podstawy obsługi komputerów. Budowa komputera. Podstawowe pojęcia

Podstawy obsługi komputerów. Budowa komputera. Podstawowe pojęcia Budowa komputera Schemat funkcjonalny i podstawowe parametry Podstawowe pojęcia Pojęcia podstawowe PC personal computer (komputer osobisty) Kompatybilność to cecha systemów komputerowych, która umoŝliwia

Bardziej szczegółowo

Twardy dysk. -urządzenie pamięci masowej

Twardy dysk. -urządzenie pamięci masowej Twardy dysk -urządzenie pamięci masowej Podstawowe wiadomości: Dysk twardy jeden z typów urządzeń pamięci masowej wykorzystujących nośnik magnetyczny do przechowywania danych. Nazwa "dysk twardy" (hard

Bardziej szczegółowo

SUPERKOMPUTER OKEANOS BADAWCZE GRANTY OBLICZENIOWEWE

SUPERKOMPUTER OKEANOS BADAWCZE GRANTY OBLICZENIOWEWE SUPERKOMPUTER OKEANOS BADAWCZE GRANTY OBLICZENIOWEWE SUPERKOMPUTER OKEANOS Z początkiem lipca 2016 roku ICM UW udostępni naukowcom superkomputer Okeanos system wielkoskalowego przetwarzania Cray XC40.

Bardziej szczegółowo

Polska w CERN. Kurs dla polskich nauczycieli w CERN 21-25 maja 2007. Jan Paweł Nassalski Instytut Problemów Jądrowych im.

Polska w CERN. Kurs dla polskich nauczycieli w CERN 21-25 maja 2007. Jan Paweł Nassalski Instytut Problemów Jądrowych im. Polska w CERN Kurs dla polskich nauczycieli w CERN 21-25 maja 2007 Jan Paweł Nassalski Instytut Problemów Jądrowych im. Andrzeja Sołtana CERN, 21.V.2007 J. Nassalski 1 Droga Polski do CERN 1959 r. profesorowie

Bardziej szczegółowo

LIDERZY DATA SCIENCE CENTRUM TECHNOLOGII ICM CENTRUM TECHNOLOGII ICM ICM UW TO NAJNOWOCZEŚNIEJSZY OŚRODEK DATA SCIENCE W EUROPIE ŚRODKOWEJ.

LIDERZY DATA SCIENCE CENTRUM TECHNOLOGII ICM CENTRUM TECHNOLOGII ICM ICM UW TO NAJNOWOCZEŚNIEJSZY OŚRODEK DATA SCIENCE W EUROPIE ŚRODKOWEJ. ROZUMIEĆ DANE 1 Pozyskiwanie wartościowych informacji ze zbiorów danych to jedna z kluczowych kompetencji warunkujących przewagę konkurencyjną we współczesnej gospodarce. Jednak do efektywnej i wydajnej

Bardziej szczegółowo

Różne potrzeby? Wiele obliczy kopii zapasowej! Janusz Mierzejewski Presales Consultant- Symantec Poland Sp. z o.o. Rodzina Backup Exec

Różne potrzeby? Wiele obliczy kopii zapasowej! Janusz Mierzejewski Presales Consultant- Symantec Poland Sp. z o.o. Rodzina Backup Exec Różne potrzeby? Wiele obliczy kopii zapasowej! Janusz Mierzejewski Presales Consultant- Symantec Poland Sp. z o.o. 1 Backup Exec- rozwiązanie uniwersalne 2 Backup Exec 2012- oprogramowanie 3 Backup Exec

Bardziej szczegółowo

GRIDY OBLICZENIOWE. Piotr Majkowski

GRIDY OBLICZENIOWE. Piotr Majkowski GRIDY OBLICZENIOWE Piotr Majkowski Wstęp Podział komputerów Co to jest grid? Różne sposoby patrzenia na grid Jak zmierzyć moc? Troszkę dokładniej o gridach Projekt EGEE Klasyfikacja Flynn a (1972) Instrukcje

Bardziej szczegółowo

Szybki przewodnik po produkcie. EMC DataDomain

Szybki przewodnik po produkcie. EMC DataDomain Szybki przewodnik po produkcie EMC DataDomain Szybki przewodnik po produkcie EMC DataDomain OPIS ROZWIĄZANIA DataDomain to uniwersalne medium backupowe. Podczas procesu tworzenia kopii zapasowych, systemy

Bardziej szczegółowo

"System CC1 jak zbudować prywatną chmurę obliczeniową w jedno popołudnie. M. Witek, M. Zdybał w imieniu CC1

System CC1 jak zbudować prywatną chmurę obliczeniową w jedno popołudnie. M. Witek, M. Zdybał w imieniu CC1 "System CC1 jak zbudować prywatną chmurę obliczeniową w jedno popołudnie. M. Witek, M. Zdybał w imieniu CC1 Tło Jednolity dostęp do informacji, bez względu na miejsce na Ziemi. WWW Tło Jednolity dostęp

Bardziej szczegółowo

Jarosław Kuchta. Administrowanie Systemami Komputerowymi. System plików

Jarosław Kuchta. Administrowanie Systemami Komputerowymi. System plików Jarosław Kuchta System plików Partycja a wolumin Partycja część dysku podstawowego (fizycznego) Wolumin część dysku dynamicznego (wirtualnego) System plików 2 Rodzaje dysków Dyski podstawowe partycjonowane

Bardziej szczegółowo

Sylwa czyli silva rerum na temat fizyki cz astek elementarnych

Sylwa czyli silva rerum na temat fizyki cz astek elementarnych Sylwa czyli silva rerum na temat fizyki cz astek elementarnych Barbara Badełek Uniwersytet Warszawski i Uniwersytet Uppsalski Nauczyciele fizyki w CERN 20 26 maja 2007 B. Badełek (Warsaw and Uppsala) Silva

Bardziej szczegółowo

Przyspiesz swój biznes i obniż koszty dzięki IBM FlashSystems. Artur Król Artur.Krol@pl.ibm.com Senior Storage Sales Consultant

Przyspiesz swój biznes i obniż koszty dzięki IBM FlashSystems. Artur Król Artur.Krol@pl.ibm.com Senior Storage Sales Consultant Przyspiesz swój biznes i obniż koszty dzięki IBM FlashSystems Artur Król Artur.Krol@pl.ibm.com Senior Storage Sales Consultant Agenda Co z tymi danymi? Krótko o sposobach na efektywne gromadzenie, przechowywanie

Bardziej szczegółowo

Cząstki i siły. Piotr Traczyk. IPJ Warszawa

Cząstki i siły. Piotr Traczyk. IPJ Warszawa Cząstki i siły tworzące nasz wszechświat Piotr Traczyk IPJ Warszawa Plan Wstęp Klasyfikacja cząstek elementarnych Model Standardowy 2 Wstęp 3 Jednostki, konwencje Prędkość światła c ~ 3 x 10 8 m/s Stała

Bardziej szczegółowo

CERN - pierwsze globalne laboratorium. Magdalena Kowalska CERN, PH-Dept.

CERN - pierwsze globalne laboratorium. Magdalena Kowalska CERN, PH-Dept. CERN - pierwsze globalne laboratorium Magdalena Kowalska CERN, PH-Dept. Menu Co to jest właściwie CERN? Kilku CERN-owskich Noblistów Co badamy? Obecne przyspieszacze Przykłady eksperymentów: cząstki elementarne

Bardziej szczegółowo

Zasoby i usługi Wrocławskiego Centrum Sieciowo-Superkomputerowego

Zasoby i usługi Wrocławskiego Centrum Sieciowo-Superkomputerowego Zasoby i usługi Wrocławskiego Centrum Sieciowo-Superkomputerowego Mateusz Tykierko WCSS 20 stycznia 2012 Mateusz Tykierko (WCSS) 20 stycznia 2012 1 / 16 Supernova moc obliczeniowa: 67,54 TFLOPS liczba

Bardziej szczegółowo

LHC klucz do Mikroświata

LHC klucz do Mikroświata LHC klucz do Mikroświata Barbara Wosiek Dzień Otwarty, IFJ PAN 26.09.2008 1 LHC Large Hadron Collider Wielki Zderzacz Hadronów Gigantyczny akcelerator cząstek w Europejskim Ośrodku Fizyki Cząstek CERN

Bardziej szczegółowo

Welcome to the waitless world. Inteligentna infrastruktura systemów Power S812LC i S822LC

Welcome to the waitless world. Inteligentna infrastruktura systemów Power S812LC i S822LC Inteligentna infrastruktura systemów Power S812LC i S822LC Przedstawiamy nową linię serwerów dla Linux Clouds & Clasters IBM Power Systems LC Kluczowa wartość dla klienta Specyfikacje S822LC Technical

Bardziej szczegółowo

Model Standardowy i model Higgsa. Sławomir Stachniewicz, IF PK

Model Standardowy i model Higgsa. Sławomir Stachniewicz, IF PK Model Standardowy i model Higgsa Sławomir Stachniewicz, IF PK 1. Wstęp. Model Standardowy to obecnie obowiązująca teoria cząstek elementarnych, które są składnikami materii. Model Higgsa to dodatek do

Bardziej szczegółowo

B. Wosiek, NO1 1

B. Wosiek, NO1 1 2015-12-15 B. Wosiek, NO1 1 Badania fundamentalnych składników materii oraz oddziaływań zachodzących pomiędzy nimi Badania prowadzone są w ramach międzynarodowych eksperymentów wykorzystujących światowej

Bardziej szczegółowo

ALGORYTMICZNA I STATYSTYCZNA ANALIZA DANYCH

ALGORYTMICZNA I STATYSTYCZNA ANALIZA DANYCH 1 ALGORYTMICZNA I STATYSTYCZNA ANALIZA DANYCH WFAiS UJ, Informatyka Stosowana II stopień studiów 2 Map-Reduce system Single-node architektura 3 Przykład Googla 4 10 miliardów stron internetowych Średnia

Bardziej szczegółowo

TSMBOX. Backup Appliance Build for Recovery Speed. Przemysław Jagoda. Zbigniew Parys

TSMBOX. Backup Appliance Build for Recovery Speed. Przemysław Jagoda. Zbigniew Parys TSMBOX Backup Appliance Build for Recovery Speed Przemysław Jagoda Architekt Systemów Informatycznych Infonet Projekt S.A. Pamięci Masowe & Systemy Bezpieczeństwa Danych mail: p.jagoda@infonet-projekt.com.pl

Bardziej szczegółowo

Zaawansowane R&D w systemach pamięci masowej

Zaawansowane R&D w systemach pamięci masowej Zaawansowane R&D w systemach pamięci masowej Cezary Dubnicki prokurent, 9LivesData sp. z o.o. sp.k. EXPOzycja polskich firm teleinformatycznych 17/03/2011 Geneza nazwy 9LivesData Cats have 9 lives koty

Bardziej szczegółowo

OFERTA NA SYSTEM LIVE STREAMING

OFERTA NA SYSTEM LIVE STREAMING JNS Sp. z o.o. ul. Wróblewskiego 18 93-578 Łódź NIP: 725-189-13-94 tel. +48 42 209 27 01, fax. +48 42 209 27 02 e-mail: biuro@jns.pl Łódź, 2015 r. OFERTA NA SYSTEM LIVE STREAMING JNS Sp. z o.o. z siedzibą

Bardziej szczegółowo

Boska cząstka odkryta?

Boska cząstka odkryta? FOTON 118, Jesień 2012 27 Boska cząstka odkryta? Krzysztof Fiałkowski Instytut Fizyki UJ 4 lipca 2012 roku w wielkiej sali seminaryjnej CERNu w Genewie odbyło się nadzwyczajne seminarium. Organizatorzy

Bardziej szczegółowo

1. Instalacja jednostanowiskowa...3 2. Instalacja sieciowa...4 3. Instalacja w środowisku rozproszonym...5 4. Dodatkowe zalecenia...

1. Instalacja jednostanowiskowa...3 2. Instalacja sieciowa...4 3. Instalacja w środowisku rozproszonym...5 4. Dodatkowe zalecenia... SYBILLA WYMAGANIA TECHNICZNE 1. Instalacja jednostanowiskowa...3 2. Instalacja sieciowa...4 3. Instalacja w środowisku rozproszonym...5 4. Dodatkowe zalecenia...6 1998 2005 TELEPORT.PL WYMAGANIA TECHNICZNE

Bardziej szczegółowo

Archiwum Cyfrowe jako usługa w modelu Cloud Computing

Archiwum Cyfrowe jako usługa w modelu Cloud Computing Piotr Beńke Manager of STG Client Architects, STG Poland & Baltics 28 Maj 2012 Archiwum Cyfrowe jako usługa w modelu Cloud Computing Agenda Gdzie zmierza IT trochę o liczbach Chmura definicja, atrybuty,

Bardziej szczegółowo

WSTĘP DO FIZYKI CZĄSTEK. Julia Hoffman (NCU)

WSTĘP DO FIZYKI CZĄSTEK. Julia Hoffman (NCU) WSTĘP DO FIZYKI CZĄSTEK Julia Hoffman (NCU) WSTĘP DO WSTĘPU W wykładzie zostały bardzo ogólnie przedstawione tylko niektóre zagadnienia z zakresu fizyki cząstek elementarnych. Sugestie, pytania, uwagi:

Bardziej szczegółowo

dr hab. Joanna Jędrzejowicz Podstawy informatyki i komputeryzacji Gdańska Wyższa Szkoła Humanistyczna

dr hab. Joanna Jędrzejowicz Podstawy informatyki i komputeryzacji Gdańska Wyższa Szkoła Humanistyczna dr hab. Joanna Jędrzejowicz Podstawy informatyki i komputeryzacji Gdańska Wyższa Szkoła Humanistyczna Literatura B. Siemieniecki, W. Lewandowski Internet w szkole, Wyd. A. Marszałek 2001, B. Siemieniecki

Bardziej szczegółowo

Cząstki elementarne. Składnikami materii są leptony, mezony i bariony. Leptony są niepodzielne. Mezony i bariony składają się z kwarków.

Cząstki elementarne. Składnikami materii są leptony, mezony i bariony. Leptony są niepodzielne. Mezony i bariony składają się z kwarków. Cząstki elementarne Składnikami materii są leptony, mezony i bariony. Leptony są niepodzielne. Mezony i bariony składają się z kwarków. Cząstki elementarne Leptony i kwarki są fermionami mają spin połówkowy

Bardziej szczegółowo

Klasyfikacja sprzętu i oprogramowania nowoczesnego banku. Informatyka bankowa, AE w Poznaniu, dr Grzegorz Kotliński

Klasyfikacja sprzętu i oprogramowania nowoczesnego banku. Informatyka bankowa, AE w Poznaniu, dr Grzegorz Kotliński 1 Klasyfikacja sprzętu i oprogramowania nowoczesnego banku Informatyka bankowa, AE w Poznaniu, dr Grzegorz Kotliński 2 Podstawowe typy komputerów Mikrokomputery Minikomputery Mainframe Superkomputery Rodzaj

Bardziej szczegółowo

1. Wcześniejsze eksperymenty 2. Podstawowe pojęcia 3. Przypomnienie budowy detektora ATLAS 4. Rozpady bozonów W i Z 5. Tło 6. Detekcja sygnału 7.

1. Wcześniejsze eksperymenty 2. Podstawowe pojęcia 3. Przypomnienie budowy detektora ATLAS 4. Rozpady bozonów W i Z 5. Tło 6. Detekcja sygnału 7. Weronika Biela 1. Wcześniejsze eksperymenty 2. Podstawowe pojęcia 3. Przypomnienie budowy detektora ATLAS 4. Rozpady bozonów W i Z 5. Tło 6. Detekcja sygnału 7. Obliczenie przekroju czynnego 8. Porównanie

Bardziej szczegółowo

Szybkość instynktu i rozsądek rozumu$

Szybkość instynktu i rozsądek rozumu$ Szybkość instynktu i rozsądek rozumu$ zastosowania rozwiązań BigData$ Bartosz Dudziński" Architekt IT! Już nie tylko dokumenty Ilość Szybkość Różnorodność 12 terabajtów milionów Tweet-ów tworzonych codziennie

Bardziej szczegółowo

Maria Krawczyk, Wydział Fizyki UW. Oddziaływania słabe 4.IV.2012

Maria Krawczyk, Wydział Fizyki UW. Oddziaływania słabe 4.IV.2012 Wszechświat cząstek elementarnych WYKŁAD 8sem.letni.2011-12 Maria Krawczyk, Wydział Fizyki UW Oddziaływania słabe Cztery podstawowe siły Oddziaływanie grawitacyjne Działa między wszystkimi cząstkami, jest

Bardziej szczegółowo

Program Sponsorski Polskiej Sztuki Filmowej Festiwal Filmowy w GDYNI 2016 / GDYNIA Industry r.

Program Sponsorski Polskiej Sztuki Filmowej Festiwal Filmowy w GDYNI 2016 / GDYNIA Industry r. Program Sponsorski Polskiej Sztuki Filmowej Festiwal Filmowy w GDYNI 2016 / GDYNIA Industry 23.09.2016 r. Robert Baliński Wojciech Wiślicki, Michał Findeisen Plan spotkania Program Sponsorski Polskiej

Bardziej szczegółowo

Optymalizacja kryteriów selekcji dla rozpadu Λ+c pμ+μza pomocą wielowymiarowej analizy danych

Optymalizacja kryteriów selekcji dla rozpadu Λ+c pμ+μza pomocą wielowymiarowej analizy danych Optymalizacja kryteriów selekcji dla rozpadu Λ+c pμ+μza pomocą wielowymiarowej analizy danych Maciej Kościelski Jakub Malczewski opiekunowie prof. dr hab. Mariusz Witek mgr inż. Małgorzata Pikies LHCb

Bardziej szczegółowo

Skrócony przewodnik OPROGRAMOWANIE PC. MultiCon Emulator

Skrócony przewodnik OPROGRAMOWANIE PC. MultiCon Emulator Wspomagamy procesy automatyzacji od 1986 r. Skrócony przewodnik OPROGRAMOWANIE PC MultiCon Emulator Wersja: od v.1.0.0 Do współpracy z rejestratorami serii MultiCon Przed rozpoczęciem użytkowania oprogramowania

Bardziej szczegółowo

Marek Kowalski

Marek Kowalski Jak zbudować eksperyment ALICE? (A Large Ion Collider Experiment) Jeszcze raz diagram fazowy Interesuje nas ten obszar Trzeba rozpędzić dwa ciężkie jądra (Pb) i zderzyć je ze sobą Zderzenie powinno być

Bardziej szczegółowo

Jak działają detektory. Julia Hoffman# Southern Methodist University# Instytut Problemów Jądrowych

Jak działają detektory. Julia Hoffman# Southern Methodist University# Instytut Problemów Jądrowych Jak działają detektory Julia Hoffman# Southern Methodist University# Instytut Problemów Jądrowych LHC# Wiązka to pociąg ok. 2800 paczek protonowych Każda paczka składa się. z ok. 100 mln protonów 160km/h

Bardziej szczegółowo

Oferta dysków twardych WD do centrów danych Ewolucja dysków o dużej pojemności

Oferta dysków twardych WD do centrów danych Ewolucja dysków o dużej pojemności Wysokopojemne dyski twarde, które pomogą Ci realizować nowatorskie idee. WD i logo WD są zastrzeżonymi znakami towarowymi firmy Western Digital Technologies, Inc. w Stanach Zjednoczonych i w innych krajach;

Bardziej szczegółowo

SYSTEMY OPERACYJNE I SIECI KOMPUTEROWE

SYSTEMY OPERACYJNE I SIECI KOMPUTEROWE SYSTEMY OPERACYJNE I SIECI KOMPUTEROWE WINDOWS 1 SO i SK/WIN 005 Plik wymiany Pamięć wirtualna 2 SO i SK/WIN Plik wymiany - rodzaj pamięci wirtualnej komputerów. Plik ten służy do tymczasowego przechowywania

Bardziej szczegółowo

i3: internet - infrastruktury - innowacje

i3: internet - infrastruktury - innowacje i3: internet - infrastruktury - innowacje Wykorzystanie procesorów graficznych do akceleracji obliczeń w modelu geofizycznym EULAG Roman Wyrzykowski Krzysztof Rojek Łukasz Szustak [roman, krojek, lszustak]@icis.pcz.pl

Bardziej szczegółowo

Podstawy Technik Informatycznych. Mariusz Stenchlik mariuszs@onet.eu www.marstenc.republika.pl www.ecdl.strefa.pl

Podstawy Technik Informatycznych. Mariusz Stenchlik mariuszs@onet.eu www.marstenc.republika.pl www.ecdl.strefa.pl Podstawy Technik Informatycznych Mariusz Stenchlik mariuszs@onet.eu www.marstenc.republika.pl www.ecdl.strefa.pl ICT Technologie Informacyjne i Komunikacyjne Platformy Komputer PC Komputer Apple Plaforma

Bardziej szczegółowo

MasterClass-międzynarodowy program zajęć dla uczniów szkół średnich

MasterClass-międzynarodowy program zajęć dla uczniów szkół średnich MasterClass-międzynarodowy program zajęć dla uczniów szkół średnich Zakład Fizyki Jądrowej na Wydziale Fizyki: Pracownia Zderzeń Ciężkich Jonów 25.06.2013 MasterClass MasterClass ALICE MasterClass jest

Bardziej szczegółowo

Architektura komputerów

Architektura komputerów Architektura komputerów Wykład 13 Jan Kazimirski 1 KOMPUTERY RÓWNOLEGŁE 2 Klasyfikacja systemów komputerowych SISD Single Instruction, Single Data stream SIMD Single Instruction, Multiple Data stream MISD

Bardziej szczegółowo

Większe możliwości dzięki LabVIEW 2009: programowanie równoległe, technologie bezprzewodowe i funkcje matematyczne w systemach czasu rzeczywistego

Większe możliwości dzięki LabVIEW 2009: programowanie równoległe, technologie bezprzewodowe i funkcje matematyczne w systemach czasu rzeczywistego Większe możliwości dzięki LabVIEW 2009: programowanie równoległe, technologie bezprzewodowe i funkcje matematyczne w systemach czasu rzeczywistego Dziś bardziej niż kiedykolwiek narzędzia używane przez

Bardziej szczegółowo

dr hab. Szymon Gadomski Uniwersytet Genewski i Instytut Fizyki Jądrowej PAN w Krakowie S. Gadomski, "CERN i komputery", 19.04.

dr hab. Szymon Gadomski Uniwersytet Genewski i Instytut Fizyki Jądrowej PAN w Krakowie S. Gadomski, CERN i komputery, 19.04. CERN i komputery dr hab. Szymon Gadomski Uniwersytet Genewski i Instytut Fizyki Jądrowej PAN w Krakowie S. Gadomski, "CERN i komputery", 19.04.2007 1 Komputery w CERN - WWW i GRID 1. WWW - najbardziej

Bardziej szczegółowo