PODSTAWY TEORETYCZNE. II. Interakcyjne modele zdolności.

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "PODSTAWY TEORETYCZNE. II. Interakcyjne modele zdolności."

Transkrypt

1 Dziecko zdolne - podstawy teoretyczne, sylwetka ucznia zdolnego, środowisko szkolne (konspekt wykładu dla nauczycieli liderów programu Wars i Sawa - wygłoszonego z prezentacją multimedialną przez mgr Teresę Grąziewicz - Jóźwik) Żadne państwo nie może sobie pozwolić na marnowanie talentów, na stratę ludzkiego bogactwa, żadne państwo nie jest tak bogate, aby marnować talenty swych obywateli 1. PODSTAWY TEORETYCZNE I. Proponowana definicja Dzieci uzdolnione, to dzieci, które przejawiają możliwości zaawansowanych dokonań w dziedzinie umysłowej, twórczej, artystycznej, w zakresie zdolności przywódczych czy w poszczególnych przedmiotach nauczania, i które w celu pełnego rozwinięcia tych możliwości wymagają usług lub zajęć nie dostarczanych przez standardową szkołę 2 Współcześnie przyjmuje się dwojakie rozumienie zdolności: wąskie, elitarne osoby zdolne to około 5 % populacji, szerokie, egalitarne osoby zdolne to 25-30% (za W. Limont) II. Interakcyjne modele zdolności. Model zdolności J. Renzulliego 1978 r. Zdolności rozwijają się poprzez interakcję trzech czynników: zdolności, twórczości i zaangażowania zdaniowego na bazie osobowości i środowiska społecznego. Zdolności intelektualne zapewniają poznawanie dotychczasowego dorobku oraz logiczne manipulowanie wiedzą. Uzdolnienia kreacyjne sprawiają, że wiedza ta może być skutecznie przetwarzana, a oprócz tego mogą być tworzone treści i wytwory zupełnie nowe. Skuteczne działanie poznawcze i wytwórcze może dokonywać się dzięki aktywizacji motywacyjnej. Oprócz zdolności ogólnych i kierunkowych zdolności twórcze, są jednym z najważniejszych komponentów talentu. 1 Zapis z posiedzenia Komitetu ds. Kultury i Edukacji UE z r. na 31 posiedzeniu na którym przyjęto dokument z rekomendacjami dla Parlamentu Europejskiego na temat Kształcenia Dzieci Zdolnych 2 Kongres Stanów Zjednoczonych

2 Model uzdolnień Stanisława Popka. Model uzdolnień S. Popka opiera się na triadzie zdolności intelektualnych, uzdolnień specjalnych i uzdolnień twórczych, które mogą być zrealizowane dzięki motywacyjnej i emocjonalnej sferze osobowości w sprzyjających warunkach środowiska społeczno kulturowego. Wszystkie obszary są ze sobą powiązane. Emocje i motywacja pełnią funkcję aktywizującą lub hamującą w stosunku do uzdolnień intelektualnych, specjalnych i twórczych. Stymulacja, bądź hamowanie odbywa się w konkretnych warunkach środowiska społecznokulturowego (rodzinnego, szkolnego i grup rówieśniczych). Każdy człowiek ma inne zapotrzebowanie na stymulację i to zarówno co do siły, jak i jakości bodźców. To, co dla jednego człowieka ma wpływ hamujący (stres, trudne warunki materialne, społecznopolityczne), dla innego może mieć znaczenie stymulujące. Opracowywanie programów wspierających zdolności i uzdolnienia w oparciu o przedstawione przykładowe modele zdolności pozwala na spojrzenie na zagadnienie z szerszej perspektywy i wskazuje na konieczność uwzględniania w nich pozaintelektualnej sfery rozwoju. III. Poszczególne sfery rozwoju 1. Zdolności ogólne Zdolności w literaturze psychologicznej pojawiają się co najmniej w czterech ujęciach: jako synonim sprawności i szybkości w działaniu, jako większa (lepsza) pojemność niektórych procesów poznawczych, jako wyższa jakość, głębokość i rozległość operacji intelektualnych; jako aktualna, potencjalna lub maksymalna możliwość wykonania czegoś, jako względnie trwałe właściwości procesów poznawczych, właściwości poznawcze stanowiące przyczynę niejednakowych rezultatów w uczeniu się i działaniu, iloraz inteligencji powyżej przeciętnej. jako indywidualne właściwości osobowości człowieka, które zapewniają zróżnicowane osiągnięcia w jakiejś dziedzinie. Wrodzone mogą być jedynie zadatki, które leżą u podstaw zdolności, jednak same zdolności stanowią zawsze wynik działania. 2

3 2. Zdolności kierunkowe - model rozwojowy U-U Dawida Feldmana Wg. Feldmana rozwój zdolności przebiega od poziomu U- uniwersalnego, dostępnego dla wszystkich, poprzez kolejne regiony, do poziomu Uq- unikatowego, który osiągają tylko nieliczni. Uzdolnienia wyższego stopnia są osadzone w strukturze niższych poziomów. Istnieje wiele typów i rodzajów zdolności, które ujawniają się wtedy, gdy człowiek podejmie działanie w konkretnej dziedzinie są to tzw. doświadczenia krystalizujące. 3. Zdolności kierunkowe w świetle koncepcji inteligencji wielorakich Gardnera. pomyśl JAK jesteś mądry, a nie JAKI mądry jesteś Gardner inteligencja lingwistyczna wrażliwość na język mówiony i pisany, zdolności do nauki języków, umiejętność sprawnego wykorzystywania języka do zrealizowania określonych celów. Uczniowie o wysokiej inteligencji lingwistycznej lubią słuchać, czytać i pisać, bawić się słowem w różnych sytuacjach (gry słowne), mówić, dyskutować. Są wrażliwi na wzorce, dobrze zorganizowani i systematyczni. Posiadają umiejętność rozumowani i zapamiętywania szczegółów, nie mają problemów z ortografią. inteligencja matematyczno logiczna przejawia się w rozumieniu i posługiwaniu się abstrakcyjnymi relacjami, w tzw. myśleniu naukowym np. rozwiązywaniu problemów badawczych, zbieraniu danych, tworzeniu, ocenianiu i odrzucaniu hipotez, wyciąganiu wniosków. Uczniowie o tej inteligencji stosują logiczne struktury myślowe, myślą abstrakcyjnie, precyzyjnie się wysławiają, dobrze organizują swoją pracę, lubią liczyć, pracować z komputerem, rozwiązywać problemy i eksperymentować. inteligencja wizualno przestrzenna zdolność do postrzegania, odtwarzania, transformowania i modyfikowania informacji wzrokowych i przestrzennych, umiejętność rozwiązywania problemów przestrzennych, w tym praktycznych, np. posługiwanie się mapą, nawigacją, Uczniowie ci lubią sztukę, myślą obrazami, tworzą mentalne wizerunki rzeczywistości i zapamiętują informacje w postaci obrazów. Podczas tworzenia jednej idei mogą wykorzystywać wszystkie zmysły, mają dobre wyczucie koloru i stosunków przestrzennych, nie mają trudności z odczytywaniem map, rysunków, wykresów. Mają poczucie sensu całości. Chętnie używają przenośni. inteligencja muzyczna tworzenie, rozumienie i przekazywanie różnorodnych znaczeń za pomocą dźwięków, wrażliwość na dźwięki, ich wysokość, barwę, rytm. inteligencja kinestetyczna przejawia się w używaniu i kontroli własnego ciała, jego motoryki 3

4 (w celu wyrażenia, np. emocji, rozwiązania określonego problemu), zdolności do manipulowania przedmiotami, narzędziami. Uczniowie o tym typie inteligencji lubią zajęcia sportowe, uczą się przez aktywny udział w procesie, poprzez działanie, ruch, są uzdolnieni manualnie, technicznie, reagują automatycznie, mają prawidłowe odruchy oraz są wrażliwi na otoczenie. inteligencja przyrodnicza (naturalistyczna) umiejętność klasyfikowania i rozróżniania różnych gatunków fauny i flory, rozróżniania cech i innych aspektów w obszarze jednego gatunku, poszukiwania i dostrzegania relacji między gatunkami, umiejętność rozpoznawania wzorów. Uczniowie o tym typie inteligencji lubią środowisko, dobrze różnicują i klasyfikują jego cechy, najlepiej uczą się przez wyciąganie wniosków z danych. inteligencja interpersonalna charakteryzuje się zdolnością do rozpoznawania, odróżniania, przewidywania i rozumienia uczuć, intencji, przekonań, nastrojów, motywacji, pragnień i potrzeb (także ukrytych) własnych i innych ludzi, rozumieniem i umiejętnością postępowania z innymi osobami oraz zdolnością kształtowania ich postaw i zachowań. Uczniowie co tym typie inteligencji lubią przebywać z ludźmi i współpracować z nimi. Są dobrymi negocjatorami, łatwo nawiązują kontakty z rówieśnikami i dorosłymi, łatwo się porozumiewają, ale potrafią również wykorzystać te umiejętności do manipulowania innymi. inteligencja intrapersonalna jest przejawem swoistej wiedzy o samym sobie, jest to umiejętność rozróżniania, określania nazywania i zrozumienia własnych uczuć, intencji, motywacji, zachowań, pragnień, lęków i potencjałów. Uczniowie ci są świadomi siebie, swoich wad i zalet, słabości, uczuć, mają wysoką samoświadomość, są wyczuleni na własny życiowy cel i uznawane przez siebie wartości, posiadają intuicję i motywację wewnętrzną, mogą być skryci, mają silną potrzebę wyróżniania się spośród innych. 4. Twórczość. Umysł to nie dzban, który należy wypełnić, ale ognisko, które wypada rozpalić Plutarch proces twórczy: myślenie dywergencyjne; płynność, giętkość, oryginalność myślenia; pięć etapów psychologicznego modelu rozwiązywania problemów H. Kraucha - pojawienie się sytuacji problemowej, faza preparacji, frustracji, inkubacji, iluminacji i weryfikacji; zdolności ważne w twórczości: skojarzenia, myślenie dedukcyjne, indukcyjne (analogie), 4

5 metaforyczne, transformacje; podział procesów twórczych wg Margaret Boden eksploracje (myślenie pytajne), kombinacje, transformacje; cechy osoby twórczej: otwartość na nowe doświadczenia, na informacje dwuznaczne, niepewne, sprzeczne; ciekawość poznawcza, dociekliwość; łatwość wychwytywania potrzebnych informacji; duża potrzeba różnorodności, nowości i zmiany, a mała odporność na nudę; umiejętność rozwiązywania problemów; wytrwałość w oczekiwaniu na rezultat; bogata wyobraźnia, pomysłowość; preferencja ryzyka w myśleniu i działaniu; nastawienie na przeżywanie przygód i przezwyciężanie przeszkód; naturalne inhibitory twórczości percepcyjne obronność percepcyjna polegająca na ignorowaniu bodźców; umysłowe, związane z wyobraźnią i myśleniem - sztywność (schematyzm) myślenia, tendencyjność, konkretyzm, słaba umiejętność posługiwania się analogią i metaforą; emocjonalno - motywacyjne - zbyt niski napęd, lęk przed nowym, nieznanym, niemożliwym, lęk przed ośmieszeniem, przed autorytetem lub niepowodzeniem; osobowościowe brak wiary we własne możliwości, konformizm, egocentryzm, słaba wola, brak odwagi, nieadekwatny obraz świata i siebie samego, pesymizm itd.; wpływy szkoły hamujące twórczość: przekonania kształtowane przez szkołę wpływają na zahamowanie rozwoju twórczości dzieci (za W. Dobrołowicz) np.: nie można opanować całej wiedzy, wszystko zostało już wynalezione ; tworzyć mogą jedynie wybrańcy ; wiedza ma małe znaczenie w osiąganiu sukcesu życiowego ; wyuczona bezradność dziecko uczy się, że jego działania nie mają wpływu na otoczenie; niedocenianie twórczości, brak wiedzy o procesach i kryzysach twórczości; promowanie zachowań mało inteligentnych, stereotypowych, podporządkowanych; 5

6 5. Sfera emocjonalno motywacyjna: Zaangażowanie zadaniowe (J. Renzulli) obejmuje motywację do podejmowania zadań, motywację wewnętrzną, wytrwałość w pokonywaniu przeszkód, upór, pracowitość, zaangażowanie, wiarę w zdolności i możliwości. Inteligencja emocjonalna obejmuje (Peter Salovey): samoświadomość, znajomość własnych uczuć i rozpoznawanie ich w chwili pojawienia się; umiejętność kierowania emocjami, w celu podejmowania zdrowych decyzji życiowych, skuteczne panowanie nad takimi emocjami i nastrojami jak strach, gniew, depresja; zdolność motywowania się i podejmowania decyzji, zachowanie optymizmu mimo niepowodzeń; empatia zdolność rozpoznawania i przewidywania emocji innych ludzi; umiejętność nawiązywania i podtrzymywania związków z innymi ludźmi, umiejętność kierowania nimi; Według Salovey'a, Marey'a, Golemana wyniki badań, wskazują na jednoznaczny związek, między inteligencją emocjonalną, a osiągnięciami poznawczymi, a nawet między inteligencją emocjonalną, a subiektywnością postrzegania uczniów. Osoby z wysoką IE są lepiej postrzegane w sferze poznawczej (zjawisko aureoli ) i tym samym dostają lepsze wsparcie społeczne. SYLWETKA DZIECKA ZDOLNEGO I. Przykłady klasyfikacji uczniów zdolnych: 1. Szabos i Kingore dzielą uczniów zdolnych na: bystrych są to uczniowie zainteresowani nauką, znają odpowiedzi na pytania, mają dobre relacje, często przewodzą grupie, dobrze się zachowują, dobrze wypadają w testach, zdolnych są ciekawi, zadają dużo pytań, zaangażowani, uczenie się jest dla nich relaksem, mają często dziwaczne pomysły, pracują zrywami, izolują się od grupy, myślą abstrakcyjnie, szukają alternatyw, gorzej wypadają w testach. twórczych - słabo wypadają w testach - rozpatrują rożne możliwości rozwiązania zadania i nie wystarcza im czasu na odpowiedź. 2. J. Renzulli i Sally M. Reis, dzielą uczniów zdolnych na dwie grupy. posiadających uzdolnienia szkolne (w zakresie rozwiązywania testów i uczenia się). 6

7 Uczniowie z tej grupy osiągają dobre rezultaty w myśleniu odtwórczym, są przystosowani do funkcjonowania w systemie szkolnym, zmotywowani do osiągania jak najlepszych ocen, są lubiani przez nauczycieli, przestrzegają reguł, dążą do osiągania sukcesów (solidni urzędnicy). Ich uzdolnienia w ciągu życia pozostają mniej więcej na tym samym poziomie. posiadających uzdolnienia twórczo produktywne. Uczniowie mający te uzdolnienia preferują naukę przez dedukcję, wynajdywanie i rozwiązywanie problemów, rozwijają własne autonomiczne style uczenia się. Ważne jest dla nich odnoszenie przyswajanych treści do własnych potrzeb i zainteresowań. Trudno ich diagnozować za pomocą wystandaryzowanych testów. Większość uczniów łączy w sobie cechy charakterystyczne dla obu typów. W zależności od cech, sytuacji (zadania) i osobistych preferencji mogą zmieniać nasilenie danego sposobu funkcjonowania. II. Najczęściej występujące cechy dzieci zdolnych: szybko się uczą, mają szeroką, różnorodną wiedzę, zainteresowania, bogate słownictwo, łatwość wypowiadania się; są ciekawe i dociekliwe, wnikliwe intelektualnie, potrafią poszukiwać informacji; potrafią wykorzystywać wiedzę i umiejętności w nowej sytuacji, szybko rozumieją i zapamiętują, stosują różnorodne strategie pamięciowe; mają podzielność uwagi, dobrą koncentrację; są zmotywowane wewnętrznie; potrafią pokonywać trudności; łatwo się dostosowują do otoczenia; są aktywne, mają wiele sukcesów; są twórcze, nudzi je rutyna, potrzebują różnorodności, oryginalności; potrafią dostrzegać problemy i rozwiązywać je w nowy, oryginalny sposób; ma specyficzne poczucie humoru; III. Szczególne cechy wynikające ze specyfiki wysokich zdolności: 1. w obszarze logiki dziecko: organizuje sytuacje i ludzi według określonego porządku; systematyzuje, konstruuje złożone systemy i struktury; 7

8 dostrzega zależności przyczynowo skutkowe; używa wyrafinowanych i efektywnych strategii myślenia; sprawdza autorytety, dostrzega błędy w rozumowaniu dorosłych; jest krytyczne w stosunku do samego siebie; posiada meta - wiedzę na temat procesów myślenia; 2. w obszarze motywacji (najczęściej występujące motywy działania dzieci zdolnych): autonomiczna motywacja poznawcza - jest niezależna od wzmocnień zewnętrznych, ukierunkowana na wybrany problem lub czynność. Celem działania jest zaspokojenie ciekawości, wzbogacenie doświadczeń i rozwój. Osoby ujawniające ten rodzaj motywacji, są niezależne w swoich działaniach od otoczenia i wewnątrz sterowne. instrumentalna motywacja poznawcza jej funkcją jest zaspokajanie potrzeb, a celem zdobycie informacji. samoistna opiera się na satysfakcji z wykonywania czynności; motywacja hubrystyczna opiera się na dążeniu do potwierdzania i podnoszenia własnej ważności jako osoby, daje poczucie dumy i próżności; motywacja osiągnięć celem jest osiąganie wyniku, sukcesu. 3. wzmożona pobudliwość psychiczna (cechy charakteryzujące ludzi zdolnych wyróżnione przez Kazimierza Dąbrowskiego w teorii dezintegracji pozytywnej): wzmożona pobudliwość psychomotoryczna - jest to nadmiar energii ujawniającej się w szybkiej mowie, zauważalnym pobudzeniu, intensywnej działalności fizycznej, preferencji działania, w rywalizacji. Ekspresją emocjonalnego napięcia jest niekontrolowane mówienie, wydawanie dźwięków, impulsywne działanie, nerwowe nawyki (tiki, obgryzanie paznokci), niekontrolowane wybuchy, pracoholizm; wzmożona pobudliwość intelektualna - ciekawość poznawcza, zdolność do długotrwałej koncentracji i wysiłku, wnikliwość obserwacji, dobra pamięć wzrokowa szczegółów, umiejętność dokładnego planowania, pasja w rozwiązywaniu problemów, myślenie refleksyjne, meta- myślenie, umiłowanie teorii, umiejętność dokonywania analizy, fascynacja logiką i zagadnieniami moralnymi, introspekcja, ale bez samooceny, pojęciowa i intuicyjna integracja, niezależność, myślenie krytyczne. wzmożona pobudliwość sensoryczna wiąże się z odczuwaniem przyjemności z pobudzenia zmysłów (wzroku, zapachu, smaku, dotyku, słuchu), z piękna zawartego 8

9 w materialnych obiektach, dźwiękach, słowach, muzyce, w formie, barwie, równowadze. wzmożona pobudliwość emocjonalna intensywne przeżywanie pozytywnych i negatywnych uczuć oraz skrajnych emocji, złożoność uczuć i emocji, empatia, świadomość różnorodności uczuć. wzmożona pobudliwość wyobrażeniowa - wiąże się z myśleniem animistycznym i magicznym, swobodnym używaniem aktywnej wyobraźni, posługiwaniem się fantazją, poetycką i dramatyczną percepcją, częstym wykorzystywaniem wyobrażeń i metafor, łatwością tworzenia pomysłów oraz wizualizacji o dużej ilości szczegółów, zdolnościami dramatycznymi. Jest to zdolność do przebywania w świecie fantazji, wymyślania fantastycznych opowiadań i bajek, tendencja do tworzenia własnych prywatnych światów, posiadania wyimaginowanych przyjaciół i znajomych, ekspresja emocjonalna spontaniczne wyobrażenia, mieszanie prawdy z fikcją, upodobanie do marzeń, niska tolerancja na nudę. ŚRODOWISKO I. Hamujące wpływy środowiska szkolnego: słabe wykorzystywanie uregulowań prawnych dotyczących indywidualnego programu i toku nauczania; metody podawcze hamujące aktywność i zaangażowanie dzieci; przewaga wiedzy odtwórczej i zadań wymagających myślenia konwergencyjnego; niedocenianie wszystkich rodzajów inteligencji i zainteresowań; niedostosowanie wymagań do indywidualnych potrzeb uczniów (zbyt niskie wymagania - sukcesy osiągane są bez wysiłku, brak możliwości doświadczania porażki; wymagania zbyt wysokie działanie pod presją); nieadekwatne oczekiwania związane z osiągnięciami szkolnymi i funkcjonowaniem społecznym; promowanie postaw konformistycznych; tłumienie przejawów twórczości; zachęcanie do rywalizacji; negatywne postawy nauczycieli (tendencje do przypisywania dzieciom zdolnym cech negatywnych), brak zrozumienia specyficznych potrzeb dziecka zdolnego i konieczności 9

10 stosowania specyficznych form wspierania jego rozwoju; stereotypy, a szczególnie stereotypy w postrzeganiu chłopców i dziewcząt, inny sposób oceniania ze względu na występowanie stylu poznawczego ( niedoceniane są refleksyjne dziewczęta i impulsywni chłopcy); system klasowy utrudniający dziecku nawiązywanie relacji z rówieśnikami o podobnym poziomie rozwoju intelektualnego i podobnych zainteresowaniach. II. Środowisko wspierające stworzenie przestrzeni umożliwiającej rozwój we własnym stylu, we własnym tempie, własnym obszarze (nie osaczanie wymaganiami typu olimpiada, akademia). właściwa diagnoza umożliwiająca dostosowanie wymagań do indywidualnych potrzeb dziecka; dostrzeganie i zrozumienie indywidualności, unikanie porównywania i równania z innymi; obecność nauczyciela mistrza; docenianie i wspieranie rozwoju różnorodnych zdolności; wspieranie sfery pozaintelektualnej - kształtowanie umiejętności życiowych sprzyjających realizacji zdolności i osiąganiu sukcesów, niezbędnych w budowaniu korzystnych relacji rówieśniczych. III. Środowisko wyzwalające usuwanie barier i ograniczeń (wewnętrznych i środowiskowych); dostarczanie doświadczeń krystalizujących, dających szanse podejmowania aktywności w rożnych dziedzinach; wprowadzanie aktywnych metod kształcenia, projektów, zadań stanowiących wyzwania, pobudzających motywację wewnętrzną, ciekawość poznawczą, angażujących wszystkie style uczenia się (wzrokowy, słuchowy, kinestetyczny), lewą i prawą półkulę, wszystkie rodzaje inteligencji, dających szansę na zaprezentowanie mocnych stron, umiejętności i zainteresowań pozaszkolnych, docenianie, stymulowanie twórczości wprowadzenie lekcji twórczości, wykorzystywanie technik twórczych w nauczaniu przedmiotowym; IV. Środowisko kształtujące kształtowanie nawyków uczenia się, umiejętności korzystania z niekonwencjonalnych 10

11 metod, z wykorzystaniem obu półkul mózgowych, intuicji, uczenia się wielozmysłowego, dostosowanego do dominującego stylu poznawczego; kształtowanie nawyków poszukiwania wiedzy, problemów, rozwiązań, aktywnego przetwarzania informacji (nie tylko zapamiętywania i odtwarzania); kształtowanie postawy proaktywnej i twórczej. V. Nauczyciel dziecka zdolnego 3 1. Cechy osobowości i intelektualne: entuzjazm, pasja, poczucie misji, zaangażowanie, energia, zainteresowanie pracą, wysoka motywacja, samodyscyplina, upór wytrwałość, ponadprzeciętna inteligencja, zdolności poznawcze żeby móc być partnerem, szerokie zainteresowania, pewność siebie, nastawienie na osiąganie sukcesów, empatia, uwzględnianie potrzeb innych ludzi, obiektywność, sprawiedliwość, tolerancja, elastyczność, otwartość, poczucie humoru, dobra intuicja, zadowolenie z pracy, wrażliwość na kulturę. 2. Kompetencje zawodowe: Merytoryczne: rozległa wiedza z zakresu nauczanego przedmiotu, wiedza o istocie zdolności i edukacji uczniów zdolnych, wiedza metodyczna. Dydaktyczne: indywidualizowanie podejścia do ucznia, uwzględnianie jego potrzeb, umiejętność przekazania wiedzy, elastyczne dostosowanie programu do ucznia, różnicowanie programów nauczania, 3 Lista cech zaczerpnięta z: Wiesława Limont, Uczeń zdolny, jak go rozpoznać, jak z nim pracować, GWP. Toruń

12 umiejętność budowania programów wspierających ucznia zdolnego, stosowanie odpowiednich metod nauczania i materiałów, stymulowanie, aktywizowanie i motywowanie uczniów, zachęcanie uczniów do niezależnego, samodzielnego uczenia się, używanie strategii uruchamiających wyższe poziomy myślenia, elastyczne gospodarowanie czasem, dobra organizacja pracy, systematyczność. Społeczne: umiejętność budowania pozytywnych relacji, dopuszczanie możliwości popełniania błędów, tolerowanie niedociągnięć, wrażliwość na potrzeby ucznia, organizowanie środowiska społecznego. Komunikacyjne - liczba i jakość interakcji werbalnych; Twórcze - myślenie twórcze, działania innowacyjne; Badawcze - identyfikowanie zdolności; Rozwojowe: podejmowanie kształcenia ustawicznego, skupienie się na roli zawodowej, odpowiedzialność zawodowa, duża dojrzałość, Przekonania filozoficzne: światopogląd w zakresie filozoficznych wyznaczników kształcenia zdolności, przyjęcie odpowiedniej koncepcji zdolności oraz uwarunkowania wyboru rodzaju i kierunków nauczania uczniów zdolnych. 3. Cechy nauczyciela rozwijającego zdolności twórcze uczniów: indywidualizowanie podejścia do ucznia; uwzględnianie jego potrzeb; umiejętność przekazania wiedzy; elastyczne dostosowanie programu do ucznia; zachęcanie do samodzielnej nauki; pobudzanie do giętkości myślenia; preferowanie stylu uczenia opartego na współpracy i adaptacji; 12

13 realizowanie zróżnicowanego programu nauczania i metod kształcenia; odraczanie oceny poglądów i propozycji uczniów; tolerowanie usprawiedliwionych błędów; zachęcanie do samooceny i pomoc w przezwyciężaniu frustracji; poważne traktowanie pytań; akceptowanie alternatywnych propozycji i rozwiązań; na równi nagradza odwagę i poprawność; chronienie uczniów przed presją konformizmu; posiadanie cech osoby ułatwiającej zdobywanie wiedzy, a nie surowego pedagoga. W edukacji i wychowaniu ważny jest rozwój wielopłaszczyznowy i wielopoziomowy osobowości, talentów i systemów wartości. Znaczący wpływ mają wszystkie obszary środowiska, w którym funkcjonuje dziecko: rodzina, szkoła, rówieśnicy. Zdolności wymagają społecznej oprawy, sprzyjającego kontekstu i powinien być zapewniony odpowiedni edukacyjny serwis. Opracowanie Teresa Grąziewicz Jóźwik psycholog, lider programu Wars i Sawa Poradnia Psychologiczno Pedagogiczna nr 12 w Warszawie Literatura Dobrołowicz Witold- Psychodydaktyka kreatywności, WSPS Warszawa, 1995 Eby J. W. Smutny J. F., Jak kształcić uzdolnienia dzieci i młodzieży, WSiP, Warszawa, 1998 Fisher R., Uczymy jak myśleć, WSiP, Warszawa,1999 Fisher R., Uczymy jak się uczyć, WSiP, Warszawa, 1999 Goleman D., Inteligencja emocjonalna, Media Rodzina, Poznań, 1997 Limont W., Uczeń zdolny. Jak go rozpoznać, jak z nim pracować., Wydawnictwo Naukowe UMK, Toruń, 2011, Nęcka Edward, Psychologia twórczości, Gd.Wyd. Psych., Gdańsk, 2001 Osobowościowe i środowiskowe uwarunkowania rozwoju ucznia zdolnego, t. I i II, red.: Limont W., Dreszer J., Cieślikowska J. Wydawnictwo Naukowe UMK, Toruń, 2010, Partyka M. (red), Modele opieki nad dzieckiem zdolnym,cmpp-p MEN, Warszawa,

14 Partyka M., Zdolni, utalentowani twórczy, CMPP-P, Warszawa, 1998 Popek S. (red), Twórczość artystyczna w wychowaniu dzieci i młodzieży, WSiP, Warszawa, 1985 Popek S.(red), Aktywność twórcza dzieci i młodzieży, WSiP, Warszawa, 1988 Puślecki W., Wspieranie elementarnych zdolności twórczych uczniów, Oficyna Wydawnicza Impuls, Kraków, 1998 Zdolności, talent, twórczość, t.i i II, red. W. Limont, J. Cieślikowska, J. Dreszer, Wydawnictwo naukowe, Toruń, 2008 Sękowski A. E. Osiągnięcia uczniów zdolnych, Towarzystwo Naukowe KUL, Lublin, 2001 Szmidt K., Trening kreatywności, Wydawnictwo HELION, Gliwice, 2008 Sołowiej Janina - Psychologia twórczości, Uniwersytet Gdański 1997 Szmidt Krzysztof Szkice do pedagogiki twórczości, Oficyna Wyd. Kraków

Model pracy z uczniem zdolnym Oprac. Anna Descour, Anna Wolny

Model pracy z uczniem zdolnym Oprac. Anna Descour, Anna Wolny Model pracy z uczniem zdolnym Oprac. Anna Descour, Anna Wolny 1 Dziecko rodzi się wszechstronnie uzdolnione, z pełną możliwością rozwoju we wszystkich kierunkach, potencjalną wybitną inteligencją i zadatkami

Bardziej szczegółowo

Rozwijanie twórczego myślenia uczniów

Rozwijanie twórczego myślenia uczniów Rozwijanie twórczego myślenia uczniów Przygotowanie do konkursów przedmiotowych i tematycznych Oprac. Anna Szczepkowska-Kirszner Szkoła Podstawowa nr 3 we Włodawie Rok szkolny 2011/2012 tytuł laureata

Bardziej szczegółowo

DR URSZULA GEMBARA TWÓRCZOŚĆ A ROZWÓJ OSOBOWOŚCI W KONTEKŚCIE PRACY NAUCZYCIELA

DR URSZULA GEMBARA TWÓRCZOŚĆ A ROZWÓJ OSOBOWOŚCI W KONTEKŚCIE PRACY NAUCZYCIELA DR URSZULA GEMBARA TWÓRCZOŚĆ A ROZWÓJ OSOBOWOŚCI W KONTEKŚCIE PRACY NAUCZYCIELA Projekt współfinansowany z Unii Europejskiej w ramach Europejskiego Funduszu Społecznego Plan prezentacji: 1. Rozumienie

Bardziej szczegółowo

systematyczne nauczanie

systematyczne nauczanie dojrzałość Osiągnięcie przez dziecko takiego poziomu rozwoju fizycznego, psychicznego i społecznego, który czyni je wrażliwym i podatnym na systematyczne nauczanie i wychowanie; harmonijne współgranie

Bardziej szczegółowo

Praca z dzieckiem zdolnym w przedszkolu. dr Aleksandra Piotrowska Ambasador marki MAC Wyższa Szkoła Pedagogiczna ZNP Uniwersytet Warszawski

Praca z dzieckiem zdolnym w przedszkolu. dr Aleksandra Piotrowska Ambasador marki MAC Wyższa Szkoła Pedagogiczna ZNP Uniwersytet Warszawski Praca z dzieckiem zdolnym w przedszkolu dr Aleksandra Piotrowska Ambasador marki MAC Wyższa Szkoła Pedagogiczna ZNP Uniwersytet Warszawski Istota zdolności Zdolności to różnice indywidualne, które sprawiają,

Bardziej szczegółowo

OFERTA WARSZTATÓW PSYCHOEDUKACYJNYCH DLA SZKÓŁ

OFERTA WARSZTATÓW PSYCHOEDUKACYJNYCH DLA SZKÓŁ OFERTA WARSZTATÓW PSYCHOEDUKACYJNYCH DLA SZKÓŁ Rok szkolny 2013/2014 Pracownia SENSOS przeprowadza ambitne i bezpieczne programy szkoleniowe dla dziec i i młodzieży. Program każdego warsztatu jest dostosowany

Bardziej szczegółowo

Teoria inteligencji wielorakich Howarda Gardnera

Teoria inteligencji wielorakich Howarda Gardnera Teoria inteligencji wielorakich Howarda Gardnera Howard Gardnem podważa założenie o istnieniu tylko jednego typu inteligencji, twierdzi on że człowiek ma bardzo indywidualną drogę uczenia się, poznawania

Bardziej szczegółowo

Metody diagnozowania uzdolnień uczniów

Metody diagnozowania uzdolnień uczniów Metody diagnozowania uzdolnień uczniów Krzysztof T. Piotrowski Definicje Zdolności, uzdolnienia, talent Pietrasiński/Szmidt Gagné Eurydice terminy potoczne Definicje Z. Pietrasiński/ K.J. Szmidt Zdolności:

Bardziej szczegółowo

CZEGO RODZICE NIE WIEDZĄ O SWOICH DZIECIACH A WIEDZIEĆ POWINNI?

CZEGO RODZICE NIE WIEDZĄ O SWOICH DZIECIACH A WIEDZIEĆ POWINNI? CZEGO RODZICE NIE WIEDZĄ O SWOICH DZIECIACH A WIEDZIEĆ POWINNI? mgr Magdalena Jabłońska mgr Dorota Orłowska 1 DLACZEGO RODZICE NIE MAJĄ WIEDZY O ISTOTNYCH PROBLEMACH SWOICH DZIECI? brak czasu mało doświadczeń

Bardziej szczegółowo

INTELIGENCJE WIELORAKIE W EDUKACJI

INTELIGENCJE WIELORAKIE W EDUKACJI dr Aldona Kopik INTELIGENCJE WIELORAKIE W EDUKACJI TEORIA INTELIGENCJI WIELORAKICH http://www.weac.org/aboutwea/conven97/gardner.htm TWÓRCA teorii inteligencji wielorakich HOWARD GARDNER UR. W 1943 R.

Bardziej szczegółowo

Pewnym krokiem do szkoły, czyli wszystko, co trzeba wiedzieć na temat gotowości szkolnej.

Pewnym krokiem do szkoły, czyli wszystko, co trzeba wiedzieć na temat gotowości szkolnej. Pewnym krokiem do szkoły, czyli wszystko, co trzeba wiedzieć na temat gotowości szkolnej. Gotowość szkolna- sylwetka dziecka dojrzałego i niedojrzałego do rozpoczęcia nauki w szkole Edukacja szkolna jest

Bardziej szczegółowo

Referat po szkoleniu Praca z uczniem zdolnym przygotowany przez Annę Serafin i Jadwigę Łakomek. Mottem szkolenia, w którym brałyśmy udział było:

Referat po szkoleniu Praca z uczniem zdolnym przygotowany przez Annę Serafin i Jadwigę Łakomek. Mottem szkolenia, w którym brałyśmy udział było: Referat po szkoleniu Praca z uczniem zdolnym przygotowany przez Annę Serafin i Jadwigę Łakomek Mottem szkolenia, w którym brałyśmy udział było: Każde dziecko jest zdolne. Szkoła ma obowiązek odkryć te

Bardziej szczegółowo

POZNAJ SIEBIE POZNAJ ŚWIAT

POZNAJ SIEBIE POZNAJ ŚWIAT PORADNIA PSYCHOLOGICZNO-PEDAGOGICZNA W MIELCU POZNAJ SIEBIE POZNAJ ŚWIAT WSPIERANIE ROZWOJU DZIECKA przygotowanie i realizacja zajęć Gerta Fijołek pedagog Katarzyna Juras - psycholog CEL WARSZTATÓW W trakcie

Bardziej szczegółowo

Ekonomiczny Uniwersytet Dziecięcy

Ekonomiczny Uniwersytet Dziecięcy Ekonomiczny Uniwersytet Dziecięcy Dlaczego orły nie pływają. O wspieraniu talentów i zdolności u dzieci Magdalena Zientalska Uniwersytet Ekonomiczny w Poznaniu 27 września 2012 r. EKONOMICZNY UNIWERSYTET

Bardziej szczegółowo

Identyfikowanie i rozwijanie zdolności twórczych uczniów Wiesława Limont Uniwersytet Mikołaja Kopernika w Toruniu

Identyfikowanie i rozwijanie zdolności twórczych uczniów Wiesława Limont Uniwersytet Mikołaja Kopernika w Toruniu Identyfikowanie i rozwijanie zdolności twórczych uczniów Wiesława Limont Uniwersytet Mikołaja Kopernika w Toruniu Konferencja pt. Kreatywność w szkolnej ławce- praktycy praktykom, Centrum Edukacji Nauczycieli,

Bardziej szczegółowo

Procedura pracy z uczniem zdolnym

Procedura pracy z uczniem zdolnym Procedura pracy z uczniem zdolnym KaŜde dziecko jest zdolne. Szkoła ma obowiązek odkryć te zdolności i je rozwijać Uczniowie uzdolnieni to tacy, którzy przejawiają moŝliwości zaawansowanych dokonań w dziedzinie

Bardziej szczegółowo

Ekonomiczny Uniwersytet Dziecięcy. Psychologia potrzeb. Dr Monika Wróblewska EKONOMICZNY UNIWERSYTET DZIECIĘCY

Ekonomiczny Uniwersytet Dziecięcy. Psychologia potrzeb. Dr Monika Wróblewska EKONOMICZNY UNIWERSYTET DZIECIĘCY Ekonomiczny Uniwersytet Dziecięcy Psychologia potrzeb Dr Monika Wróblewska Uniwersytet w Białymstoku 10 czerwca 2010 r. EKONOMICZNY UNIWERSYTET DZIECIĘCY WWW.UNIWERSYTET-DZIECIECY.PL 1. Specyfika potrzeb

Bardziej szczegółowo

Prof. UW dr hab. Małgorzata Żytko Wydział Pedagogiczny Uniwersytet Warszawski

Prof. UW dr hab. Małgorzata Żytko Wydział Pedagogiczny Uniwersytet Warszawski Prof. UW dr hab. Małgorzata Żytko Wydział Pedagogiczny Uniwersytet Warszawski mzytko@uw.edu.pl Projekt współfinansowany przez Unię Europejską w ramach Europejskiego Funduszu Społecznego - Uczeń zdolny

Bardziej szczegółowo

Akademia Twórczego i Logicznego Myślenia Wyższa Szkoła Informatyki i Zarządzania w Rzeszowie

Akademia Twórczego i Logicznego Myślenia Wyższa Szkoła Informatyki i Zarządzania w Rzeszowie Akademia Twórczego i Logicznego Myślenia Wyższa Szkoła Informatyki i Zarządzania w Rzeszowie Tak naprawdę geniusz oznacza mniej więcej zdolność do postrzegania w niewyuczony sposób Założenia i cele Akademii:

Bardziej szczegółowo

Czemu służy nauczanie języków obcych w przedszkolu? dr Radosław Kucharczyk Instytut Romanistyki Uniwersytet Warszawski

Czemu służy nauczanie języków obcych w przedszkolu? dr Radosław Kucharczyk Instytut Romanistyki Uniwersytet Warszawski Czemu służy nauczanie języków obcych w przedszkolu? dr Radosław Kucharczyk Instytut Romanistyki Uniwersytet Warszawski Cele europejskiej polityki edukacyjnej: znajomość przynajmniej 2 języków obcych nauka

Bardziej szczegółowo

ROLA PORADNI PSYCHOLOGICZNO-PEDAGOGICZNEJ WE WSPIERANIU DZIECI UZDOLNIONYCH

ROLA PORADNI PSYCHOLOGICZNO-PEDAGOGICZNEJ WE WSPIERANIU DZIECI UZDOLNIONYCH ROLA PORADNI PSYCHOLOGICZNO-PEDAGOGICZNEJ WE WSPIERANIU DZIECI UZDOLNIONYCH Opracowanie: Lucyna Hoffmann-Czyżyk Projekt współfinansowany z Unii Europejskiej w ramach Europejskiego Funduszu Społecznego

Bardziej szczegółowo

OFERTA SZKOLENIOWA Propozycje tematów szkoleń dla nauczycieli

OFERTA SZKOLENIOWA Propozycje tematów szkoleń dla nauczycieli POLSKIE TOWARZYSTWO DYSLEKSJI Oddział w Łodzi www.ptd-lodz.com, ptd.lodz@gmail.com OFERTA SZKOLENIOWA Propozycje tematów szkoleń dla nauczycieli Tytuł szkolenia Adresaci Tematyka Autorstwo i prowadzenie

Bardziej szczegółowo

KONCEPCJA PRACY MIEJSKIEGO PRZEDSZKOLA NR 1 /z oddziałami integracyjnymi/ w GORLICACH

KONCEPCJA PRACY MIEJSKIEGO PRZEDSZKOLA NR 1 /z oddziałami integracyjnymi/ w GORLICACH KONCEPCJA PRACY MIEJSKIEGO PRZEDSZKOLA NR 1 /z oddziałami integracyjnymi/ w GORLICACH Każde dziecko ma prawo do pełnego dostępu do edukacji bez względu na to, jaki prezentuje potencjał rozwojowy. Przedszkole

Bardziej szczegółowo

Teoria inteligencji wielorakich.

Teoria inteligencji wielorakich. Od lutego do czerwca 2010 r. uczniowie klasy pierwszej Szkoły Podstawowej w Rękoraju byli uczestnikami II etapu projektu Pierwsze uczniowskie doświadczenia drogą do wiedzy finansowanego przez Unię Europejską

Bardziej szczegółowo

Indywidualizacja nauczania. pracy z uczniem zdolnym

Indywidualizacja nauczania. pracy z uczniem zdolnym Indywidualizacja nauczania a psychospołeczne uwarunkowania pracy z uczniem zdolnym Wiesława Limont Uniwersytet Mikołaja Kopernika w Toruniu plan zdolności identyfikacja uczniów zdolnych zagrożenia rozwoju

Bardziej szczegółowo

WSPIERANIA SZKOLNY SYSTEM ZDOLNOŚCI GIMNAZJUM STEFANA WYSZYŃSKIEGO NR 1 IM.. KARDYNAŁAK W PRZEWORSKU

WSPIERANIA SZKOLNY SYSTEM ZDOLNOŚCI GIMNAZJUM STEFANA WYSZYŃSKIEGO NR 1 IM.. KARDYNAŁAK W PRZEWORSKU SZKOLNY SYSTEM WSPIERANIA ZDOLNOŚCI GIMNAZJUM NR 1 IM.. KARDYNAŁAK STEFANA WYSZYŃSKIEGO W PRZEWORSKU Przeworsk 2015 Wstęp Jednym z ważniejszych zadań współczesnej szkoły jest praca na rzecz rozwijania

Bardziej szczegółowo

Jak mądrze wspierać zainteresowania, zdolności i talenty dziecka?

Jak mądrze wspierać zainteresowania, zdolności i talenty dziecka? Jak mądrze wspierać zainteresowania, zdolności i talenty dziecka? Dziecko rodzi się wszechstronnie uzdolnione, z pełną możliwością rozwoju we wszystkich kierunkach, potencjalną wybitną inteligencją i zadatkami

Bardziej szczegółowo

SZKOLNY PROGRAM EFEKTYWNEGO UCZENIA SIĘ

SZKOLNY PROGRAM EFEKTYWNEGO UCZENIA SIĘ SZKOLNY PROGRAM EFEKTYWNEGO UCZENIA SIĘ Szkoła Podstawowa im. Jana Pawła II w Kowalach Oleckich opracował zespół w składzie: Jadwiga Lizanowicz Mirosław Mularczyk Teresa Truchan Urszula Kołodzińska Kluczem

Bardziej szczegółowo

www.prototo.pl MATERIAŁY Z KURSU KWALIFIKACYJNEGO

www.prototo.pl MATERIAŁY Z KURSU KWALIFIKACYJNEGO Wszystkie materiały tworzone i przekazywane przez Wykładowców NPDN PROTOTO są chronione prawem autorskim i przeznaczone wyłącznie do użytku prywatnego. MATERIAŁY Z KURSU KWALIFIKACYJNEGO www.prototo.pl

Bardziej szczegółowo

POSZUKIWANIA AUTONOMICZNYCH ROZWIĄZAŃ W BUDOWANIU SUKCESU SZKOŁY

POSZUKIWANIA AUTONOMICZNYCH ROZWIĄZAŃ W BUDOWANIU SUKCESU SZKOŁY POSZUKIWANIA AUTONOMICZNYCH ROZWIĄZAŃ W BUDOWANIU SUKCESU SZKOŁY I. Ogólna charakterystyka Szkoły Podstawowej Nr 2 w Ustce. II. Opis ważniejszych przedsięwzięć. 1. Projekty unijne: a) Twój rozwój, twoja

Bardziej szczegółowo

UCZEŃ ZDOLNY REFERAT. Elżbieta Kuflińska Siemiginowska

UCZEŃ ZDOLNY REFERAT. Elżbieta Kuflińska Siemiginowska UCZEŃ ZDOLNY REFERAT 1. Pojęcie ucznia zdolnego. 2. Czynniki decydujące o zdolności ucznia (środowisko rówieśnicze, rodzina, szkoła, nauczyciel, osobowość twórcza, inteligencja). 3. Zasady pracy pedagogicznej

Bardziej szczegółowo

(imię i nazwisko nauczyciela) (przedmiot) (numer programu)

(imię i nazwisko nauczyciela) (przedmiot) (numer programu) Iwona Jończyk (imię i nazwisko nauczyciela) Wybrane zagadnienia z psychologii społecznej (przedmiot) 2407MR i GŻ 1997.08.18 (numer programu) Klasa IV TŻa, IV TŻb Lp. Cele kształcenia i wychowania Treści

Bardziej szczegółowo

do nauki języka obcego w różnych grupach wiekowych.

do nauki języka obcego w różnych grupach wiekowych. Jak motywować uczniów do nauki języka obcego? referat przygotowany przez Małgorzatę Wolak na podstawie szkolenia: Jak motywować uczniów do nauki języka obcego w różnych grupach wiekowych. Zadaniem nauczyciela

Bardziej szczegółowo

PRZEDMIOTOWY SYSTEM OCENIANIA Z JĘZYKA ANGIELSKIEGO DLA UCZNIÓW Z DYSLEKSJĄ ROZWOJOWĄ

PRZEDMIOTOWY SYSTEM OCENIANIA Z JĘZYKA ANGIELSKIEGO DLA UCZNIÓW Z DYSLEKSJĄ ROZWOJOWĄ PRZEDMIOTOWY SYSTEM OCENIANIA Z JĘZYKA ANGIELSKIEGO DLA UCZNIÓW Z DYSLEKSJĄ ROZWOJOWĄ Opracowanie: Mgr Anna Borek Mgr Barbara Jakubiec Mgr Tomasz Padyjasek Spis treści: 1. Termin dysleksja. 2. Trudności

Bardziej szczegółowo

Wtorkowy maraton matematyczny

Wtorkowy maraton matematyczny Wtorkowy maraton matematyczny Innowacja pedagogiczna o charakterze programowym z zakresu edukacji matematycznej realizowana w Szkole Podstawowej nr 2 im. Jana Brzechwy w roku szkolnym 2013/2014 I. Autorki

Bardziej szczegółowo

opracowanie Agnieszka Krzysztofek

opracowanie Agnieszka Krzysztofek opracowanie Agnieszka Krzysztofek Uczeń zdolny w rozumieniu społecznym to uczeń, który ma wzorowe zachowanie i najwyższe oceny z przedmiotów szkolnych, w rozumieniu psychologicznym to taki, który ma wysoki

Bardziej szczegółowo

MAMO, TATO, POBAWMY SIĘ RAZEM! innowacja pedagogiczna

MAMO, TATO, POBAWMY SIĘ RAZEM! innowacja pedagogiczna MAMO, TATO, POBAWMY SIĘ RAZEM! innowacja pedagogiczna 1. Osoby wdrażające innowacje: mgr Justyna Witas, mgr Adriana Jachnicka, mgr Marta Jafernik 2. Termin wprowadzenia i czas trwania innowacji: Innowacja

Bardziej szczegółowo

Jakie kompetencje należy uznać jako kluczowe dla dziecka z autyzmem? Joanna Grochowska Skarżysko Kamienna 29.11.2012r.

Jakie kompetencje należy uznać jako kluczowe dla dziecka z autyzmem? Joanna Grochowska Skarżysko Kamienna 29.11.2012r. Jakie kompetencje należy uznać jako kluczowe dla dziecka z autyzmem? Joanna Grochowska Skarżysko Kamienna 29.11.2012r. Kompetencje kluczowe Kompetencje kluczowe to te, których wszystkie osoby potrzebują

Bardziej szczegółowo

UCZEŃ ZDOLNY - PROBLEM CZY WYZWANIE?

UCZEŃ ZDOLNY - PROBLEM CZY WYZWANIE? UCZEŃ ZDOLNY - PROBLEM CZY WYZWANIE? Poradnia Psychologiczno- Pedagogiczna w Pruszczu Gdańskim Monika Lendasz Ewa Lach Definicja zdolności: ZDOLNOŚCI Uwarunkowania wewnętrzne Uwarunkowania zewnętrzne Maksymalny

Bardziej szczegółowo

MIELEC R.

MIELEC R. MIELEC 08.09.2009 R. dr Aldona Kopik Menager ds. Programowych Projektu Pierwsze uczniowskie doświadczenia drogą do wiedzy 3 4 Grupa Edukacyjna S.A. WYDAWCA PODRĘCZNIKÓW MAC EDUKACJA 5 6 WOJEWÓDZTW: LUBELSKIE

Bardziej szczegółowo

Rola nauczyciela w pracy z dzieckiem zdolnym

Rola nauczyciela w pracy z dzieckiem zdolnym Rola nauczyciela w pracy z dzieckiem zdolnym Przez zdolność rozumiemy predyspozycje jednostki do łatwego, sprawnego i skutecznego opanowania pewnych umiejętności. Dziecko zdolne - to takie, które w kilku

Bardziej szczegółowo

Poziom 5 EQF Starszy trener

Poziom 5 EQF Starszy trener Poziom 5 EQF Starszy trener Opis Poziomu: Trener, który osiągnął ten poziom rozwoju kompetencji jest gotowy do wzięcia odpowiedzialności za przygotowanie i realizację pełnego cyklu szkoleniowego. Pracuje

Bardziej szczegółowo

Koncepcja pracy Szkoły Podstawowej im. Króla Władysława Jagiełły w Zespole Szkół w Błażowej

Koncepcja pracy Szkoły Podstawowej im. Króla Władysława Jagiełły w Zespole Szkół w Błażowej Koncepcja pracy Szkoły Podstawowej im. Króla Władysława Jagiełły w Zespole Szkół w Błażowej Nasza szkoła realizuje potrzeby i oczekiwania całej społeczności szkolnej i środowiska lokalnego. Kształci i

Bardziej szczegółowo

Tutoring: jedna z metod wspierająca ucznia zdolnego.

Tutoring: jedna z metod wspierająca ucznia zdolnego. Tutoring: jedna z metod wspierająca ucznia zdolnego. Autorka : Aleksandra Kozioł Tutoring jest metodą edukacji zindywidualizowanej, polegającą na bezpośrednich i systematycznych spotkaniach tutora z uczniem.

Bardziej szczegółowo

WYDZIAŁ NAUK PEDAGOGICZNYCH UKSW. Podyplomowe Studia Kwalifikacyjne

WYDZIAŁ NAUK PEDAGOGICZNYCH UKSW. Podyplomowe Studia Kwalifikacyjne Załącznik do Uchwały Nr 82/2016 Senatu UKSW z dnia 19 maja 2016 r. WYDZIAŁ NAUK PEDAGOGICZNYCH UKSW Podyplomowe Studia Kwalifikacyjne PODNOSZENIE KOMPETENCJI NAUCZYCIELSKICH W PRACY Z UCZNIEM O SPECJALNYCH

Bardziej szczegółowo

Praca z uczniem zdolnym

Praca z uczniem zdolnym Praca z uczniem zdolnym problem czy wyzwanie? Każde dziecko przynosi ze sobą na świat obietnicę geniusza. Dawid Lewis Zdolność Zdolność określa się jako indywidualną właściwość psychiczną, różniącą jednego

Bardziej szczegółowo

Studia podyplomowe OLIGOFRENOPEDAGOGIKA - EDUKACJA I REWALIDACJA OSÓB NIEPEŁNOSPRAWNYCH INTELEKTUALNIE (III semestr)

Studia podyplomowe OLIGOFRENOPEDAGOGIKA - EDUKACJA I REWALIDACJA OSÓB NIEPEŁNOSPRAWNYCH INTELEKTUALNIE (III semestr) Studia podyplomowe OLIGOFRENOPEDAGOGIKA - EDUKACJA I REWALIDACJA OSÓB NIEPEŁNOSPRAWNYCH INTELEKTUALNIE (III semestr) Termin: 25.03.2017; 22.04.2017 godz. 9:00 Czas trwania 3 semestry (kwalifikacyjne) Łączna

Bardziej szczegółowo

Rola rodziców i nauczycieli w procesie adaptacji dziecka w szkole

Rola rodziców i nauczycieli w procesie adaptacji dziecka w szkole Organizator: Kuratorium Oświaty w Gdańsku 8 i 9 grudnia 2015 roku Konferencje dla Nauczycieli pt.: Szkolne progi: jak pomóc uczniom przejść do klasy czwartej? PSYCHOLOGIA na UAM od 1919 roku Rola rodziców

Bardziej szczegółowo

SZKOLNY SYSTEM WSPIERANIA ZDOLNOŚCI I TALENTÓW UCZNIÓW

SZKOLNY SYSTEM WSPIERANIA ZDOLNOŚCI I TALENTÓW UCZNIÓW SZKOLNY SYSTEM WSPIERANIA ZDOLNOŚCI I TALENTÓW UCZNIÓW w Publicznej Szkole Podstawowej im. Wandy Kawy i Bronisławy Kawy w Kośmidrach Szkolny System Wspierania Zdolności i Talentów Uczniów zaopiniowany

Bardziej szczegółowo

KONCEPCJA PRACY MIEJSKIEGO PRZEDSZKOLA NR 59 KATOWICE

KONCEPCJA PRACY MIEJSKIEGO PRZEDSZKOLA NR 59 KATOWICE KONCEPCJA PRACY MIEJSKIEGO PRZEDSZKOLA NR 59 KATOWICE Priorytetem naszej działalności jest zapewnienie naszym wychowankom wszechstronnego rozwoju, bezpieczeństwa, akceptacji, i poszanowania ich praw. Poprzez

Bardziej szczegółowo

KONCEPCJA PRACY MIEJSKIEGO PRZEDSZKOLA NR 9 W SIEDLCACH

KONCEPCJA PRACY MIEJSKIEGO PRZEDSZKOLA NR 9 W SIEDLCACH KONCEPCJA PRACY MIEJSKIEGO PRZEDSZKOLA NR 9 W SIEDLCACH Wszystkiego, co naprawdę trzeba wiedzieć, nauczyłem się w przedszkolu- o tym jak żyć co robić, jak postępować, współżyć z innymi patrzeć, odczuwać,

Bardziej szczegółowo

ARKUSZ OBSERWACJI Świetlica szkolna

ARKUSZ OBSERWACJI Świetlica szkolna ARKUSZ OBSERWACJI Świetlica szkolna Ustalenia wstępne: 1. Data ustalenia obserwacji... 2. Imię i nazwisko nauczyciela... 3. Imię i nazwisko osoby obserwującej... 5. Cel obserwacji: I. Doradczo-doskonaląca

Bardziej szczegółowo

ZADANIA EDUKACJI ELEMENTARNEJ

ZADANIA EDUKACJI ELEMENTARNEJ ZADANIA EDUKACJI ELEMENTARNEJ 1. Wspieranie dziecka w poznawaniu oraz wykorzystywaniu własnego potencjału rozwojowego i budowaniu pozytywnego obrazu własnego ja. 2. Tworzenie warunków umożliwiających dziecku

Bardziej szczegółowo

Inteligencja emocjonalna a sukces ucznia

Inteligencja emocjonalna a sukces ucznia Inteligencja emocjonalna a sukces ucznia Wszechnica Edukacyjna Targówek, Warszawa, 17.06.2013 r. Katarzyna Martowska Czy inteligencja racjonalna wystarczy, aby odnieść sukces w szkole? Sukces w szkole:

Bardziej szczegółowo

KONCEPCJA PRACY. SZKOŁY PODSTAWOWEJ NR 9 Społecznego Towarzystwa Oświatowego w Warszawie na rok szkolny 2013/2014

KONCEPCJA PRACY. SZKOŁY PODSTAWOWEJ NR 9 Społecznego Towarzystwa Oświatowego w Warszawie na rok szkolny 2013/2014 KONCEPCJA PRACY SZKOŁY PODSTAWOWEJ NR 9 Społecznego Towarzystwa Oświatowego w Warszawie na rok szkolny 2013/2014 Koncepcja pracy szkoły została opracowana w oparciu o: Ustawę o systemie oświaty z dnia

Bardziej szczegółowo

SZKOLNY SYSTEM WSPIERANIA ZDOLNOŚCI I TALENTÓW UCZNIÓW w Szkole Podstawowej nr 36 im. Narodów Zjednoczonej Europy w Tychach

SZKOLNY SYSTEM WSPIERANIA ZDOLNOŚCI I TALENTÓW UCZNIÓW w Szkole Podstawowej nr 36 im. Narodów Zjednoczonej Europy w Tychach SZKOLNY SYSTEM WSPIERANIA ZDOLNOŚCI I TALENTÓW UCZNIÓW w Szkole Podstawowej nr 36 im. Narodów Zjednoczonej Europy w Tychach WSTĘP Szkolny System Wspierania Zdolności i Talentów Uczniów skierowany jest

Bardziej szczegółowo

Rozwojowy kontekst funkcjonowania ucznia zdolnego

Rozwojowy kontekst funkcjonowania ucznia zdolnego Rozwojowy kontekst funkcjonowania ucznia zdolnego Oprac. Grzegorz Kata (UMCS, SPPiTR w Lublinie) Projekt współfinansowany z Unii Europejskiej w ramach Europejskiego Funduszu Społecznego Zdolny sześciolatek

Bardziej szczegółowo

KONCEPCJA PRACY ZESPOŁU SZKÓŁ W PAWŁOWIE NA LATA 2013-2018

KONCEPCJA PRACY ZESPOŁU SZKÓŁ W PAWŁOWIE NA LATA 2013-2018 KONCEPCJA PRACY ZESPOŁU SZKÓŁ W PAWŁOWIE NA LATA 2013-2018 MISJA SZKOŁY Jesteśmy szkołą bezpieczną i przyjazną. Szanujemy się wzajemnie i wspieramy. Celem naszej szkoły jest dobre przygotowanie uczniów

Bardziej szczegółowo

SZKOLNY SYSTEM WSPIERANIA UCZNIÓW ZDOLNYCH

SZKOLNY SYSTEM WSPIERANIA UCZNIÓW ZDOLNYCH SZKOLNY SYSTEM WSPIERANIA UCZNIÓW ZDOLNYCH Cel ogólny. Rozpoznawanie, rozbudzanie i rozwijanie zainteresowań, uzdolnień i umiejętności uczniów, tak aby tworzyć warunki do odniesienia sukcesu na miarę możliwości

Bardziej szczegółowo

PRZEKRACZANIE PROGU EDUKACYJNEGO Z KLASY TRZECIEJ DO CZWARTEJ

PRZEKRACZANIE PROGU EDUKACYJNEGO Z KLASY TRZECIEJ DO CZWARTEJ PRZEKRACZANIE PROGU EDUKACYJNEGO Z KLASY TRZECIEJ DO CZWARTEJ Właściwości rozwojowe typowe dla tego wieku: dojrzałość poznawczo intelektualna - wzbogacenie mowy i zasobu słownictwa - wzrost aktywności

Bardziej szczegółowo

KONCEPCJA PRACY. SZKOŁY PODSTAWOWEJ NR 9 Społecznego Towarzystwa Oświatowego w Warszawie na lata 2014-2017

KONCEPCJA PRACY. SZKOŁY PODSTAWOWEJ NR 9 Społecznego Towarzystwa Oświatowego w Warszawie na lata 2014-2017 KONCEPCJA PRACY SZKOŁY PODSTAWOWEJ NR 9 Społecznego Towarzystwa Oświatowego w Warszawie na lata 2014-2017 Koncepcja pracy szkoły została opracowana w oparciu o: Ustawę o systemie oświaty z dnia 7 września

Bardziej szczegółowo

Wydział Nauk Humanistycznych i Społecznych Akademii Marynarki Wojennej

Wydział Nauk Humanistycznych i Społecznych Akademii Marynarki Wojennej Wydział Nauk Humanistycznych i Społecznych Akademii Marynarki Wojennej Program kształcenia studiów podyplomowych Przygotowanie pedagogiczne Gdynia 2014 r. Podstawa prawna realizacji studiów. Ustawa Prawo

Bardziej szczegółowo

Koncepcja Pracy Niepublicznego Przedszkola Calineczka w Kaliszu

Koncepcja Pracy Niepublicznego Przedszkola Calineczka w Kaliszu Koncepcja Pracy Niepublicznego Przedszkola Calineczka w Kaliszu W przedszkolu funkcjonuje koncepcja pracy ukierunkowana na zapewnienie wszechstronnego rozwoju dziecka, a zwłaszcza rozwoju twórczej i fizycznej

Bardziej szczegółowo

Akademia rozwoju i poznawania AKADEMIA ROZWOJU I POZNAWANIA

Akademia rozwoju i poznawania AKADEMIA ROZWOJU I POZNAWANIA Akademia rozwoju i poznawania Projekt systemowy Programu Operacyjnego Kapitał Ludzki Priorytet IX. Rozwój wykształcenia i kompetencji w regionach Działanie 9.1. Wyrównanie szans edukacyjnych i zapewnienie

Bardziej szczegółowo

Gimnazjum z Oddziałami Integracyjnymi nr 2 w Lędzinach. Opr. Monika Wajda-Mazur

Gimnazjum z Oddziałami Integracyjnymi nr 2 w Lędzinach. Opr. Monika Wajda-Mazur Gimnazjum z Oddziałami Integracyjnymi nr 2 w Lędzinach Opr. Monika Wajda-Mazur Klasy integracyjne w naszej szkole. Nasza szkoła jako placówka z oddziałami integracyjnymi, nie tylko edukuje w zakresie ustalonego

Bardziej szczegółowo

KONCEPCJA FUNKCJONOWANIA I ROZWOJU NIEPUBLICZNEJ SZKOŁY PODSTAWOWEJ IM. JANA PAWŁA II W BRZEGACH. Na lata

KONCEPCJA FUNKCJONOWANIA I ROZWOJU NIEPUBLICZNEJ SZKOŁY PODSTAWOWEJ IM. JANA PAWŁA II W BRZEGACH. Na lata KONCEPCJA FUNKCJONOWANIA I ROZWOJU NIEPUBLICZNEJ SZKOŁY PODSTAWOWEJ IM. JANA PAWŁA II W BRZEGACH Na lata 2012-2017 Koncepcja funkcjonowania i rozwoju szkoły została opracowana w oparciu o: 1.Ustawę o systemie

Bardziej szczegółowo

KONCEPCJA PRACY PRZEDSZKOLA NR 7 W ŁOWICZU

KONCEPCJA PRACY PRZEDSZKOLA NR 7 W ŁOWICZU KONCEPCJA PRACY PRZEDSZKOLA NR 7 W ŁOWICZU Każde dziecko ma prawo do pełnego dostępu do edukacji bez względu na to, jaki prezentuje potencjał rozwojowy. Przedszkole daje szansę rozwoju dzieciom uczy tolerancji,

Bardziej szczegółowo

Miejski Zespół Poradni Psychologiczno Pedagogicznych w Kielcach PROGRAM PRACY Z UCZNIEM ZDOLNYM

Miejski Zespół Poradni Psychologiczno Pedagogicznych w Kielcach PROGRAM PRACY Z UCZNIEM ZDOLNYM Miejski Zespół Poradni Psychologiczno Pedagogicznych w Kielcach PROGRAM PRACY Z UCZNIEM ZDOLNYM Kielce 2012 MISJA MZPPP Być blisko dziecka, młodzieży, rodziców i wspomagać ich w rozwiązywaniu problemów

Bardziej szczegółowo

Efekty kształcenia dla kierunku Wzornictwo studia I stopnia

Efekty kształcenia dla kierunku Wzornictwo studia I stopnia Efekty kształcenia dla kierunku Wzornictwo studia I stopnia Oznaczenia: KW kierunkowe efekty kształcenia dla Wzornictwa studia I stopnia W kategoria wiedzy w efektach kształcenia U kategoria umiejętności

Bardziej szczegółowo

Kariera i przedsiębiorczość

Kariera i przedsiębiorczość Kariera i przedsiębiorczość Przedsiębiorczość to zdolność do kreowania i zaspokajania swoich i cudzych potrzeb. Siłą napędową przedsiębiorczości są niezaspokojone potrzeby człowieka. Psychologiczne i socjologiczne

Bardziej szczegółowo

INDYWIDUALNY PROGRAM REWALIDACJI DLA DAMIANA SKRZYMOWSKIEGO UCZNIA KLASY II LO. W ZESPOLE SZKÓŁ W Łukowie NA LATA SZKOLNE

INDYWIDUALNY PROGRAM REWALIDACJI DLA DAMIANA SKRZYMOWSKIEGO UCZNIA KLASY II LO. W ZESPOLE SZKÓŁ W Łukowie NA LATA SZKOLNE INDYWIDUALNY PROGRAM REWALIDACJI DLA DAMIANA SKRZYMOWSKIEGO UCZNIA KLASY II LO W ZESPOLE SZKÓŁ W Łukowie NA LATA SZKOLNE 2011-2012 OPRACOWAŁA Stanisława Gilewicz strona 1 /10 I. Cele główne: 1. Wspieranie

Bardziej szczegółowo

Rozwijanie kreatywności i autonomii ucznia

Rozwijanie kreatywności i autonomii ucznia Językii obce REALIZACJA KIERUNKÓW POLITYKI OŚWIATOWEJ PAŃSTWA Kurs doskonalący Nauczyciele języka angielskiego Strony internetowe, portale społecznościowe oraz gry komputerowe jako narzędzia dydaktyczne

Bardziej szczegółowo

Zespół Szkół Zawodowych i Ogólnokształcących im. Prof. Jerzego Buzka w Węgierskiej Górce

Zespół Szkół Zawodowych i Ogólnokształcących im. Prof. Jerzego Buzka w Węgierskiej Górce PROGRAM ROZWIJANIA KOMPETENCJI SPOŁECZNYCH I PROFILAKTYKA ZACHOWAŃ AGRESYWNYCH. I. Wstęp Rozwój kompetencji społecznych jest niezbędnym czynnikiem warunkującym prawidłowe i dobre funkcjonowanie jednostki.

Bardziej szczegółowo

I. Realizacja Szkolnego Programu Profilaktyki i Szkolnego Programu Wychowawczego

I. Realizacja Szkolnego Programu Profilaktyki i Szkolnego Programu Wychowawczego NONCEPCJA PRACY SPOŁECZNEJ SZKOŁY PODSTAWOWEJ NR 12 W WARSZAWIE-WESOŁEJ W LATACH 2010-2015 Wstęp Misja Szkoły Wizja szkoły Priorytety do pracy w latach 2010-2015 W obszarze kształcenia: I. Podnoszenie

Bardziej szczegółowo

Praca z dzieckiem sześcioletnim Konferencja Sześciolatek w szkole 17.12.2012 rok

Praca z dzieckiem sześcioletnim Konferencja Sześciolatek w szkole 17.12.2012 rok Praca z dzieckiem sześcioletnim Konferencja Sześciolatek w szkole 17.12.2012 rok Iwona Bilska Sześciolatek a siedmiolatek We wrześniu 2014 roku wszystkie dzieci sześcioletnie obowiązkowo rozpoczną naukę

Bardziej szczegółowo

Z UCZNIEM ZDOLNYM Z TRUDNOŚCIAMI PROGRAM PRACY W NAUCE ORAZ

Z UCZNIEM ZDOLNYM Z TRUDNOŚCIAMI PROGRAM PRACY W NAUCE ORAZ PROGRAM PRACY Z UCZNIEM ZDOLNYM ORAZ Z TRUDNOŚCIAMI W NAUCE 1 SPIS TREŚCI I. Wstęp II. Cele programu a. cel główny b. cele szczegółowe III. Charakterystyka sylwetki a. ucznia zdolnego b. ucznia mającego

Bardziej szczegółowo

Akademia Rozwoju Małego Dziecka

Akademia Rozwoju Małego Dziecka Aktualnie zbieram grupy na następujące zajęcia: Akademia Rozwoju Małego Dziecka 1. Maluszkowo - zajęcia dla dzieci do 2 roku życia - czas trwania zajęć: 45 minut / dziecko+dorosły opiekun zajęcia stymulujące

Bardziej szczegółowo

Danuta Sterna: Strategie dobrego nauczania

Danuta Sterna: Strategie dobrego nauczania : Strategie dobrego nauczania Strategie dobrego nauczania Strategie oceniania kształtującego I. Określanie i wyjaśnianie uczniom celów uczenia się i kryteriów sukcesu. II. Organizowanie w klasie dyskusji,

Bardziej szczegółowo

Ekonomiczny Uniwersytet Dziecięcy

Ekonomiczny Uniwersytet Dziecięcy Ekonomiczny Uniwersytet Dziecięcy Wspieranie miękkich kompetencji dziecka Dr Sylwia Wrona Uniwersytet Ekonomiczny we Wrocławiu 19 maja 2014 r. Program spotkania Istota i znaczenie miękkich kompetencji

Bardziej szczegółowo

KONCEPCJA PRACY SZKOŁY ZESPÓŁ SZKÓŁ IM. POWSTAŃCÓW WIELKOPOLSKICH W BORKU WLKP.

KONCEPCJA PRACY SZKOŁY ZESPÓŁ SZKÓŁ IM. POWSTAŃCÓW WIELKOPOLSKICH W BORKU WLKP. KONCEPCJA PRACY SZKOŁY ZESPÓŁ SZKÓŁ IM. POWSTAŃCÓW WIELKOPOLSKICH W BORKU WLKP. CEL NADRZĘDNY: Wspomaganie wszechstronnego i harmonijnego rozwoju ucznia, wspieranie go w procesie nabywania wiedzy i umiejętności,

Bardziej szczegółowo

Koncepcja pracy Przedszkola przy Zespole Szkół Publicznych im. Noblistów Polskich w Lesznowoli w roku szkolnym 2012/2013

Koncepcja pracy Przedszkola przy Zespole Szkół Publicznych im. Noblistów Polskich w Lesznowoli w roku szkolnym 2012/2013 Koncepcja pracy Przedszkola przy Zespole Szkół Publicznych im. Noblistów Polskich w Lesznowoli w roku szkolnym 2012/2013 WIZJA Jesteśmy po to, aby stworzyć warunki wychowawcze i edukacyjne, zapewniające

Bardziej szczegółowo

Zarządzanie emocjami

Zarządzanie emocjami Ekonomiczny Uniwersytet Dziecięcy Zarządzanie emocjami Beata Skowrońska Uniwersytet w Białymstoku 9 grudnia 2010 r. EKONOMICZNY UNIWERSYTET DZIECIĘCY WWW.UNIWERSYTET-DZIECIECY.PL Co to jest inteligencja

Bardziej szczegółowo

Akademia Pozytywnej Profilaktyki. Programy pozytywnego rozwoju dla uczniów kl. I-III SP 2015/2016

Akademia Pozytywnej Profilaktyki. Programy pozytywnego rozwoju dla uczniów kl. I-III SP 2015/2016 Programy pozytywnego rozwoju dla uczniów kl. I-III SP 2015/2016 Drodzy Rodzice, Szanowni Pedagodzy, Nauczyciele oraz Wychowawcy! Pozytywny rozwój jest elementem tzw. pozytywnej profilaktyki. Idea ta nie

Bardziej szczegółowo

DOMINANTY SENSORYCZNE UCZNIÓW A NAUKA SZKOLNA - EDUKACJA NOWEJ GENERACJI - innowacja pedagogiczna w SP im. JP II w Grzędzicach

DOMINANTY SENSORYCZNE UCZNIÓW A NAUKA SZKOLNA - EDUKACJA NOWEJ GENERACJI - innowacja pedagogiczna w SP im. JP II w Grzędzicach DOMINANTY SENSORYCZNE UCZNIÓW A NAUKA SZKOLNA - EDUKACJA NOWEJ GENERACJI - innowacja pedagogiczna w SP im. JP II w Grzędzicach Wiadomym jest, iż nie ma dwóch takich samych ludzi, każdy wygląda inaczej,

Bardziej szczegółowo

CZY NASZE DZIECKO MOŻE

CZY NASZE DZIECKO MOŻE CZY NASZE DZIECKO MOŻE JUŻ IŚĆ DO SZKOŁY? Poradnia Psychologiczno-Pedagogiczna nr 2 im. ks. dra S. Wilczewskiego w Katowicach OBOWIĄZEK SZKOLNY W KRAJACH EUROPEJSKICH GOTOWOŚĆ SZKOLNA Osiągnięcie przez

Bardziej szczegółowo

Innowacja Zabawy Fundamentalne kluczem do sukcesu dziecka. Przedszkole nr 12 w Nysie Rok szkolny 2014/2015

Innowacja Zabawy Fundamentalne kluczem do sukcesu dziecka. Przedszkole nr 12 w Nysie Rok szkolny 2014/2015 Innowacja Zabawy Fundamentalne kluczem do sukcesu dziecka Przedszkole nr 12 w Nysie Rok szkolny 2014/2015 Program Zabawy Fundamentalne Kluczem do sukcesu dziecka został opracowany zgodnie z aktualnymi

Bardziej szczegółowo

PROGRAM WYCHOWAWCZY SZKOŁY PODSTAWOWEJ W KOSEWIE

PROGRAM WYCHOWAWCZY SZKOŁY PODSTAWOWEJ W KOSEWIE Załącznik nr 1 do Uchwały Rady Pedagogicznej Nr 6/2013 z dnia 10.09.2013r. PROGRAM WYCHOWAWCZY SZKOŁY PODSTAWOWEJ W KOSEWIE Wrzesień 2013 r. PODSTAWA PRAWNA Konstytucja Rzeczpospolitej Polskiej z dnia

Bardziej szczegółowo

1. Budowanie właściwych relacji z innymi ludźmi:

1. Budowanie właściwych relacji z innymi ludźmi: DZIAŁANIA PROFILAKTYCZNE: 1. Budowanie właściwych relacji z innymi ludźmi: 1. Integracja zespołu klasowego 2. Poznawanie prawidłowych zasad współżycia społecznego -uświadomienie uczniom, co to znaczy być

Bardziej szczegółowo

KONCEPCJA PRACY PRZEDSZKOLA NR 50 W BIELSKU-BIAŁEJ

KONCEPCJA PRACY PRZEDSZKOLA NR 50 W BIELSKU-BIAŁEJ KONCEPCJA PRACY PRZEDSZKOLA NR 50 W BIELSKU-BIAŁEJ Podstawa prawna: Rozporządzenie MEN z dnia 7 października 2009r. w sprawie nadzoru pedagogicznego (Dz. U. Nr 168, poz. 1324 z późn. zm.) Ustawa z dn.

Bardziej szczegółowo

PROGRAM KURSU PEDAGOGICZNEGO DLA INSTRUKTORÓW PRAKTYCZNEJ NAUKI ZAWODU

PROGRAM KURSU PEDAGOGICZNEGO DLA INSTRUKTORÓW PRAKTYCZNEJ NAUKI ZAWODU PROGRAM KURSU PEDAGOGICZNEGO DLA INSTRUKTORÓW PRAKTYCZNEJ NAUKI ZAWODU RAMOWY PLAN KURSU PEDAGOGICZNEGO DLA INSTRUKTORÓW PRAKTYCZNEJ NAUKI ZAWODU Lp Nazwa przedmiotu Liczba godzin zajęć Liczba godzin zajęć

Bardziej szczegółowo

Rozwój kreatywności dziecka

Rozwój kreatywności dziecka Rozwój kreatywności dziecka HARMONIA Centrum Twojego Rozwoju Projekt jest współfinansowany ze środków Unii Europejskiej w ramach Europejskiego Funduszu Społecznego Twórczość, kreatywność Współczesne pojęcie

Bardziej szczegółowo

S Y L A B U S. Druk DNiSS nr 11D

S Y L A B U S. Druk DNiSS nr 11D S Y L A B U S Druk DNiSS nr 11D NAZWA PRZEDMIOTU: Teoretyczne i metodyczne podstawy pedagogiki wczesnoszkolnej Kod przedmiotu: Rodzaj przedmiotu: obowiązkowy Wydział: Wydział Humanistyczno - Społeczny

Bardziej szczegółowo

Państwowa Wyższa Szkoła Zawodowa w Raciborzu

Państwowa Wyższa Szkoła Zawodowa w Raciborzu Państwowa yższa Szkoła Zawodowa w Raciborzu KARTA PRZEDMIOTU. Nazwa przedmiotu: Psychologia twórczości. Kod przedmiotu: 4.4 3. Okres ważności karty: ażna od roku akademickiego 05/06 4. Poziom kształcenia:

Bardziej szczegółowo

Osiągnięcia edukacyjne dla dzieci z oddziału przedszkolnego na rok szkolny 2014/2015 Oczekiwane efekty aktywności społecznej dziecka

Osiągnięcia edukacyjne dla dzieci z oddziału przedszkolnego na rok szkolny 2014/2015 Oczekiwane efekty aktywności społecznej dziecka Osiągnięcia edukacyjne dla dzieci z oddziału przedszkolnego na rok szkolny 2014/2015 Oczekiwane efekty aktywności społecznej dziecka podaje swoje dane osobowe swobodnie wypowiada się na temat swojej rodziny

Bardziej szczegółowo

OPIS PRZEDMIOTU. Psychologia różnic indywidualnych 1100-Ps2RI-SJ. Kod przedmiotu. Pedagogiki i Psychologii

OPIS PRZEDMIOTU. Psychologia różnic indywidualnych 1100-Ps2RI-SJ. Kod przedmiotu. Pedagogiki i Psychologii OPIS PRZEDMIOTU Nazwa przedmiotu Kod przedmiotu Psychologia różnic indywidualnych 1100-Ps2RI-SJ Wydział Instytut/Katedra Kierunek Pedagogiki i Psychologii Instytut Psychologii Psychologia Specjalizacja/specjalność

Bardziej szczegółowo

Program doradztwa edukacyjnego i orientacji zawodowej

Program doradztwa edukacyjnego i orientacji zawodowej 1 Program doradztwa edukacyjnego i orientacji zawodowej dla uczniów Gimnazjum nr 44 im. gen. Mariusza Zaruskiego w Poznaniu w roku szkolnym: 2015/2016. 1. Program obejmuje ogół działań podejmowanych przez

Bardziej szczegółowo

POSTAW NA ROZWÓJ! 19.05.2011 KONFERENCJA PODSUMOWUJĄCA PROJEKT

POSTAW NA ROZWÓJ! 19.05.2011 KONFERENCJA PODSUMOWUJĄCA PROJEKT 19.05.2011 KONFERENCJA PODSUMOWUJĄCA PROJEKT POSTAW NA ROZWÓJ! Kampania informacyjno promocyjna oraz doradztwo dla osób dorosłych w zakresie kształcenia ustawicznego edycja 2 Projekt współfinansowany przez

Bardziej szczegółowo

OPIS PRZEDMIOTU. TRUDNOŚCI W UCZENIU wypełnia instytut/katedra. PEDAGOGIKI I PSYCHOLOGII PEDAGOGIKI/ZAKŁAD DYDAKTYKI Pedagogika

OPIS PRZEDMIOTU. TRUDNOŚCI W UCZENIU wypełnia instytut/katedra. PEDAGOGIKI I PSYCHOLOGII PEDAGOGIKI/ZAKŁAD DYDAKTYKI Pedagogika OPIS PRZEDMIOTU Nazwa przedmiotu Kod przedmiotu TRUDNOŚCI W UCZENIU wypełnia instytut/katedra Wydział Instytut/Katedra Kierunek PEDAGOGIKI I PSYCHOLOGII PEDAGOGIKI/ZAKŁAD DYDAKTYKI Pedagogika Specjalizacja/specjalność

Bardziej szczegółowo

KARTA PRZEDMIOTU. Komunikacja społeczna B5

KARTA PRZEDMIOTU. Komunikacja społeczna B5 KARTA PRZEDMIOTU 1. Informacje ogólne Nazwa przedmiotu i kod (wg planu studiów): Nazwa przedmiotu (j. ang.): Kierunek studiów: Komunikacja społeczna B5 Socialcommunication Turystyka i rekreacja Specjalność/specjalizacja:

Bardziej szczegółowo

Techniki skutecznego i efektywnego uczenia się. Barbara Małek

Techniki skutecznego i efektywnego uczenia się. Barbara Małek Techniki skutecznego i efektywnego uczenia się Barbara Małek DZIAŁANIE ANIE UMYSŁU Praca umysłu u związana zana jest z : Koncentracją uwagi Spostrzeganiem Pamięcią Myśleniem Jak działa a nasz umysł? Nasz

Bardziej szczegółowo