Tybet pociągiem na dach świata

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "Tybet pociągiem na dach świata"

Transkrypt

1 Górka Z., Więcław-Michniewska J. (red.), 2009, Badania i podróŝe krakowskich geografów. Tom IV, Polskie Towarzystwo Geograficzne Oddział w Krakowie, Kraków. Bernadetta Zawilińska Tybet pociągiem na dach świata Tybet ze względu na niezwykłe połoŝenie w sercu Azji, na WyŜynie Tybetańskiej nazywany jest często krainą na dachu świata. Dach ten wyniesiony średnio m n.p.m., otaczają wielkie łańcuchy górskie: od strony południowej Himalaje, na zachodzie Karakorum, na wschodzie Góry Chino-Tybetańskie, a po stronie północnej pasma Kunlun (ryc. 1). W południowej części WyŜyny Tybetańskiej ciągnie się potęŝny łańcuch górski Transhimalaje, z najwyŝszym szczytem Gyala Peri (7294 m n.p.m.). Po jego północnej stronie roztaczają się suche, bezodpływowe kotliny w wielkimi słonymi jeziorami oraz pustynny i bezludny płaskowyŝ Chan Tang, z odosobnionymi pasmami górskimi (m.in. Tanggula-szan). Ryc. 1. Tybet Źródło: opracowanie własne 139

2 Dach świata z powodu trudnej dostępności komunikacyjnej oraz prowadzonej polityki izolacjonizmu, przez wieki pozostawał jednym z najbardziej niedostępnych i tajemniczych miejsc na Ziemi. Po chińskiej inwazji suwerenne państwo Tybet w większości wchłonięte zostało przez prowincje chińskie - Qinghai, Gansu, Yunnan i Sichuan, a jedynie mniej niŝ połowa kraju stanowi obecnie Tybetański Region Autonomiczny (TRA) 1. Niestety wskutek prowadzonej przez Chiny polityki, kultura tybetańska została niemalŝe zupełnie zniszczona, zaś jej pozostałości sprowadzono do roli atrakcji turystycznej. Niedostępny niegdyś kraj jest dziś intensywnie kolonizowany przez chińskich osadników i rozjeŝdŝany terenowymi samochodami przez bogatych, głównie chińskich turystów, a jego rdzenni mieszkańcy stanowią marginalizowaną i jawnie dyskryminowaną mniejszość narodowościową. W większych tybetańskich miastach, a zwłaszcza stolicy Lhasie, jedynie widok otaczających gór, brak wszechobecnego w chińskich miastach smogu oraz towarzysząca nam na tych wysokościach zadyszka, pozwalają przypuszczać, Ŝe wyjechaliśmy z etnicznie chińskich terenów. Tybetańczycy, wbrew oficjalnym statystykom, stają się mniejszością we własnym kraju 2, a ich dawne dzielnice mieszkaniowe zostały wyburzone, bądź zdominowane przez gwałtownie rozwijającą się chińską zabudowę. W centrach miast, w miejscu starych domów, powstały rozległe place, na których ustawiono chińskie pomniki, w tym równieŝ monumenty upamiętniające wyzwolenie Tybetu. Współcześnie chińskie władze nie burzą juŝ klasztorów i nie mordują na masową skalę mieszkańców 3, nie oznacza to jednak zmiany kierunku prowadzonej polityki. Zmieniono jedynie metody, lecz cel pozostaje ten sam trwałe związanie Tybetu z Chinami i utrzymanie pełnej kontroli nad tym obszarem. Deklarowane przez rząd chiński działania na rzecz rozwoju społeczno-gospodarczego Tybetu oraz przeznaczane na ten cel ogromne sumy pieniędzy rzeczywiście sprzyjają rozwojowi, ale chińskiej gospodarki i chińskiego społeczeństwa w Tybecie. 1 W 1950 r. Tybet zajmował powierzchnię 2,5 tys. km 2, współczesny TRA zajmuje zaledwie 1,2 tys. km 2. W granicach TRA pozostała zaledwie jedna trzecia Tybetańczyków. 2 Central Tibetan Administration (Department of Information & International Relations) podaje, Ŝe na terenach zamieszkanych przez 6 mln Tybetańczyków, obok rdzennych mieszkańców Ŝyje obecnie 7,5 mln chińskich osadników, zaś w samej Lhasie proporcja ludności chińskiej do tybetańskiej wynosi 2:1 (Tibet's environment: A Crucial Issue 3 Okupację chińską przypłaciło Ŝyciem ponad 1200 tys. Tybetańczyków, a więc jedna piąta narodu, a w gruzach legły niemal wszystkie z 6259 klasztorów (Kozieł 2005). 140

3 Przykład stanowi m.in. otwarta w 1 lipca 2006 r. linia kolejowa z Golmud w prowincji Qinghai do Lhasy. Oficjalnie kolej ta ma być czynnikiem przyspieszenia rozwoju gospodarczego Tybetu, lecz oczywistym jest, Ŝe jej główne cele mają charakter polityczny i militarny. Międzynarodowe organizacje działające na rzecz Tybetu podkreślają, Ŝe połączenie kolejowe znacząco ułatwi wywóz bogactw naturalnych z regionu, rozlokowanie na tych terenach broni nuklearnej i kolejnych baz wojskowych oraz składowanie odpadów radioaktywnych, które juŝ obecnie są masowo przywoŝone do bezludnych części płaskowyŝu. Ponadto poprawa dostępności komunikacyjnej sprzyjała będzie dalszemu napływowi chińskich osadników oraz chińskich towarów, które zdominowały juŝ rynek w Tybecie. Otwarcie kolei spowoduje niewątpliwie znaczny wzrost ruchu turystycznego, który zaznaczył się juŝ w pierwszych latach jej funkcjonowania, lecz niestety turystyka w niewielkim stopniu jest czynnikiem poprawy warunków Ŝycia Tybetańczyków. Sektor usług turystycznych pozostaje bowiem w rękach napływowej ludności chińskiej, a dochody z biletów wstępu do klasztorów i muzeów oraz wszelkich innych opłat, którymi obciąŝani są turyści odpływają do chińskiego budŝetu (Tybet. Fakty 1993). NiezaleŜnie od przyczyn budowy, kolej do Tybetu jest niewątpliwie niezwykłym osiągnięciem techniki oraz jedną z najbardziej atrakcyjnych linii kolejowych na świecie. Turystom umoŝliwia ona łatwy i stosunkowo tani dojazd do Lhasy, gdyŝ przed 2006 rokiem podróŝ taka wiązała się z wysokimi kosztami biletów lotniczych, bądź męczącą, pięćdziesięciogodzinną jazdą autobusem z sąsiedniej prowincji Qinghai, z której prowadzi droga wybudowana w latach pięćdziesiątych (po włączeniu Tybetu do Chin). Obecnie przejazd z Pekinu (4064 km) zajmuje zaledwie 47 godzin i 28 min., a ceny biletów wahają się od 49$ w klasie hard seat do 158$ w przedziale soft sleeper. PodróŜ przebiega w komfortowych warunkach nowoczesne, klimatyzowane wagony wyposaŝone są w instalację tlenową, posiadają duŝe okna i szyby z filtrami UV. Problem stanowi jedynie zakup biletu, gdyŝ bilety na miejsca leŝące (hard sleeper lub soft sleeper) moŝna kupić w praktyce jedynie 10 dni przed odjazdem pociągu. Wcześniej nie są sprzedawane, a później są juŝ wykupione przez agencje turystyczne. Istnieje moŝliwość zakupu biletu poprzez agencję, lecz cena jest znacznie wyŝsza, a ponadto Ŝadna agencja nie sprzeda biletu turyście nie mającemu pozwolenia na wjazd do Tybetu (permitu). Oczywiście permit taki moŝna równieŝ, po odpowiednio wyŝszej 141

4 cenie, uzyskać poprzez agencję. Innym, bardzo rzadko wybieranym przez turystów rozwiązaniem, jest nielegalny wjazd do Tybetu, pociągiem klasy hard seat (na te miejsca najłatwiej kupić bilet). Dwie doby spędzone w pozycji siedzącej pozwalają na wnikliwe śledzenie szybko zmieniających się krajobrazów za oknem. Wspaniałym panoramom przez całą drogę towarzyszą charakterystyczne dla tej części świata odgłosy wydawane przez jedzących i plujących współpasaŝerów oraz wszechobecna woń chińskich zupek. Pociąg z Pekinu wyjeŝdŝa wieczorem i nocą pokonuje równinne tereny aluwialnej Niziny Chińskiej. śyzne gleby powodują, Ŝe są to obszary intensywnie uŝytkowane rolniczo oraz bardzo gęsto zaludnione. Rano krajobraz staje się bardziej urozmaicony, gdyŝ pociąg przemierza WyŜynę Szansi (Shanxi), a następnie WyŜynę Lessową. Obydwie wyŝyny są równieŝ intensywnie uŝytkowane rolniczo. Szczególnie ciekawy jest krajobraz WyŜyny Lessowej, gdzie pokrywy lessowe, o przeciętnej miąŝszości m, uległy intensywnej erozji wodnej, tworząc głębokie wąwozy. Pomiędzy Pekinem a Lhasą pociąg zatrzymuje się jedynie na sześciu stacjach, m.in. w Xi an dawnej stolicy państwa, słynącej głównie z odkrytej w jej pobliŝu Terakotowej Armii i Lanzhou przemysłowym mieście, znajdującym się w światowej czołówce pod względem zanieczyszczenia powietrza. Krajobraz okolic Lanzhou kontrastuje z widzianymi wcześniej rolniczymi terenami na odcinku ok. 20 kilometrów linii kolejowej towarzyszą dymiące kominy fabryk, oczyszczalnia ścieków, mętne wody śółtej Rzeki oraz suche stoki otaczających gór, ledwie widoczne z powodu wszechobecnego smogu. Za Lanzhou pociąg opuszcza dolinę śółtej Rzeki, płynącej tu na wysokości 1600 m n.p.m. i wspina się ku miastu Xining oraz Górom Nanszan naleŝącym do pn.-wsch. części łańcucha Kunlun. Odcinek linii kolejowej pomiędzy miastami Xining i Golmud (815 km), wybudowany został w 1984 r. i prowadzi przez suche, przewaŝnie bezodpływowe tereny, zajmowane przez kamieniste pustynie i słone, bezodpływowe jeziora. Większość tej trasy pociąg pokonuje nocą. Najmłodszy odcinek linii kolejowej, prowadzący z Golmud do Lhasy (1142 km) jest zdecydowanie najciekawszym fragmentem drogi. W ponad 80% biegnie na wysokości powyŝej 4000 m n.p.m. Trasa z Golmud opuszcza Kotlinę Cajdamską i prowadzi w kierunku południowozachodnim poprzez pasma górskie naleŝące do pd.-wsch. łańcucha systemu Kunlun. Przekroczywszy je wjeŝdŝa na WyŜynę Tybetańską i biegnie ku 142

5 szerokim dolinom źródłowych potoków Jangcy najdłuŝszej rzeki Azji (5800 km). Dalszy odcinek drogi prowadzi przez góry Tanggula-szan stanowiące dział wodny między Jangcy na północy, a kolejną wielką rzeką Azji Saluin na południu 4. Tanggula-szan to wielkie pasmo górskie w środkowej i wschodniej części WyŜyny Tybetańskiej, ciągnące się na długości ok. 700 km (Kiełkowska, Kiełkowski 2005). Granica wiecznego śniegu przebiega w tym regionie na wysokości m n.p.m., a szczyty gór sięgają 6500 m n.p.m. Z okien pociągu podziwiać moŝna monumentalne, ośnieŝone masywy górskie wznoszące się nad szerokimi rozlewiskami lodowcowych rzek. NiŜsze partie gór i szerokie kotliny porasta skąpa roślinność wysokogórskich pustyń, co wraz z surowymi warunkami klimatycznymi sprawia, Ŝe tereny te są prawie bezludne (poniŝej 1 osoby/km 2 ). Wyjechawszy z Tanggula-szan pociąg zmierza ku kolejnemu duŝemu łańcuchowi górskiemu Transhimalajom. Pasmo to ciągnie się wzdłuŝ południowego skraja WyŜyny Tybetańskiej, na długości 2250 km, równolegle do łańcucha Himalajów, od których oddzielone jest dolinami rzek Tsangpo (tybetańska nazwa Brahmaputry) i górnego Indusu (Kiełkowska, Kiełkowski 2005). Wysokości najwyŝszych szczytów w tej części gór przekraczają 7000 m n.p.m. Pomysł budowy linii kolejowej do Lhasy pojawił się bezpośrednio po chińskiej inwazji juŝ w latach pięćdziesiątych, lecz gigantyczne koszty budowy oraz bariery techniczne długo nie pozwoliły na jego realizację. Kolej z Golmud do Lhasy biegnie w terenie wysokogórskim, wspinając się na przełęcz Tanggula na wysokość 5072 m n.p.m. (255 m wyŝej niŝ kolej w peruwiańskich Andach). Tanggula Station (5068 m n.p.m.) jest najwyŝej połoŝoną stacją kolejową na świecie. Około 30 km trasy biegnie tunelami. Tunel Fengoshan o długości 1338 m wydrąŝono na wysokości 4905 m n.p.m., co czyni go najwyŝej połoŝonym na świecie tunelem kolejowym. Niewiele niŝej, na wysokości 4264 m n.p.m. wybudowano tunel Yangbajing, który jest z kolei najdłuŝszym (3345 m) wysokogórskim tunelem na świecie. 550 km trasy leŝy w strefie wiecznej zmarzliny, tory prowadzą po wysokich, odizolowanych od podłoŝa nasypach, a rozlewiska rzek lodowcowych oraz podmokłe tereny pociąg pokonuje po wiaduktach, z których najdłuŝszy, 4 Z dachu świata wypływają wielkie rzeki Azji: Jangcy, Saluin, Sutlej, Salween, Indus, Brahmaputra, Mekong, śółta Rzeka, które płyną przez najgęściej zaludnione obszary Ziemi, w ich zlewiskach Ŝyje 85% ludności kontynentu i 45% ludności świata. 143

6 wiodący nad rzeką Qingshuihe liczy 11,7 km (www.chinatibettrain.com). Na trasie znajduje się aŝ 286 mostów. Po przekroczeniu grzbietu Transhimalajów, krajobraz zmienia się - kolej opuszcza wysokogórskie pustynie i stepy, jedynie sezonowo wykorzystywane przez pasterstwo i zmierza ku zielonym, rolniczym dolinom dorzecza Brahmaputry. Pociąg kończy bieg w dolinie rzeki Lhasa na przedmieściach stolicy Tybetu. W dalszą drogę w głąb kraju wyruszyć moŝna korzystając z nielicznych środków komunikacji zbiorowej, wynajmując taksówkę, samochód terenowy z kierowcą lub autostopem. Główna droga Friendship Highway wiedzie w górę doliny Tsangpo (Brahmaputry). Rzeka płynie w szerokim obniŝeniu tektonicznym pomiędzy Himalajami a Transhimalajami, a jej dolina, a zwłaszcza odcinek między Lhasą a Shigatse stanowi najgęściej zaludnioną, rolniczą część Tybetu. Minąwszy drugie pod względem wielkości miasto w Tybecie Shigatse ( mieszkańców) Friendship Highway biegnie w kierunku granicy z Nepalem, w pobliŝu bazy pod Mt. Everest, i dalej do Kathmandu. W ostatnich latach zauwaŝyć moŝna gwałtowny wzrost ruchu turystycznego w Tybecie. W 2007 r. TRA odwiedziło 4 mln. turystów, czyli liczba turystów o ponad 60% przewyŝszyła liczbę mieszkańców prowincji (Stanway 2008). Przy czym ponad 90% odwiedzających stanowią Chińczycy. Ruch turystyczny w Tybecie koncentruje się przede wszystkim w samej stolicy kraju oraz w pobliskich klasztorach. Popularne cele wycieczek stanowią ponadto miasta Shigatse i Gyantse, baza pod Mt. Everestem, jezioro Nam-Tso. Wzrasta równieŝ frekwencja turystów w zachodniej części Tybetu, zwłaszcza w rejonie góry Kailash. Stolica Tybetu - Lhasa, połoŝona jest na wysokości 3650 m n.p.m., w szerokiej, płaskodennej dolinie rzeki Lhasa, którą otaczają suche stoki i ośnieŝone szczyty gór, wznoszących się na ok m n.p.m. Miasto liczy obecnie około mieszkańców i jest duŝym ośrodkiem przemysłowym, handlowym, kulturalnym i turystycznym. Niestety stara, tybetańska dzielnica stanowi zaledwie ok. 2% powierzchni stolicy (Tybet. Czas Ŝelaznych ptaków, 2002). Tybetańskie domy skupione są głównie w pobliŝu świątyni Jokhang (VII w.) jednego z najwaŝniejszych miejsc kultu w Tybecie. W panoramie politycznej i duchowej stolicy Tybetu dominuje majestatyczny pałac Potala będący niegdyś siedzibą rządu i dalajlamy. Obecnie pałac zdegradowany został do roli muzeum, lecz dla Tybetańczyków nadal jest miejscem świętym i symbolem toŝsamości narodowej, o czym świadczą rzesze pielgrzymów odwiedzających pałacowe 144

7 Badania i podróŝe krakowskich geografów. Tom IV komnaty, kaplice i groby dalajlamów oraz okrąŝających wzgórze pałacowe w rytualnej pielgrzymce. Pierwszy pałac na Czerwonej Skale wybudowany został w VII w. przez króla Soncen Gampo, a obecna, siedemnastowieczna budowla, powstała na jego ruinach z rozkazu V Dalajlamy. Pałac, zbudowany z drewna, kamieni i gliny, liczy 13 kondygnacji. Dolne, zewnętrzne kondygnacje Biały Pałac, pełniły funkcje mieszkalne i mają charakter świecki. Górujące nad nimi kondygnacje Czerwonego Pałacu stanowią kompleks sakralny, mieszczący m.in. groby 8 spośród 14 dalajlamów. Potala wraz ze świątynią Jokhang oraz pałacem Norbulingka (letni pałac dalajlamów) wpisana została na Listę Światowego Dziedzictwa UNESCO. W pobliŝu Lhasy znajdują się liczne klasztory, w tym trzy z czterech głównych klasztorów w Tybecie: Drepung, Sera i Ganden (fot. 1). DuŜe i często odwiedzane przez turystów klasztory znajdują się równieŝ Fot. 1. Przy klasztorze Ganden śródło: fot. własna 145

8 w Shigatse (klasztor Tashilhunpo) i Gyantse (klasztor Pelkor Chode). PowyŜsze klasztory pochodzą z XVI w. i przed chińską inwazją były rozległymi, otoczone murami kompleksami świątyń i budynków mieszkalnych, w których Ŝyło po kilka tysięcy mnichów (w największym klasztorze - Drepung mnichów). Komuniści mając świadomość, Ŝe religia jest najwaŝniejszą częścią tybetańskiej toŝsamości, a klasztory to ośrodki kultury, nauki i władzy, w pierwszej kolejności próbowały zniszczyć Ŝycie monastyczne. Obecnie świątynie i klasztory są odbudowywane, lecz ich funkcjonowanie podlega ścisłej kontroli, a liczba mnichów jest drastycznie ograniczana. Kontroli podlega równieŝ wiek duchownych, a osoby powyŝej sześćdziesiątego roku Ŝycia są wysyłane na przymusową emeryturę (Kozieł 2005). Niestety wysokie ceny biletów wstępu do najbardziej znanych klasztorów oraz hałaśliwe mrowie turystów zakłócających atmosferę modlitwy sprawiają, Ŝe turysta szukający kontaktu z tradycyjną kulturą tybetańską moŝe czuć się rozczarowany. NajwaŜniejsze tybetańskie klasztory i mieszczące się w nich świątynie przybierają obecnie charakter gwarnych muzeów. Chcąc oderwać się od ruchu samochodów oraz hałaśliwych wycieczek opętanych szałem fotografowania, wystarczy na kilka kroków oddalić się od miejsc opisanych w przewodnikach turystycznych (fot.2). Fot. 2. Widok z grzbietu nad klasztorem Ganden śródło: fot. własna 146

9 Warto wyruszyć w głąb dolin, gdzie Ŝycie toczy się jak setki lat temu, a jedynym zewnętrznym przejawem zmian są baterie słoneczne zawieszone na wełnianych pasterskich namiotach. Podczas takich wędrówek turyście towarzyszą jedynie obojętne spojrzenia pasących się jaków, przyglądające się z zaciekawieniem dzieci, wspaniałe panoramy dachu świata oraz cisza mącona jedynie odgłosami świstaków. Wyjazd do Tybetu to nie tylko podróŝ w przestrzeni, ale i w czasie. Warto odwiedzić dach świata, dopóki Ŝyją na nim rdzenni mieszkańcy, dopóki Ŝywa jest ich kultura, a otaczające środowisko przyrodnicze nie zostało przekształcone przez człowieka. Na naszych oczach ginie bowiem naród tybetański oraz jego kultura, a kraina na dachu świata jest w coraz większym stopniu kolonizowana przez chińskich osadników, eksploatowana i zanieczyszczana przez chińską gospodarkę oraz przekształcana w park rozrywki dla bogatych turystów. Bibliografia: Kiełkowska M., Kiełkowski J. (red.), 2005, Wielka encyklopedia gór i alpinizmu. Góry Azji, Wyd. Stapis, Katowice. Kozieł A., 2005, Czerwony smok w Krainie Śniegu, [w:] Tajemnica Tybetu, Znak, 607. Stanway D., 2008, Tibet under strain as visitors surpass locals, The Guardian, z dn Tybet. Czas Ŝelaznych ptaków, 2002, Kozieł A. (tłum.), Helsińska Fund. Praw Człow., Warszawa. Tybet. Fakty mówią za siebie, 1993, Ośrodek Informacji Dharamsala, A. Kozieł (tłum.), Pol. Stow. Przyjaciół Tybetu. 147

Tour Operator "Glob Net" Tybet program 1 Dzień 01: Pekin (Kathmandu Chengdu) Lhasa

Tour Operator Glob Net Tybet program 1 Dzień 01: Pekin (Kathmandu Chengdu) Lhasa Tour Operator "Glob Net" Alicja Kokot Pierzchno 56 d/k Częstochowy 42-130 Wręczyca Wlk Tel 501 272 121 Tel: 32 728 1305 E-mail: glob.net.indie@gmail.com Skype ID: glob.net.indie www.globnet.eu Tybet program

Bardziej szczegółowo

Wędrówki odbędą się 8-mego i 10-stego listopada (sobota i poniedziałek).

Wędrówki odbędą się 8-mego i 10-stego listopada (sobota i poniedziałek). Plan wędrówek XXI Ogólnopolskiego Zlotu Harcerzy Akademików i Wędrowników Diablak W ramach zlotu przewidzieliśmy dla was wędrówki górskie i nie tylko. Nowy Targ leży na Podhalu, z którego blisko jest do

Bardziej szczegółowo

Stan istniejący. Cel zadania inwestycyjnego. Parametry techniczne planowanej drogi:

Stan istniejący. Cel zadania inwestycyjnego. Parametry techniczne planowanej drogi: Stan istniejący Zielona Góra posiada obwodnice po trzech stronach miasta. Kierunki tranzytowe północ-południe obsługuje droga ekspresowa S3 oraz droga krajowa nr 27, natomiast ruch na kierunkach wschód-zachód

Bardziej szczegółowo

Przedmiotowy system oceniania Bliżej geografii Gimnazjum część 3

Przedmiotowy system oceniania Bliżej geografii Gimnazjum część 3 Przedmiotowy system oceniania Bliżej geografii Gimnazjum część 3 1. Stary Kontynent Europa 2. Jedna Europa wiele narodów 3. Zgoda i waśnie w Europie 4. Gdzie można spotkać renifera? 5. Zimna wyspa na morzu

Bardziej szczegółowo

Model koncentryczny BCD (Central Business District) Burgessa 1924 - Chicago

Model koncentryczny BCD (Central Business District) Burgessa 1924 - Chicago Model koncentryczny BCD (Central Business District) Burgessa 1924 - Chicago ETAPY Etap I Centrum gospodarcze, pierwotnie przemysłowe (CBD) przekształca się w miasto strefa przemysłowa toŝsama z miastem

Bardziej szczegółowo

SPIS TREŚCI. Rekordy klimatyczne Rekordy wysokościowe Rekordy wodne Rekordy szaty roślinnej

SPIS TREŚCI. Rekordy klimatyczne Rekordy wysokościowe Rekordy wodne Rekordy szaty roślinnej Adam Grzesiak Mateusz Przybyła kl. IIgc kl. IIgc SPIS TREŚCI Rekordy klimatyczne Rekordy wysokościowe Rekordy wodne Rekordy szaty roślinnej Rekordy Klimatyczne Najwyższa temperatura powietrza na Ziemi

Bardziej szczegółowo

Tajlandia - Birma 2016

Tajlandia - Birma 2016 Tajlandia - Birma 2016 Warszawa Bangkok Yangon Kalaw wioski mniejszości etnicznych po drodze do jeziora Inle Indein jezioro Inle Mandalay Mingun rejs rzeką Irawadi Bagan Góra Popa Yangon Kyaiktiyo Bago

Bardziej szczegółowo

Do Komisji Wspinaczki Wysokogórskiej Polskiego Związku Alpinizmu

Do Komisji Wspinaczki Wysokogórskiej Polskiego Związku Alpinizmu Poznań, dn. 12 listopada 2014 r. Krzysztof Mularski Do Komisji Wspinaczki Wysokogórskiej Polskiego Związku Alpinizmu Zwracamy się z uprzejmą prośbą o zatwierdzenie organizowanej przez nas wyprawy Tongshangjiabu

Bardziej szczegółowo

Rozdział 03. Ogólny opis gminy

Rozdział 03. Ogólny opis gminy ZZAAŁŁO śśeenniiaa DDO PPLLAANNUU ZZAAO PPAATTRRZZEENNIIAA W CCIIEEPPŁŁO,,, EENNEERRGIIĘĘ EELLEEKTTRRYYCCZZNNĄĄ II PPAALLIIWAA GAAZZOWEE GMIINNYY SSTTRRZZEELLCCEE OPPOLLSSKIIEE Rozdział 03 Ogólny opis

Bardziej szczegółowo

PREZENTACJA. Zajęcia turystyczno-krajoznawcze 27.09-29.11.2013. Zajęcia turystyczno-krajoznawcze w ramach Projektu Klucz do Przyszłości:

PREZENTACJA. Zajęcia turystyczno-krajoznawcze 27.09-29.11.2013. Zajęcia turystyczno-krajoznawcze w ramach Projektu Klucz do Przyszłości: PREZENTACJA Zajęcia turystyczno-krajoznawcze 27.09-29.11.2013 Zajęcia turystyczno-krajoznawcze w ramach Projektu Klucz do Przyszłości: Turystyka zjawisko przestrzennej ruchliwości ludzi, które związane

Bardziej szczegółowo

Opracowanie objęte prawami autorskimi. Publiczne wykorzystywanie bez zgody autora ZABRONIONE.

Opracowanie objęte prawami autorskimi. Publiczne wykorzystywanie bez zgody autora ZABRONIONE. Andrzej Olszewski Politechnika Wrocławska Wydział Mechaniczny Kierunek: Transport Specjalność: Organizacja i Projektowanie Systemów Transportowych ZAŁĄCZNIK NR 2 DO PRACY MAGISTERSKIEJ KONCEPCJA PRZEWOZÓW

Bardziej szczegółowo

KARTA DOKUMENTACYJNA GEOSTANOWISKA

KARTA DOKUMENTACYJNA GEOSTANOWISKA Informacje ogólne Numer KDG: 2316 1. Nazwa obiektu: Wąwóz lessowy Jedliczny Dół w Turzyńcu 2. Typ obiektu geostanowiska: elementy rzeźby - formy denudacyjne 3. Współrzędne (WGS84): Długość: 50 38' 09,180

Bardziej szczegółowo

Centralna Komisja Egzaminacyjna Arkusz zawiera informacje prawnie chronione do momentu rozpoczęcia sprawdzianu. UZUPEŁNIA ZESPÓŁ NADZORUJĄCY

Centralna Komisja Egzaminacyjna Arkusz zawiera informacje prawnie chronione do momentu rozpoczęcia sprawdzianu. UZUPEŁNIA ZESPÓŁ NADZORUJĄCY Układ graficzny CKE 2010 Centralna Komisja Egzaminacyjna Arkusz zawiera informacje prawnie chronione do momentu rozpoczęcia sprawdzianu. KOD UCZNIA UZUPEŁNIA ZESPÓŁ NADZORUJĄCY PESEL miejsce na naklejkę

Bardziej szczegółowo

Projekt Z/2.32/III/3.2/93/04 Remont zabytkowego budynku po Szkole Podstawowej z przeznaczeniem na Muzeum Regionalne w Szczecinku

Projekt Z/2.32/III/3.2/93/04 Remont zabytkowego budynku po Szkole Podstawowej z przeznaczeniem na Muzeum Regionalne w Szczecinku Remont zabytkowego budynku po Szkole Podstawowej z przeznaczeniem na Muzeum Regionalne w WPROWADZENE Szczecinek to liczące prawie 40 tysięcy mieszkańców miasto, połoŝone na Pojezierzu Drawskim, na południowo-wschodnim

Bardziej szczegółowo

Obrazki z Indii i Nepalu

Obrazki z Indii i Nepalu Obrazki z Indii i Nepalu dr Radoslaw Uliszak Instytut Geografii Uniwersytet Pedagogiczny w Krakowie Indie wybrane fakty ok. 1,2 mld mieszkańców (2 miejsce w świecie, 30 razy więcej od Polski); 2 gęstość

Bardziej szczegółowo

GEOSYSTEMY WYBRANYCH OBSZARÓW GÓRSKICH ŚWIATA

GEOSYSTEMY WYBRANYCH OBSZARÓW GÓRSKICH ŚWIATA GEOSYSTEMY WYBRANYCH OBSZARÓW GÓRSKICH ŚWIATA Alpy Południowe Nowa Zelandia Nowa Zelandia - to państwo wyspiarskie położone w południowo-zachodniej części Oceanu Spokojnego, 1600 km na południowy wschód

Bardziej szczegółowo

Potrzeba rzeczywistego uwzględniania zagadnień ochrony zasobów przyrody i krajobraz w planowaniu przestrzennym na poziomie województwa

Potrzeba rzeczywistego uwzględniania zagadnień ochrony zasobów przyrody i krajobraz w planowaniu przestrzennym na poziomie województwa Potrzeba rzeczywistego uwzględniania zagadnień ochrony zasobów przyrody i krajobraz w planowaniu przestrzennym na poziomie województwa Kazimierz Walasz Dol. Prądnika Januszowice Ochrona terenów cennych

Bardziej szczegółowo

Bieszczady Ustrzyki Górne Połonina Caryńska Kruhly Wierch (1297 m n.p.m.) Tarnica(1346 m n.p.m.) Wielką Rawkę (1307 m n.p.m.

Bieszczady Ustrzyki Górne Połonina Caryńska Kruhly Wierch (1297 m n.p.m.) Tarnica(1346 m n.p.m.) Wielką Rawkę (1307 m n.p.m. Bieszczady Gdzieś na krańcu Polski, na południowym wschodzie leży legendarna i trudno dostępna kraina górska, czyli słynne Bieszczady. Dostać się tutaj środkiem komunikacji publicznej jest niezwykle ciężko.

Bardziej szczegółowo

Geografia - KLASA III. Dział I

Geografia - KLASA III. Dział I Geografia - KLASA III Dział I Dział II 1. Rodzaje i rozwój usług w Polsce - klasyfikuję usługi - określam rolę usług jako III sektora gospodarki - opisuję znaczenie usług we współczesnej gospodarce - wykazuję

Bardziej szczegółowo

GRUDNIOWY WYJAZD NA ROZPOCZĘCIE SEZONU DOBIACCO WŁOCHY, POŁUDNIOWY TYROL

GRUDNIOWY WYJAZD NA ROZPOCZĘCIE SEZONU DOBIACCO WŁOCHY, POŁUDNIOWY TYROL GRUDNIOWY WYJAZD NA ROZPOCZĘCIE SEZONU DOBIACCO WŁOCHY, POŁUDNIOWY TYROL Termin: 11-18.12.2011 Cena: 1315zł*/1380zł** Opis regionu: We wschodniej części Południowego Tyrolu leŝy zielona dolina Alta Pusteria,

Bardziej szczegółowo

1 dzień Wylot z Polski do Delhi z przesiadką w jednym z azjatyckich portów.

1 dzień Wylot z Polski do Delhi z przesiadką w jednym z azjatyckich portów. 1 dzień Wylot z Polski do Delhi z przesiadką w jednym z azjatyckich portów. 2 dzień Przylot do stolicy Indii Delhi. Ten dzień poświęcimy na aklimatyzację i zapoznanie się z indyjskimi realiami. Udamy się

Bardziej szczegółowo

Test sprawdzający wiadomości z rozdziału I i II

Test sprawdzający wiadomości z rozdziału I i II Test sprawdzający wiadomości z rozdziału I i II Zadanie 1 Do poniższych poleceń dobierz najlepsze źródło informacji. Uwaga: do każdego polecenia dobierz tylko jedno źródło informacji. Polecenie Źródło

Bardziej szczegółowo

Szanowni Państwo! Uwzględniając wszystkie Państwa życzenia zmodyfikowaliśmy program Wyprawy do Chin

Szanowni Państwo! Uwzględniając wszystkie Państwa życzenia zmodyfikowaliśmy program Wyprawy do Chin Szanowni Państwo! Uwzględniając wszystkie Państwa życzenia zmodyfikowaliśmy program Wyprawy do Chin 1. Termin został przesunięty na drugą połowę października, sprawdziliśmy pogodę i nie jest tak źle, temperatura

Bardziej szczegółowo

Częstochowa - Kraków - Jurajski Szlak Rowerowy Orlich Gniazd

Częstochowa - Kraków - Jurajski Szlak Rowerowy Orlich Gniazd Strona 1 / 5 Częstochowa - Kraków - Jurajski Szlak Rowerowy Orlich Gniazd Opis autor: Admin Pierwszym ważniejszym obiektem na śląskim odcinku rowerowego szlaku Szlaku Orlich Gniazd jest miejscowość Smoleń,

Bardziej szczegółowo

Pekin Tianjin Luksusowa 12-dniowa wycieczka

Pekin Tianjin Luksusowa 12-dniowa wycieczka Luksusowa 12-dniowa wycieczka Data Miasto Plan Podróży Posiłki Dzień 1 3 Wrz Przylot do u Spotkanie z anglojęzycznym przewodnikiem Zameldowanie w hotelu w ie Hotel w Dzień 2 4 Wrz Po śniadaniu - zwiedzanie

Bardziej szczegółowo

Rzeźba na mapach. m n.p.m

Rzeźba na mapach. m n.p.m Rzeźba na mapach Rzeźbę terenu przedstawia się obecnie najczęściej za pomocą poziomic. Poziomice (izohipsy) są to linie na mapie łączące punkty o jednakowej wysokości. Mapa poziomicowa (hipsometryczna)

Bardziej szczegółowo

Planowany termin wyprawy to 20 kwietnia 4 maja 2016 r.!

Planowany termin wyprawy to 20 kwietnia 4 maja 2016 r.! SZUKASZ MOŻLIWOŚCI POŁĄCZENIA WYPRAWY TURYSTYCZNEJ ZA GRANICĘ Z WOLONTARIATEM? CZEKAMY NA CIEBIE! PRZYŁĄCZ SIĘ DO NASZEJ PIERWSZEJ GRUPOWEJ WYPRAWY POŁĄCZONEJ Z WOLONTARIATEM I SPĘDŹ 2 TYGODNIE W NEPALU!

Bardziej szczegółowo

IZRAEL. Wykład 1. Dlaczego Izrael?

IZRAEL. Wykład 1. Dlaczego Izrael? IZRAEL Wykład 1 Dlaczego Izrael? Zanim rozpoczniemy wykład na temat Izraela, należy się zastanowić co wpłynęło na fakt, że ten niewielki skrawek lądu budzi zainteresowanie całego świata. Spójrzmy przede

Bardziej szczegółowo

Norwegia - w krainie fiordów

Norwegia - w krainie fiordów Norwegia - w krainie fiordów Opis Cena od: 5000 PLN Liczba dni: 8 dni Kraj: Norwegia Norwegia jest miejscem niezwykłym, w którym przyroda urzeka swoją nieskazitelnością i czystością. Wiele tam miejsc w

Bardziej szczegółowo

Lato 2015 wyjazdy dziennikarskie. Grand Tour of Switzerland - inspiracje na rok 2015. MojaSzwajcaria.pl/media

Lato 2015 wyjazdy dziennikarskie. Grand Tour of Switzerland - inspiracje na rok 2015. MojaSzwajcaria.pl/media Lato 2015 wyjazdy dziennikarskie. Grand Tour of Switzerland - inspiracje na rok 2015 MojaSzwajcaria.pl/media Wyruszamy w wielką podróż po Szwajcarii. Kraina Trzech Jezior, Jura Grand Tour of Switzerland

Bardziej szczegółowo

ZADANIE WIELOCZYNNOŚCIOWE (I) Moje miasto Gorzów Wlkp. 2. Co oznacza skrót MZK?... Ilość uczniów... Cena biletu ulgowego. Obliczenia..

ZADANIE WIELOCZYNNOŚCIOWE (I) Moje miasto Gorzów Wlkp. 2. Co oznacza skrót MZK?... Ilość uczniów... Cena biletu ulgowego. Obliczenia.. ZADANIE WIELOCZYNNOŚCIOWE (I) Moje miasto Gorzów Wlkp. Nazwisko i imię... Klasa.. 1. Udaj się na przystanek autobusowy lub tramwajowy znajdujący się w pobliŝu Twojej szkoły. 2. Co oznacza skrót MZK?...

Bardziej szczegółowo

chate.pl Ziemia na nowo odkrywana

chate.pl Ziemia na nowo odkrywana chate.pl Ziemia na nowo odkrywana CHADAR LODOWA DROGA zimowa wyprawa do Ladakhu i Zanskaru trekking unikalną w skali świata lodową drogą surowe krajobrazy zimowych Himalajów odcięte od świata Królestwo

Bardziej szczegółowo

Krajobraz w Kordylierach

Krajobraz w Kordylierach MATERIAŁ NAUCZANIA: Scenariusz lekcji otwartej z przyrody w klasie VI Krajobraz w Kordylierach Opracowała: Elżbieta Kowalska - położenie geograficzne Kordylierów, - przyczyny ich powstania, - cechy klimatu

Bardziej szczegółowo

Handel zagraniczny towarami rolno-spoŝywczymi Polski z USA w latach 2009 2013 i w okresie I VII 2014 r.

Handel zagraniczny towarami rolno-spoŝywczymi Polski z USA w latach 2009 2013 i w okresie I VII 2014 r. BIURO ANALIZ I PROGRAMOWANIA Warszawa, 14-9-6 Handel zagraniczny towarami rolno-spoŝywczymi Polski z USA w latach 9 13 i w okresie I VII 14 r. Stany Zjednoczone utrzymują pozycję największej i najbardziej

Bardziej szczegółowo

Francja, Paryż - Wieża Montaparnasse, najbrzydszy budynek we Francji

Francja, Paryż - Wieża Montaparnasse, najbrzydszy budynek we Francji Wieża Montparnasse wieża i należące do niej centrum handlowe powstałe w latach 1969-1972, w centrum dzielnicy Montparnasse, na avenue du Maine 33 w Paryżu (dzisiejszy odpowiednik SkyTower we Wrocławiu.

Bardziej szczegółowo

Górskim Szlakiem bez komórki i laptopa

Górskim Szlakiem bez komórki i laptopa Beskid Żywiecki Górskim Szlakiem bez komórki i laptopa Dzień 1: Zbiórka uczestników i wyjazd we wczesnych godzinach porannych. Wizyta w Żywcu, jednym z najbardziej znanych miast regionu, zwiedzanie miasta,

Bardziej szczegółowo

Wymagany czas : 60 min Nazwisko i imię ucznia... Szkoła... Nazwisko i imię nauczyciela przygotowującego ucznia do konkursu...

Wymagany czas : 60 min Nazwisko i imię ucznia... Szkoła... Nazwisko i imię nauczyciela przygotowującego ucznia do konkursu... Wojewódzki Konkurs Geograficzny Etap szkolny 2006/2007 Wymagany czas : 60 min Nazwisko i imię ucznia... Szkoła... Nazwisko i imię nauczyciela przygotowującego ucznia do konkursu... Życzymy powodzenia!

Bardziej szczegółowo

Chorwacja króluje po wschodniej stronie Adriatyku

Chorwacja króluje po wschodniej stronie Adriatyku Chorwacja króluje po wschodniej stronie Adriatyku Polacy kochają Chorwację. Od lat całymi rodzinami chętnie jeździmy nad adriatyckie wybrzeże. Po wschodniej stronie Adriatyku znajduje się jednak także

Bardziej szczegółowo

GMINA ŁASK ROZBUDOWA SIECI KANALIZACYJNEJ GMINY ŁASK

GMINA ŁASK ROZBUDOWA SIECI KANALIZACYJNEJ GMINY ŁASK Projekt Rozbudowa sieci kanalizacyjnej Gminy Łask jest współfinansowany przez Unię Europejską z Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego w ramach Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa Łódzkiego

Bardziej szczegółowo

Katowice Miedziana. Oferta inwestycyjna. GC Investment S.A., Katowice, 2011

Katowice Miedziana. Oferta inwestycyjna. GC Investment S.A., Katowice, 2011 Oferta inwestycyjna Katowice Miedziana GC Investment S.A., Katowice, 2011 Strona 1 O Katowicach Dziesiąte miasto w kraju pod względem ludności, 314 500 mieszkańców Katowice leŝą w centrum największej aglomeracji

Bardziej szczegółowo

Buczynowe Turnie mini monografia by Krzysiek Sobiecki

Buczynowe Turnie mini monografia by Krzysiek Sobiecki Buczynowe Turnie mini monografia by Krzysiek Sobiecki Buczynowe Turnie to raczej zapomniany i dość rzadko odwiedzany przez taterników rejon Polskich Tatr. Dość powiedzieć, że wśród wielu wspinających się

Bardziej szczegółowo

Przedmiot: Geografia Realizowany zapis podstawy programowej:

Przedmiot: Geografia Realizowany zapis podstawy programowej: ĆWICZENIE 17 ĆWICZENIE 17 Geografia w chińskim mieście S 99 część opisowa Ćwiczenie pokazuje przyczyny przyspieszenia procesów urbanizacyjnych w Chinach oraz szanse i zagrożenia, jakie to niesie. Za 15

Bardziej szczegółowo

OCENA JAKOŚCI WÓD RZEK GRANICZNYCH ZA 2010 ROK

OCENA JAKOŚCI WÓD RZEK GRANICZNYCH ZA 2010 ROK WOJEWÓDZKI INSPEKTORAT OCHRONY ŚRODOWISKA W RZESZOWIE DELEGATURA W PRZEMYŚLU OCENA JAKOŚCI WÓD RZEK GRANICZNYCH ZA 2010 ROK Opracowała: mgr inż.danuta Satkowska Przemyśl, kwiecień 2010r. SPIS TREŚCI 1.

Bardziej szczegółowo

UKRAINA - GRUZJA- ARMENIA Kaukaz dla Ambitnych

UKRAINA - GRUZJA- ARMENIA Kaukaz dla Ambitnych UKRAINA - GRUZJA- ARMENIA Kaukaz dla Ambitnych Cena 1400 zł plus 400 euro Data: 30.07-08.08.2014r. - 10 dni przejazd klimatyzowanym autokarem Toruń- Lwów- Toruń przelot Ukraina- Gruzja oraz z powrotem

Bardziej szczegółowo

PREZENTACJA Natalia Teda

PREZENTACJA Natalia Teda PREZENTACJA Natalia Teda Flaga Sycylii. Sycylia włoska wyspa z swoją siedzibą w Palermo. Powierzchnia jaką zajmuje to 25 710 km ². Liczba ludności na Sycylii to 5 036 666. Sycylie dzielimy na 9 prowincji

Bardziej szczegółowo

OSIEDLE BEZRZECZE. 14 Opracowanie Biuro Planowania Przestrzennego Miasta w Szczecinie

OSIEDLE BEZRZECZE. 14 Opracowanie Biuro Planowania Przestrzennego Miasta w Szczecinie Osiedle zdominowane przez zabudowę mieszkaniową jednorodzinną z dopuszczeniem funkcji uzupełniających w formie usług wolnostojących i wbudowanych, terenów zieleni oraz zabudowy wielorodzinnej niskiej intensywności.

Bardziej szczegółowo

Zestaw I - "CIEKAWOSTKI GEOGRAFICZNE"

Zestaw I - CIEKAWOSTKI GEOGRAFICZNE Zestaw I - "CIEKAWOSTKI GEOGRAFICZNE" Rozwiąż krzyżówkę dotyczącą gór świata i Polski. Litery w specjalnie oznaczonej kolumnie czytane z góry na dół utworzą nazwę, której znaczenie wyjaśnij pod krzyżówką.

Bardziej szczegółowo

Czy Polacy chcą tirów na torach? Agnieszka Górnicka

Czy Polacy chcą tirów na torach? Agnieszka Górnicka Czy Polacy chcą tirów na torach? Agnieszka Górnicka OPIS BADANIA Metoda: sondaŝ internetowy (panel) (trzecia edycja) Cała Polska Osoby w wieku 20-40 lat czynni kierowcy samochodów osobowych osoby bez prawa

Bardziej szczegółowo

OFERTA NOCLEGOWA. Hotel Qubus ****

OFERTA NOCLEGOWA. Hotel Qubus **** Ul. Uniwersytecka 13, 40-007 Katowice Tel. / fax 32 601 0 100, 32 601 0 885 http://www.qubushotel.com OFERTA NOCLEGOWA Hotel Qubus **** Qubus Hotel Prestige to nowo oddany, czterogwiazdkowy hotel, połoŝony

Bardziej szczegółowo

Klasa Dział Wymagania

Klasa Dział Wymagania GEOGRAFIA Wymagania konieczne do zaliczenia partii materiału na ocenę dopuszczającą Klasa Dział Wymagania Klasa I Semestr I Czym się zajmuje geografia? Uczeń: - wie, czym zajmuje się geografia - wymienia

Bardziej szczegółowo

śycie NA MAKSA W OPINII POLAKÓW RAPORT PEPSI MAX

śycie NA MAKSA W OPINII POLAKÓW RAPORT PEPSI MAX Raport Pepsi MAX śycie NA MAKSA W OPINII POLAKÓW RAPORT PEPSI MAX Co dla Polaków oznacza maksyma Ŝycie na MAXa? Większość kojarzy ją z intensywnością i tempem Ŝycia oraz wielością doznań. Dla jednych związana

Bardziej szczegółowo

USTALENIA KIERUNKÓW ZAGOSPODAROWANIA PRZESTRZENNEGO NA OBSZARZE OBJĘTYM AKTUALIZACJĄ

USTALENIA KIERUNKÓW ZAGOSPODAROWANIA PRZESTRZENNEGO NA OBSZARZE OBJĘTYM AKTUALIZACJĄ BURMISTRZ MIASTA I GMINY KAMIEŃSK STUDIUM UWARUNKOWAŃ I KIERUNKÓW ZAGOSPODAROWANIA PRZESTRZENNEGO MIASTA I GMINY KAMIEŃSK KIERUNKI ROZWOJU PRZESTRZENNEGO AKTUALIZACJA OPRACOWANO: AD URBI BIURO PROJEKTOWE

Bardziej szczegółowo

Andorra La Vella. Zima 2010 Wyjazd Snowboardowy 31.01 08.02.2010

Andorra La Vella. Zima 2010 Wyjazd Snowboardowy 31.01 08.02.2010 Zima 2010 Wyjazd Snowboardowy 31.01 08.02.2010 Andorra La Vella Andorra La Vella (po katalońsku dosłownie: "Stara Andora") - jest stolicą Księstwa Andory, położona w śródgórskiej kotlinie we wschodnich

Bardziej szczegółowo

SPIS TREŚCI GEOGRAFIA JAKO NAUKA 9

SPIS TREŚCI GEOGRAFIA JAKO NAUKA 9 GEOGRAFIA JAKO NAUKA 9 I PLANETA ZIEMIA. ZIEMIA JAKO CZĘŚĆ WSZECHŚWIATA 1. Pierwotne wyobrażenia o kształcie Ziemi i ich ewolucja 11 2. Wszechświat. Układ Słoneczny 12 3. Ruch obrotowy Ziemi i jego konsekwencje

Bardziej szczegółowo

Wyjazd na Grand Prix Belgii Formuły 1

Wyjazd na Grand Prix Belgii Formuły 1 Wyjazd na Grand Prix Belgii Formuły 1 Założenia wyjazdu autokarem: Termin: 27-29.08.2010 Liczba uczestników: 49 osób (49 + 1 pilot) Cena za osobę: 475 EURO (1900 zł) Cena zawiera: zakwaterowanie: w Hotelu

Bardziej szczegółowo

Nazwa projektu: Budowa kompleksu turystyczno rekreacyjnego z wieŝą widokową KASZUBSKIE OKO w gminie Gniewino

Nazwa projektu: Budowa kompleksu turystyczno rekreacyjnego z wieŝą widokową KASZUBSKIE OKO w gminie Gniewino Nazwa projektu: Budowa kompleksu turystyczno rekreacyjnego z wieŝą widokową KASZUBSKIE OKO w gminie Gniewino Program Operacyjny w ramach, którego inwestycja jest realizowana: Zintegrowany Program Operacyjny

Bardziej szczegółowo

ŁĄCZNOŚĆ I TRANSPORT W POLSCE. Ewa Kaczmarek Kinga Jędrzejewska Katarzyna Balcer

ŁĄCZNOŚĆ I TRANSPORT W POLSCE. Ewa Kaczmarek Kinga Jędrzejewska Katarzyna Balcer ŁĄCZNOŚĆ I TRANSPORT W POLSCE Ewa Kaczmarek Kinga Jędrzejewska Katarzyna Balcer ŁĄCZNOŚĆ I TRANSPORT W POLSCE Co to jest łączność? Rodzaje łączności. Co to jest transport? Rodzaje transportu. Wady i zalety

Bardziej szczegółowo

Zachodniopomorskie wita 2015-10-05 10:35:56

Zachodniopomorskie wita 2015-10-05 10:35:56 Zachodniopomorskie wita 2015-10-05 10:35:56 2 Zachodniopomorskie leży w północno-zachodniej Polsce, na wybrzeżu Morza Bałtyckiego. Stolicą województwa jest Szczecin. Granica morska w Zachodniopomorskiem

Bardziej szczegółowo

Katowice Ligocka. Oferta inwestycyjna

Katowice Ligocka. Oferta inwestycyjna Oferta inwestycyjna Katowice Ligocka Strona 1 1 O Katowicach Dziesiąte miasto w kraju pod względem ludności, 314 500 mieszkańców. Katowice leżą w centrum największej aglomeracji w Polsce 2,8 mln ludzi.

Bardziej szczegółowo

Z czym kojarzy się Kraków?

Z czym kojarzy się Kraków? IMAS International Wrocław Z czym kojarzy się Kraków? Wrocław, maj 2007 Sprawdziliśmy, z czym Polakom kojarzy się Kraków. Wyniki badania mogą posłuŝyć osobom zajmującym się promocją i wizerunkiem miasta,

Bardziej szczegółowo

Zasób kulturowy wsi zagrożone dziedzictwo

Zasób kulturowy wsi zagrożone dziedzictwo Zasób kulturowy wsi zagrożone dziedzictwo Irena Niedźwiecka-Filipiak UNIWERSYTET PRZYRODNICZY WE WROCŁAWIU Instytut Architektury Krajobrazu Forum Debaty Publicznej Sieć Najciekawszych Wsi sposób na zachowanie

Bardziej szczegółowo

Na ryby Gminie Przytoczna

Na ryby Gminie Przytoczna Na ryby Pasjonaci wędkarstwa znajdą w Gminie Przytoczna idealne warunki dla swojego hobby. Wędkować może tu każdy, zarówno amator, jak i profesjonalista. Wędkowanie w naszej gminie zapewnia nie tylko odprężenie

Bardziej szczegółowo

Załącznik nr 3 do umowy. Wzory ankiet: IT-TZ, IT-OZ, IT-POL. oraz zestawień zbiorczych: ZAG i POL

Załącznik nr 3 do umowy. Wzory ankiet: IT-TZ, IT-OZ, IT-POL. oraz zestawień zbiorczych: ZAG i POL Załącznik nr 3 do umowy Wzory ankiet: IT-TZ, IT-OZ, IT-POL oraz zestawień zbiorczych: ZAG i POL A. Nazwa przejścia granicznego... B. Rodzaj transportu: 1. Samolot 2. Samochód osobowy 3. Samochód cięŝarowy,

Bardziej szczegółowo

OCHRONA DZIKO śyjących ZWIERZĄT W PROJEKTACH MODERNIZACJI LINII KOLEJOWECH. Urszula Michajłow

OCHRONA DZIKO śyjących ZWIERZĄT W PROJEKTACH MODERNIZACJI LINII KOLEJOWECH. Urszula Michajłow OCHRONA DZIKO śyjących ZWIERZĄT W PROJEKTACH MODERNIZACJI LINII KOLEJOWECH Urszula Michajłow Łagów, 24-26 września 2007 1 Podstawowe przyczyny istotnie wpływające na zagroŝenie dla świata zwierząt to:

Bardziej szczegółowo

Gmina Karczew zamierza sprzedać nieruchomość o pow. 4,5595 ha pod zabudowę mieszkaniową wielorodzinną z usługami

Gmina Karczew zamierza sprzedać nieruchomość o pow. 4,5595 ha pod zabudowę mieszkaniową wielorodzinną z usługami Gmina Karczew zamierza sprzedać nieruchomość o pow. 4,5595 ha pod zabudowę mieszkaniową wielorodzinną z usługami KARCZEW województwo mazowieckie powiat otwocki obręb Otwock Mały jednostka ewidencyjna 141704_5

Bardziej szczegółowo

PROPOZYCJE INWESTYCYJNE

PROPOZYCJE INWESTYCYJNE PROPOZYCJE INWESTYCYJNE - W ZAKRESIE OBIEKTÓW SPORTOWYCH I REKREACYJNYCH - MIASTA KRAKOWA REALIZOWANE W FORMIE WSPÓŁPRACY Z PARTNERAMI PRYWATNYMI Gmina Miejska Kraków Zarząd Infrastruktury Sportowej w

Bardziej szczegółowo

DACHL Sehenswürdigkeiten

DACHL Sehenswürdigkeiten DACHL Sehenswürdigkeiten Na dobry początek zapraszamy na pierwszą obiecaną wycieczkę! 1 Popatrz na zdjęcia i przeczytaj podpisy. Następnie przyporządkuj im polskie tłumaczenia. Wpisz właściwy numer. A

Bardziej szczegółowo

03. Zadania obliczeniowe z działu kartografia

03. Zadania obliczeniowe z działu kartografia 1. Kampinoski PN Zadanie 1. (3 pkt) Oblicz, ile wynosi w terenie szerokość Wisły na zaznaczonym na mapie odcinku AB. Skala mapy wynosi 1:50 000. Przedstaw obliczenia. Zadanie 8. (1 pkt) Odszukaj na mapie

Bardziej szczegółowo

Apartamenty na sprzedaż i wynajem w Szklarskiej Porębie Willa Józefina

Apartamenty na sprzedaż i wynajem w Szklarskiej Porębie Willa Józefina Apartamenty na sprzedaż i wynajem w Szklarskiej Porębie Willa Józefina WILLA JÓZEFINA, dawniej Hotel Josephinenhütte, wybudowano pod koniec XIX wieku, a rozbudowano w 1911r. Po gruntownym remoncie (z zachowaniem

Bardziej szczegółowo

ZWIEDZAMY SUWALSZCZYZNĘ

ZWIEDZAMY SUWALSZCZYZNĘ ZWIEDZAMY SUWALSZCZYZNĘ Programy wycieczek jednodniowych (7-8 godzinnych) 5:52 wyjazd z Białegostoku pociągiem REGIO 8:11 przyjazd do Suwałk wycieczka 17:28 wyjazd z Suwałk pociągiem REGIO 19:37 przyjazd

Bardziej szczegółowo

BERAT MIASTO TYSIĄCA OKIEN

BERAT MIASTO TYSIĄCA OKIEN BERAT MIASTO TYSIĄCA OKIEN BERAT (alb. Berati) -jedno zwiększych miast ok. 60 tys. mieszkańców, położone w środkowej Albanii, nad rzeką Osum. Drugie, obok Gijokastry, albańskie miasto-muzeum, zwane -ze

Bardziej szczegółowo

PLAN ODNOWY MIEJSCOWOŚCI GRABNO

PLAN ODNOWY MIEJSCOWOŚCI GRABNO Załącznik Nr 1 do Uchwały Rady Gminy Ustka Nr XV/162/2008 PLAN ODNOWY MIEJSCOWOŚCI GRABNO Grabno 2008 rok RYS HISTORYCZNY Grabno towieś sołecka, obejmująca miejscowość Zimowiska, połoŝona na płaskiej morenie

Bardziej szczegółowo

OPIS REJONU. Kraków, 10 listopada 2010. Maciej Chmielecki. Polski Związek Alpinizmu Komisja Wspinaczki Wysokogórskiej

OPIS REJONU. Kraków, 10 listopada 2010. Maciej Chmielecki. Polski Związek Alpinizmu Komisja Wspinaczki Wysokogórskiej Kraków, 10 listopada 2010 Maciej Chmielecki Polski Związek Alpinizmu Komisja Wspinaczki Wysokogórskiej Zwracamy się z uprzejmą prośbą o dofinansowanie organizowanej przez członków Klubu Wysokogórskiego

Bardziej szczegółowo

ul. Rolna w Katowicach dzielnica Brynów Miejsce, gdzie chcielibyście zamieszkać...

ul. Rolna w Katowicach dzielnica Brynów Miejsce, gdzie chcielibyście zamieszkać... ul. Rolna w Katowicach dzielnica Brynów Miejsce, gdzie chcielibyście zamieszkać... Lokalizacja ul. Rolna w Katowicach, dzielnica Brynów Blisko tętniącego życiem centrum miasta Atrium Geo to nowa inwestycja

Bardziej szczegółowo

BALI. Przykładowy program wrzesień/październik

BALI. Przykładowy program wrzesień/październik BALI Przykładowy program wrzesień/październik BALI BALI jest wulkaniczną wyspą, leżącą w Archipelagu Małych Wysp Sundajskich na wschód od Jawy. Jest jedną z ponad 17-tys. wysp wchodzących w skład największego

Bardziej szczegółowo

Transport w słuŝbie Euro 2012.

Transport w słuŝbie Euro 2012. Transport w słuŝbie Euro 2012. A co potem? Adrian Furgalski Zespół Doradców Gospodarczych TOR 25 listopada 2011 r. Kibice i turyści przyjadą do Polski na Euro, przede wszystkim wykorzystując transport

Bardziej szczegółowo

"Budowa południowej obwodnicy Morawicy w ciągu drogi wojewódzkiej Nr 766 do skrzyżowania z projektowaną obwodnicą DK73.

Budowa południowej obwodnicy Morawicy w ciągu drogi wojewódzkiej Nr 766 do skrzyżowania z projektowaną obwodnicą DK73. 1 SPIS TREŚCI 1. PRZEDMIOT OPRACOWANIA... 2 2. LOKALIZACJA INWESTYCJI... 2 3. ZAKRES INWESTYCJI... 2 4. CEL INWESTYCJI... 2 5. WARIANTY INWESTYCYJNE... 3 5.1 WARIANT 1 (czerwony)...5 5.2 WARIANT 2 (żółty)...7

Bardziej szczegółowo

UE stawia na tramwaje. Jakie linie warto zrobić w Szczecinie? Mariusz Rabenda 04.01.2013,

UE stawia na tramwaje. Jakie linie warto zrobić w Szczecinie? Mariusz Rabenda 04.01.2013, UE stawia na tramwaje. Jakie linie warto zrobić w Szczecinie? Mariusz Rabenda 04.01.2013, Za pieniądze z unii zmodernizowano pół roku temu torowisko na ul. Arkońskiej i Niemierzyńskiej. Latem ma ruszyć

Bardziej szczegółowo

W15 - Jeseniki Chata Ramzovské sedlo Schroniska 100/100 : Trasa A1 Trasa B1 Trasa C1 Trasa A2 Trasa B2 Trasa C2 Trasa A3

W15 - Jeseniki Chata Ramzovské sedlo Schroniska 100/100 : Trasa A1 Trasa B1 Trasa C1 Trasa A2 Trasa B2 Trasa C2 Trasa A3 W15 - Jeseniki Termin: piątek - niedziela 12-14.06.2015 odjazd: informacja w Głosie Ludu lub na: http://www.ptts-beskidslaski.cz/ zakwaterowanie: Chata Ramzovské sedlo http://www.ramzova.cz/ Schroniska

Bardziej szczegółowo

Na prezentacje zaprasza Zosia Majkowska i Katarzyna Kostrzewa

Na prezentacje zaprasza Zosia Majkowska i Katarzyna Kostrzewa Na prezentacje zaprasza Zosia Majkowska i Katarzyna Kostrzewa Kraków Kraków położony jest w województwie małopolskim. Był siedzibą królów Polski. To król Kazimierz Odnowiciel przeniósł swoja siedzibę z

Bardziej szczegółowo

SMOŁDZINO, BEZPOŚREDNIO PRZY LESIE, 11 ATRAKCYJNYCH DZIAŁEK

SMOŁDZINO, BEZPOŚREDNIO PRZY LESIE, 11 ATRAKCYJNYCH DZIAŁEK SMOŁDZINO, BEZPOŚREDNIO PRZY LESIE, 11 ATRAKCYJNYCH DZIAŁEK Najtaosza działka: 26 300zł Najmniejsza działka: 810m2 11 działek o powierzchniach od 810 do 1247 m2, umiejscowionych na płaskim, suchym terenie,

Bardziej szczegółowo

Odcinki Specjalne 53. Rajdu Barbórka

Odcinki Specjalne 53. Rajdu Barbórka Odcinki Specjalne 53. Rajdu Barbórka Tor Służewiec Poradnik dla kibiców OS 1 Tor Służewiec (Zawodnicy) od 8:00 do ok. 9:50 OS 1 Tor Służewiec (Legendy) od 9:50 do ok. 10:20 OS 4 Tor Służewiec (Zawodnicy)

Bardziej szczegółowo

1. Podpisz na mapce główne rzeki i miasta Polski i Słowacji, a następnie zakoloruj obszar Tatr. Wpisz kierunki świata przy róży wiatrów.

1. Podpisz na mapce główne rzeki i miasta Polski i Słowacji, a następnie zakoloruj obszar Tatr. Wpisz kierunki świata przy róży wiatrów. Palcem po mapie m e c l Pa apie po m Projekt współfinansowany przez Unię Europejską z Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego za pośrednictwem Euroregionu Tatry w ramach Programu Współpracy Transgranicznej

Bardziej szczegółowo

1-dniowy spływ kajakowy Czarną Hańczą i Kanałem Augustowskim (12 km lub 25 km)

1-dniowy spływ kajakowy Czarną Hańczą i Kanałem Augustowskim (12 km lub 25 km) Lokalizacja Olecka daje kilka możliwości zorganizowania jednodniowego spływu kajakowego. W odległości ok. 40 km. organizowane są spływy kajakowe Czarną Hańczą. Najbliżej bo zaledwie 15 km. od Olecka organizowane

Bardziej szczegółowo

Sprawozdanie z wycieczki nr 3 Szkolnego Koła Turystyki Aktywnej Hornfelsy

Sprawozdanie z wycieczki nr 3 Szkolnego Koła Turystyki Aktywnej Hornfelsy 26 października odbyła się kolejna wycieczka Szkolnego Koła Turystyki Aktywnej Hornfelsy Jelenia Góra Wojanów Sokolik(642 m) Krzyżna (654 m) - schr. Szwajcarka Trzcińsko Jelenia Góra. Zbiórka uczestników

Bardziej szczegółowo

PR-owcy nie pracują dla pieniędzy. Ale pracę zmieniają właśnie z tego powodu

PR-owcy nie pracują dla pieniędzy. Ale pracę zmieniają właśnie z tego powodu PR-owcy nie pracują dla pieniędzy. Ale pracę zmieniają właśnie z tego powodu Kobiety chcą być samodzielne, a męŝczyzn interesują media. PR-owcy deklarują takŝe, Ŝe pozostaną w obecnym miejscu pracy na

Bardziej szczegółowo

Kielce, sierpień 2007 r.

Kielce, sierpień 2007 r. Określenie warunków gruntowo wodnych podłoŝa projektowanego wodociągu Nida 2000 Etap II dla wsi Boronice, Chruszczyna Wielka, Chruszczyna Mała, Dalechowice, Donatkowice, Góry Sieradzkie, Krzyszkowice,

Bardziej szczegółowo

mgr inż. Łukasz Szymański Biuro Projektowo-Konsultingowe TransEko mgr inż. Paweł Włodarek Politechnika Warszawska

mgr inż. Łukasz Szymański Biuro Projektowo-Konsultingowe TransEko mgr inż. Paweł Włodarek Politechnika Warszawska mgr inż. Łukasz Szymański Biuro Projektowo-Konsultingowe TransEko mgr inż. Paweł Włodarek Politechnika Warszawska PLAN PREZENTACJI Przykład lotnisk (Warszawa, Kraków, Lublin) Pomiary ruchu napełnienia

Bardziej szczegółowo

Wiatry etezyjskie 2015-06-11 10:34:13

Wiatry etezyjskie 2015-06-11 10:34:13 Wiatry etezyjskie 2015-06-11 10:34:13 2 Grecja znajduje się w południowo-wschodniej części Europy, na krańcu Półwyspu Bałkańskiego. Przeważająca część kraju jest pod wpływem klimatu śródziemnomorskiego.

Bardziej szczegółowo

Wycieczka krajobrazowokulturowa. najciekawszych miejscach Nepalu.

Wycieczka krajobrazowokulturowa. najciekawszych miejscach Nepalu. Wycieczka krajobrazowokulturowa po najciekawszych miejscach Nepalu. Himalaje to miejsce spotkania nieba z ziemią. To majestatyczne łańcuchy gór, olbrzymie jęzory lodowców, huczące wodospady i strumienie,

Bardziej szczegółowo

Co Polacy kupują w Internecie? Raport Money.pl i ecard S.A. Autor: Marta Smaga, Money.pl m.smaga@money.pl

Co Polacy kupują w Internecie? Raport Money.pl i ecard S.A. Autor: Marta Smaga, Money.pl m.smaga@money.pl Co Polacy kupują w Internecie? Raport Money.pl i ecard S.A. Autor: Marta Smaga, Money.pl m.smaga@money.pl Wrocław, luty 2008 W 2007 roku juŝ 42 proc. internautów robiło zakupy w sklepach internetowych,

Bardziej szczegółowo

Regulacje prawno - systemowe specjalnych strefy ekonomicznych.

Regulacje prawno - systemowe specjalnych strefy ekonomicznych. Regulacje prawno - systemowe specjalnych strefy ekonomicznych. Autor: Wenanta Anna Rolka Zasady regulujące tworzenie oraz funkcjonowanie stref ekonomicznych w Polsce zostały określone w ustawie z 20 października

Bardziej szczegółowo

Niepubliczne Liceum Ogólnokształcące nr 81 SGH TEST EGZAMINACYJNY 2015 r. Zadania egzaminacyjne GEOGRAFIA wersja B

Niepubliczne Liceum Ogólnokształcące nr 81 SGH TEST EGZAMINACYJNY 2015 r. Zadania egzaminacyjne GEOGRAFIA wersja B Niepubliczne Liceum Ogólnokształcące nr 81 SGH TEST EGZAMINACYJNY 2015 r. Zadania egzaminacyjne GEOGRAFIA wersja B kod ucznia... Punkty /30:1,5./20 Zadanie 1 (0,5 pkt) Podaj, gdzie w Polsce w grudniu jest

Bardziej szczegółowo

WSTĘPNE ROZPOZNANIE WARUKÓW GRUNTOWO-WODNYCH DLA POTRZEB PLANOWANEGO CMENTARZA W MIEJSCOWOŚCI STAWIN (działka nr 22/1 )

WSTĘPNE ROZPOZNANIE WARUKÓW GRUNTOWO-WODNYCH DLA POTRZEB PLANOWANEGO CMENTARZA W MIEJSCOWOŚCI STAWIN (działka nr 22/1 ) WSTĘPNE ROZPOZNANIE WARUKÓW GRUNTOWO-WODNYCH DLA POTRZEB PLANOWANEGO CMENTARZA W MIEJSCOWOŚCI STAWIN (działka nr 22/1 ) Gmina: Powiat: Województwo: CHOSZCZNO CHOSZCZEŃSKI ZACHODNIOPOMORSKIE ZLECENIODAWCA:

Bardziej szczegółowo

PLAN ODNOWY MIEJSCOWOŚCI ZIMOWISKA

PLAN ODNOWY MIEJSCOWOŚCI ZIMOWISKA Załącznik Nr 1 do Uchwały Rady Gminy Ustka Nr XV/162/2008 PLAN ODNOWY MIEJSCOWOŚCI ZIMOWISKA ZIMOWISKA 2008 ROK RYS HISTORYCZNY Zimowiska to wieś w granicach sołectwa Grabno, połoŝona przy drodze krajowej

Bardziej szczegółowo

Ocena aktualnej i prognozowanej sytuacji meteorologicznej i hydrologicznej na okres 24.07-28.07.2015r.

Ocena aktualnej i prognozowanej sytuacji meteorologicznej i hydrologicznej na okres 24.07-28.07.2015r. Warszawa, dn.24.07.2015 Ocena aktualnej i prognozowanej sytuacji meteorologicznej i hydrologicznej na okres 24.07-28.07.2015r. wg stanu na godz. 14:00 dnia 24.07.2015 r. 1. Prognoza pogody dla Polski na

Bardziej szczegółowo

2. Lokalizacja inwestycji...1. 2.1. Charakterystyka gminy... 1. 3. Parametry techniczne drogi...2. 4. Wymagania...2

2. Lokalizacja inwestycji...1. 2.1. Charakterystyka gminy... 1. 3. Parametry techniczne drogi...2. 4. Wymagania...2 SPIS TREŚCI 1. Opis przedsięwzięcia....1 2. Lokalizacja inwestycji....1 2.1. Charakterystyka gminy... 1 3. Parametry techniczne drogi....2 4. Wymagania....2 5. Przebiegi wariantów w podziale na gminy....3

Bardziej szczegółowo