Programy CAD w praktyce inŝynierskiej

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "Programy CAD w praktyce inŝynierskiej"

Transkrypt

1 Katedra Mikroelektroniki i Technik Informatycznych Politechniki Łódzkiej Programy CAD w praktyce inŝynierskiej Wykład VI Systemy pomiarowe dr inż. Piotr Pietrzak dmcs.pl pok. 54, tel dmcs.p..p.lodz.pl

2 Systemy kontrolno-pomiarowe A. Chwaleba, M. Poniski, A. Siedlecki: Metrologia elektryczna, WNT, Warszawa 2000

3 Ogólna struktura systemów kontrolno-pomiarowych MONITORING/NANDZÓR/STEROWANIE AKWIZYCJA DANYCH POMIAROWYCH Wzorzec pomiarowy Bufor danych Kryteria stanu, wartości graniczne Kondycjonowanie Przetwarzanie analogowo - cyfrowe Układy przetwarzania i analizy informacji pomiarowej Układy kontroli i porównywania z wielkościami zadanymi Pamięć programu Układ sterowania Pamięć danych Użytkownik Czujniki Nadzorowany obiekt

4 Systemy kontrolno-pomiarowe definicja System pomiarowy stanowi zbiór odpowiednio zestawionych i zorganizowanych środków technicznych (przyrządów, czujników i przetworników pomiarowych), objętych wspólnym sterowaniem wewnętrznym lub zewnętrznym, których zadaniem jest zbieranie informacji pomiarowych, przetwarzanie ich, archiwizacja a niekiedy także interpretacja.

5 Ogólna struktura systemów kontrolno-pomiarowych

6 Komunikacja w systemach kontrolno-pomiarowych Ekspert wewnętrzny Pomieszczenie kontrolne Serwer lokalnej bazy danych Ekspert zewnętrzny Ocrona dostępu Ochrona dostępu Sieć lokalna Sieć globalna Ekspert zewnętrzny Bramka wyjściowa Autonomiczny system nadzoru Sieć telefoni komórkowej Modem Sieć telefoniczna Bramka wyjściowa Autonomiczny system nadzoru

7 Komunikacja w systemach kontrolno-pomiarowych SIEĆ IEEE Procesor sieciowy (NCAP) IEEE IEEE Moduł interfejsu czujnika inteligentnego (STIM) Moduł interfejsu szyny czujników (TBIM) Czujnik Czujnik Czujnik Czujnik Model obiektu czujnika inteligentnego IEEE Czujnik pracujący w trybie mieszanym (MMT) Norma IEEE1451

8 Sposoby realizacji wielokanałowych systemów pomiarowych z próbkowaniem sekwencyjnym Czujnik 1 Czujnik 2 Czujnik n... Komutator Blok kondycjonowania sygnałów wejściowych Układ próbkująco - pamiętający Przetwornik analogowo - cyfrowy Blok przetwarzania i analizy danych pomiarowych Czujnik 1 Blok kondycjonowania sygnału wejściowego Układ próbkująco - pamiętający Przetwornik analogowo - cyfrowy z próbkowaniem jednoczesnym z wieloma przetwornikami A/C Czujnik 2 Blok kondycjonowania sygnału wejściowego Układ próbkująco - pamiętający Przetwornik analogowo - cyfrowy... Komutator Blok przetwarzania i analizy danych pomiarowych Czujnik n Blok kondycjonowania sygnału wejściowego Układ próbkująco - pamiętający Przetwornik analogowo - cyfrowy Czujnik 1 Blok kondycjonowania sygnału wejściowego Układ próbkująco - pamiętający z próbkowaniem jednoczesnym z jednym przetwornikiem A/C Czujnik 2 Blok kondycjonowania sygnału wejściowego Układ próbkująco - pamiętający... Komutator Przetwornik analogowo - cyfrowy Blok przetwarzania i analizy danych pomiarowych Czujnik n Blok kondycjonowania sygnału wejściowego Układ próbkująco - pamiętający

9 Wielokanałowe systemy pomiarowe komutatory Przełączniki źródła sygnału noszą nazwę komutatorów. W zależności od konfiguracji wewnętrznych łączników (kluczy) rozróżniamy multipleksery analogowe (wielu wejściom przyporządkowane jedno wyjście) oraz klucze analogowe (jednemu wejściu przyporządkowane jedno wyjście). Obecnie, komutatory produkowane są w postaci monolitycznych układów półprzewodnikowych. W zależności od zastosowanej technologii, rolę łączników pełnią w nich tranzystory polowe (ang. Junction Field Effect Transistor, JFET), polowe z izolowaną bramką (ang. Metal Oxide Semiconductor - FET, MOSFET) albo układy komplementarne tranzystorów polowych MOS (ang. Complementary Metal Oxide Semiconductor, CMOS). Łączniki półprzewodnikowe w porównaniu z łącznikami mechanicznymi (np. kontaktronami) odznaczają się większą niezawodnością oraz szybkością działania. Czas ich eksploatacji w przeciwieństwie do łączników mechanicznych jest praktycznie nieograniczony. Sterowanie nimi jest prostsze, a moc konieczna do ich wysterowania - mniejsza. Dodatkowo wymiary geometryczne komutatorów półprzewodnikowych w porównaniu z wymiarami większości ich mechanicznych odpowiedników są niewielkie.

10 Wielokanałowe systemy pomiarowe komutatory Niestety klucze półprzewodnikowe posiadają mniejszą rezystancję w stanie wyłączenia oraz większą rezystancję w stanie załączenia. Przykładowo, wartość rezystancji dren-źródło tranzystora MOS ze wzbogacanym kanałem typu n, który może pełnić rolę klucza analogowego w stanie wyłączenia sięga R OFF =10GΩ. W stanie załączenia rezystancja ta spada do wartości R ON =25 100Ω. Fakt ten może być przyczyną pojawiania się błędów przy podłączeniu wyjścia klucza do układu o małej wartości rezystancji (spadek napięcia na R ON ). Pomimo niewielkiej wartości, pojemność kanału tranzystora w stanie wyłączenia może być przyczyną występowania sprzężenia pomiędzy wejściem a wyjściem klucza. Drogą kompromisu, ograniczenie wpływu powyższych zjawisk wymaga dołączenia wyjścia komutatora półprzewodnikowego do układu o rezystancji wejściowej z zakresu 1kΩ 100kΩ. W przypadku użycia prostych komutatorów półprzewodnikowych należy pamiętać o zachowaniu właściwych relacji pomiędzy wartościami napięć sygnałów sterujących a wartościami sygnałów wejściowych (U GS U T ).

11 Podstawowe funkcje obwodów kondycjonowania Obwody kondycjonowania muszą zapewnić prawidłową współpracę przyrządu lub systemu z określonym typem przetwornika, w sposób nie powodujący utraty informacji ważnej z punktu widzenia danego zastosowania. Należy pamiętać, że każdy typ czujników podłączanych do systemu pomiarowego stawia obwodom kondycjonującym inne wymagania. Do podstawowych funkcji obwodów kondycjonowania należą: zabezpieczenie wejść układu, wzmacnianie, filtracja, przesuwanie składowej stałej sygnału.

12 Podstawowe funkcje obwodów kondycjonowania zabezpieczenie wejść W chwili podłączania czujnika do układu w silnie zakłóconym środowisku, w wyniku przepływu ładunku zgromadzonego w pojemności przewodów może nastąpić uszkodzenie układów wejściowych systemu elektronicznego. Negatywne skutki mogą wywołać także uszkodzenia kabli, czy niewłaściwe podłączenie czujnika. Są to powody, dla których wymagane jest, stosowanie zabezpieczeń wejść sygnałowych przyrządów. Stosowane zabezpieczenia muszą być w stanie uchronić przyrząd lub system pomiarowy przed uszkodzeniem, ale nie mogą wpłynąć negatywnie na jakość pomiarów.

13 Podstawowe funkcje obwodów kondycjonowania zabezpieczenie wejść Najczęściej stosuje się zabezpieczenia diodowe (diod Zenera, Schottky ego) lub zrealizowanych w oparciu o warystory. Jako dodatkowe zabezpieczenie często używane są transoptory lub wzmacniacze izolacyjne. W przypadku przepięcia mogą one ulec uszkodzeniu, jednak stanowią bardzo skuteczne zabezpieczenie pozostałej, bardziej kosztownej części układu. Należy pamiętać, że transoptory cechuje wysoka niestabilność parametrów oraz nieliniowość charakterystyki, co ogranicza zakres ich stosowania (należy stosować układy ze sprzężeniem zwrotnym). Coraz częściej jako zabezpieczenia wbudowane w układy scalone stosuje się obwody złożone z tranzystorów typu MOSFET.

14 Podstawowe funkcje obwodów kondycjonowania - wzmacnianie Wzmacniacze wstępne (przedwzmacniacze) stosowane w torze pomiarowym pozwalają zwiększyć amplitudę sygnału wejściowego, zmniejszając jednocześnie wpływ szumów wprowadzanych przez kolejne analogowe bloki układu. Dzięki odpowiednio dobranej wartości współczynnika wzmocnienia, przedwzmacniacze mogą przeprowadzać normalizację czułości czujnika (np. z 1,7mV/jednostkę na 100mV/jednostkę), co ułatwia określenie zmierzonej wartości oraz przeprowadzanie późniejszych obliczeń. Wzmacniacze wstępne często stanowią także układ dopasowujący impedancję źródła sygnału do obwodów układu pomiarowego. Bardzo ważną funkcją procesu wzmacniania jest dopasowanie zakresu zmian mierzonego sygnału do zakresu przetwarzania użytego przetwornika analogowo-cyfrowego (A/C). Od tego zależy rozdzielczość przetwarzania, jego dynamika, dokładność, a także minimalizacja wpływu błędów przetwornika na wynik pomiaru. Ostateczny zakres zmian sygnału doprowadzonego do wejść przetwornika A/C ustala najczęściej wzmacniacz wyjściowy bloku kondycjonowania.

15 Funkcje wzmacniacza w systemie pomiarowym POZYTYWNE wzmocnienie sygnału dopasowanie poziomów napięć dopasowanie impedancyjne porównanie sygnałów sumowanie sygnałów automatyczna regulacja wzmocnienia modulacja generacja sygnałów NEGATYWNE ograniczenie pasma przenoszenia zmiana przesunięcia fazy sygnału na wyjściu względem wejścia wprowadzenie zakłóceń własnych (szumy, U 0, I 0, I wej, R wyj ) zależność parametrów od czasu, napięcia zasilania, temperatury i innych

16 Podstawowe funkcje obwodów kondycjonowania filtracja (1) Filtracja jest jednym z elementów formowania sygnału, do którego zaliczane są wszelkie operacje zmiany jego zależności względem czasu, częstotliwości lub innego sygnału (przesuwniki fazy, detektory wartości maksymalnej, średniej, skutecznej, układy całkowania, różniczkowania itp.) Ogólnie można stwierdzić, iż podstawowym zadaniem filtrów stosowanych w systemach pomiarowych jest ograniczenie pasma częstotliwości badanych sygnałów i wydzielenie składowych znajdujących się w żądanym paśmie częstotliwości. Należy pamiętać, że filtry wprowadzają przesunięcie fazy sygnału wyjściowego względem sygnału wejściowego, przy czym bardzo często wartość tego przesunięcia jest różna dla składowych o różnych częstotliwościach.

17 Podstawowe funkcje obwodów kondycjonowania filtracja (2) W przypadku współpracy bloku kondycjonowania z przetwornikami o nieliniowej charakterystyce częstotliwościowej (amplitudowej lub fazowej), stosowanie filtru umożliwia linearyzację odpowiedzi czujnika. Ograniczenie górnego zakresu pasma jest także niezbędne z punktu widzenia procesu przetwarzania sygnału analogowego na postać cyfrową. Zgodnie z twierdzeniem Shannona, sygnał musi być próbkowany z częstotliwością przynajmniej dwa razy większą od maksymalnej częstotliwości przetwarzanego sygnału. Niespełnienie tego wymogu powoduje zniekształcenie częstotliwościowego widma amplitudowego przez składowe sygnału o częstotliwościach większych od połowy częstotliwości próbkowania. Zjawisko to nosi nazwę aliasingu. Obustronna redukcja pasma częstotliwości (filtr pasmowoprzepustowy), pozwala obniżyć wpływ zakłóceń i szumów zarówno o niskich, jak i wysokich częstotliwościach, negatywnie wpływających na dokładność pomiaru.

18 Przetwarzanie sygnału na postać cyfrową Głównym zadaniem układów przetwarzania analogowo-cyfrowego jest przekształcanie sygnału analogowego na równoważny sygnał cyfrowy. Przetwarzanie ciągłego sygnału analogowego na sygnał cyfrowy można podzielić na trzy zasadnicze procesy: próbkowanie, kwantowanie, kodowanie. Sygnał analogowy Sygnał cyfrowy Proces technologiczny Przetwornik Analogowo-cyfrowy Komputer

19 Przetwarzanie sygnału na postać cyfrową - próbkowanie Próbkowanie zwane inaczej dyskretyzacją jest realizowane poprzez pobieranie w określonych odstępach czasu próbek wartości sygnału wejściowego w sposób umożliwiający jak najwierniejsze odtworzenie tego sygnału. Analizując proces próbkowania przyjmuje się próbkowanie okresowe o okresie T S i częstotliwości f S =1/T S. Proces próbkowania jest równoważny operacji iloczynu przebiegu wejściowego przez ciąg impulsów próbkujących o jednostkowej amplitudzie d(t kt S ). Wartość uzyskanych w ten sposób próbek sygnału x(t) można wyrazić równaniem: X S (kt S ) = x(kt S ) d(t kt S ) W procesie próbkowania konieczne staje się określenie minimalnej częstotliwości próbkowania, dla której możliwe jest odtworzenie sygnału wejściowego x(t) na podstawie próbek.

20 Przetwarzanie sygnału na postać cyfrową Wartość minimalnej częstotliwości próbkowania określa twierdzenie Shannona, które mówi, że przebieg ściśle dolno-pasmowy jest całkowicie określony przez próbki pobierane z częstotliwością, co najmniej dwukrotnie większą od maksymalnej częstotliwości występującej w widmie próbkowanego sygnału. W przypadku, kiedy warunek ten nie jest spełniony odtworzony przebieg ulega zniekształceniu (w odniesieniu do oryginalnego). Jest to spowodowane nakładaniem się widm sygnału po próbkowaniu (ang. aliasing) W celu uniknięcia tego zjawiska należy zwiększyć częstotliwość próbkowania lub ograniczyć pasmo sygnału próbkowanego. Przy obecnym stanie techniki wytwarzania układów scalonych, w praktyce często stosuje się znacznie większe częstotliwości impulsów próbkujących, uzyskując w ten sposób tzw. nadpróbkowanie sygnału.

21 Przetwarzanie sygnału na postać cyfrową Sygnał wyjściowy przetwornika A/C jest reprezentowany za pomocą kodu cyfrowego, będącego zbiorem stanów dwójkowych (zer i jedynek logicznych). W praktyce stosowanych jest wiele rodzajów kodów cyfrowych. Do zapisu liczb dodatnich stosowane są tzw. kody unipolarne, np.: naturalny kod dwójkowy, zapis dziesiętny kodowany dwójkowo BCD (ang. Binary Coded Decimal). Do zapisu liczb dodatnich i ujemnych stosuje się tzw. kody bipolarne, np.: znak moduł, przesunięty kod dwójkowy, uzupełnień do 2, uzupełnień do 1, kod Graya.

22 Przetwarzanie sygnału na postać cyfrową Rozdzielczość Jest określona jako najmniejsza wartość sygnału wejściowego rozróżnialna przez przetwornik. Jeśli jest wyrażona w miliwoltach, można wyznaczyć ją z zależności: gdzie: U FS nominalny pełny zakres przetwarzania, n liczba bitów słowa wyjściowego. Rozdzielczość często jest wyrażana w najprostszy sposób jako liczba bitów n słowa wyjściowego przetwornika.

23 Parametry przetworników A/C Błąd kwantyzacji Jest następstwem procesu kwantowania, w którym wejściowemu sygnałowi analogowemu U IN zostaje przyporządkowany cyfrowy sygnał n, wybrany ze skończonego zbioru przedziałów kwantowania q. Powoduje to niejednoznaczność pomiędzy sygnałem analogowym a cyfrowym wyrażoną błędem kwantyzacji. Charakterystyka przetwarzania przetwornika 3-bitowego Zmiany wartości błędu kwantyzacji w funkcji napięcia wejściowego U IN dla przetwornika 3-bitowego

24 Przetwarzanie sygnału na postać cyfrową Nominalny pełen zakres przetwarzania Jest wartością napięcia przetwarzanego U FS =q2 n, odpowiadającą maksymalnej wartości słowa wyjściowego ( ) powiększonej o 1. Rzeczywisty zakres przetwarzania Jest wartością napicia przetwarzanego U INmax =q(2n-1), odpowiadającą maksymalnej wartością słowa wyjściowego ( ). Dokładność bezwzględna przetwornika Jest określana jako różnica między teoretyczną i rzeczywistą wartością napięcia wejściowego U IN, powodującą powstanie na wyjściu określonej wartości cyfrowej, przy czym wartość U IN wyznacza się jako punkty środków przedziałów kwantowania na idealnej i rzeczywistej charakterystyce przetwarzania. Dokładność względna Jest określana jako wartość dokładności bezwzględnej odniesionej do pełnego, nominalnego zakresu przetwarzania i wyrażana jest w procentach lub w częściach wartości najmniej znaczącego bitu.

25 Przetwarzanie sygnału na postać cyfrową Nieliniowość całkowa Jest określana jako maksymalne, względne odchylenie ( U IN ) max rzeczywistej charakterystyki przetwarzania n=f(u IN ) od charakterystyki idealnej, stanowiącej prostą, łączącą skrajne punkty zakresu przetwarzania. Charakterystykę rzeczywistą wyznacza się jako linię łączącą środki przedziałów napicia UIN, odpowiadających kolejnym wartościom cyfrowym na wyjściu przetwornika. Nieliniowość całkowa jest określana liczbowo jako:

26 Przetwarzanie sygnału na postać cyfrową Nieliniowość różniczkowa Jest określana poprzez wyznaczenie różnicy między sąsiednimi wartościami napięcia wejściowego U IN, powodującymi zmianę słowa wyjściowego o wartość najmniej znaczącego bitu (LSB). Nieliniowość różniczkowa jest podawana w procentach jako maksymalne względne odchylenie tej różnicy od jej wartości średniej w całym zakresie przetwarzania lub wyrażana jest w ułamkach wartości LSB, co należy rozumieć jako ułamek wartości analogowego przedziału kwantowania q odpowiadającego 1 LSB.

27 Przetwarzanie sygnału na postać cyfrową Błąd przesunięcia zera Jest określany przez wartość przesunięcia U IN0 rzeczywistej charakterystyki przetwornika względem charakterystyki idealnej, przechodzącej przez punkt zerowy. Jest on zazwyczaj wyrażony w jednostkach napięcia wejściowego.

28 Przetwarzanie sygnału na postać cyfrową Zakres dynamiczny przetwornika można obliczyć jako stosunek pełnego nominalnego zakresu przetwarzania 2nq do wartości przedziału kwantowania U q FS n =20 log2 = 6, 02 db Stosunek sygnału do szumu (S/N) można obliczyć jako stosunek wartości maksymalnej sygnału równej 2nq do wartości skutecznej szumu kwantyzacji SNR db σ 2 = 10log = 6,02n+ 10,79+ 10logσx σ 2 x 2 e Maksymalna częstotliwość próbkowania jest liczbą trudną do zdefiniowania. Można przyjąć następującą definicję: maksymalna częstotliwość próbkowania to taka częstotliwość, przy której zakres dynamiczny przetwornika analogowo-cyfrowego, mierzony w paśmie Nyquista, maleje o 3dB lub 1/2 bitu. n

29 Przetwarzanie sygnału na postać cyfrową Czas akwizycji to czas, jaki upływa od chwili wystąpienia impulsu sterującego do chwili, w której wartość napięcia na kondensatorze wejściowego układu próbkująco-pamiętającego osiągnie (z określoną dokładnością) wartość napięcia doprowadzonego do wejścia tego układu. Czas apertury odnosi się do wejściowego układu próbkująco-pamiętajcego i określa czas, który upływa między impulsem sterującym a chwilą, w której rzeczywiście następuje zapamiętanie próbki.

30 Klasyfikacja metod przetwarzania a/c

31 Właściwości poszczególnych metod przetwarzania a/c Metoda bezpośredniego porównania (przetworniki typu flash) Najszybsza metoda przetwarzania A/C (15 do 300MSpS) Rozdzielczość 4 do 10 bitów Krótki czas apertury nie wymagają stosowania układów SH Metoda kompensacji wagowej Dobra dokładność Rozdzielczość 8 do 12 bitów Duża szybkość (1µs 50µs) Krótki czas apertury nie wymagają stosowania układów SH Wrażliwa na występowanie zakłóceń szpilkowych Obserwowane są nieliniowości charakterystyki przetwarzania Niekiedy występuje błąd gubienia kodów Metoda przetwarzania napięcia na częstotliwość Rozdzielczość do 12 bitów Szybkość przetwarzania 1µs 100µs Liniowa charakterystyka przetwarzania (rzędu 0,01% do nawet 0,002%) Częstotliwościowy sygnał wyjściowy może być w prosty sposób uśredniony

32 Właściwości poszczególnych metod przetwarzania a/c Metoda jednokrotnego całkowania Ograniczona dokładność ze względu na parametry kondensatora i komparatora Wysoka rozdzielczość Równomierny rozkład poziomów porównania Metoda dwukrotnego całkowania Bardzo duża dokładność (brak wrażliwości na stałość parametrów podzespołów wewnętrznych) Rozdzielczość 10 do 18 bitów Wolna Implementowane procedury automatycznego zerowania Wymagane jest rozdzielenie zasilania obwodów analogowych i cyfrowych oraz zapewnienie właściwej filtracji napięć zasilających (przenikanie zakłóceń) Przy właściwym doborze czasu przetwarzania umożliwia wyeliminowanie wpływu zakłóceń sieciowych

33 Właściwości poszczególnych metod przetwarzania a/c Metoda Sigma - Delta Rozdzielczość do 24 bitów Wolna Liniowa charakterystyka przetwarzania Częstotliwość próbkowania wielokrotnie przekracza częstotliwość Nyquista (Energia szumów skupia się w tym przypadku w zakresie wyższych częstotliwości, co pozwala na ich stosunkowo łatwe odfiltrowanie) Uśrednia sygnał wejściowy odporność na zakłócenia impulsowe Duża wartość współczynnika odstępu sygnał-szum (nawet do 120dB)

34 Podstawowe kryteria wyboru przetwornika rozdzielczość szybkość przetwarzania dokładność zakres wartości napięć sygnału wejściowego (unipolarne, bipolarne) rodzaj układu wejściowego (różnicowy, z multiplekserem, z układem próbkująco-pamiętającym) rodzaj interfejsu wyjściowego (szeregowy, równoległy, czy w prosty sposób można podłączyć układ do mikrokontrolera, czy wyprowadzony jest sygnał przerwania) wartości napięć zasilających pobór prądu wartość oraz sposób podłączenia źródła napięcia odniesienia (czy jest wbudowane i czy można podłączyć zewnętrzne) wartość impedancji wejściowej wymiary obudowy cena

Struktury specjalizowane wykorzystywane w mikrokontrolerach

Struktury specjalizowane wykorzystywane w mikrokontrolerach Struktury specjalizowane wykorzystywane w mikrokontrolerach Przetworniki analogowo-cyfrowe i cyfrowoanalogowe Interfejsy komunikacyjne Zegary czasu rzeczywistego Układy nadzorujące Układy generacji sygnałów

Bardziej szczegółowo

Przetworniki A/C i C/A w systemach mikroprocesorowych

Przetworniki A/C i C/A w systemach mikroprocesorowych Przetworniki A/C i C/A w systemach mikroprocesorowych 1 Przetwornik A/C i C/A Przetworniki analogowo-cyfrowe (A/C) i cyfrowoanalogowe (C/A) to układy elektroniczne umożliwiające przesyłanie informacji

Bardziej szczegółowo

Przetworniki C/A. Ryszard J. Barczyński, 2016 Materiały dydaktyczne do użytku wewnętrznego

Przetworniki C/A. Ryszard J. Barczyński, 2016 Materiały dydaktyczne do użytku wewnętrznego Przetworniki C/A Ryszard J. Barczyński, 2016 Materiały dydaktyczne do użytku wewnętrznego Przetwarzanie C/A i A/C Większość rzeczywistych sygnałów to sygnały analogowe. By je przetwarzać w dzisiejszych

Bardziej szczegółowo

PRZETWORNIKI C / A PODSTAWOWE PARAMETRY

PRZETWORNIKI C / A PODSTAWOWE PARAMETRY PRZETWORIKI C / A PODSTAWOWE PARAMETRY Rozdzielczość przetwornika C/A - Określa ją liczba - bitów słowa wejściowego. - Definiuje się ją równieŝ przez wartość związaną z najmniej znaczącym bitem (LSB),

Bardziej szczegółowo

Przetworniki A/C. Ryszard J. Barczyński, 2010 2015 Materiały dydaktyczne do użytku wewnętrznego

Przetworniki A/C. Ryszard J. Barczyński, 2010 2015 Materiały dydaktyczne do użytku wewnętrznego Przetworniki A/C Ryszard J. Barczyński, 2010 2015 Materiały dydaktyczne do użytku wewnętrznego Parametry przetworników analogowo cyfrowych Podstawowe parametry przetworników wpływające na ich dokładność

Bardziej szczegółowo

Zastosowania mikrokontrolerów w przemyśle

Zastosowania mikrokontrolerów w przemyśle Zastosowania mikrokontrolerów w przemyśle Cezary MAJ Katedra Mikroelektroniki i Technik Informatycznych Współpraca z pamięciami zewnętrznymi Interfejs równoległy (szyna adresowa i danych) Multipleksowanie

Bardziej szczegółowo

Badanie przetworników A/C i C/A

Badanie przetworników A/C i C/A 9 POLITECHNIKA POZNAŃSKA KATEDRA STEROWANIA I INŻYNIERII SYSTEMÓW Pracownia Układów Elektronicznych i Przetwarzania Sygnałów ELEKTRONICZNE SYSTEMY POMIAROWE Instrukcja do ćwiczeń laboratoryjnych Badanie

Bardziej szczegółowo

Liniowe układy scalone. Przetwarzanie A/C i C/A cz. 1

Liniowe układy scalone. Przetwarzanie A/C i C/A cz. 1 Liniowe układy scalone Przetwarzanie A/C i C/A cz. 1 Przetworniki A/C i C/A Przetworniki analogowo-cyfrowe (A/C, ADC) ich zadaniem jest przekształcenie sygnału analogowego na równoważny mu dyskretny sygnał

Bardziej szczegółowo

Próbkowanie czyli dyskretyzacja argumentów funkcji x(t)) polega na kolejnym pobieraniu próbek wartości sygnału w pewnych odstępach czasu.

Próbkowanie czyli dyskretyzacja argumentów funkcji x(t)) polega na kolejnym pobieraniu próbek wartości sygnału w pewnych odstępach czasu. Większość urządzeń pomiarowych lub rejestratorów sygnałów w systemach pomiarowych kontaktujących się bezpośrednio z obiektami badań reaguje na oddziaływania fizyczne (np. temperatura, napięcie elektryczne

Bardziej szczegółowo

Przetworniki analogowo-cyfrowe - budowa i działanie" anie"

Przetworniki analogowo-cyfrowe - budowa i działanie anie Przetworniki analogowo-cyfrowe - budowa i działanie" anie" Wprowadzenie Wiele urządzeń pomiarowych wyposaŝonych jest obecnie w przetworniki A/C. Końcówki takich urządzeń to najczęściej typowe interfejsy

Bardziej szczegółowo

Klasyfikacja metod przetwarzania analogowo cyfrowego (A/C, A/D)

Klasyfikacja metod przetwarzania analogowo cyfrowego (A/C, A/D) Klasyfikacja metod przetwarzania analogowo cyfrowego (A/C, A/D) Metody pośrednie Metody bezpośrednie czasowa częstotliwościowa kompensacyjna bezpośredniego porównania prosta z podwójnym całkowaniem z potrójnym

Bardziej szczegółowo

Wyjścia analogowe w sterownikach, regulatorach

Wyjścia analogowe w sterownikach, regulatorach Wyjścia analogowe w sterownikach, regulatorach 1 Sygnały wejściowe/wyjściowe w sterowniku PLC Izolacja galwaniczna obwodów sterownika Zasilanie sterownika Elementy sygnalizacyjne Wejścia logiczne (dwustanowe)

Bardziej szczegółowo

Spis treści Przełączanie złożonych układów liniowych z pojedynczym elementem reaktancyjnym 28

Spis treści Przełączanie złożonych układów liniowych z pojedynczym elementem reaktancyjnym 28 Spis treści CZE ŚĆ ANALOGOWA 1. Wstęp do układów elektronicznych............................. 10 1.1. Filtr dolnoprzepustowy RC.............................. 13 1.2. Filtr górnoprzepustowy RC..............................

Bardziej szczegółowo

Liniowe układy scalone w technice cyfrowej

Liniowe układy scalone w technice cyfrowej Liniowe układy scalone w technice cyfrowej Wykład 6 Zastosowania wzmacniaczy operacyjnych: konwertery prąd-napięcie i napięcie-prąd, źródła prądowe i napięciowe, przesuwnik fazowy Konwerter prąd-napięcie

Bardziej szczegółowo

ĆWICZENIE nr 3. Badanie podstawowych parametrów metrologicznych przetworników analogowo-cyfrowych

ĆWICZENIE nr 3. Badanie podstawowych parametrów metrologicznych przetworników analogowo-cyfrowych Politechnika Łódzka Katedra Przyrządów Półprzewodnikowych i Optoelektronicznych WWW.DSOD.PL LABORATORIUM METROLOGII ELEKTRONICZNEJ ĆWICZENIE nr 3 Badanie podstawowych parametrów metrologicznych przetworników

Bardziej szczegółowo

Wzmacniacze operacyjne

Wzmacniacze operacyjne Wzmacniacze operacyjne Cel ćwiczenia Celem ćwiczenia jest badanie podstawowych układów pracy wzmacniaczy operacyjnych. Wymagania Wstęp 1. Zasada działania wzmacniacza operacyjnego. 2. Ujemne sprzężenie

Bardziej szczegółowo

Liniowe układy scalone. Komparatory napięcia i ich zastosowanie

Liniowe układy scalone. Komparatory napięcia i ich zastosowanie Liniowe układy scalone Komparatory napięcia i ich zastosowanie Komparator Zadaniem komparatora jest wytworzenie sygnału logicznego 0 lub 1 na wyjściu w zależności od znaku różnicy napięć wejściowych Jest

Bardziej szczegółowo

ĆWICZENIE 15 BADANIE WZMACNIACZY MOCY MAŁEJ CZĘSTOTLIWOŚCI

ĆWICZENIE 15 BADANIE WZMACNIACZY MOCY MAŁEJ CZĘSTOTLIWOŚCI 1 ĆWICZENIE 15 BADANIE WZMACNIACZY MOCY MAŁEJ CZĘSTOTLIWOŚCI 15.1. CEL ĆWICZENIA Celem ćwiczenia jest poznanie podstawowych właściwości wzmacniaczy mocy małej częstotliwości oraz przyswojenie umiejętności

Bardziej szczegółowo

Liniowe układy scalone w technice cyfrowej

Liniowe układy scalone w technice cyfrowej Liniowe układy scalone w technice cyfrowej Dr inż. Adam Klimowicz konsultacje: wtorek, 9:15 12:00 czwartek, 9:15 10:00 pok. 132 aklim@wi.pb.edu.pl Literatura Łakomy M. Zabrodzki J. : Liniowe układy scalone

Bardziej szczegółowo

PODSTAWY ELEKTRONIKI TEMATY ZALICZENIOWE

PODSTAWY ELEKTRONIKI TEMATY ZALICZENIOWE PODSTAWY ELEKTRONIKI TEMATY ZALICZENIOWE 1. Wyznaczanie charakterystyk statycznych diody półprzewodnikowej a) Jakie napięcie pokaże woltomierz, jeśli wiadomo, że Uzas = 11V, R = 1,1kΩ a napięcie Zenera

Bardziej szczegółowo

Badanie przetworników AC różnych typów

Badanie przetworników AC różnych typów WOJSKOWA AKADEMIA TECHNICZNA im. Jarosława Dąbrowskiego Badanie przetworników AC różnych typów Ćwiczenia Laboratoryjne - Metrologia II mgr inż. Bartosz Brzozowski Warszawa 2015 1 Cel ćwiczenia laboratoryjnego

Bardziej szczegółowo

Ćw. 7 Przetworniki A/C i C/A

Ćw. 7 Przetworniki A/C i C/A Ćw. 7 Przetworniki A/C i C/A 1. Cel ćwiczenia Celem ćwiczenia jest zapoznanie się z zasadami przetwarzania sygnałów analogowych na cyfrowe i cyfrowych na analogowe poprzez zbadanie przetworników A/C i

Bardziej szczegółowo

Wejścia analogowe w sterownikach, regulatorach, układach automatyki

Wejścia analogowe w sterownikach, regulatorach, układach automatyki Wejścia analogowe w sterownikach, regulatorach, układach automatyki 1 Sygnały wejściowe/wyjściowe w sterowniku PLC Izolacja galwaniczna obwodów sterownika Zasilanie sterownika Elementy sygnalizacyjne Wejścia

Bardziej szczegółowo

BADANIE WŁAŚCIWOŚCI UKŁADÓW PÓBKUJĄCO- PAMIĘTAJĄCYCH

BADANIE WŁAŚCIWOŚCI UKŁADÓW PÓBKUJĄCO- PAMIĘTAJĄCYCH BADANIE WŁAŚCIWOŚCI UKŁADÓW PÓBKUJĄCO- PAMIĘTAJĄCYCH 1. Budowa i zasada działania układu próbkująco-pamiętającego. Układami próbkująco pamiętającymi (ang. sample-hold) nazywa się całą grupę układów spełniających

Bardziej szczegółowo

Architektura przetworników A/C. Adam Drózd

Architektura przetworników A/C. Adam Drózd Architektura przetworników A/C Adam Drózd Rozdział 1 Architektura przetworników A/C Rozwój techniki cyfrowej spowodował opacownie wielu zasad działania i praktycznych rozwiązań przetworników analogowo

Bardziej szczegółowo

Temat: Wzmacniacze operacyjne wprowadzenie

Temat: Wzmacniacze operacyjne wprowadzenie Temat: Wzmacniacze operacyjne wprowadzenie.wzmacniacz operacyjny schemat. Charakterystyka wzmacniacza operacyjnego 3. Podstawowe właściwości wzmacniacza operacyjnego bardzo dużym wzmocnieniem napięciowym

Bardziej szczegółowo

Komputerowe systemy pomiarowe. Dr Zbigniew Kozioł - wykład Mgr Mariusz Woźny - laboratorium

Komputerowe systemy pomiarowe. Dr Zbigniew Kozioł - wykład Mgr Mariusz Woźny - laboratorium Komputerowe systemy pomiarowe Dr Zbigniew Kozioł - wykład Mgr Mariusz Woźny - laboratorium 1 - Cel zajęć - Orientacyjny plan wykładu - Zasady zaliczania przedmiotu - Literatura Klasyfikacja systemów pomiarowych

Bardziej szczegółowo

PRZETWORNIKI A/C I C/A.

PRZETWORNIKI A/C I C/A. Przetworniki A/C i C/A 0 z 8 PRACOWNIA ENERGOELEKTRONICZNA w ZST Radom 2006/2007 PRZETWORNIKI A/C I C/A. Przed wykonaniem ćwiczenia powinieneś znać odpowiedzi na 4 pierwsze pytania i polecenia. Po wykonaniu

Bardziej szczegółowo

PL B1. AKADEMIA GÓRNICZO-HUTNICZA IM. STANISŁAWA STASZICA W KRAKOWIE, Kraków, PL BUP 14/12

PL B1. AKADEMIA GÓRNICZO-HUTNICZA IM. STANISŁAWA STASZICA W KRAKOWIE, Kraków, PL BUP 14/12 PL 218560 B1 RZECZPOSPOLITA POLSKA (12) OPIS PATENTOWY (19) PL (11) 218560 (13) B1 (21) Numer zgłoszenia: 393408 (51) Int.Cl. H03F 3/18 (2006.01) Urząd Patentowy Rzeczypospolitej Polskiej (22) Data zgłoszenia:

Bardziej szczegółowo

Tranzystory bipolarne. Właściwości wzmacniaczy w układzie wspólnego kolektora.

Tranzystory bipolarne. Właściwości wzmacniaczy w układzie wspólnego kolektora. I. Cel ćwiczenia ĆWICZENIE 6 Tranzystory bipolarne. Właściwości wzmacniaczy w układzie wspólnego kolektora. Badanie właściwości wzmacniaczy tranzystorowych pracujących w układzie wspólnego kolektora. II.

Bardziej szczegółowo

Ćw. 7 Wyznaczanie parametrów rzeczywistych wzmacniaczy operacyjnych (płytka wzm. I)

Ćw. 7 Wyznaczanie parametrów rzeczywistych wzmacniaczy operacyjnych (płytka wzm. I) Ćw. 7 Wyznaczanie parametrów rzeczywistych wzmacniaczy operacyjnych (płytka wzm. I) Celem ćwiczenia jest wyznaczenie parametrów typowego wzmacniacza operacyjnego. Ćwiczenie ma pokazać w jakich warunkach

Bardziej szczegółowo

Liniowe układy scalone. Wykład 4 Parametry wzmacniaczy operacyjnych

Liniowe układy scalone. Wykład 4 Parametry wzmacniaczy operacyjnych Liniowe układy scalone Wykład 4 Parametry wzmacniaczy operacyjnych 1. Wzmocnienie napięciowe z otwartą pętlą ang. open loop voltage gain Stosunek zmiany napięcia wyjściowego do wywołującej ją zmiany różnicowego

Bardziej szczegółowo

Teoria przetwarzania A/C i C/A.

Teoria przetwarzania A/C i C/A. Teoria przetwarzania A/C i C/A. Autor: Bartłomiej Gorczyński Cyfrowe metody przetwarzania sygnałów polegają na przetworzeniu badanego sygnału analogowego w sygnał cyfrowy reprezentowany ciągiem słów binarnych

Bardziej szczegółowo

Wydział Elektryczny. Temat i plan wykładu. Politechnika Białostocka. Wzmacniacze

Wydział Elektryczny. Temat i plan wykładu. Politechnika Białostocka. Wzmacniacze Politechnika Białostocka Temat i plan wykładu Wydział Elektryczny Wzmacniacze 1. Wprowadzenie 2. Klasyfikacja i podstawowe parametry 3. Wzmacniacz w układzie OE 4. Wtórnik emiterowy 5. Wzmacniacz róŝnicowy

Bardziej szczegółowo

Wzmacniacze operacyjne

Wzmacniacze operacyjne Temat i plan wykładu Wzmacniacze operacyjne. Wprowadzenie 2. Podstawowe parametry i układy pracy 3. Wzmacniacz odwracający i nieodwracający 4. kład całkujący, różniczkujący, różnicowy 5. Konwerter prąd-napięcie

Bardziej szczegółowo

Ćwiczenie 2a. Pomiar napięcia z izolacją galwaniczną Doświadczalne badania charakterystyk układów pomiarowych CZUJNIKI POMIAROWE I ELEMENTY WYKONAWCZE

Ćwiczenie 2a. Pomiar napięcia z izolacją galwaniczną Doświadczalne badania charakterystyk układów pomiarowych CZUJNIKI POMIAROWE I ELEMENTY WYKONAWCZE Politechnika Łódzka Katedra Mikroelektroniki i Technik Informatycznych 90-924 Łódź, ul. Wólczańska 221/223, bud. B18 tel. 42 631 26 28 faks 42 636 03 27 e-mail secretary@dmcs.p.lodz.pl http://www.dmcs.p.lodz.pl

Bardziej szczegółowo

Przykładowe rozwiązanie zadania dla zawodu technik telekomunikacji

Przykładowe rozwiązanie zadania dla zawodu technik telekomunikacji PROJEKT REALIZACJI PRAC ZWIĄZANYCH Z URUCHOMIENIEM I TESTOWANIEM KODERA I DEKODERA PCM ORAZ WYKONANIE PRAC OBEJMUJĄCYCH OPRACOWANIE WYNIKÓW POMIARÓW Z URUCHOMIENIA I SPRAWDZENIA DZIAŁANIA JEGO CZĘŚCI CYFROWEJ

Bardziej szczegółowo

Laboratorium Elektroniki

Laboratorium Elektroniki Wydział Mechaniczno-Energetyczny Laboratorium Elektroniki Badanie wzmacniaczy tranzystorowych i operacyjnych 1. Wstęp teoretyczny Wzmacniacze są bardzo często i szeroko stosowanym układem elektronicznym.

Bardziej szczegółowo

Imię i nazwisko (e mail) Grupa:

Imię i nazwisko (e mail) Grupa: Wydział: EAIiE Kierunek: Imię i nazwisko (e mail) Rok: Grupa: Zespół: Data wykonania: LABORATORIUM METROLOGII Ćw. 12: Przetworniki analogowo cyfrowe i cyfrowo analogowe budowa i zastosowanie. Ocena: Podpis

Bardziej szczegółowo

Programy CAD w praktyce inŝynierskiej

Programy CAD w praktyce inŝynierskiej Katedra Mikroelektroniki i Technik Informatycznych Politechniki Łódzkiej Programy CAD w praktyce inŝynierskiej dr inż. Piotr Pietrzak pietrzak@dmcs dmcs.pl pok. 54, tel. 631 26 20 www.dmcs dmcs.p..p.lodz.pl

Bardziej szczegółowo

Definicja kwantowania i próbkowania Sieci rezystorowe R-2R w przetwornikach C/A Klasyfikacja metody przetwarzania A/C Przetwarzanie A/C typu sigma

Definicja kwantowania i próbkowania Sieci rezystorowe R-2R w przetwornikach C/A Klasyfikacja metody przetwarzania A/C Przetwarzanie A/C typu sigma Ćwiczenie numer 8 Przetworniki analogowo/cyfrowe i cyfrowo/analogowe Zagadnienia do przygotowania Definicja kwantowania i próbkowania Sieci rezystorowe R-2R w przetwornikach C/A Klasyfikacja metody przetwarzania

Bardziej szczegółowo

1 Dana jest funkcja logiczna f(x 3, x 2, x 1, x 0 )= (1, 3, 5, 7, 12, 13, 15 (4, 6, 9))*.

1 Dana jest funkcja logiczna f(x 3, x 2, x 1, x 0 )= (1, 3, 5, 7, 12, 13, 15 (4, 6, 9))*. EUROELEKTRA Ogólnopolska Olimpiada Wiedzy Elektrycznej i Elektronicznej Rok szkolny 0/0 Odpowiedzi do zadań dla grupy elektronicznej na zawody II stopnia (okręgowe) Dana jest funkcja logiczna f(x 3, x,

Bardziej szczegółowo

Pytania podstawowe dla studentów studiów II-go stopnia kierunku Elektrotechnika VI Komisji egzaminów dyplomowych

Pytania podstawowe dla studentów studiów II-go stopnia kierunku Elektrotechnika VI Komisji egzaminów dyplomowych Pytania podstawowe dla studentów studiów II-go stopnia kierunku Elektrotechnika VI Komisji egzaminów dyplomowych 0 Podstawy metrologii 1. Co to jest pomiar? 2. Niepewność pomiaru, sposób obliczania. 3.

Bardziej szczegółowo

Przetworniki AC i CA

Przetworniki AC i CA KATEDRA INFORMATYKI Wydział EAIiE AGH Laboratorium Techniki Mikroprocesorowej Ćwiczenie 4 Przetworniki AC i CA Cel ćwiczenia Celem ćwiczenia jest poznanie budowy i zasady działania wybranych rodzajów przetworników

Bardziej szczegółowo

Rys. Podstawowy system przetwarzania cyfrowego sygnałów analogowych

Rys. Podstawowy system przetwarzania cyfrowego sygnałów analogowych TEORIA PRÓBKOWANIA Podstawy teorii pobierania próbek. Schemat blokowy typowego systemu pobierającego w czasie rzeczywistym próbki danych jest pokazany na rysunku poniżej. W rzeczywistych układach konwersji

Bardziej szczegółowo

WSTĘP DO ELEKTRONIKI

WSTĘP DO ELEKTRONIKI WSTĘP DO ELEKTRONIKI Część VI Sprzężenie zwrotne Wzmacniacz operacyjny Wzmacniacz operacyjny w układach z ujemnym i dodatnim sprzężeniem zwrotnym Janusz Brzychczyk IF UJ Sprzężenie zwrotne Sprzężeniem

Bardziej szczegółowo

1. Rezonansowe wzmacniacze mocy wielkiej częstotliwości 2. Generatory drgań sinusoidalnych

1. Rezonansowe wzmacniacze mocy wielkiej częstotliwości 2. Generatory drgań sinusoidalnych Spis treści Przedmowa 11 Wykaz ważniejszych oznaczeń 13 1. Rezonansowe wzmacniacze mocy wielkiej częstotliwości 19 1.1. Wprowadzenie 19 1.2. Zasada pracy i ogólne własności rezonansowych wzmacniaczy mocy

Bardziej szczegółowo

POMIARY WIELKOŚCI NIEELEKTRYCZNYCH

POMIARY WIELKOŚCI NIEELEKTRYCZNYCH POMIARY WIELKOŚCI NIEELEKTRYCZNYCH Dr inż. Eligiusz PAWŁOWSKI Politechnika Lubelska Wydział Elektrotechniki i Informatyki Prezentacja do wykładu dla EMST Semestr letni Wykład nr 2 Prawo autorskie Niniejsze

Bardziej szczegółowo

Detektor Fazowy. Marcin Polkowski 23 stycznia 2008

Detektor Fazowy. Marcin Polkowski 23 stycznia 2008 Detektor Fazowy Marcin Polkowski marcin@polkowski.eu 23 stycznia 2008 Streszczenie Raport z ćwiczenia, którego celem było zapoznanie się z działaniem detektora fazowego umożliwiającego pomiar słabych i

Bardziej szczegółowo

Rys Schemat parametrycznego stabilizatora napięcia

Rys Schemat parametrycznego stabilizatora napięcia ĆWICZENIE 12 BADANIE STABILIZATORÓW NAPIĘCIA STAŁEGO 12.1. CEL ĆWICZENIA Celem ćwiczenia jest poznanie zasady działania, budowy oraz podstawowych właściwości różnych typów stabilizatorów półprzewodnikowych

Bardziej szczegółowo

Przetworniki analogowo-cyfrowe

Przetworniki analogowo-cyfrowe POLITECHNIKA ŚLĄSKA WYDZIAŁ INŻYNIERII ŚRODOWISKA I ENERGETYKI INSTYTUT MASZYN I URZĄDZEŃ ENERGETYCZNYCH LABORATORIUM ELEKTRYCZNE Przetworniki analogowo-cyfrowe (E-11) opracował: sprawdził: dr inż. Włodzimierz

Bardziej szczegółowo

Wymiar: Forma: Semestr: 30 h wykład VII 30 h laboratoria VII

Wymiar: Forma: Semestr: 30 h wykład VII 30 h laboratoria VII Pomiary przemysłowe Wymiar: Forma: Semestr: 30 h wykład VII 30 h laboratoria VII Efekty kształcenia: Ma uporządkowaną i pogłębioną wiedzę z zakresu metod pomiarów wielkości fizycznych w przemyśle. Zna

Bardziej szczegółowo

Zespół Szkół Łączności w Krakowie. Badanie parametrów wzmacniacza mocy. Nr w dzienniku. Imię i nazwisko

Zespół Szkół Łączności w Krakowie. Badanie parametrów wzmacniacza mocy. Nr w dzienniku. Imię i nazwisko Klasa Imię i nazwisko Nr w dzienniku espół Szkół Łączności w Krakowie Pracownia elektroniczna Nr ćw. Temat ćwiczenia Data Ocena Podpis Badanie parametrów wzmacniacza mocy 1. apoznać się ze schematem aplikacyjnym

Bardziej szczegółowo

Część 4. Zagadnienia szczególne. b. Sterowanie prądowe i tryb graniczny prądu dławika

Część 4. Zagadnienia szczególne. b. Sterowanie prądowe i tryb graniczny prądu dławika Część 4 Zagadnienia szczególne b. Sterowanie prądowe i tryb graniczny prądu dławika Idea sterowania prądowego sygnał sterujący pseudo-prądowy prąd tranzystora Pomiar prądu tranzystora Zegar Q1 załączony

Bardziej szczegółowo

Tranzystorowe wzmacniacze OE OB OC. na tranzystorach bipolarnych

Tranzystorowe wzmacniacze OE OB OC. na tranzystorach bipolarnych Tranzystorowe wzmacniacze OE OB OC na tranzystorach bipolarnych Wzmacniacz jest to urządzenie elektroniczne, którego zadaniem jest : proporcjonalne zwiększenie amplitudy wszystkich składowych widma sygnału

Bardziej szczegółowo

Przetworniki analogowo-cyfrowe (A/C)

Przetworniki analogowo-cyfrowe (A/C) Przetworniki analogowo-cyfrowe (A/C) Przetworniki analogowo-cyfrowe to urządzenia, przetwarzające ciągły analogowy sygnał wejściowy jedno wejście na odpowiadający mu dyskretny cyfrowy sygnał wyjściowy

Bardziej szczegółowo

Przetwarzanie AC i CA

Przetwarzanie AC i CA 1 Elektroniki Elektroniki Elektroniki Elektroniki Elektroniki Katedr Przetwarzanie AC i CA Instrukcja do ćwiczenia laboratoryjnego opracował: Łukasz Buczek 05.2015 1. Cel ćwiczenia 2 Celem ćwiczenia jest

Bardziej szczegółowo

Ćwiczenie 4: Próbkowanie sygnałów

Ćwiczenie 4: Próbkowanie sygnałów Politechnika Warszawska Instytut Radioelektroniki Zakład Radiokomunikacji STUDIA MAGISTERSKIE DZIENNE LABORATORIUM SYGNAŁÓW MODULACJI I SYSTEMÓW Ćwiczenie 4: Próbkowanie sygnałów Opracował dr inż. Andrzej

Bardziej szczegółowo

Sposób korekcji pasma częstotliwości w strukturach monolitycznych i układ do korekcji pasma częstotliwości w strukturach monolitycznych

Sposób korekcji pasma częstotliwości w strukturach monolitycznych i układ do korekcji pasma częstotliwości w strukturach monolitycznych PL 220246 B1 RZECZPOSPOLITA POLSKA (12) OPIS PATENTOWY (19) PL (11) 220246 (13) B1 (21) Numer zgłoszenia: 397627 (51) Int.Cl. H03G 3/10 (2006.01) H03H 11/12 (2006.01) Urząd Patentowy Rzeczypospolitej Polskiej

Bardziej szczegółowo

Ćwiczenie: "Mierniki cyfrowe"

Ćwiczenie: Mierniki cyfrowe Ćwiczenie: "Mierniki cyfrowe" Opracowane w ramach projektu: "Informatyka mój sposób na poznanie i opisanie świata realizowanego przez Warszawską Wyższą Szkołę Informatyki. Zakres ćwiczenia: Próbkowanie

Bardziej szczegółowo

Katedra Przyrządów Półprzewodnikowych i Optoelektronicznych Laboratorium Przyrządów Półprzewodnikowych. Ćwiczenie 4

Katedra Przyrządów Półprzewodnikowych i Optoelektronicznych Laboratorium Przyrządów Półprzewodnikowych. Ćwiczenie 4 Ćwiczenie 4 Cel ćwiczenia Celem ćwiczenia jest poznanie charakterystyk statycznych układów scalonych CMOS oraz ich własności dynamicznych podczas procesu przełączania. Wiadomości podstawowe. Budowa i działanie

Bardziej szczegółowo

Ćwiczenie 2: pomiar charakterystyk i częstotliwości granicznych wzmacniacza napięcia REGIONALNE CENTRUM EDUKACJI ZAWODOWEJ W BIŁGORAJU

Ćwiczenie 2: pomiar charakterystyk i częstotliwości granicznych wzmacniacza napięcia REGIONALNE CENTRUM EDUKACJI ZAWODOWEJ W BIŁGORAJU REGIONALNE CENTRUM EDUKACJI ZAWODOWEJ W BIŁGORAJU R C E Z w B I Ł G O R A J U LABORATORIUM pomiarów elektronicznych UKŁADÓW ANALOGOWYCH Ćwiczenie 2: pomiar charakterystyk i częstotliwości granicznych wzmacniacza

Bardziej szczegółowo

ELEMENTY UKŁADÓW ENERGOELEKTRONICZNYCH

ELEMENTY UKŁADÓW ENERGOELEKTRONICZNYCH Politechnika Warszawska Wydział Elektryczny ELEMENTY UKŁADÓW ENERGOELEKTRONICZNYCH Piotr Grzejszczak Mieczysław Nowak P W Instytut Sterowania i Elektroniki Przemysłowej 2015 Wiadomości ogólne Tranzystor

Bardziej szczegółowo

Spis treści 3. Spis treści

Spis treści 3. Spis treści Spis treści 3 Spis treści Przedmowa 11 1. Pomiary wielkości elektrycznych 13 1.1. Przyrządy pomiarowe 16 1.2. Woltomierze elektromagnetyczne 18 1.3. Amperomierze elektromagnetyczne 19 1.4. Watomierze prądu

Bardziej szczegółowo

Wzmacniacze operacyjne.

Wzmacniacze operacyjne. Wzmacniacze operacyjne Jacek.Szczytko@fuw.edu.pl Polecam dla początkujących! Piotr Górecki Wzmacniacze operacyjne Jak to działa? Powtórzenie: dzielnik napięcia R 2 Jeśli pominiemy prąd płynący przez wyjście:

Bardziej szczegółowo

Światłowodowy kanał transmisyjny w paśmie podstawowym

Światłowodowy kanał transmisyjny w paśmie podstawowym kanał transmisyjny w paśmie podstawowym Układ do transmisji binarnej w paśmie podstawowym jest przedstawiony na rys.1. Medium transmisyjne stanowi światłowód gradientowy o długości 3 km. Źródłem światła

Bardziej szczegółowo

PRZEWODNIK PO PRZEDMIOCIE

PRZEWODNIK PO PRZEDMIOCIE Nazwa przedmiotu: Kierunek: Energetyka Rodzaj przedmiotu: kierunkowy ogólny Rodzaj zajęć: wykład, laboratorium I KARTA PRZEDMIOTU CEL PRZEDMIOTU PRZEWODNIK PO PRZEDMIOCIE C1. Uzyskanie podstawowej wiedzy

Bardziej szczegółowo

Rozwiązanie zadania opracowali: H. Kasprowicz, A. Kłosek

Rozwiązanie zadania opracowali: H. Kasprowicz, A. Kłosek Treść zadania praktycznego Rozwiązanie zadania opracowali: H. Kasprowicz, A. Kłosek Opracuj projekt realizacji prac związanych z uruchomieniem i sprawdzeniem działania zasilacza impulsowego małej mocy

Bardziej szczegółowo

Ćwiczenie nr 65. Badanie wzmacniacza mocy

Ćwiczenie nr 65. Badanie wzmacniacza mocy Ćwiczenie nr 65 Badanie wzmacniacza mocy 1. Cel ćwiczenia Celem ćwiczenia jest poznanie podstawowych parametrów wzmacniaczy oraz wyznaczenie charakterystyk opisujących ich właściwości na przykładzie wzmacniacza

Bardziej szczegółowo

(54) (12) OPIS PATENTOWY (19) PL (11) (13) B1 PL B1 C23F 13/04 C23F 13/22 H02M 7/155

(54) (12) OPIS PATENTOWY (19) PL (11) (13) B1 PL B1 C23F 13/04 C23F 13/22 H02M 7/155 RZECZPOSPOLITA POLSKA (12) OPIS PATENTOWY (19) PL (11) 169318 (13) B1 Urząd Patentowy Rzeczypospolitej Polskiej (21) Numer zgłoszenia: 296640 (22) Data zgłoszenia: 16.11.1992 (51) IntCl6: H02M 7/155 C23F

Bardziej szczegółowo

Laboratorium Metrologii

Laboratorium Metrologii Laboratorium Metrologii Ćwiczenie nr 3 Oddziaływanie przyrządów na badany obiekt I Zagadnienia do przygotowania na kartkówkę: 1 Zdefiniować pojęcie: prąd elektryczny Podać odpowiednią zależność fizyczną

Bardziej szczegółowo

Ćwiczenie 5. Zastosowanie tranzystorów bipolarnych cd. Wzmacniacze MOSFET

Ćwiczenie 5. Zastosowanie tranzystorów bipolarnych cd. Wzmacniacze MOSFET Ćwiczenie 5 Zastosowanie tranzystorów bipolarnych cd. Wzmacniacze MOSFET Układ Super Alfa czyli tranzystory w układzie Darlingtona Zbuduj układ jak na rysunku i zaobserwuj dla jakiego położenia potencjometru

Bardziej szczegółowo

Sprawdzian wiadomości z jednostki szkoleniowej M3.JM1.JS3 Użytkowanie kart dźwiękowych, głośników i mikrofonów

Sprawdzian wiadomości z jednostki szkoleniowej M3.JM1.JS3 Użytkowanie kart dźwiękowych, głośników i mikrofonów Sprawdzian wiadomości z jednostki szkoleniowej M3.JM1.JS3 Użytkowanie kart dźwiękowych, głośników i mikrofonów 1. Przekształcenie sygnału analogowego na postać cyfrową określamy mianem: a. digitalizacji

Bardziej szczegółowo

Wzmacniacz operacyjny zastosowania liniowe. Wrocław 2009

Wzmacniacz operacyjny zastosowania liniowe. Wrocław 2009 Wzmacniacz operacyjny zastosowania linio Wrocław 009 wzmocnienie różnico Pole wzmocnienia 3dB częstotliwość graniczna k D [db] -3dB 0dB/dek 0 db f ca f T Tłumienie sygnału wspólnego - OT ins M[ V / V ]

Bardziej szczegółowo

1. Modulacja analogowa, 2. Modulacja cyfrowa

1. Modulacja analogowa, 2. Modulacja cyfrowa MODULACJA W16 SMK 2005-05-30 Jest operacja mnożenia. Jest procesem nakładania informacji w postaci sygnału informacyjnego m.(t) na inny przebieg o wyższej częstotliwości, nazywany falą nośną. Przyczyna

Bardziej szczegółowo

Państwowa WyŜsza Szkoła Zawodowa w Pile Studia Stacjonarne i niestacjonarne PODSTAWY ELEKTRONIKI rok akademicki 2008/2009

Państwowa WyŜsza Szkoła Zawodowa w Pile Studia Stacjonarne i niestacjonarne PODSTAWY ELEKTRONIKI rok akademicki 2008/2009 Państwowa WyŜsza Szkoła Zawodowa w Pile Studia Stacjonarne i niestacjonarne PODSTAWY ELEKTRONIKI rok akademicki 008/009 St. Stacjonarne: Semestr III - 45 h wykłady, 5h ćwicz. audytor., 5h ćwicz. lab. St.

Bardziej szczegółowo

A-6. Wzmacniacze operacyjne w układach nieliniowych (diody)

A-6. Wzmacniacze operacyjne w układach nieliniowych (diody) A-6. Wzmacniacze operacyjne w układach nieliniowych (diody) I. Zakres ćwiczenia 1. Zastosowanie diod i wzmacniacza operacyjnego µa741 w następujących układach nieliniowych: a) generator funkcyjny b) wzmacniacz

Bardziej szczegółowo

Wzmacniacze napięciowe z tranzystorami komplementarnymi CMOS

Wzmacniacze napięciowe z tranzystorami komplementarnymi CMOS Wzmacniacze napięciowe z tranzystorami komplementarnymi CMOS Cel ćwiczenia: Praktyczne wykorzystanie wiadomości do projektowania wzmacniacza z tranzystorami CMOS Badanie wpływu parametrów geometrycznych

Bardziej szczegółowo

Imię.. Nazwisko Nr Indeksu...

Imię.. Nazwisko Nr Indeksu... (V) (V) (V) (V) Układy elektroniczne 2 Zestaw pytań przykładowych Łódź 213 1) Podaj różnicę pomiędzy szumem a zniekształceniem. 2) Podaj różnicę pomiędzy szumem a zakłóceniem. 3) Dlaczego sprawność wzmacniacza

Bardziej szczegółowo

Schemat funkcjonalny układu automatycznej regulacji

Schemat funkcjonalny układu automatycznej regulacji Schemat funkcjonalny układu automatycznej regulacji zadajnik (adjuster) rejestracja regulator (controller) urządzenia kontrolno-pomiarowe stacyjka (a/m stadion) sterowanie ręczne (manual) elementy pomiarowe

Bardziej szczegółowo

ASTOR IC200ALG320 4 wyjścia analogowe prądowe. Rozdzielczość 12 bitów. Kod: B8. 4-kanałowy moduł ALG320 przetwarza sygnały cyfrowe o rozdzielczości 12

ASTOR IC200ALG320 4 wyjścia analogowe prądowe. Rozdzielczość 12 bitów. Kod: B8. 4-kanałowy moduł ALG320 przetwarza sygnały cyfrowe o rozdzielczości 12 2.11 MODUŁY WYJŚĆ ANALOGOWYCH IC200ALG320 4 wyjścia analogowe prądowe, rozdzielczość 12 bitów IC200ALG321 4 wyjścia analogowe napięciowe (0 10 VDC), rozdzielczość 12 bitów IC200ALG322 4 wyjścia analogowe

Bardziej szczegółowo

Układy transmisji bezprzewodowej w technice scalonej, wybrane zagadnienia

Układy transmisji bezprzewodowej w technice scalonej, wybrane zagadnienia Układy transmisji bezprzewodowej w technice scalonej, wybrane zagadnienia Evatronix S.A. 6 maja 2013 Tematyka wykładów Wprowadzenie Tor odbiorczy i nadawczy, funkcje, spotykane rozwiazania wady i zalety,

Bardziej szczegółowo

Wzmacniacz jako generator. Warunki generacji

Wzmacniacz jako generator. Warunki generacji Generatory napięcia sinusoidalnego Drgania sinusoidalne można uzyskać Poprzez utworzenie wzmacniacza, który dla jednej częstotliwości miałby wzmocnienie równe nieskończoności. Poprzez odtłumienie rzeczywistego

Bardziej szczegółowo

Rozdział 5. Przetwarzanie analogowo-cyfrowe (A C)

Rozdział 5. Przetwarzanie analogowo-cyfrowe (A C) 5. 0. W p r ow adzen ie 1 2 1 Rozdział 5 Przetwarzanie analogowo-cyfrowe (A C) sygnał przetwarzanie A/C sygnał analogowy cyfrowy ciągły dyskretny próbkowanie: zamiana sygnału ciągłego na dyskretny konwersja

Bardziej szczegółowo

Dynamiczne badanie wzmacniacza operacyjnego- ćwiczenie 8

Dynamiczne badanie wzmacniacza operacyjnego- ćwiczenie 8 Dynamiczne badanie wzmacniacza operacyjnego- ćwiczenie 8 1. Cel ćwiczenia Celem ćwiczenia jest dynamiczne badanie wzmacniacza operacyjnego, oraz zapoznanie się z metodami wyznaczania charakterystyk częstotliwościowych.

Bardziej szczegółowo

Wzmacniacz operacyjny

Wzmacniacz operacyjny parametry i zastosowania Ryszard J. Barczyński, 2016 Politechnika Gdańska, Wydział FTiMS, Katedra Fizyki Ciała Stałego Materiały dydaktyczne do użytku wewnętrznego (klasyka: Fairchild ua702) 1965 Wzmacniacze

Bardziej szczegółowo

Moduł wejść/wyjść VersaPoint

Moduł wejść/wyjść VersaPoint Analogowy wyjściowy napięciowo-prądowy o rozdzielczości 16 bitów 1 kanałowy Moduł obsługuje wyjście analogowe sygnały napięciowe lub prądowe. Moduł pracuje z rozdzielczością 16 bitów. Parametry techniczne

Bardziej szczegółowo

Analiza właściwości filtra selektywnego

Analiza właściwości filtra selektywnego Ćwiczenie 2 Analiza właściwości filtra selektywnego Program ćwiczenia. Zapoznanie się z przykładową strukturą filtra selektywnego 2 rzędu i zakresami jego parametrów. 2. Analiza widma sygnału prostokątnego..

Bardziej szczegółowo

Politechnika Białostocka

Politechnika Białostocka Politechnika Białostocka Wydział Elektryczny Katedra Automatyki i Elektroniki Instrukcja do ćwiczeń laboratoryjnych z przedmiotu: ELEKTRONIKA EKS1A300024 ZASTOSOWANIE WZMACNIACZY OPERACYJNYCH W UKŁADACH

Bardziej szczegółowo

Architektura przetworników A/C

Architektura przetworników A/C Architektura przetworników A/C Rozwój techniki cyfrowej spowodował opracowanie wielu zasad działania i praktycznych rozwiązao przetworników analogowo cyfrowych dla różnych zastosowao. Ze względu na rozwiązania

Bardziej szczegółowo

Proste układy wykonawcze

Proste układy wykonawcze Proste układy wykonawcze sterowanie przekaźnikami, tyrystorami i małymi silnikami elektrycznymi Ryszard J. Barczyński, 2016 Politechnika Gdańska, Wydział FTiMS, Katedra Fizyki Ciała Stałego Materiały dydaktyczne

Bardziej szczegółowo

LABORATORIUM ELEKTROTECHNIKI POMIAR PRZESUNIĘCIA FAZOWEGO

LABORATORIUM ELEKTROTECHNIKI POMIAR PRZESUNIĘCIA FAZOWEGO POLITECHNIKA ŚLĄSKA WYDZIAŁ TRANSPORTU KATEDRA LOGISTYKI I TRANSPORTU PRZEMYSŁOWEGO NR 1 POMIAR PRZESUNIĘCIA FAZOWEGO Katowice, październik 5r. CEL ĆWICZENIA Poznanie zjawiska przesunięcia fazowego. ZESTAW

Bardziej szczegółowo

UKŁAD SCALONY. Cyfrowe układy można podzielić ze względu na różne kryteria, na przykład sposób przetwarzania informacji, technologię wykonania.

UKŁAD SCALONY. Cyfrowe układy można podzielić ze względu na różne kryteria, na przykład sposób przetwarzania informacji, technologię wykonania. UKŁDAY CYFROWE Układy cyfrowe są w praktyce realizowane różnymi technikami. W prostych urządzeniach automatyki powszechnie stosowane są układy elektryczne, wykorzystujące przekaźniki jako podstawowe elementy

Bardziej szczegółowo

PL B1. INSTYTUT MECHANIKI GÓROTWORU POLSKIEJ AKADEMII NAUK, Kraków, PL BUP 21/08. PAWEŁ LIGĘZA, Kraków, PL

PL B1. INSTYTUT MECHANIKI GÓROTWORU POLSKIEJ AKADEMII NAUK, Kraków, PL BUP 21/08. PAWEŁ LIGĘZA, Kraków, PL RZECZPOSPOLITA POLSKA (12) OPIS PATENTOWY (19) PL (11) 209493 (13) B1 (21) Numer zgłoszenia: 382135 (51) Int.Cl. G01F 1/698 (2006.01) G01P 5/12 (2006.01) Urząd Patentowy Rzeczypospolitej Polskiej (22)

Bardziej szczegółowo

Wzmacniacze. Klasyfikacja wzmacniaczy Wtórniki Wzmacniacz różnicowy Wzmacniacz operacyjny

Wzmacniacze. Klasyfikacja wzmacniaczy Wtórniki Wzmacniacz różnicowy Wzmacniacz operacyjny Wzmacniacze Klasyfikacja wzmacniaczy Wtórniki Wzmacniacz różnicowy Wzmacniacz operacyjny Zasilanie Z i I we I wy E s M we Wzmacniacz wy Z L Masa Wzmacniacze 2 Podział wzmacniaczy na klasy Klasa A ηmax

Bardziej szczegółowo

Lekcja 19. Temat: Wzmacniacze pośrednich częstotliwości.

Lekcja 19. Temat: Wzmacniacze pośrednich częstotliwości. Lekcja 19 Temat: Wzmacniacze pośrednich częstotliwości. Wzmacniacze pośrednich częstotliwości zazwyczaj są trzy- lub czterostopniowe, gdyż sygnał na ich wejściu musi być znacznie wzmocniony niż we wzmacniaczu

Bardziej szczegółowo

Ćwiczenie 4 BADANIE MULTIMETRÓW DLA FUNKCJI POMIARU NAPIĘCIA ZMIENNEGO

Ćwiczenie 4 BADANIE MULTIMETRÓW DLA FUNKCJI POMIARU NAPIĘCIA ZMIENNEGO Ćwiczenie 4 BADANIE MLTIMETÓW DLA FNKCJI POMIA NAPIĘCIA ZMIENNEGO autor: dr hab. inż. Adam Kowalczyk, prof. Pz I. Cel ćwiczenia Celem ćwiczenia jest eksperymentalne badanie wybranych właściwości metrologicznych

Bardziej szczegółowo

Modernizacja spektrometru EPR na pasmo X firmy Bruker model ESP-300 Autorzy: Jan Duchiewicz, Andrzej Francik, Andrzej L. Dobrucki, Andrzej Sadowski,

Modernizacja spektrometru EPR na pasmo X firmy Bruker model ESP-300 Autorzy: Jan Duchiewicz, Andrzej Francik, Andrzej L. Dobrucki, Andrzej Sadowski, Modernizacja spektrometru EPR na pasmo X firmy Bruker model ESP-300 Autorzy: Jan Duchiewicz, Andrzej Francik, Andrzej L. Dobrucki, Andrzej Sadowski, Stanisław Walesiak (Politechnika Wrocławska, ITTiA),

Bardziej szczegółowo