Inteligentny system pomiarów stężenia zanieczyszczeń powietrza jako narzędzie wspomagania zarządzania ochroną powietrza atmosferycznego

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "Inteligentny system pomiarów stężenia zanieczyszczeń powietrza jako narzędzie wspomagania zarządzania ochroną powietrza atmosferycznego"

Transkrypt

1 Realizacja projektu badawczo-rozwojowego: Inteligentny system pomiarów stężenia zanieczyszczeń powietrza jako narzędzie wspomagania zarządzania ochroną powietrza atmosferycznego Seminarium sprawozdawcze projektu badawczo-rozwojowego Warszawa, IChTJ,

2 Projekt Badawczo Rozwojowy Nr R I TELIGE T Y SYSTEM POMIARÓW STĘŻE IA ZA IECZYSZCZEŃ POWIETRZA JAKO ARZĘDZIE WSPOMGA IA ZARZĄDZA IA OCHRO Ą POWIETRZA ATMOSFERYCZ EGO Seminarium sprawozdawcze Realizowane Zadania r Zadania 3 4 azwa i opis zadania Opracowanie i wykonanie modelu systemu do ciągłych pomiarów (automatycznych) pyłu zawieszonego w powietrzu wraz z bezprzewodową transmisją danych Wykonanie dwóch egzemplarzy systemu, przeprowadzenie instalacji w wybranych miejscach pomiarowych, testowanie aparatury i oprogramowania Termin realizacji

3 Wykonawcy Piotr Urbański Bronisław Machaj Jan Paweł Pieńkos Adrian Jakowiuk Ewa Kowalska Edward Świstowski AMIZ

4 Sieć Monitoringu Kiosk Pomiarowy - Świder 3

5 Kalibracja Równoległe pomiary (C-14 / Pm-147) Z av1 - Z av Z av1, Z av2 [µg/m 3 ] Z av1 (C-14) -20 Z av1 - Z av2 [µg/m 3 ] 20 Z av2 (Pm-147) succsessive measurement number 4

6 Równoległe pomiary (PM-10 / PM-2.5) Z PM10 - Z PM Z PM2.5, Z PM10 [µg/m 3 ] Z PM Z PM10 - Z PM2.5 [µg/m 3 ] 20 Z PM succesive measurement number Oprogramowanie (1/8) 5

7 Oprogramowanie (2/8) Oprogramowanie (3/8) 6

8 Oprogramowanie (4/8) Oprogramowanie (5/8) Róża wiatrów - Świder 7

9 Oprogramowanie (6/8) Róża wiatrów - Żerań Oprogramowanie (7/8) 8

10 Oprogramowanie (8/8) Przerwanie pomiaru Za małe ciśnienie pompy Przerwanie pomiaru - Przekroczona temperatura pompy Awaria AMIZ'a Skrócenie cyklu pomiarowego Załączenie zasilania - Automatyczny start pomiaru Awaria zasilania - Praca z UPS'em Przywrócenie zasilania Intruz w kiosku! Start pomiaru Zatrzymanie pomiaru Dane wejściowe Predyktora Data Zapylenie (µg/m 3 ) Temperatura ( C) Wilgotność (%) Ciśnienie (hpa) :57;179;27;8;99; :57;179;40;7;99; :57;179;55;8;99; :57;179;61;9;99; :57;179;97;7;99; :57;179;104;5;99; :57;179;61;6;99; :57;179;31;7;99;987 END Intruz w kiosku! :59;179;46;0;99; :59;179;70;0;99; :59;179;53;2;86; :59;179;51;2;76; :08;ERROR ;8;;; :59;179;59;0;95; :59;179;48;0;97; :59;179;47;0;99; :59;179;45;1;99;996 END 9

11 Przykładowe Pomiary (1/4) Przykładowe Pomiary (2/4) 10

12 Przykładowe Pomiary (3/4) Przykładowe Pomiary (4/4) 11

13 Stacja Świder PM-10 (1/2) Stacja Świder PM-10 (2/2) 12

14 II Etap zadania badawczego: Pobieranie sezonowe próbek pyłów powietrza. Analiza pierwiastkowa pyłów z zastosowaniem rentgenowskiej analizy fluorescencyjnej realizowanego przez Akademię Górniczo-Hutniczą Marek Lankosz Lucyna Samek III kampanie pobierania próbek pyłów powietrza w Świdrze 7-11 kwietnia lipca września 2008 II kampanie pobierania pyłów powietrza w Otwocku lipca września

15 Budynek Obserwatorium Geofizycznego w Świdrze Budynek ze stanowiskiem pobierania próbek w Otwocku 2

16 Podczas każdej kampanii pobrano 12 próbek Odbyło się 5 kampanii 60 próbek do analizy metodą fluorescencji rentgenowskiej Pomiary wykonano na spektrometrze fluorescencji rentgenowskiej Warunki pomiarowe: 55 kv 40 ma s Wyniki analizy materiału wzorcowego pyłów powietrza SRM 2783 produkcji NIST [ng] Pierwiastek K Ca Ti Mn Fe Cu Zn Pb Wartość mierzona 5010(583) 9680(697) 1016(280) 1530(204) 24776(1793) 360(55) 1544(105) 300(60) Wartość certyfikowana 5280(520) 13200(1700) 1490(240) 320(12) 26500(1600) 404(42) 1790(130) 317(54) 3

17 Świder Ca S tężenie [ng/m3] Frakcja drobna Frakcja pośrednia Frakcja gruba Data Świder Fe 250 Stężenie [ng /m3] Data Frakcja drobna Frakcja pośrednia Frakcja gruba 4

18 Świder Zn S tężenie [ng/m3] Frakcja drobna Frakcja pośrednia Frakcja gruba Data Świder Pb 14 Stężenie [ng/m3] Frakcja drobna Frakcja pośrednia Frakcja gruba Data

19 Świder Br 5 S tężenie [ng/m3] Frakcja drobna Frakcja pośrednia Frakcja gruba Data Otwock K 300 Stężenie [ng/m3] Frakcja drobna Frakcja pośrednia Frakcja gruba Data

20 Otwock Ca 2000 S tężenie [ng /m3] Frakcja drobna Frakcja pośrednia Frakcja gruba Data Otwock Ti 70 Stężenie [ng/m3] Frakcja drobna Frakcja pośrednia Frakcja gruba Data

21 Otwock Fe S tężenie [ng /m3] Frakcja drobna Frakcja pośrednia Frakcja gruba Data Otwock Zn Stężenie [ng/m3] Frakcja drobna Frakcja pośrednia Frakcja gruba Data

22 Otwock Br 4 S tężenie [ng /m3] Frakcja drobna Frakcja pośrednia Frakcja gruba Data Otwock Pb Stężenie [ng /m3] Frakcja drobna Frakcja pośrednia Frakcja gruba Data

23 Pomiary parametrów meteorologicznych w Świdrze wykonane zostały przez pracowników Obserwatorium Geofizycznego w Świdrze. Pomiary parametrów meteorologicznych w Otwocku wykonane zostały przez Instytut Chemii i Techniki Jądrowej w Warszawie Parametry meteorologiczne zaobserwowane w Świdrze Data Temp. [ C] Prędkość wiatru [m/s] Kierunek wiatru S SW S SW, NW WN N, WN WN WN 10

24 Parametry meteorologiczne zaobserwowane w Świdrze Data Temp. [ C] Prędkość wiatru [m/s] Kierunek wiatru WS, WN E, N NE, N NE Parametry meteorologiczne w Otwocku Data Temp. [ C] Prędkość wiatru [m/s] Kierunek wiatru NW NW, SW NW, SW SW, NW N, S, NW N, NE N, NE N, NE, NW 11

25 Świder Stężenia K, Mn, Cr, Cu są na granicy wykrywalności, nie zamieszczono wykresów Stężenia Ca i Fe mają podobny przebieg, Pierwiastki te występują głównie we frakcji grubej. Najwyższe stężenie wiatr z południa, prędkość 2 m/s. Wyższe stężenia Niska prędkość wiatru 1 m/s. Zn rozłożony równomiernie we wszystkich frakcjach ziarnowych Pb występuje głównie we frakcjach drobnej i pośredniej Br nie obserwuje się we frakcji o grubych ziarnach Otwock Profil stężeń K, Ca, Ti, Fe jest podobny. Występują głównie we frakcji o największych ziarnach. Podczas obu kampanii prędkość wiatru była niska 0-2 m/s. Pierwiastki te utrzymują się w powietrzu. Stężenie Mn, Cr, Cu jest na granicy wykrywalności Zn, Pb rozkładają się równomiernie we wszystkich frakcjach ziarnowych. Br występuje głównie we frakcji drobnej 12

26 Wnioski Kampanie pobierania próbek odbyły się w Świdrze (III kampanie) i Otwocku (II kampanie). Stężenia pierwiastków w pyłach powietrza nie przekraczały wartości dopuszczalnych. Nie zaobserwowano zależności stężeń pierwiastków od parametrów meteorologicznych. 13

27 Projekt badawczo-rozwojowego pt.: Inteligentny system pomiarów stężenia zanieczyszczeń powietrza jako narzędzie wspomagania zarządzania ochroną powietrza atmosferycznego nr rej. R Zadanie badawcze 9.Badania i analiza rozkładów wielkości aerozolu submikronowego oraz własności elektrycznych atmosfery Marek Kubicki IGF PAN Warszawa ICHTJ Plan prezentacji - Badania aerozolu w na tle zagadnień elektryczności atmosfery - Metody pomiaru drobnego aerozolu - Otrzymane wyniki - Podsumowanie 1

28 dn dt 2 = q α n n β Z α = 1, m 3 s m 3 11 β = 5 10 s Rozkład cząstek aerozolu 2

29 Spektrometr cząstek SMPS-3034 A P P E N D I X A Specifications A-1 The following operating specifications are for the Model 3034 SMPS (specifications are subject to change). Mode of operation Bipolar KR-85 charge neutralization, DMA (differential mobility analyzer) particle size separation, CPC (condensation particle counter) concentration measurement. Particle Size range 10 to 487 nanometers Total particle concentration 102 to 107 particles per cubic centimeter Flowrates Inlet (aerosol sample) 1 L/minute Sheath flow 4 L/min Operating temperature range 5 to 35 C Operating pressure range 75 to 105 kpa (sea level 2132 m) Spektrometr cząstek aerozolu 3321 Model 3321 Aerodynamic Particle Sizer Spectrometer Measurement Technique Time-of-flight of individual particles measured in an accelerating flow field with a single, high-speed timing processor; coincidence detection achieved using a patented, doublecrest optical system; particle size binning based on internally stored calibration curve Particle Size Range 0.5 to 20 µm aerodynamic sizing, 0.37 to 20 µm optical detection (PSL equivalent) Aerodynamic Size Resolution 0.02 µm at 1.0 µm, 0.03 µm at 10 µm Display Resolution Particle Size 32 channels per decade of particle size (logarithmic), 52 channels total; 1,024 bins of raw time-offlight data (4 nsec per bin) in uncorrelated mode Light Scattering (log-compressed) 16 channels of light-scattering intensity (displayed); 64 channels of raw light-scattering data Particle Type Airborne solids and nonvolatile liquids Maximum Recommended Particle Concentration 1,000 particles/cm3 at 0.5 µm with <5% coincidence; 1,000 particles/ cm3 at 10.0 µm with <10% 3

30 Licznik cząstek aerozolu 3025 cm koncentracja aerozolu :09:36 04:19:12 06:28:48 08:38:24 10:48:00 12:57:36 15:07:12 17:16:48 19:26:24 21:36:00 23:45:36 czas Model 3025A Specifications Minimum particle size... 50% detection at 3 nm 90% detection at 5 nm Flowrate Aerosol... Condenser... Inlet, high-flow... Inlet, low-flow ± 3 cm3/min 300 ± 30 cm3/min 1500 ± 150 cm3/min 300 ± 30 cm3/min Working fluid n-butyl alcohol saturator temperature... condenser temperature... optics temperature C ±0.3 C 10 C ±0.3 C 39 C ±2.0 C Concentration... Accuracy... 0 to particles/cm3 ±10% up to /cm3 Particle-pulse height of the photodetector V typical Laser power mw Detector... See calibration data, Appendix D Układ do pomiaru elektrycznego przewodnictwa powietrza 4

31 Spektrum chwilowe dn/dlogdp (#/cm³) Aerozol_swider_ S34, sample 1, 09/03/07 12:00:00 32 c/d / No APS Samples Selected Mobility Diameter (nm) dn/dlogdp (#/cm³) Aerozol_swider_ S34, sample 27, 09/03/07 14:10:00 32 c/d / No APS Samples Selected Mobility Diameter (nm) dn/dlogdp (#/cm³) Aerozol_swider_ S34, sample 160, 09/05/07 06:00:00 32 c/d / No APS Samples Selected Mobility Diameter (nm) dn/dlogdp (#/cm³) Aerozol_swider_ S34, sample 285, 09/05/07 16:25:00 32 c/d / No APS Samples Selected Mobility Diameter (nm) 2000 Aerozol_swider_ S34, sample 1951, 09/16/07 03:00:00 32 c/d / No APS Samples Selected Aerozol_swider_ S34, sample 2023, 09/16/07 09:00:00 32 c/d / No APS Samples Selected 1400 dn/dlogdp (#/cm³) Mobility Diameter (nm) dn/dlogdp (#/cm³) Mobility Diameter (nm) Spektra godzinne i dobowe dn/dlogdp (#/cm³) Interval Average.SMPS, sample 312, 09/18/07 02:00:00 32 c/d / No APS Samples Selected Mobility Diameter (nm) dn/dlogdp (#/cm³) Interval Average.SMPS, sample 323, 09/18/07 13:00:00 32 c/d / No APS Samples Selected Mobility Diameter (nm) Interval Average.SMPS, sample 18, 09/21/07 12:00:00 32 c/d / No APS Samples Selected Interval Average.SMPS, sample 11, 09/14/07 12:00:00 32 c/d / No APS Samples Selected dn/dlogdp (#/cm³) Mobility Diameter (nm) dn/dlogdp (#/cm³) Mobility Diameter (nm) 5

32 Spektra dynamiczne Aerosol Size Distribution APS dn/d(logd) [ 1/cc ] Time UT h18 h19 h20 h21 h22 h aerosol diameter [ nm ] Aerosol Number Size Distribution APS Time UT dn/d(logd) [1/cc] aerosol diameter [ nm ] Świder Świder wind speed [ m/s ] E [ V/m ] :00 18:00 24:00 12:00 06:00 18:00 24:00 12:00 Time UT Time UT Świder temp. [ o C ] Air electric cond. [ ohm -1 m -1 ] Świder Analiza parametrów elektryczności atmosfery w relacji do zanieczyszczeń aerozolowych powietrza :00 12:00 18:00 24:00 Time UT 5 06:00 12:00 18:00 24:00 Time UT Św ider 1.0E 5 8.0E 4 Stacja WIOŚ Wa-Ursynów Aerosol con. [cm -3 ] 6.0E 4 4.0E 4 2.0E 4 0.0E 0 06:00 12:00 18:00 24:00 Time UT 6

33 Podsumowanie 1.Spektrum drobnego aerozolu posiada dużą zmienność czasową. 2.Rozkład nie odbiega znacznie od klasycznych rozkładów aerozolu. 3.Czas przebywania drobnego aerozolu przy powierzchni Ziemi i mechanizmy jego usuwania, zasadniczo wpływają na czasowe rozkłady spektrum aerozolu. 4.Zastosowane przyrządy pomiarowe i analiza wyników raczej są odpowiednie do badania specyficznych, krótko czasowych sytuacji, np. znacznego wzrostu koncentracji drobnego aerozolu. 5. Analiza parametrów elektryczności atmosfery może wnosić dodatkowe informacje o zanieczyszczeniach aerozolowych powietrza. Dziękuję za uwagę Pomiary lidarowe wykonane w OBSERWATORIUM IGF PAN w Belsk. 7

34 Raport z realizacji projektu badawczo-rozwojowego Inteligentny system pomiarów stężenia zanieczyszczeń powietrza jako narzędzie wspomagania zarządzania ochroną powietrza atmosferycznego Nr R , w roku 2008 Zadanie 6 Inwentaryzacja źródeł pyłu zawieszonego w wybranych miejscach powiatu otwockiego i miasta Otwock na podstawie zezwoleń, rejestracji i badań własnych z uwzględnieniem specyficznych warunków lokalnych oraz rozpoznanie możliwości wykorzystania modeli emisyjnych Wykonawcy: M. Sowiński, M. Laskus, J. Wojtkowska, H. Trzaskowska, S. Mikołajewski, M. Matul, M. Kowalski PARLAMENT EUROPEJSKI i RADA, uznając konieczność redukcji zanieczyszczeń powietrza, przyjęły dyrektywę 2008/50/WE w sprawie jakości powietrza i czystszego powietrza dla Europy. Dla zapewnienia przejrzystości, prostoty administracyjnej, dyrektywa zastępuje dyrektywy cząstkowe: 96/62/WE (w sprawie oceny i zarządzania jakością otaczającego powietrza) 1999/30/WE (odnoszącą się do wartości dopuszczalnych SO 2, NO 2, NO x, PM10 i Pb w otaczającym powietrzu) 2000/69/WE (dotyczącą wartości dopuszczalnych benzenu i tlenku węgla w otaczającym powietrzu) 2002/3/WE (odnoszącą się do ozonu w otaczającym powietrzu) 97/101/WE decyzję rady (ustanawiającą system wzajemnej wymiany informacji i danych pochodzących z sieci i poszczególnych stacji dokonujących pomiarów zanieczyszczeń otaczającego powietrza w państwach członkowskich) Ponadto, nowa dyrektywa zawieszonego PM2,5. wprowadza nowe regulacje dotyczące pyłu 2 1

35 Rozporządzenie Ministra Środowiska z dnia 5 kwietnia 2006 r. w sprawie zakresu i sposobu przekazywania informacji dotyczących zanieczyszczenia powietrza Dz. U. z 2006 r. r 63, poz. 445 Lista potencjalnych przyczyn wystąpienia przekroczeń poszczególnych poziomów dopuszczalnych: 1) oddziaływanie emisji związanej z ruchem pojazdów w centrum miasta z intensywnym ruchem; 2) oddziaływanie emisji związanej z ruchem pojazdów na głównej drodze leżącej w pobliżu stacji; 3) oddziaływanie emisji z zakładów przemysłowych, ciepłowni, elektrowni zlokalizowanych w pobliżu stacji pomiarowej; 4) oddziaływanie emisji z kopalni lub kamieniołomów zlokalizowanych pobliżu stacji pomiarowej; 5) oddziaływanie emisji związanych z indywidualnym ogrzewaniem budynków; 6) awaryjna emisja z zakładu przemysłowego; 7) awaryjna emisja ze źródeł innych niż przemysłowe; 8) oddziaływania naturalnych źródeł emisji lub zjawisk naturalnych niezwiązanych z działalnością człowieka; 9) unos pyłu związany z posypywaniem dróg w okresie zimowym środkami, o których mowa w rozporządzeniu Ministra Środowiska z dnia 27 października 2005 r. w sprawie rodzajów i warunków stosowania środków, jakie mogą być używane na drogach publicznych oraz ulicach i placach (Dz. U. r 230, poz. 1960); 10) napływ zanieczyszczeń powietrza spoza granic kraju; 11) inna; jeżeli zidentyfikowano inną przyczynę wystąpienia ponadnormatywnych stężeń niż podane wyżej, krótko się ją opisuje. 3 Na rysunku przykładowo przedstawiono mapę woj. mazowieckiego, zaczerpniętą z raportu Wojewódzkiego Inspektoratu Ochrony Środowiska (WIOŚ) za rok 2006 z zaznaczeniem stref, w których przekraczany jest dobowy poziom dopuszczalny PM10 Klasa C Zwraca uwagę koncentracja stref w rejonie, w którym nie występują istotne, duże źródła emisji PM

36 Przed rokiem przedstawiono wstępne wyniki dotyczące rozmieszczenia punktowych źródeł PM w powiecie otwockim. W VI kwartale 2007 r. oraz w I i II kwartale 2008 r. przeprowadzono pomiary tła regionalnego w Świerku oraz tła miejskiego w Otwocku na terenie Instytutu Geofizyki PAN oraz Państwowej Powiatowej Straży Pożarnej. 5 SPECYFIKA POWIATU OTWOCKIEGO Powierzchnia powiatu 615 km 2 w tym miasto Otwock 47 km 2 gmina Karczew 82 km 2 Ludność powiatu Gęstość zaludnienia 186/km 2 Lasy i grunty leśne ha W skład powiatu otwockiego wchodzi 8 gmin: CELESTYNÓW, JÓZEFÓW, KARCZEW, KOŁBIEL, OSIECK, OTWOCK, SOBIENIE JEZIORY i WIĄZOWNA trzy miasta: OTWOCK, JÓZEFÓW i KARCZEW i 135 wsi. 6 3

37 SPECYFIKA POWIATU OTWOCKIEGO Klimat: Średnia roczna temperatura powietrza: 7,4 8,1 o C ajcieplejszy miesiąc w roku to lipiec: 17,5 18,2 o C ajzimniejszy miesiąc w roku to styczeń: o średniej poniżej 3 o C Opady roczne są z reguły niższe od średniej Krajowej osiągając mm/rok Okres wegetacyjny, wyznaczony przez liczbę dni ze średnią temperaturą dobową nie niższą niż 5 o C trwa średnio ok dni okres bezprzymrozkowy ok dni Cechy charakterystyczne klimatu okolic Otwocka i miejscowości wzdłuż tzw. lini otwockiej, związane są głównie z usytuowaniem pośród rozległych borów sosnowych. Lokalny mikroklimat różni się od klimatów sąsiednich rejonów m.in. osłabieniem prędkości wiatrów, dużym udziałem dni bezwietrznych, zmniejszoną amplitudą dobowych wahań temperatury i znacznym stężeniu w powietrzu aerozoli organicznych o generalnie pozytywnym działaniu na organizm człowieka tzw. fitoncydów, emitowanych przede wszystkim przez sosny. 7 SPECYFIKA POWIATU OTWOCKIEGO Otwock leży na pograniczu Doliny Środkowej Wisły i Równiny Garwolińskiej, na lewym brzegu Świdra w pobliżu jego ujścia do Wisły. Otwock posiada drogi publiczne długości 230,5 km Charakterystyka sieci drogowej na terenie Otwocka według kategorii: Wyszczególnienie Drogi krajowe Drogi wojewódzkie Drogi powiatowe Drogi gminne Razem Długość km 2,5 1,0 44,0 183,0 230,5 Udział nawierzchni utwardzonej % ,6 24,8 40,1 8 4

38 Instytut Problemów Jądrowych w Otwocku-Świerku Położenie: N E Lokalizacja punktu pomiarowego tła regionalnego 9 Instytut Geofizyki PAN w Otwocku-Świdrze, ul. Brzozowa 15. Położenie: N E Lokalizacja punktu pomiarowego tła miejskiego I 10 5

39 Teren siedziby Państwowej Powiatowej Straży Pożarnej w Otwocku, ul. Mieszka I 13/15. Położenie: N E Lokalizacja punktu pomiarowego tła miejskiego II

40

41

42 17 Pochodzenie pyłu zawieszonego Cząstki PM2,5 Cząstki PM10 Powstałe z Powstałe przez Złożone z Źródło gazów reakcje chemiczne, nukleacje, kondensacje, koagulacje stałych cząstek lub kropel mechaniczne rozdrabnianie (tj. kruszenie, mielenie, ścieranie powierzchni), parowanie rozpylonych cieczy, unoszenie pyłu zawiesiny pyłu (tj. pył ziemny, pył uliczny); siarczanów (SO x ); azotanów (NO 3 ); związków popiołów węglowych; tlenków metali zawartych w amonowych (NH 4 ); węglowodorów; związków ziemi (Si, Al., Ti, Fe); CaCO 3 ; NaCl; sól morska, organicznych; metali (Pb, Cd, V, Ni, Cu, Zn, Mn, Fe) pyłki roślinne, zarodniki pleśni spalanie węgla, ropy, benzyny, oleju, drewna, produkty porywanie pyłu przemysłowego i pyłu z dróg, przemiany NO x i SO 2 w atmosferze, związki organiczne zawiesina porywanego pyłu (tj. uprawa roli, zawierające biogenne źródła (węglowodory terpenowe), kopalnie, drogi polne), źródła biologiczne, budowy i wysokotemperaturowe procesy, huty stali itp. rozbiórka, spalanie węgla i oleju, bryza morska Czas przebywania Dystans przenoszenia od kilku dni do kilku tygodni od 100 do 1000 kilometrów od kilku minut do kilku godzin < 1 do 10 kilometrów 18 9

43 Rozkład prędkości i kierunków wiatru w stacji PPSP 19 Raport z realizacji projektu badawczo-rozwojowego Inteligentny system pomiarów stężenia zanieczyszczeń powietrza jako narzędzie wspomagania zarządzania ochroną powietrza atmosferycznego Nr R , w roku 2008 Zadanie 6 Inwentaryzacja źródeł pyłu zawieszonego w wybranych miejscach powiatu otwockiego i miasta Otwock na podstawie zezwoleń, rejestracji i badań własnych z uwzględnieniem specyficznych warunków lokalnych oraz rozpoznanie możliwości wykorzystania modeli emisyjnych Koniec prezentacji 10

44 Raport z realizacji projektu badawczo-rozwojowego Inteligentny system pomiarów stężenia zanieczyszczeń powietrza jako narzędzie wspomagania zarządzania ochroną powietrza atmosferycznego Nr R , w roku 2008 Zadanie 7 Badanie rozkładów pyłu zawieszonego i/lub aerozolu (3 nanometrów - 10 mikrometrów) z uwzględnieniem korelacji różnych frakcji pyłu i / lub aerozoli z parametrami meteorologicznymi Wykonawcy: M. Sowiński, M. Kowalski, M. Kubicki, M. Laskus, M. Matul, S. Mikołajewski, H. Trzaskowska, J. Wojtkowska Porównanie wyników pomiarów uzyskanych metodą grawimetryczną (referencyjną) oraz AMIZ-2007G (automatyczną opartą na pochłanianiu promieniowania beta) 2 1

45 Zgodnie z dyrektywą 2008/50/WE i normami PN i PN , tylko metoda grawimetryczna jest metodą referencyjną, co m.in. oznacza, że w przypadku zastosowania innej metody, należy wykazać jej równorzędność z metodą referencyjną. Metoda ta została szczegółowo zaprezentowana na poprzednim seminarium, w grudniu 2007 roku. Dla przypomnienia podam, że jest tu zastosowany aspirator sekwencyjny typu PNS6D15/MVS6D firmy Atmoservice z automatycznym zmieniaczem filtra (sączka) oraz procedura obowiązująca w Wojewódzkim Inspektoracie Ochrony Środowiska (WIOŚ) i Wojewódzkiej Stacji Sanitarno- Epidemiologicznej (WSSE). Automatyczny miernik stężenia pyłu zawieszonego AMIZ-2007G został zaprezentowany na obecnym seminarium przez IChTJ. 3 Przebiegi czasowe stężenia PM10 i PM2,5 (uzyskane w tym samym miejscu i czasie przy wykorzystaniu mierników AMIZ-2007G). 4 2

46 Wstępne wartości współczynników porównawczych (w oparciu o dane pomiarowe uzyskane w okresie letnim): K1(PM10) = S a /S g (PM10) = 1,64 K2(PM2,5) = S a /S g (PM2,5) = 2,5 gdzie : S a - stężenie pyłu zawieszonego mierzone metodą automatyczną, S g - stężenie pyłu zawieszonego mierzone metodą grawimetryczną 5 Pomiary wykonane w na terenie Państwowej Powiatowej Straży Pożarnej (PPSP) w Otwocku. Relacja pomiędzy stężeniami pyłu zawieszonego PM2,5 i PM10 mierzonymi metodą automatyczną (AMIZ-2007G) w czerwcu

47 Przebiegi czasowe stężenia PM10 otrzymane metodą automatyczną i metodą grawimetryczną (czerwiec 2008). 7 Przebiegi czasowe stężenia PM2,5 otrzymane metodą automatyczną i metodą grawimetryczną (lipiec 2008). 8 4

48 Przebiegi czasowe stężenia PM10 i PM2,5 (skorygowane) z uwzględnieniem współczynników K1 i K2. 9 Stężenia pierwiastków w pyłach powietrza w ng/m 3 (określone przez dr. Lucynę Samek) Pierwiastek K Ca Ti Cr Mn Fe Cu Zn Br Pb Frakcja 2,5 µm (Filtr teflonowy) <LLD 137 (68) 265 (22) 10,6 (3,6) 74 (7) 131 (14) 4,1 (1,3) 71,1 (5,9) 4,1 (0,8) 35 (3) Frakcja 10 µm (Filtr kwarcowy) <LLD <LLD <LLD 20 (4) <LLD 75 (14) <LLD 25,6 (4,9) 2,5 (0,8) 11 (3) 10 5

49 Stężenie pyłu zawieszonego w IV kwartale 2007 r. S PM2,5 /S PM10 = 1,23 11 Stężenie pyłu zawieszonego w I kwartale 2008 r. S PM2,5 /S PM10 = 0,

50 Podsumowanie i wnioski: Zakres zadań 6 i 7 przewidzianych do realizacji w roku 2008 został wykonany 1. Prace rozpoczęte w latach powinny być zakończone w roku 2009 (ostatnim roku projektu) 2. W szczególności prace badawczo-rozwojowe zostaną ukierunkowane na: Tworzenie bazy danych dla predykcji krótkookresowej poziomów dopuszczalnych stężenia PM10 i PM2,5 w oparciu o systemy pomiarowe AMIZ, systemy pomiarowe wybranych WIOŚ oraz systemy prognozowania parametrów meteorologicznych w czasie rzeczywistym Analizę porównawczą danych, uzyskanych metodą automatyczną i grawimetryczną Opracowanie procedury wstępnej weryfikacji danych przeznaczonych dla predyktora Badania relacji przyczynowo-skutkowych pomiędzy poziomem zanieczyszczenia powietrza (szczególnie pyłem zawieszonym PM10 i PM2,5 oraz aerozolem) a efektami zdrowotnymi Opracowanie planu (pilotażowego) programu ochrony powietrza na poziomie lokalnym. Co dalej? 13 Raport z realizacji projektu badawczo-rozwojowego Inteligentny system pomiarów stężenia zanieczyszczeń powietrza jako narzędzie wspomagania zarządzania ochroną powietrza atmosferycznego Nr R , w roku 2008 Zadanie 7 Badanie rozkładów pyłu zawieszonego i/lub aerozolu (3 nanometrów - 10 mikrometrów) z uwzględnieniem korelacji różnych frakcji pyłu i / lub aerozoli z parametrami meteorologicznymi Koniec prezentacji 7

51 Raport z realizacji projektu badawczo-rozwojowego Inteligentny system pomiarów stężenia zanieczyszczeń powietrza jako narzędzie wspomagania zarządzania ochroną powietrza atmosferycznego Nr R , w roku 2008 Zadanie 7 Badanie rozkładów pyłu zawieszonego i/lub aerozolu (3 nanometrów - 10 mikrometrów) z uwzględnieniem korelacji różnych frakcji pyłu i / lub aerozoli z parametrami meteorologicznymi Wskaźnik jakości powietrza (WJP-AQI) Wykonawcy: M. Kowalski, J. Wojtkowska WJP - wskaźnik jakości powierza (AQI - Air Quality Index) Na podstawie obowiązującego w USA dokumentu: EPA-454/B May 2006 Guidelines for Reporting of Daily Air Quality Air Quality Index 2 1

52 Dokument bazowy: Federal Register Vol. 64, No. 149, p , August 4, Air Quality Index Reporting. Dokument pomocniczy: United States Environmental Protection Agency Air Quality Index. A Guide to Air Quality and Your Health. Air and Radiation, EPA-454/K , August WJP Służy do poglądowej prezentacji stanu zanieczyszczenia powietrza, niezależnie od rodzaju zanieczyszczeń, za pomocą kategorii jakości. Wyznacza się WJP dla następujących zanieczyszczeń: O 3, PM10, PM2,5, CO, SO 2, NO 2 4 2

53 Skala kategorii jest sześciostopniowa, wyrażona w punktach, określeniach słownych i kolorach. 5 Dla każdego zanieczyszczenia określone są progi mierzonych wielkości fizycznych odpowiadające zmianie kategorii. 6 3

54 Dokładną wartość WJP oblicza się za pomocą interpolacji liniowej w granicach kategorii. gdzie: I p WJP dla zanieczyszczenia p (pollutant) C p zaokrąglona wartość stężenia zanieczyszczenia p BP Hi wartość graniczna większa niż C p BP Lo wartość graniczna mniejsza lub równa C p I Hi wartość WJP odpowiadająca BP Hi I Lo wartość WJP odpowiadająca BP Lo 7 Raporty o WJP prezentowane są w mediach w różnych formach słownej, graficznej, za pomocą kolorowych mapek. 8 4

55 Raporty o WJP powinny informować o aktualnym stanie powietrza na podstawie pomiarów bieżących lub predykcji. Przy pomiarach bieżących cykl pomiaru wielkości fizycznej musi być krótki, rzędu kilku minut, tak by okres od rozpoczęcia pomiaru do prezentacji wyniku trwał około 15 minut. Wówczas WJP informuje o aktualnym stanie powietrza a nie historii sprzed np. półtorej doby. Do szybkiego pomiaru PM10 czy PM2,5 można wykorzystywać mierniki optyczne (laserowe) o cyklu pomiarowym 1-5 min. Predykcja pozwala podać do wiadomości publicznej WJP ze znacznym wyprzedzeniem około jednej doby ale jej wiarygodność jest mniejsza niż pomiarów bieżących. 9 Punkt pomiarowy nr 2 na terenie PPSP przy ul. Mieszka I 10 5

56 Punkt pomiarowy nr 1 na terenie IGF PAN przy ul. Brzozowej 11 Raport z realizacji projektu badawczo-rozwojowego Inteligentny system pomiarów stężenia zanieczyszczeń powietrza jako narzędzie wspomagania zarządzania ochroną powietrza atmosferycznego Nr R , w roku 2008 Zadanie 7 Badanie rozkładów pyłu zawieszonego i/lub aerozolu (3 nanometrów - 10 mikrometrów) z uwzględnieniem korelacji różnych frakcji pyłu i / lub aerozoli z parametrami meteorologicznymi Wskaźnik jakości powietrza (WJP-AQI) Koniec prezentacji 6

57 Prognozowanie zanieczyszczeń atmosferycznych przy użyciu u sieci neuronowych prof. zw. dr hab. inż.. Stanisław aw Osowski dr inż.. Krzysztof Siwek mgr inż.. Konrad Garanty Politechnika Warszawska Ocena trudności problemu Wart. średnia µg/m 3 Odch. standardowe µg/m 3 Zawartość pyłu mechanicznego PM10 w powietrzu atmosferycznym zmierzona w stacji Ursynów wartości średniodobowe w latach

58 Czynniki mające wpływ na prognozę Czynniki mające największy wpływ na wielkość zanieczyszczenia powietrza to: wartość zanieczyszczenia w poprzednich godzinach warunki meteorologiczne: siła a wiatru, kierunek wiatru, temperatura, wilgotność oraz ciśnienie typ dnia (roboczy, świąteczny, weekend) pora roku (sezon grzewczy, okresy przejściowe, lato) Ocena trudności problemu Zależność zawartości w powietrzu PM10 w dwóch kolejnych dniach Korelacja pomiędzy PM10 i siłą wiatru Korelacja pomiędzy PM10 i temperaturą

59 Metody predykcji Metody neuronowe sieć wielowarstwowa typu MLP sieć SVM Zastosowanie dekompozycji falkowej Eliminacja komponentów w szumowych z wielu prognoz przy zastosowaniu ślepej separacji sygnałów Predykcja przy użyciu u SVM Schemat ogólny sieci neuronowej do prognozowania

60 Zastosowanie transformaty falkowej Przykład dekompozycji falkowej Zastosowanie transformaty falkowej Schemat sieci neuronowej do prognozowania przy wykorzystaniu transformaty falkowej

61 Eliminacja komponentów szumowych z wielu prognoz Schemat dekompozycji BSS z usuwaniem składowych szumowych Błędy prognozy Średni bezwzględny błąd procentowy MAPE n 1 P( j) Pˆ( j) MAPE= 100% n P( j) j= 1 Średni błąd bezwzględny MAE Błąd średniokwadratowy 1 MAE= n n j= 1 P( j) Pˆ( j) RMSE = Współczynnik korelacji Ryd R= std( y) std( d) p 1 d i y i p i= 1 2 Indeks zgodności IA= 1 p p ( di yi) ( d d + y d ) i i i= 1 i= 1 2 2

62 Wyniki badań eksperymentalnych Wyniki testowania na danych z roku 2008 Zastosowanie Rozkład na Sieć SVM dekompozycji falki + SVM BSS MAE [µg/m 3 ] RMSE [µg/m 3 ] MAPE [%] R IA Dane pogodowe pochodzą z ICM Wykonany program do predykcji Główne okno programu do predykcji

63 Wyniki badań eksperymentalnych błąd bezwzględny PM10 ug/m 3 Predykcja stężenia PM10: a) przebiegi sygnału rzeczywistego i predyktorów, b) błędy predykcji Wyniki badań eksperymentalnych błąd bezwzględny PM10 ug/m 3 Predykcja stężenia PM10: a) przebiegi sygnału rzeczywistego i predyktorów, b) błędy predykcji

64 Porównanie Porównanie uzyskanych przez nas wyników [2] z wynikami z uznanego ośrodka badawczego w Atenach [1] Ateny: MAE = µg/m 3 dla wartości średniej µg/m 3 (MAE/mean=0.255) MAE = 7.54 µg/m 3 at the mean of µg/m 3 (MAE/mean=0.213) Współczynnik korelacji R = Indeks zgodności IA = Warszawa: MAE=4.08 µg/m 3 dla średniej µg/m 3 (MAE/mean=0.139) Współczynnik korelacji R=0.92 Indeks zgodności IA=0.96 [1]. Grivas, G., Chaloulakou, A.: Artificial neural network models for predictions of PM10 hourly concentrations in greater area of Athens. Atmospheric Environment 40 (2006) [2]. K. Siwek, S. Osowski, Ensemble of Neural Predictors for Forecasting the Meteorological Pollution, IJCNN Hongkong, 2008 Wnioski z przeprowadzonych badań Opracowane rozwiązania zania pozwalają na dokładniejsz adniejszą prognozę w porównaniu do metod klasycznych Opracowane rozwiązania zania mogą z powodzeniem być stosowane w praktyce w celu monitoringu i zapobiegania przekroczeniom norm stęż ężeń zanieczyszczeń atmosferycznych Zastosowanie modeli neuronowych oraz dekompozycji falkowych i metod eliminacji składowych szumowych pozwalają na radykalną poprawę dokładno adności predykcji

65 Plany na przyszłość Dopracowanie i ulepszanie metod opartych na BSS oraz transformatach falkowych Dostosowanie opracowanego rozwiązania zania do pracy w czasie rzeczywistym przy użyciu u prognostycznych danych pogodowych ICM Opracowanie predyktora służąs żącego jedynie do klasyfikacji sieć ma jedynie wskazywać stan przekroczenia norm w następnym dniu Połą łączenie obu rozwiąza zań Dziękuj kuję za uwagę

66 System analizy i dostarczania danych dla predyktora zanieczyszczeń powietrza Grant: Opracowanie, zainstalowanie, testowanie predyktora zanieczyszczeń powietrza w oparciu o dane immisji, sieci neuronowe i prognozowane parametry meteorologiczne. dr Mieczysław Sowiński (IPJ) mgr inż. Jacek Szlachciak (IPJ) mgr inż. Marek Lasiewicz (IPJ) Paweł Rożnowski (PW) Platforma sprzętowa i programowa - serwer komputer (serwer) klasy PC 2 procesory Intel Pentium III 550 MHz 512 MB pamięci RAM system operacyjny Slackware Linux 12.0 (jądro wersja smp) baza danych MySQL wersja pobieranie, przetwarzanie i wprowadzanie danych języku Python wersja system kontroli wersji Darcs wersja automatyczne uruchamianie skryptów i akwizycja danych Cron wersja

67 Platforma programowa - komputer do analizy danych i predykcji zanieczyszczeń połączenie z bazą danych MySQL Connector/ODBC 3.51 agregacja danych MS Access 2003 analiza danych MS Excel 2003 predykcja zanieczyszczeń Matlab (R2008a) Źródła danych Interdyscyplinarne Centrum Modelowania Matematycznego i Komputerowego (ICM) dane pobierane z serwera ftp ICM-u model matematyczny (siatka 14 km x 14 km) postać danych: spakowane archiwum w formacie zip rodzaj danych: temperatura powietrza, wilgotność względna, ciśnienie atmosferyczne, zachmurzenie ogólne, opad całkowity, składowe U i V wiatru, dane geograficzne punktów

68 Źródła danych Instytut Chemii i Techniki Jądrowej (ICHTJ) dane pobierane z serwera WWW za pomocą skryptu postać danych: plik w formacie txt rodzaj danych: czas pomiaru, zapylenie, temperatura, wilgotność, ciśnienie, numer urządzenia pomiarowego Przetwarzanie danych - ICM

69 Przetwarzanie danych - AMIZ Obliczanie predykcji - wstęp W 2008 roku prowadzono prace badawcze nad predykcją zanieczyszczeń powietrza pyłem zawieszonym PM10. Wdrożone zostały dwa modele do prognozowania zanieczyszczeń przy użyciu sieci neuronowych, autorstwa dr Krzysztofa Siwka z Politechniki Warszawskiej: model step-by-step obliczający predykcję na następny dzień na podstawie predykcji na dzień dzisiejszy model skokowy obliczający predykcję na następny dzień na podstawie danych rzeczywistych dnia wyjściowego, z pominięciem predykcji na dzień dzisiejszy. Oba modele poszerzono o funkcję obliczania błędu średniego i maksymalnego otrzymanej predykcji względem danych rzeczywistych. Na początku września dokonano przejścia z używania danych meteorologicznych archiwalnych z Ursynowa (służących do szkolenia sieci neuronowej) na dane meteorologiczne ICM

70 Obliczanie predykcji c.d. Obliczenia zaczynamy od odczytania i wpisania do programu Excel bieżących danych pomiarowych pyłu zawieszonego PM10 ze stacji pomiarowej na Ursynowie, umieszczonych na stronie internetowej WIOŚ. Następnie dokładane są do tego prognozowane dane meteorologiczne z bazy ICM (temperatura,wilgotnośc oraz prędkość i kierunek wiatru) po uprzednim wyliczeniu ich średnich dobowych w programie Access. Kolejny krok to wczytanie danych z Excela do programu Matlab. Tam dokonywane jest obliczenie odzielnych predykcji dla dwóch różnych modeli: step-by-step oraz skokowego. Odczytane wyniki wpisywane są ponownie do tabeli w Excel, a następnie dla obu modeli generowane są wykresy. Program Matlab umożliwia również obliczenie błędu średniego i procentowego predykcji oraz graficzną ich ilustrację. Obliczanie predykcji na każdy kolejny dzień zajmuje ok. godziny Wstępne wyniki predykcji pyłu zawieszonego PM10: Model "step by step" Dane rzeczywiste Prognoza na następny dzień (dane meteo z ICM) Prognoza na dwa dni (dane meteo z ICM) µg/m Data

71 Wstępne wyniki predykcji powietrza pyłem zawieszonym PM10: Model "skokowy" Dane rzeczywiste Prognoza na następny dzień (dane meteo z ICM) Prognoza na dwa dni (dane meteo z ICM) g/m Data Cele dotyczące jakości danych w zakresie oceny jakości powietrza

Adrian Jakowiuk, Bronisław Machaj, Jan Pieńkos, Edward Świstowski

Adrian Jakowiuk, Bronisław Machaj, Jan Pieńkos, Edward Świstowski BEZPRZEWODOWE SIECI MONITORINGU Z RADIOIZOTOPOWYMI CZUJNIKAMI ZAPYLENIA POWIETRZA AMIZ 2004G Adrian Jakowiuk, Bronisław Machaj, Jan Pieńkos, Edward Świstowski Instytut Chemii i Techniki Jądrowej a_jakowiuk@ichtj.waw.pl

Bardziej szczegółowo

WIZUALIZACJA DANYCH POMIAROWYCH MIERNIKA ZAPYLENIA POWIETRZA AMIZ 2000 PRZY UŻYCIU PROGRAMU LabVIEW

WIZUALIZACJA DANYCH POMIAROWYCH MIERNIKA ZAPYLENIA POWIETRZA AMIZ 2000 PRZY UŻYCIU PROGRAMU LabVIEW WIZUALIZACJA DANYCH POMIAROWYCH MIERNIKA ZAPYLENIA POWIETRZA AMIZ 2000 PRZY UŻYCIU PROGRAMU LabVIEW Adrian Jakowiuk Instytut Chemii i Techniki Jądrowej, Warszawa CM CM O CM O Abstract APPLICATION OF THE

Bardziej szczegółowo

Ocena roczna jakości powietrza w województwie pomorskim - stan w 2014 roku

Ocena roczna jakości powietrza w województwie pomorskim - stan w 2014 roku Ocena roczna jakości powietrza w województwie pomorskim - stan w 2014 roku Adam Zarembski Wojewódzki Inspektorat Ochrony Środowiska w Gdańsku WYDZIAŁ MONITORINGU www.gdansk.wios.gov.pl Pomorski Wojewódzki

Bardziej szczegółowo

SPRAWOZDANIE Z ZADANIA NR 6 REALIZACJA WSPÓLNYCH POMIARÓW ZANIECZYSZCZEŃ POWIETRZA

SPRAWOZDANIE Z ZADANIA NR 6 REALIZACJA WSPÓLNYCH POMIARÓW ZANIECZYSZCZEŃ POWIETRZA SPRAWOZDANIE Z ZADANIA NR 6 REALIZACJA WSPÓLNYCH POMIARÓW ZANIECZYSZCZEŃ POWIETRZA str. 1 1. Cel zadania nr 6 To częściowe zadanie stało się zadaniem wspólnym dla następujących partnerów: Instytut zdrowia

Bardziej szczegółowo

Ograniczenie zanieczyszczenia powietrza pyłem PM10

Ograniczenie zanieczyszczenia powietrza pyłem PM10 Lista działań dla poprawy jakości powietrza w Szczecinie - Ograniczenie zanieczyszczenia powietrza pyłem PM10 Małgorzata Landsberg Uczciwek, Wojewódzki Inspektorat Ochrony Środowiska w Szczecinie Międzyzdroje,

Bardziej szczegółowo

Zadanie 6. Zadanie 10. Wykonawcy: dr M. Sowiński; M. Laskus; M. Matul, M. Kośla, H. Trzaskowska; M. Lasiewicz. Plan prezentacji

Zadanie 6. Zadanie 10. Wykonawcy: dr M. Sowiński; M. Laskus; M. Matul, M. Kośla, H. Trzaskowska; M. Lasiewicz. Plan prezentacji Zadanie 6 Inwentaryzacja źródeł pyłu zawieszonego w wybranych miejscach powiatu otwockiego i miasta Otwock na podstawie zezwoleń rejestracji i badań własnych z uwzględnieniem specyficznych warunków lokalnych

Bardziej szczegółowo

TARGI POL-ECO-SYSTEM 2015 strefa ograniczania niskiej emisji 27-29 października 2015 r., Poznań

TARGI POL-ECO-SYSTEM 2015 strefa ograniczania niskiej emisji 27-29 października 2015 r., Poznań Anna Chlebowska-Styś Wydział Monitoringu Środowiska Wojewódzki Inspektorat Ochrony Środowiska w Poznaniu 1. Struktura Państwowego Monitoringu Środowiska. 2. Podstawy prawne monitoringu powietrza w Polsce.

Bardziej szczegółowo

SYSTEM OCENY JAKOŚCI POWIETRZA W WOJEWÓDZTWIE MAZOWIECKIM. Wojewódzki Inspektorat Ochrony Środowiska w Warszawie Dominik Kobus

SYSTEM OCENY JAKOŚCI POWIETRZA W WOJEWÓDZTWIE MAZOWIECKIM. Wojewódzki Inspektorat Ochrony Środowiska w Warszawie Dominik Kobus SYSTEM OCENY JAKOŚCI POWIETRZA W WOJEWÓDZTWIE MAZOWIECKIM Wojewódzki Inspektorat Ochrony Środowiska w Warszawie Dominik Kobus Obszar objęty oceną jakości powietrza Ocena w 18 strefach dla: SO2, NO2, PM10,

Bardziej szczegółowo

Inteligentny system pomiarów stężenia zanieczyszczeń powietrza jako narzędzie wspomagania zarządzania ochroną powietrza atmosferycznego

Inteligentny system pomiarów stężenia zanieczyszczeń powietrza jako narzędzie wspomagania zarządzania ochroną powietrza atmosferycznego SEMINARIUM OTWARCIA PROJEKTU BADAWCZO-ROZWOJOWEGO Inteligentny system pomiarów stężenia zanieczyszczeń powietrza jako narzędzie wspomagania zarządzania ochroną powietrza atmosferycznego Warszawa, 4 lipca

Bardziej szczegółowo

Strona znajduje się w archiwum.

Strona znajduje się w archiwum. Strona znajduje się w archiwum. Komunikat o zanieczyszczeniu powietrza w Warszawie w okresie 1.09.02 r.- 8.09.02 r. W związku z zanieczyszczeniem powietrza (zadymienie) w dniach: 3.09.02 r. - 4.09.02 r.

Bardziej szczegółowo

System informacji o jakości powietrza na obszarze Pogranicza Polsko-Czeskiego w rejonie Śląska i Moraw. www.air-silesia.eu

System informacji o jakości powietrza na obszarze Pogranicza Polsko-Czeskiego w rejonie Śląska i Moraw. www.air-silesia.eu System informacji o jakości powietrza na obszarze Pogranicza Polsko-Czeskiego w rejonie Śląska i Moraw www.air-silesia.eu Krystian Skubacz, Maciej Kotok, Paweł Urban, Małgorzata Wysocka Główny Instytut

Bardziej szczegółowo

Jakość powietrza w Polsce na tle Europy

Jakość powietrza w Polsce na tle Europy Monitoring jakości powietrza w systemie Państwowego Monitoringu Środowiska Jakość powietrza w Polsce na tle Europy PODSYSTEMY: 1. Monitoring jakości powietrza 2. Monitoring jakości wód 3. Monitoring jakości

Bardziej szczegółowo

Monitoring i ocena środowiska

Monitoring i ocena środowiska Monitoring i ocena środowiska Monika Roszkowska Łódź, dn. 12. 03. 2014r. Plan prezentacji: Źródła zanieczyszczeń Poziomy dopuszczalne Ocena jakości powietrza w Gdańsku, Gdyni i Sopocie Parametry normowane

Bardziej szczegółowo

WOJEWÓDZKI PROGRAM MONITORINGU ŚRODOWISKA NA ROK 2008

WOJEWÓDZKI PROGRAM MONITORINGU ŚRODOWISKA NA ROK 2008 WOJEWÓDZKI INSPEKTORAT OCHRONY ŚRODOWISKA W ŁODZI 90-006 Łódź, ul. Piotrkowska 120 WOJEWÓDZKI PROGRAM MONITORINGU ŚRODOWISKA NA ROK 2008 Opracowali: Włodzimierz Andrzejczak Barbara Witaszczyk Monika Krajewska

Bardziej szczegółowo

System pomiarów jakości powietrza w Polsce

System pomiarów jakości powietrza w Polsce System pomiarów jakości powietrza w Polsce Pomiary i oceny jakości powietrza Podstawa prawna: Przepisy ustawy Prawo ochrony środowiska oraz rozporządzenia wykonawcze określają system prawny w jakim funkcjonuje

Bardziej szczegółowo

Ocena jakości powietrza w Polsce dziś i jutro

Ocena jakości powietrza w Polsce dziś i jutro Ocena jakości powietrza w Polsce dziś i jutro Barbara Toczko Departament Monitoringu, Ocen i Prognoz Główny Inspektorat Ochrony Środowiska Białystok, 5 grudnia 2006 r. System oceny jakosci powietrza w

Bardziej szczegółowo

Gmina Karczew zamierza sprzedać nieruchomość o pow. 4,5595 ha pod zabudowę mieszkaniową wielorodzinną z usługami

Gmina Karczew zamierza sprzedać nieruchomość o pow. 4,5595 ha pod zabudowę mieszkaniową wielorodzinną z usługami Gmina Karczew zamierza sprzedać nieruchomość o pow. 4,5595 ha pod zabudowę mieszkaniową wielorodzinną z usługami KARCZEW województwo mazowieckie powiat otwocki obręb Otwock Mały jednostka ewidencyjna 141704_5

Bardziej szczegółowo

Identyfikacja źródeł emisji pyłu przy pomocy radioaktywnego izotopu ołowiu 210 Pb

Identyfikacja źródeł emisji pyłu przy pomocy radioaktywnego izotopu ołowiu 210 Pb Identyfikacja źródeł emisji pyłu przy pomocy radioaktywnego izotopu ołowiu 210 Pb Grant KBN nr 3 T09D 025 29 Metoda oceny udziału dużych źródeł energetycznych w poziomie stężeń pyłu z wykorzystaniem naturalnych

Bardziej szczegółowo

ZAKRES AKREDYTACJI LABORATORIUM BADAWCZEGO Nr AB 950

ZAKRES AKREDYTACJI LABORATORIUM BADAWCZEGO Nr AB 950 ZAKRES AKREDYTACJI LABORATORIUM BADAWCZEGO Nr AB 950 wydany przez POLSKIE CENTRUM AKREDYTACJI 01382 Warszawa, ul. Szczotkarska 42 Wydanie nr 3, Data wydania: 5 maja 2011 r. Nazwa i adres INSTYTUT PODSTAW

Bardziej szczegółowo

SYSTEM OCENY JAKOŚCI POWIETRZA W WOJEWÓDZTWIE MAZOWIECKIM. Wydział Monitoringu Środowiska WIOŚ w Warszawie

SYSTEM OCENY JAKOŚCI POWIETRZA W WOJEWÓDZTWIE MAZOWIECKIM. Wydział Monitoringu Środowiska WIOŚ w Warszawie SYSTEM OCENY JAKOŚCI POWIETRZA W WOJEWÓDZTWIE MAZOWIECKIM Wydział Monitoringu Środowiska WIOŚ w Warszawie Prace przygotowawcze do powstania SOJP Projekt PHARE PL0007.02 Systemy oceny jakości powietrza

Bardziej szczegółowo

Druga pięcioletnia ocena jakości powietrza z określeniem wymagań w zakresie systemu ocen rocznych dla SO 2, NO 2, NO x, PM10, Pb, CO, C 6 H 6 i O 3

Druga pięcioletnia ocena jakości powietrza z określeniem wymagań w zakresie systemu ocen rocznych dla SO 2, NO 2, NO x, PM10, Pb, CO, C 6 H 6 i O 3 Druga pięcioletnia ocena jakości powietrza z określeniem wymagań w zakresie systemu ocen rocznych dla SO 2, NO 2, NO x, PM10, Pb, CO, C 6 H 6 i O 3 Poznań 2007 1. Wstęp Na mocy art. 88 ustawy Prawo ochrony

Bardziej szczegółowo

OCENA JAKOŚCI POWIETRZA W WOJEWÓDZTWIE OPOLSKIM ZA ROK 2011

OCENA JAKOŚCI POWIETRZA W WOJEWÓDZTWIE OPOLSKIM ZA ROK 2011 WOJEWÓDZKI INSPEKTORAT OCHRONY ŚRODOWISKA W OPOLU OCENA JAKOŚCI POWIETRZA W WOJEWÓDZTWIE OPOLSKIM ZA ROK 2011 wykonana zgodnie z art. 89 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska z uwzględnieniem

Bardziej szczegółowo

Ocena jakości powietrza dla m.gdańska za 2012 rok

Ocena jakości powietrza dla m.gdańska za 2012 rok Ocena jakości powietrza dla m.gdańska za 2012 rok AUTORZY : Krystyna Szymańska Michalina Bielawska Gdańsk, czerwiec 2012 I. Charakterystyka stacji pomiarowych W roku 2012 ramach Regionalnego Monitoringu

Bardziej szczegółowo

Streszczenie Programu ochrony powietrza dla strefy miasto Zielona Góra ze względu na przekroczenie wartości docelowej benzo(a)pirenu w pyle PM10

Streszczenie Programu ochrony powietrza dla strefy miasto Zielona Góra ze względu na przekroczenie wartości docelowej benzo(a)pirenu w pyle PM10 Streszczenie Programu ochrony powietrza dla strefy miasto Zielona Góra ze względu na przekroczenie wartości docelowej benzo(a)pirenu w pyle PM10 Zielona Góra, październik 2015r. Streszczenie Programu ochrony

Bardziej szczegółowo

KONFERENCJA: JAK DBAĆ O CZYSTE

KONFERENCJA: JAK DBAĆ O CZYSTE KONFERENCJA: JAK DBAĆ O CZYSTE POWIETRZE W POLSKICH AGLOMERACJACH? WYBRANEASPEKTYJAKOŚCI POWIETRZA WMIASTACH Artur Jerzy BADYDA 2 Problemy jakości powietrza PROBLEMYJAKOŚCIPOWIETRZA ozanieczyszczenie powietrza

Bardziej szczegółowo

Warszawa, dnia 30 lipca 2015 r. Poz. 1070 ROZPORZĄDZENIE MINISTRA ŚRODOWISKA 1) z dnia 13 lipca 2015 r.

Warszawa, dnia 30 lipca 2015 r. Poz. 1070 ROZPORZĄDZENIE MINISTRA ŚRODOWISKA 1) z dnia 13 lipca 2015 r. DZIENNIK USTAW RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Warszawa, dnia 30 lipca 2015 r. Poz. 1070 ROZPORZĄDZENIE MINISTRA ŚRODOWISKA 1) z dnia 13 lipca 2015 r. zmieniające rozporządzenie w sprawie szczegółowych zasad

Bardziej szczegółowo

Podsumowanie raportu z realizacji zadania nr 9: Okres realizacji: 1. I. 2011 31. I. 2013

Podsumowanie raportu z realizacji zadania nr 9: Okres realizacji: 1. I. 2011 31. I. 2013 Zadanie nr 9 Wdrożenie systemu przekazu informacji o zanieczyszczeniu powietrza Vypracování systému předávání informací o stavu znečištění ovzduší Podsumowanie raportu z realizacji zadania nr 9: Okres

Bardziej szczegółowo

SYSTEM OCENY JAKOŚCI POWIETRZA W WOJEWÓDZTWIE MAZOWIECKIM. Wydział Monitoringu Środowiska WIOŚ w Warszawie Luty 2010 r.

SYSTEM OCENY JAKOŚCI POWIETRZA W WOJEWÓDZTWIE MAZOWIECKIM. Wydział Monitoringu Środowiska WIOŚ w Warszawie Luty 2010 r. SYSTEM OCENY JAKOŚCI POWIETRZA W WOJEWÓDZTWIE MAZOWIECKIM Wydział Monitoringu Środowiska WIOŚ w Warszawie Luty 2010 r. Prace przygotowawcze do powstania SOJP Projekt PHARE PL0007.02 Systemy oceny jakości

Bardziej szczegółowo

WYKAZ METOD BADAWCZYCH w WBJ-2 (Pobieranie próbek) Metoda badawcza

WYKAZ METOD BADAWCZYCH w WBJ-2 (Pobieranie próbek) Metoda badawcza WYKAZ METOD BADAWCZYCH w WBJ-2 () L.p. Badany obiekt 1 Gazy odlotowe E) 2 Gazy odlotowe E) 3 Gazy odlotowe E) 4 Gazy odlotowe E) 5 Gazy odlotowe E) 6 Gazy odlotowe E) Oznaczany składnik lub parametr pyłu

Bardziej szczegółowo

SPITSBERGEN HORNSUND

SPITSBERGEN HORNSUND Polska Stacja Polarna Instytut Geofizyki Polska Akademia Nauk Polish Polar Station Institute of Geophysics Polish Academy of Sciences BIULETYN METEOROLOGICZNY METEOROLOGICAL BULLETIN SPITSBERGEN HORNSUND

Bardziej szczegółowo

Monitoring hałasu w Porcie Lotniczym Wrocław S.A. Wrocław, 28 września 2011 r.

Monitoring hałasu w Porcie Lotniczym Wrocław S.A. Wrocław, 28 września 2011 r. Monitoring hałasu w Porcie Lotniczym Wrocław S.A. Wrocław, 28 września 2011 r. Podstawa prawna Do 22 lipca 2011 r.: Rozporządzenie Ministra Środowiska z dnia 2 października 2007 r. w sprawie wymagań w

Bardziej szczegółowo

ROCZNA OCENA JAKOŚCI POWIETRZA W WOJEWÓDZTWIE MAZOWIECKIM RAPORT ZA ROK 2012

ROCZNA OCENA JAKOŚCI POWIETRZA W WOJEWÓDZTWIE MAZOWIECKIM RAPORT ZA ROK 2012 Wojewódzki Inspektorat Ochrony Środowiska w Warszawie 00-716 WARSZAWA fax: 22 651 06 76 ul. Bartycka 110A e-mail: warszawa@wios.warszawa.pl tel. 22 651 07 07; 22 651 06 60 http://www.wios.warszawa.pl ROCZNA

Bardziej szczegółowo

Tabela 1. Tabela z informacjami ogólnymi odnośnie jednostki przekazującej sprawozdanie z Programu ochrony powietrza

Tabela 1. Tabela z informacjami ogólnymi odnośnie jednostki przekazującej sprawozdanie z Programu ochrony powietrza Wytyczne do sprawozdania z realizacji Programu ochrony powietrza dla strefy miasto Opole, ze względu na przekroczenie poziomów dopuszczalnych pyłu PM10 oraz poziomu docelowego benzo(a)pirenu wraz z planem

Bardziej szczegółowo

1. Podsystem monitoringu jakości powietrza

1. Podsystem monitoringu jakości powietrza Spis treści Wprowadzenie... 2 1. Podsystem monitoringu jakości powietrza...3 2. Podsystem monitoringu jakości... 12 2.1. Monitoring jakości powierzchniowych...12 2.2. Monitoring jakości podziemnych...30

Bardziej szczegółowo

Pył jest zanieczyszczeniem powietrza składającym się z mieszaniny cząstek stałych i ciekłych, zawieszonych w powietrzu, będących mieszaniną

Pył jest zanieczyszczeniem powietrza składającym się z mieszaniny cząstek stałych i ciekłych, zawieszonych w powietrzu, będących mieszaniną Adrianna Król 1 Pył jest zanieczyszczeniem powietrza składającym się z mieszaniny cząstek stałych i ciekłych, zawieszonych w powietrzu, będących mieszaniną substancji organicznych i nieorganicznych. 2

Bardziej szczegółowo

Krzysztof Klejnowski, Leszek Ośródka

Krzysztof Klejnowski, Leszek Ośródka źródłó: nasa.gov/features/aerosols/printall.php Dyskusja - Blok tematyczny Skutki Zdrowotne Zanieczyszczeń Powietrza Badania aerozoli prowadzone przez IPIŚ PAN i IMGW PIB w woj. śląskim Krzysztof Klejnowski,

Bardziej szczegółowo

INSPEKTORAT OCHRONY ŚRODOWISKA W SZCZECINIE www.wios.szczecin.pl SYSTEM OCENY JAKOŚCI POWIETRZA W WOJEWÓDZTWIE ZACHODNIOPOMORSKIM

INSPEKTORAT OCHRONY ŚRODOWISKA W SZCZECINIE www.wios.szczecin.pl SYSTEM OCENY JAKOŚCI POWIETRZA W WOJEWÓDZTWIE ZACHODNIOPOMORSKIM INSPEKTORAT OCHRONY ŚRODOWISKA W SZCZECINIE www.wios.szczecin.pl SYSTEM OCENY JAKOŚCI POWIETRZA W WOJEWÓDZTWIE ZACHODNIOPOMORSKIM Międzyzdroje, XR-PRM V5 6-7 october września 2004 2007 r. PROCES DOSTOSOWYWANIA

Bardziej szczegółowo

4.3. Podsystem monitoringu jakości gleby i ziemi

4.3. Podsystem monitoringu jakości gleby i ziemi 4.3. Podsystem monitoringu jakości gleby i ziemi Wojewódzki Inspektorat Ochrony Środowiska w Łodzi nie prowadzi tej kategorii badań. Badania jakości gleby i ziemi prowadzone będą w sieci krajowej, organizowanej

Bardziej szczegółowo

Zgodnie z rozporządzeniem wczesne wykrywanie skażeń promieniotwórczych należy do stacji wczesnego ostrzegania, a pomiary są prowadzone w placówkach.

Zgodnie z rozporządzeniem wczesne wykrywanie skażeń promieniotwórczych należy do stacji wczesnego ostrzegania, a pomiary są prowadzone w placówkach. Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 17 grudnia 2002 r. w sprawie stacji wczesnego wykrywania skażeń promieniotwórczych i placówek prowadzących pomiary skażeń promieniotwórczych Joanna Walas Łódź, 2014

Bardziej szczegółowo

BIULETYN INFORMACYJNY NR 62/2013 za okres od 02.03.2013 r. godz. 8.00 do 03.03.2013 r. do godz. 8.00

BIULETYN INFORMACYJNY NR 62/2013 za okres od 02.03.2013 r. godz. 8.00 do 03.03.2013 r. do godz. 8.00 BIULETYN INFORMACYJNY NR 62/2013 za okres od 02.03.2013 r. godz. 8.00 do 03.03.2013 r. do godz. 8.00 niedziela, 03.03.2013 r. Najważniejsze zdarzenia z minionej doby 1. Radom- potrącenie ze skutkiem śmiertelnym

Bardziej szczegółowo

Zastępca Prezydenta Miasta Płocka dot. inter. 1664

Zastępca Prezydenta Miasta Płocka dot. inter. 1664 Zastępca Prezydenta Miasta Płocka dot. inter. 1664 WGK.II.0057-2/06 Pan Andrzej Nowakowski Radny Rady Miasta Płocka Płock, dn. 06.03.2006 r. W odpowiedzi na Pana interpelację, złożoną na LIII Sesji Rady

Bardziej szczegółowo

Jakość powietrza w Polsce - ze szczególnym uwzględnieniem województw śląskiego, dolnośląskiego i opolskiego

Jakość powietrza w Polsce - ze szczególnym uwzględnieniem województw śląskiego, dolnośląskiego i opolskiego Jakość powietrza w Polsce - ze szczególnym uwzględnieniem województw śląskiego, dolnośląskiego i opolskiego Barbara Toczko Główny Inspektorat Ochrony Środowiska Bielsko-Biała 17-18 sierpnia 2015 r. Monitoring

Bardziej szczegółowo

ZAPYTANIE OFERTOWE. na wykonanie zadania

ZAPYTANIE OFERTOWE. na wykonanie zadania SO/10/2014 Katowice, 17.01.2014 r. ZAPYTANIE OFERTOWE na wykonanie zadania Główny Instytut Górnictwa w Katowicach Lider projektu pt.: TAB! - Take A Breath! - Adaptation Actions to reduce adverse health

Bardziej szczegółowo

Energetyka węglowa a zdrowie. Paulina Miśkiewicz Michał Krzyżanowski

Energetyka węglowa a zdrowie. Paulina Miśkiewicz Michał Krzyżanowski Energetyka węglowa a zdrowie World Health Organization - WHO Światowa Organizacja Zdrowia jest wyspecjalizowaną agendą ONZ powołaną do rozwiązywania problemów międzynarodowych w zakresie zdrowia publicznego.

Bardziej szczegółowo

ROCZNA OCENA JAKOŚCI POWIETRZA W WOJEWÓDZTWIE MAZOWIECKIM

ROCZNA OCENA JAKOŚCI POWIETRZA W WOJEWÓDZTWIE MAZOWIECKIM Wojewódzki Inspektorat Ochrony Środowiska w Warszawie ul. Bartycka 110A tel. 022-651-07-07, 022-651-06-60 00-716 Warszawa fax 022-651-06-76 www.wios.warszawa.pl ROCZNA OCENA JAKOŚCI POWIETRZA W WOJEWÓDZTWIE

Bardziej szczegółowo

Departament Rolnictwa, Środowiska i Rozwoju Wsi Urząd Marszałkowski Województwa Lubuskiego. Zielona Góra, 23 luty 2010 r.

Departament Rolnictwa, Środowiska i Rozwoju Wsi Urząd Marszałkowski Województwa Lubuskiego. Zielona Góra, 23 luty 2010 r. Departament Rolnictwa, Środowiska i Rozwoju Wsi Urząd Marszałkowski Województwa Lubuskiego Zielona Góra, 23 luty 2010 r. Podstawa opracowania Programu Programy ochrony powietrza sporządza się dla stref,

Bardziej szczegółowo

Program został opracowany w Wydziale Monitoringu Środowiska Wojewódzkiego Inspektoratu Ochrony Środowiska w Warszawie

Program został opracowany w Wydziale Monitoringu Środowiska Wojewódzkiego Inspektoratu Ochrony Środowiska w Warszawie Program Państwowego Monitoringu Środowiska Województwa Mazowieckiego na lata 2013-2015 stanowi wypełnienie przepisu art. 23 ust. 3 pkt 1 ustawy z dnia 20 lipca 1991 r. o Inspekcji Ochrony Środowiska (Dz.

Bardziej szczegółowo

Technologia tworzenia. metody i parametry obliczeń. Dr inż. Artur KUBOSZEK INSTYTUT INŻYNIERII PRODUKCJI

Technologia tworzenia. metody i parametry obliczeń. Dr inż. Artur KUBOSZEK INSTYTUT INŻYNIERII PRODUKCJI Technologia tworzenia strategicznej mapy hałasu: metody i parametry obliczeń Dr inż. Strategiczna mapa hałasu, służy do ogólnej diagnozy stanu istniejącego hałasu z różnych źródeł na danym obszarze i opracowania

Bardziej szczegółowo

Centrum monitoringu i prognozowania bezpieczeństwa pożarowego i ekologicznego lasów w Województwie Zachodniopomorskim

Centrum monitoringu i prognozowania bezpieczeństwa pożarowego i ekologicznego lasów w Województwie Zachodniopomorskim Nie można być mistrzem we wszystkich dyscyplinach. Czas na biogospodarkę Zbigniew Suszyński Centrum monitoringu i prognozowania bezpieczeństwa pożarowego i ekologicznego lasów w Województwie Zachodniopomorskim

Bardziej szczegółowo

1. WSTĘP... 3 2. METODYKA BADAŃ... 3. 2.1. Miejsca i sposób pobierania próbek wody z akwenów portowych... 3. 2.2. Metody analityczne...

1. WSTĘP... 3 2. METODYKA BADAŃ... 3. 2.1. Miejsca i sposób pobierania próbek wody z akwenów portowych... 3. 2.2. Metody analityczne... SPIS TREŚCI 1. WSTĘP... 3 2. METODYKA BADAŃ... 3 2.1. Miejsca i sposób pobierania próbek wody z akwenów portowych... 3 2.2. Metody analityczne... 6 3. WYNIKI BADAŃ... 6 4. WNIOSKI... 12 SPIS TABEL 1. Współrzędne

Bardziej szczegółowo

WOJEWÓDZKI INSPEKTORAT OCHRONY ŚRODOWISKA W POZNANIU

WOJEWÓDZKI INSPEKTORAT OCHRONY ŚRODOWISKA W POZNANIU WOJEWÓDZKI INSPEKTORAT OCHRONY ŚRODOWISKA W POZNANIU OCENA WSTĘPNA JAKOŚĆI POWIETRZA POD KĄTEM ZAWARTOŚCI ARSENU, KADMU, NIKLU I BENZO(A)PIRENU W PYLE PM10 ORAZ DOSTOSOWANIA SYSTEMU OCENY DO WYMAGAŃ DYREKTYWY

Bardziej szczegółowo

WPROWADZENIE WPROWADZENIE WYPOSAŻENIE, FUNKCJE

WPROWADZENIE WPROWADZENIE WYPOSAŻENIE, FUNKCJE WPROWADZENIE WYPOSAŻENIE, FUNKCJE OGÓLNOPOLSKIE BADANIA PORÓWNAWCZE APARATURY DLA POMIARU STĘŻENIA RADONU I JEGO PRODUKTÓW ROZPADU PROWADZONE NA RADONOWYM STANOWISKU WZORCOWYM (RSW) CLOR WPROWADZENIE Z

Bardziej szczegółowo

Obciążenia, warunki środowiskowe. Modele, pomiary. Tomasz Marcinkowski

Obciążenia, warunki środowiskowe. Modele, pomiary. Tomasz Marcinkowski Obciążenia, warunki środowiskowe. Modele, pomiary. Tomasz Marcinkowski 1. Obciążenia środowiskowe (wiatr, falowanie morskie, prądy morskie, poziomy zwierciadła wody, oddziaływanie lodu) 2. Poziomy obciążeń

Bardziej szczegółowo

KONTROLA EMISJI ZANIECZYSZCZEŃ Z INSTALACJI SPALANIA ODPADÓW

KONTROLA EMISJI ZANIECZYSZCZEŃ Z INSTALACJI SPALANIA ODPADÓW KONTROLA EMISJI ZANIECZYSZCZEŃ Z INSTALACJI SPALANIA ODPADÓW Konferencja Alternatywne technologie unieszkodliwiania odpadów komunalnych Chrzanów 7 październik 2010r. 1 Prawo Podstawowym aktem prawnym regulującym

Bardziej szczegółowo

Transport i osiadanie pyłów na ścianach i obiektach po wpływem różnych systemów grzewczych.

Transport i osiadanie pyłów na ścianach i obiektach po wpływem różnych systemów grzewczych. Transport i osiadanie pyłów na ścianach i obiektach po wpływem różnych systemów grzewczych. Projekt zrealizowany we współpracy pracy z następuj pującymi ośrodkami o naukowymi: 1 Wydział Chemii, Uniwersytet

Bardziej szczegółowo

Moduł meteorologiczny w serwisie CRIS

Moduł meteorologiczny w serwisie CRIS Zintegrowana strategia zrównoważonego zarządzania wodami w zlewni Moduł meteorologiczny w serwisie CRIS Czesław Kliś Instytut Ekologii Terenów Uprzemysłowionych Projekt finansowany ze środków funduszy

Bardziej szczegółowo

Program Operacyjny PL03

Program Operacyjny PL03 Mechanizm Finansowy Europejskiego Obszaru Gospodarczego 2009-2014 Program Operacyjny PL03 Wzmocnienie monitoringu środowiska oraz działao kontrolnych Główny Inspektorat Ochrony Środowiska Małgorzata Tołwioska

Bardziej szczegółowo

SERWIS INTERAKTYWNEGO MONITOROWANIA WSPÓŁRZĘDNYCH STACJI SIECI ASG-EUPOS

SERWIS INTERAKTYWNEGO MONITOROWANIA WSPÓŁRZĘDNYCH STACJI SIECI ASG-EUPOS II Konferencja Użytkowników ASG-EUPOS Katowice 2012 SERWIS INTERAKTYWNEGO MONITOROWANIA WSPÓŁRZĘDNYCH STACJI SIECI ASG-EUPOS K. Szafranek, A. Araszkiewicz, J. Bogusz, M. Figurski Realizacja grantu badawczo-rozwojowego

Bardziej szczegółowo

Wymagania dotyczące badania czynników chemicznych w środowisku pracy w normach europejskich. dr Marek Dobecki - IMP Łódź

Wymagania dotyczące badania czynników chemicznych w środowisku pracy w normach europejskich. dr Marek Dobecki - IMP Łódź Wymagania dotyczące badania czynników chemicznych w środowisku pracy w normach europejskich dr Marek Dobecki - IMP Łódź 1 DOSTĘPNE NORMY EUROPEJSKIE: BADANIA POWIETRZA NA STANOWISKACH PRACY PN-EN 689:2002

Bardziej szczegółowo

Model fizykochemiczny i biologiczny

Model fizykochemiczny i biologiczny Model fizykochemiczny i biologiczny dr Czesław Kliś Instytut Ekologii Terenów Uprzemysłowionych Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego w ramach Programu Operacyjnego

Bardziej szczegółowo

Projekt zintegrowany LIFE. Wdrażanie Programu ochrony powietrza dla województwa małopolskiego Małopolska w zdrowej atmosferze

Projekt zintegrowany LIFE. Wdrażanie Programu ochrony powietrza dla województwa małopolskiego Małopolska w zdrowej atmosferze Projekt zintegrowany LIFE Wdrażanie Programu ochrony powietrza dla województwa małopolskiego Małopolska w zdrowej atmosferze Strategia poprawy jakości powietrza Jakość powietrza w Małopolsce należy do

Bardziej szczegółowo

Działania i plany Ministerstwa Środowiska w zakresie poprawy jakości powietrza

Działania i plany Ministerstwa Środowiska w zakresie poprawy jakości powietrza Działania i plany Ministerstwa Środowiska w zakresie poprawy jakości powietrza Roman Głaz - Departament Ochrony Powietrza Ministerstwo Środowiska, Kraków, dnia 10 marca 2014 r. Plan prezentacji: 1) Podstawa

Bardziej szczegółowo

SPRAWOZDANIE z pomiarów akustycznych

SPRAWOZDANIE z pomiarów akustycznych SPRAWOZDANIE z pomiarów akustycznych PB2-13/11/2011 Procedura badawcza: PB2 Hałas przemysłowy: Dz. U. nr 206, poz.1291, Załącznik nr 6 Zamawiający: EDP Renewables Polska Sp. zo.o. ul. Postępu 17B 02-676

Bardziej szczegółowo

Plan działań krótkoterminowych dla strefy miasto Zielona Góra

Plan działań krótkoterminowych dla strefy miasto Zielona Góra Załącznik do uchwały nr XLVIII/576/14 Sejmiku Województwa Lubuskiego z dnia 9 czerwca 2014 roku Plan działań krótkoterminowych dla strefy miasto Zielona Góra Zielona Góra 2014 Id: B70DB4EF-6BC2-4D8C-9900-7870F720D023.

Bardziej szczegółowo

Magdalena Jabłońska-Czapla Eligiusz Kowalski Jerzy Mazierski

Magdalena Jabłońska-Czapla Eligiusz Kowalski Jerzy Mazierski ROLA ZANIECZYSZCZEŃ PUNKTOWYCH W DYSTRYBUCJI WYBRANYCH METALI W ZBIORNIKU WODOCIĄGOWYM GOCZAŁKOWICE. Magdalena Jabłońska-Czapla Eligiusz Kowalski Jerzy Mazierski Instytut Podstaw Inżynierii Środowiska

Bardziej szczegółowo

Klasyfikacja filtrów powietrza

Klasyfikacja filtrów powietrza W celu zmniejszenia ilości zanieczyszczeń napływających wraz z powietrzem atmosferycznym do pomieszczeń poprzez instalacje klimatyzacyjne, projektuje się, zależnie od wymagań dotyczących czystości powietrza

Bardziej szczegółowo

Komentarz technik ochrony środowiska 311[24]-01 Czerwiec 2009

Komentarz technik ochrony środowiska 311[24]-01 Czerwiec 2009 Strona 1 z 21 Strona 2 z 21 Strona 3 z 21 Strona 4 z 21 Strona 5 z 21 Strona 6 z 21 W pracy egzaminacyjnej podlegały ocenie następujące elementy wykonane przez zdającego: I. Tytuł pracy egzaminacyjnej,

Bardziej szczegółowo

Program ograniczania niskiej emisji pomiary PM10 w praktyce

Program ograniczania niskiej emisji pomiary PM10 w praktyce Program ograniczania niskiej emisji pomiary PM10 w praktyce O firmie Firma działa od roku 1987. Siedziba spółki znajduje się w Lublinie. Od 2001 roku firma posiada certyfikat TÜV potwierdzający wysoką

Bardziej szczegółowo

Aproksymacja stężeń zanieczyszczeń powietrza za pomocą neuronowych modeli szeregów czasowych

Aproksymacja stężeń zanieczyszczeń powietrza za pomocą neuronowych modeli szeregów czasowych Inżynieria i Ochrona Środowiska 2009, t. 12, nr 3, s. 231-239 Szymon HOFFMAN Politechnika Częstochowska, Katedra Chemii, Technologii Wody i Ścieków ul. Dąbrowskiego 69, 42-200 Częstochowa Aproksymacja

Bardziej szczegółowo

Stacja Kompleksowego Monitoringu Środowiska Puszcza Borecka

Stacja Kompleksowego Monitoringu Środowiska Puszcza Borecka Stacja Kompleksowego Monitoringu Środowiska Puszcza Borecka IOŚ PIB Raport U Thanta potoczna nazwa dokumentu Rady Ekonomiczno-Społecznej Organizacji Narodów Zjednoczonych pt. The problems of human environment

Bardziej szczegółowo

PROGRAM OCHRONY POWIETRZA

PROGRAM OCHRONY POWIETRZA PROGRAM OCHRONY POWIETRZA DLA STREFY NAMYSŁOWSKO-OLESKIEJ Wydawnictwo dofinansowane ze środków Wojewódzkiego Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej Biuro Studiów i Pomiarów Proekologicznych EKOMETRIA

Bardziej szczegółowo

Troska o powietrze atmosferyczne

Troska o powietrze atmosferyczne Troska o powietrze atmosferyczne Stacja monitoringu PKN ORLEN S.A. Płock Gimnazjum nr 5 Płock, 2014 ORLEN. NAPĘDZAMY PRZYSZŁOŚĆ. AGENDA 1. PKN ORLEN a środowisko 2. Monitoring powietrza atmosferycznego

Bardziej szczegółowo

ROCZNA OCENA JAKOŚCI POWIETRZA W WOJEWÓDZTWIE MAZOWIECKIM RAPORT ZA ROK 2011

ROCZNA OCENA JAKOŚCI POWIETRZA W WOJEWÓDZTWIE MAZOWIECKIM RAPORT ZA ROK 2011 Wojewódzki Inspektorat Ochrony Środowiska w Warszawie 00-716 WARSZAWA fax: 22 651 06 76 ul. Bartycka 110A e-mail: warszawa@wios.warszawa.pl tel. 22 651 07 07; 22 651 06 60 http://www.wios.warszawa.pl ROCZNA

Bardziej szczegółowo

Deuterowa korekcja tła w praktyce

Deuterowa korekcja tła w praktyce Str. Tytułowa Deuterowa korekcja tła w praktyce mgr Jacek Sowiński jaceksow@sge.com.pl Plan Korekcja deuterowa 1. Czemu służy? 2. Jak to działa? 3. Kiedy włączyć? 4. Jak/czy i co regulować? 5. Jaki jest

Bardziej szczegółowo

Tabela 1. Tabela z informacjami ogólnymi odnośnie jednostki przekazującej sprawozdanie z Programu ochrony powietrza

Tabela 1. Tabela z informacjami ogólnymi odnośnie jednostki przekazującej sprawozdanie z Programu ochrony powietrza Wytyczne do sprawozdania z realizacji Program ochrony powietrza dla strefy opolskiej, ze względu na przekroczenie poziomów dopuszczalnych pyłu PM, pyłu PM2,5 oraz poziomu docelowego benzo(a)pirenu wraz

Bardziej szczegółowo

Protokół z wykonania pomiarów hałasu przy linii kolejowej nr 8 na odcinku Okęcie Czachówek.

Protokół z wykonania pomiarów hałasu przy linii kolejowej nr 8 na odcinku Okęcie Czachówek. Protokół z wykonania pomiarów hałasu przy linii kolejowej nr 8 na odcinku Okęcie Czachówek. Zleceniodawca: JACOBS POLSKA Al. Niepodległości 58 02-626 Warszawa Kraków, listopad 2011 1 SPIS TREŚCI 1 WSTĘP...

Bardziej szczegółowo

CEL 4. Natalia Golnik

CEL 4. Natalia Golnik Etap 15 Etap 16 Etap 17 Etap 18 CEL 4 OPRACOWANIE NOWYCH LUB UDOSKONALENIE PRZYRZĄDÓW DO POMIARÓW RADIOMETRYCZNYCH Natalia Golnik Narodowe Centrum Badań Jądrowych UWARUNKOWANIA WYBORU Rynek przyrządów

Bardziej szczegółowo

Potencjał OZE na obszarach wiejskich

Potencjał OZE na obszarach wiejskich Potencjał OZE na obszarach wiejskich Monitoring warunków pogodowych Z dużą rozdzielczością czasową zbierane są dane o pionowym profilu prędkości i kierunku wiatru, temperaturze, wilgotności, nasłonecznieniu

Bardziej szczegółowo

Babiogórski Park Narodowy.

Babiogórski Park Narodowy. Babiogórski Park Narodowy. Lokalizacja punktów pomiarowych i wyniki badań. Na terenie Babiogórskiego Parku Narodowego zlokalizowano 3 punkty pomiarowe. Pomiary prowadzono od stycznia do grudnia 2005 roku.

Bardziej szczegółowo

Aktualny stan jakości powietrza w Warszawie

Aktualny stan jakości powietrza w Warszawie Wojewódzki Inspektorat Ochrony Środowiska w Warszawie Mirosław Sałata Emilia Trębińska Aktualny stan jakości powietrza w Warszawie Powiat warszawski obejmuje obszar m.st. Warszawy o powierzchni prawie

Bardziej szczegółowo

Opłaty za przekroczenie warunków wprowadzania ścieków przemysłowych do urządzeń kanalizacyjnych

Opłaty za przekroczenie warunków wprowadzania ścieków przemysłowych do urządzeń kanalizacyjnych Opłaty za przekroczenie warunków wprowadzania ścieków przemysłowych do urządzeń kanalizacyjnych Podstawa prawna: 1. Rozporządzenie Ministra Budownictwa z dnia 28 czerwca 2006 roku w sprawie określenia

Bardziej szczegółowo

PRZYCZYNY ZŁEJ JAKOŚCI POWIETRZA W WOJEWÓDZTWIE ŚLĄSKIM ORAZ SPOSÓB INFORMOWANIA O JAKOŚCI POWIETRZA

PRZYCZYNY ZŁEJ JAKOŚCI POWIETRZA W WOJEWÓDZTWIE ŚLĄSKIM ORAZ SPOSÓB INFORMOWANIA O JAKOŚCI POWIETRZA PRZYCZYNY ZŁEJ JAKOŚCI POWIETRZA W WOJEWÓDZTWIE ŚLĄSKIM ORAZ SPOSÓB INFORMOWANIA O JAKOŚCI POWIETRZA Prezentacja przygotowana w Wojewódzkim Inspektoracie Ochrony Środowiska w Katowicach, Katowice, wrzesień

Bardziej szczegółowo

Zintegrowanego Systemu

Zintegrowanego Systemu Zintegrowany System Informacji o Zlewni - CRIS Dane meteorologiczne dla Zintegrowanego Systemu Informacji o Zlewni CRIS dr Czesław Kliś Instytut Ekologii Terenów Uprzemysłowionych w Katowicach Projekt

Bardziej szczegółowo

European Monitoring and Evaluation Programme (EMEP) cele, zadania, zobowiązania krajów członkowskich

European Monitoring and Evaluation Programme (EMEP) cele, zadania, zobowiązania krajów członkowskich European Monitoring and Evaluation Programme (EMEP) cele, zadania, zobowiązania krajów członkowskich dr inż. Grażyna Mitosek Instytut Ochrony Środowiska PIB IOŚ-PIB, Warszawa 21 marca 2011 1 Cele programu

Bardziej szczegółowo

Katowice GPW 2013. Zintegrowany system informatyczny do kompleksowego zarządzania siecią wodociągową. Jan Studziński

Katowice GPW 2013. Zintegrowany system informatyczny do kompleksowego zarządzania siecią wodociągową. Jan Studziński Katowice GPW 2013 Zintegrowany system informatyczny do kompleksowego zarządzania siecią wodociągową Jan Studziński 1 1. Wstęp Cel pracy Usprawnienie zarządzania siecią wodociągową za pomocą nowoczesnych

Bardziej szczegółowo

Jeżeli czegoś nie można zmierzyć, to nie można tego ulepszyć... Lord Kelvin (Wiliam Thomas)

Jeżeli czegoś nie można zmierzyć, to nie można tego ulepszyć... Lord Kelvin (Wiliam Thomas) Jeżeli czegoś nie można zmierzyć, to nie można tego ulepszyć... Lord Kelvin (Wiliam Thomas) M-300 APLIKACJE MIERNIK PROGRAMOWALNY Z ELEKTRONICZNĄ REJESTRACJĄ WYNIKÓW www.metronic.pl 2 Przykładowe aplikacje

Bardziej szczegółowo

Heskie Ministerstwo Środowiska, Ochrony Klimatu, Rolnictwa i Ochrony Konsumenta Planowanie utrzymania czystości powietrza w Hesji

Heskie Ministerstwo Środowiska, Ochrony Klimatu, Rolnictwa i Ochrony Konsumenta Planowanie utrzymania czystości powietrza w Hesji Heskie Ministerstwo Środowiska, Ochrony Klimatu, Rolnictwa i Ochrony Konsumenta Planowanie utrzymania czystości powietrza w Hesji Przykład planowania utrzymania czystości powietrza dla miasta Darmstadt

Bardziej szczegółowo

ZIMOWE WARSZTATY BADAWCZE FIZYKI ATMOSFERY SIECI NAUKOWEJ POLAND-AOD

ZIMOWE WARSZTATY BADAWCZE FIZYKI ATMOSFERY SIECI NAUKOWEJ POLAND-AOD ZIMOWE WARSZTATY BADAWCZE FIZYKI ATMOSFERY SIECI NAUKOWEJ POLAND-AOD 1 Celem warsztatów jest poznanie procesów fizycznych z udziałem aerozolu atmosferycznego zachodzących w dolnej troposferze w rejonie

Bardziej szczegółowo

Na podstawie art. 227 2 ustawy z dnia 26 czerwca 1974 r. - Kodeks pracy (Dz. U. z 1998 r. Nr 21, poz. 94, z późn. zm.) zarządza się, co następuje:

Na podstawie art. 227 2 ustawy z dnia 26 czerwca 1974 r. - Kodeks pracy (Dz. U. z 1998 r. Nr 21, poz. 94, z późn. zm.) zarządza się, co następuje: LexPolonica nr 2461011. Stan prawny 2014-01-12 Dz.U.2011.33.166 (R) Badania i pomiary czynników szkodliwych dla zdrowia w środowisku pracy ROZPORZĄDZENIE MINISTRA ZDROWIA z dnia 2 lutego 2011 r. w sprawie

Bardziej szczegółowo

Opłaty za przekroczenie warunków wprowadzania ścieków przemysłowych do urządzeń kanalizacyjnych

Opłaty za przekroczenie warunków wprowadzania ścieków przemysłowych do urządzeń kanalizacyjnych Opłaty za przekroczenie warunków wprowadzania ścieków przemysłowych do urządzeń kanalizacyjnych Podstawa prawna: 1. rozporządzenie Ministra Budownictwa z dnia 28 czerwca 2006 roku w sprawie określenia

Bardziej szczegółowo

Wpływ zawilgocenia ściany zewnętrznej budynku mieszkalnego na rozkład temperatur wewnętrznych

Wpływ zawilgocenia ściany zewnętrznej budynku mieszkalnego na rozkład temperatur wewnętrznych Wpływ zawilgocenia ściany zewnętrznej budynku mieszkalnego na rozkład temperatur wewnętrznych W wyniku programu badań transportu wilgoci i soli rozpuszczalnych w ścianach obiektów historycznych, przeprowadzono

Bardziej szczegółowo

Międzynarodowa Konferencja Doświadczenia w transgranicznym postępowaniu ze starymi zanieczyszczeniami, Drezno, 23.09.2013 r.

Międzynarodowa Konferencja Doświadczenia w transgranicznym postępowaniu ze starymi zanieczyszczeniami, Drezno, 23.09.2013 r. Doświadczenia w transgranicznym postępowaniu ze starymi zanieczyszczeniami, dr inż. Agnieszka Kolanek mgr inż. Barbara Marchlewska-Knych dr inż. Mariusz Adynkiewicz-Piragas Założenia projektu w zakresie

Bardziej szczegółowo

dr inż. Marek Zawilski, prof. P.Ł.

dr inż. Marek Zawilski, prof. P.Ł. UŻYTKOWANIE I OCHRONA ŚRODOWISKA W STRATEGII ZRÓWNOWAŻONEGO ROZWOJU Ograniczenie emisji zanieczyszczeń z terenów zurbanizowanych do środowiska PROBLEMY OBLICZANIA PRZEPŁYWÓW MAKSYMALNYCH PRAWDOPODOBNYCH

Bardziej szczegółowo

WM.0344.1.2015 Kraków, 24.09.2015 r. WOJEWÓDZKI INSPEKTORAT OCHRONY ŚRODOWISKA W KRAKOWIE

WM.0344.1.2015 Kraków, 24.09.2015 r. WOJEWÓDZKI INSPEKTORAT OCHRONY ŚRODOWISKA W KRAKOWIE WM.0344.1.2015 Kraków, 24.09.2015 r. WOJEWÓDZKI INSPEKTORAT OCHRONY ŚRODOWISKA W KRAKOWIE INFORMACJA O ZANIECZYSZCZENIU POWIETRZA W WOJEWÓDZTWIE MAŁOPOLSKIM W OKRESIE 1-31 LIPCA 2015 ROKU Opracował Wydział

Bardziej szczegółowo

PROGRAM OCHRONY POWIETRZA

PROGRAM OCHRONY POWIETRZA PROGRAM OCHRONY POWIETRZA DLA POWIATU KĘDZIERZYŃSKO-KOZIELSKIEGO Wydawnictwo dofinansowane ze środków Wojewódzkiego Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej w Opolu Biuro Studiów i Pomiarów Proekologicznych

Bardziej szczegółowo

Pomiar stężenia radonu i jego pochodnych w powietrzu atmosferycznym

Pomiar stężenia radonu i jego pochodnych w powietrzu atmosferycznym Wydział Fizyki PW - Laboratorium Fizyki i Techniki Jądrowej Pomiar stężenia radonu i jego pochodnych w powietrzu atmosferycznym Kalina Mamont-Cieśla 1, Magdalena Piekarz 1, Jan Pluta 2 -----------------------------------------------------------------

Bardziej szczegółowo

Sprawozdanie z badań nr 85/15 Hałas przemysłowy

Sprawozdanie z badań nr 85/15 Hałas przemysłowy Laboratorium ODAN Grzegorz Nadolski ul. S. Moniuszki 66I, 58-300 Wałbrzych Certyfikat Akredytacji Laboratorium Badawczego Nr AB 1227 wydany przez Polskie Centrum Akredytacji dnia 21.09.2010 ważny do dnia

Bardziej szczegółowo

w ramach realizacji V etapu umowy nr 48/2009/F pt.

w ramach realizacji V etapu umowy nr 48/2009/F pt. Sprawozdanie z realizacji zadania nr 4 w ramach realizacji V etapu umowy nr 48/2009/F pt. Realizacja programu Zintegrowanego Monitoringu Środowiska Przyrodniczego nadzór merytoryczny oraz prowadzenie pomiarów

Bardziej szczegółowo