Nauka i technologia dwa spojrzenia na CERN

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "Nauka i technologia dwa spojrzenia na CERN"

Transkrypt

1 Nauka i technologia dwa spojrzenia na CERN Politechnika Krakowska, wykład inauguracyjny, Agnieszka Zalewska, IFJ PAN Przewodnicząca Rady CERN-u

2 CERN utworzony został w 1954: przez 12 państw europejskich pod hasłem Nauka dla Pokoju ~ 2300 stałego personelu ~ 1600 na czasowych kontraktach/stypendiach ~ użytkowników Budżet (2014) ~1000 MCHF Kraje członkowskie: Austria, Belgia, Bułgaria, Czechy, Dania, Finlandia, Francja, Grecja, Hiszpania, Holandia, Israel, Niemcy, Norwegia, Polska, Portugalia, Słowacja, Szwajcaria Szwecja, Węgry, Wielka Brytania i Włochy Kandydat na członkostwo: Rumunia Kraj stowarzyszony kandydat na członkostwo: Serbia Kraje aplikujące o status kraju stowarzyszonego: Brazylia, Cypr, Pakistan, Rosja, Słowenia, Turcja, Ukraina Obserwatorzy przy Radzie CERN-u: Indie, Japonia, Rosja, Turcja, USA; Komisja Europejska i UNESCO 2

3 Misja CERN-u Badania naukowe Budowa i ewolucja Wszechświata Innowacyjność Rozwój nowych technologii Edukacja Kształcenie naukowców i inżynierów Promocja nauki w społeczeństwie Współpraca ludzi z różnych krajów i różnych kultur

4 Współpraca ludzi z różnych krajów i różnych kultur

5 CERN działalność edukacyjna Ta misja CERN-u jest traktowana bardzo poważnie i stale pojawiają się nowe inicjatywy CERN ma program adresowany do małych dzieci, zaakceptowany przez władze oświatowe Szwajcarii i Francji Fizycy cząstek z wielu krajów prowadzą tzw. masterclasses dla uczniów szkół średnich, wykorzystujące dane z CERN-u i stanowiące ważne uzupełnienie szkolnych wycieczek do CERN-u CERN prowadzi programy dla nauczycieli fizyki Letnie kursy w CERN-ie adresowane są do studentów wyższych uczelni Program Technical Student oraz szkoły dot. fizyki cząstek, komputingu i akceleratorów adresowane są do młodych fizyków i inżynierów Academic Training Programme służy naukowcom przebywającym w CERN-ie Rozmaite inicjatywy pod kątem pomocy w kształceniu inżynierów z krajów członkowskich

6 Program kształcenia nauczycieli fizyki

7 Badania naukowe

8 CERN najważniejsze na świecie laboratorium badań z fizyki cząstek

9 Zakres energii badań prowadzonych w CERN-ie LHC Bardzo ciekawe badania antyatomów wodoru z użyciem spowalniacza AD

10 Big Bang Proton Atom Promień ziemi Earth to Sun Radius of Galaxies LHC Universe Super-Microscope Hubble ALMA AMS VLT

11 Big Bang Proton Atom Radius of Earth Earth to Sun Promień galaktyki LHC Wszechświat Super mikroskop Badanie praw fizyki w pierwszych chwilach po Wielkim Wybuchu powiązanie fizyki cząstek z astrofizyką i kosmologią AMS Hubble VLT ALMA

12 Model Standardowy Model Standardowy testowany od 40 lat z dużą dokładnością Duży wkład CERN-u do zrozumienia słabych oddziaływań Weak 12

13 CERN kamienie milowe z przeszłości 1973 odkrycie prądów neutralnych w eksperymencie Gargamelle 1982 odkrycie bozonów pośredniczących W i Z 1990 eksperymentalny dowód na istnienie trzech rodzin kwarków i leptonów

14 Model Standardowy Model standardowy testowany przez 40 lat z dużą dokładnością ALE jedno podstawowe pytanie pozostawało otwarte Skąd się bierze masa cząstek elementarnych? Weak 14

15 LHC: Nowa era w dziedzinie badań fundamentalnych CMS LHCb Badania w niedostępnym wcześniej obszarze energii dla zderzeń p-p i Pb-Pb ALICE LHC ring: 27 km circumference TOTEM LHCf MOEDAL Korea and CERN / July ATLAS

16 Zderzacz LHC (2008, ) Największy zderzacz pp i Pb Pb, docelowa energia: 14 TeV (dotąd maks. 8 TeV) w zderzeniach pp, 2.76 TeV/nukleon dla Pb Pb Ponad 1700 magnesów nadprzewodzących o polach magnetycznych rzędu 9 T największa kriogeniczna instalacja świata w temp. 1.9 K Zderzenia co 50 ns (docelowo co 25 ns), świetlność akceleratora sięga 8x10 33 cm -2 s -1 i 5x10 9 oddziaływań pp na sekundę, w tym kilkadziesiąt przypadków ciekawych fizycznie wielkie wyzwanie dla detektorów, systemów wyzwalania oraz akwizycji, przechowywania i analizy danych 16

17 17

18

19 LHC fantastyczne działanie w latach p-p: ok przyspieszanych pęczków, odl. 50 nsek, 100 mld protonów w pęczku, do 5 mln oddziaływań/sek No i szukaj w tym Higgsa! Czy naprawdę trzeba 19się tak męczyć?

20 Niestety tak, bo Ponad 10 rzędów wielkości różnicy między liczbą przypadków odpowiadających jakiemukolwiek oddz. pp i liczbą przypadków z produkcją Higgsa Wybór 1 przypadku z Higgsem z 10 miliardów zwykłych oddziaływań pp

21 Higgs rozpada się na wiele sposobów Stosunkowo czysty kanał rozpadu to Hɣɣ 4 July 2012: seminarium w CERN-ie CERN-owskie eksperymenty zaobserwowały cząstkę zgodną z długo poszukiwanym bozonem Higgsa

22 Nagroda Nobla z fizyki w 2013 roku François Englert i Peter W. Higgs otrzymali Nagrodę Nobla z fizyki w 2013 roku "for the theoretical discovery of a mechanism that contributes to our understanding of the origin of mass of subatomic particles, and which recently was confirmed through the discovery of the predicted fundamental particle, by the ATLAS and CMS experiments at CERN's Large Hadron Collider.

23 Bozon Higgsa jest unikalną cząstką Cząstki materii to fermiony o spinie 1/2 Cząstki pośredniczące w oddziaływaniach to bozony o spinie 1 Bozon Higgsa nie jest żadną z nich. To skalarna cząstka o spinie 0 To pierwsza zaobserwowana fundamentalna cząstka skalarna Pole Higgsa wypełnia cały Wszechświat czy ten fakt ma jakieś głębsze konsekwencje?

24 Odtwarzanie warunków tuż po Wielkim Wybuchu w poszukiwaniu odpowiedzi na pytania: Jaka jest fundamentalna struktura materii i jakie jest pochodzenie jej masy? Czy istnieje symetria unifikująca wszystkie oddziaływania fundamentalnych cząstek materii? Skąd wzięła się obecnie obserwowana przewaga materii nad antymaterią? Stan materii przed powstaniem protonów i neutronów Czym jest Ciemna Materia? Czym jest Ciemna Energia?

25 Innowacyjność

26 Technologie rozwój i transfer do innych działów nauki, przemysłu i społeczeństwa Akceleratory Detektory Technologie informatyczne

27 Acceleratory z przeszłości Synchrotrony i cyklotrony niskich energii są obecnie powszechnie stosowane w przemyśle, np. przy produkcji żywności (około 20000) iw szpitalach (około 10000). Ich komercyjna wartość oceniana jest na 500 miliardów Euro. Program PIMMS (Proton Ion Medical Machine Study) w CERN-ie doprowadził do powstania akceleratora zoptymalizowanego na terapię hadronową, zastosowaną w MedAustron (Austria) and CNAO (Włochy). Stanowisko testowe w CERN-ie dla projektu MedAustron Synchrotron w CNAO (Pawia, Włochy)

28 Od akceleratora do paneli słonecznych Na potrzeby utrzymywania wysokiej próżni wewnątrz rury zderzacza LEP (poprzednik LHC) wynaleziono rodzaj molekularnego lepu do wyłożenia wnętrza rury. Ta technologia, przeniesiona do paneli słonecznych, pozwala na bardzo dobrą izolację termiczną, prowadząc do 10 razy wyższej wydajności nowych paneli w porównaniu z standardowymi panelami dachowymi. Wewnątrz rury akceleratora LEP Ta sama technologia w zastosowaniu specjalna metalowa taśma działała do paneli słonecznych na dachu jak molekularny lep lotniska w Genewie.

29 Przyszłe akceleratory W 2011 roku, podczas konferencji w Lund, CERN i inne duże laboratoria europejskie zobowiązały się do prowadzenia prac w kierunku jak najlepszej gospodarki energią w akceleratorach poprzez jej odzyskiwanie i składowanie, oszczędzanie wody itp. Przykładowo, bardzo ważne badania w tym kierunku dotyczą nadprzewodzących kabli z dwuborku magnezu, które przy 25 K mogą mieć parametry podobne do kabli używanych z LHC przy 3 K. Doprowadziło by to do znaczącej redukcji poboru mocy w akceleratorach.

30 Co po LHC w CERN-ie? Czy FCC (Future Circular Colliders) przy energii około 100 TeV dla pp z możliwością zderzeń e+e- (TLEP) i e ± p (LHeC)??? UWAGA!!! Podobny projekt rozważany w Chinach!!! luty 2014 Spotkanie rozpoczynajace prace dla tego projektu 30

31 Co po LHC w CERN-ie? Czy CLIC projekt liniowego zderzacza e+eoptymalizowanego na energię 3 TeV??? Nowa technologia, jedyna dostępna dla zderzeń e+e- przy energii powyżej 1TeV Gradient elektr. pola przyspieszającego ~100 MV/m, dł. zderzacza ~40 km 31

32 Detektory z przeszłości Wielodrutowe komory proporcjonalne, rozwijane w latach 60-tych przez G. Charpaca w CERN-ie (Nagroda Nobla z fizyki w 1992 roku) na potrzeby eksperymentów z fizyki cząstek, są spektakularnym przykładem szerokich zastosowań, np. w diagnostyce medycznej i kontroli radiologicznej pierwsza kamera PET, w zakładzie medycyny jądrowej Kliniki Uniwersytetu Genewskiego, użyta do obrazowania tarczycy z źródłem 124 I

33 Detectory dzisiaj z LHC do medycyny Krzemowe detektory pikselowe, używane do pomiarów torów cząstek w eksperymentach przy LHC i kryształy ołowiano-wolframowe, używane do pomiaru energii w eksperymencie CMS, znalazły już liczne zastosowania, w szczególności w medycynie. Na przykład, krzemowe detektory Medipix służą do obrazowania i diagnostyki. Elektronika, rozwinięta w CMS do odczytu sygnałów z kryształów w polu magnetycznym, umożliwia budowę skanera z jednoczesnym wykorzystaniem PET i rezonansu magnetycznego.

34 Technologie informatyczne WWW w przeszłości World Wide Web rozwinięty został w CERN-ie na potrzeby dużych międzynarodowych współprac naukowych prowadzących eksperymenty przy zderzaczu LEP. W 1993 roku został przekazany do publicznego użytku. WWW stanowi wspaniały prezent CERN-u dla ludzkości. Wartość rynkowa WWW jest obecnie oceniana na 1.5 tryliona Euro, tj. ok. 2.8% światowego PKB

35 Technologie informatyczne obecnie Grid LHC Prace nad WLCG (Worldwide LHC Computing Grid) rozpoczęły się w CERN-ie w 2002 roku. Prowadzone były pod kątem przechowywania i procesowania 20 petabytów danych dostarczanych każdego roku przez eksperymenty LHC. System składa się z tysięcy procesorów i przestrzeni dyskowych w centrach komputerowych na całym świecie. W 2010, wartość Cloud i Grid wynosiła 35 miliardów Euro. W 2015 roku Ich wartość może sięgnąć 120 miliardów Euro. Przykład ruchu w sieci WLCG.

36 Współpraca Politechniki Krakowskiej z CERN-em Nawiązana w 1990 roku z PK: prof. Michał Życzkowski i B. Nizioł, z CERN-u: C. Arnaud, P. Faugeras, D. Gȕseweld, T. Kurtyka, A. Poncet, P.Rohmig Dotychczasowa współpraca objęła ok. 20 pracowników PK i ok. 30 studentów delegowanych do CERN-u w ramach różnych programów Uczestnictwo w programie LHC (akcelerator i detektory) oraz wspólnie z CERN-em udział w projektach FAIR, EUROnu i TIARA Główne tematy prac badawczych w ramach współpracy z CERN-em: wkład w projektowanie akceleratorów, systemy transportu wiązki, magnesy nadprzewodzące, układy sterowania magnesami korekcyjnymi, systemy kompensacji termo-mechanicznej, układy kriogeniczne, nadprzewodzące linie zasilające, kriostaty, systemy chłodzenia i struktury nośne detektorów Rezultaty: 3 monografie, w tym jedna habilitacyjna, 1 praca habilitacyjna, 6 prac doktorskich, 11 prac magisterskich, ok. 100 not technicznych i raportów CERN-owskich, ok. 50 publikacji naukowych Od 2007 roku Centrum Projektowania Akceleratorów Cząstek Elementarnych PK - pod kierownictwem prof. Błażeja Skoczenia.

37 Na zakończenie wątek anegdotyczny Czerwiec 1982

38 Kreacja czy produkcja materii? Udostępnione przez H.Schoppera

Witamy w CERN. 2014-02-24 Marek Kowalski

Witamy w CERN. 2014-02-24 Marek Kowalski Witamy w CERN Co to jest CERN? CERN European Organization for Nuclear Research oryg. fr Conseil Europeén pour la Recherche Nucléaire Słowo nuclear (Jadrowy) czysto historyczne. W czasie, gdy zakładano

Bardziej szczegółowo

WYKŁAD 8. Wszechświat cząstek elementarnych dla przyrodników. Maria Krawczyk, Wydział Fizyki UW 25.11.2011

WYKŁAD 8. Wszechświat cząstek elementarnych dla przyrodników. Maria Krawczyk, Wydział Fizyki UW 25.11.2011 Wszechświat cząstek elementarnych dla przyrodników WYKŁAD 8 Maria Krawczyk, Wydział Fizyki UW 25.11.2011 Współczesne eksperymenty Wprowadzenie Akceleratory Zderzacze Detektory LHC Mapa drogowa Współczesne

Bardziej szczegółowo

POLITECHNIKA POZNAŃSKA Wydział: BMiZ Kierunek: MiBM / KMiU Prowadzący: dr hab. Tomasz Stręk Przygotował: Adrian Norek Plan prezentacji 1. Wprowadzenie 2. Chłodzenie największego na świecie magnesu w CERN

Bardziej szczegółowo

Wszystko, co kiedykolwiek chcieliście wiedzieć o CERNie i o fizyce cząstek

Wszystko, co kiedykolwiek chcieliście wiedzieć o CERNie i o fizyce cząstek Wszystko, co kiedykolwiek chcieliście wiedzieć o CERNie i o fizyce cząstek i jeszcze kilka, których nie chcieliście wiedzieć, ale i tak się dowiecie mgr inż. Małgorzata Janik - majanik@cern.ch mgr inż.

Bardziej szczegółowo

Udział naukowców z Politechniki Krakowskiej w programie Wielkiego Zderzacza Hadronów (LHC) w CERNie to już 18 lat!

Udział naukowców z Politechniki Krakowskiej w programie Wielkiego Zderzacza Hadronów (LHC) w CERNie to już 18 lat! Udział naukowców z Politechniki Krakowskiej w programie Wielkiego Zderzacza Hadronów (LHC) w CERNie to już 18 lat! Błażej Skoczeń 1 Jednym z najbardziej prestiżowych ośrodków naukowych w Europie i na Świecie

Bardziej szczegółowo

CERN - pierwsze globalne laboratorium. Magdalena Kowalska CERN, PH-Dept.

CERN - pierwsze globalne laboratorium. Magdalena Kowalska CERN, PH-Dept. CERN - pierwsze globalne laboratorium Magdalena Kowalska CERN, PH-Dept. Menu Co to jest właściwie CERN? Kilku CERN-owskich Noblistów Co badamy? Obecne przyspieszacze Przykłady eksperymentów: cząstki elementarne

Bardziej szczegółowo

Kurs dla nauczycieli fizyki - Cząstki elementarne w CERN pod Genewą.

Kurs dla nauczycieli fizyki - Cząstki elementarne w CERN pod Genewą. Kurs dla nauczycieli fizyki - Cząstki elementarne w CERN pod Genewą. Europejska Organizacja Badań Jądrowych CERN (European Organization for Nuclear Research) pod Genewą i Centralny Ośrodek Doskonalenia

Bardziej szczegółowo

LHC i po co nam On. Piotr Traczyk CERN

LHC i po co nam On. Piotr Traczyk CERN LHC i po co nam On Piotr Traczyk CERN LHC: po co nam On Piotr Traczyk CERN Detektory przy LHC Planowane są 4(+2) eksperymenty na LHC ATLAS ALICE CMS LHCb 5 Program fizyczny LHC 6 Program fizyczny LHC

Bardziej szczegółowo

Statystyka wniosków TOI 2011

Statystyka wniosków TOI 2011 Fundacja Rozwoju Systemu Edukacji Narodowa Agencja Programu Uczenie się przez całe życie Statystyka wniosków TOI 2011 Konkurs 2011 Wnioski TOI w PL lata 2007-2011 KONKURS Dostępny budżet TOI w PL (euro)

Bardziej szczegółowo

Wyzwania w rozwoju gospodarczym Polski : jaka rola JST i spółek komunalnych? Witold M.Orłowski

Wyzwania w rozwoju gospodarczym Polski : jaka rola JST i spółek komunalnych? Witold M.Orłowski Wyzwania w rozwoju gospodarczym Polski : jaka rola JST i spółek komunalnych? Witold M.Orłowski Lubelska Konferencja Spółek Komunalnych, 22.10.2014 Od 20 lat Polska skutecznie goni bogaty Zachód 70.0 PKB

Bardziej szczegółowo

W jakim stopniu emerytura zastąpi pensję?

W jakim stopniu emerytura zastąpi pensję? 13.06.2014 Informacja prasowa portalu Pytania i dodatkowe informacje: Artur Szeremeta Specjalista ds. współpracy z mediami tel. 509 509 536 szeremeta@sedlak.pl W jakim stopniu emerytura zastąpi pensję?

Bardziej szczegółowo

Polska w CERN. Kurs dla polskich nauczycieli w CERN 21-25 maja 2007. Jan Paweł Nassalski Instytut Problemów Jądrowych im.

Polska w CERN. Kurs dla polskich nauczycieli w CERN 21-25 maja 2007. Jan Paweł Nassalski Instytut Problemów Jądrowych im. Polska w CERN Kurs dla polskich nauczycieli w CERN 21-25 maja 2007 Jan Paweł Nassalski Instytut Problemów Jądrowych im. Andrzeja Sołtana CERN, 21.V.2007 J. Nassalski 1 Droga Polski do CERN 1959 r. profesorowie

Bardziej szczegółowo

Kurs dla polskich nauczycieli w CERN 16-20 kwietnia 2007

Kurs dla polskich nauczycieli w CERN 16-20 kwietnia 2007 Polska w CERN Kurs dla polskich nauczycieli w CERN 16-20 kwietnia 2007 Jan Paweł Nassalski Instytut Problemów Jądrowych im. Andrzeja Sołtana CERN, 16.IV.2007 J. Nassalski 1 Droga Polski do CERN 1959 r.

Bardziej szczegółowo

Poszukiwania bozonu Higgsa w rozpadzie na dwa leptony τ w eksperymencie CMS

Poszukiwania bozonu Higgsa w rozpadzie na dwa leptony τ w eksperymencie CMS Poszukiwania bozonu Higgsa w rozpadzie na dwa leptony τ w eksperymencie CMS Artur Kalinowski Wydział Fizyki Uniwersytet Warszawski Warszawa, 7 grudnia 2012 DETEKTOR CMS DETEKTOR CMS Masa całkowita : 14

Bardziej szczegółowo

gizycko.turystyka.pl

gizycko.turystyka.pl Centrum Promocji i Informacji Turystycznej w Giżycku Analiza narodowościowa oraz rodzaje zapytań turystów w okresie od stycznia do września 213 roku. opracowano: Urszula Ciulewicz na podstawie statystyk

Bardziej szczegółowo

Compact Muon Solenoid

Compact Muon Solenoid Compact Muon Solenoid (po co i jak) Piotr Traczyk CERN Compact ATLAS CMS 2 Muon Detektor CMS był projektowany pod kątem optymalnej detekcji mionów Miony stanowią stosunkowo czysty sygnał Pojawiają się

Bardziej szczegółowo

Wybrane zagadnienia fizyki jądrowej i cząstek elementarnych. Seweryn Kowalski

Wybrane zagadnienia fizyki jądrowej i cząstek elementarnych. Seweryn Kowalski Wybrane zagadnienia fizyki jądrowej i cząstek elementarnych Seweryn Kowalski Listopad 2007 Akceleratory Co to jest akcelerator Każde urządzenie zdolne do przyspieszania cząstek, jonów naładowanych do wysokich

Bardziej szczegółowo

EDUKACYJNE ZASOBY CERN

EDUKACYJNE ZASOBY CERN EDUKACYJNE ZASOBY CERN Prezentację przygotowały: Bożena Kania, Gimnazjum nr 9 w Lublinie Ewa Pilorz, Gimnazjum nr 15 w Lublinie Joanna Russa-Resztak, IX Liceum Ogólnokształcące w Lublinie po szkoleniu

Bardziej szczegółowo

OFERTA RAPORTU. Szkolnictwo wyższe analiza porównawcza Polski i wybranych krajów świata. Kraków 2012

OFERTA RAPORTU. Szkolnictwo wyższe analiza porównawcza Polski i wybranych krajów świata. Kraków 2012 Oferta raportu: Szkolnictwo wyższe w Polsce i wybranych krajach analiza porównawcza OFERTA RAPORTU Szkolnictwo wyższe analiza porównawcza Polski i wybranych krajów świata Kraków 2012 1 Oferta raportu:

Bardziej szczegółowo

31-052 Kraków ul. Miodowa 41 tel./fax: (12) 426 20 61 e-mail: redakcja@rynekpracy.pl www.sedlak.pl www.rynekpracy.pl www.wynagrodzenia.

31-052 Kraków ul. Miodowa 41 tel./fax: (12) 426 20 61 e-mail: redakcja@rynekpracy.pl www.sedlak.pl www.rynekpracy.pl www.wynagrodzenia. Oferta sprzedaży raportu: Wydajność pracy w Polsce OFERTA SPRZEDAŻY RAPORTU Wydajność pracy w Polsce Kraków 2012 31-052 Kraków ul. Miodowa 41 tel./fax: (12) 426 20 61 e-mail: redakcja@rynekpracy.pl www.sedlak.pl

Bardziej szczegółowo

Frialit -Degussit Ceramika tlenkowa Komora próżniowa

Frialit -Degussit Ceramika tlenkowa Komora próżniowa Frialit -Degussit Ceramika tlenkowa Komora próżniowa Zastosowanie: Zaginanie toru cząstki w akceleratorze Materiał: Tlenek glinu FRIALIT F99.7 L = 1350 mm D = 320 mm Produkcja Friatec Na całym świecie

Bardziej szczegółowo

Jak działają detektory. Julia Hoffman# Southern Methodist University# Instytut Problemów Jądrowych

Jak działają detektory. Julia Hoffman# Southern Methodist University# Instytut Problemów Jądrowych Jak działają detektory Julia Hoffman# Southern Methodist University# Instytut Problemów Jądrowych LHC# Wiązka to pociąg ok. 2800 paczek protonowych Każda paczka składa się. z ok. 100 mln protonów 160km/h

Bardziej szczegółowo

Czego oczekujemy od LHC? Piotr Traczyk. IPJ Warszawa

Czego oczekujemy od LHC? Piotr Traczyk. IPJ Warszawa Czego oczekujemy od LHC? Piotr Traczyk IPJ Warszawa Plan 1)Dwa słowa o LHC 2)Eksperymenty i program fizyczny 3)Kilka wybranych tematów - szczegółowo 2 LHC Large Hadron Collider UWAGA! Start jeszcze w tym

Bardziej szczegółowo

Model Standardowy i model Higgsa. Sławomir Stachniewicz, IF PK

Model Standardowy i model Higgsa. Sławomir Stachniewicz, IF PK Model Standardowy i model Higgsa Sławomir Stachniewicz, IF PK 1. Wstęp. Model Standardowy to obecnie obowiązująca teoria cząstek elementarnych, które są składnikami materii. Model Higgsa to dodatek do

Bardziej szczegółowo

Frialit -Degussit Ceramika tlenkowa Jednostka akceleratora cząstek

Frialit -Degussit Ceramika tlenkowa Jednostka akceleratora cząstek Frialit -Degussit Ceramika tlenkowa Jednostka akceleratora cząstek Zastosowanie: Akceleratory wysokiego napięcia Materiał: Tlenek glinu FRIALIT F99.7 Pierścienie miedziane L = 560 mm D = 350 mm Produkcja

Bardziej szczegółowo

Przewodnik po wielkich urządzeniach badawczych

Przewodnik po wielkich urządzeniach badawczych Przewodnik po wielkich urządzeniach badawczych 5.07.2013 Grzegorz Wrochna 1 Wielkie urządzenia badawcze Wielkie urządzenia badawcze są dziś niezbędne do badania materii na wszystkich poziomach: od wnętrza

Bardziej szczegółowo

CERN: fizyka wysokich energii i edukacja szkolna. Krzysztof Fiałkowski Uniwersytet Jagielloński

CERN: fizyka wysokich energii i edukacja szkolna. Krzysztof Fiałkowski Uniwersytet Jagielloński CERN: fizyka wysokich energii i edukacja szkolna Krzysztof Fiałkowski Uniwersytet Jagielloński Czym jest CERN? CERN to skrót francuskiej nazwy Conseil Européen pour la Recherche Nucléaire, czyli Europejska

Bardziej szczegółowo

NAUKOMETRYCZNA CHARAKTERYSTYKA POZIOMU BADAŃ NAUKOWYCH PROWADZONYCH W DYSCYPLINIE INŻYNIERIA ŚRODOWISKA

NAUKOMETRYCZNA CHARAKTERYSTYKA POZIOMU BADAŃ NAUKOWYCH PROWADZONYCH W DYSCYPLINIE INŻYNIERIA ŚRODOWISKA NAUKOMETRYCZNA CHARAKTERYSTYKA POZIOMU BADAŃ NAUKOWYCH PROWADZONYCH W DYSCYPLINIE INŻYNIERIA ŚRODOWISKA Lucjan Pawłowski Politechnika Lubelska, Wydział Inżynierii Środowiska, ul. Nadbystrzycka 40B, 20-618

Bardziej szczegółowo

Fizyka cząstek elementarnych warsztaty popularnonaukowe

Fizyka cząstek elementarnych warsztaty popularnonaukowe Fizyka cząstek elementarnych warsztaty popularnonaukowe Spotkanie 3 Porównanie modeli rozpraszania do pomiarów na Wielkim Zderzaczu Hadronów LHC i przyszłość fizyki cząstek Rafał Staszewski Maciej Trzebiński

Bardziej szczegółowo

Centrum Promocji i Informacji Turystycznej w Giżycku Analiza narodowościowa oraz rodzaje zapytań turystów w okresie od stycznia do września 212 roku. opracowano: Urszula Ciulewicz na podstawie statystyk

Bardziej szczegółowo

MasterClass-międzynarodowy program zajęć dla uczniów szkół średnich

MasterClass-międzynarodowy program zajęć dla uczniów szkół średnich MasterClass-międzynarodowy program zajęć dla uczniów szkół średnich Zakład Fizyki Jądrowej na Wydziale Fizyki: Pracownia Zderzeń Ciężkich Jonów 25.06.2013 MasterClass MasterClass ALICE MasterClass jest

Bardziej szczegółowo

C. 4 620,00 Euro z przeznaczeniem na organizację wymiany studentów i pracowników.

C. 4 620,00 Euro z przeznaczeniem na organizację wymiany studentów i pracowników. 16-400 Suwałki tel. (87) 562 84 32 ul. Teofila Noniewicza 10 fax (87) 562 84 55 e-mail: sekretariat@pwsz.suwalki.pl Zasady rozdziału funduszy otrzymanych z Fundacji Rozwoju Systemu Edukacji (Agencji Narodowej

Bardziej szczegółowo

Jak pokonać bariery dla (eko)innowacji w Polsce?

Jak pokonać bariery dla (eko)innowacji w Polsce? Jak pokonać bariery dla (eko)innowacji w Polsce? Maciej Bukowski Instytut Badań Strukturalnych Warszawa, 25.05.2012 Plan Wprowadzenie po co Polsce (eko)innowacje. Pułapka średniego dochodu Nie ma ekoinnowacyjności

Bardziej szczegółowo

AKTYWNOŚĆ POLSKICH SAMORZĄDÓW NA ARENIE MIĘDZYNARODOWEJ: FORMY, MOŻLIWOŚCI, WYZWANIA. - wnioski z badania ankietowego

AKTYWNOŚĆ POLSKICH SAMORZĄDÓW NA ARENIE MIĘDZYNARODOWEJ: FORMY, MOŻLIWOŚCI, WYZWANIA. - wnioski z badania ankietowego AKTYWNOŚĆ POLSKICH SAMORZĄDÓW NA ARENIE MIĘDZYNARODOWEJ: FORMY, MOŻLIWOŚCI, WYZWANIA - wnioski z badania ankietowego Prowadzenie współpracy międzynarodowej (w %) nie tak 28% 72% Posiadanie opracowanego

Bardziej szczegółowo

MIEJSCE POLSKIEGO PRZEMYSŁU SPOŻYWCZEGO W UNII EUROPEJSKIEJ

MIEJSCE POLSKIEGO PRZEMYSŁU SPOŻYWCZEGO W UNII EUROPEJSKIEJ MIEJSCE POLSKIEGO PRZEMYSŁU SPOŻYWCZEGO W UNII EUROPEJSKIEJ mgr Małgorzata Bułkowska mgr Mirosława Tereszczuk dr inż. Robert Mroczek Konferencja: Przemysł spożywczy otoczenie rynkowe, inwestycje, ekspansja

Bardziej szczegółowo

Uznanie zagranicznych dyplomów w celu kontynuacji kształcenia w Polskiej uczelni. Hanna Reczulska. Warszawa, 23 października 2013r.

Uznanie zagranicznych dyplomów w celu kontynuacji kształcenia w Polskiej uczelni. Hanna Reczulska. Warszawa, 23 października 2013r. Uznanie zagranicznych dyplomów w celu kontynuacji kształcenia w Polskiej uczelni. Hanna Reczulska Warszawa, 23 października 2013r. Ramy prawne Uznanie świadectw uprawniających do podjęcia studiów: umowy

Bardziej szczegółowo

www.pwc.pl Czego oczekuje Pokolenie Y od procesu rekrutacji w firmach #rekrutacjainaczej

www.pwc.pl Czego oczekuje Pokolenie Y od procesu rekrutacji w firmach #rekrutacjainaczej www.pwc.pl Czego oczekuje Pokolenie Y od procesu rekrutacji w firmach #rekrutacjainaczej Spain Hiszpania Greece Grecja Italy Włochy Portugalia Slovak Republic Słowacja Ireland Irlandia Polska Poland France

Bardziej szczegółowo

Horyzont 2020 Program Ramowy UE w zakresie badań naukowych i innowacji

Horyzont 2020 Program Ramowy UE w zakresie badań naukowych i innowacji Horyzont 2020 Program Ramowy UE w zakresie badań naukowych i innowacji (2014-2020) W niniejszej prezentacji wykorzystano materiały udostępnione m.in. przez KE i/lub KPK, Ministerstwa oraz Agendy RP 1 Plan

Bardziej szczegółowo

Program GRUNDTVIG wspieranie niezawodowej edukacji dorosłych, w tym osób starszych

Program GRUNDTVIG wspieranie niezawodowej edukacji dorosłych, w tym osób starszych wspieranie niezawodowej edukacji dorosłych, w tym osób starszych Alina Respondek, Narodowa Agencja Programu Uczenie się przez całe życie Fundacja Rozwoju Systemu Edukacji Program Uczenie się przez całe

Bardziej szczegółowo

Podstawowe informacje dla studentów PWSIiP wyjeżdżających na studia i praktyki w ramach Programu Erasmus+

Podstawowe informacje dla studentów PWSIiP wyjeżdżających na studia i praktyki w ramach Programu Erasmus+ Podstawowe informacje dla studentów PWSIiP wyjeżdżających na studia i praktyki w ramach Programu Erasmus+ Program edukacyjny Unii Europejskiej, którego adresatem jest między innymi szkolnictwo wyższe.

Bardziej szczegółowo

Fizyka cząstek elementarnych

Fizyka cząstek elementarnych Fizyka cząstek elementarnych 2 Największe pytania fizyki Jak wyglądał Wielki Wybuch? Czy istnieją dodatkowe wymiary? Dlaczego świat jest zbudowany z materii a nie antymaterii? Jakie są podstawowe prawa

Bardziej szczegółowo

Zakład Eksperymentu ATLAS (NZ14)

Zakład Eksperymentu ATLAS (NZ14) Zakład Eksperymentu ATLAS (NZ14) Kierownik Zakładu: dr hab. prof. IFJ PAN Adam Trzupek Zadanie statutowe: Temat 1, zadanie 6: Eksperyment ATLAS na akceleratorze LHC w CERN Badania oddziaływań proton-proton

Bardziej szczegółowo

Jak działają detektory. Julia Hoffman

Jak działają detektory. Julia Hoffman Jak działają detektory Julia Hoffman wielki Hadronowy zderzacz Wiązka to pociąg ok. 2800 wagonów - paczek protonowych Każdy wagon wiezie ok.100 mln protonów Energia chemiczna: 80 kg TNT lub 16 kg czekolady

Bardziej szczegółowo

Świat stoi otworem. Informacje o możliwościach realizacji studiów częściowych w innej uczelni w kraju i za granicą

Świat stoi otworem. Informacje o możliwościach realizacji studiów częściowych w innej uczelni w kraju i za granicą Świat stoi otworem Informacje o możliwościach realizacji studiów częściowych w innej uczelni w kraju i za granicą mgr Katarzyna Rotter-Jarzębińska, Instytut Geografii i Gospodarki Przestrzennej katarzyna.rotter@uj.edu.pl

Bardziej szczegółowo

Program Erasmus. Przegląd statystyk. Fundacja Rozwoju Systemu Edukacji Narodowa Agencja Programu Uczenie się przez całe życie

Program Erasmus. Przegląd statystyk. Fundacja Rozwoju Systemu Edukacji Narodowa Agencja Programu Uczenie się przez całe życie Fundacja Rozwoju Systemu Edukacji Narodowa Agencja Programu Uczenie się przez całe życie Program Erasmus Przegląd statystyk Opracowanie: Małgorzata Członkowska-Naumiuk Co zawiera prezentacja? Wybór danych

Bardziej szczegółowo

Reportaż ze szkolenia w CERN w Genewie, 11 17.04.2010 r.

Reportaż ze szkolenia w CERN w Genewie, 11 17.04.2010 r. Reportaż ze szkolenia w CERN w Genewie, 11 17.04.2010 r. Do CERN wyruszyliśmy z parkingu Instytutu Fizyki Uniwersytetu Śląskiego, który był organizatorem tego bardzo interesującego dla fizyków wyjazdu.

Bardziej szczegółowo

Opis danych kartograficznych dostępnych w ofercie Emapa sp. z o.o.

Opis danych kartograficznych dostępnych w ofercie Emapa sp. z o.o. Opis danych kartograficznych dostępnych w ofercie Emapa sp. z o.o. - stan na grudzień 2013 1. MapSet Polska:... 3 2. MultiNet Europa:... 5 3. MapSet Europa:... 8 5. MapSet Azja:... 10 2 1. MapSet Polska

Bardziej szczegółowo

FORUM NOWOCZESNEGO SAMORZĄDU

FORUM NOWOCZESNEGO SAMORZĄDU FORUM NOWOCZESNEGO SAMORZĄDU Krzysztof Pietraszkiewicz Prezes Związku Banków Polskich Warszawa 02.12.2015 Transformacja polskiej gospodarki w liczbach PKB w Polsce w latach 1993,2003 i 2013 w mld PLN Źródło:

Bardziej szczegółowo

Maria Gałuszko m.galuszko@polsl.pl

Maria Gałuszko m.galuszko@polsl.pl REGIONALNE CENTRUM INFORMACJI DLA NAUKOWCÓW Politechnika Śląska- GLIWICE Maria Gałuszko m.galuszko@polsl.pl Projekt finansowany przez Komisję Europejską oraz Ministerstwo Nauki i Informatyzacji Zadaniem

Bardziej szczegółowo

Polska Centrala Firm Symulacyjnych CENSYM

Polska Centrala Firm Symulacyjnych CENSYM Polska Centrala Firm Symulacyjnych jest członkiem światowej sieci EUROPEN Pen Internationalskupiającej ok.7500 firm symulacyjnych w 42 krajach na całym świecie. Kraje założycielskie EUROPEN: Austria, Dania,

Bardziej szczegółowo

Ubezpieczenia w liczbach 2012. Rynek ubezpieczeń w Polsce

Ubezpieczenia w liczbach 2012. Rynek ubezpieczeń w Polsce Ubezpieczenia w liczbach 2012 Rynek ubezpieczeń w Polsce Ubezpieczenia w liczbach 2012 Rynek ubezpieczeń w Polsce Autorem niniejszej broszury jest Polska Izba Ubezpieczeń. Jest ona chroniona prawami autorskimi.

Bardziej szczegółowo

Program Erasmus + STA Staff Mobility for Teaching Assignments STT Staff Mobility for Training Wyjazdy w roku akademickim 2014/2015

Program Erasmus + STA Staff Mobility for Teaching Assignments STT Staff Mobility for Training Wyjazdy w roku akademickim 2014/2015 Program Erasmus + STA Staff Mobility for Teaching Assignments STT Staff Mobility for Training Wyjazdy w roku akademickim 2014/2015 Zasady ogólne. Pracownik zakwalifikowany na wyjazd w programie Erasmus

Bardziej szczegółowo

Akcje Marie Curie szansą dla przemysłu

Akcje Marie Curie szansą dla przemysłu Warszawa, 25.05.2009 Akcje Marie Curie szansą dla przemysłu Bogna Hryniszyn Krajowy Punkt Kontaktowy Programów Badawczych UE Instytut Podstawowych Problemów Techniki Polskiej Akademii Nauk 7PR: Struktura

Bardziej szczegółowo

Z punktu widzenia szkolnictwa wyższego w Polsce. jest szansą na włączenie się w główny nurt przemian zachodzących w Europie.

Z punktu widzenia szkolnictwa wyższego w Polsce. jest szansą na włączenie się w główny nurt przemian zachodzących w Europie. Proces Boloński Z punktu widzenia szkolnictwa wyższego w Polsce Proces Boloński jest szansą na włączenie się w główny nurt przemian zachodzących w Europie. Inicjatywy polskich uczelni zmierzające do spełnienia

Bardziej szczegółowo

Zasady finansowania wyjazdów

Zasady finansowania wyjazdów Zasady finansowania wyjazdów w ramach programu Erasmus+ w roku akademickim 2014/2015 I Stypendia na wyjazdy dla studentów (wyjazdy na studia SMS oraz wyjazdy na praktyki SMP) 1) Stypendia otrzymują tylko

Bardziej szczegółowo

AMBASADY i KONSULATY. CYPR Ambasada Republiki Cypryjskiej Warszawa, ul. Pilicka 4 telefon: 22 844 45 77 fax: 22 844 25 58 e-mail: ambasada@ambcypr.

AMBASADY i KONSULATY. CYPR Ambasada Republiki Cypryjskiej Warszawa, ul. Pilicka 4 telefon: 22 844 45 77 fax: 22 844 25 58 e-mail: ambasada@ambcypr. AMBASADY i KONSULATY AUSTRIA Ambasada Republiki Austrii Warszawa, ul. Gagarina 34 telefon: 22 841 00 81-84 fax: 22 841 00 85 e-mail: warschau-ob@bmeia.gv.at Internet: www.ambasadaaustrii.pl BELGIA Ambasada

Bardziej szczegółowo

Wprowadzenie do CERN-u

Wprowadzenie do CERN-u Wprowadzenie do CERN-u 3 wrzesień 2013 Andrzej Skoczeń AGH WFiIS KOiDC, CERN TE-MPE-EP Przy udziale materiałów przygotowanych przez: Piotr Golonka, CERN EN/ICE-SCD http://cern.ch/piotr.golonka/outreach/

Bardziej szczegółowo

Centrum Bezpieczeństwa Ruchu Drogowego. Warszawa 2005

Centrum Bezpieczeństwa Ruchu Drogowego. Warszawa 2005 INSTYTUT TRANSPORTU SAMOCHODOWEGO Stan bezpieczeństwa ruchu drogowego w krajach OECD Biiullettyn IInfforrmacyjjny Warszawa 2005 Spis treści Wstęp... 3 I. Dane ogólne... 4 II. Wypadki drogowe... 11 III.

Bardziej szczegółowo

KONKURS ETIUDA 2 STATYSTYKI

KONKURS ETIUDA 2 STATYSTYKI KONKURS ETIUDA 2 ATYYKI Rozstrzygnięcie: czerwiec 2014 r. dyscyplin (,, ). W związku z tym, analiza wartości obu tych wskaźników została przeprowadzona na dwóch poziomach: ogółem dla całego konkursu oraz

Bardziej szczegółowo

PROGRAM MŁODZIEŻ W DZIAŁANIU 2007-2013. 12 grudnia 2012

PROGRAM MŁODZIEŻ W DZIAŁANIU 2007-2013. 12 grudnia 2012 PROGRAM MŁODZIEŻ W DZIAŁANIU 2007-2013 12 grudnia 2012 Cele Programu Aktywne uczestnictwo młodzieży w życiu społecznym Europy Budowanie wzajemnego zrozumienia między młodymi ludźmi Solidarność między młodymi

Bardziej szczegółowo

Paszport do eksportu unijny program wsparcia ofert eksportowych regionu

Paszport do eksportu unijny program wsparcia ofert eksportowych regionu Paszport do eksportu unijny program wsparcia ofert eksportowych regionu Zakres działań ZARR S.A w ramach RIF Program Paszport do przedsiębiorczości Charakterystyka kierunków eksportu Zachodniopomorskie

Bardziej szczegółowo

CERN-Współpraca p z nauczycielami

CERN-Współpraca p z nauczycielami CERN-Współpraca p z nauczycielami Mick Storr CERN Dział : Directorate Services Grupa do spraw edukacji Koordynator Programu Szkoleniowego dla nauczycieli Tłumaczyła Helena Howaniec Warsaw March 2007 CERN

Bardziej szczegółowo

Praktyki zagraniczne Erasmus+ Kwiecień 2015

Praktyki zagraniczne Erasmus+ Kwiecień 2015 Praktyki zagraniczne Erasmus+ Kwiecień 2015 Rekrutacja dotyczy wyjazdów w roku akademickim 2014/2015 Rekrutacja trwa do 26 maja 2015 Praktyka może być zrealizowana w terminie między 29.06.2015 a 30.09.2015.

Bardziej szczegółowo

ZASADY ALOKACJI I WYKORZYSTANIA FUNDUSZY NA WYJAZDY EDUKACYJNE (MOBILNOŚĆ) W SZKOLNICTWIE WYŻSZYM W ROKU AKADEMICKIM 2015/16.

ZASADY ALOKACJI I WYKORZYSTANIA FUNDUSZY NA WYJAZDY EDUKACYJNE (MOBILNOŚĆ) W SZKOLNICTWIE WYŻSZYM W ROKU AKADEMICKIM 2015/16. ZASADY ALOKACJI I WYKORZYSTANIA FUNDUSZY NA WYJAZDY EDUKACYJNE (MOBILNOŚĆ) W SZKOLNICTWIE WYŻSZYM W ROKU AKADEMICKIM 2015/16. WYJAZDY STUDENTÓW I PRACOWNIKÓW DO KRAJÓW PROGRAMU. ZASADY OBLICZENIA KWOTY

Bardziej szczegółowo

Polityka spójności 2007-2013

Polityka spójności 2007-2013 Regionalne Programy Operacyjne jako źródło finansowania centrów nauki i wystaw interaktywnych Agnieszka Dawydzik Departament Koordynacji Programów Regionalnych Konferencja INTERAKCJA-INTEGRACJA INTEGRACJA

Bardziej szczegółowo

Wynagrodzenie minimalne w Polsce i w krajach Unii Europejskiej

Wynagrodzenie minimalne w Polsce i w krajach Unii Europejskiej Wynagrodzenie minimalne w Polsce i w krajach Unii Europejskiej Płaca minimalna w krajach unii europejskiej Spośród 28 państw członkowskich Unii Europejskiej 21 krajów posiada regulacje dotyczące wynagrodzenia

Bardziej szczegółowo

Opis danych kartograficznych dostępnych w ofercie Emapa sp. z o.o.

Opis danych kartograficznych dostępnych w ofercie Emapa sp. z o.o. Opis danych kartograficznych dostępnych w ofercie Emapa sp. z o.o. - stan na marzec 2012 1. MapSet Polska:... 3 2. MultiNet Europa:... 5 3. MapSet Europa:... 8 5. MapSet Azja:... 10 2 1. MapSet Polska

Bardziej szczegółowo

Centrum Bezpieczeństwa Ruchu Drogowego. Warszawa 2006

Centrum Bezpieczeństwa Ruchu Drogowego. Warszawa 2006 INSTYTUT TRANSPORTU SAMOCHODOWEGO Stan bezpieczeństwa ruchu drogowego w krajach OECD Biiullettyn IInfforrmacyjjny Warszawa 2006 Spis treści Wstęp... 3 I. Dane ogólne... 4 II. Wypadki drogowe... 11 III.

Bardziej szczegółowo

Ubezpieczenia w liczbach 2013. Rynek ubezpieczeń w Polsce

Ubezpieczenia w liczbach 2013. Rynek ubezpieczeń w Polsce Ubezpieczenia w liczbach 2013 Rynek ubezpieczeń w Polsce Ubezpieczenia w liczbach 2013 Rynek ubezpieczeń w Polsce Autorem niniejszej broszury jest Polska Izba Ubezpieczeń. Jest ona chroniona prawami autorskimi.

Bardziej szczegółowo

Ubezpieczenia w liczbach 2014. Rynek ubezpieczeń w Polsce

Ubezpieczenia w liczbach 2014. Rynek ubezpieczeń w Polsce Ubezpieczenia w liczbach 2014 Rynek ubezpieczeń w Polsce Autorem niniejszej broszury jest Polska Izba Ubezpieczeń. Jest ona chroniona prawami autorskimi. W przypadku cytowania jej fragmentów należy wskazać

Bardziej szczegółowo

Instrukcja integracji z portalem ogłoszeń praca.24portal.pl

Instrukcja integracji z portalem ogłoszeń praca.24portal.pl Instrukcja integracji z portalem ogłoszeń praca.24portal.pl Wersja: 1.0 Data utworzenia: 09.06.2010 Data auktualizacji: 09.06.2010 Adres: E1 Jędrzej Hiller Maciej Algusiewicz Spółka Cywilna, ul. Przełajowa

Bardziej szczegółowo

W t i amy w w CER E Nie

W t i amy w w CER E Nie Witamy w CERNie Kurs dla polskich nauczycieli fizyki wojew ojewództwa podkarpackiego 22 28/11/2009 28/11/2009 - Akcelerator Wiedzy i Innowacji Kurs dla polskich nauczycieli fizyki w CERN 20-26/09/2009

Bardziej szczegółowo

Program Erasmus + STA Staff Mobility for Teaching Assignments STT Staff Mobility for Training Wyjazdy w roku akademickim 2015/2016

Program Erasmus + STA Staff Mobility for Teaching Assignments STT Staff Mobility for Training Wyjazdy w roku akademickim 2015/2016 Program Erasmus + STA Staff Mobility for Teaching Assignments STT Staff Mobility for Training Wyjazdy w roku akademickim 2015/2016 Zasady ogólne. Pracownik zakwalifikowany na wyjazd w programie Erasmus

Bardziej szczegółowo

Jak znaleźć igłę w stogu siana

Jak znaleźć igłę w stogu siana Jak znaleźć igłę w stogu siana Rola obliczeń komputerowych w eksperymentach fizyki wysokich energii Piotr Golonka CERN EN/ICE-SCD Plan Co jest igłą a co stogiem siana... między teorią a doświadczeniem

Bardziej szczegółowo

KIERUNKI EKSPORTU / EXPORT DIRECTIONS Belgia / Belgium Białoruś / Byelarussia Bułgaria / Bulgaria Dania / Denmark Estonia / Estonia Francja / France Hiszpania / Spain Holandia / Holland Litwa / Lithuania

Bardziej szczegółowo

w ramach programu ERASMUS+ oraz programu PO WER w Uniwersytecie Ekonomicznym w Krakowie w roku akademickim 2015/2016

w ramach programu ERASMUS+ oraz programu PO WER w Uniwersytecie Ekonomicznym w Krakowie w roku akademickim 2015/2016 Uczelniane zasady finansowania wyjazdów studentów na studia oraz praktyki zagraniczne w ramach programu ERASMUS+ oraz programu PO WER w Uniwersytecie Ekonomicznym w Krakowie w roku akademickim 2015/2016

Bardziej szczegółowo

Centrum Bezpieczeństwa Ruchu Drogowego. Biuletyn Informacyjny. Warszawa 2007

Centrum Bezpieczeństwa Ruchu Drogowego. Biuletyn Informacyjny. Warszawa 2007 INSTYTUT TRANSPORTU SAMOCHODOWEGO Stan bezpieczeństwa ruchu drogowego w krajach OECD Biuletyn Informacyjny Warszawa 2007 Spis treści Wstęp... 3 I. Dane ogólne... 4 II. Wypadki drogowe... 11 III. Zabici

Bardziej szczegółowo

(4) Belgia, Niemcy, Francja, Chorwacja, Litwa i Rumunia podjęły decyzję o zastosowaniu art. 11 ust. 3 rozporządzenia

(4) Belgia, Niemcy, Francja, Chorwacja, Litwa i Rumunia podjęły decyzję o zastosowaniu art. 11 ust. 3 rozporządzenia L 367/16 23.12.2014 ROZPORZĄDZENIE DELEGOWANE KOMISJI (UE) NR 1378/2014 z dnia 17 października 2014 r. zmieniające załącznik I do rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1305/2013 oraz załączniki

Bardziej szczegółowo

GreenEvo Akcelerator Zielonych Technologii - rezultaty konkursu (2010-2011)

GreenEvo Akcelerator Zielonych Technologii - rezultaty konkursu (2010-2011) GreenEvo Akcelerator Zielonych Technologii - rezultaty konkursu (2010-2011) Agnieszka Kozłowska Korbicz koordynator projektu GreenEvo Forum Energia - Efekt Środowisko 25.05.2012 GreenEvo Akceleratora Zielonych

Bardziej szczegółowo

BRANŻA STOLARKI BUDOWLANEJ PO PIERWSZYM PÓŁROCZU 2012 ROKU. Gala Stolarki Budowlanej 2012

BRANŻA STOLARKI BUDOWLANEJ PO PIERWSZYM PÓŁROCZU 2012 ROKU. Gala Stolarki Budowlanej 2012 BRANŻA STOLARKI BUDOWLANEJ PO PIERWSZYM PÓŁROCZU 2012 ROKU Gala Stolarki Budowlanej 2012 Warszawa, 26.09.2012 SYTUACJA GOSPODARCZA ORAZ NASTROJE SPOŁECZNE W UNII EUROPEJSKIEJ SYTUACJA GOSPODARCZA W UE

Bardziej szczegółowo

Akcja 1 Mobilność edukacyjna wskazówki dla instytucji wnioskujących

Akcja 1 Mobilność edukacyjna wskazówki dla instytucji wnioskujących Erasmus+ Akcja 1 Mobilność edukacyjna wskazówki dla instytucji wnioskujących W ramach projektów Akcji 1 Mobilność edukacyjna uczelnie mogą prowadzić wymianę stypendialną studentów i pracowników. O przyznanie

Bardziej szczegółowo

AGER2015. DEFINING THE ENTREPRENEURIAL SPIRIT Polska

AGER2015. DEFINING THE ENTREPRENEURIAL SPIRIT Polska AGER2015 DEFINING THE ENTREPRENEURIAL SPIRIT Polska PROJEKT SONDAŻU Edycja 6 edycja Partner Katedra Strategii i Organizacji Zarządzania, Uniwersytet Techniczny w Monachium, Niemcy. Okres prowadzenia badań

Bardziej szczegółowo

www.gizycko.turystyka.pl

www.gizycko.turystyka.pl Centrum Promocji i Informacji Turystycznej w GiŜycku Analiza narodowościowa oraz rodzaje zapytań turystów w okresie od stycznia do września 2 roku. opracowano: Urszula Ciulewicz na podstawie statystyk

Bardziej szczegółowo

Uznanie świadectw uzyskanych za granicą

Uznanie świadectw uzyskanych za granicą Źródło: http://www.kuratorium.waw.pl/pl/poradnik-klienta/inne-sprawy/nostryfikacja-swiadectw/5423,uznanie-sw iadectw-uzyskanych-za-granica.html Wygenerowano: Sobota, 19 września 2015, 12:20 Uznanie świadectw

Bardziej szczegółowo

LEPTON TAU : jako taki, oraz zastosowania. w niskich i wysokich energiach. Zbigniew Wąs

LEPTON TAU : jako taki, oraz zastosowania. w niskich i wysokich energiach. Zbigniew Wąs LEPTON TAU : jako taki, oraz zastosowania w niskich i wysokich energiach Zbigniew Wąs Podziękowania: A. Kaczmarska, E. Richter-Wąs (Atlas); A. Bożek (Belle); T. Przedziński, P. Golonka (IT); R. Decker,

Bardziej szczegółowo

Ubezpieczenia w liczbach 2015. Rynek ubezpieczeń w Polsce

Ubezpieczenia w liczbach 2015. Rynek ubezpieczeń w Polsce Ubezpieczenia w liczbach 2015 Rynek ubezpieczeń w Polsce Autorem niniejszej broszury jest Polska Izba Ubezpieczeń. Publikacja chroniona jest prawami autorskimi. W przypadku cytowania jej fragmentów należy

Bardziej szczegółowo

Rozwijanie zdolności instytucjonalnych celem skutecznego zarządzania bezpieczeństwem ruchu drogowego w Polsce. Sekretariat Krajowej Rady BRD

Rozwijanie zdolności instytucjonalnych celem skutecznego zarządzania bezpieczeństwem ruchu drogowego w Polsce. Sekretariat Krajowej Rady BRD Rozwijanie zdolności instytucjonalnych celem skutecznego zarządzania bezpieczeństwem ruchu drogowego w Polsce Sekretariat Krajowej Rady BRD Krakowskie Dni Bezpieczeństwa Ruchu Drogowego, Kraków, 26/02/2015

Bardziej szczegółowo

WYZWANIA NA RYNKU ENERGII

WYZWANIA NA RYNKU ENERGII BLOK TEMATYCZNY: Zrównoważone finansowanie infrastruktury WYZWANIA NA RYNKU ENERGII Nowe oferty dostawców i zmienione zachowania użytkowników dr Andrzej Cholewa dr Jana Pieriegud Sopot, 26 czerwca 2013

Bardziej szczegółowo

Program Erasmus Mundus

Program Erasmus Mundus Fundacja Rozwoju Systemu Edukacji Narodowa Agencja Programu Uczenie się przez całe Ŝycie Program Erasmus Mundus dotychczasowe doświadczenia Warszawa, 9 lutego 2010 I etap lata 2004-2008 II etap lata 2009-2013

Bardziej szczegółowo

XXXI MARATON WARSZAWSKI Warszawa, 27.09.2009

XXXI MARATON WARSZAWSKI Warszawa, 27.09.2009 XXXI MARATON WARSZAWSKI Warszawa, 27.09.2009 Alex.Celinski@gmail.com Rozkład wyników Przedziały 30-minutowe Lp. Przedział Liczebność Częstość czasowy Liczebność Częstość skumulowana skumulowana 1 2:00-2:30

Bardziej szczegółowo

CERN - pierwsze globalne laboratorium. Magdalena Kowalska CERN, Physics Department

CERN - pierwsze globalne laboratorium. Magdalena Kowalska CERN, Physics Department CERN - pierwsze globalne laboratorium Magdalena Kowalska CERN, Physics Department Menu Co to jest właściwie CERN? Kilku CERN-owskich Noblistów Co badamy? Obecne przyspieszacze Przykłady eksperymentów:

Bardziej szczegółowo

Źródła cząstek o wysokich energiach. Promieniowanie kosmiczne. Akceleratory. Ograniczenia na energię maksymalną. Parametry wiązek.

Źródła cząstek o wysokich energiach. Promieniowanie kosmiczne. Akceleratory. Ograniczenia na energię maksymalną. Parametry wiązek. Źródła cząstek o wysokich energiach II Promieniowanie kosmiczne. Akceleratory. Ograniczenia na energię maksymalną. Parametry wiązek. Świetlność LHC 1 Źródła cząstek o wysokich energiach I. PROMIENOWANIE

Bardziej szczegółowo

Sytuacja odlewnictwa na świecie, w Europie i w Polsce

Sytuacja odlewnictwa na świecie, w Europie i w Polsce Sytuacja odlewnictwa na świecie, w Europie i w Polsce Jerzy J. Sobczak, Elżbieta Balcer, Agnieszka Kryczek Prezenter: Agnieszka Kryczek - 1 - ŚWIAT Produkcja odlewów 2013 Wielkość globalnej produkcji odlewów

Bardziej szczegółowo

REKRUTACJA 2013/2014 LLP/ERASMUS- STUDIA

REKRUTACJA 2013/2014 LLP/ERASMUS- STUDIA REKRUTACJA 2013/2014 LLP/ERASMUS- STUDIA Wrocław 27 lutego 2013 1/17 Erasmus studia (1/2) Erasmus jest programem edukacyjnym Unii Europejskiej, adresowanym do szkolnictwa wyższego Celem programu Erasmus

Bardziej szczegółowo

w ramach programu ERASMUS+ oraz programu PO WER w Uniwersytecie Ekonomicznym w Krakowie w roku akademickim 2014/2015

w ramach programu ERASMUS+ oraz programu PO WER w Uniwersytecie Ekonomicznym w Krakowie w roku akademickim 2014/2015 Uczelniane zasady finansowania wyjazdów studentów na studia oraz praktyki zagraniczne w ramach programu ERASMUS+ oraz programu PO WER w Uniwersytecie Ekonomicznym w Krakowie w roku akademickim 2014/2015

Bardziej szczegółowo

dr Sławomir Nałęcz Z-ca dyr. Dep. Badań Społecznych i Warunków Życia Główny Urząd Statystyczny

dr Sławomir Nałęcz Z-ca dyr. Dep. Badań Społecznych i Warunków Życia Główny Urząd Statystyczny dr Sławomir Nałęcz Z-ca dyr. Dep. Badań Społecznych i Warunków Życia Główny Urząd Statystyczny Wyniki Narodowego Spisu Ludności i Mieszkań 2002, 2011. Wskaźnik NEET w Polsce na tle innych krajów Unii Europejskiej

Bardziej szczegółowo

O egzotycznych nuklidach i ich promieniotwórczości

O egzotycznych nuklidach i ich promieniotwórczości O egzotycznych nuklidach i ich promieniotwórczości Marek Pfützner Instytut Fizyki Doświadczalnej Uniwersytet Warszawski Tydzień Kultury w VIII LO im. Władysława IV, 13 XII 2005 Instytut Radowy w Paryżu

Bardziej szczegółowo

POLSKA AGENCJA INFORMACJI I INWESTYCJI ZAGRANICZNYCH

POLSKA AGENCJA INFORMACJI I INWESTYCJI ZAGRANICZNYCH POLSKA AGENCJA INFORMACJI I INWESTYCJI ZAGRANICZNYCH Przemysł motoryzacyjny w Polsce inwestycje, trendy i kierunki rozwoju Anna Polak - Kocińska Wiceprezes PAIiIZ S.A. Zawiercie, 28-29.05.2014 Średnie

Bardziej szczegółowo

Tablica wyników Unii innowacji 2015 Streszczenie Wersja PL

Tablica wyników Unii innowacji 2015 Streszczenie Wersja PL Tablica wyników Unii innowacji 2015 Streszczenie Wersja PL Rynek wewnętrzny, przemysł, przedsiębiorczość i MŚP STRESZCZENIE Tablica wyników Unii innowacji 2015: w ostatnim roku ogólny postęp wyników w

Bardziej szczegółowo