Realizacja warstwy serwerów sterowania połączeniami dla ASON/GMPLS

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "Realizacja warstwy serwerów sterowania połączeniami dla ASON/GMPLS"

Transkrypt

1 Realizacja warstwy serwerów sterowania połączeniami dla ASON/GMPLS Sylwester Kaczmarek, Magdalena Młynarczuk, Marcin Narloch, Maciej Sac Afiliacja: Politechnika Gdańska, Wydział ETI, Katedra Sieci Teleinformacyjnych Słowa kluczowe: IP QoS, MPLS, ASON/GMPLS, RSVP-TE, DIAMETER, serwery sterowania połączeniem, testbed sieci serwerów Abstrakt W materiale przedstawiono wyniki prac badawczych wykonanych w ramach projektu PBZ w podprojekcie Architektury i protokoły sieciowe. Obejmują krótką charakterystykę wytworzonych modeli analitycznych i symulacyjnych przeznaczonych do badania sieci pakietowych z gwarancją jakości klas usług dla technologii IP QoS, MPLS, OBS oraz uzyskane wyniki. Jednakże główny punkt ciężkości został położony na sieci z architekturą ASON/GMPLS dla której badania skupiono na warstwie serwerów sterowania połączeniami, która odpowiadałaby koncepcji IMS. Omówiono specyfikację wymagań tej warstwy z punktu widzenia komunikacji w ramach własnej warstwy jak z warstwami sąsiednimi. Specyfikacji poddano także funkcjonalność i struktury danych konieczne dla realizacji funkcji sterowania. W oparciu o te specyfikacje wybrano protokoły komunikacyjne, bazy danych oraz zaproponowano rozwiązanie serwera sterowania połączeniami. Korzystając z otwartego oprogramowania projektu KOM RSVP dokonano adaptacji i uzupełnień tego oprogramowania na potrzeby niniejszego projektu i zrealizowano sieć serwerów sterowania połączeniami dla ASON/GMPLS wraz z emulacją warstwy serwerów sterowania usługą i zasobami dla realizacji funkcji transportu. Przeprowadzono badania realizacji założonej funkcjonalności i pomiary czasów zestawiania połączenia dla sieci złożonej z trzech i pięciu takich serwerów. Omówiono wyniki, przedstawiono wnioski i wynikające z nich kierunki dalszych prac. 1. Wprowadzenie Zmiany jakie zachodzą w obszarze działania dzisiejszych społeczności wskazują, że bardzo ważnym towarem staje się informacja, która może mieć wielorakie zastosowanie i przybierać różnorodne formy prezentacji. Ciągły wzrost ilości wytwarzanej informacji oraz potrzeba szybkiego jej udostępniania szerokiemu ogółowi jej odbiorców, w bezpośredniej lub przetworzonej postaci, spowodował potrzebę propozycji infrastruktury, która spełniałaby wymagania wynikające z zachodzących zmian. Infrastruktura ta obejmuje funkcjonalność wytwarzania, przetwarzania, udostępniania i z tym związanego przesyłania informacji. W wyniku prac prowadzonych na skalę międzynarodową dopracowano się koncepcji Globalnej Infrastruktury Informacyjnej (GII), która zawiera w sobie wyniki i wnioski z dwóch podstawowych obszarów działania określających architekturę GII, tzn. informatykę i telekomunikację. Nas z uwagi na cel Projektu Badawczego Zamawianego PBZ-MNiSW-02-II/2007 interesuje obszar telekomunikacji. Dla osiągnięcia celów i wymagań nałożonych na GII konieczne jest przebudowanie podejścia do realizacji funkcjonalności oferowanych przez telekomunikację. Ta nowa funkcjonalność i jej realizacja znalazły swe odbicie w koncepcji Sieci Następnej Generacji (NGN - Next Generation Network). Aspekt ekonomiczny i demonopolizacja rynku spowodowały, że realizacja tej koncepcji musi przebiegać w sposób ewolucyjny. Ewolucyjne przekształcanie istniejących rozwiązań i sieci zakłada, iż docelowo będą one oparte na technice pakietowej wykorzystującej w warstwie sieciowej Internet z protokołem IP. Aby spełnić wymagania stawiane sieciom NGN i oczekiwania społeczeństwa informacyjnego, któremu te sieci mają dostarczać usługi, utworzono model warstwowy tej sieci. W modelu tym wyróżniono, idąc od dołu, warstwę zasobów dla realizacji funkcji transmisji i komutacji (transportu), warstwę sterowania połączeniami, warstwę sterowania wywołaniami (usługami) oraz warstwę aplikacji wspierających usługi. W ramach projektu PBZ w zadaniu 2 Warstwa sterowania usługami i połączeniami w sieciach dla globalnej infrastruktury informacyjnej podprojektu Architektury i protokoły sieciowe, którego dotyczy niniejszy materiał, realizowano badania związane z warstwą serwerów sterowania połączeniami. Opis realizowanych zadań krótko przedstawiono w rozdziale 2. Ponieważ główny punkt ciężkości prac nakierowany był na praktyczną realizację tej warstwy dla architektury ASON/GMPLS to z uwagi na ograniczony rozmiar materiału dalsza jego część dotyczy tylko tego zagadnienia. Zatem w rozdziale 3 krótko scharakteryzowano architekturę ASON/GMPLS aby koncepcję jej realizacji w postaci testbedu przedstawić w rozdziale 4. Jego realizację omó- 1

2 wiono w rozdziale 5 a wyniki testowania w rozdziale 6. Materiał ten kończy podsumowanie. 2. Zrealizowane zadania W ramach drugiego zadania badawczego podprojektu Architektury i protokoły sieciowe projektu PBZ- MNiSW-02-II/2007 zrealizowane prace badawcze można podzielić na trzy obszary: teoretyczny, specyfikacji i realizacji. Każdy z obszarów dotyczy wybranych zagadnień z sieci następnej generacji i zostanie krótko scharakteryzowany w tym rozdziale. W obszarze teoretycznym przeprowadzono prace dotyczące modeli analitycznych i symulacyjnych umożliwiających badanie algorytmów sterowania zasobami w warstwie realizacji połączeń. Modele te dotyczyły technologii MPLS i OBS. W pierwszym przypadku opracowano algorytmy sterowania zasobami dla realizacji połączeń z wywłaszczaniem uwzględniające priorytety przewidziane w technologii MPLS. Ponieważ zagadnienie to nie jest proste w przypadku próby propozycji modeli analitycznych dla sensownych rozmiarów sieci dlatego też jako metodę badania przyjęto symulację komputerową. Opracowano od podstaw uniwersalny symulator przy pomocy którego zostały przebadane właściwości proponowanych algorytmów [5,10]. Uzyskano interesujące wyniki, które zostały opublikowane w pracy [7]. W przypadku technologii OBS, która jest propozycją realizacji techniki komutacji pakietów w technologii optycznej, zaproponowano nowe algorytmy umożliwiające różnicowanie klas usług. Dla tych algorytmów zaproponowano modele analityczne a dla ich weryfikacji zrealizowano model symulacyjny. Uzyskane wyniki zaprezentowano w pracy [11] i potwierdzają one dobre właściwości tych algorytmów oraz dobrą dokładność modeli analitycznych zweryfikowaną za pomocą modelu symulacyjnego. Osobnym zagadnieniem, które było badane w kontekście sterowania połączeniami był problem związany z przełączaniem dróg połączeniowych czy to w przypadku wywłaszczania czy też w przypadku dynamicznych algorytmów rutingu. Jest to mianowicie zjawisko zmiany kolejności pakietów przy przełączaniu dróg połączeniowych. Badanie dotyczyło stwierdzenia w jakich warunkach problem tego zjawiska jest istotny. Został w związku z tym zaproponowany model analityczno-symulacyjny, przy pomocy którego zostało zamodelowane wymienione zjawisko i przeprowadzono badania. Uzyskano wyniki, które wskazują że zjawisko to musi być uwzględniane w ocenie jakości usług gdy zachodzą określone warunki w intensywności przełączania dróg połączeniowych i różnicy czasów opóźnienia przełączanych dróg. Wyniki dotyczące tego problemu oraz rutingu dynamicznego zostały zamieszczone w pracach [1,2,4]. W przypadku specyfikacji prace dotyczyły warstwy serwerów sterowania połączeniami (zarządzania zasobami) a były one realizowane w kontekście przewidzianej późniejszej praktycznej realizacji tej warstwy serwerów w laboratorium dla prowadzenia badań funkcjonalnych i wydajnościowych. Zanim przystąpiono do specyfikacji przeprowadzono analizę funkcji sterowania w poszczególnych obszarach sieci, tzn. w dostępie, agregacji i szkielecie, z uwzględnieniem koncepcji sieci następnej generacji. Szczególną uwagę zwrócono na obszar agregacji i szkieletu [8], gdyż to dla tych obszarów miała być realizowana specyfikacja warstwy serwerów sterowania połączeniami. Specyfikacja funkcjonalności serwerów sterowania połączeniami została przeprowadzona osobno dla MPLS i dla ASON/GMPLS. Uwzględniono w niej nie tylko funkcjonalność wynikającą z tej warstwy ale także ze współpracy z sąsiednimi warstwami [9], w tym także zagadnienia komunikacji. Szczególną uwagę zwrócono na interfejsy (styki) i scenariusze współpracy oraz wymiany wiadomości. Określono zawartość informacyjną tych wiadomości. Opisy te wykonano dla styków zarówno między serwerami warstwy serwerów sterowania połączeniami, jak i tymi serwerami a warstwą serwerów usług i warstwą zasobów transportu. Także wyspecyfikowano zawartość baz danych tych serwerów. W konsekwencji tego przedstawiono koncepcję testbedu [3]. W dalszej kolejności została opracowana koncepcja algorytmów sterowania zasobami oraz modele baz danych i koncepcja ich realizacji [12]. Wymienione specyfikacje zostały przeprowadzone dla technologii MPLS i ASON/GMPLS, jednakże do prac w następnych etapach i praktycznej realizacji w laboratorium została wybrana jedynie warstwa serwerów sterowania połączeniami dla technologii ASON/GMPLS [14]. Praktyczna realizacja sieci warstwy serwerów sterowania połączeniami wymagała przetestowania i modyfikacji dla potrzeb projektu dostępnego otwartego oprogramowania protokołów komunikacyjnych RSVP-TE, Diameter, Netconf. Także konieczne było przetestowanie i modyfikacja otwartego oprogramowania serwera sterowania połączeniami. Założono wariantowość realizacji warstwy serwerów sterowania połączeniami: wariant I tylko warstwa serwerów sterowania połączeniami bez otoczenia tej warstwy z ograniczoną funkcjonalnością, wariat II z rozszerzoną funkcjonalnością oraz emulacja warstw sąsiednich [14]. Opisowi tej części projektu, tzn. praktycznej realizacji warstwy serwerów sterowania połączeniami dla ASON/GMPLS, zostanie poświęcona w całości dalsza część tego artykułu. 3. Architektura ASON/GMPLS Architektura ASON/GMPLS jest wynikiem prac standaryzacyjnych ITU-T (International Telecommunication Union Telecommunications Standardization Sector), IETF (Internet Engineering Task Force) jak również forum OIF (Optical Internetworking Forum). Oparta jest na koncepcji automatycznie komutowanej sieci 2

3 optycznej ASON (Automatic Switched Optical Network), wykorzystując do jej realizacji protokoły wieloprotokołowej komutacji etykietowej GMPLS (Generalized Multiprotocol Label Switching). Podstawowe założenia dla ASON i GMPLS zostały przedstawione w [6,18]. Warstwa serwerów sterowania połączeniami dla ASON/GMPLS oparta jest na elementach funkcjonalnych płaszczyzny sterowania ASON takich jak: sterownik połączeń CC (Connection Controller), sterownik rutingu RC (Routing Controller), zarządca zasobów LRM (Link Resorce Manager), sterownik protokołów PC (Protocol Controller). Sterownik połączeń CC przy współpracy ze sterownikiem rutingu RC, zarządcą zasobów LRM, sterownikiem protokołów PC pełni rolę serwera połączenia, a pozostając w relacjach z innymi sterownikami CC tworzy warstwę serwerów sterowania połączeń. Przykładową strukturę blokowo-funkcjonalną dla domeny ASON/GMPLS zaprezentowano na rys.1. Rys. 1. Przykładowa architektura domeny ASON/GMPLS (a); Struktura blokowo-funkcjonalna domeny ASON/GMPLS (b) W architekturze ASON/GMPLS ustawienie połączenia w płaszczyźnie transportowej poprzedzone jest realizacją funkcji rutingu. Na potrzeby warstwy serwerów sterowania połączeniami istnieje abstrakcyjny model zasobów, który umożliwia zasłonięcie przed serwerem połączeń konkretnych rozwiązań w płaszczyźnie transportowej. Natomiast sterownik protokołu wykorzystuje wiadomości RSVP-TE na potrzeby sygnalizacji oraz protokół OSPF-TE na potrzeby rutingu. W trakcie prac nad projektem zaproponowano scenariusze wymiany wiadomości konieczne dla zestawienia połączenia w warstwie zasobów (transportu) [13]. Przykładowe struktury informacji zaprezentowano w [15]. Weryfikację poprawności scenariuszy przeprowadzono realizując testbed, którego koncepcję przedstawiono w rozdziale 3, natomiast opis realizacji i testy odpowiednio w rozdziałach 4 i Koncepcja testbedu Koncepcja testbedu architektury warstwy serwerów sterowania połączeniami została stworzona na potrzeby zbadania nie tylko podstawowej funkcjonalności, ale również w celu zbadania komunikacji tej warstwy z otoczeniem, tzn. warstwą serwerów usług oraz warstwą zasobów dla realizacji transportu. Etap prac związany z realizacją podstawowej funkcjonalności warstwy serwerów połączeń określono jako wariant I, natomiast zwiększenie funkcjonalności warstwy serwerów połączeń na potrzeby komunikacji z otoczeniem określono jako wariant II. Koncepcja architektury testowej ASON/GMPLS wykorzystana w wariancie I bazuje na realizacji zarówno serwera jak i warstwy serwerów sterowania połączeniami. Komunikacja z warstwą serwerów sterowania połączeniami odbywa się poprzez aplikację kliencką API Client. Wywołanie aplikacji klienckiej umożliwia wyspecyfikowanie parametrów pojedynczego żądania, które przekazywane jest do serwera sterowania połączeń. Serwer 3

4 sterowania połączeniem odpowiedzialny jest za dynamiczne zarządzanie zasobami optycznymi poprzez obsługę żądań zestawienia oraz usunięcia ścieżek. Żądania rezerwacji zasobów przetworzone są w bloku RSVP Demon, który korzysta z baz RC, LMP i Resources Database (LRM). Do komunikacji w warstwie serwerów sterowania wykorzystany jest protokół RSVP, rozszerzony o elementy konieczne na potrzeby rezerwacji zasobów w warstwie optycznej. Podczas projektowania funkcjonalności serwera sterowania połączeniem przyjęto założenia, iż: odwzorowanie płaszczyzny sterowania na płaszczyznę transportową jest jeden do jednego, pojedyncza sesja rezerwacji wiąże się z rezerwacją zarówno pojedynczej jednostki transportowej jak i kilku jednostek transportowych w zależności od żądanego pasma, identyfikatory warstwy zasobów przekazywane są w ramach procedur protokołu LMP, stosowany jest styl rezerwacji Fixed Filter (FF). Zarówno w przypadku realizacji prac wariantu I jak i wariantu II warstwa zasobów optycznych opartych na przełącznicach OXC (Optical Cross Connect) jest emulowana. W przypadku wariantu I stan zajętości pojedynczej przełącznicy OXC na poziomie wejścia-wyjścia jest odwzorowany w bazie Resources Database. W rzeczywistym systemie w wyniku aktualizacji informacji o zasobach w płaszczyźnie sterowania, powinna zostać wywołana funkcja realizująca fizyczną rezerwację w płaszczyźnie transportowej. Architekturę testową wariantu I zaprezentowano na rys. 2. Rys. 2. Testowa architektura warstwy serwerów sterowania połączeniami ASON/GMPLS (wariant I) Docelowa architektura testbedu wariantu II warstwy serwerów sterowania połączeniami uwzględnia komunikację pomiędzy tą warstwą a warstwą usług, jak również między warstwą serwerów sterowania połączeniami oraz elementami emulującymi działanie warstwy zasobów mediów. Testowa architektura wariantu II zawiera serwer usług (SU), pięć serwerów połączeń (SP) oraz pięć terminali warstwy zasobów (TZ) odwzorowujących stan warstwy zasobów. W prezentowanym wariancie komunikacja na stykach I C oraz I R realizowana jest przy wykorzystaniu protokołów komunikacyjnych. Realizacja wariantu II wymaga uzupełnienia możliwości serwera sterowania połączeniami w związku ze zwiększeniem funkcjonalności otoczenia warstwy serwerów. W tym wariancie funkcjonalność aplikacji klienckiej zostaje przeniesiona do serwera usług. Serwer usług umożliwia wygenerowanie żądania połączenia, które zostanie przekazane poprzez styk I S do warstwy pięciu serwerów sterowania połączeniami. Przykładowa architektura testbedu dla realizacji wariantu II została zaprezentowana na rys. 3. W bazie danych SU znajdują się tabele: CTRL_TABLE, CALL_STATE oraz CALL_STAT. Tabela CTRL_TABLE to tabela odwzorowująca powiązania adresów warstwy zasobów dla transportu (mediów) z odpowiednim adresem serwera połączenia. 4

5 www SU Baza SU I C I C I C I C I C Is Is SP1 SP2 SP3 Is Is SP4 Is SP5 I R I R I R I R I R Baza OXC Baza OXC Baza OXC Baza OXC Baza OXC TZ1 TZ4 TZ2 TZ5 TZ3 OXC 1 OXC 4 OXC 2 OXC 5 OXC 3 www T Rys. 3. Testowa architektura warstwy serwerów sterowania połączeniami ASON/GMPLS (wariant II) SU-serwer usług, SP - serwer połączeń, TZ - terminal zasobów Tabela CALL_STATE to tabela odwzorowująca stan obsługiwanych żądań połączenia. Natomiast w tabeli CALL_STAT znajdują się statystki związane z wydajnością serwera sterowania połączeniami. W przypadku wariantu II uwzględnia się możliwość blokady zestawienia połączenia pomiędzy parą wejście-wyjście przełącznicy OXC. Rezerwacja zasobu warstwy optycznej dokonywana jest dopiero po uzyskaniu potwierdzenia możliwości zestawiania połączenia. Potwierdzenie uzyskania połączenia wysyłane jest z terminala TZ, po sprawdzeniu możliwości blokady przełącznicy w bazie OXC. Terminal T posłuży do konfiguracji i weryfikacji poprawności stanu zarezerwowanych połączeń w emulowanych przełącznicach OXC. Poprzez interfejs WWW istnieje między innymi możliwość konfiguracji, odczytu stanu baz terminali TZ w celu weryfikacji poprawności rezerwacji zasobów. W kolejnym rozdziale zaprezentowano sposób realizacji testbedu zarówno wariantu I jak i wariantu II. 5. Realizacja testbedu Funkcjonalność warstwy serwerów połączeń badano dla architektury trzech oraz pięciu serwerów. Schemat fizyczny topologii dla pięciu serwerów zaprezentowano na rys. 4. Architektura logiczna każdego z serwerów ma postać jak na rys. 2. Demon RSVP wyszególniony na rys.2 zrealizowano w oparciu o implementację KOM RSVP Engine [19]. Dla realizacji funkcjonalności warstwy sterowania połączeniami należało rozwinąć podstawową implementację o możliwość rezerwacji zasobów w warstwie optycznej. W tym celu wykorzystano mechanizm protokołu LMP i wprowadzono interfejs L, umożliwiający komunikację z zewnętrzną bazą LMP, wprowadzono interfejs Physical Resource Interfece umożliwiający komunikację z bazą Resources Database, rozszerzono zbiór informacji przechowywanej w blokach PSB i RSB, utworzono aplikacje klienta sender_application i receiver application na potrzeby generacji żądań połączenia. Aby możliwe było poprawne zarządzanie zasobami, konieczne było rozszerzenie istniejących bloków stanów protokołu RSVP o informacje identyfikujące fizyczne zasoby przypisane dla indywidualnych sesji RSVP. Do 5

6 informacji zawartych w blokach PSB oraz RSB, dodana została informacja o resourceid, jednoznacznie identyfikująca zasoby fizyczne warstwy transportowej. Rys. 4. Schemat fizycznej topologii testbedu (wariant I) Dodatkowo blok PHOP został uzupełniony o informację identyfikującą zasób fizyczny dla interfejsu wejściowego. W rozszerzonej implementacji przyjęto założenie, że informacja o resourceid jest lokalna dla każdego z węzłów wspierających protokół RSVP. Zaimplementowany rozszerzony model Demona RSVP został zaprezentowany na rys. 5. API Client Other System Services Network Service Traffic Control Routing Service Admission Control Rys.5. Zaimplementowany model Demona wykorzystany w testbedzie Dla realizacji sygnalizacji rezerwacji optycznych zasobów fizycznych warstwy transportowej, konieczne było również rozszerzenie obiektu RSVP_HOP definiowanego w zaleceniu RFC 3477 o identyfikator zasobu fizycznego. Informacje dotyczące stanów zasobów fizycznych przechowywane są w bazie danych Resources Database. Przykładowa baza danych dla serwera połączeń 5 (SP5) została zaprezentowana na rys. 6. W tabeli skonfigurowane zostały kolumny incoming_id, resource_id, psb_resource_state, rsb_resource_state, interface. Resource_id identyfikuje pojedynczą jednostkę zasobu dla interfejsu wyjściowego, która odpowiada rzeczywistym zasobom fizycznym takim jak: pojedyncza długość fali (LSC) lub pojedynczy światłowód (FSC). Zarówno kolumna psb_resource_state jak i rsb_resource_state są typu BOOLEAN, przyjmując odpowiednio wartość false ( f ), w przypadku gdy stan zasobu uważany jest jako wolny, oraz wartość true ( t ), w przypadku, gdy stan zasobu uważany jest za zajęty. Kolumna incoming_id identyfikuje zasób fizyczny dla interfejsu wejściowego. Para incoming_id / resource_id (interfejs wejściowy / interfejs wyjściowy) odzwierciedla konfigurację pola komutacyjnego. Komunikacja pomiędzy demonem protokołu RSVP, a bazą danych zasobów fizycznych została osiągnięta dzięki rozszerzeniu podstawowej implementacji o dwie nowe klasy: RSVP_PSB_Resources oraz RSVP_RSB_Resources, wykorzystujących niestandardową bibliotekę libpq, w których zdefiniowane zostały funkcje wykorzystywane w procesie zarządzania zasobami fizycznymi. Kolumna interface przechowuje informacje identyfikujące interfejs. 6

7 Rys.6. Baza danych Resources Database dla SP5 Dodatkowo w bazie danych LMP przechowywana jest tabela LMP przechowująca wynik procedury Link Property Correlation protokołu LMP. Na podstawie tabeli LMP dokonywane jest odzwierciedlenie lokalnego oraz zdalnego identyfikatora zasobu. Tabela składa się z trzech kolumn: lokalnego identyfikatora zasobu (local_id), zdalnego identyfikatora zasobu (remote_id) oraz interfejsu identyfikującego interfejs w płaszczyźnie sterowania architektury ASON/GMPLS. W zakresie prac nad wariantem II zrealizowano interfejs WWW umożliwiający zarządzanie serwerem usług oraz warstwą zasobów, a także moduł obliczania statystyk żądań w serwerze usług. Do realizacji powyższych elementów wykorzystano bazę danych Oracle Database 10g Express Edition, serwer WWW Apache HTTP Server oraz interpreter języka oprogramowania PHP PHP Powiązanie między oprogramowaniem wykorzystanym do stworzenia interfejsu graficznego dostępu do systemu i jego komunikację z serwerem połączeń przedstawiono na rys. 7. Przeglądarka internetowa HTTP PHP (libphp5.so) Apache HTTP Server SQL (OCI8) Serwer usług (SU) Oracle Database 10g Express Edition (OCI8) SQL Moduł oprogramowania do komunikacji SU_SP Protokół komunikacyjny Moduł oprogramowania do komunikacji SP_SU Serwer połączeń (SP) Rys. 7. Relacje między oprogramowaniem wykorzystanym do realizacji elementów otoczenia warstwy sterowania połączeniami i jego komunikacja z serwerem połączeń Serwer WWW Apache korzysta z interpretatora języka PHP skompilowanego do postaci biblioteki współdzielonej (ang. shared object) libphp5.so. Biblioteka ta ładowana jest wraz z innymi modułami w chwili uruchomienia serwera. Komunikacja pomiędzy bazą danych a serwerem WWW odbywa z użyciem standardowej składni SQL. Funkcje umożliwiające połączenie się z bazą w celu przesyłania zapytań SQL i odbierania odpowiedzi na nie zapewnia pakiet PHP OCI8. Zarządzanie serwerem usług oraz warstwą zasobów może być dokonane za pomocą dowolnej współczesnej przeglądarki WWW użytkownik musi jedynie znać adres IP danego urządzenia. Dodawanie wierszy do tabel bazy danych oraz ich edycja i usuwanie odbywa się za pomocą formularzy HTML z metodą przekazywania informacji HTTP POST. Wszystkie operacje na poszczególnych tabelach są wykonywane za pomocą jednego skryptu PHP, który sprawdza przy wywoływaniu podane parametry i odpowiednio uaktualnia bazę danych. 7

8 6. Testy W przypadku realizacji wariantu I przeprowadzono testy poprawności działania warstwy serwerów sterowania połączeniem oraz poprawności poleceń wydawanych do tej warstwy. Testy poprawności działania warstwy serwerów sterowania połączeniami wykonano dla architektury trzech oraz pięciu serwerów Wykonana została weryfikacja obsługi kilku jednoczesnych żądań połączenia wraz z rezerwacją zasobów fizycznych. Sesje obsługi pojedynczych żądań połączenia tworzone były w obu kierunkach. Dla każdej sesji wykonywana była próba rezerwacji zasobów fizycznych. W przypadku braku dostępności wolnych zasobów następowało odrzucenie żądania rezerwacji. Scenariusze testowe obejmowały weryfikację poprawności operacji: przetwarzania wiadomości PATH - wiadomości żądania zestawienia sesji, w tym poprawności konfiguracji obiektów wiadomości protokołu RSVP ze szczególnym uwzględnieniem obiektu RSVP_HOP przenoszącego identyfikator zasobu wprowadzony przez dodaną funkcjonalność, utworzenia bloku PSB, zawierającego identyfikator zasobu wyjściowego, utworzenie bloku PHopSB, zawierającego identyfikator zasobu wejściowego (utworzenie klucza PHopSB- Key), przetwarzanie wiadomości RESV - wiadomości potwierdzenia utworzenia wiadomości, utworzenie bloku RSB, uaktualnienie bazy danych informacji o zasobach sygnalizacja rezerwacji oraz zwalniania zasobów fizycznych płaszczyzny transportowej, przetwarzanie wiadomości PTEAR, RTEAR, PERR, RERR. Wyniki testów zostały zaprezentowane w pracach [9,16,17]. Testy obejmowały różne scenariusze zestawienia i rozłączenia połączeń. Jednocześnie dla testbedu wariantu I zostały wykonane pomiary czasu reakcji rozumiane jako czasy odpowiedzi warstwy serwerów sterowania połączeniami na ręcznie generowane żądania przy pomocy sender_application oraz receiver_application. Pomiary wykonano zarówno dla architektury trzech jak i pięciu serwerów połączeń. W przypadku architektury trzech serwerów pomiary wykonano w warunkach laboratoryjnych jak i nielaboratoryjnych. W przypadku warunków laboratoryjnych wykorzystano komputery z procesorami Intel Pentium III 1 GHz, pamięć RAM-384 MB. W warunkach nielaboratoryjnych wykorzystano komputery o parametrach: SP1 - procesor AMD Phenom 9550 Quad Core, pamięć RAM 4GB, SP2 - procesor Intel Core 2 Duo T7700, pamięć RAM 4GB, SP3 - procesor Intel Core 2 Duo E7200, pamięć RAM 2GB. W warunkach nielaboratoryjnych w zależności od miejsca przeprowadzenia rezerwacji (zdalnie, lokalnie) uzyskano wyniki zaprezentowane w tabeli 1. Tabl.1. Porównanie czasów przeprowadzenia rezerwacji lokalnej i zdalnej w warunkach nielaboratoryjnych Rezerwacja Rezerwacja lokalna [ms] Rezerwacja zdalna [ms] SP1-SP SP1-SP2 przy trwającej rezerwacji SP1-SP SP2-SP3 przy trwającej rezerwacji SP1-SP2 orazsp1-sp SP3-SP1 przy trwającej rezerwacji SP1-SP2,SP1-SP3.SP2-SP Czasy rezerwacji nieznacznie się różnią, co uzasadnia skuteczność aplikacji klienckiej. Porównanie czasów przeprowadzenia rezerwacji lokalnej w warunkach nielaboratoryjnych z czasami uzyskanymi dla warunków laboratoryjnych przedstawiono w tabeli 2. Prezentowane wyniki potwierdzają, iż im większe możliwości wydajnościowe serwerów, tym krótszy czas zestawiania połączenia. Tabl.2. Porównanie czasów przeprowadzenia rezerwacji lokalnej Rezerwacja Konfiguracja laboratoryjna [ms] Konfiguracja nielaboratoryjna [ms] SP1-SP SP1-SP2 przy trwającej rezerwacji SP1-SP3 852,1 338 SP2-SP3 przy trwającej rezerwacji SP1-SP2 orazsp1-sp3 813,0 330 SP3-SP1 przy trwającej rezerwacji SP1-SP2,SP1-SP3.SP2-SP W przypadku testbedu opartego na architekturze pięciu serwerów połączeń w warunkach laboratoryjnych uzyskano wyniki zaprezentowane w tabeli 3. 8

9 Tabl.3. Porównanie czasów przeprowadzenia rezerwacji w warunkach laboratoryjnych Rezerwacja Rezerwacja lokalna [ms] SP1-SP SP1-SP SP1-SP SP1-SP2 przy trwającej rezerwacji SP1-SP3 852 SP2-SP3 przy trwającej rezerwacji SP1-SP2 oraz SP1-SP3 813 SP3_SP1 przy trwającej rezerwacji SP1-SP2,SP1-SP3,SP2-SP3 789 Przeprowadzone pomiary czasów rezerwacji są dość duże. Szczegółowa analiza składników tego czasu wskazuje, iż największy wpływ na sumaryczny czas zestawienia połączenia mają zapytania do bazy danych. Dlatego w końcowym etapie prac podjęto prace w celu ich zmniejszenia. W zakresie prac związanych z realizacją testbedu wariantu II przeprowadzono testy wykorzystania proponowanych istniejących i zalecanych protokołów komunikacyjnych oraz ich implementacji w testbedzie wariantu II na stykach I C oraz I R zaprezentowanych na rys. 3. Testom poddano następujące protokoły: Diameter, Netconf. Analiza protokołów obejmowała zarówno dogłębne zapoznanie się z kodem źródłowym, próby jego kompilacji i uruchomienia działających wersji, a także sprawdzenie zgodności ze standardami dotyczącymi protokołów. Spośród dostępnych implementacji protokołu Diameter szczegółowym testom poddano implementację CDiameterPeer, natomiast w przypadku protokołu Netconf testom poddano implementację Netopeer. Obie implementacje spełniają podstawowe kryterium jakim jest język programowania C/C++. CDiameterPeer (cdp) jest implementacją wykorzystywaną w projekcie Open IMS Core. Konfiguracja pojedynczego peera cdp przechowywana jest w pliku w formacie XML. Przykładowe pliki konfiguracyjne ukierunkowane na wykorzystanie w projekcie Open IMS Core zostały dołączone do kodu źródłowego implementacji cdp. Plik konfiguracyjny umożliwia między innymi skonfigurowanie globalnych parametrów danego peera (element DiameterPeer): prawidłowa nazwa domenowa (atrybut FQDN), nazwę domeny, identyfikator dostawcy, liczba procesów Worker, długość kolejek wiadomości reguły określające zasady akceptacji nieznanych peerów. Plik konfiguracyjny umożliwia określenie portu TCP na którym nasłuchuje dany peer (atrybut port elementu Acceptor) oraz ewentualne określenie adresu IP interfejsu sieciowego na którym peer nasłuchuje (atrybut bind elementu Acceptor). Na podstawie analizy dokumentacji i kodu źródłowego implementacji Netopeer można wywnioskować, że w przypadku zastosowania w dalszych pracach implementacji Netopeer konieczna będzie zmiana sposobu obsługi managera poprzez rezygnację z linii komend i wywoływanie odpowiednich funkcji realizujących komunikację protokołu Netconf z poziomu własnej aplikacji C/C++. Ponadto, na podstawie przeglądu dokumentacji implementacji Netopeer oraz dokumentu RFC standaryzującego protokół Netconf, można wysnuć wniosek, że ograniczona liczba bardzo prostych poleceń protokołu i statyczna struktura plików XML przechowujących dane konfiguracyjne może okazać się niewystarczająca dla potrzeb dynamicznego sterowania zasobami sieciowymi. W takim przypadku, wykorzystanie protokołu Netconf w implementacji Netopeer, może wymagać zastosowania mechanizmów rozszerzeń protokołu (capabilities) oraz zastąpienie struktury pliku XML np. relacyjną bazą danych. Rys. 8. Strona WWW (show_stats.php) ze skryptem PHP W zakresie prac związanych z emulacją serwera usług oraz warstwy zasobów transportowych przetestowano poprawność operacji na bazie danych. Przetestowano funkcjonalność modułu pomiarowego zaimplementowanego w serwerze usług. Na rys. 8 zaprezentowano stronę WWW serwera usług ze skryptem PHP dokonującym obliczeń i prezentującym statystyki dla przykładowych danych. Dla przejrzystości rysunku zaprezentowano tylko wybrane kolumny tabeli CALL_STAT. 9

10 Ostateczne testy i badania proponowanych rozwiązań warstwy serwerów połączeń, komunikacji pomiędzy tą warstwą a otoczeniem zostaną przeprowadzone na zakupionym w tym celu, pod koniec V etapu, sprzęcie i są realizowane w VI końcowym etapie realizacji tego zadania. 7. Podsumowanie Wyniki prac badawczych wykonanych w ramach projektu PBZ w podprojekcie Architektury i protokoły sieciowe wskazują, iż na chwilę obecną jesteśmy w stanie wskazać i zaimplementować architekturę, która ma szansę spełnić wymagania społeczeństwa informacyjnego. Zaimplementowany testbed wariantu I umożliwił zbadanie podstawową funkcjonalności warstwy serwerów sterowania połączeniami. Ten etap prac pozwolił na przejście do realizacji wariantu II, wskazał konieczność optymalizacji liczby zapytań do bazy danych. Ostateczne wyniki prac nad realizacją wariantu II zaprezentowane zostaną w raporcie końcowym projektu badawczego PBZ. Bibliografia [1] Czarkowski M., Kaczmarek S., Simulation model for evaluation of packet sequence changed order of stream in diffserv network, PWT 2008, Poznań [2] Czarkowski M., Kaczmarek S., Simulation model for evaluation of QoS dynamic routing. W: Information Systems Architecture and Technology, Library of Informatics of University Level Schools, Part 3, Chapter 22, Wrocław, 2009, s [3] Czarkowski M., Kaczmarek S., Młynarczuk M., Narloch M., Nowak K.: Warstwa sterowania usługami i połączeniami w sieciach dla globalnej infrastruktury informacyjnej. Etap 3. PBZ-MNiSW-02- II/2007/GUT/2.3, Gdańsk, czerwiec 2009 [4] Czarkowski M., Kaczmarek S., Stępnicki S.: Simulation model for evaluation of QoS routing algorithm in large packet networks, W: Information Technologies, GUT FETI Annales, Vol. 18, 2010, s [5] [6] ITU-T G.8080/Y.1304: Architecture for the Automatically Switched Optical Network (ASON). June 2006 [7] Kaczmarek S., Nowak K., Performance of LSP preemption methods in different MPLS networks, PGTS 2008, Berlin [8] Kaczmarek S., Kostecki P., Młynarczuk M., Narloch M., Nowak K., Smoleński L.: Warstwa sterowania usługami i połączeniami w sieciach dla globalnej infrastruktury informacyjnej. Etap 1. PBZ-MNiSW-02- II/2007/GUT/2.1, Gdańsk, czerwiec 2008 [9] Kaczmarek S., Kostecki P., Młynarczuk M., Narloch M., Nowak K.: Warstwa sterowania usługami i połączeniami w sieciach dla globalnej infrastruktury informacyjnej. Etap 2. PBZ-MNiSW-02- II/2007/GUT/2.2, Gdańsk, grudzień 2008 [10] Kaczmarek S., Nowak K.: A Simulation Tool for Traffic Engineering Methods and QoS Evaluation of MPLS Networks. Międzynarodowa Konferencja SIMUTools 09, Rome, Italy, March [11] Kaczmarek S., Kostecki P.: Burst loss probability for the combination of extended offset time based service differentiation scheme and PPS in optical burst switching network. W: 16 th Polish Teletraffic Symposium, Łódź, 2009, s [12] Kaczmarek S., Młynarczuk M., Nowak K.: Warstwa sterowania usługami i połączeniami w sieciach dla globalnej infrastruktury informacyjnej. Etap 4. PBZ-MNiSW-02-II/2007/GUT/2.4, Gdańsk, grudzień 2009 [13] Kaczmarek S., Młynarczuk M., Narloch M., Nowak K.,: Warstwa serwerów sterowania połączeniami w NGN. Przegląd Telekomunikacyjny + Wiadomości Telekomunikacyjne, 2009, s [14] Kaczmarek S., Młynarczuk M., Narloch M., Sac M.: Warstwa sterowania usługami i połączeniami w sieciach dla globalnej infrastruktury informacyjnej. Etap 5. PBZ-MNiSW-02-II/2007/GUT/2.5, Gdańsk, czerwiec 2010 [15] Kaczmarek S., Młynarczuk M.: Model of Control Plane of ASON/GMPLS NETWORK. W: Information Technologies, GUT FETI Annales, Vol. 18, 2010, s [16] Kaczmarek S., Młynarczuk M., Waldman M.: The realization of ASON/GMPLS Control Plane. W: Information Systems Architecture and Technology, System Analysis Approach to the Design, Control and Decision Support, Wrocław, Oficyna Wydawnicza Politechniki Wrocławskiej, 2010, s [17] Kaczmarek S., Młynarczuk M., Waldman M.: RSVP-TE as a reservation protocol for optical networks, referat zgłoszony na Poznańskie Warsztaty Telekomunikacyjne 2010 [18] Mannie E., Ed.: Generalized Multi-Protocol Label Switching (GMPLS) Architecture. RFC 3945, October 2004 [19] Multimedia Communications Lab: KOM RSVP Engine, 10

Zaawansowane metody pomiarów i diagnostyki w rozległych sieciach teleinformatycznych Pomiary w sieciach pakietowych. Tomasz Szewczyk PCSS

Zaawansowane metody pomiarów i diagnostyki w rozległych sieciach teleinformatycznych Pomiary w sieciach pakietowych. Tomasz Szewczyk PCSS Zaawansowane metody pomiarów i diagnostyki w rozległych sieciach teleinformatycznych Pomiary w sieciach pakietowych Tomasz Szewczyk PCSS Plan prezentacji Rodzaje pomiarów Sprzęt pomiarowy Analiza wyników

Bardziej szczegółowo

Nowe metody analizy i optymalizacji architektury złożonych sieci telekomunikacyjnych następnej generacji

Nowe metody analizy i optymalizacji architektury złożonych sieci telekomunikacyjnych następnej generacji Nowe metody analizy i optymalizacji architektury złożonych sieci telekomunikacyjnych następnej generacji Raport końcowy z realizacji projektu 1. Zakres przeprowadzonych badań. Celem projektu było opracowanie

Bardziej szczegółowo

Plan. Wprowadzenie. Co to jest APEX? Wprowadzenie. Administracja obszarem roboczym

Plan. Wprowadzenie. Co to jest APEX? Wprowadzenie. Administracja obszarem roboczym 1 Wprowadzenie do środowiska Oracle APEX, obszary robocze, użytkownicy Wprowadzenie Plan Administracja obszarem roboczym 2 Wprowadzenie Co to jest APEX? Co to jest APEX? Architektura Środowisko Oracle

Bardziej szczegółowo

Spis treści. Dzień 1. I Wprowadzenie (wersja 0906) II Dostęp do danych bieżących specyfikacja OPC Data Access (wersja 0906) Kurs OPC S7

Spis treści. Dzień 1. I Wprowadzenie (wersja 0906) II Dostęp do danych bieżących specyfikacja OPC Data Access (wersja 0906) Kurs OPC S7 I Wprowadzenie (wersja 0906) Kurs OPC S7 Spis treści Dzień 1 I-3 O czym będziemy mówić? I-4 Typowe sytuacje I-5 Klasyczne podejście do komunikacji z urządzeniami automatyki I-6 Cechy podejścia dedykowanego

Bardziej szczegółowo

Dokumentacja wstępna TIN. Rozproszone repozytorium oparte o WebDAV

Dokumentacja wstępna TIN. Rozproszone repozytorium oparte o WebDAV Piotr Jarosik, Kamil Jaworski, Dominik Olędzki, Anna Stępień Dokumentacja wstępna TIN Rozproszone repozytorium oparte o WebDAV 1. Wstęp Celem projektu jest zaimplementowanie rozproszonego repozytorium

Bardziej szczegółowo

Zastosowanie Oracle Designer/2000 do projektowania i implementacji aplikacji WWW

Zastosowanie Oracle Designer/2000 do projektowania i implementacji aplikacji WWW V Konferencja PLOUG Zakopane Październik 1999 Zastosowanie Oracle Designer/2000 do projektowania i implementacji aplikacji WWW Grzegorz Bliźniuk gbliz@isi.wat.waw.pl. Roman Wantoch-Rekowski rekowski@isi.wat.waw.pl.

Bardziej szczegółowo

Katedra Sieci Teleinformacyjnych. Spis tematów Projektu Grupowego Studia II stopnia magisterskie, sem. 1

Katedra Sieci Teleinformacyjnych. Spis tematów Projektu Grupowego Studia II stopnia magisterskie, sem. 1 Spis tematów Projektu Grupowego Studia II stopnia magisterskie, sem. 1 1. Realizacja funkcjonalności elementu RACF dla transportu bazującego na MPLS (3 osoby) 2. Integracja interfejsu GUI, generatora i

Bardziej szczegółowo

Narzędzia i aplikacje Java EE. Usługi sieciowe Paweł Czarnul pczarnul@eti.pg.gda.pl

Narzędzia i aplikacje Java EE. Usługi sieciowe Paweł Czarnul pczarnul@eti.pg.gda.pl Narzędzia i aplikacje Java EE Usługi sieciowe Paweł Czarnul pczarnul@eti.pg.gda.pl Niniejsze opracowanie wprowadza w technologię usług sieciowych i implementację usługi na platformie Java EE (JAX-WS) z

Bardziej szczegółowo

Inteligentny czujnik w strukturze sieci rozległej

Inteligentny czujnik w strukturze sieci rozległej Inteligentny czujnik w strukturze sieci rozległej Tadeusz Pietraszek Zakopane, 13 czerwca 2002 Plan prezentacji Problematyka pomiarów stężenia gazów w obiektach Koncepcja realizacji rozproszonego systemu

Bardziej szczegółowo

Usługi analityczne budowa kostki analitycznej Część pierwsza.

Usługi analityczne budowa kostki analitycznej Część pierwsza. Usługi analityczne budowa kostki analitycznej Część pierwsza. Wprowadzenie W wielu dziedzinach działalności człowieka analiza zebranych danych jest jednym z najważniejszych mechanizmów podejmowania decyzji.

Bardziej szczegółowo

Część I Tworzenie baz danych SQL Server na potrzeby przechowywania danych

Część I Tworzenie baz danych SQL Server na potrzeby przechowywania danych Spis treści Wprowadzenie... ix Organizacja ksiąŝki... ix Od czego zacząć?... x Konwencje przyjęte w ksiąŝce... x Wymagania systemowe... xi Przykłady kodu... xii Konfiguracja SQL Server 2005 Express Edition...

Bardziej szczegółowo

Serwery LDAP w środowisku produktów w Oracle

Serwery LDAP w środowisku produktów w Oracle Serwery LDAP w środowisku produktów w Oracle 1 Mariusz Przybyszewski Uwierzytelnianie i autoryzacja Uwierzytelnienie to proces potwierdzania tożsamości, np. przez: Użytkownik/hasło certyfikat SSL inne

Bardziej szczegółowo

ZPKSoft WDoradca. 1. Wstęp 2. Architektura 3. Instalacja 4. Konfiguracja 5. Jak to działa 6. Licencja

ZPKSoft WDoradca. 1. Wstęp 2. Architektura 3. Instalacja 4. Konfiguracja 5. Jak to działa 6. Licencja ZPKSoft WDoradca 1. Wstęp 2. Architektura 3. Instalacja 4. Konfiguracja 5. Jak to działa 6. Licencja 1. Wstęp ZPKSoft WDoradca jest technologią dostępu przeglądarkowego do zasobów systemu ZPKSoft Doradca.

Bardziej szczegółowo

Referat pracy dyplomowej

Referat pracy dyplomowej Referat pracy dyplomowej Temat pracy: Wdrożenie intranetowej platformy zapewniającej organizację danych w dużej firmie na bazie oprogramowania Microsoft SharePoint Autor: Bartosz Lipiec Promotor: dr inż.

Bardziej szczegółowo

Tom 6 Opis oprogramowania Część 8 Narzędzie do kontroli danych elementarnych, danych wynikowych oraz kontroli obmiaru do celów fakturowania

Tom 6 Opis oprogramowania Część 8 Narzędzie do kontroli danych elementarnych, danych wynikowych oraz kontroli obmiaru do celów fakturowania Część 8 Narzędzie do kontroli danych elementarnych, danych wynikowych oraz kontroli Diagnostyka stanu nawierzchni - DSN Generalna Dyrekcja Dróg Krajowych i Autostrad Warszawa, 21 maja 2012 Historia dokumentu

Bardziej szczegółowo

DOTACJE NA INNOWACJE. Inwestujemy w waszą przyszłość. Zapytanie ofertowe

DOTACJE NA INNOWACJE. Inwestujemy w waszą przyszłość. Zapytanie ofertowe Nitrotek Sp. z o.o. ul. Krynicka 40/7 50-555 Wrocław Wrocław, dnia 07.01.2014 r. Zapytanie ofertowe W związku z realizacją projektu Wdrożenie nowoczesnego systemu B2B automatyzującego współpracę Nitrotek

Bardziej szczegółowo

PLAN KONSPEKT. do przeprowadzenia zajęć z przedmiotu. Wprowadzenie do projektowania sieci LAN

PLAN KONSPEKT. do przeprowadzenia zajęć z przedmiotu. Wprowadzenie do projektowania sieci LAN PLAN KONSPEKT do przeprowadzenia zajęć z przedmiotu Wprowadzenie do projektowania sieci LAN TEMAT: Wprowadzenie do projektowania sieci LAN CEL: Zapoznanie uczniów z podstawami zasadami projektowania sieci

Bardziej szczegółowo

Instrukcja do laboratorium 1. Podstawowa konfiguracja środowiska MPLS (Multi-Protocol Label Switching)

Instrukcja do laboratorium 1. Podstawowa konfiguracja środowiska MPLS (Multi-Protocol Label Switching) Instrukcja do laboratorium 1 Podstawowa konfiguracja środowiska MPLS (Multi-Protocol Label Switching) Przed zajęciami proszę dokładnie zapoznać się z instrukcją i materiałami pomocniczymi dotyczącymi laboratorium.

Bardziej szczegółowo

Bazy danych 2. Wykład 1

Bazy danych 2. Wykład 1 Bazy danych 2 Wykład 1 Sprawy organizacyjne Materiały i listy zadań zamieszczane będą na stronie www.math.uni.opole.pl/~ajasi E-mail: standardowy ajasi@math.uni.opole.pl Sprawy organizacyjne Program wykładu

Bardziej szczegółowo

Tworzenie aplikacji bazodanowych

Tworzenie aplikacji bazodanowych Wydział Informatyki Politechnika Białostocka Studia stacjonarne Tworzenie aplikacji bazodanowych Prowadzący: pokój: E-mail: WWW: Małgorzata Krętowska, Agnieszka Oniśko 206 (Małgorzata Krętowska), 207 (Agnieszka

Bardziej szczegółowo

SIP Studia Podyplomowe Ćwiczenie laboratoryjne Instrukcja

SIP Studia Podyplomowe Ćwiczenie laboratoryjne Instrukcja SIP Studia Podyplomowe Ćwiczenie laboratoryjne Instrukcja Instytut Telekomunikacji Wydział Elektroniki i Technik Informacyjnych Politechnika Warszawska, marzec 2015 Wprowadzenie Ćwiczenie jest wykonywane

Bardziej szczegółowo

KARTA PRZEDMIOTU. Programowanie aplikacji internetowych

KARTA PRZEDMIOTU. Programowanie aplikacji internetowych KARTA PRZEDMIOTU Nazwa przedmiotu/modułu: Nazwa angielska: Kierunek studiów: Poziom studiów: Profil studiów Jednostka prowadząca: Programowanie aplikacji internetowych Web application development edukacja

Bardziej szczegółowo

Komunikacja i wymiana danych

Komunikacja i wymiana danych Budowa i oprogramowanie komputerowych systemów sterowania Wykład 10 Komunikacja i wymiana danych Metody wymiany danych Lokalne Pliki txt, csv, xls, xml Biblioteki LIB / DLL DDE, FastDDE OLE, COM, ActiveX

Bardziej szczegółowo

Międzyplatformowy interfejs systemu FOLANessus wykonany przy użyciu biblioteki Qt4

Międzyplatformowy interfejs systemu FOLANessus wykonany przy użyciu biblioteki Qt4 Uniwersytet Mikołaja Kopernika w Toruniu Wydział Matematyki i Informatyki Wydział Fizyki, Astronomii i Informatyki Stosowanej Agnieszka Holka Nr albumu: 187396 Praca magisterska na kierunku Informatyka

Bardziej szczegółowo

Bazy danych. Zenon Gniazdowski WWSI, ITE Andrzej Ptasznik WWSI

Bazy danych. Zenon Gniazdowski WWSI, ITE Andrzej Ptasznik WWSI Bazy danych Zenon Gniazdowski WWSI, ITE Andrzej Ptasznik WWSI Wszechnica Poranna Trzy tematy: 1. Bazy danych - jak je ugryźć? 2. Język SQL podstawy zapytań. 3. Mechanizmy wewnętrzne baz danych czyli co

Bardziej szczegółowo

Hurtownie danych - przegląd technologii

Hurtownie danych - przegląd technologii Hurtownie danych - przegląd technologii Problematyka zasilania hurtowni danych - Oracle Data Integrator Politechnika Poznańska Instytut Informatyki Robert.Wrembel@cs.put.poznan.pl www.cs.put.poznan.pl/rwrembel

Bardziej szczegółowo

Specjalność: Sieci komputerowe (SK)

Specjalność: Sieci komputerowe (SK) Specjalność: Sieci komputerowe (SK) Katedra Teleinformatyki Wydział Elektroniki, Telekomunikacji i Informatyki Politechnika Gdańska Sieci komputerowe 1 Katedra Teleinformatyki Prof. J. Woźniak kierownik

Bardziej szczegółowo

Oracle Application Express -

Oracle Application Express - Oracle Application Express - Wprowadzenie Wprowadzenie Oracle Application Express (dawniej: HTML DB) to narzędzie do szybkiego tworzenia aplikacji Web owych korzystających z bazy danych Oracle. Od użytkownika

Bardziej szczegółowo

IO - Plan wdrożenia. M.Jałmużna T.Jurkiewicz P.Kasprzyk M.Robak. 5 czerwca 2006

IO - Plan wdrożenia. M.Jałmużna T.Jurkiewicz P.Kasprzyk M.Robak. 5 czerwca 2006 IO - Plan wdrożenia M.Jałmużna T.Jurkiewicz P.Kasprzyk M.Robak 5 czerwca 2006 1 Spis treści 1 Wprowadzenie 3 1.1 Cel.......................................... 3 1.2 Zakres........................................

Bardziej szczegółowo

Instrukcje instalacji pakietu IBM SPSS Data Access Pack dla systemu Windows

Instrukcje instalacji pakietu IBM SPSS Data Access Pack dla systemu Windows Instrukcje instalacji pakietu IBM SPSS Data Access Pack dla systemu Windows Spis treści Rozdział 1. Przegląd......... 1 Wstęp................. 1 Wdrażanie technologii Data Access........ 1 Źródła danych

Bardziej szczegółowo

Rozkład materiału do nauczania informatyki w liceum ogólnokształcącym Wersja I

Rozkład materiału do nauczania informatyki w liceum ogólnokształcącym Wersja I Zespół TI Instytut Informatyki Uniwersytet Wrocławski ti@ii.uni.wroc.pl http://www.wsip.com.pl/serwisy/ti/ Rozkład materiału do nauczania informatyki w liceum ogólnokształcącym Wersja I Rozkład zgodny

Bardziej szczegółowo

ZAMAWIAJĄCY. CONCEPTO Sp. z o.o.

ZAMAWIAJĄCY. CONCEPTO Sp. z o.o. Grodzisk Wielkopolski, dnia 11.02.2013r. ZAMAWIAJĄCY z siedzibą w Grodzisku Wielkopolskim (62-065) przy ul. Szerokiej 10 realizując zamówienie w ramach projektu dofinansowanego z Programu Operacyjnego

Bardziej szczegółowo

Szczegółowy harmonogram rzeczowy realizacji prac systemu B2B

Szczegółowy harmonogram rzeczowy realizacji prac systemu B2B Szczegółowy harmonogram rzeczowy realizacji prac systemu B2B NAZWA ZADANIA ZADANIE CZĄSTKOWE TECHNOLOGIA ILOŚĆ OSÓB ILOŚĆ GODZIN TERMIN REALIZACJI 1 2 4 5 6 7 Zadanie 1 - wersji alfa 1 systemu B2B 3 723

Bardziej szczegółowo

Forum Client - Spring in Swing

Forum Client - Spring in Swing Forum Client - Spring in Swing Paweł Charkowski. 0. Cel projektu Celem projektu jest próba integracji Spring Framework z różnymi technologiami realizacji interfejsu użytkownika, oraz jej ocena. Niniejszy

Bardziej szczegółowo

Instalacja SQL Server Express. Logowanie na stronie Microsoftu

Instalacja SQL Server Express. Logowanie na stronie Microsoftu Instalacja SQL Server Express Logowanie na stronie Microsoftu Wybór wersji do pobrania Pobieranie startuje, przechodzimy do strony z poradami. Wypakowujemy pobrany plik. Otwiera się okno instalacji. Wybieramy

Bardziej szczegółowo

Przypadki testowe. Spis treści. Plan testów. From Sęp. Wstęp. 2 Plan testów

Przypadki testowe. Spis treści. Plan testów. From Sęp. Wstęp. 2 Plan testów Przypadki testowe From Sęp Spis treści 1 Wstęp 2 Plan testów 3 Testy bazy danych 4 Testy serwera 5 Testy aplikacji klienckiej 6 Testy interfejsu webowego 7 Testy integracyjne 8 Testy wydajności 8.1 Baza

Bardziej szczegółowo

Wykład 3 / Wykład 4. Na podstawie CCNA Exploration Moduł 3 streszczenie Dr inż. Robert Banasiak

Wykład 3 / Wykład 4. Na podstawie CCNA Exploration Moduł 3 streszczenie Dr inż. Robert Banasiak Wykład 3 / Wykład 4 Na podstawie CCNA Exploration Moduł 3 streszczenie Dr inż. Robert Banasiak 1 Wprowadzenie do Modułu 3 CCNA-E Funkcje trzech wyższych warstw modelu OSI W jaki sposób ludzie wykorzystują

Bardziej szczegółowo

Opracowanie ćwiczenia laboratoryjnego dotyczącego wykorzystania sieci przemysłowej Profibus. DODATEK NR 4 Instrukcja laboratoryjna

Opracowanie ćwiczenia laboratoryjnego dotyczącego wykorzystania sieci przemysłowej Profibus. DODATEK NR 4 Instrukcja laboratoryjna Wydział Informatyki i Zarządzania Opracowanie ćwiczenia laboratoryjnego dotyczącego wykorzystania sieci przemysłowej Profibus DODATEK NR 4 Instrukcja laboratoryjna. Opracował: Paweł Obraniak Wrocław 2014

Bardziej szczegółowo

INTERNETOWE BAZY DANYCH materiały pomocnicze - wykład X

INTERNETOWE BAZY DANYCH materiały pomocnicze - wykład X Wrocław 2006 INTERNETOWE BAZY DANYCH materiały pomocnicze - wykład X Paweł Skrobanek C-3, pok. 323 e-mail: pawel.skrobanek@pwr.wroc.pl INTERNETOWE BAZY DANYCH PLAN NA DZIŚ zajęcia 1: 2. Procedury składowane

Bardziej szczegółowo

Webowy generator wykresów wykorzystujący program gnuplot

Webowy generator wykresów wykorzystujący program gnuplot Uniwersytet Mikołaja Kopernika Wydział Fizyki, Astronomii i Informatyki Stosowanej Marcin Nowak nr albumu: 254118 Praca inżynierska na kierunku informatyka stosowana Webowy generator wykresów wykorzystujący

Bardziej szczegółowo

Rozkład materiału do nauczania informatyki w liceum ogólnokształcącym Wersja II

Rozkład materiału do nauczania informatyki w liceum ogólnokształcącym Wersja II Zespół TI Instytut Informatyki Uniwersytet Wrocławski ti@ii.uni.wroc.pl http://www.wsip.com.pl/serwisy/ti/ Rozkład materiału do nauczania informatyki w liceum ogólnokształcącym Wersja II Rozkład wymagający

Bardziej szczegółowo

JDBC w LoXiMie. Interfejs Java Database Connectivity dla systemu LoXiM. Adam Michalik 2008

JDBC w LoXiMie. Interfejs Java Database Connectivity dla systemu LoXiM. Adam Michalik 2008 JDBC w LoXiMie Interfejs Java Database Connectivity dla systemu LoXiM Adam Michalik 2008 Sterownik JDBC co to jest? Sterownik JDBC to zbiór klas implementujących interfejsy opisane w specyfikacji JDBC

Bardziej szczegółowo

Kurs Wizualizacja z WinCC SCADA - Zaawansowany. Spis treści. Dzień 1. I VBS w WinCC podstawy programowania (zmienne, instrukcje, pętle) (wersja 1410)

Kurs Wizualizacja z WinCC SCADA - Zaawansowany. Spis treści. Dzień 1. I VBS w WinCC podstawy programowania (zmienne, instrukcje, pętle) (wersja 1410) Spis treści Dzień 1 I VBS w WinCC podstawy programowania (zmienne, instrukcje, pętle) (wersja 1410) I-3 VBS w WinCC - Informacje ogólne I-4 Zastosowanie VBS w WinCC Runtime I-5 Wykorzystanie i wydajność

Bardziej szczegółowo

Model sieci OSI, protokoły sieciowe, adresy IP

Model sieci OSI, protokoły sieciowe, adresy IP Model sieci OSI, protokoły sieciowe, adresy IP Podstawę działania internetu stanowi zestaw protokołów komunikacyjnych TCP/IP. Wiele z używanych obecnie protokołów zostało opartych na czterowarstwowym modelu

Bardziej szczegółowo

Zdalne monitorowanie i zarządzanie urządzeniami sieciowymi

Zdalne monitorowanie i zarządzanie urządzeniami sieciowymi Uniwersytet Mikołaja Kopernika w Toruniu Wydział Matematyki i Informatyki Wydział Fizyki, Astronomii i Infomatyki Stosowanej Piotr Benetkiewicz Nr albumu: 168455 Praca magisterska na kierunku Informatyka

Bardziej szczegółowo

Rywalizacja w sieci cd. Protokoły komunikacyjne. Model ISO. Protokoły komunikacyjne (cd.) Struktura komunikatu. Przesyłanie między warstwami

Rywalizacja w sieci cd. Protokoły komunikacyjne. Model ISO. Protokoły komunikacyjne (cd.) Struktura komunikatu. Przesyłanie między warstwami Struktury sieciowe Struktury sieciowe Podstawy Topologia Typy sieci Komunikacja Protokoły komunikacyjne Podstawy Topologia Typy sieci Komunikacja Protokoły komunikacyjne 15.1 15.2 System rozproszony Motywacja

Bardziej szczegółowo

Stos protokołów TCP/IP (ang. Transmission Control Protocol/Internet Protocol)

Stos protokołów TCP/IP (ang. Transmission Control Protocol/Internet Protocol) Stos protokołów TCP/IP (ang. Transmission Control Protocol/Internet Protocol) W latach 1973-78 Agencja DARPA i Stanford University opracowały dwa wzajemnie uzupełniające się protokoły: połączeniowy TCP

Bardziej szczegółowo

1. Wprowadzenie...9. 2. Środowisko multimedialnych sieci IP... 11. 3. Schemat H.323... 19

1. Wprowadzenie...9. 2. Środowisko multimedialnych sieci IP... 11. 3. Schemat H.323... 19 Spis treści 3 1. Wprowadzenie...9 2. Środowisko multimedialnych sieci IP... 11 2.1. Model odniesienia... 11 2.2. Ewolucja technologii sieciowych...12 2.3. Specyfika ruchowa systemów medialnych...13 2.4.

Bardziej szczegółowo

Rys. 1. Wynik działania programu ping: n = 5, adres cyfrowy. Rys. 1a. Wynik działania programu ping: l = 64 Bajty, adres mnemoniczny

Rys. 1. Wynik działania programu ping: n = 5, adres cyfrowy. Rys. 1a. Wynik działania programu ping: l = 64 Bajty, adres mnemoniczny 41 Rodzaje testów i pomiarów aktywnych ZAGADNIENIA - Jak przeprowadzać pomiary aktywne w sieci? - Jak zmierzyć jakość usług sieciowych? - Kto ustanawia standardy dotyczące jakości usług sieciowych? - Jakie

Bardziej szczegółowo

Temat: Ułatwienia wynikające z zastosowania Frameworku CakePHP podczas budowania stron internetowych

Temat: Ułatwienia wynikające z zastosowania Frameworku CakePHP podczas budowania stron internetowych PAŃSTWOWA WYŻSZA SZKOŁA ZAWODOWA W ELBLĄGU INSTYTUT INFORMATYKI STOSOWANEJ Sprawozdanie z Seminarium Dyplomowego Temat: Ułatwienia wynikające z zastosowania Frameworku CakePHP podczas budowania stron internetowych

Bardziej szczegółowo

SYSTEMY OPERACYJNE: STRUKTURY I FUNKCJE (opracowano na podstawie skryptu PP: Królikowski Z., Sajkowski M. 1992: Użytkowanie systemu operacyjnego UNIX)

SYSTEMY OPERACYJNE: STRUKTURY I FUNKCJE (opracowano na podstawie skryptu PP: Królikowski Z., Sajkowski M. 1992: Użytkowanie systemu operacyjnego UNIX) (opracowano na podstawie skryptu PP: Królikowski Z., Sajkowski M. 1992: Użytkowanie systemu operacyjnego UNIX) W informatyce występują ściśle obok siebie dwa pojęcia: sprzęt (ang. hardware) i oprogramowanie

Bardziej szczegółowo

Programowanie obiektowe

Programowanie obiektowe Laboratorium z przedmiotu Programowanie obiektowe - zestaw 02 Cel zajęć. Celem zajęć jest zapoznanie z praktycznymi aspektami projektowania oraz implementacji klas i obiektów z wykorzystaniem dziedziczenia.

Bardziej szczegółowo

REFERAT O PRACY DYPLOMOWEJ

REFERAT O PRACY DYPLOMOWEJ REFERAT O PRACY DYPLOMOWEJ Temat pracy: Projekt i realizacja elektronicznego dziennika ocen ucznia Autor: Grzegorz Dudek wykonanego w technologii ASP.NET We współczesnym modelu edukacji, coraz powszechniejsze

Bardziej szczegółowo

witoldgrzelczak@mailplus.pl 3. Wymagania wstępne w zakresie wiedzy, umiejętności i kompetencji społecznych Wiedza

witoldgrzelczak@mailplus.pl 3. Wymagania wstępne w zakresie wiedzy, umiejętności i kompetencji społecznych Wiedza 1. Informacje ogólne Nazwa przedmiotu Technologie sieciowe - 1 Kod kursu ID3103/IZ4103 Liczba godzin Wykład Ćwiczenia Laboratorium Projekt Seminarium Studia stacjonarne 30 0 30 0 0 Studia niestacjonarne

Bardziej szczegółowo

Serwery. Autorzy: Karol Czosnowski Mateusz Kaźmierczak

Serwery. Autorzy: Karol Czosnowski Mateusz Kaźmierczak Serwery Autorzy: Karol Czosnowski Mateusz Kaźmierczak Czym jest XMPP? XMPP (Extensible Messaging and Presence Protocol), zbiór otwartych technologii do komunikacji, czatu wieloosobowego, rozmów wideo i

Bardziej szczegółowo

Instrukcja obsługi programu CMS Dla rejestratorów HANBANG

Instrukcja obsługi programu CMS Dla rejestratorów HANBANG Instrukcja obsługi programu CMS Dla rejestratorów HANBANG 1. Wymagania sprzętowe: Minimalne wymagania sprzętowe: System operacyjny: Windows Serwer 2003 Standard Edition SP2 Baza danych: Mysql5.0 Procesor:

Bardziej szczegółowo

MASKI SIECIOWE W IPv4

MASKI SIECIOWE W IPv4 MASKI SIECIOWE W IPv4 Maska podsieci wykorzystuje ten sam format i sposób reprezentacji jak adresy IP. Różnica polega na tym, że maska podsieci posiada bity ustawione na 1 dla części określającej adres

Bardziej szczegółowo

Zdalna edycja i przeglądanie dokumentacji medycznej.

Zdalna edycja i przeglądanie dokumentacji medycznej. Zdalna edycja i przeglądanie dokumentacji medycznej. Opiekun pracy: Konsultant pracy: prof. dr hab. inż. Antoni Nowakowski dr inż. Jacek Rumiński Cel: Opracowanie sytemu umożliwiającego zdalną komunikację

Bardziej szczegółowo

Zakres tematyczny dotyczący kursu PHP i MySQL - Podstawy pracy z dynamicznymi stronami internetowymi

Zakres tematyczny dotyczący kursu PHP i MySQL - Podstawy pracy z dynamicznymi stronami internetowymi Zakres tematyczny dotyczący kursu PHP i MySQL - Podstawy pracy z dynamicznymi stronami internetowymi 1 Rozdział 1 Wprowadzenie do PHP i MySQL Opis: W tym rozdziale kursanci poznają szczegółową charakterystykę

Bardziej szczegółowo

Dokumentacja systemu NTP rekrut. Autor: Sławomir Miller

Dokumentacja systemu NTP rekrut. Autor: Sławomir Miller Dokumentacja systemu NTP rekrut Autor: Sławomir Miller 1 Spis treści: 1. Wstęp 1.1 Wprowadzenie 1.2 Zakres dokumentu 2. Instalacja 2.1 Wymagania systemowe 2.2 Początek 2.3 Prawa dostępu 2.4 Etapy instalacji

Bardziej szczegółowo

Trojan bankowy Emotet w wersji DGA

Trojan bankowy Emotet w wersji DGA Trojan bankowy Emotet w wersji DGA Warszawa 17/11/2014 CERT Orange Polska Strona 1 z 7 Trojan bankowy Emotet został zauważony kilka miesięcy temu. Od tej pory zdaje się być cyklicznie wykorzystywany w

Bardziej szczegółowo

Projektowanie zabezpieczeń Centrów Danych oraz innych systemów informatycznych o podwyższonych wymaganiach bezpieczeństwa

Projektowanie zabezpieczeń Centrów Danych oraz innych systemów informatycznych o podwyższonych wymaganiach bezpieczeństwa Projektowanie zabezpieczeń Centrów Danych oraz innych systemów informatycznych o podwyższonych wymaganiach bezpieczeństwa dr inż. Mariusz Stawowski mariusz.stawowski@clico.pl Agenda Wprowadzenie Specyficzne

Bardziej szczegółowo

Kierunki Rozwoju Internetu: Wirtualizacja infrastruktury, Sieci treści, Internet rzeczy i usług

Kierunki Rozwoju Internetu: Wirtualizacja infrastruktury, Sieci treści, Internet rzeczy i usług Kierunki Rozwoju Internetu: Wirtualizacja infrastruktury, Sieci treści, Internet rzeczy i usług dr inż. Andrzej Bęben Instytut Telekomunikacji, Politechnika Warszawska 1 Plan prezentacji Wprowadzenie Nowe

Bardziej szczegółowo

Opis administracji terminali ABA-X3 v.1.5.0

Opis administracji terminali ABA-X3 v.1.5.0 Opis administracji terminali v.1.5.0 System terminalowy jest scentralizowany oznacza to, że Użytkownik stacji roboczej (terminala) jest całkowicie uzależniony od konfiguracji wprowadzonej przez Administratora.

Bardziej szczegółowo

PRZEWODNIK PO PRZEDMIOCIE

PRZEWODNIK PO PRZEDMIOCIE Nazwa przedmiotu: ADMINISTROWANIE INTERNETOWYMI SERWERAMI BAZ DANYCH Kierunek: Informatyka Rodzaj przedmiotu: moduł specjalności obowiązkowy: Programowanie aplikacji internetowych Rodzaj zajęć: wykład,

Bardziej szczegółowo

Projektowanie architektury systemu rozproszonego. Jarosław Kuchta Projektowanie Aplikacji Internetowych

Projektowanie architektury systemu rozproszonego. Jarosław Kuchta Projektowanie Aplikacji Internetowych Projektowanie architektury systemu rozproszonego Jarosław Kuchta Zagadnienia Typy architektury systemu Rozproszone przetwarzanie obiektowe Problemy globalizacji Problemy ochrony Projektowanie architektury

Bardziej szczegółowo

ZMODYFIKOWANY Szczegółowy opis przedmiotu zamówienia

ZMODYFIKOWANY Szczegółowy opis przedmiotu zamówienia ZP/ITS/11/2012 Załącznik nr 1a do SIWZ ZMODYFIKOWANY Szczegółowy opis przedmiotu zamówienia Przedmiotem zamówienia jest: Przygotowanie zajęć dydaktycznych w postaci kursów e-learningowych przeznaczonych

Bardziej szczegółowo

ZAPYTANIE OFERTOWE. Zamawiający. Przedmiot zapytania ofertowego. Wrocław, dnia 23.03.2015 r.

ZAPYTANIE OFERTOWE. Zamawiający. Przedmiot zapytania ofertowego. Wrocław, dnia 23.03.2015 r. ZAPYTANIE OFERTOWE Wrocław, dnia 23.03.2015 r. W związku z realizacją przez Nova Telecom spółka z ograniczoną odpowiedzialnością, projektu pn.: Wdrożenie zintegrowanego systemu klasy B2B, umożliwiającego

Bardziej szczegółowo

REFERAT PRACY DYPLOMOWEJ

REFERAT PRACY DYPLOMOWEJ REFERAT PRACY DYPLOMOWEJ Temat pracy: Projekt i implementacja środowiska do automatyzacji przeprowadzania testów aplikacji internetowych w oparciu o metodykę Behavior Driven Development. Autor: Stepowany

Bardziej szczegółowo

4. Podstawowa konfiguracja

4. Podstawowa konfiguracja 4. Podstawowa konfiguracja Po pierwszym zalogowaniu się do urządzenia należy zweryfikować poprawność licencji. Można to zrobić na jednym z widżetów panelu kontrolnego. Wstępną konfigurację można podzielić

Bardziej szczegółowo

Wprowadzenie do technologii Business Intelligence i hurtowni danych

Wprowadzenie do technologii Business Intelligence i hurtowni danych Wprowadzenie do technologii Business Intelligence i hurtowni danych 1 Plan rozdziału 2 Wprowadzenie do Business Intelligence Hurtownie danych Produkty Oracle dla Business Intelligence Business Intelligence

Bardziej szczegółowo

Routing średniozaawansowany i podstawy przełączania

Routing średniozaawansowany i podstawy przełączania Przygotował: mgr inż. Jarosław Szybiński Studium przypadku case study Semestr III Akademii Sieciowej CISCO Routing średniozaawansowany i podstawy przełączania Na podstawie dokumentu CCNA3_CS_pl.pdf pochodzącego

Bardziej szczegółowo

Dokument Detaliczny Projektu

Dokument Detaliczny Projektu Dokument Detaliczny Projektu Dla Biblioteki miejskiej Wersja 1.0 Streszczenie Niniejszy dokument detaliczny projektu(ddp) przedstawia szczegóły pracy zespołu projektowego, nad stworzeniem aplikacji bazodanowej

Bardziej szczegółowo

Marek Parfieniuk, Tomasz Łukaszuk, Tomasz Grześ. Symulator zawodnej sieci IP do badania aplikacji multimedialnych i peer-to-peer

Marek Parfieniuk, Tomasz Łukaszuk, Tomasz Grześ. Symulator zawodnej sieci IP do badania aplikacji multimedialnych i peer-to-peer Marek Parfieniuk, Tomasz Łukaszuk, Tomasz Grześ Symulator zawodnej sieci IP do badania aplikacji multimedialnych i peer-to-peer Plan prezentacji 1. Cel projektu 2. Cechy systemu 3. Budowa systemu: Agent

Bardziej szczegółowo

Asix. Konfiguracja serwera MS SQL dla potrzeb systemu Asix. Pomoc techniczna NIEZAWODNE ROZWIĄZANIA SYSTEMÓW AUTOMATYKI

Asix. Konfiguracja serwera MS SQL dla potrzeb systemu Asix. Pomoc techniczna NIEZAWODNE ROZWIĄZANIA SYSTEMÓW AUTOMATYKI NIEZAWODNE ROZWIĄZANIA SYSTEMÓW AUTOMATYKI Asix Konfiguracja serwera MS SQL dla potrzeb systemu Asix Pomoc techniczna Dok. Nr PLP0024 Wersja:2015-03-04 ASKOM i Asix to zastrzeżony znak firmy ASKOM Sp.

Bardziej szczegółowo

Włodzimierz Dąbrowski, Przemysław Kowalczuk, Konrad Markowski. Bazy danych ITA-101. Wersja 1

Włodzimierz Dąbrowski, Przemysław Kowalczuk, Konrad Markowski. Bazy danych ITA-101. Wersja 1 Włodzimierz Dąbrowski, Przemysław Kowalczuk, Konrad Markowski Bazy danych ITA-101 Wersja 1 Warszawa, wrzesień 2009 Wprowadzenie Informacje o kursie Opis kursu We współczesnej informatyce coraz większą

Bardziej szczegółowo

PRZEWODNIK PO PRZEDMIOCIE

PRZEWODNIK PO PRZEDMIOCIE Nazwa przedmiotu: Podstawy Informatyki Basic Informatics Kierunek: Zarządzanie i Inżynieria Produkcji Rodzaj przedmiotu: ogólny Poziom studiów: studia I stopnia forma studiów: studia stacjonarne Rodzaj

Bardziej szczegółowo

Typy przetwarzania. Przetwarzanie zcentralizowane. Przetwarzanie rozproszone

Typy przetwarzania. Przetwarzanie zcentralizowane. Przetwarzanie rozproszone Typy przetwarzania Przetwarzanie zcentralizowane Systemy typu mainfame Przetwarzanie rozproszone Architektura klient serwer Architektura jednowarstwowa Architektura dwuwarstwowa Architektura trójwarstwowa

Bardziej szczegółowo

Wykład I. Wprowadzenie do baz danych

Wykład I. Wprowadzenie do baz danych Wykład I Wprowadzenie do baz danych Trochę historii Pierwsze znane użycie terminu baza danych miało miejsce w listopadzie w 1963 roku. W latach sześcdziesątych XX wieku został opracowany przez Charles

Bardziej szczegółowo

SIECI KOMPUTEROWE I TECHNOLOGIE INTERNETOWE

SIECI KOMPUTEROWE I TECHNOLOGIE INTERNETOWE Politechnika Gdańska Wydział Elektrotechniki i Automatyki Katedra Inżynierii Systemów Sterowania SIECI KOMPUTEROWE I TECHNOLOGIE INTERNETOWE Temat: Identyfikacja właściciela domeny. Identyfikacja tras

Bardziej szczegółowo

HP Service Anywhere Uproszczenie zarządzania usługami IT

HP Service Anywhere Uproszczenie zarządzania usługami IT HP Service Anywhere Uproszczenie zarządzania usługami IT Robert Nowak Architekt rozwiązań HP Software Dlaczego Software as a Service? Najważniejsze powody za SaaS UZUPEŁNIENIE IT 2 Brak zasobów IT Ograniczone

Bardziej szczegółowo

Rozdział 3. ROZWÓJ APLIKACJI CENTRALNEJ

Rozdział 3. ROZWÓJ APLIKACJI CENTRALNEJ Załącznik nr 2 do umowy nr 11/DI/PN/2013 PROCEDURA UTRZYMANIA I ROZWOJU APLIKACJI CENTRALNEJ Rozdział 1. WPROWADZENIE Celem niniejszego dokumentu jest sprecyzowanie procedury zarządzania realizacją umowy

Bardziej szczegółowo

InPro BMS InPro BMS SIEMENS

InPro BMS InPro BMS SIEMENS InPro Siemens OPC InPro BMS Produkt InPro BMS jest w sprzedaży od 2000 roku. W ostatnich kilku latach staliśmy się liderem wśród dostawców informatycznych rozwiązań dla systemów bezpieczeństwa. Oferowane

Bardziej szczegółowo

Autor: inż. Wojciech Zatorski Opiekun pracy: dr inż. Krzysztof Małecki

Autor: inż. Wojciech Zatorski Opiekun pracy: dr inż. Krzysztof Małecki Autor: inż. Wojciech Zatorski Opiekun pracy: dr inż. Krzysztof Małecki Cel Konfiguracja i testowanie serwera WWW Apache w celu optymalizacji wydajności. 2/25 Zakres Konfigurowanie serwera Apache jako wydajnego

Bardziej szczegółowo

Rozdział ten zawiera informacje na temat zarządzania Modułem Modbus TCP oraz jego konfiguracji.

Rozdział ten zawiera informacje na temat zarządzania Modułem Modbus TCP oraz jego konfiguracji. 1 Moduł Modbus TCP Moduł Modbus TCP daje użytkownikowi Systemu Vision możliwość zapisu oraz odczytu rejestrów urządzeń, które obsługują protokół Modbus TCP. Zapewnia on odwzorowanie rejestrów urządzeń

Bardziej szczegółowo

Program kadrowo płacowy - wersja wielodostępna z bazą danych Oracle SQL Server 10g

Program kadrowo płacowy - wersja wielodostępna z bazą danych Oracle SQL Server 10g Program kadrowo płacowy - wersja wielodostępna z bazą danych Oracle SQL Server 10g Uwaga: Masz problem z programem lub instalacją? Nie możesz wykonać wymaganej czynności? Daj nam znać. W celu uzyskania

Bardziej szczegółowo

Web frameworks do budowy aplikacji zgodnych z J2EE

Web frameworks do budowy aplikacji zgodnych z J2EE Web frameworks do budowy aplikacji zgodnych z J2EE Jacek Panachida promotor: dr Dariusz Król Przypomnienie Celem pracy jest porównanie wybranych szkieletów programistycznych o otwartym kodzie źródłowym

Bardziej szczegółowo

ZAPYTANIE OFERTOWE. Wdrożenie systemu B2B w celu automatyzacji procesów biznesowych zachodzącymi między Wnioskodawcą a partnerami biznesowymi

ZAPYTANIE OFERTOWE. Wdrożenie systemu B2B w celu automatyzacji procesów biznesowych zachodzącymi między Wnioskodawcą a partnerami biznesowymi Wrocław, 28 sierpnia 2014 r. ZAPYTANIE OFERTOWE KIEZA MARCIN MARCIN KIEZA PRO - CHEMIA PPH z siedzibą w Marcinkowicach przy ulicy Letnia 8a (55-200, Oława I) realizując projekt pt. Wdrożenie systemu B2B

Bardziej szczegółowo

Cel przedmiotu. Wymagania wstępne w zakresie wiedzy, umiejętności i innych kompetencji 1 Język angielski 2 Inżynieria oprogramowania

Cel przedmiotu. Wymagania wstępne w zakresie wiedzy, umiejętności i innych kompetencji 1 Język angielski 2 Inżynieria oprogramowania Przedmiot: Bazy danych Rok: III Semestr: V Rodzaj zajęć i liczba godzin: Studia stacjonarne Studia niestacjonarne Wykład 30 21 Ćwiczenia Laboratorium 30 21 Projekt Liczba punktów ECTS: 4 C1 C2 C3 Cel przedmiotu

Bardziej szczegółowo

aplikacja akcyzattor

aplikacja akcyzattor Wdrożenie systemu służącego do prowadzenia ewidencji energii elektrycznej w formie elektronicznej dla potrzeb rozliczeń podatku akcyzowego aplikacja akcyzattor Klient: KGHM Polska Miedź S.A. Klient KGHM

Bardziej szczegółowo

PROCEDURA UTRZYMANIA I ROZWOJU KWESTIONARIUSZA ZAINTERESOWAŃ ZAWODOWYCH

PROCEDURA UTRZYMANIA I ROZWOJU KWESTIONARIUSZA ZAINTERESOWAŃ ZAWODOWYCH Załącznik nr 2 do umowy nr 37/DI/PN/2013 PROCEDURA UTRZYMANIA I ROZWOJU KWESTIONARIUSZA ZAINTERESOWAŃ ZAWODOWYCH Rozdział 1. WPROWADZENIE Celem niniejszego dokumentu jest sprecyzowanie procedury zarządzania

Bardziej szczegółowo

Programowanie współbieżne i rozproszone

Programowanie współbieżne i rozproszone Programowanie współbieżne i rozproszone WYKŁAD 6 dr inż. Komunikowanie się procesów Z użyciem pamięci współdzielonej. wykorzystywane przede wszystkim w programowaniu wielowątkowym. Za pomocą przesyłania

Bardziej szczegółowo

Tom 6 Opis oprogramowania

Tom 6 Opis oprogramowania Część 4 Narzędzie do wyliczania wielkości oraz wartości parametrów stanu Diagnostyka stanu nawierzchni - DSN Generalna Dyrekcja Dróg Krajowych i Autostrad Warszawa, 30 maja 2012 Historia dokumentu Nazwa

Bardziej szczegółowo

Samokontrola postępów w nauce z wykorzystaniem Internetu. Wprowadzenie

Samokontrola postępów w nauce z wykorzystaniem Internetu. Wprowadzenie mgr Piotr Gaś, dr hab. inż. Jerzy Mischke Ośrodek Edukacji Niestacjonarnej Akademii Górniczo-Hutniczej w Krakowie Samokontrola postępów w nauce z wykorzystaniem Internetu Wprowadzenie W każdym systemie

Bardziej szczegółowo

Nadzorowanie stanu serwerów i ich wykorzystania przez użytkowników

Nadzorowanie stanu serwerów i ich wykorzystania przez użytkowników Uniwersytet Mikołaja Kopernika w Toruniu Wydział Matematyki i Informatyki Wydział Fizyki, Astronomii i Informatyki Stosowanej Tomasz Kapelak Nr albumu: 187404 Praca magisterska na kierunku Informatyka

Bardziej szczegółowo

Komputerowe Systemy Przemysłowe: Modelowanie - UML. Arkadiusz Banasik arkadiusz.banasik@polsl.pl

Komputerowe Systemy Przemysłowe: Modelowanie - UML. Arkadiusz Banasik arkadiusz.banasik@polsl.pl Komputerowe Systemy Przemysłowe: Modelowanie - UML Arkadiusz Banasik arkadiusz.banasik@polsl.pl Plan prezentacji Wprowadzenie UML Diagram przypadków użycia Diagram klas Podsumowanie Wprowadzenie Języki

Bardziej szczegółowo

Tematy prac dyplomowych w roku akademickim 2012/2013 zgłoszone w Zakładzie Systemów Rozproszonych

Tematy prac dyplomowych w roku akademickim 2012/2013 zgłoszone w Zakładzie Systemów Rozproszonych Tematy prac dyplomowych w roku akademickim 2012/2013 zgłoszone w Zakładzie Systemów Rozproszonych L.p. Opiekun pracy Temat 1. dr hab. inż. Franciszek Grabowski 2. dr hab. inż. Franciszek Grabowski 3. dr

Bardziej szczegółowo

Wstęp. Opis ten dotyczy wydziałów orzeczniczych.

Wstęp. Opis ten dotyczy wydziałów orzeczniczych. Wstęp. Opis ten dotyczy wydziałów orzeczniczych. W związku z przekształceniem 79 Sądów w Wydziały Zamiejscowe i związane z tym liczne zapytania odnośnie strony technicznej i sposobu przygotowania baz danych

Bardziej szczegółowo