Elektrownie wodne (J. Paska)

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "Elektrownie wodne (J. Paska)"

Transkrypt

1 1. Ogólna charakterystyka elektrowni wodnych Rys. 1. Cykl przemian energetycznych, realizowanych w elektrowni wodnej i uproszczony obraz strat energii. Moc i energia elektrowni wodnych Rys.. Przekrój koryta rzeki: a) w stanie naturalnym, b) po wybudowaniu elektrowni wodnej: Z 1, Z - wzniesienie przekrojów 1 i nad dowolny poziom odniesienia, np. nad poziom morza [m]; p 1, p - ciśnienie wody [Pa]; ρ - gęstość wody [kg/m 3 ]; 1, - średnia prędkość wody [m/s]; g - przyspieszenie ziemskie [m/s ]; V - objętość przepływającej wody [m 3 ]; H 1, H - poziomy niwelacyjne luster wody w stosunku do poziomu odniesienia [m]; h 1,h - głębokość położenia środka ciężkości masy wody pod lustrem wody [m] Stosując oznaczenia z rys. a można wyznaczyć energię wody w korycie rzeki w każdym z przekrojów: p1 1 p A 1 = ( gz1 + + ) ρ V [ J ], A = ( gz + + ) ρ V [ J ] ρ ρ Człony wyrażenia w nawiasach mają wymiar [m /s = J/kg] i określają energię jednostkową: p gz - energia położenia (potencjalna), - energia ciśnienia, - energia prędkości (kinetyczna). ρ Energia rozwijana przez rzekę między dwoma przekrojami wynosi: A = A A = g p p ρ 1 1 ( Z Z ) + + ρ V [ J ] Zakładając, że na poziomach Z 1 i Z po wybudowaniu zapory znajdą się środki ciężkości mas wody na górnym i dolnym poziomie (rys. b) i zainstalowane zostaną hydrozespoły elektrowni wodnej oraz dodatkowo oznaczając: H l - H = H - spad niwelacyjny [m]; gσh str - suma strat energii jednostkowej, spowodowanych oporami przepływu wody przez doprowadzenia i odprowadzenia jej z turbiny [J/kg]; T - sprawność turbiny wodnej; g - sprawność generatora; a także uwzględniając, że: H 1 = Z 1 + h 1, H = Z + h, p 1 = h 1 ρ g, p = h ρ g, V Q = - przepływ wody [m 3 /s]; t 1

2 otrzymuje się po przekształceniach wyrażenie określające ilość energii elektrycznej możliwą do uzyskania w 1 elektrowni wodnej: ( A ) ( gh + gσh ρ V [ J ] =. 1 el str ) 1 Wyrażenie w nawiasach jest jednostkową energią użyteczną A u : A gh + gσh [ J / kg] T u g =. Człon gh + 1 / jest jednostkową energią potencjalną wody w zbiorniku górnym oraz energią kinetyczną związaną z ruchem wody w tym zbiorniku z prędkością 1. Człon / jest stratą jednostkowej energii kinetycznej wody odpływającej na dolnym poziomie z prędkością. Człon gσh str jest stratą jednostkowej energii związaną z oporami przepływu wody w doprowadzeniach i odprowadzeniach z turbiny. ( A = A ρ V J. Ostatecznie: [ ] 1 ) el u Moc elektrowni wodnej przy założeniu ρ = 1000 kg/m 3 i t = 1 s: 3. Rodzaje elektrowni wodnych T g ( A ) P = t 1 el 1 Au QT g str [ kw] = 8QH. Rys. 3. Elektrownia przepływowa, przyzaporowa o małym spadzie Rys. 4. Elektrownia pompowa, derywacyjna o dużym spadzie, podziemna: 1 - zbiornik górny, - ujęcie wody i zamknięcia, 3 - sztolnia, 4 - maszynownia, 5 - komora wyrównawcza, 6 - tunel dojazdowy, 7 - zbiornik dolny 4. Turbiny wodne T u r b i n a w o d n a jest silnikiem hydraulicznym wykorzystującym energię kinetyczną lub energię kinetyczną i energię ciśnienia wody - zależnie od systemu turbiny - do napędu i przekazania energii wirnikowi i sprzęgniętemu z nim generatorowi. Turbiny wodne dzieli się na dwa zasadnicze rodzaje: turbiny wodne akcyjne (natryskowe) oraz reakcyjne (naporowe). Podział ten wynika, podobnie jak w przypadku turbin parowych, z zasady ich działania. W t u r b i n i e a k c y j n e j woda zostaje doprowadzona do wirnika pod ciśnieniem równym w przybliżeniu atmosferycznemu i przekazuje wirnikowi energię kinetyczną pochodzącą z przemiany energii wody (związanej z jej ciśnieniem) w nieruchomej dyszy oraz energii pochodzącej od ruchu wody na wlocie do turbiny. W t u r b i n i e r e a k c y j n e j energia wody związana z jej ciśnieniem na wlocie do turbiny ulega przemianie na energię kinetyczną przekazywaną wirnikowi, częściowo w aparacie kierowniczym i częściowo w samym wirniku.

3 Rys. 5. Zmienność ciśnienia i prędkości w turbinie wodnej: a) turbina akcyjna, b) turbina reakcyjna; c 0 prędkość wlotowa wody do turbiny, c 1 prędkość wody na wylocie z dyszy D lub kierownic K, c prędkość wody na wylocie z wirnika turbiny, c prędkość wody na wlocie do wody dolnej, w względna prędkość wody w wirniku, u prędkość (wypadkowa), p a ciśnienie atmosferyczne, p ciśnienie wody w danym punkcie słupa wody, WR wirnik turbiny, RS rura ssąca, GW górna woda, DW dolna woda W elektrowniach wodnych znajdują zwykle zastosowanie cztery systemy turbin wodnych. Każdy z nich ma odmienną budowę przystosowaną do najlepszego wykorzystania wielkości spadu, przy jakim ma pracować. Nazwy systemów turbin pochodzą od nazwisk ich pierwszych konstruktorów. Mamy więc do czynienia z turbinami systemu: Peltona - do spadów największych, H = m, n s = 35 min -1, Francisa - do spadów dużych i średnich, H = m, n s = min -1, Deriaza - do spadów średnich, H = m, n s = min -1, Kaplana - do spadów małych, H = 3 80 m, n s = 300 l000 min -1. Rys. 6. Turbina systemu Peltona: a) widok wirnika, b) przekrój; 1 - dysze z odchylaczami strugi wody, - serwomotor, 3 - obudowa wirnika Rys. 7. Turbina systemu Francisa: a) widok wirnika, b) widok spirali, c) przekrój; 1 - wirnik, - łopatki kierownicze, 3 - spirala, 4 - generator, 5 - rura ssąca 3

4 Rys. 8. Turbina systemu Deriaza: a) widoki wirników, b) przekrój; 1 - wirnik, - łopatki kierownicze, 3 - spirala, 4 - generator, 5 - rura ssąca Rys. 9. Turbina systemu Kaplana: a) widoki wirników, b) przekrój; 1 - wirnik, - łopatki kierownicze, 3 - spirala, 4 - generator, 5 - rura ssąca Rys. 10. Turbina Kaplana typu gruszkowego (rurowa): 1 - szczelna obudowa, - łopatki wsporcze, 3 - łopatki kierownicze, 4 - generator, 5 - wentylator, 6 właz Rys. 11. Turbina Banki- Michella z napływem: a) poziomym, b) pionowym; 1 łopatka kierownicza, wirnik turbiny 4

5 Rys. 1. Obszary zastosowań turbin wodnych różnych typów (cross-flow turbina Banki- Michella, Turgo podobna do turbiny Peltona) 5. Charakterystyka energetyki wodnej i wybranych elektrowni wodnych Tablica 1. Największe elektrownie wodne w Polsce 1) Rok uruchomienia Elektrownia Moc zainstalowana, MW Liczba i typ turbin i rodzaj ) Żarnowiec Porąbka-Żar Solina Włocławek Żydowo Niedzica (Czorsztyn) Dychów Rożnów Koronowo Tresna Dębe Porąbka 680,0 500,0 00,0 160, 150,0 9 79,5 56,0 6,0 1,0 0,0 4 R 4 R R + F 6 K R + 1 F R (D) 3 K+ 4 P 4 K K K 4 K 198 SP 1979 SP 1969 ZP 1969 P 1971 SP 1997 P (SP) 1951 ZP 194 Z 1960 Z 1966 Z 1963 P Z 1,6 K +1 F RAZEM 1881,6 1) : K Kaplana, F Francisa, R odwracalna (pompoturbina), D Deriaza, P oddzielna pompa śmigłowa; ) : SP szczytowo-pompowa, P przepływowa, Z zbiornikowa, ZP zbiornikowa z członem pompowym Obecnie w Polsce największą elektrownią wodną przepływową jest elektrownia Włocławek na Wiśle, stanowiąca pierwszy element planowanej Kaskady Dolnej Wisły o sumarycznej mocy 1300 MW. Elektrownia Włocławek jest wyposażona w 6 hydrozespołów z turbinami Kaplana o łącznej mocy 160 MW (6 po 7,8 MW). Przykładem elektrowni zbiornikowej z członem pompowym jest elektrownia Solina, zbudowana w latach , stanowiąca element przyszłej kaskady rzeki San. Jest to elektrownia przy zaporze betonowej, ze zbiornikiem w wyrównaniu wieloletnim. Została ona wyposażona w: - dwie turbiny Francisa o danych: moc turbiny P t = 68 MW, prędkość obrotowa n = 136 min -1, średnica wirnika D = 4,1 m, spad średni H = 57 m, turbiny napędzają prądnice synchroniczne (ze wzbudnicą prądu stałego) o danych: S = 75,5 MV A, P = 68 MW, cosφ = 0,9, U = 10,5 kv ± 5 %; - dwie pompoturbiny o danych: stosunek mocy pracy turbinowej do mocy pracy pompowej P t /P p = 3 MW/30 MW, n = 136,6 min -1, D = 4,5 m, H = 57 m, prądnice/ silniki synchroniczne o danych: S = 35,5 MV A, P t /P p = 31,8 MW/30,7 MW, cosφ t /cosφ p = 0,9/0,9 poj, U = 10,5 kv ± 5 %. Ważną rolę w systemie elektroenergetycznym spełniają elektrownie wodne pompowe, zwane również szczytowo-pompowymi. Pozwalają one na użycie wody jako magazynu energii, bowiem pracują w ten sposób, że w okresach małego obciążenia systemu pompują wodę ze zbiornika dolnego do górnego a w okresach dużego obciążenia wytwarzają energię elektryczną wykorzystując wodę zgromadzoną w górnym zbiorniku. 5

6 Rys. 13. Zasada pracy elektrowni pompowej S p r a w n ość cy k l u p r a c y e l e k t r o w n i p o m p o w e j jest określona następująco: sprawność pracy pompowej sprawność pracy turbinowej sprawność cyklu = c cp = cp ct tr tr s g p = ct t r r gdzie: p, t, tr, g, s sprawności: pompy, turbiny, rurociągu wodnego, transformatora, maszyny elektrycznej pracującej jako generator lub jako silnik napędzający pompę. Uzupełniając już podane wartości sprawności danymi:, otrzymuje się c = 0,7 0,77 s = g, = 0, p 9, 99 r = 0,, co oznacza że z 1 kw h energii pobranej z systemu zostanie zwrócone 0,7 0,77 kw h w okresie szczytu. Sprawność elektrowni pompowej określa zależność: = e gdzie: pe sprawność przesyłu energii; ep sprawność, z jaką wytwarza się energię elektryczną zużywaną na pompowanie. Obecnie w Polsce największą elektrownią wodną pompową jest elektrownia Żarnowiec o mocy zainstalowanej 680 MW (4 hydrozespoły). Elektrownia ma sztuczny zbiornik górny zbudowany na płaskowyżu położonym w sąsiedztwie jeziora z naturalnym dopływem wody (jezioro Żarnowieckie), stanowiącym zbiornik dolny elektrowni. Woda ze zbiornika górnego jest doprowadzona do turbin 4 rurociągami ciśnieniowymi stalowymi o długości 1135 m i średnicy (max/min) 7,1/5,5 m. Elektrownia jest wyposażona w: - pompoturbiny o danych: P t /P p = 170 MW/18 MW; n = 166,7 min -1 ; D = 6 m; H = 117 m; t / p = 0,905/0,910; - prądnice/silniki synchroniczne o danych: S = 00 MV A; cosφ t /cosφ p = 0,85/0,94 poj ; U = 15,75 kv ± 7,5%. Interesująco została rozwiązana elektrownia Porąbka-Żar, o mocy 500 MW, która została wybudowana jako podziemna we wnętrzu góry Żar. Elektrownia ma zbiornik dolny powstały ze spiętrzenia rzeki Soły oraz sztuczny zbiornik górny i została wyposażona w: cztery pompoturbiny o danych: P t /P p = 14 MW/135 MW; n = 600 min -1 ; D = 3,1 m; H = 440 m; t / p = 0,916/0,907; prądnice/silniki synchroniczne o danych: S = 150 MV A; cosφ t /cosφ p = 0,9/0,9 poj ; U = 13,8 kv ± 10%. Średniospadowa, zlokalizowana na wybrzeżu elektrownia Żarnowiec została uruchomiona w 198 roku i przekazana w całości do eksploatacji w 1983 r. Wysokospadowa elektrownia szczytowo-pompowa Porąbka-Żar, usytuowana na południu Polski, w Beskidzie Małym koło Żywca została uruchomiona w 1979 r. i przekazana w całości do eksploatacji w 1980 r. Porąbka-Żar (4 15 MW) jest klasyczną elektrownią typu podziemnego, której wszystkie obiekty funkcjonalne, z wyjątkiem zbiorników wodnych górnego i dolnego, usytuowane są w masywie góry Żar na dużej głębokości pod powierzchnią terenu. Rolę dolnego zbiornika elektrowni spełnia istniejący zbiornik retencyjny Porąbka, tzw. jezioro Międzybrodzkie. Leży on 440 m poniżej zbiornika górnego. c pe ep 6

Czyste energie. Energetyka wodna. wykład 9. dr inż. Janusz Teneta. Wydział EAIiIB Katedra Automatyki i Inżynierii Biomedycznej

Czyste energie. Energetyka wodna. wykład 9. dr inż. Janusz Teneta. Wydział EAIiIB Katedra Automatyki i Inżynierii Biomedycznej Czyste energie wykład 9 Energetyka wodna dr inż. Janusz Teneta Wydział EAIiIB Katedra Automatyki i Inżynierii Biomedycznej AGH Kraków 2012 Cykl krążenia wody w przyrodzie Kondensacja Przemieszczanie Opad

Bardziej szczegółowo

HYDROENERGETYKA. Ryszard Myhan WYKŁAD 3

HYDROENERGETYKA. Ryszard Myhan WYKŁAD 3 HYDROENERGETYKA TURBINY WODNE Ryszard Myhan WYKŁAD 3 TURBINY WODNE - HISTORIA Turbina wodna (turbina hydrauliczna) - silnik wodny przetwarzający energię mechaniczną wody na ruch obrotowy za pomocą wirnika

Bardziej szczegółowo

Zielony Telefon Alarmowy OZE. http://zielonytelefon.eco.pl

Zielony Telefon Alarmowy OZE. http://zielonytelefon.eco.pl Zielony Telefon Alarmowy OZE Energia Wody : Projekt dofinansowany ze środków Narodowego Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej Energetyka wodna Energetyka wodna (hydroenergetyka) zajmuje się pozyskiwaniem

Bardziej szczegółowo

HYDROENERGETYKA. Gospodarka Wodna. Wykład nr 7 Kierunek: IS + UCZ

HYDROENERGETYKA. Gospodarka Wodna. Wykład nr 7 Kierunek: IS + UCZ Gospodarka Wodna Wykład nr 7 Kierunek: IS + UCZ Wydział Inżynierii Środowiska Instytut Inżynierii i Gospodarki Wodnej Zakład Gospodarki Wodnej OPRACOWAŁ dr hab.inż. Wojciech Chmielowski prof. PK HYDROENERGETYKA

Bardziej szczegółowo

Rys historyczny. W 1954r było czynnych 6330 elektrowni W 1980r istniejących elektrowni wodnych i spiętrzeń pozostało 650 obiektów.

Rys historyczny. W 1954r było czynnych 6330 elektrowni W 1980r istniejących elektrowni wodnych i spiętrzeń pozostało 650 obiektów. Cencek Paweł Elektrownie wodne były podstawowym źródłem energii elektrycznej do 1939 roku było ok. 8000 obiektów o łącznej mocy 91.500 kw głównie: elektrownie, młyny, pompy wodne... Rys historyczny W 1954r

Bardziej szczegółowo

J. Szantyr Wykład 2 - Podstawy teorii wirnikowych maszyn przepływowych

J. Szantyr Wykład 2 - Podstawy teorii wirnikowych maszyn przepływowych J. Szantyr Wykład 2 - Podstawy teorii wirnikowych maszyn przepływowych a) Wentylator lub pompa osiowa b) Wentylator lub pompa diagonalna c) Sprężarka lub pompa odśrodkowa d) Turbina wodna promieniowo-

Bardziej szczegółowo

Hydroenergetyka. liwości intensyfikacji wykorzystania potencjału hydroenergetycznego w ramach gospodarki wodnej kraju.

Hydroenergetyka. liwości intensyfikacji wykorzystania potencjału hydroenergetycznego w ramach gospodarki wodnej kraju. Hydroenergetyka Ocena możliwo liwości intensyfikacji wykorzystania potencjału hydroenergetycznego w ramach gospodarki wodnej kraju mgr inż.. Mariusz Gajda Prezes Krajowego Zarządu Gospodarki Wodnej Nasze

Bardziej szczegółowo

PODSTAWOWE PODZESPOŁY ELEKTROWNI WODNYCH

PODSTAWOWE PODZESPOŁY ELEKTROWNI WODNYCH ELEKTROWNIE WODNE PODSTAWOWE PODZESPOŁY ELEKTROWNI WODNYCH Zwierciadło wody górnej w elektrowni: - z zaporą: zwierciadło wody przy zaporze, - z kanałem: przy budynku elektrowni, - z rurociągiem ciśnieniowym:

Bardziej szczegółowo

ENERGIA CIEKU I MOC ELEKTROWNI WODNEJ - 1

ENERGIA CIEKU I MOC ELEKTROWNI WODNEJ - 1 ENERGIA CIEKU I MOC ELEKTROWNI WODNEJ - 1 ENERGIA CIEKU I MOC ELEKTROWNI WODNEJ - 2 ENERGIA CIEKU I MOC ELEKTROWNI WODNEJ - 3 OBIEKTY ELEKTROWNI WODNEJ URZDZENIA I UKŁADY TECHNOLOGICZNE ELEKTROWNI WODNYCH

Bardziej szczegółowo

OBIEKTY ELEKTROWNI WODNEJ

OBIEKTY ELEKTROWNI WODNEJ ! OBIEKTY ELEKTROWNI WODNEJ RÓWNANIE BERNOULLIEGO Równanie Bernoulliego opisuje ruch płynu i ma trzy składowe: - składow prdkoci - (energia kinetyczna ruchu), - składow połoenia (wysokoci) - (energia potencjalna),

Bardziej szczegółowo

Energia z wody i przykłady jej wykorzystania w Wielkopolsce

Energia z wody i przykłady jej wykorzystania w Wielkopolsce Energia z wody i przykłady jej wykorzystania w Wielkopolsce Ewa Malicka Małe Elektrownie Wodne Władysław Malicki www.mewmalicki.pl Towarzystwo Rozwoju Małych Elektrowni Wodnych www.trmew.pl Forum Międzynarodowe

Bardziej szczegółowo

Wprowadzenie Techniczne zasady działania elektrowni wodnych (MEW)

Wprowadzenie Techniczne zasady działania elektrowni wodnych (MEW) Małe elektrownie wodne Spis treści Wprowadzenie Techniczne zasady działania elektrowni wodnych (MEW) Techniczne aspekty wpływające na przepływy środków pieniężnych w przypadku małych elektrowni wodnych

Bardziej szczegółowo

Moc. emitowana od Ziemi TW. Konwersja fotowoltaiczna. Konwersja chemiczna CHEMICZNA ELEKTRYCZNA CIEP O

Moc. emitowana od Ziemi TW. Konwersja fotowoltaiczna. Konwersja chemiczna CHEMICZNA ELEKTRYCZNA CIEP O Energia ruchów planetarnych PRZESTRZE KOSMICZNA 178000 TW CE Moc emitowana od Ziemi 53400 TW Moc odbita od atmosfery Moc wypromieniowana z powierzchni Ziemi i atmosfery 124600 TW ATMOSFERA POWIERZCHNIA

Bardziej szczegółowo

HYDROENERGETYKA. Gospodarka Wodna. Wykład nr 17. Wydział Inżynierii Środowiska Instytut Inżynierii i Gospodarki Wodnej Zakład Gospodarki Wodnej

HYDROENERGETYKA. Gospodarka Wodna. Wykład nr 17. Wydział Inżynierii Środowiska Instytut Inżynierii i Gospodarki Wodnej Zakład Gospodarki Wodnej Gospodarka Wodna Wykład nr 17 Wydział Inżynierii Środowiska Instytut Inżynierii i Gospodarki Wodnej Zakład Gospodarki Wodnej OPRACOWAŁ dr hab.inż. Wojciech Chmielowski prof. PK HYDROENERGETYKA Energia

Bardziej szczegółowo

TECHNOLOGIE WSPÓŁCZEŚNIE STOSOWANE - TURBINY. Podstawowymi parametrami, które warunkują wybór turbiny dla elektrowni wodnej

TECHNOLOGIE WSPÓŁCZEŚNIE STOSOWANE - TURBINY. Podstawowymi parametrami, które warunkują wybór turbiny dla elektrowni wodnej Opracowano na podstawie: Jak zbudować małą elektrownię wodną? Przewodnik ESHA 2010 tłumaczenie i redakcja wydania polskiego dr Janusz Steller + zespół TECHNOLOGIE WSPÓŁCZEŚNIE STOSOWANE - TURBINY Podstawowymi

Bardziej szczegółowo

www.edusun.pl Energia wody

www.edusun.pl Energia wody Energia wody Na świecie istnieje około 1,4 mld km3 wody. Jest ona niezbędna do życia, które zresztą zaczęło się właśnie w niej. Człowiek potrzebuje jej na każdym kroku: w gospodarstwie domowym, w rolnictwie,

Bardziej szczegółowo

Wytwarzanie energii elektrycznej w MPWIK S.A. w Krakowie

Wytwarzanie energii elektrycznej w MPWIK S.A. w Krakowie Wykorzystanie promieniowania słonecznego O zaletach i wadach elektrowni fotowoltaicznych można by dyskutować bardzo długo, dlatego możliwości tego typu źródeł zostaną przedstawione na przykładzie elektrowni

Bardziej szczegółowo

System energetyczny zbiór obiektów do pozyskiwania, przetwarzania, przesyłania i użytkowania energii wraz z ich funkcjonalnymi powiązaniami.

System energetyczny zbiór obiektów do pozyskiwania, przetwarzania, przesyłania i użytkowania energii wraz z ich funkcjonalnymi powiązaniami. Krajowy System Energetyczny - KSE System energetyczny zbiór obiektów do pozyskiwania, przetwarzania, przesyłania i użytkowania energii wraz z ich funkcjonalnymi powiązaniami. Cel działania KSE - ilościowe

Bardziej szczegółowo

ELEKTROWNIE WODNE. Wykonały: Patrycja Musioł Ewelina Kriener

ELEKTROWNIE WODNE. Wykonały: Patrycja Musioł Ewelina Kriener ELEKTROWNIE WODNE Wykonały: Patrycja Musioł Ewelina Kriener Elektrownia Wodna: zakład przemysłowy zamieniający energię potencjalną wody na elektryczną. Elektrownie wodne są najintensywniej wykorzystywanym

Bardziej szczegółowo

*Woda biały węgiel. Kazimierz Herlender, Politechnika Wrocławska

*Woda biały węgiel. Kazimierz Herlender, Politechnika Wrocławska *Woda biały węgiel Kazimierz Herlender, Politechnika Wrocławska Wrocław, Hotel JPII, 18-02-2013 MEW? *Energia elektryczna dla *Centralnej sieci elektroen. *Sieci wydzielonej *Zasilania urządzeń zdalnych

Bardziej szczegółowo

AC / DC. Kurs SEP Pojęcia podstawowe. PRĄD. Politechnika Wrocławska Wydział Elektroniki W-4, Katedra K-4. Wrocław 2014

AC / DC. Kurs SEP Pojęcia podstawowe. PRĄD. Politechnika Wrocławska Wydział Elektroniki W-4, Katedra K-4. Wrocław 2014 Kurs SEP Pojęcia podstawowe. Wrocław 2014 PRĄD AC / DC 1 Wytwarzanie Podstawoweźródła energii elektrycznej naświecie Energia elektryczna jest wytwarzana na drodze przemiany innych rodzajów energii (chemiczna,

Bardziej szczegółowo

SCENARIUSZ: Energia wody

SCENARIUSZ: Energia wody SCENARIUSZ: Energia wody Cel główny: zapoznanie uczniów z możliwościami produkcji energii z energii wody Cele operacyjne: Uczeń: rozumie potrzebę poszukiwania i odkrywania nowych proekologicznych źródeł

Bardziej szczegółowo

(13) B1 (12) OPIS PATENTOWY (19) PL (11) 177181 PL 177181 B1 F03D 3/02

(13) B1 (12) OPIS PATENTOWY (19) PL (11) 177181 PL 177181 B1 F03D 3/02 RZECZPOSPOLITA POLSKA (12) OPIS PATENTOWY (19) PL (11) 177181 (13) B1 Urząd Patentowy Rzeczypospolitej Polskiej (21) Numer zgłoszenia 298286 (22) Data zgłoszenia 26.03.1993 (51) IntCl6: F03D 3/02 (54)

Bardziej szczegółowo

Jeleniogórskie Elektrownie Wodne Sp. z o.o. powstała

Jeleniogórskie Elektrownie Wodne Sp. z o.o. powstała Jeleniogórskie Elektrownie Wodne Sp. z o.o. powstała 6 stycznia 2004 roku. Została utworzona na bazie Rejonu Elektrowni Wodnych byłego Zakładu Energetycznego Jelenia Góra S.A. (obecnie EnergiaPro Koncern

Bardziej szczegółowo

ĆWICZENIE WYZNACZANIE CHARAKTERYSTYK POMPY WIROWEJ

ĆWICZENIE WYZNACZANIE CHARAKTERYSTYK POMPY WIROWEJ ĆWICZENIE WYZNACZANIE CHARAKTERYSTYK POMPY WIROWEJ 1. Cel i zakres ćwiczenia Celem ćwiczenia jest opanowanie umiejętności dokonywania pomiarów parametrów roboczych układu pompowego. Zapoznanie z budową

Bardziej szczegółowo

I N S T Y T U T M A S Z Y N P R Z E P Ł Y W O W Y C H i m. R o b e r t a S z e w a l s k i e g o P O L S K I E J A K A D E M I N A U K

I N S T Y T U T M A S Z Y N P R Z E P Ł Y W O W Y C H i m. R o b e r t a S z e w a l s k i e g o P O L S K I E J A K A D E M I N A U K I N S T Y T U T M A S Z Y N P R Z E P Ł Y W O W Y C H i m. R o b e r t a S z e w a l s k i e g o P O L S K I E J A K A D E M I N A U K skrytka pocztowa 621 80-952 Gdańsk ulica J.Fiszera 14 Projekt NCN

Bardziej szczegółowo

K raków 26 ma rca 2011 r.

K raków 26 ma rca 2011 r. K raków 26 ma rca 2011 r. Zadania do ćwiczeń z Podstaw Fizyki na dzień 1 kwietnia 2011 r. r. dla Grupy II Zadanie 1. 1 kg/s pary wo dne j o ciśnieniu 150 atm i temperaturze 342 0 C wpada do t urbiny z

Bardziej szczegółowo

Produkcja energii elektrycznej. Dział: Przemysł Poziom rozszerzony NPP NE

Produkcja energii elektrycznej. Dział: Przemysł Poziom rozszerzony NPP NE Produkcja energii elektrycznej Dział: Przemysł Poziom rozszerzony NPP NE Znaczenie energii elektrycznej Umożliwia korzystanie z urządzeń gospodarstwa domowego Warunkuje rozwój rolnictwa, przemysłu i usług

Bardziej szczegółowo

Zasada działania oraz wpływ na środowisko elektrowni szczytowopompowej

Zasada działania oraz wpływ na środowisko elektrowni szczytowopompowej Zasada działania oraz wpływ na środowisko elektrowni szczytowopompowej w Żarnowcu Energię wód można podzielić na energię wód śródlądowych oraz energię mórz. Powstawanie energii wód śródlądowych jest związane

Bardziej szczegółowo

6. WYPOSAŻENIE ELEKTROMECHANICZNE i

6. WYPOSAŻENIE ELEKTROMECHANICZNE i 6. WYPOSAŻENIE ELEKTROMECHANICZNE i W niniejszym rozdziale przedstawiono podstawowy opis wyposażenia elektromechanicznego, niektóre wstępne zasady projektowania oraz pewne kryteria doboru. Opis bardziej

Bardziej szczegółowo

Elektrownia wodna - charakterystyka

Elektrownia wodna - charakterystyka Wytwarzanie energii elektrycznej. Elektrownie wodne. WYKŁAD 4 Opracował: mgr inż. Marcin Wieczorek www.marwie.net.pl Elektrownia wodna - charakterystyka zakład przemysłowy zamieniający energię spadku wody

Bardziej szczegółowo

MYLOF Zobacz film http://vimeo.com/31451910. Stopień Mylof z lotu. Hilbrycht

MYLOF Zobacz film http://vimeo.com/31451910. Stopień Mylof z lotu. Hilbrycht MYLOF Zobacz film http://vimeo.com/31451910 Stopień Mylof z lotu ptaka. Zdjęcie K. Hilbrycht Stopień wodny Mylof, połoŝony w km 133+640 (129+600 wg starego kilometraŝu) rzeki Brdy, składa się z następujących

Bardziej szczegółowo

BADANIA WIRNIKA TURBINY WIATRROWEJ O REGULOWANYM POŁOŻENIU ŁOPAT ROBOCZYCH. Zbigniew Czyż, Zdzisław Kamiński

BADANIA WIRNIKA TURBINY WIATRROWEJ O REGULOWANYM POŁOŻENIU ŁOPAT ROBOCZYCH. Zbigniew Czyż, Zdzisław Kamiński BADANIA WIRNIKA TURBINY WIATRROWEJ O REGULOWANYM POŁOŻENIU ŁOPAT ROBOCZYCH Zbigniew Czyż, Zdzisław Kamiński Politechnika Lubelska, Wydział Mechaniczny, Katedra Termodynamiki, Mechaniki Płynów i Napędów

Bardziej szczegółowo

Elektrownie możemy podzielić na: Odnawialne

Elektrownie możemy podzielić na: Odnawialne Elektrownie Rozwój techniki w drugiej połowie XIX wieku i powstanie ogromnej ilości urządzeń elektrycznych wymusił rozwój elektrowni, których zadaniem jest dostarczać prąd elektryczny do poszczególnych

Bardziej szczegółowo

POLITECHNIKA LUBELSKA

POLITECHNIKA LUBELSKA Badania opływu turbiny wiatrowej typu VAWT (Vertical Axis Wind Turbine) Międzyuczelniane Inżynierskie Warsztaty Lotnicze Cel prezentacji Celem prezentacji jest opis przeprowadzonych badań CFD oraz tunelowych

Bardziej szczegółowo

OBLICZENIE KATASTRU ENERGETYCZNEGO CIEKU. Równanie Bernoulliego w dwóch przekrojach (przed i za elektrownią) można zapisad w ogólnej postaci:

OBLICZENIE KATASTRU ENERGETYCZNEGO CIEKU. Równanie Bernoulliego w dwóch przekrojach (przed i za elektrownią) można zapisad w ogólnej postaci: Teoria OBLICZENIE KATASTRU ENERGETYCZNEGO CIEKU Równanie Bernoulliego w dwóch przekrojach (przed i za elektrownią) można zapisad w ogólnej postaci: 2 2 v1 p1 v2 p2 z1 z2 H str 2g g 2g g Przy przepływach

Bardziej szczegółowo

Wymiana ciepła. Odnawialne źródła energii

Wymiana ciepła. Odnawialne źródła energii Wymiana ciepła Odnawialne źródła energii Zasoby Wymiana i przepływy wody ciepła w przyrodzie Zasoby wody Oceany 13000 Pory skał 300 Lodowce 165 Jeziora 0.34 Para wodna 0.105 /3 powierzchni (97%) Przepływy

Bardziej szczegółowo

INSTRUKCJA LABORATORYJNA NR 4-EW ELEKTROWNIA WIATROWA

INSTRUKCJA LABORATORYJNA NR 4-EW ELEKTROWNIA WIATROWA LABORATORIUM ODNAWIALNYCH ŹRÓDEŁ ENERGII Katedra Aparatury i Maszynoznawstwa Chemicznego Wydział Chemiczny Politechniki Gdańskiej INSTRUKCJA LABORATORYJNA NR 4-EW ELEKTROWNIA WIATROWA ELEKTROWNIA WIATROWA

Bardziej szczegółowo

Pomiar pompy wirowej

Pomiar pompy wirowej Pomiar pompy wirowej Instrukcja do ćwiczenia nr 20 Badanie maszyn - laboratorium Opracował: dr inŝ. Andrzej Tatarek Zakład Miernictwa i Ochrony Atmosfery Wrocław, grudzień 2006 r. 1. Wstęp Pompami nazywamy

Bardziej szczegółowo

MECHANIKA PŁYNÓW LABORATORIUM

MECHANIKA PŁYNÓW LABORATORIUM MECANIKA PŁYNÓW LABORATORIUM Ćwiczenie nr 4 Współpraca pompy z układem przewodów. Celem ćwiczenia jest sporządzenie charakterystyki pojedynczej pompy wirowej współpracującej z układem przewodów, przy różnych

Bardziej szczegółowo

Cieplne Maszyny Przepływowe. Temat 1 Wstęp. Część I Podstawy teorii Cieplnych Maszyn Przepływowych.

Cieplne Maszyny Przepływowe. Temat 1 Wstęp. Część I Podstawy teorii Cieplnych Maszyn Przepływowych. 1 Wiadomości potrzebne do przyswojenia treści wykładu: Znajomość części maszyn Podstawy mechaniki płynów Prawa termodynamiki technicznej. Zagadnienia spalania, termodynamika par i gazów Literatura: 1.

Bardziej szczegółowo

HYDROENERGETYKA PRĄDNICE ELEKTRYCZNE. Ryszard Myhan WYKŁAD 5

HYDROENERGETYKA PRĄDNICE ELEKTRYCZNE. Ryszard Myhan WYKŁAD 5 HYDROENERGETYKA PRĄDNICE ELEKTRYCZNE Ryszard Myhan WYKŁAD 5 TYPY PRĄDNICY W małych elektrowniach wodnych są stosowane dwa rodzaje prądnic: prądnice asynchroniczne (indukcyjne) trójfazowe prądu przemiennego;

Bardziej szczegółowo

AC / DC. Kurs SEP Pojęcia podstawowe. Politechnika Wrocławska Wydział Elektroniki W-4, Katedra K-4. Wrocław 2016

AC / DC. Kurs SEP Pojęcia podstawowe. Politechnika Wrocławska Wydział Elektroniki W-4, Katedra K-4. Wrocław 2016 Kurs SEP Pojęcia podstawowe. Wrocław 2016 Wniosek AC / DC 1 Wniosek Karta zawodowa inżyniera 2 Karta zawodowa inżyniera 3 Wytwarzanie Podstawoweźródła energii elektrycznej naświecie Energia elektryczna

Bardziej szczegółowo

OKREŚLENIE MAKSYMALNEJ WYSOKOŚCI SSANIA POMPY,

OKREŚLENIE MAKSYMALNEJ WYSOKOŚCI SSANIA POMPY, OKREŚLENIE MAKSYMALNEJ WYSOKOŚCI SSANIA POMPY, ZJAWISKO KAWITACJI. Kawitacja jest to proces tworzenia się pęcherzyków parowo-gazowych nasyconej cieczy, w skutek miejscowego spadku ciśnienia poniżej wartości

Bardziej szczegółowo

Kalendarium realizacji ważniejszych inwestycji w energetyce polskiej w latach 1960-1990

Kalendarium realizacji ważniejszych inwestycji w energetyce polskiej w latach 1960-1990 Seminarium Sekcji Energetyki i Koła Nr 206 Oddziału Warszawskiego Stowarzyszenia Elektryków Polskich Kalendarium realizacji ważniejszych inwestycji w energetyce polskiej w latach 1960-1990 Ryszard Frydrychowski

Bardziej szczegółowo

LABORATORIUM Z PROEKOLOGICZNYCH ŹRÓDEŁ ENERGII ODNAWIALNEJ

LABORATORIUM Z PROEKOLOGICZNYCH ŹRÓDEŁ ENERGII ODNAWIALNEJ VIII-EW ELEKTROWNIA WIATROWA LABORATORIUM Z PROEKOLOGICZNYCH ŹRÓDEŁ ENERGII ODNAWIALNEJ Katedra Aparatury i Maszynoznawstwa Chemicznego Instrukcja ćwiczenia nr 8. EW 1 8 EW WYZNACZENIE ZAKRESU PRACY I

Bardziej szczegółowo

Jak w krajach nadbałtyckich pozyskiwana jest energia ze źródeł odnawialnych?

Jak w krajach nadbałtyckich pozyskiwana jest energia ze źródeł odnawialnych? Jak w krajach nadbałtyckich pozyskiwana jest energia ze źródeł odnawialnych? Wybraliśmy ten temat, ponieważ interesowała nas energia odnawialna. Skład grupy: Oskar Wilda, Jakub Treder, Kacper Plicht, Seweryn

Bardziej szczegółowo

ZAŁĄCZNIK A DO WNIOSKU

ZAŁĄCZNIK A DO WNIOSKU Nr wniosku (wypełnia Z. Ch POLICE S.A.) Miejscowość Data (dzień, miesiąc, rok) Nr Kontrahenta SAP (jeśli dostępny wypełnia Z. Ch POLICE S.A.) ZAŁĄCZNIK A DO WNIOSKU O OKREŚLENIE WARUNKÓW PRZYŁĄCZENIA FARMY

Bardziej szczegółowo

RYNEK ENERGII ELEKTRYCZNEJ ZE ŹRÓDEŁ ODNAWIALNYCH

RYNEK ENERGII ELEKTRYCZNEJ ZE ŹRÓDEŁ ODNAWIALNYCH Energia wodna RYNEK ENERGII ELEKTRYCZNEJ ZE ŹRÓDEŁ ODNAWIALNYCH Rok 2001 2002 2003 2004 2005 2006 2007 2008 2009 2010 Baza umowna 102 104 105 107 108 110 113 115 117 120 Obowiązek zakupu % 2,4 2,5 2,65

Bardziej szczegółowo

"# $ Woda jest odnawialnym ródłem energii.

# $ Woda jest odnawialnym ródłem energii. ! "# $ Woda jest odnawialnym ródłem energii. Siłownie wodne, a wród nich elektrownie wodne, znane s ju od dawna i nale do energetyki konwencjonalnej. Wykorzystanie energii wody ma wiele aspektów w ramach

Bardziej szczegółowo

Zakład Mechaniki Płynów i Aerodynamiki

Zakład Mechaniki Płynów i Aerodynamiki Zakład ad Mechaniki PłynP ynów i Aerodynamiki Tunel aerodynamiczny o obiegu otwartym z komorą Eiffela Badania modelowe Cele poznawcze: - pozyskanie informacji na temat procesów zachodzących w przepływach

Bardziej szczegółowo

Wykorzystanie oprogramowania GIS w planowaniu rozwoju energetyki wiatrowej. Sebastian Tyszkowski, Halina Kaczmarek

Wykorzystanie oprogramowania GIS w planowaniu rozwoju energetyki wiatrowej. Sebastian Tyszkowski, Halina Kaczmarek Wykorzystanie oprogramowania GIS w planowaniu rozwoju energetyki wiatrowej Sebastian Tyszkowski, Halina Kaczmarek Instytut Geografii i Przestrzennego Zagospodarowania PAN Zakład Zasobów Środowiska i Geozagrożeń

Bardziej szczegółowo

WZORU UŻYTKOWEGO PL 65738 Y1. KUJAWSKA WIOLETA, Kościerzyna, PL 28.03.2011 BUP 07/11 30.12.2011 WUP 12/11. WIOLETA KUJAWSKA, Kościerzyna, PL

WZORU UŻYTKOWEGO PL 65738 Y1. KUJAWSKA WIOLETA, Kościerzyna, PL 28.03.2011 BUP 07/11 30.12.2011 WUP 12/11. WIOLETA KUJAWSKA, Kościerzyna, PL RZECZPOSPOLITA POLSKA Urząd Patentowy Rzeczypospolitej Polskiej (12) OPIS OCHRONNY WZORU UŻYTKOWEGO (21) Numer zgłoszenia: 119388 (22) Data zgłoszenia: 06.10.2010 (19) PL (11) 65738 (13) Y1 (51) Int.Cl.

Bardziej szczegółowo

Katedra Silników Spalinowych i Pojazdów ATH ZAKŁAD TERMODYNAMIKI. Badanie wentylatora - 1 -

Katedra Silników Spalinowych i Pojazdów ATH ZAKŁAD TERMODYNAMIKI. Badanie wentylatora - 1 - Katedra Silników Spalinowych i Pojazdów ATH ZAKŁAD TERMODYAMIKI Badanie wentylatora - 1 - Wiadomości podstawowe Wentylator jest maszyną przepływową, słuŝącą do przetłaczania i spręŝania czynników gazowych.

Bardziej szczegółowo

Elektrownie wodne na Bobrze

Elektrownie wodne na Bobrze 106 W 1912 r. w Pilchowicach oddano do użytku zbiornik przeciwpowodziowy z elektrownią wodną. W latach 20. XX w. wybudowano kolejne siłownie działające jako elektrownie przepływowe. W poszczególnych obiektach

Bardziej szczegółowo

Wentylatory oddymiające dachowe Typ BVD F400 F600 F600

Wentylatory oddymiające dachowe Typ BVD F400 F600 F600 dachowe Typ BVD F0 F600 F600 Program dostaw Typ BVD 6 Wielkości ponad typów Ilość powietrza V. max. 54.360 m 3 /h Spręż całkowity p 1 max. 2.300 Pa Typ BVD Temperatura-/min.czas funkcjonowania zgodne z

Bardziej szczegółowo

Modernizacja turbiny Kaplana w Elektrowni Wodnej Jeziorsko na podstawie trójwymiarowej analizy przepływu etap 1

Modernizacja turbiny Kaplana w Elektrowni Wodnej Jeziorsko na podstawie trójwymiarowej analizy przepływu etap 1 Jacek Świderski Swiderski Engineering Ottawa, Kanada Andrzej Łojek, Marek Klein, Ryszard Daszkiewicz Zakład Remontowy Energetyki Gdańsk Modernizacja turbiny Kaplana w Elektrowni Wodnej Jeziorsko na podstawie

Bardziej szczegółowo

Energetyka wodna. Polska wobec świata

Energetyka wodna. Polska wobec świata Energetyka wodna. Polska wobec świata Autor: Jakub Niechciał ("Energia Gigawat" - 9/2014) Elektrownie wodne pozyskują energię elektryczną na skutek zamiany energii potencjalnej wody na energię mechaniczną

Bardziej szczegółowo

MIKROELEKTROWNIA RZECZNA Z TURBINĄ ŚLIMAKOWĄ

MIKROELEKTROWNIA RZECZNA Z TURBINĄ ŚLIMAKOWĄ Zeszyty roblemowe Maszyny Elektryczne Nr 8/009 19 Konrad Dąbała, Zdzisław Krzemień, Instytut Elektrotechniki, Warszawa Artur Olszewski, Energia 3000 MIKROELEKTROWNIA RZECZNA Z TURBINĄ ŚLIMAKOWĄ MICRO HYDROOWER

Bardziej szczegółowo

Energetyka odnawialna i nieodnawialna. prof. Andrzej Gardzilewicz

Energetyka odnawialna i nieodnawialna. prof. Andrzej Gardzilewicz Energetyka odnawialna i nieodnawialna Siłownie wodne Wykład WSG Bydgoszcz Prowadzący: prof. Andrzej Gardzilewicz gar@imp. imp.gda.pl, 601-63 63-22-84 Materiały źródłowe: T. Chmielniak, J. Stellera, J.

Bardziej szczegółowo

HYDROTECHNICZNE ROZWIĄZANIA MEW

HYDROTECHNICZNE ROZWIĄZANIA MEW Opracowano na podstawie: Małe elektrownie wodne - poradnik wyd. II Nabba Sp. z o.o. Warszawa 1992 redakcja Marian Hoffmann HYDROTECHNICZNE ROZWIĄZANIA MEW Hydrotechniczne rozwiązania MEW zaleŝą od usytuowania

Bardziej szczegółowo

Zmiana punktu pracy wentylatorów dużej mocy z regulowaną prędkością obrotową w obiektach wytwarzających energię cieplną lub elektryczną

Zmiana punktu pracy wentylatorów dużej mocy z regulowaną prędkością obrotową w obiektach wytwarzających energię cieplną lub elektryczną Zmiana punktu pracy wentylatorów dużej mocy z regulowaną prędkością obrotową w obiektach wytwarzających energię cieplną lub elektryczną Zbigniew Szulc 1. Wstęp Wentylatory dużej mocy (powyżej 500 kw stosowane

Bardziej szczegółowo

Laboratorium z Konwersji Energii. Silnik Wiatrowy

Laboratorium z Konwersji Energii. Silnik Wiatrowy Laboratorium z Konwersji Energii Silnik Wiatrowy 1.0.WSTĘP Silnik wiatrowy to silnik wirnikowy zamieniający energię kinetyczną wiatru na pracę mechaniczną łopat wirnika, dzięki której wytwarzana jest energia

Bardziej szczegółowo

PRZYKŁAD WYKORZYSTANIA ENERGII WODNEJ NA TERENIE POLSKI PÓŁNOCNEJ

PRZYKŁAD WYKORZYSTANIA ENERGII WODNEJ NA TERENIE POLSKI PÓŁNOCNEJ Inżynieria Rolnicza 9(107)/2008 PRZYKŁAD WYKORZYSTANIA ENERGII WODNEJ NA TERENIE POLSKI PÓŁNOCNEJ Piotr Sołowiej, Maciej Neugebauer Katedra Elektrotechniki i Energetyki, Uniwersytet Warmińsko-Mazurski

Bardziej szczegółowo

WSPÓŁPRACA UKŁADU SKOJARZONEGO Z TURBINĄ GAZOWĄ Z SYSTEMEM ELEKTROENERGETYCZNYM I SYSTEMEM CIEPŁOWNICZYM MIASTA OPOLA

WSPÓŁPRACA UKŁADU SKOJARZONEGO Z TURBINĄ GAZOWĄ Z SYSTEMEM ELEKTROENERGETYCZNYM I SYSTEMEM CIEPŁOWNICZYM MIASTA OPOLA WSPÓŁPRACA UKŁADU SKOJARZONEGO Z TURBINĄ GAZOWĄ Z SYSTEMEM ELEKTROENERGETYCZNYM I SYSTEMEM CIEPŁOWNICZYM MIASTA OPOLA MODERNIZACJE LIKWIDACJA DO 1998 ROKU PONAD 500 KOTŁOWNI LOKALNYCH BUDOWA NOWYCH I WYMIANA

Bardziej szczegółowo

Objaśnienia do formularza G-10.m

Objaśnienia do formularza G-10.m Objaśnienia do formularza G-10.m Objaśnienia dotyczą wzoru formularza za poszczególne miesiące 2016 r. Do sporządzania sprawozdania są zobowiązane: - poszczególne elektrownie cieplne i elektrociepłownie,

Bardziej szczegółowo

HYDROENERGETYKA EW ZŁOTNIKI

HYDROENERGETYKA EW ZŁOTNIKI HYDROENERGETYKA EW ZŁOTNIKI Ryszard Myhan WYKŁAD 1 HYDROENERGETYKA - BIBLOGRAFIA Dąbkowski L., Skibiński J., Żbikowski A.: Hydrauliczne podstawy projektów wodno melioracyjnych. Państwowe Wydawnictwa Rolnicze

Bardziej szczegółowo

Filtry oleju MS 500, V 500, R 500, V½ - 500, ½ - 500

Filtry oleju MS 500, V 500, R 500, V½ - 500, ½ - 500 , Filtry oleju MS 500, V 500, R 500, V½ - 500, ½ - 500 Instrukcja obsługi i montażu AFRISO sp. z o.o. Szałsza, ul. Kościelna 7, 42-677 Czekanów Tel. 032 330 33 55; Fax. 032 330 33 51; www.afriso.pl Olej

Bardziej szczegółowo

Wentylatory promieniowe typu WPO-10/25 WPO-18/25 PRZEZNACZENIE

Wentylatory promieniowe typu WPO-10/25 WPO-18/25 PRZEZNACZENIE Wentylatory promieniowe typu WPO-10/25 WPO-18/25 Typoszereg wentylatorów promieniowych wysokoprężnych ogólnego przeznaczenia składa się z pięciu wielkości: WPO-10/25; WPO-12/25; WPO-14/25; WPO-16/25; WPO-18/25,

Bardziej szczegółowo

Lokalne systemy energetyczne

Lokalne systemy energetyczne 2. Układy wykorzystujące OZE do produkcji energii elektrycznej: elektrownie wiatrowe, ogniwa fotowoltaiczne, elektrownie wodne (MEW), elektrownie i elektrociepłownie na biomasę. 2.1. Wiatrowe zespoły prądotwórcze

Bardziej szczegółowo

MEW Z WYSOKOSPRAWNYM GENERATOREM SYNCHRONICZNYM WZBUDZANYM MAGNESAMI TRWAŁYMI

MEW Z WYSOKOSPRAWNYM GENERATOREM SYNCHRONICZNYM WZBUDZANYM MAGNESAMI TRWAŁYMI MEW Z WYSOKOSPRAWNYM GENERATOREM SYNCHRONICZNYM WZBUDZANYM MAGNESAMI TRWAŁYMI Autorzy: Jakub Bernatt, Robert Rossa, Paweł Pistelok - Instytut Napędów i Maszyn Elektrycznych KOMEL ("Energetyka Wodna" -

Bardziej szczegółowo

REALIZACJE PROJEKTÓW POD KLUCZ

REALIZACJE PROJEKTÓW POD KLUCZ SIGMA POLSKA Sp. z o.o. SIGMA GROUP a. s. Projektowanie, produkcja i dostawa pomp oraz pompowni dla energetyki, przemysłu chemicznego, rafinerii, gospodarki wodnej oraz innych branży REALIZACJE PROJEKTÓW

Bardziej szczegółowo

PLAN WYNIKOWY MASZYNOZNAWSTWO OGÓLNE

PLAN WYNIKOWY MASZYNOZNAWSTWO OGÓLNE LN WYNIKOWY MSZYNOZNWSTWO OGÓLNE KLS I technik mechanik o specjalizacji obsługa i naprawa pojazdów samochodowych. Ilość godzin 38 tygodni x 1 godzina = 38 godzin rogram ZS 17/2004/19 2115/MEN 1998.04.16

Bardziej szczegółowo

MAŁE TURBINY WIATROWE Cz. 1 KOMEL. Instytut Napędów i Maszyn Elektrycznych. Artur Polak

MAŁE TURBINY WIATROWE Cz. 1 KOMEL. Instytut Napędów i Maszyn Elektrycznych. Artur Polak MAŁE TURBINY WIATROWE Cz. 1 Artur Polak Instytut Napędów i Maszyn Elektrycznych KOMEL MAŁE TURBINY WIATROWE Mała energetyka wiatrowa oparta jest na elektrowniach wiatrowych, których powierzchnia koła wiatrowego

Bardziej szczegółowo

AEROCOPTER 450 posiada deklarację zgodności z dyrektywami Unii Europejskiej i został oznakowany znakiem CE.

AEROCOPTER 450 posiada deklarację zgodności z dyrektywami Unii Europejskiej i został oznakowany znakiem CE. O PIONOWEJ OSI OBROTU Cicha praca Duża sprawność aerodynamiczna Wysoka bezawaryjność turbiny Bezpieczeństwo, deklaracja CE Montaż na słupie lub budynku Zastosowanie do zasilania budynków, oświetlenia,

Bardziej szczegółowo

ZADANIA PRACA, MOC, ENREGIA

ZADANIA PRACA, MOC, ENREGIA ZADANIA PRACA, MOC, ENREGIA Aby energia układu wzrosła musi być wykonana nad ciałem praca przez siłę zewnętrzną (spoza układu ciał) Ciało, które posiada energię jest zdolne do wykonania pracy w sensie

Bardziej szczegółowo

ENERGIA WIATRU. Dr inŝ. Barbara Juraszka

ENERGIA WIATRU. Dr inŝ. Barbara Juraszka ENERGIA WIATRU. Dr inŝ. Barbara Juraszka Prognozy rozwoju energetyki wiatrowej Cele wyznacza przyjęta w 2001 r. przez Sejm RP "Strategia rozwoju energetyki odnawialnej". Określa ona cel ilościowy w postaci

Bardziej szczegółowo

Rys. 1. Obieg cieplny Diesla na wykresach T-s i p-v: Q 1 ciepło doprowadzone; Q 2 ciepło odprowadzone

Rys. 1. Obieg cieplny Diesla na wykresach T-s i p-v: Q 1 ciepło doprowadzone; Q 2 ciepło odprowadzone 1. Wykorzystanie spalinowych silników tłokowych W zależności od techniki zapłonu spalinowe silniki tłokowe dzieli się na silniki z zapłonem samoczynnym (z obiegiem Diesla, CI compression ignition) i silniki

Bardziej szczegółowo

Kocioł na biomasę z turbiną ORC

Kocioł na biomasę z turbiną ORC Kocioł na biomasę z turbiną ORC Sprawdzona technologia produkcji ciepła i energii elektrycznej w skojarzeniu dr inż. Sławomir Gibała Prezentacja firmy CRB Energia: CRB Energia jest firmą inżynieryjno-konsultingową

Bardziej szczegółowo

Zarys historyczny. niska.emisja@o2.pl

Zarys historyczny. niska.emisja@o2.pl HYDROENERGETYKA Zarys historyczny... 2 Podział i rodzaje elektrowni... 9 Klasyfikacja elektrowni wodnych pod względem wielkości... 9 Klasyfikacja elektrowni wodnych ze względu na rodzaj elektrowni... 10

Bardziej szczegółowo

Dr inŝ. P. Zawadzki - MAŁE ELEKTROWNIE WODNE wykłady. 1. Wstęp

Dr inŝ. P. Zawadzki - MAŁE ELEKTROWNIE WODNE wykłady. 1. Wstęp 1. Wstęp Według Urzędu Regulacji Energetyki 1 w 2004 r.: Zapotrzebowanie na moc średnie roczne zapotrzebowanie na moc w 2004 r. wyniosło 19 512 MW maksymalne - 23 108 MW (wystąpiło 23 grudnia o godz. 17.00)

Bardziej szczegółowo

Inwestycje w ochronę środowiska w TAURON Wytwarzanie. tauron.pl

Inwestycje w ochronę środowiska w TAURON Wytwarzanie. tauron.pl Inwestycje w ochronę środowiska w TAURON Wytwarzanie Moc zainstalowana TAURON Wytwarzanie TAURON Wytwarzanie w liczbach 4 506 MWe 1 274.3 MWt Elektrownia Jaworzno Elektrownia Łagisza Elektrownia Łaziska

Bardziej szczegółowo

PROJEKT MALY WIELKI ATOM

PROJEKT MALY WIELKI ATOM PROJEKT MALY WIELKI ATOM MISZKIEL PRZEMYSŁAW SEMESTR 1LO2B ELEKTROWNIA W CZARNOBYLU Katastrofa w Czarnobylu - jedna z największych katastrof przemysłowych XX wieku, oceniana jako największa katastrofa

Bardziej szczegółowo

STANOWISKO DO BADANIA TURBIN WODNYCH (PROTOTYP)

STANOWISKO DO BADANIA TURBIN WODNYCH (PROTOTYP) FIRMA INNOWACYJNO -WDROśENIOWA ul. Krzyska 15 33-100 Tarnów tel.: 0146210029, 0146360117, 608465631 faks: 0146210029, 0146360117 mail: elbit@resnet.pl www.elbit.resnet.pl STANOWISKO DO BADANIA TURBIN WODNYCH

Bardziej szczegółowo

LABORATORIUM TERMODYNAMIKI I TECHNIKI CIEPLNEJ. Badanie charakterystyki wentylatorów połączenie równoległe i szeregowe. dr inż.

LABORATORIUM TERMODYNAMIKI I TECHNIKI CIEPLNEJ. Badanie charakterystyki wentylatorów połączenie równoległe i szeregowe. dr inż. LABORATORIUM TERMODYNAMIKI I TECHNIKI CIEPLNEJ Badanie charakterystyki wentylatorów połączenie równoległe i szeregowe. dr inż. Jerzy Wiejacha ZAKŁAD APARATURY PRZEMYSŁOWEJ POLITECHNIKA WARSZAWSKA WYDZIAŁ

Bardziej szczegółowo

Przewód wydatkujący po drodze

Przewód wydatkujący po drodze Przewód wydatkujący po drodze Współczesne wodociągi, występujące w postaci mniej lub bardziej złożonych systemów obiektów służą do udostępniania wody o pożądanej jakości i w oczekiwanej ilości. Poszczególne

Bardziej szczegółowo

ZADANIA DLA CHĘTNYCH NA 6 (SERIA I) KLASA II

ZADANIA DLA CHĘTNYCH NA 6 (SERIA I) KLASA II ZADANIA DLA CHĘTNYCH NA 6 (SERIA I) KLASA II Oblicz wartość prędkości średniej samochodu, który z miejscowości A do B połowę drogi jechał z prędkością v 1 a drugą połowę z prędkością v 2. Pociąg o długości

Bardziej szczegółowo

Skojarzone wytwarzanie energii elektrycznej i ciepła w źródłach rozproszonych (J. Paska)

Skojarzone wytwarzanie energii elektrycznej i ciepła w źródłach rozproszonych (J. Paska) 1. Idea wytwarzania skojarzonego w źródłach rozproszonych Rys. 1. Wytwarzanie energii elektrycznej i ciepła: rozdzielone (a) w elektrowni kondensacyjnej i ciepłowni oraz skojarzone (b) w elektrociepłowni

Bardziej szczegółowo

BADANIE POMPY WIROWEJ

BADANIE POMPY WIROWEJ Cel ćwiczenia: BADANIE POMPY WIROWEJ Celem ćwiczenia jest zapoznanie się z budową i zasadą działania pompy wirowej, oraz przedstawienie metodyki pomiarów i obliczeń charakterystyki pompy wraz z wyznaczeniem

Bardziej szczegółowo

Temat: ŹRÓDŁA ENERGII ELEKTRYCZNEJ PRĄDU PRZEMIENNEGO

Temat: ŹRÓDŁA ENERGII ELEKTRYCZNEJ PRĄDU PRZEMIENNEGO Temat: ŹRÓDŁA ENERGII ELEKTRYCZNEJ PRĄDU PRZEMIENNEGO 1 Źródła energii elektrycznej prądu przemiennego: 1. prądnice synchroniczne 2. prądnice asynchroniczne Surowce energetyczne: węgiel kamienny i brunatny

Bardziej szczegółowo

WATER POWER ENGINEERING IN POLAND; CURRENT CONDITION AND PERSPECTIVES IN DEVELOPMENT

WATER POWER ENGINEERING IN POLAND; CURRENT CONDITION AND PERSPECTIVES IN DEVELOPMENT ENERGETYKA WODNA W POLSCE; STAN AKTUALNY I PERSPEKTYWY ROZWOJU WATER POWER ENGINEERING IN POLAND; CURRENT CONDITION AND PERSPECTIVES IN DEVELOPMENT Andrzej Korczak, Jan Rduch Instytut Maszyn i Urządzeń

Bardziej szczegółowo

OPIS BUDOWY I INSTRUKCJA OBSŁUGI POCHŁANIACZA HIPERBARYCZNEGO TYPU MANTA 1

OPIS BUDOWY I INSTRUKCJA OBSŁUGI POCHŁANIACZA HIPERBARYCZNEGO TYPU MANTA 1 Zakład Sprzętu Nurkowego * MANTA * 45-720 OPOLE, ul. Grunwaldzka 38A OPIS BUDOWY I INSTRUKCJA OBSŁUGI POCHŁANIACZA HIPERBARYCZNEGO TYPU MANTA 1 Zakład Sprzętu Nurkowego E-mail: info@manta.opole.pl 45-054

Bardziej szczegółowo

Wszystkie rozwiązanie techniczne jakie znalazły zastosowanie w Avio kw zostały wykorzystane również w tej grupie urządzeń.

Wszystkie rozwiązanie techniczne jakie znalazły zastosowanie w Avio kw zostały wykorzystane również w tej grupie urządzeń. ZEUS 24 kw W ciągu ponad czterdziestoletniej produkcji gazowych kotłów grzewczych Immergas za cel nadrzędny stawiał sobie zapewnienie komfortu ciepłej wody użytkowej. Nie zapomnieliśmy o tym i w tym przypadku.

Bardziej szczegółowo

OBLICZENIA PRZEPOMPOWNI

OBLICZENIA PRZEPOMPOWNI Dot.: OBLICZENIA PRZEPOMPOWNI Nazwa Firmy: Adres: Kod: Telefon: Fax: Do: Instal-Bud-Projekt ul.lutosławskiego 21 63-600 Kępno Sz.Pan Bogdan Królikowski POMPOWNIA: dwupompowa PRACA POMP: naprzemienna praca

Bardziej szczegółowo

O rodek Szkoleniowo-Badawczy w Zakresie Energii Odnawialnej w Ostoi

O rodek Szkoleniowo-Badawczy w Zakresie Energii Odnawialnej w Ostoi Orodek Szkoleniowo-Badawczy w Zakresie Energii Odnawialnej w Ostoi Techniczne i ekonomiczne aspekty wykorzystania energii wiatru 0..0 . Kryteria podziau elektrowni wiatrowych. Fizyka elektrowni wiatrowej

Bardziej szczegółowo

A. 0,3 N B. 1,5 N C. 15 N D. 30 N. Posługiwać się wzajemnym związkiem między siłą, a zmianą pędu Odpowiedź

A. 0,3 N B. 1,5 N C. 15 N D. 30 N. Posługiwać się wzajemnym związkiem między siłą, a zmianą pędu Odpowiedź Egzamin maturalny z fizyki z astronomią W zadaniach od 1. do 10. należy wybrać jedną poprawną odpowiedź i wpisać właściwą literę: A, B, C lub D do kwadratu obok słowa:. m Przyjmij do obliczeń, że przyśpieszenie

Bardziej szczegółowo

MINISTERSTWO GOSPODARKI, plac Trzech Krzyży 3/5, 00-507 Warszawa G-10.7(P)

MINISTERSTWO GOSPODARKI, plac Trzech Krzyży 3/5, 00-507 Warszawa G-10.7(P) MINISTERSTWO GOSPODARKI, plac Trzech Krzyży 3/5, 00-507 Warszawa Nazwa i adres jednostki sprawozdawczej Numer identyfikacyjny - REGON G-10.7(P) Sprawozdanie o przepływie energii elektrycznej (według napięć)

Bardziej szczegółowo

WYDZIAŁ NAUK TECHNICZNYCH Uniwersytet Warmińsko-Mazurski. e-mail: i.dyka@uwm.edu.pl

WYDZIAŁ NAUK TECHNICZNYCH Uniwersytet Warmińsko-Mazurski. e-mail: i.dyka@uwm.edu.pl Katedra Geotechniki i Budownictwa Drogowego WYDZIAŁ NAUK TECHNICZNYCH Uniwersytet Warmińsko-Mazurski BUDOWLE HYDROTECHNICZNE Wykład 4 Zapory ziemne dr inż. Ireneusz Dyka pok. 3.34 [ul. Heweliusza 4] http://pracownicy.uwm.edu.pl/i.dyka

Bardziej szczegółowo

Potencjał OZE na obszarach wiejskich

Potencjał OZE na obszarach wiejskich Potencjał OZE na obszarach wiejskich Monitoring warunków pogodowych Z dużą rozdzielczością czasową zbierane są dane o pionowym profilu prędkości i kierunku wiatru, temperaturze, wilgotności, nasłonecznieniu

Bardziej szczegółowo

WYKORZYSTANIE AKUMULATORÓW W SYSTEMACH MAGAZYNOWANIA ENERGII

WYKORZYSTANIE AKUMULATORÓW W SYSTEMACH MAGAZYNOWANIA ENERGII WYKORZYSTANIE AKUMULATORÓW W SYSTEMACH MAGAZYNOWANIA ENERGII dr inż. Kazimierz Herlender ENERGETAB 2013 Bielsko-Biała 17 wrzesień 2013 PLAN PREZENTACJI 1. Odnawialne Źródła Energii wymagania prawne 2.

Bardziej szczegółowo