Tybet pociągiem na dach świata

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "Tybet pociągiem na dach świata"

Transkrypt

1 Górka Z., Więcław-Michniewska J. (red.), 2009, Badania i podróŝe krakowskich geografów. Tom IV, Polskie Towarzystwo Geograficzne Oddział w Krakowie, Kraków. Bernadetta Zawilińska Tybet pociągiem na dach świata Tybet ze względu na niezwykłe połoŝenie w sercu Azji, na WyŜynie Tybetańskiej nazywany jest często krainą na dachu świata. Dach ten wyniesiony średnio m n.p.m., otaczają wielkie łańcuchy górskie: od strony południowej Himalaje, na zachodzie Karakorum, na wschodzie Góry Chino-Tybetańskie, a po stronie północnej pasma Kunlun (ryc. 1). W południowej części WyŜyny Tybetańskiej ciągnie się potęŝny łańcuch górski Transhimalaje, z najwyŝszym szczytem Gyala Peri (7294 m n.p.m.). Po jego północnej stronie roztaczają się suche, bezodpływowe kotliny w wielkimi słonymi jeziorami oraz pustynny i bezludny płaskowyŝ Chan Tang, z odosobnionymi pasmami górskimi (m.in. Tanggula-szan). Ryc. 1. Tybet Źródło: opracowanie własne 139

2 Dach świata z powodu trudnej dostępności komunikacyjnej oraz prowadzonej polityki izolacjonizmu, przez wieki pozostawał jednym z najbardziej niedostępnych i tajemniczych miejsc na Ziemi. Po chińskiej inwazji suwerenne państwo Tybet w większości wchłonięte zostało przez prowincje chińskie - Qinghai, Gansu, Yunnan i Sichuan, a jedynie mniej niŝ połowa kraju stanowi obecnie Tybetański Region Autonomiczny (TRA) 1. Niestety wskutek prowadzonej przez Chiny polityki, kultura tybetańska została niemalŝe zupełnie zniszczona, zaś jej pozostałości sprowadzono do roli atrakcji turystycznej. Niedostępny niegdyś kraj jest dziś intensywnie kolonizowany przez chińskich osadników i rozjeŝdŝany terenowymi samochodami przez bogatych, głównie chińskich turystów, a jego rdzenni mieszkańcy stanowią marginalizowaną i jawnie dyskryminowaną mniejszość narodowościową. W większych tybetańskich miastach, a zwłaszcza stolicy Lhasie, jedynie widok otaczających gór, brak wszechobecnego w chińskich miastach smogu oraz towarzysząca nam na tych wysokościach zadyszka, pozwalają przypuszczać, Ŝe wyjechaliśmy z etnicznie chińskich terenów. Tybetańczycy, wbrew oficjalnym statystykom, stają się mniejszością we własnym kraju 2, a ich dawne dzielnice mieszkaniowe zostały wyburzone, bądź zdominowane przez gwałtownie rozwijającą się chińską zabudowę. W centrach miast, w miejscu starych domów, powstały rozległe place, na których ustawiono chińskie pomniki, w tym równieŝ monumenty upamiętniające wyzwolenie Tybetu. Współcześnie chińskie władze nie burzą juŝ klasztorów i nie mordują na masową skalę mieszkańców 3, nie oznacza to jednak zmiany kierunku prowadzonej polityki. Zmieniono jedynie metody, lecz cel pozostaje ten sam trwałe związanie Tybetu z Chinami i utrzymanie pełnej kontroli nad tym obszarem. Deklarowane przez rząd chiński działania na rzecz rozwoju społeczno-gospodarczego Tybetu oraz przeznaczane na ten cel ogromne sumy pieniędzy rzeczywiście sprzyjają rozwojowi, ale chińskiej gospodarki i chińskiego społeczeństwa w Tybecie. 1 W 1950 r. Tybet zajmował powierzchnię 2,5 tys. km 2, współczesny TRA zajmuje zaledwie 1,2 tys. km 2. W granicach TRA pozostała zaledwie jedna trzecia Tybetańczyków. 2 Central Tibetan Administration (Department of Information & International Relations) podaje, Ŝe na terenach zamieszkanych przez 6 mln Tybetańczyków, obok rdzennych mieszkańców Ŝyje obecnie 7,5 mln chińskich osadników, zaś w samej Lhasie proporcja ludności chińskiej do tybetańskiej wynosi 2:1 (Tibet's environment: A Crucial Issue 3 Okupację chińską przypłaciło Ŝyciem ponad 1200 tys. Tybetańczyków, a więc jedna piąta narodu, a w gruzach legły niemal wszystkie z 6259 klasztorów (Kozieł 2005). 140

3 Przykład stanowi m.in. otwarta w 1 lipca 2006 r. linia kolejowa z Golmud w prowincji Qinghai do Lhasy. Oficjalnie kolej ta ma być czynnikiem przyspieszenia rozwoju gospodarczego Tybetu, lecz oczywistym jest, Ŝe jej główne cele mają charakter polityczny i militarny. Międzynarodowe organizacje działające na rzecz Tybetu podkreślają, Ŝe połączenie kolejowe znacząco ułatwi wywóz bogactw naturalnych z regionu, rozlokowanie na tych terenach broni nuklearnej i kolejnych baz wojskowych oraz składowanie odpadów radioaktywnych, które juŝ obecnie są masowo przywoŝone do bezludnych części płaskowyŝu. Ponadto poprawa dostępności komunikacyjnej sprzyjała będzie dalszemu napływowi chińskich osadników oraz chińskich towarów, które zdominowały juŝ rynek w Tybecie. Otwarcie kolei spowoduje niewątpliwie znaczny wzrost ruchu turystycznego, który zaznaczył się juŝ w pierwszych latach jej funkcjonowania, lecz niestety turystyka w niewielkim stopniu jest czynnikiem poprawy warunków Ŝycia Tybetańczyków. Sektor usług turystycznych pozostaje bowiem w rękach napływowej ludności chińskiej, a dochody z biletów wstępu do klasztorów i muzeów oraz wszelkich innych opłat, którymi obciąŝani są turyści odpływają do chińskiego budŝetu (Tybet. Fakty 1993). NiezaleŜnie od przyczyn budowy, kolej do Tybetu jest niewątpliwie niezwykłym osiągnięciem techniki oraz jedną z najbardziej atrakcyjnych linii kolejowych na świecie. Turystom umoŝliwia ona łatwy i stosunkowo tani dojazd do Lhasy, gdyŝ przed 2006 rokiem podróŝ taka wiązała się z wysokimi kosztami biletów lotniczych, bądź męczącą, pięćdziesięciogodzinną jazdą autobusem z sąsiedniej prowincji Qinghai, z której prowadzi droga wybudowana w latach pięćdziesiątych (po włączeniu Tybetu do Chin). Obecnie przejazd z Pekinu (4064 km) zajmuje zaledwie 47 godzin i 28 min., a ceny biletów wahają się od 49$ w klasie hard seat do 158$ w przedziale soft sleeper. PodróŜ przebiega w komfortowych warunkach nowoczesne, klimatyzowane wagony wyposaŝone są w instalację tlenową, posiadają duŝe okna i szyby z filtrami UV. Problem stanowi jedynie zakup biletu, gdyŝ bilety na miejsca leŝące (hard sleeper lub soft sleeper) moŝna kupić w praktyce jedynie 10 dni przed odjazdem pociągu. Wcześniej nie są sprzedawane, a później są juŝ wykupione przez agencje turystyczne. Istnieje moŝliwość zakupu biletu poprzez agencję, lecz cena jest znacznie wyŝsza, a ponadto Ŝadna agencja nie sprzeda biletu turyście nie mającemu pozwolenia na wjazd do Tybetu (permitu). Oczywiście permit taki moŝna równieŝ, po odpowiednio wyŝszej 141

4 cenie, uzyskać poprzez agencję. Innym, bardzo rzadko wybieranym przez turystów rozwiązaniem, jest nielegalny wjazd do Tybetu, pociągiem klasy hard seat (na te miejsca najłatwiej kupić bilet). Dwie doby spędzone w pozycji siedzącej pozwalają na wnikliwe śledzenie szybko zmieniających się krajobrazów za oknem. Wspaniałym panoramom przez całą drogę towarzyszą charakterystyczne dla tej części świata odgłosy wydawane przez jedzących i plujących współpasaŝerów oraz wszechobecna woń chińskich zupek. Pociąg z Pekinu wyjeŝdŝa wieczorem i nocą pokonuje równinne tereny aluwialnej Niziny Chińskiej. śyzne gleby powodują, Ŝe są to obszary intensywnie uŝytkowane rolniczo oraz bardzo gęsto zaludnione. Rano krajobraz staje się bardziej urozmaicony, gdyŝ pociąg przemierza WyŜynę Szansi (Shanxi), a następnie WyŜynę Lessową. Obydwie wyŝyny są równieŝ intensywnie uŝytkowane rolniczo. Szczególnie ciekawy jest krajobraz WyŜyny Lessowej, gdzie pokrywy lessowe, o przeciętnej miąŝszości m, uległy intensywnej erozji wodnej, tworząc głębokie wąwozy. Pomiędzy Pekinem a Lhasą pociąg zatrzymuje się jedynie na sześciu stacjach, m.in. w Xi an dawnej stolicy państwa, słynącej głównie z odkrytej w jej pobliŝu Terakotowej Armii i Lanzhou przemysłowym mieście, znajdującym się w światowej czołówce pod względem zanieczyszczenia powietrza. Krajobraz okolic Lanzhou kontrastuje z widzianymi wcześniej rolniczymi terenami na odcinku ok. 20 kilometrów linii kolejowej towarzyszą dymiące kominy fabryk, oczyszczalnia ścieków, mętne wody śółtej Rzeki oraz suche stoki otaczających gór, ledwie widoczne z powodu wszechobecnego smogu. Za Lanzhou pociąg opuszcza dolinę śółtej Rzeki, płynącej tu na wysokości 1600 m n.p.m. i wspina się ku miastu Xining oraz Górom Nanszan naleŝącym do pn.-wsch. części łańcucha Kunlun. Odcinek linii kolejowej pomiędzy miastami Xining i Golmud (815 km), wybudowany został w 1984 r. i prowadzi przez suche, przewaŝnie bezodpływowe tereny, zajmowane przez kamieniste pustynie i słone, bezodpływowe jeziora. Większość tej trasy pociąg pokonuje nocą. Najmłodszy odcinek linii kolejowej, prowadzący z Golmud do Lhasy (1142 km) jest zdecydowanie najciekawszym fragmentem drogi. W ponad 80% biegnie na wysokości powyŝej 4000 m n.p.m. Trasa z Golmud opuszcza Kotlinę Cajdamską i prowadzi w kierunku południowozachodnim poprzez pasma górskie naleŝące do pd.-wsch. łańcucha systemu Kunlun. Przekroczywszy je wjeŝdŝa na WyŜynę Tybetańską i biegnie ku 142

5 szerokim dolinom źródłowych potoków Jangcy najdłuŝszej rzeki Azji (5800 km). Dalszy odcinek drogi prowadzi przez góry Tanggula-szan stanowiące dział wodny między Jangcy na północy, a kolejną wielką rzeką Azji Saluin na południu 4. Tanggula-szan to wielkie pasmo górskie w środkowej i wschodniej części WyŜyny Tybetańskiej, ciągnące się na długości ok. 700 km (Kiełkowska, Kiełkowski 2005). Granica wiecznego śniegu przebiega w tym regionie na wysokości m n.p.m., a szczyty gór sięgają 6500 m n.p.m. Z okien pociągu podziwiać moŝna monumentalne, ośnieŝone masywy górskie wznoszące się nad szerokimi rozlewiskami lodowcowych rzek. NiŜsze partie gór i szerokie kotliny porasta skąpa roślinność wysokogórskich pustyń, co wraz z surowymi warunkami klimatycznymi sprawia, Ŝe tereny te są prawie bezludne (poniŝej 1 osoby/km 2 ). Wyjechawszy z Tanggula-szan pociąg zmierza ku kolejnemu duŝemu łańcuchowi górskiemu Transhimalajom. Pasmo to ciągnie się wzdłuŝ południowego skraja WyŜyny Tybetańskiej, na długości 2250 km, równolegle do łańcucha Himalajów, od których oddzielone jest dolinami rzek Tsangpo (tybetańska nazwa Brahmaputry) i górnego Indusu (Kiełkowska, Kiełkowski 2005). Wysokości najwyŝszych szczytów w tej części gór przekraczają 7000 m n.p.m. Pomysł budowy linii kolejowej do Lhasy pojawił się bezpośrednio po chińskiej inwazji juŝ w latach pięćdziesiątych, lecz gigantyczne koszty budowy oraz bariery techniczne długo nie pozwoliły na jego realizację. Kolej z Golmud do Lhasy biegnie w terenie wysokogórskim, wspinając się na przełęcz Tanggula na wysokość 5072 m n.p.m. (255 m wyŝej niŝ kolej w peruwiańskich Andach). Tanggula Station (5068 m n.p.m.) jest najwyŝej połoŝoną stacją kolejową na świecie. Około 30 km trasy biegnie tunelami. Tunel Fengoshan o długości 1338 m wydrąŝono na wysokości 4905 m n.p.m., co czyni go najwyŝej połoŝonym na świecie tunelem kolejowym. Niewiele niŝej, na wysokości 4264 m n.p.m. wybudowano tunel Yangbajing, który jest z kolei najdłuŝszym (3345 m) wysokogórskim tunelem na świecie. 550 km trasy leŝy w strefie wiecznej zmarzliny, tory prowadzą po wysokich, odizolowanych od podłoŝa nasypach, a rozlewiska rzek lodowcowych oraz podmokłe tereny pociąg pokonuje po wiaduktach, z których najdłuŝszy, 4 Z dachu świata wypływają wielkie rzeki Azji: Jangcy, Saluin, Sutlej, Salween, Indus, Brahmaputra, Mekong, śółta Rzeka, które płyną przez najgęściej zaludnione obszary Ziemi, w ich zlewiskach Ŝyje 85% ludności kontynentu i 45% ludności świata. 143

6 wiodący nad rzeką Qingshuihe liczy 11,7 km (www.chinatibettrain.com). Na trasie znajduje się aŝ 286 mostów. Po przekroczeniu grzbietu Transhimalajów, krajobraz zmienia się - kolej opuszcza wysokogórskie pustynie i stepy, jedynie sezonowo wykorzystywane przez pasterstwo i zmierza ku zielonym, rolniczym dolinom dorzecza Brahmaputry. Pociąg kończy bieg w dolinie rzeki Lhasa na przedmieściach stolicy Tybetu. W dalszą drogę w głąb kraju wyruszyć moŝna korzystając z nielicznych środków komunikacji zbiorowej, wynajmując taksówkę, samochód terenowy z kierowcą lub autostopem. Główna droga Friendship Highway wiedzie w górę doliny Tsangpo (Brahmaputry). Rzeka płynie w szerokim obniŝeniu tektonicznym pomiędzy Himalajami a Transhimalajami, a jej dolina, a zwłaszcza odcinek między Lhasą a Shigatse stanowi najgęściej zaludnioną, rolniczą część Tybetu. Minąwszy drugie pod względem wielkości miasto w Tybecie Shigatse ( mieszkańców) Friendship Highway biegnie w kierunku granicy z Nepalem, w pobliŝu bazy pod Mt. Everest, i dalej do Kathmandu. W ostatnich latach zauwaŝyć moŝna gwałtowny wzrost ruchu turystycznego w Tybecie. W 2007 r. TRA odwiedziło 4 mln. turystów, czyli liczba turystów o ponad 60% przewyŝszyła liczbę mieszkańców prowincji (Stanway 2008). Przy czym ponad 90% odwiedzających stanowią Chińczycy. Ruch turystyczny w Tybecie koncentruje się przede wszystkim w samej stolicy kraju oraz w pobliskich klasztorach. Popularne cele wycieczek stanowią ponadto miasta Shigatse i Gyantse, baza pod Mt. Everestem, jezioro Nam-Tso. Wzrasta równieŝ frekwencja turystów w zachodniej części Tybetu, zwłaszcza w rejonie góry Kailash. Stolica Tybetu - Lhasa, połoŝona jest na wysokości 3650 m n.p.m., w szerokiej, płaskodennej dolinie rzeki Lhasa, którą otaczają suche stoki i ośnieŝone szczyty gór, wznoszących się na ok m n.p.m. Miasto liczy obecnie około mieszkańców i jest duŝym ośrodkiem przemysłowym, handlowym, kulturalnym i turystycznym. Niestety stara, tybetańska dzielnica stanowi zaledwie ok. 2% powierzchni stolicy (Tybet. Czas Ŝelaznych ptaków, 2002). Tybetańskie domy skupione są głównie w pobliŝu świątyni Jokhang (VII w.) jednego z najwaŝniejszych miejsc kultu w Tybecie. W panoramie politycznej i duchowej stolicy Tybetu dominuje majestatyczny pałac Potala będący niegdyś siedzibą rządu i dalajlamy. Obecnie pałac zdegradowany został do roli muzeum, lecz dla Tybetańczyków nadal jest miejscem świętym i symbolem toŝsamości narodowej, o czym świadczą rzesze pielgrzymów odwiedzających pałacowe 144

7 Badania i podróŝe krakowskich geografów. Tom IV komnaty, kaplice i groby dalajlamów oraz okrąŝających wzgórze pałacowe w rytualnej pielgrzymce. Pierwszy pałac na Czerwonej Skale wybudowany został w VII w. przez króla Soncen Gampo, a obecna, siedemnastowieczna budowla, powstała na jego ruinach z rozkazu V Dalajlamy. Pałac, zbudowany z drewna, kamieni i gliny, liczy 13 kondygnacji. Dolne, zewnętrzne kondygnacje Biały Pałac, pełniły funkcje mieszkalne i mają charakter świecki. Górujące nad nimi kondygnacje Czerwonego Pałacu stanowią kompleks sakralny, mieszczący m.in. groby 8 spośród 14 dalajlamów. Potala wraz ze świątynią Jokhang oraz pałacem Norbulingka (letni pałac dalajlamów) wpisana została na Listę Światowego Dziedzictwa UNESCO. W pobliŝu Lhasy znajdują się liczne klasztory, w tym trzy z czterech głównych klasztorów w Tybecie: Drepung, Sera i Ganden (fot. 1). DuŜe i często odwiedzane przez turystów klasztory znajdują się równieŝ Fot. 1. Przy klasztorze Ganden śródło: fot. własna 145

8 w Shigatse (klasztor Tashilhunpo) i Gyantse (klasztor Pelkor Chode). PowyŜsze klasztory pochodzą z XVI w. i przed chińską inwazją były rozległymi, otoczone murami kompleksami świątyń i budynków mieszkalnych, w których Ŝyło po kilka tysięcy mnichów (w największym klasztorze - Drepung mnichów). Komuniści mając świadomość, Ŝe religia jest najwaŝniejszą częścią tybetańskiej toŝsamości, a klasztory to ośrodki kultury, nauki i władzy, w pierwszej kolejności próbowały zniszczyć Ŝycie monastyczne. Obecnie świątynie i klasztory są odbudowywane, lecz ich funkcjonowanie podlega ścisłej kontroli, a liczba mnichów jest drastycznie ograniczana. Kontroli podlega równieŝ wiek duchownych, a osoby powyŝej sześćdziesiątego roku Ŝycia są wysyłane na przymusową emeryturę (Kozieł 2005). Niestety wysokie ceny biletów wstępu do najbardziej znanych klasztorów oraz hałaśliwe mrowie turystów zakłócających atmosferę modlitwy sprawiają, Ŝe turysta szukający kontaktu z tradycyjną kulturą tybetańską moŝe czuć się rozczarowany. NajwaŜniejsze tybetańskie klasztory i mieszczące się w nich świątynie przybierają obecnie charakter gwarnych muzeów. Chcąc oderwać się od ruchu samochodów oraz hałaśliwych wycieczek opętanych szałem fotografowania, wystarczy na kilka kroków oddalić się od miejsc opisanych w przewodnikach turystycznych (fot.2). Fot. 2. Widok z grzbietu nad klasztorem Ganden śródło: fot. własna 146

9 Warto wyruszyć w głąb dolin, gdzie Ŝycie toczy się jak setki lat temu, a jedynym zewnętrznym przejawem zmian są baterie słoneczne zawieszone na wełnianych pasterskich namiotach. Podczas takich wędrówek turyście towarzyszą jedynie obojętne spojrzenia pasących się jaków, przyglądające się z zaciekawieniem dzieci, wspaniałe panoramy dachu świata oraz cisza mącona jedynie odgłosami świstaków. Wyjazd do Tybetu to nie tylko podróŝ w przestrzeni, ale i w czasie. Warto odwiedzić dach świata, dopóki Ŝyją na nim rdzenni mieszkańcy, dopóki Ŝywa jest ich kultura, a otaczające środowisko przyrodnicze nie zostało przekształcone przez człowieka. Na naszych oczach ginie bowiem naród tybetański oraz jego kultura, a kraina na dachu świata jest w coraz większym stopniu kolonizowana przez chińskich osadników, eksploatowana i zanieczyszczana przez chińską gospodarkę oraz przekształcana w park rozrywki dla bogatych turystów. Bibliografia: Kiełkowska M., Kiełkowski J. (red.), 2005, Wielka encyklopedia gór i alpinizmu. Góry Azji, Wyd. Stapis, Katowice. Kozieł A., 2005, Czerwony smok w Krainie Śniegu, [w:] Tajemnica Tybetu, Znak, 607. Stanway D., 2008, Tibet under strain as visitors surpass locals, The Guardian, z dn Tybet. Czas Ŝelaznych ptaków, 2002, Kozieł A. (tłum.), Helsińska Fund. Praw Człow., Warszawa. Tybet. Fakty mówią za siebie, 1993, Ośrodek Informacji Dharamsala, A. Kozieł (tłum.), Pol. Stow. Przyjaciół Tybetu. 147

Tour Operator "Glob Net" Tybet program 1 Dzień 01: Pekin (Kathmandu Chengdu) Lhasa

Tour Operator Glob Net Tybet program 1 Dzień 01: Pekin (Kathmandu Chengdu) Lhasa Tour Operator "Glob Net" Alicja Kokot Pierzchno 56 d/k Częstochowy 42-130 Wręczyca Wlk Tel 501 272 121 Tel: 32 728 1305 E-mail: glob.net.indie@gmail.com Skype ID: glob.net.indie www.globnet.eu Tybet program

Bardziej szczegółowo

Dwa narody, wiele kultur

Dwa narody, wiele kultur Dwa narody, wiele kultur PEKIN XI AN BANPO BANPO CZENGDU LESHAN LHASA SZANGHAJ ZHUJIAJIAO Niniejsza wycieczka pozwoli Państwu poznać dwie niezwykłe, starożytne cywilizacje: chińską i tybetańską. Oprócz

Bardziej szczegółowo

W latach miejscowość była siedzibą gminy Tatrzańskiej.

W latach miejscowość była siedzibą gminy Tatrzańskiej. Zakopane miasto i gmina w województwie małopolskim, siedziba powiatu tatrzańskiego. Według danych z 31 grudnia 2009 r. miasto miało 26 737 mieszkańców i było drugim co do wielkości po Nowym Targu miastem

Bardziej szczegółowo

Wędrówki odbędą się 8-mego i 10-stego listopada (sobota i poniedziałek).

Wędrówki odbędą się 8-mego i 10-stego listopada (sobota i poniedziałek). Plan wędrówek XXI Ogólnopolskiego Zlotu Harcerzy Akademików i Wędrowników Diablak W ramach zlotu przewidzieliśmy dla was wędrówki górskie i nie tylko. Nowy Targ leży na Podhalu, z którego blisko jest do

Bardziej szczegółowo

Geografia Bliżej geografii Część 3 Przedmiotowy system oceniania. Ocena dopuszczająca Ocena dostateczna Ocena dobra Ocena bardzo dobra Ocena celująca

Geografia Bliżej geografii Część 3 Przedmiotowy system oceniania. Ocena dopuszczająca Ocena dostateczna Ocena dobra Ocena bardzo dobra Ocena celująca 1. Stary Kontynent Europa 2. Jedna Europa wiele narodów 3. Zgoda i waśnie w Europie 4. Gdzie można spotkać renifera? 5. Zimna wyspa na morzu ognia Islandia podstawowe jednostki Europy; wymienić podstawowe

Bardziej szczegółowo

Kurs Przodownika Turystyki Górskiej edycja 2012

Kurs Przodownika Turystyki Górskiej edycja 2012 KTG OM PTTK w Warszawie SKPTG koło nr 23 przy OM PTTK w Warszawie Kurs Przodownika Turystyki Górskiej edycja 2012 Test sprawdzający cz. 1 Autor: Rafał Kwatek Spis treści Góry Świata i Europy... 2 Geologia

Bardziej szczegółowo

Stan istniejący. Cel zadania inwestycyjnego. Parametry techniczne planowanej drogi:

Stan istniejący. Cel zadania inwestycyjnego. Parametry techniczne planowanej drogi: Stan istniejący Zielona Góra posiada obwodnice po trzech stronach miasta. Kierunki tranzytowe północ-południe obsługuje droga ekspresowa S3 oraz droga krajowa nr 27, natomiast ruch na kierunkach wschód-zachód

Bardziej szczegółowo

Przedmiotowy system oceniania Bliżej geografii Gimnazjum część 3

Przedmiotowy system oceniania Bliżej geografii Gimnazjum część 3 Przedmiotowy system oceniania Bliżej geografii Gimnazjum część 3 1. Stary Kontynent Europa 2. Jedna Europa wiele narodów 3. Zgoda i waśnie w Europie 4. Gdzie można spotkać renifera? 5. Zimna wyspa na morzu

Bardziej szczegółowo

Przedmiotowy system oceniania

Przedmiotowy system oceniania 1 Przedmiotowy system oceniania 1. Stary Kontynent Europa 2. Jedna Europa wiele narodów 3. Zgoda i waśnie w Europie 4. Gdzie można spotkać renifera? 5. Zimna wyspa na morzu ognia Islandia wskazać na mapie

Bardziej szczegółowo

W góry, na Mazury i nad morze - wakacyjna oferta PKP Intercity

W góry, na Mazury i nad morze - wakacyjna oferta PKP Intercity W góry, na Mazury i nad morze - wakacyjna oferta PKP Intercity Od 23 czerwca rusza wakacyjna oferta PKP Intercity! W okresie letnim przewoźnik uruchomi codziennie ponad 400 pociągów kursujących po Polsce

Bardziej szczegółowo

Model koncentryczny BCD (Central Business District) Burgessa 1924 - Chicago

Model koncentryczny BCD (Central Business District) Burgessa 1924 - Chicago Model koncentryczny BCD (Central Business District) Burgessa 1924 - Chicago ETAPY Etap I Centrum gospodarcze, pierwotnie przemysłowe (CBD) przekształca się w miasto strefa przemysłowa toŝsama z miastem

Bardziej szczegółowo

W czasach Jezusa Chrystusa Palestyna liczyła ok. mln mieszkańców.

W czasach Jezusa Chrystusa Palestyna liczyła ok. mln mieszkańców. 1 Zanim wyruszysz w wędrówkę śladami Chrystusa, przygotuj ważne informacje o Ziemi Zbawiciela. Opracuj podręczny Przewodnik po Ziemi Świętej, uzupełniając brakujące informacje. Położenie Palestyny Ziemia

Bardziej szczegółowo

Kurs Przodownika Turystyki Górskiej PTTK Pogórza Beskidzkie

Kurs Przodownika Turystyki Górskiej PTTK Pogórza Beskidzkie Kurs Przodownika Turystyki Górskiej PTTK 2012 Pogórza Beskidzkie Jerzy Antychowicz Położenie Jest niższa północna partia (1)Zewnętrznych Karpat Zachodnich na terenie Polski i Czech Podział Pogórze Zachodniobeskidzkie

Bardziej szczegółowo

SPIS TREŚCI. Rekordy klimatyczne Rekordy wysokościowe Rekordy wodne Rekordy szaty roślinnej

SPIS TREŚCI. Rekordy klimatyczne Rekordy wysokościowe Rekordy wodne Rekordy szaty roślinnej Adam Grzesiak Mateusz Przybyła kl. IIgc kl. IIgc SPIS TREŚCI Rekordy klimatyczne Rekordy wysokościowe Rekordy wodne Rekordy szaty roślinnej Rekordy Klimatyczne Najwyższa temperatura powietrza na Ziemi

Bardziej szczegółowo

Najwyższymi górami w Ameryce Południowej są Andy. Ciągną się one wzdłuż północnego i zachodniego wybrzeża kontynentu na długość ok km.

Najwyższymi górami w Ameryce Południowej są Andy. Ciągną się one wzdłuż północnego i zachodniego wybrzeża kontynentu na długość ok km. Góry Ameryki Południowej Najwyższymi górami w Ameryce Południowej są Andy. Ciągną się one wzdłuż północnego i zachodniego wybrzeża kontynentu na długość ok. 9000 km. Góry składają się z kilku równoległych

Bardziej szczegółowo

Tajlandia - Birma 2016

Tajlandia - Birma 2016 Tajlandia - Birma 2016 Warszawa Bangkok Yangon Kalaw wioski mniejszości etnicznych po drodze do jeziora Inle Indein jezioro Inle Mandalay Mingun rejs rzeką Irawadi Bagan Góra Popa Yangon Kyaiktiyo Bago

Bardziej szczegółowo

newss.pl Ukryty popyt. Raport z rynku nieruchomości styczeń 2011

newss.pl Ukryty popyt. Raport z rynku nieruchomości styczeń 2011 Biorąc pod uwagę sytuację gospodarczą, nie należy spodziewać się zwiększenia popytu na rynku nieruchomości w ciągu najbliższego roku. Ograniczony dostęp do źródeł finansowania zakupu nieruchomości, wzrost

Bardziej szczegółowo

Rozdział 03. Ogólny opis gminy

Rozdział 03. Ogólny opis gminy ZZAAŁŁO śśeenniiaa DDO PPLLAANNUU ZZAAO PPAATTRRZZEENNIIAA W CCIIEEPPŁŁO,,, EENNEERRGIIĘĘ EELLEEKTTRRYYCCZZNNĄĄ II PPAALLIIWAA GAAZZOWEE GMIINNYY SSTTRRZZEELLCCEE OPPOLLSSKIIEE Rozdział 03 Ogólny opis

Bardziej szczegółowo

PREZENTACJA. Zajęcia turystyczno-krajoznawcze 27.09-29.11.2013. Zajęcia turystyczno-krajoznawcze w ramach Projektu Klucz do Przyszłości:

PREZENTACJA. Zajęcia turystyczno-krajoznawcze 27.09-29.11.2013. Zajęcia turystyczno-krajoznawcze w ramach Projektu Klucz do Przyszłości: PREZENTACJA Zajęcia turystyczno-krajoznawcze 27.09-29.11.2013 Zajęcia turystyczno-krajoznawcze w ramach Projektu Klucz do Przyszłości: Turystyka zjawisko przestrzennej ruchliwości ludzi, które związane

Bardziej szczegółowo

Do Komisji Wspinaczki Wysokogórskiej Polskiego Związku Alpinizmu

Do Komisji Wspinaczki Wysokogórskiej Polskiego Związku Alpinizmu Poznań, dn. 12 listopada 2014 r. Krzysztof Mularski Do Komisji Wspinaczki Wysokogórskiej Polskiego Związku Alpinizmu Zwracamy się z uprzejmą prośbą o zatwierdzenie organizowanej przez nas wyprawy Tongshangjiabu

Bardziej szczegółowo

ZAŁĄCZNIK NR 76. do uchwały Nr XXXVII/113/2000 Rady Miasta Rzeszowa z dnia 4 lipca 2000 r. UWARUNKOWANIA. wynikające z występowania.

ZAŁĄCZNIK NR 76. do uchwały Nr XXXVII/113/2000 Rady Miasta Rzeszowa z dnia 4 lipca 2000 r. UWARUNKOWANIA. wynikające z występowania. ZAŁĄCZNIK NR 76 do uchwały Nr XXXVII/113/2000 Rady Miasta Rzeszowa z dnia 4 lipca 2000 r. UWARUNKOWANIA wynikające z występowania OBIEKTÓW I TERENÓW związanych z TURYSTYKĄ, REKREACJĄ I SPORTEM Opracowanie:

Bardziej szczegółowo

Duża gęstość zaludnienia występuje również w pasie wybrzeża, gdzie często przekracza

Duża gęstość zaludnienia występuje również w pasie wybrzeża, gdzie często przekracza Chiny Położenie Chiny leżą w Azji Wschodniej i Azji Środkowej. Są trzecim pod względem wielkości obszaru państwem na świecie po Fed. Rosyjskiej i Kanadzie. Mają 9 mln 573 tys. km 2 powierzchni, czyli

Bardziej szczegółowo

SZCZEGÓŁOWE WYMAGANIA EDUKACYJNE Z GEOGRAFII DLA KLASY II W ROKU SZKOLNYM 2016/2017

SZCZEGÓŁOWE WYMAGANIA EDUKACYJNE Z GEOGRAFII DLA KLASY II W ROKU SZKOLNYM 2016/2017 SZCZEGÓŁOWE WYMAGANIA EDUKACYJNE Z GEOGRAFII DLA KLASY II W ROKU SZKOLNYM 2016/2017 Ocena dopuszczająca Ocena dostateczna Ocena dobra Ocena bardzo dobra Ocena celująca wymienić charakterystyczne Afryki.

Bardziej szczegółowo

Opracowanie objęte prawami autorskimi. Publiczne wykorzystywanie bez zgody autora ZABRONIONE.

Opracowanie objęte prawami autorskimi. Publiczne wykorzystywanie bez zgody autora ZABRONIONE. Andrzej Olszewski Politechnika Wrocławska Wydział Mechaniczny Kierunek: Transport Specjalność: Organizacja i Projektowanie Systemów Transportowych ZAŁĄCZNIK NR 2 DO PRACY MAGISTERSKIEJ KONCEPCJA PRZEWOZÓW

Bardziej szczegółowo

Centralna Komisja Egzaminacyjna Arkusz zawiera informacje prawnie chronione do momentu rozpoczęcia sprawdzianu. UZUPEŁNIA ZESPÓŁ NADZORUJĄCY

Centralna Komisja Egzaminacyjna Arkusz zawiera informacje prawnie chronione do momentu rozpoczęcia sprawdzianu. UZUPEŁNIA ZESPÓŁ NADZORUJĄCY Układ graficzny CKE 2010 Centralna Komisja Egzaminacyjna Arkusz zawiera informacje prawnie chronione do momentu rozpoczęcia sprawdzianu. KOD UCZNIA UZUPEŁNIA ZESPÓŁ NADZORUJĄCY PESEL miejsce na naklejkę

Bardziej szczegółowo

Bieszczady Ustrzyki Górne Połonina Caryńska Kruhly Wierch (1297 m n.p.m.) Tarnica(1346 m n.p.m.) Wielką Rawkę (1307 m n.p.m.

Bieszczady Ustrzyki Górne Połonina Caryńska Kruhly Wierch (1297 m n.p.m.) Tarnica(1346 m n.p.m.) Wielką Rawkę (1307 m n.p.m. Bieszczady Gdzieś na krańcu Polski, na południowym wschodzie leży legendarna i trudno dostępna kraina górska, czyli słynne Bieszczady. Dostać się tutaj środkiem komunikacji publicznej jest niezwykle ciężko.

Bardziej szczegółowo

w sprawie: zmiany uchwały Nr XXXIII/239/09 z dnia 29 grudnia 2009 r. w sprawie zatwierdzenia Planu Odnowy Miejscowości Sidzina na lata

w sprawie: zmiany uchwały Nr XXXIII/239/09 z dnia 29 grudnia 2009 r. w sprawie zatwierdzenia Planu Odnowy Miejscowości Sidzina na lata UCHWAŁA NR XLI/295/10 RADY GMINY BYSTRA-SIDZINA z dnia 4 listopada 2010 r. w sprawie: zmiany uchwały Nr XXXIII/239/09 z dnia 29 grudnia 2009 r. w sprawie zatwierdzenia Planu Odnowy Miejscowości Sidzina

Bardziej szczegółowo

Podróż w Bieszczady. 2. Różnica wysokości między Tarnicą a Połoniną Wetlińską wynosi A. 99 m B. 93 m C. 9 m D. 7 m

Podróż w Bieszczady. 2. Różnica wysokości między Tarnicą a Połoniną Wetlińską wynosi A. 99 m B. 93 m C. 9 m D. 7 m Podróż w Bieszczady Bieszczady to najbardziej na południowy-wschód wysunięty skrawek Polski. Ten malowniczy i najsłabiej zaludniony zakątek polskich Karpat o powierzchni 1560 km 2 zamieszkuje około sześćdziesiąt

Bardziej szczegółowo

BADANIE WYNIKÓW KLASA 1

BADANIE WYNIKÓW KLASA 1 BADANIE WYNIKÓW KLASA 1 Zad. 1 (0-1p) Wielki Mur Chiński ma obecnie długość około 2500km. Jego długość na mapie w skali 1:200 000 000 wynosi A. 125 cm B. 12,5 cm C. 1,25 cm D. 0,125 cm Zad. 2 (0-1p) Rzeka

Bardziej szczegółowo

Projekt Z/2.32/III/3.2/93/04 Remont zabytkowego budynku po Szkole Podstawowej z przeznaczeniem na Muzeum Regionalne w Szczecinku

Projekt Z/2.32/III/3.2/93/04 Remont zabytkowego budynku po Szkole Podstawowej z przeznaczeniem na Muzeum Regionalne w Szczecinku Remont zabytkowego budynku po Szkole Podstawowej z przeznaczeniem na Muzeum Regionalne w WPROWADZENE Szczecinek to liczące prawie 40 tysięcy mieszkańców miasto, połoŝone na Pojezierzu Drawskim, na południowo-wschodnim

Bardziej szczegółowo

KARTA DOKUMENTACYJNA GEOSTANOWISKA

KARTA DOKUMENTACYJNA GEOSTANOWISKA Informacje ogólne Numer KDG: 2316 1. Nazwa obiektu: Wąwóz lessowy Jedliczny Dół w Turzyńcu 2. Typ obiektu geostanowiska: elementy rzeźby - formy denudacyjne 3. Współrzędne (WGS84): Długość: 50 38' 09,180

Bardziej szczegółowo

Ruch turystyczny w Pienińskim Parku Narodowym

Ruch turystyczny w Pienińskim Parku Narodowym Górka Z., Więcław-Michniewska J. (red.), 2009, Badania i podróŝe krakowskich geografów. Tom IV, Polskie Towarzystwo Geograficzne Oddział w Krakowie, Kraków. Krzysztof Kiszka, Karol Majewski, Marcin Semczuk

Bardziej szczegółowo

Obrazki z Indii i Nepalu

Obrazki z Indii i Nepalu Obrazki z Indii i Nepalu dr Radoslaw Uliszak Instytut Geografii Uniwersytet Pedagogiczny w Krakowie Indie wybrane fakty ok. 1,2 mld mieszkańców (2 miejsce w świecie, 30 razy więcej od Polski); 2 gęstość

Bardziej szczegółowo

Urząd Marszałkowski Województwa Małopolskiego. Badania ruchu turystycznego w Małopolsce w 2006 r.

Urząd Marszałkowski Województwa Małopolskiego. Badania ruchu turystycznego w Małopolsce w 2006 r. Urząd Marszałkowski Województwa Małopolskiego Badania ruchu turystycznego prowadzone cyklicznie począwszy od 2003 r. Cel: określenie szacunkowej liczby gości odwiedzających region, krajowych i zagranicznych

Bardziej szczegółowo

Geografia - KLASA III. Dział I

Geografia - KLASA III. Dział I Geografia - KLASA III Dział I Dział II 1. Rodzaje i rozwój usług w Polsce - klasyfikuję usługi - określam rolę usług jako III sektora gospodarki - opisuję znaczenie usług we współczesnej gospodarce - wykazuję

Bardziej szczegółowo

Potrzeba rzeczywistego uwzględniania zagadnień ochrony zasobów przyrody i krajobraz w planowaniu przestrzennym na poziomie województwa

Potrzeba rzeczywistego uwzględniania zagadnień ochrony zasobów przyrody i krajobraz w planowaniu przestrzennym na poziomie województwa Potrzeba rzeczywistego uwzględniania zagadnień ochrony zasobów przyrody i krajobraz w planowaniu przestrzennym na poziomie województwa Kazimierz Walasz Dol. Prądnika Januszowice Ochrona terenów cennych

Bardziej szczegółowo

Zestaw 1. Zestaw 2. Zestaw 3

Zestaw 1. Zestaw 2. Zestaw 3 Zestaw 1 1. Wymień zadania Marszałka Wojewodztwa /Mazowieckiego/ w oparciu o ustawę o usługach 2. Omów nowe regulacje prawne dotyczące bagażu podczas przelotów lotniczych na terenie krajów należących do

Bardziej szczegółowo

Test sprawdzający wiadomości z rozdziału I i II

Test sprawdzający wiadomości z rozdziału I i II Test sprawdzający wiadomości z rozdziału I i II Zadanie 1 Do poniższych poleceń dobierz najlepsze źródło informacji. Uwaga: do każdego polecenia dobierz tylko jedno źródło informacji. Polecenie Źródło

Bardziej szczegółowo

RZEKI I JEZIORA NAJBLIŻSZEJ OKOLICY PRZYGOTOWANIE MAPY

RZEKI I JEZIORA NAJBLIŻSZEJ OKOLICY PRZYGOTOWANIE MAPY RZEKI I JEZIORA NAJBLIŻSZEJ OKOLICY PRZYGOTOWANIE MAPY Jakub Kędziora Zawidz Kościelny wrzesień 2010 1 1. Gmina Zawidz. Gmina Zawidz położona jest w północnej części województwa mazowieckiego w odległości

Bardziej szczegółowo

1 dzień Wylot z Polski do Delhi z przesiadką w jednym z azjatyckich portów.

1 dzień Wylot z Polski do Delhi z przesiadką w jednym z azjatyckich portów. 1 dzień Wylot z Polski do Delhi z przesiadką w jednym z azjatyckich portów. 2 dzień Przylot do stolicy Indii Delhi. Ten dzień poświęcimy na aklimatyzację i zapoznanie się z indyjskimi realiami. Udamy się

Bardziej szczegółowo

GRUDNIOWY WYJAZD NA ROZPOCZĘCIE SEZONU DOBIACCO WŁOCHY, POŁUDNIOWY TYROL

GRUDNIOWY WYJAZD NA ROZPOCZĘCIE SEZONU DOBIACCO WŁOCHY, POŁUDNIOWY TYROL GRUDNIOWY WYJAZD NA ROZPOCZĘCIE SEZONU DOBIACCO WŁOCHY, POŁUDNIOWY TYROL Termin: 11-18.12.2011 Cena: 1315zł*/1380zł** Opis regionu: We wschodniej części Południowego Tyrolu leŝy zielona dolina Alta Pusteria,

Bardziej szczegółowo

GEOSYSTEMY WYBRANYCH OBSZARÓW GÓRSKICH ŚWIATA

GEOSYSTEMY WYBRANYCH OBSZARÓW GÓRSKICH ŚWIATA GEOSYSTEMY WYBRANYCH OBSZARÓW GÓRSKICH ŚWIATA Alpy Południowe Nowa Zelandia Nowa Zelandia - to państwo wyspiarskie położone w południowo-zachodniej części Oceanu Spokojnego, 1600 km na południowy wschód

Bardziej szczegółowo

Częstochowa - Kraków - Jurajski Szlak Rowerowy Orlich Gniazd

Częstochowa - Kraków - Jurajski Szlak Rowerowy Orlich Gniazd Strona 1 / 5 Częstochowa - Kraków - Jurajski Szlak Rowerowy Orlich Gniazd Opis autor: Admin Pierwszym ważniejszym obiektem na śląskim odcinku rowerowego szlaku Szlaku Orlich Gniazd jest miejscowość Smoleń,

Bardziej szczegółowo

Szanowni Państwo! Uwzględniając wszystkie Państwa życzenia zmodyfikowaliśmy program Wyprawy do Chin

Szanowni Państwo! Uwzględniając wszystkie Państwa życzenia zmodyfikowaliśmy program Wyprawy do Chin Szanowni Państwo! Uwzględniając wszystkie Państwa życzenia zmodyfikowaliśmy program Wyprawy do Chin 1. Termin został przesunięty na drugą połowę października, sprawdziliśmy pogodę i nie jest tak źle, temperatura

Bardziej szczegółowo

Park Narodowy Gór Stołowych

Park Narodowy Gór Stołowych Park Narodowy Gór Stołowych Od marca 2016r. Park Narodowy Gór Stołowych posługuje się nowym logotypem. Przedstawia on stylizowaną piaskowcową formę skalną oraz zarys Szczelińca Wielkiego - najwyższego

Bardziej szczegółowo

Program modernizacji domów Dom+ szansą dla Polski

Program modernizacji domów Dom+ szansą dla Polski Program modernizacji domów Dom+ szansą dla Polski Ostatnie informacje przedstawione przez Narodowy Fundusz Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej wskazują, Ŝe realizacja jedynego programu wspierającego

Bardziej szczegółowo

Odbicie na rynku nieruchomości

Odbicie na rynku nieruchomości Raporty i analizy Odbicie na rynku nieruchomości W III kwartale 2009 r. obserwowaliśmy na rynku nieruchomości stosunkowo duŝe oŝywienie. Większość współpracujących z portalem KRN.pl pośredników potwierdza,

Bardziej szczegółowo

WPISUJE UCZEŃ. dzień miesiąc rok

WPISUJE UCZEŃ. dzień miesiąc rok WPISUJE UCZEŃ KOD UCZNIA DATA URODZENIA UCZNIA dzień miesiąc rok SPRAWDZIAN Z MATEMATYKI W PIERWSZYM SEMESTRZE NAUKI W SZÓSTEJ KLASIE SZKOŁY PODSTAWOWEJ PRAGA Instrukcja dla ucznia 1. Sprawdź, czy sprawdzian

Bardziej szczegółowo

OSIEDLE BEZRZECZE. 14 Opracowanie Biuro Planowania Przestrzennego Miasta w Szczecinie

OSIEDLE BEZRZECZE. 14 Opracowanie Biuro Planowania Przestrzennego Miasta w Szczecinie Osiedle zdominowane przez zabudowę mieszkaniową jednorodzinną z dopuszczeniem funkcji uzupełniających w formie usług wolno stojących i wbudowanych, terenów zieleni oraz zabudowy wielorodzinnej niskiej

Bardziej szczegółowo

Rzeźba na mapach. m n.p.m

Rzeźba na mapach. m n.p.m Rzeźba na mapach Rzeźbę terenu przedstawia się obecnie najczęściej za pomocą poziomic. Poziomice (izohipsy) są to linie na mapie łączące punkty o jednakowej wysokości. Mapa poziomicowa (hipsometryczna)

Bardziej szczegółowo

Urząd Miasta Racibórz

Urząd Miasta Racibórz Urząd Miasta Racibórz http://www.raciborz.pl/invest_in_raciborz/ogolnie_raciborz/printpdf Ogólnie o Raciborzu Racibórz jest miastem i jednocześnie stanowi siedzibę władz powiatu raciborskiego. To dumny

Bardziej szczegółowo

Planowany termin wyprawy to 20 kwietnia 4 maja 2016 r.!

Planowany termin wyprawy to 20 kwietnia 4 maja 2016 r.! SZUKASZ MOŻLIWOŚCI POŁĄCZENIA WYPRAWY TURYSTYCZNEJ ZA GRANICĘ Z WOLONTARIATEM? CZEKAMY NA CIEBIE! PRZYŁĄCZ SIĘ DO NASZEJ PIERWSZEJ GRUPOWEJ WYPRAWY POŁĄCZONEJ Z WOLONTARIATEM I SPĘDŹ 2 TYGODNIE W NEPALU!

Bardziej szczegółowo

Norwegia - w krainie fiordów

Norwegia - w krainie fiordów Norwegia - w krainie fiordów Opis Cena od: 5000 PLN Liczba dni: 8 dni Kraj: Norwegia Norwegia jest miejscem niezwykłym, w którym przyroda urzeka swoją nieskazitelnością i czystością. Wiele tam miejsc w

Bardziej szczegółowo

Podanie o dofinansowanie w sezonie letnim 2010 roku wyprawy eksploracyjnej w rejon górski K6 w Pakistanie

Podanie o dofinansowanie w sezonie letnim 2010 roku wyprawy eksploracyjnej w rejon górski K6 w Pakistanie Łukasz Depta Kraków 14.11.2009 KOMISJA WYPRAW I UNIFIKACJI POLSKIEGO ZWIĄZKU ALPINIZMU Ul. Noakowskiego 10/12 00-666 Warszawa Podanie o dofinansowanie w sezonie letnim 2010 roku wyprawy eksploracyjnej

Bardziej szczegółowo

Francja, Paryż - Wieża Montaparnasse, najbrzydszy budynek we Francji

Francja, Paryż - Wieża Montaparnasse, najbrzydszy budynek we Francji Wieża Montparnasse wieża i należące do niej centrum handlowe powstałe w latach 1969-1972, w centrum dzielnicy Montparnasse, na avenue du Maine 33 w Paryżu (dzisiejszy odpowiednik SkyTower we Wrocławiu.

Bardziej szczegółowo

Lato 2015 wyjazdy dziennikarskie. Grand Tour of Switzerland - inspiracje na rok 2015. MojaSzwajcaria.pl/media

Lato 2015 wyjazdy dziennikarskie. Grand Tour of Switzerland - inspiracje na rok 2015. MojaSzwajcaria.pl/media Lato 2015 wyjazdy dziennikarskie. Grand Tour of Switzerland - inspiracje na rok 2015 MojaSzwajcaria.pl/media Wyruszamy w wielką podróż po Szwajcarii. Kraina Trzech Jezior, Jura Grand Tour of Switzerland

Bardziej szczegółowo

Rozkład tematów z geografii w Gimnazjum nr 53

Rozkład tematów z geografii w Gimnazjum nr 53 Rozkład tematów z geografii w Gimnazjum nr 53 Rozkład materiału nauczania w podziale na poszczególne jednostki lekcyjne (tematy) przy 2 godzinach geografii w tygodniu w klasie drugiej gimnazjum. Nr lekcji

Bardziej szczegółowo

X KONFERENCJA NAUKOWO-TECHNICZNA MIASTO I TRANSPORT 2016 ZACHOWANIA W PODRÓŻACH METROPOLITALNYCH NA PRZYKŁADZIE BŁONIA I WARSZAWY

X KONFERENCJA NAUKOWO-TECHNICZNA MIASTO I TRANSPORT 2016 ZACHOWANIA W PODRÓŻACH METROPOLITALNYCH NA PRZYKŁADZIE BŁONIA I WARSZAWY X KONFERENCJA NAUKOWO-TECHNICZNA MIASTO I TRANSPORT 2016 ZACHOWANIA W PODRÓŻACH METROPOLITALNYCH NA PRZYKŁADZIE BŁONIA I WARSZAWY dr inż. Andrzej Brzeziński, Politechnika Warszawska mgr inż. Karolina Jesionkiewicz-Niedzińska,

Bardziej szczegółowo

ZADANIE WIELOCZYNNOŚCIOWE (I) Moje miasto Gorzów Wlkp. 2. Co oznacza skrót MZK?... Ilość uczniów... Cena biletu ulgowego. Obliczenia..

ZADANIE WIELOCZYNNOŚCIOWE (I) Moje miasto Gorzów Wlkp. 2. Co oznacza skrót MZK?... Ilość uczniów... Cena biletu ulgowego. Obliczenia.. ZADANIE WIELOCZYNNOŚCIOWE (I) Moje miasto Gorzów Wlkp. Nazwisko i imię... Klasa.. 1. Udaj się na przystanek autobusowy lub tramwajowy znajdujący się w pobliŝu Twojej szkoły. 2. Co oznacza skrót MZK?...

Bardziej szczegółowo

IZRAEL. Wykład 1. Dlaczego Izrael?

IZRAEL. Wykład 1. Dlaczego Izrael? IZRAEL Wykład 1 Dlaczego Izrael? Zanim rozpoczniemy wykład na temat Izraela, należy się zastanowić co wpłynęło na fakt, że ten niewielki skrawek lądu budzi zainteresowanie całego świata. Spójrzmy przede

Bardziej szczegółowo

Górskim Szlakiem bez komórki i laptopa

Górskim Szlakiem bez komórki i laptopa Beskid Żywiecki Górskim Szlakiem bez komórki i laptopa Dzień 1: Zbiórka uczestników i wyjazd we wczesnych godzinach porannych. Wizyta w Żywcu, jednym z najbardziej znanych miast regionu, zwiedzanie miasta,

Bardziej szczegółowo

Krajobraz w Kordylierach

Krajobraz w Kordylierach MATERIAŁ NAUCZANIA: Scenariusz lekcji otwartej z przyrody w klasie VI Krajobraz w Kordylierach Opracowała: Elżbieta Kowalska - położenie geograficzne Kordylierów, - przyczyny ich powstania, - cechy klimatu

Bardziej szczegółowo

chate.pl Ziemia na nowo odkrywana

chate.pl Ziemia na nowo odkrywana chate.pl Ziemia na nowo odkrywana CHADAR LODOWA DROGA zimowa wyprawa do Ladakhu i Zanskaru trekking unikalną w skali świata lodową drogą surowe krajobrazy zimowych Himalajów odcięte od świata Królestwo

Bardziej szczegółowo

PREZENTACJA Natalia Teda

PREZENTACJA Natalia Teda PREZENTACJA Natalia Teda Flaga Sycylii. Sycylia włoska wyspa z swoją siedzibą w Palermo. Powierzchnia jaką zajmuje to 25 710 km ². Liczba ludności na Sycylii to 5 036 666. Sycylie dzielimy na 9 prowincji

Bardziej szczegółowo

Pekin Tianjin Luksusowa 12-dniowa wycieczka

Pekin Tianjin Luksusowa 12-dniowa wycieczka Luksusowa 12-dniowa wycieczka Data Miasto Plan Podróży Posiłki Dzień 1 3 Wrz Przylot do u Spotkanie z anglojęzycznym przewodnikiem Zameldowanie w hotelu w ie Hotel w Dzień 2 4 Wrz Po śniadaniu - zwiedzanie

Bardziej szczegółowo

Obsługa przewozów kontenerów z Chin przez PKP Cargo Connect

Obsługa przewozów kontenerów z Chin przez PKP Cargo Connect Obsługa przewozów kontenerów z Chin przez PKP Cargo Connect Tragi Intermodal 2017, Warsaw Ptak Expo Anna Różalska Kierownik Rozwoju Biznesu - PKP Cargo Connect www.pkp-cargo.eu Grupa PKP CARGO to wiodący

Bardziej szczegółowo

Chorwacja króluje po wschodniej stronie Adriatyku

Chorwacja króluje po wschodniej stronie Adriatyku Chorwacja króluje po wschodniej stronie Adriatyku Polacy kochają Chorwację. Od lat całymi rodzinami chętnie jeździmy nad adriatyckie wybrzeże. Po wschodniej stronie Adriatyku znajduje się jednak także

Bardziej szczegółowo

Wymagany czas : 60 min Nazwisko i imię ucznia... Szkoła... Nazwisko i imię nauczyciela przygotowującego ucznia do konkursu...

Wymagany czas : 60 min Nazwisko i imię ucznia... Szkoła... Nazwisko i imię nauczyciela przygotowującego ucznia do konkursu... Wojewódzki Konkurs Geograficzny Etap szkolny 2006/2007 Wymagany czas : 60 min Nazwisko i imię ucznia... Szkoła... Nazwisko i imię nauczyciela przygotowującego ucznia do konkursu... Życzymy powodzenia!

Bardziej szczegółowo

GMINA ŁASK ROZBUDOWA SIECI KANALIZACYJNEJ GMINY ŁASK

GMINA ŁASK ROZBUDOWA SIECI KANALIZACYJNEJ GMINY ŁASK Projekt Rozbudowa sieci kanalizacyjnej Gminy Łask jest współfinansowany przez Unię Europejską z Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego w ramach Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa Łódzkiego

Bardziej szczegółowo

PROPOZYCJE INWESTYCYJNE

PROPOZYCJE INWESTYCYJNE PROPOZYCJE INWESTYCYJNE - W ZAKRESIE OBIEKTÓW SPORTOWYCH I REKREACYJNYCH - MIASTA KRAKOWA REALIZOWANE W FORMIE WSPÓŁPRACY Z PARTNERAMI PRYWATNYMI Gmina Miejska Kraków Zarząd Infrastruktury Sportowej w

Bardziej szczegółowo

Buczynowe Turnie mini monografia by Krzysiek Sobiecki

Buczynowe Turnie mini monografia by Krzysiek Sobiecki Buczynowe Turnie mini monografia by Krzysiek Sobiecki Buczynowe Turnie to raczej zapomniany i dość rzadko odwiedzany przez taterników rejon Polskich Tatr. Dość powiedzieć, że wśród wielu wspinających się

Bardziej szczegółowo

Zapisy podstawy programowej Uczeń: 1. 2) oblicza odległości w terenie oraz powierzchnię na podstawie map wykonanych w różnych skalach;

Zapisy podstawy programowej Uczeń: 1. 2) oblicza odległości w terenie oraz powierzchnię na podstawie map wykonanych w różnych skalach; Geografia październik Liceum klasa I, poziom rozszerzony X Mapa (praktyka) Zapisy podstawy programowej Uczeń: 1. 2) oblicza odległości w terenie oraz powierzchnię na podstawie map wykonanych w różnych

Bardziej szczegółowo

Atrakcje turystyczne :46:55

Atrakcje turystyczne :46:55 Atrakcje turystyczne 2016-05-24 20:46:55 2 Nigdzie poza tym regionem nie występuje w Polsce tak dużo gatunków wielkich drapieżników, włącznie z niedźwiedziem, a także największych roślinożerców, na czele

Bardziej szczegółowo

UKRAINA - GRUZJA- ARMENIA Kaukaz dla Ambitnych

UKRAINA - GRUZJA- ARMENIA Kaukaz dla Ambitnych UKRAINA - GRUZJA- ARMENIA Kaukaz dla Ambitnych Cena 1400 zł plus 400 euro Data: 30.07-08.08.2014r. - 10 dni przejazd klimatyzowanym autokarem Toruń- Lwów- Toruń przelot Ukraina- Gruzja oraz z powrotem

Bardziej szczegółowo

Katowice Miedziana. Oferta inwestycyjna. GC Investment S.A., Katowice, 2011

Katowice Miedziana. Oferta inwestycyjna. GC Investment S.A., Katowice, 2011 Oferta inwestycyjna Katowice Miedziana GC Investment S.A., Katowice, 2011 Strona 1 O Katowicach Dziesiąte miasto w kraju pod względem ludności, 314 500 mieszkańców Katowice leŝą w centrum największej aglomeracji

Bardziej szczegółowo

IŁAWA. Analiza rynku nieruchomości w IŁAWIE

IŁAWA. Analiza rynku nieruchomości w IŁAWIE IŁAWA Analiza rynku nieruchomości w IŁAWIE Iława - miasto w województwie warmińsko-mazurskim, w powiecie iławskim; siedziba władz powiatu. Miasto jest położone nad południowym krańcem jeziora Jeziorak

Bardziej szczegółowo

OCENA JAKOŚCI WÓD RZEK GRANICZNYCH ZA 2010 ROK

OCENA JAKOŚCI WÓD RZEK GRANICZNYCH ZA 2010 ROK WOJEWÓDZKI INSPEKTORAT OCHRONY ŚRODOWISKA W RZESZOWIE DELEGATURA W PRZEMYŚLU OCENA JAKOŚCI WÓD RZEK GRANICZNYCH ZA 2010 ROK Opracowała: mgr inż.danuta Satkowska Przemyśl, kwiecień 2010r. SPIS TREŚCI 1.

Bardziej szczegółowo

CHŁONNOŚĆ TURYSTYCZNA GMINY LIPNICA WIELKA

CHŁONNOŚĆ TURYSTYCZNA GMINY LIPNICA WIELKA CHŁONNOŚĆ TURYSTYCZNA GMINY LIPNICA WIELKA Wprowadzenie Chłonność turystyczna (miejscowości, regionu, przestrzeni) to maksymalna liczba uczestników ruchu turystycznego, którzy mogą równocześnie przebywać

Bardziej szczegółowo

Handel zagraniczny towarami rolno-spoŝywczymi Polski z USA w latach 2009 2013 i w okresie I VII 2014 r.

Handel zagraniczny towarami rolno-spoŝywczymi Polski z USA w latach 2009 2013 i w okresie I VII 2014 r. BIURO ANALIZ I PROGRAMOWANIA Warszawa, 14-9-6 Handel zagraniczny towarami rolno-spoŝywczymi Polski z USA w latach 9 13 i w okresie I VII 14 r. Stany Zjednoczone utrzymują pozycję największej i najbardziej

Bardziej szczegółowo

17. Suwalska przyszłość

17. Suwalska przyszłość 17. Suwalska przyszłość Miasto Suwałki musi inwestować aby stać się miastem przyjaznym dla suwalczan, miastem gdzie przyjemnie się mieszka. Miasto musi stać się bardziej atrakcyjnym dla turystów i inwestorów,

Bardziej szczegółowo

2. Lokalizacja inwestycji Charakterystyka gminy Parametry techniczne drogi Wymagania...3

2. Lokalizacja inwestycji Charakterystyka gminy Parametry techniczne drogi Wymagania...3 SPIS TREŚCI 1. Opis przedsięwzięcia....1 2. Lokalizacja inwestycji....1 2.1. Charakterystyka gminy... 1 3. Parametry techniczne drogi....2 4. Wymagania....3 5. Przebiegi wariantów w podziale na gminy....3

Bardziej szczegółowo

"Podbój" Mazur :) Autor (źródło): Danuta Orzołek czwartek, 07 lipca :26 - Poprawiony wtorek, 12 lipca :17

Podbój Mazur :) Autor (źródło): Danuta Orzołek czwartek, 07 lipca :26 - Poprawiony wtorek, 12 lipca :17 27 czerwca br. wyjechaliśmy na podbój Mazur. W wycieczce uczestniczyło 36 osób grupa dzieci niepełnosprawnych z opiekunami. Pogoda była piękna, humor dopisywał i jak się później okazało, wiele zobaczyliśmy.

Bardziej szczegółowo

STOP ŚMIERCI NA PRZYDROśNYCH DRZEWACH! KSTAŁTOWANIE BEZPIECZEŃSTWA ZIELONEGO OTOCZENIA DROGI. KATOWICE Edward Woźniak.

STOP ŚMIERCI NA PRZYDROśNYCH DRZEWACH! KSTAŁTOWANIE BEZPIECZEŃSTWA ZIELONEGO OTOCZENIA DROGI. KATOWICE Edward Woźniak. STOP ŚMIERCI NA PRZYDROśNYCH DRZEWACH! KSTAŁTOWANIE BEZPIECZEŃSTWA ZIELONEGO OTOCZENIA DROGI. KATOWICE 23.04.2009. Edward Woźniak. STREFY ŚMIERCI STREFA BEZPIECZEŃSTWA BŁĘDY LUDZKIE STAN NAWIERZCHNI

Bardziej szczegółowo

Z czym kojarzy się Kraków?

Z czym kojarzy się Kraków? IMAS International Wrocław Z czym kojarzy się Kraków? Wrocław, maj 2007 Sprawdziliśmy, z czym Polakom kojarzy się Kraków. Wyniki badania mogą posłuŝyć osobom zajmującym się promocją i wizerunkiem miasta,

Bardziej szczegółowo

OSIEDLE BEZRZECZE. 14 Opracowanie Biuro Planowania Przestrzennego Miasta w Szczecinie

OSIEDLE BEZRZECZE. 14 Opracowanie Biuro Planowania Przestrzennego Miasta w Szczecinie Osiedle zdominowane przez zabudowę mieszkaniową jednorodzinną z dopuszczeniem funkcji uzupełniających w formie usług wolnostojących i wbudowanych, terenów zieleni oraz zabudowy wielorodzinnej niskiej intensywności.

Bardziej szczegółowo

Czy Polacy chcą tirów na torach? Agnieszka Górnicka

Czy Polacy chcą tirów na torach? Agnieszka Górnicka Czy Polacy chcą tirów na torach? Agnieszka Górnicka OPIS BADANIA Metoda: sondaŝ internetowy (panel) (trzecia edycja) Cała Polska Osoby w wieku 20-40 lat czynni kierowcy samochodów osobowych osoby bez prawa

Bardziej szczegółowo

Zestaw I - "CIEKAWOSTKI GEOGRAFICZNE"

Zestaw I - CIEKAWOSTKI GEOGRAFICZNE Zestaw I - "CIEKAWOSTKI GEOGRAFICZNE" Rozwiąż krzyżówkę dotyczącą gór świata i Polski. Litery w specjalnie oznaczonej kolumnie czytane z góry na dół utworzą nazwę, której znaczenie wyjaśnij pod krzyżówką.

Bardziej szczegółowo

Dolina mlekiem i miodem płynąca

Dolina mlekiem i miodem płynąca Dolina mlekiem i miodem płynąca Ludzie mają swoje ulubione miejsca na Ziemi. Lubią spędzać tam wolny czas, ponieważ dobrze się tam czują. Dla mnie, takim właśnie zakątkiem jest moja rodzinna wieś. Kędzie

Bardziej szczegółowo

GMINA KÓRNIK. Zamieszkiwana jest przez ponad 24 tys. osób. Zajmuje powierzchnię 186 km². Leży w środkowej części Wielkopolski, w powiecie poznańskim.

GMINA KÓRNIK. Zamieszkiwana jest przez ponad 24 tys. osób. Zajmuje powierzchnię 186 km². Leży w środkowej części Wielkopolski, w powiecie poznańskim. GMINA KÓRNIK Leży w środkowej części Wielkopolski, w powiecie poznańskim. Zajmuje powierzchnię 186 km². Zamieszkiwana jest przez ponad 24 tys. osób. 27 sołectw (31 miejscowości) Miasto Kórnik leży niespełna

Bardziej szczegółowo

Elementy środowiska abiotycznego Ciężkowicko-Rożnowskiego Parku Krajobrazowego oraz Parku Krajobrazowego Pasma Brzanki. mgr inż.

Elementy środowiska abiotycznego Ciężkowicko-Rożnowskiego Parku Krajobrazowego oraz Parku Krajobrazowego Pasma Brzanki. mgr inż. środowiska abiotycznego Ciężkowicko-Rożnowskiego Parku Krajobrazowego oraz Parku Krajobrazowego Pasma Brzanki mgr inż. Piotr Dmytrowski środowiska abiotycznego Metodyka pracy zebranie i przegląd materiałów

Bardziej szczegółowo

USTALENIA KIERUNKÓW ZAGOSPODAROWANIA PRZESTRZENNEGO NA OBSZARZE OBJĘTYM AKTUALIZACJĄ

USTALENIA KIERUNKÓW ZAGOSPODAROWANIA PRZESTRZENNEGO NA OBSZARZE OBJĘTYM AKTUALIZACJĄ BURMISTRZ MIASTA I GMINY KAMIEŃSK STUDIUM UWARUNKOWAŃ I KIERUNKÓW ZAGOSPODAROWANIA PRZESTRZENNEGO MIASTA I GMINY KAMIEŃSK KIERUNKI ROZWOJU PRZESTRZENNEGO AKTUALIZACJA OPRACOWANO: AD URBI BIURO PROJEKTOWE

Bardziej szczegółowo

TEREN INWESTYCYJNY z przeznaczeniem pod zabudowę mieszkaniową. Katowice, ul. Bażantów

TEREN INWESTYCYJNY z przeznaczeniem pod zabudowę mieszkaniową. Katowice, ul. Bażantów TEREN INWESTYCYJNY z przeznaczeniem pod zabudowę mieszkaniową Katowice, ul. Bażantów LOKALIZACJA Miejsce lokalizacji w kraju Miejsce lokalizacji w Katowicach Katowice, stolicę województwa Śląskiego, zamieszkuje

Bardziej szczegółowo

OFERTA NOCLEGOWA. Hotel Qubus ****

OFERTA NOCLEGOWA. Hotel Qubus **** Ul. Uniwersytecka 13, 40-007 Katowice Tel. / fax 32 601 0 100, 32 601 0 885 http://www.qubushotel.com OFERTA NOCLEGOWA Hotel Qubus **** Qubus Hotel Prestige to nowo oddany, czterogwiazdkowy hotel, połoŝony

Bardziej szczegółowo

Indie północne Pendżab, Himalaje Kaszmiru i Małego Tybetu (Ladakh)

Indie północne Pendżab, Himalaje Kaszmiru i Małego Tybetu (Ladakh) Dane kontaktowe klub@laurazja.pl +48 513 933 413 Indie północne Pendżab, Himalaje Kaszmiru i Małego Tybetu (Ladakh) Trasa Delhi - Amritsar - Srinagar - Ladakh (Leh, Dolina Nubry, jeziora Tsomori Ri i Pangong,

Bardziej szczegółowo

Wyjazd na Grand Prix Belgii Formuły 1

Wyjazd na Grand Prix Belgii Formuły 1 Wyjazd na Grand Prix Belgii Formuły 1 Założenia wyjazdu autokarem: Termin: 27-29.08.2010 Liczba uczestników: 49 osób (49 + 1 pilot) Cena za osobę: 475 EURO (1900 zł) Cena zawiera: zakwaterowanie: w Hotelu

Bardziej szczegółowo

Zachodniopomorskie wita 2015-10-05 10:35:56

Zachodniopomorskie wita 2015-10-05 10:35:56 Zachodniopomorskie wita 2015-10-05 10:35:56 2 Zachodniopomorskie leży w północno-zachodniej Polsce, na wybrzeżu Morza Bałtyckiego. Stolicą województwa jest Szczecin. Granica morska w Zachodniopomorskiem

Bardziej szczegółowo

Andorra La Vella. Zima 2010 Wyjazd Snowboardowy 31.01 08.02.2010

Andorra La Vella. Zima 2010 Wyjazd Snowboardowy 31.01 08.02.2010 Zima 2010 Wyjazd Snowboardowy 31.01 08.02.2010 Andorra La Vella Andorra La Vella (po katalońsku dosłownie: "Stara Andora") - jest stolicą Księstwa Andory, położona w śródgórskiej kotlinie we wschodnich

Bardziej szczegółowo

Do czego służą kompleksowe badania ruchu?

Do czego służą kompleksowe badania ruchu? WARSZAWSKIE BADANIE RUCHU 2015 - Do czego służą kompleksowe badania ruchu? Kompleksowe badania ruchu są niezbędnym elementem prowadzenia racjonalnej polityki transportowej w miastach. Umożliwiają one podejmowanie

Bardziej szczegółowo

Opracowanie: Lech Krzysztofiak Anna Krzysztofiak

Opracowanie: Lech Krzysztofiak Anna Krzysztofiak Inwentaryzacja barszczu Sosnowskiego Heracleum sosnowskyi i niecierpka gruczołowatego Impatiens glandulifera na obszarach Natura 2000 "Dolina Górnej Rospudy" oraz "Ostoja Augustowska" Opracowanie: Lech

Bardziej szczegółowo

śycie NA MAKSA W OPINII POLAKÓW RAPORT PEPSI MAX

śycie NA MAKSA W OPINII POLAKÓW RAPORT PEPSI MAX Raport Pepsi MAX śycie NA MAKSA W OPINII POLAKÓW RAPORT PEPSI MAX Co dla Polaków oznacza maksyma Ŝycie na MAXa? Większość kojarzy ją z intensywnością i tempem Ŝycia oraz wielością doznań. Dla jednych związana

Bardziej szczegółowo