TRENDY MODERNIZACYJNE W KRAJOWYCH ELEKTROWNIACH WODNYCH ŚREDNIO- I NISKOSPADOWYCH CZĘŚĆ I

Save this PDF as:
 WORD  PNG  TXT  JPG

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "TRENDY MODERNIZACYJNE W KRAJOWYCH ELEKTROWNIACH WODNYCH ŚREDNIO- I NISKOSPADOWYCH CZĘŚĆ I"

Transkrypt

1 TRENDY MODERNIZACYJNE W KRAJOWYCH ELEKTROWNIACH WODNYCH ŚREDNIO- I NISKOSPADOWYCH CZĘŚĆ I Autorzy: mgr inż. Adam Henke, dr hab. inż., prof. nzw. Adam Adamkowski - Instytut Maszyn Przepływowych PAN ("Energetyka Wodna" - nr 4/2015) Spośród krajowych elektrowni wodnych, znacząca liczba obiektów charakteryzuje się kilkudziesięcioletnią historią działalności, a są wśród nich takie obiekty jak EW Struga i EW Kamienna, które rozpoczęły swoją działalność pod koniec XIX wieku (1898 rok). Stan techniczny eksploatowanych przez dziesięciolecia turbin oraz pozostałych urządzeń ciągu technologicznego elektrowni, takich jak regulatory, generatory, układy odbioru mocy nie pozwalał na dalszą efektywną i bezpieczną eksploatację tych urządzeń i na pełne wykorzystanie potencjału energetycznego stopni wodnych, na których te elektrownie są zainstalowane. Rozwój współczesnej techniki turbinowej sprawił, że modernizacje wielu elektrowni wodnych, oprócz dostosowania ich do współczesnych standardów technicznych przyniosły realne korzyści ekonomiczne, wynikające ze zwiększenia produkcji energii elektrycznej, przy zmniejszonych kosztach eksploatacji. Rozwój ten wiąże się między innymi z zastosowaniem na obiektach średnio- i niskospadowych szybkobieżnych rurowych turbin o podwójnej regulacji charakteryzujących się wysoką sprawnością energetyczną w szerokim zakresie ich pracy. Ich zastosowanie jest możliwe dzięki współczesnym, zaawansowanym metodom projektowym i technologicznym elementów układów przepływowych, w tym szczególnie układów łopatkowych. W artykule przedstawiono obecne trendy dotyczące nowoczesnego wyposażenia turbinowego w krajowych elektrowniach średnio- i niskospadowych. Trendy te omówiono w odniesieniu do różnego zakresu prac modernizacyjnych. Przedstawiono przypadki obejmujące: zastąpienie starych turbin wolnobieżnych typu Francisa szybkobieżnymi turbinami Kaplana z podwójną regulacją w zabudowie klasycznej lub rurowej, wymianę całych układów przepływowych i łopatkowych turbin niskosprawnych na turbiny wysokosprawne tego samego typu, wymianę wirników turbin Kaplana i Francisa na wirniki nowe tego samego typu. Działania modernizacyjne poparto wieloma przykładami wraz z udokumentowanymi efektami energetycznymi poprzez przedstawienie wybranych wyników badań przedmodernizacyjnych i gwarancyjnych, wykonanych po modernizacji. Z praktycznego punktu widzenia istotną sprawą jest możliwość pracy turbiny w szerokim zakresie zmian

2 obciążenia (mocy). Najbardziej korzystne wyzyskanie zmiennego przepływu rzeki jest możliwe wtedy, gdy turbina może być eksploatowana w szerokim zakresie regulacji natężenia przepływu lub gdy elektrownia dysponuje kilkoma jednostkami, umożliwiającymi pełne wykorzystanie zmiennego przepływu na stopniu. Rys. 1 Względne zależności sprawności turbin wodnych od natężenia przepływu dla różnych typów turbin wodnych Oznaczenia: F turbina Francisa, K turbina Kaplana, S turbina śmigłowa Dla potrzeb oceny przedstawionych w niniejszym artykule przykładów modernizacji małych elektrowni wodnych należy w tym miejscu podkreślić, że turbiny, w zależności od ich typu charakteryzują się różnymi zależnościami ich sprawności od natężenia przepływu rys. 1. Najbardziej płaskie charakterystyki, a więc największy zakres regulacji mają turbiny Kaplana, natomiast zdecydowanie mniejszy zakres mają turbiny Francisa (Q = 0.4 Qmax 1.0 Qmax), oraz turbiny śmigłowe (Q = 0.6 Qmax 1.0 Qmax). Dobrym przykładem modernizacji jest nieomówiony szczegółowo w niniejszym artykule przypadek elektrowni wodnej Wrocław I, w której dwa hydrozespoły są wyposażone w turbiny Kaplana z możliwościami podwójnej regulacji nastaw łopatek kierownicy i wirnika, a przez to wysoką sprawność energetyczną w szerokim zakresie zmian natężenia przepływu, natomiast dwa pozostałe hydrozespoły są wyposażone w turbiny śmigłowe o bardzo wąskim zakresie regulacji zmian natężenia przepływu przy wysokiej sprawności. ZASTĄPIENIE TURBIN FRANCISA TURBINAMI KAPLANA Zdecydowana większość starych elektrowni wodnych niskospadowych w Polsce jest wyposażona w turbiny typu Francisa, charakteryzujące się małą szybkobieżnością i niskim poziomem sprawności. Główną przyczyną tego stanu był brak, w okresie budowy tych elektrowni, innych typów turbin. Obecnie, modernizacja tych elektrowni coraz częściej opiera

3 się na zastępowaniu turbin Francisa nowoczesnymi turbinami Kaplana, klasycznymi lub rurowymi. Rys. 2. Przekrój podłużny EW Likowo stan przed modernizacją Enea Wytwarzanie Sp. z o.o. Są to zwykle turbiny z podwójną regulacją o szerokim zakresie ich pracy przy wysokiej sprawności energetycznej przy optymalnych ze względu na sprawność energetyczną nastaw otwarcia łopat kierownicy i wirnika. Warto w tym miejscu podkreślić konieczność optymalizacji tych otwarć z wykorzystaniem maksymalizacji sprawności energetycznej. Dlatego w tego typu elektrowniach bardzo ważną sprawą jest możliwość pomiaru natężenia przepływu, przynajmniej w sposób indeksowy [1, 2]. Poniżej przedstawiono dwa przykłady modernizacji starych elektrowni polegających na zastąpieniu starych wolnobieżnych turbin typu Francisa szybkobieżnymi rurowymi turbinami Kaplana. Rys. 3. EW Likowo wyposażenie hali maszyn przed modernizacją, zdjęcie lewe: generator, zdjęcie prawe: regulator mechaniczny

4 PRZYKŁAD I Elektrownia Wodna Likowo usytuowana jest w km 65.2 rzeki Rega w województwie zachodniopomorskim. Elektrownia została uruchomiona w 1923 roku z wyposażeniem maszynowym składającym się z 3 hydrozespołów z turbinami typu Francisa (dwukomorowe trójwirnikowe) o mocy po około 270 kw produkcji firmy Voith Heidenheim an der Brenz. Przekrój podłużny elektrowni oraz widok hali maszyn przed modernizacją przedstawiono na rysunkach 2 i 3. W latach przeprowadzono gruntowną modernizację obiektu. W miejsce hydrozespołów z turbinami Francisa zainstalowano nowoczesne turbiny Kaplana w zabudowie rurowej typu TRK-1200 o wysokim wyróżniku szybkobieżności i szerokim zakresie pracy z wysoką sprawnością przy zmianach natężenia przepływu i obciążenia. Dostawcą turbin była firma Gajek Engineering Sp. z o.o. Gdańsk (GEG). Przed modernizacją hydrozespoły były wyposażone w 3 wirniki turbinowe osadzone na jednym wale. Była to powszechnie stosowana metoda zwiększania szybkobieżności hydrozespołu definiowanej wyróżnikiem szybkobieżności nsq zgodnie ze wzorem: w którym n oznacza szybkość obrotową wirnika turbiny, Q natężenie przepływu wody przez wirnik lub wirniki turbiny i H wysokość spadu. Takie rozwiązanie, głównie z uwagi na dużą liczbę wirników turbiny zwiększało znacząco koszty budowy, generowało również znaczące straty na dopływie do turbiny ze względu na skomplikowany układ doprowadzania wody. Przekrój podłużny elektrowni oraz widok wirnika turbiny przedstawiono na rysunkach 4 i 5. Rys. 4. EW Likowo - Przekrój podłużny elektrowni po modernizacji Źródło: Gajek Engineering Sp. z o.o

5 Rys. 5. Turbina RTK-1200 w EW Likowo Modernizacja objęła wymianę całego wyposażenia technologicznego elektrowni. Dodatkowo firma GEG dostarczyła system sterowania obejmujący swoim zakresem kontrolę nad pracą układów wytwórczych wraz z urządzeniami pomocniczymi, zasuwą upustową, jazem, zespołem prądotwórczym, czyszczarką krat, przenośnikiem zgrzebłowym. Nadzór nad pracą elektrowni sprawuje umożliwiający zdalny dostęp system SCADA. Aplikacja wizualizacyjna połączona jest z systemem SCADA uruchomionym w sąsiedniej elektrowni, EW Rejowice i pozwala całodobowo sprawować nadzór nad elektrownią. Rys. 6. EW Likowo, hydrozespół nr 2. Zestawienie zmierzonej krzywej sprawności hydrozespołu z deklarowaną przez dostawcę dla wysokości spadu H = 4,3 m sł. wody wraz zaznaczeniem obszaru pracy hydrozespołu z nadmierną kawitacją przy tym spadzie Źródło: Adamkowski A., Krzemianowski Z., Lewandowski M., Janicki W., Badania optymalizacyjne i sprawnościowe hydrozespołu nr 2 w EW Likowo. Sprawozdanie końcowe, opr. IMP PAN, nr arch. 751/2010.

6 Moc zainstalowania po modernizacji zwiększyła się o około 16 proc., z 810 kw do 945 kw. Po zakończeniu modernizacji, ekipa pomiarowa IMP PAN przeprowadziła na obiekcie gwarancyjne badania energetyczne. Rys. 7. Przekrój podłużny EW Rejowice stan przed modernizacją Źródło: Rysunek własny autora z wykorzystaniem materiałów firmy Gajek Engineering Sp. z o.o. W pierwszym etapie badań wyznaczono optymalne, ze względu na sprawność, zależności między stopniem otwarcia kierownicy łopatkowej a kątem ustawienia łopat wirnika (tzw. optymalna zależność kombinatorowa) w warunkach występujących w elektrowni, a następnie wprowadzono tę zależność do układu regulacji turbiny. Takie postępowanie pozwala nie tylko na maksymalizację efektywności produkcji energii elektrycznej przez hydrozespół, ale także na zmniejszenie obciążenia dynamicznego elementów konstrukcyjnych tego hydrozespołu. Drugim celem badań było sprawdzenie zgodności osiąganych parametrów eksploatacyjnych zmodernizowanych hydrozespołów z parametrami gwarantowanymi przez dostawcę przy optymalnych nastawach otwarć łopat kierownicy i wirnika turbin. Przedstawione na rysunku 6 porównanie zmierzonej krzywej sprawności hydrozespołu z gwarantowaną przez dostawcę dla wysokości spadu H = 4.3 m sł. wskazuje na fakt dotrzymania warunków gwarancyjnych. Z rysunku tego wynika, że hydrozespół nr 2 osiąga sprawność wyższą od gwarantowanej, maksymalnie o około 1 proc. w obszarze dużych przepływów, powyżej Q = 2.5 m 3 /s i niższą, maksymalnie o nie więcej niż około 2 proc. w obszarze niskich przepływów Q = m 3 /s. Warto tutaj podkreślić, że w gwarantowanym zakresie natężenia przepływu zmierzona sprawność hydrozespołu różni się od sprawności gwarantowanej nie więcej niż oszacowana niepewność pomiaru sprawności, która w rozważanym przypadku wyniosła +/-1.96 proc.

7 Rys. 8. EW Rejowice widok generatora z układem wzbudzenia i mechanicznej regulacji przed modernizacją Rys. 9. EW Rejowice Przekrój podłużny elektrowni po modernizacji Źródło: Gajek Engineering Sp. z o.o. PRZYKŁAD II Drugi przykład zastąpienia starych turbin wolnobieżnych typu Francisa szybkobieżnymi rurowymi turbinami Kaplana dotyczy Elektrowni Wodnej Rejowice, usytuowanej również na rzece Rega (49.5 km) w województwie zachodniopomorskim. Elektrownia została uruchomiona w 1925 roku z wyposażeniem maszynowym, składającym się z 2 hydrozespołów z turbinami typu Francisa (w układzie bliźniaczym) o mocy po około 850 kw, produkcji firmy Voith Heidenheim an der Brenz. Przekrój podłużny elektrowni oraz widok hali maszyn przed modernizacją przedstawiono na rysunkach 7 i 8. Z kolei, na rysunkach 9 i

8 10 przedstawiono przekrój podłużny elektrowni oraz widok hydrozespołu po modernizacji. Podobnie jak w EW Likowo, hydrozespoły z turbinami Francisa zastąpiono nowoczesnymi turbinami rurowymi Kaplana tego samego typu RTK-1600 o wysokim wyróżniku szybkobieżności i szerokim zakresie pracy z wysoką sprawnością energetyczną. Rys. 10. Turbiny RTK-1600 w EW Rejowice Rys. 11. EW Rejowice, turbina nr 1. Zestawienie zmierzonej krzywej sprawności turbiny z krzywą deklarowaną (dostarczoną przez dostawcę) dla spadu Hn = 6.1 m sł. wody wraz z zaznaczeniem obszaru pracy turbiny z nadmierną kawitacją przy tym spadzie (linia przerywana) Źródło: Adamkowski A., Krzemianowski Z. Lewandowski M., Janicki W., Badania odbiorcze hydrozespołu nr 1 w Elektrowni Wodnej Rejowice po modernizacji, opr. IMP PAN, nr arch. 1019/2011

9 Dostawcą turbin była również firma Gajek Engineering Sp. z o.o. Gdańsk (GEG). Po modernizacji ekipa pomiarowa IMP PAN zrealizowała na obiekcie badania gwarancyjne w podobnym zakresie jak w przypadku badań w EW Likowo. Zestawienie krzywej sprawności wyznaczonej na podstawie przeprowadzonych badań z krzywą sprawności deklarowaną przez firmę GEG, wykonawcę modernizacji, przedstawiono na rysunku 11. Porównanie to pokazuje dotrzymanie warunków gwarancyjnych dostawy turbiny oraz wysoki poziom sprawności turbiny w szerokim zakresie zmian natężenia przepływu. mgr inż. Adam Henke dr hab. inż., prof. nzw. Adam Adamkowski Instytut Maszyn Przepływowych PAN.

*Woda biały węgiel. Kazimierz Herlender, Politechnika Wrocławska

*Woda biały węgiel. Kazimierz Herlender, Politechnika Wrocławska *Woda biały węgiel Kazimierz Herlender, Politechnika Wrocławska Wrocław, Hotel JPII, 18-02-2013 MEW? *Energia elektryczna dla *Centralnej sieci elektroen. *Sieci wydzielonej *Zasilania urządzeń zdalnych

Bardziej szczegółowo

Jeleniogórskie Elektrownie Wodne Sp. z o.o. powstała

Jeleniogórskie Elektrownie Wodne Sp. z o.o. powstała Jeleniogórskie Elektrownie Wodne Sp. z o.o. powstała 6 stycznia 2004 roku. Została utworzona na bazie Rejonu Elektrowni Wodnych byłego Zakładu Energetycznego Jelenia Góra S.A. (obecnie EnergiaPro Koncern

Bardziej szczegółowo

MMB Drives 40 Elektrownie wiatrowe

MMB Drives 40 Elektrownie wiatrowe Elektrownie wiatrowe MMB Drives Zbigniew Krzemiński, Prezes Zarządu Elektrownie wiatrowe produkowane przez MMB Drives zostały tak zaprojektowane, aby osiągać wysoki poziom produkcji energii elektrycznej

Bardziej szczegółowo

WSPÓŁCZYNNIK WYKORZYSTANIA MOCY I PRODUKTYWNOŚĆ RÓŻNYCH MODELI TURBIN WIATROWYCH DOSTĘPNYCH NA POLSKIM RYNKU

WSPÓŁCZYNNIK WYKORZYSTANIA MOCY I PRODUKTYWNOŚĆ RÓŻNYCH MODELI TURBIN WIATROWYCH DOSTĘPNYCH NA POLSKIM RYNKU WSPÓŁCZYNNIK WYKORZYSTANIA MOCY I PRODUKTYWNOŚĆ RÓŻNYCH MODELI TURBIN WIATROWYCH DOSTĘPNYCH NA POLSKIM RYNKU Warszawa, 8 listopada 2017 r. Autorzy: Paweł Stąporek Marceli Tauzowski Strona 1 Cel analizy

Bardziej szczegółowo

Dok. Nr PLPN006 Wersja:

Dok. Nr PLPN006 Wersja: ELEKTROWNIE WODNE Dok. Nr PLPN006 Wersja: 21-06-2006 ASKOM to zastrzeżony znak firmy ASKOM Sp. z o. o., Gliwice. Inne występujące w tekście znaki firmowe bądź towarowe są zastrzeżonymi znakami ich właścicieli.

Bardziej szczegółowo

HYDROENERGETYKA. Ryszard Myhan WYKŁAD 3

HYDROENERGETYKA. Ryszard Myhan WYKŁAD 3 HYDROENERGETYKA TURBINY WODNE Ryszard Myhan WYKŁAD 3 TURBINY WODNE - HISTORIA Turbina wodna (turbina hydrauliczna) - silnik wodny przetwarzający energię mechaniczną wody na ruch obrotowy za pomocą wirnika

Bardziej szczegółowo

SYLWAN prezentuje nowy model SWT-10-pro,

SYLWAN prezentuje nowy model SWT-10-pro, SYLWAN prezentuje nowy model SWT-10-pro, o mocy nominalnej 10 kilowat. Ta dyfuzorowa turbina wiatrowa jest przeznaczona dla wszystkich tych osób, które chcą odsprzedawać energię elektryczną do sieci energetycznej.

Bardziej szczegółowo

Gdansk Possesse, France Tel (0)

Gdansk Possesse, France Tel (0) Elektrownia wiatrowa GP Yonval 40-16 została zaprojektowana, aby osiągnąć wysoki poziom produkcji energii elektrycznej zgodnie z normą IEC 61400-2. Do budowy elektrowni wykorzystywane są niezawodne, europejskie

Bardziej szczegółowo

I N S T Y T U T M A S Z Y N P R Z E P Ł Y W O W Y C H i m. R o b e r t a S z e w a l s k i e g o P O L S K I E J A K A D E M I N A U K

I N S T Y T U T M A S Z Y N P R Z E P Ł Y W O W Y C H i m. R o b e r t a S z e w a l s k i e g o P O L S K I E J A K A D E M I N A U K I N S T Y T U T M A S Z Y N P R Z E P Ł Y W O W Y C H i m. R o b e r t a S z e w a l s k i e g o P O L S K I E J A K A D E M I N A U K skrytka pocztowa 621 80-952 Gdańsk ulica J.Fiszera 14 Projekt NCN

Bardziej szczegółowo

MMB Drives 40 Elektrownie wiatrowe

MMB Drives 40 Elektrownie wiatrowe Elektrownie wiatrowe MMB Drives Zbigniew Krzemiński, Prezes Zarządu Elektrownie wiatrowe produkowane przez MMB Drives zostały tak zaprojektowane, aby osiągać wysoki poziom produkcji energii elektrycznej

Bardziej szczegółowo

A P L I K A C Y J N A

A P L I K A C Y J N A N O T A A P L I K A C Y J N A E L E K T R O W N I E W O D N E NIEZAWODNE ROZWIĄZANIA SYSTEMÓW AUTOMATYKI Dok. Nr PLPN006 Wersja: 17-03-2006 ASKOM to zastrzeżony znak firmy ASKOM Sp. z o. o., Gliwice. Inne

Bardziej szczegółowo

silniku parowym turbinie parowej dwuetapowa

silniku parowym turbinie parowej dwuetapowa Turbiny parowe Zasada działania W silniku parowym tłokowym energia pary wodnej zamieniana jest bezpośrednio na energię mechaniczną w cylindrze silnika. W turbinie parowej przemiana energii pary wodnej

Bardziej szczegółowo

Modernizacja turbiny Kaplana w Elektrowni Wodnej Jeziorsko na podstawie trójwymiarowej analizy przepływu etap 1

Modernizacja turbiny Kaplana w Elektrowni Wodnej Jeziorsko na podstawie trójwymiarowej analizy przepływu etap 1 Jacek Świderski Swiderski Engineering Ottawa, Kanada Andrzej Łojek, Marek Klein, Ryszard Daszkiewicz Zakład Remontowy Energetyki Gdańsk Modernizacja turbiny Kaplana w Elektrowni Wodnej Jeziorsko na podstawie

Bardziej szczegółowo

Elektrownie wodne (J. Paska)

Elektrownie wodne (J. Paska) 1. Ogólna charakterystyka elektrowni wodnych Rys. 1. Cykl przemian energetycznych, realizowanych w elektrowni wodnej i uproszczony obraz strat energii. Moc i energia elektrowni wodnych Rys.. Przekrój koryta

Bardziej szczegółowo

J. Szantyr Wykład 2 - Podstawy teorii wirnikowych maszyn przepływowych

J. Szantyr Wykład 2 - Podstawy teorii wirnikowych maszyn przepływowych J. Szantyr Wykład 2 - Podstawy teorii wirnikowych maszyn przepływowych a) Wentylator lub pompa osiowa b) Wentylator lub pompa diagonalna c) Sprężarka lub pompa odśrodkowa d) Turbina wodna promieniowo-

Bardziej szczegółowo

MEW Z WYSOKOSPRAWNYM GENERATOREM SYNCHRONICZNYM WZBUDZANYM MAGNESAMI TRWAŁYMI

MEW Z WYSOKOSPRAWNYM GENERATOREM SYNCHRONICZNYM WZBUDZANYM MAGNESAMI TRWAŁYMI MEW Z WYSOKOSPRAWNYM GENERATOREM SYNCHRONICZNYM WZBUDZANYM MAGNESAMI TRWAŁYMI Autorzy: Jakub Bernatt, Robert Rossa, Paweł Pistelok - Instytut Napędów i Maszyn Elektrycznych KOMEL ("Energetyka Wodna" -

Bardziej szczegółowo

INSTRUKCJA LABORATORYJNA NR 4-EW ELEKTROWNIA WIATROWA

INSTRUKCJA LABORATORYJNA NR 4-EW ELEKTROWNIA WIATROWA LABORATORIUM ODNAWIALNYCH ŹRÓDEŁ ENERGII Katedra Aparatury i Maszynoznawstwa Chemicznego Wydział Chemiczny Politechniki Gdańskiej INSTRUKCJA LABORATORYJNA NR 4-EW ELEKTROWNIA WIATROWA ELEKTROWNIA WIATROWA

Bardziej szczegółowo

Laboratorium z Konwersji Energii. Silnik Wiatrowy

Laboratorium z Konwersji Energii. Silnik Wiatrowy Laboratorium z Konwersji Energii Silnik Wiatrowy 1.0.WSTĘP Silnik wiatrowy to silnik wirnikowy zamieniający energię kinetyczną wiatru na pracę mechaniczną łopat wirnika, dzięki której wytwarzana jest energia

Bardziej szczegółowo

Hydroenergetyka. liwości intensyfikacji wykorzystania potencjału hydroenergetycznego w ramach gospodarki wodnej kraju.

Hydroenergetyka. liwości intensyfikacji wykorzystania potencjału hydroenergetycznego w ramach gospodarki wodnej kraju. Hydroenergetyka Ocena możliwo liwości intensyfikacji wykorzystania potencjału hydroenergetycznego w ramach gospodarki wodnej kraju mgr inż.. Mariusz Gajda Prezes Krajowego Zarządu Gospodarki Wodnej Nasze

Bardziej szczegółowo

Energia z wody i przykłady jej wykorzystania w Wielkopolsce

Energia z wody i przykłady jej wykorzystania w Wielkopolsce Energia z wody i przykłady jej wykorzystania w Wielkopolsce Ewa Malicka Małe Elektrownie Wodne Władysław Malicki www.mewmalicki.pl Towarzystwo Rozwoju Małych Elektrowni Wodnych www.trmew.pl Forum Międzynarodowe

Bardziej szczegółowo

KARTA INFORMACYJNA PRZEDSIĘWZIECIA

KARTA INFORMACYJNA PRZEDSIĘWZIECIA KARTA INFORMACYJNA PRZEDSIĘWZIECIA -BUDOWA JEDNEJ ELEKTROWNI WIATROWEJ NORDEX N90 NA DZIALCE NR 54/1 W OBRĘBIE MIEJSCOWOŚCI DOBIESZCZYZNA- 1. Rodzaj, skala, usytuowanie przedsięwzięcia, dane adresowe terenu

Bardziej szczegółowo

MAŁE ELEKTROWNIE WODNE JAKO ŹRÓDŁO ENERGII ODNAWIALNEJ

MAŁE ELEKTROWNIE WODNE JAKO ŹRÓDŁO ENERGII ODNAWIALNEJ MAŁE ELEKTROWNIE WODNE JAKO ŹRÓDŁO ENERGII ODNAWIALNEJ mgr inż. Paweł Pistelok dr inż. Robert Rossa INSTYTUT NAPĘDÓW I MASZYN ELEKTRYCZNYCH KOMEL Zarządzanie Energią i Teleinformatyką ZET 2014 ZET 2104,

Bardziej szczegółowo

Dlaczego Projekt Integracji?

Dlaczego Projekt Integracji? Integracja obszaru wytwarzania w Grupie Kapitałowej ENEA pozwoli na stworzenie silnego podmiotu wytwórczego na krajowym rynku energii, a tym samym korzystnie wpłynie na ekonomiczną sytuację Grupy. Wzrost

Bardziej szczegółowo

Wykorzystanie ciepła odpadowego dla redukcji zużycia energii i emisji 6.07.09 1

Wykorzystanie ciepła odpadowego dla redukcji zużycia energii i emisji 6.07.09 1 Wykorzystanie ciepła odpadowego dla redukcji zużycia energii i emisji 6.07.09 1 Teza ciepło niskotemperaturowe można skutecznie przetwarzać na energię elektryczną; można w tym celu wykorzystywać ciepło

Bardziej szczegółowo

RYSZARD BARTNIK ANALIZA TERMODYNAMICZNA I EKONOMICZNA MODERNIZACJI ENERGETYKI CIEPLNEJ Z WYKORZYSTANIEM TECHNOLOGII GAZOWYCH

RYSZARD BARTNIK ANALIZA TERMODYNAMICZNA I EKONOMICZNA MODERNIZACJI ENERGETYKI CIEPLNEJ Z WYKORZYSTANIEM TECHNOLOGII GAZOWYCH POLITECHNIKA ŁÓDZKA ZESZYTY NAUKOWE Nr943 ROZPRAWY NAUKOWE, Z. 335 SUB Gottingen 7 217 776 736 2005 A 2640 RYSZARD BARTNIK ANALIZA TERMODYNAMICZNA I EKONOMICZNA MODERNIZACJI ENERGETYKI CIEPLNEJ Z WYKORZYSTANIEM

Bardziej szczegółowo

Sieci energetyczne pięciu największych operatorów

Sieci energetyczne pięciu największych operatorów Sieci energetyczne pięciu największych operatorów Autor: Jarosław Tomczykowski - Biuro PTPiREE ("Energia Elektryczna" - nr 5/2015) W Polsce mamy prawie 200 operatorów systemu dystrybucyjnego (OSD), przy

Bardziej szczegółowo

Laboratorium LAB1. Moduł małej energetyki wiatrowej

Laboratorium LAB1. Moduł małej energetyki wiatrowej Laboratorium LAB1 Moduł małej energetyki wiatrowej Badanie charakterystyki efektywności wiatraka - kompletnego systemu (wiatrak, generator, akumulator) prędkość wiatru - moc produkowana L1-U1 Pełne badania

Bardziej szczegółowo

LABORATORIUM Z PROEKOLOGICZNYCH ŹRÓDEŁ ENERGII ODNAWIALNEJ

LABORATORIUM Z PROEKOLOGICZNYCH ŹRÓDEŁ ENERGII ODNAWIALNEJ VIII-EW ELEKTROWNIA WIATROWA LABORATORIUM Z PROEKOLOGICZNYCH ŹRÓDEŁ ENERGII ODNAWIALNEJ Katedra Aparatury i Maszynoznawstwa Chemicznego Instrukcja ćwiczenia nr 8. EW 1 8 EW WYZNACZENIE ZAKRESU PRACY I

Bardziej szczegółowo

Zapytanie ofertowe nr: 2/POIR/2016. dotyczące wyboru podwykonawcy, któremu zostanie zlecona część prac merytorycznych projektu.

Zapytanie ofertowe nr: 2/POIR/2016. dotyczące wyboru podwykonawcy, któremu zostanie zlecona część prac merytorycznych projektu. Zapytanie ofertowe nr: 2/POIR/2016 dotyczące wyboru podwykonawcy, któremu zostanie zlecona część prac merytorycznych projektu. Nazwa i adres zamawiającego: CR Energy Sp. z o.o. ul. Stanisława Staszica

Bardziej szczegółowo

Odnawialne Źródła Energii I stopień (I stopień/ II stopień) ogólnoakademicki (ogólnoakademicki/praktyczny) stacjonarne (stacjonarne/ niestacjonarne)

Odnawialne Źródła Energii I stopień (I stopień/ II stopień) ogólnoakademicki (ogólnoakademicki/praktyczny) stacjonarne (stacjonarne/ niestacjonarne) KARTA MODUŁU / KARTA PRZEDMIOTU Kod modułu Nazwa modułu Małe Elektrownie Wodne Nazwa modułu w języku angielskim Small hydropower plants Obowiązuje od roku akademickiego 2016/2017 A. USYTUOWANIE MODUŁU

Bardziej szczegółowo

WYDAJNOŚĆ I CZAS PRACY KOPAREK WIELONACZYNIOWYCH W KOPALNIACH WĘGLA BRUNATNEGO W POLSCE. 1. Wprowadzenie. Zbigniew Kasztelewicz*, Kazimierz Kozioł**

WYDAJNOŚĆ I CZAS PRACY KOPAREK WIELONACZYNIOWYCH W KOPALNIACH WĘGLA BRUNATNEGO W POLSCE. 1. Wprowadzenie. Zbigniew Kasztelewicz*, Kazimierz Kozioł** Górnictwo i Geoinżynieria Rok 31 Zeszyt 2 2007 Zbigniew Kasztelewicz*, Kazimierz Kozioł** WYDAJNOŚĆ I CZAS PRACY KOPAREK WIELONACZYNIOWYCH W KOPALNIACH WĘGLA BRUNATNEGO W POLSCE 1. Wprowadzenie Branża

Bardziej szczegółowo

Badanie charakterystyk turbiny wiatrowej w funkcji prędkości wiatru

Badanie charakterystyk turbiny wiatrowej w funkcji prędkości wiatru POLITECHNIKA BIAŁOSTOCKA Wydział Budownictwa i Inżynierii Środowiska Instrukcja do zajęć laboratoryjnych w funkcji prędkości wiatru Ćwiczenie nr 1 Laboratorium z przedmiotu Odnawialne źródła energii Kod:

Bardziej szczegółowo

Mała elektrownia wodna z wysokosprawnym generatorem synchronicznym wzbudzanym magnesami trwałymi

Mała elektrownia wodna z wysokosprawnym generatorem synchronicznym wzbudzanym magnesami trwałymi Ukazuje się od 1919 roku 10'15 Organ Stowarzyszenia Elektryków Polskich Wydawnictwo SIGMA-NOT Sp. z o.o. doi:10.15199/48.2015.10.01 Jakub BERNATT 1, Paweł PISTELOK 1,Robert ROSSA 1 Instytut Napędów i Maszyn

Bardziej szczegółowo

Ciepło z lokalnych źródeł gazowych

Ciepło z lokalnych źródeł gazowych Ciepło z lokalnych źródeł gazowych Ciepło z lokalnych źródeł gazowych Kotłownie gazowe to alternatywne rozwiązanie dla Klientów, którzy nie mają możliwości przyłączenia się do miejskiej sieci ciepłowniczej.

Bardziej szczegółowo

ANALIZA WYKORZYSTANIA ELEKTROWNI WIATROWEJ W DANEJ LOKALIZACJI

ANALIZA WYKORZYSTANIA ELEKTROWNI WIATROWEJ W DANEJ LOKALIZACJI ANALIZA WYKORZYSTANIA ELEKTROWNI WIATROWEJ W DANEJ LOKALIZACJI Autorzy: Alina Bukowska (III rok Matematyki) Aleksandra Leśniak (III rok Fizyki Technicznej) Celem niniejszego opracowania jest wyliczenie

Bardziej szczegółowo

TEHACO Sp. z o.o. ul. Barniewicka 66A 80-299 Gdańsk. Ryszard Dawid

TEHACO Sp. z o.o. ul. Barniewicka 66A 80-299 Gdańsk. Ryszard Dawid TEHACO Sp. z o.o. ul. Barniewicka 66A 80-299 Gdańsk Ryszard Dawid Olsztyn, Konferencja OZE, 23 maja 2012 Firma TEHACO Sp. z o.o. została założona w Gdańsku w 1989 roku -Gdańsk - Bielsko-Biała - Bydgoszcz

Bardziej szczegółowo

Wpływ wybranych czynników na inwestycje w energetyce wiatrowej

Wpływ wybranych czynników na inwestycje w energetyce wiatrowej Wpływ wybranych czynników na inwestycje w energetyce wiatrowej Autor: Katarzyna Stanisz ( Czysta Energia listopada 2007) Elektroenergetyka wiatrowa swój dynamiczny rozwój na świecie zawdzięcza polityce

Bardziej szczegółowo

Opis tematyki prac naukowo-badawczych

Opis tematyki prac naukowo-badawczych Opis tematyki prac naukowo-badawczych Powołany w dniu 1 marca 2007 roku Zakład Maszyn i Urządzeń Hydraulicznych kontynuuje prace naukowo-badawcze Zakładu Badań i Diagnostyki Maszyn Hydraulicznych oraz

Bardziej szczegółowo

KFBiEO Mgr inż. Mariola Starzomska prof. dr hab. inż. Jerzy Piotrowski

KFBiEO Mgr inż. Mariola Starzomska prof. dr hab. inż. Jerzy Piotrowski Załącznik nr 7 do Zarządzenia Rektora nr10/12 z dnia 21 lutego 2012r. KARTA MODUŁU / KARTA PRZEDMIOTU Kod modułu Nazwa modułu Małe Elektrownie Wodne Nazwa modułu w języku angielskim Small hydropower plants

Bardziej szczegółowo

MAKSYMALNIE SPRAWNA TURBINA AEROCOPTER 450

MAKSYMALNIE SPRAWNA TURBINA AEROCOPTER 450 PRZYDOMOWA ELEKTROWNIA WIATROWA MAKSYMALNIE SPRAWNA TURBINA AEROCOPTER 450 Powszechnie lansowane hasła ekologiczne oraz zmieniające się przepisy skłaniają nas do produkowania coraz większych ilości zielonej

Bardziej szczegółowo

OBIEKTY ELEKTROWNI WODNEJ

OBIEKTY ELEKTROWNI WODNEJ ! OBIEKTY ELEKTROWNI WODNEJ RÓWNANIE BERNOULLIEGO Równanie Bernoulliego opisuje ruch płynu i ma trzy składowe: - składow prdkoci - (energia kinetyczna ruchu), - składow połoenia (wysokoci) - (energia potencjalna),

Bardziej szczegółowo

Katalog ogólny Teleskopowych automatycznych czyszczarek krat

Katalog ogólny Teleskopowych automatycznych czyszczarek krat Katalog ogólny Teleskopowych automatycznych czyszczarek krat Zielona Góra 2016 TWÓJ PARTNER NA RYNKU ENERGETYKI WODNEJ EKOLOGICZNE PROJEKTY ENERGETYCZNE MADEX SP.Z O.O. 65-077 Zielona Góra, Aleja Wojska

Bardziej szczegółowo

HYDROENERGETYKA. Gospodarka Wodna. Wykład nr 7 Kierunek: IS + UCZ

HYDROENERGETYKA. Gospodarka Wodna. Wykład nr 7 Kierunek: IS + UCZ Gospodarka Wodna Wykład nr 7 Kierunek: IS + UCZ Wydział Inżynierii Środowiska Instytut Inżynierii i Gospodarki Wodnej Zakład Gospodarki Wodnej OPRACOWAŁ dr hab.inż. Wojciech Chmielowski prof. PK HYDROENERGETYKA

Bardziej szczegółowo

Opolski Festiwal Ekoenergetyki 8-11 październik 2014

Opolski Festiwal Ekoenergetyki 8-11 październik 2014 Opolski Festiwal Ekoenergetyki 8-11 październik 2014 Mgr inż. Andrzej Jurkiewicz Doświadczenia z wdrażania zakładowych systemów sterowania i nadzoru źródłami i odbiorami energii egmina Infrastruktura Energetyka

Bardziej szczegółowo

System automatyki i sterowania układem turbina - generator na rurociągu tranzytowym wody pitnej Raba II

System automatyki i sterowania układem turbina - generator na rurociągu tranzytowym wody pitnej Raba II System automatyki i sterowania układem turbina - generator na rurociągu tranzytowym wody pitnej Raba II Miejskie Przedsiębiorstwo Wodociągów i Kanalizacji S.A. w Krakowie (MPWiK Kraków) od kilku lat realizuje

Bardziej szczegółowo

WZORU UŻYTKOWEGO PL 65738 Y1. KUJAWSKA WIOLETA, Kościerzyna, PL 28.03.2011 BUP 07/11 30.12.2011 WUP 12/11. WIOLETA KUJAWSKA, Kościerzyna, PL

WZORU UŻYTKOWEGO PL 65738 Y1. KUJAWSKA WIOLETA, Kościerzyna, PL 28.03.2011 BUP 07/11 30.12.2011 WUP 12/11. WIOLETA KUJAWSKA, Kościerzyna, PL RZECZPOSPOLITA POLSKA Urząd Patentowy Rzeczypospolitej Polskiej (12) OPIS OCHRONNY WZORU UŻYTKOWEGO (21) Numer zgłoszenia: 119388 (22) Data zgłoszenia: 06.10.2010 (19) PL (11) 65738 (13) Y1 (51) Int.Cl.

Bardziej szczegółowo

Zajęcia laboratoryjne

Zajęcia laboratoryjne Zajęcia laboratoryjne Napęd Hydrauliczny Instrukcja do ćwiczenia nr 1 Charakterystyka zasilacza hydraulicznego Opracowanie: R. Cieślicki, Z. Kudźma, P. Osiński, J. Rutański, M. Stosiak Wrocław 2016 Spis

Bardziej szczegółowo

BADANIA WIRNIKA TURBINY WIATRROWEJ O REGULOWANYM POŁOŻENIU ŁOPAT ROBOCZYCH. Zbigniew Czyż, Zdzisław Kamiński

BADANIA WIRNIKA TURBINY WIATRROWEJ O REGULOWANYM POŁOŻENIU ŁOPAT ROBOCZYCH. Zbigniew Czyż, Zdzisław Kamiński BADANIA WIRNIKA TURBINY WIATRROWEJ O REGULOWANYM POŁOŻENIU ŁOPAT ROBOCZYCH Zbigniew Czyż, Zdzisław Kamiński Politechnika Lubelska, Wydział Mechaniczny, Katedra Termodynamiki, Mechaniki Płynów i Napędów

Bardziej szczegółowo

Zakład Podstaw Konstrukcji i Maszyn Przepływowych. Politechnika Wrocławska. Wydział Mechaniczno-Energetyczny INSTRUKCJA

Zakład Podstaw Konstrukcji i Maszyn Przepływowych. Politechnika Wrocławska. Wydział Mechaniczno-Energetyczny INSTRUKCJA Zakład Podstaw Konstrukcji i Maszyn Przepływowych Instytut InŜynierii Lotniczej, Procesowej i Maszyn Energetycznych Politechnika Wrocławska Wydział Mechaniczno-Energetyczny INSTRUKCJA 11.a. WYZNACZANIE

Bardziej szczegółowo

PL B1. POLITECHNIKA ŚLĄSKA, Gliwice, PL

PL B1. POLITECHNIKA ŚLĄSKA, Gliwice, PL PL 214302 B1 RZECZPOSPOLITA POLSKA Urząd Patentowy Rzeczypospolitej Polskiej (12) OPIS PATENTOWY (19) PL (11) 214302 (21) Numer zgłoszenia: 379747 (22) Data zgłoszenia: 22.05.2006 (13) B1 (51) Int.Cl.

Bardziej szczegółowo

1. Klasyfi kacja i zasady działania pomp i innych przenośników cieczy 2. Parametry pracy pompy i układu pompowego

1. Klasyfi kacja i zasady działania pomp i innych przenośników cieczy 2. Parametry pracy pompy i układu pompowego Spis treści Przedmowa................................................................... 11 Wykaz ważniejszych oznaczeń................................................... 13 1. Klasyfikacja i zasady działania

Bardziej szczegółowo

Wykorzystanie potencjału hydroenergetycznego Dolnej Wisły w świetle doświadczeń Hydroprojektu

Wykorzystanie potencjału hydroenergetycznego Dolnej Wisły w świetle doświadczeń Hydroprojektu Wykorzystanie potencjału hydroenergetycznego Dolnej Wisły w świetle doświadczeń Hydroprojektu Prezes Listopad 2011 1 Wstęp Plan prezentacji 1. Specyfika dolnej Wisły 2. Zapotrzebowanie i struktura produkcji

Bardziej szczegółowo

Przybywa MEW. Przyszłość w wodzie?

Przybywa MEW. Przyszłość w wodzie? Przybywa MEW. Przyszłość w wodzie? prof. zw. dr hab. Włodzimierz Kotowski (Energia Gigawat) W 1990 roku światowe zapotrzebowanie na energię elektryczną wynosiło 12,4 PWh (petawatogodzina, czyli 10 15 watogodzin),

Bardziej szczegółowo

Nakłady inwestycyjne i ich efekty podstawowe pojęcia 4.1. Przedsięwzięcia modernizacyjne pojęcie i ich klasyfikacja Inwestycja (SJP) przeznaczenie środków finansowych na powiększenie lub odtworzenie zasobów

Bardziej szczegółowo

Małe Elektrownie Wodne

Małe Elektrownie Wodne Małe Elektrownie Wodne Małe elektrownie wodne odgrywają znaczącą rolę w środowisku przyrodniczym, naturalnym i gospodarczym kraju. Polityka ekologiczna Państwa nakłada obowiązek wykorzystywania paliw odnawialnych

Bardziej szczegółowo

Szczegółowy Opis Przedmiotu Zamówienia. Zakup pomp wirowych 35B63 WYK.LH14 dla ECL

Szczegółowy Opis Przedmiotu Zamówienia. Zakup pomp wirowych 35B63 WYK.LH14 dla ECL Szczegółowy Opis Przedmiotu Zamówienia Lublin, styczeń 2015 Strona 1 z 6 Zawartość 1. Przedmiot zamówienia... 3 2. Wymagania dotyczące przedmiotu zamówienia... 3 3. Harmonogram realizacji Zamówienia...

Bardziej szczegółowo

Wydajne wentylatory promieniowe Fulltech o wysokim ciśnieniu statycznym

Wydajne wentylatory promieniowe Fulltech o wysokim ciśnieniu statycznym 1 Wydajne wentylatory promieniowe Fulltech o wysokim ciśnieniu statycznym Wydajne wentylatory promieniowe Fulltech o wysokim ciśnieniu statycznym Wentylatory są niezbędnym elementem systemów wentylacji

Bardziej szczegółowo

(13) B1 (12) OPIS PATENTOWY (19) PL (11) 177181 PL 177181 B1 F03D 3/02

(13) B1 (12) OPIS PATENTOWY (19) PL (11) 177181 PL 177181 B1 F03D 3/02 RZECZPOSPOLITA POLSKA (12) OPIS PATENTOWY (19) PL (11) 177181 (13) B1 Urząd Patentowy Rzeczypospolitej Polskiej (21) Numer zgłoszenia 298286 (22) Data zgłoszenia 26.03.1993 (51) IntCl6: F03D 3/02 (54)

Bardziej szczegółowo

MODERNIZACJA NAPĘDU ELEKTRYCZNEGO WIRÓWKI DO TWAROGU TYPU DSC/1. Zbigniew Krzemiński, MMB Drives sp. z o.o.

MODERNIZACJA NAPĘDU ELEKTRYCZNEGO WIRÓWKI DO TWAROGU TYPU DSC/1. Zbigniew Krzemiński, MMB Drives sp. z o.o. Zakres modernizacji MODERNIZACJA NAPĘDU ELEKTRYCZNEGO WIRÓWKI DO TWAROGU TYPU DSC/1 Zbigniew Krzemiński, MMB Drives sp. z o.o. Wirówka DSC/1 produkcji NRD zainstalowana w Spółdzielni Mleczarskiej Maćkowy

Bardziej szczegółowo

13.1. Definicje Wsparcie kogeneracji Realizacja wsparcia kogeneracji Oszczędność energii pierwotnej Obowiązek zakupu energii

13.1. Definicje Wsparcie kogeneracji Realizacja wsparcia kogeneracji Oszczędność energii pierwotnej Obowiązek zakupu energii 13.1. Definicje 13.2. Wsparcie kogeneracji 13.3. Realizacja wsparcia kogeneracji 13.4. Oszczędność energii pierwotnej 13.5. Obowiązek zakupu energii elektrycznej wytwarzanej w skojarzeniu. 13.6. Straty

Bardziej szczegółowo

Sprężarkowo czy adsorpcyjnie? Metody produkcji chłodu przy pomocy ciepła sieciowego

Sprężarkowo czy adsorpcyjnie? Metody produkcji chłodu przy pomocy ciepła sieciowego Sprężarkowo czy adsorpcyjnie? Metody produkcji chłodu przy pomocy ciepła sieciowego Autor: Marcin Malicki - Politechnika Warszawska ( Energetyka cieplna i zawodowa nr 5/2013) W najbliższych latach spodziewać

Bardziej szczegółowo

(12) OPIS PATENTOWY (19) PL (11)

(12) OPIS PATENTOWY (19) PL (11) RZECZPOSPOLITA POLSKA Urząd Patentowy Rzeczypospolitej Polskiej (12) OPIS PATENTOWY (19) PL (11) 186359 (21) Numer zgłoszenia: 323335 (22) Data zgłoszenia: 26.11.1997 (13) B1 (51) IntCl7 F03B 3/12 (54)

Bardziej szczegółowo

ENERGIA CIEKU I MOC ELEKTROWNI WODNEJ - 1

ENERGIA CIEKU I MOC ELEKTROWNI WODNEJ - 1 ENERGIA CIEKU I MOC ELEKTROWNI WODNEJ - 1 ENERGIA CIEKU I MOC ELEKTROWNI WODNEJ - 2 ENERGIA CIEKU I MOC ELEKTROWNI WODNEJ - 3 OBIEKTY ELEKTROWNI WODNEJ URZDZENIA I UKŁADY TECHNOLOGICZNE ELEKTROWNI WODNYCH

Bardziej szczegółowo

Zarządzanie systemem rozproszonych źródeł i magazynów energii na przykładzie Centrum Energii Odnawialnej w Sulechowie

Zarządzanie systemem rozproszonych źródeł i magazynów energii na przykładzie Centrum Energii Odnawialnej w Sulechowie Zarządzanie systemem rozproszonych źródeł i magazynów energii na przykładzie Centrum Energii Odnawialnej w Sulechowie Przez to co robimy budujemy lepsze jutro, wierzymy w inne poszukiwanie rozwiązań.

Bardziej szczegółowo

MAŁA PRZYDOMOWA ELEKTROWNIA WIATROWA SWIND 3200

MAŁA PRZYDOMOWA ELEKTROWNIA WIATROWA SWIND 3200 www.swind.pl MAŁA PRZYDOMOWA ELEKTROWNIA WIATROWA SWIND 3200 Producent: SWIND Elektrownie Wiatrowe 26-652 Milejowice k. Radomia ul. Radomska 101/103 tel. 0601 351 375, fax: 048 330 83 75. e-mail: biuro@swind.pl

Bardziej szczegółowo

Supraeco A SAO-2 ACM-solar

Supraeco A SAO-2 ACM-solar Supraeco SO2 CMsolar powietrzewoda Supraeco SO2 jest dostępna od 6 do kw mocy grzewczej. Wyróżnia się wysokim COP sięgającym nawet 5,1. Dzięki technologii inwerterowej automatycznie dostosowuje się do

Bardziej szczegółowo

Z powyższej zależności wynikają prędkości synchroniczne n 0 podane niżej dla kilku wybranych wartości liczby par biegunów:

Z powyższej zależności wynikają prędkości synchroniczne n 0 podane niżej dla kilku wybranych wartości liczby par biegunów: Bugaj Piotr, Chwałek Kamil Temat pracy: ANALIZA GENERATORA SYNCHRONICZNEGO Z MAGNESAMI TRWAŁYMI Z POMOCĄ PROGRAMU FLUX 2D. Opiekun naukowy: dr hab. inż. Wiesław Jażdżyński, prof. AGH Maszyna synchrocznina

Bardziej szczegółowo

WYDZIAŁ MECHANICZNY Katedra Budowy i Eksploatacji Maszyn specjalność: konstrukcja i eksploatacja maszyn i pojazdów

WYDZIAŁ MECHANICZNY Katedra Budowy i Eksploatacji Maszyn specjalność: konstrukcja i eksploatacja maszyn i pojazdów WYDZIAŁ MECHANICZNY Katedra Budowy i Eksploatacji Maszyn specjalność: konstrukcja i eksploatacja maszyn i pojazdów Instrukcja do zajęć laboratoryjnych Temat ćwiczenia: Wyznaczanie charakterystyk statycznych

Bardziej szczegółowo

Wprowadzenie Techniczne zasady działania elektrowni wodnych (MEW)

Wprowadzenie Techniczne zasady działania elektrowni wodnych (MEW) Małe elektrownie wodne Spis treści Wprowadzenie Techniczne zasady działania elektrowni wodnych (MEW) Techniczne aspekty wpływające na przepływy środków pieniężnych w przypadku małych elektrowni wodnych

Bardziej szczegółowo

PODSTAWOWE PODZESPOŁY ELEKTROWNI WODNYCH

PODSTAWOWE PODZESPOŁY ELEKTROWNI WODNYCH ELEKTROWNIE WODNE PODSTAWOWE PODZESPOŁY ELEKTROWNI WODNYCH Zwierciadło wody górnej w elektrowni: - z zaporą: zwierciadło wody przy zaporze, - z kanałem: przy budynku elektrowni, - z rurociągiem ciśnieniowym:

Bardziej szczegółowo

Małe elektrownie wodne. Small hydropower plants

Małe elektrownie wodne. Small hydropower plants Załącznik nr 7 do Zarządzenia Rektora nr 10/12 z dnia 21 lutego 2012r. KARTA MODUŁU / KARTA PRZEDMIOTU Kod Nazwa Małe elektrownie wodne Nazwa w języku angielskim Small hydropower plants Obowiązuje od roku

Bardziej szczegółowo

ENEA Wytwarzanie S.A. 2013 RETROFIT BLOKÓW W 200 MW W ENEA WYTWARZANIE S.A.

ENEA Wytwarzanie S.A. 2013 RETROFIT BLOKÓW W 200 MW W ENEA WYTWARZANIE S.A. RETROFIT BLOKÓW W 200 MW W ENEA WYTWARZANIE S.A. Program rozwoju dla ENEA Wytwarzanie S.A. zakłada wydłużenie czasu pracy bloków 200 MW do roku 2028. Wdrożono działania mające na celu przedłużenie żywotności

Bardziej szczegółowo

System kontroli eksploatacji bloków energetycznych i ciepłowniczych

System kontroli eksploatacji bloków energetycznych i ciepłowniczych System kontroli eksploatacji bloków energetycznych i ciepłowniczych Nadzór online i optymalizacja procesów wytwarzania energii System Meskan to nowoczesne narzędzie kontroli eksploatacji bloków energetycznych

Bardziej szczegółowo

Mała energetyka wiatrowa

Mała energetyka wiatrowa Energetyka Prosumencka-Korzyści dla Podlasia" Białystok, 8/04/2014 Mała energetyka wiatrowa Katarzyna Michałowska-Knap Instytut Energetyki Odnawialnej ; kmichalowska@ieo.pl Moc zainstalowana (kolor niebieski)

Bardziej szczegółowo

Wykorzystanie energii naturalnej.

Wykorzystanie energii naturalnej. Wykorzystanie energii naturalnej. 2 Wprowadzenie 3 Tradycyjne zasoby naturalne są na wyczerpaniu, a ceny energii rosną. Skutkiem tej sytuacji jest wzrost zainteresowania produkcją energii bez emisji CO2

Bardziej szczegółowo

Małe elektrownie wodne na rzece Myśli jako przykład hydroenergetycznego wykorzystania istniejących stopni wodnych

Małe elektrownie wodne na rzece Myśli jako przykład hydroenergetycznego wykorzystania istniejących stopni wodnych Małe elektrownie wodne na rzece Myśli jako przykład hydroenergetycznego wykorzystania istniejących stopni wodnych Ewa Malicka Towarzystwo Rozwoju Małych Elektrowni Wodnych VII Konferencja Odnawialne źródła

Bardziej szczegółowo

Informacja o pracy dyplomowej

Informacja o pracy dyplomowej Informacja o pracy dyplomowej 1. Nazwisko i Imię: Duda Dawid adres e-mail: Duda.Dawid1@wp.pl 2. Kierunek studiów: Mechanika I Budowa Maszyn 3. Rodzaj studiów: inżynierskie 4. Specjalnośd: Systemy, Maszyny

Bardziej szczegółowo

Modernizacje energetyczne w przedsiębiorstwach ze zwrotem nakładów inwestycyjnych z oszczędności energii

Modernizacje energetyczne w przedsiębiorstwach ze zwrotem nakładów inwestycyjnych z oszczędności energii Modernizacje energetyczne w przedsiębiorstwach ze zwrotem nakładów inwestycyjnych z oszczędności energii Zygmunt Jaczkowski Prezes Zarządu Izby Przemysłowo- Handlowej w Toruniu 1 Celem audytu w przedsiębiorstwach

Bardziej szczegółowo

Rozwój mikroenergetyki wiatrowej. dr inż. Wojciech Radziewicz Politechnika Opolska Wydział Elektrotechniki, Automatyki i Informatyki

Rozwój mikroenergetyki wiatrowej. dr inż. Wojciech Radziewicz Politechnika Opolska Wydział Elektrotechniki, Automatyki i Informatyki Rozwój mikroenergetyki wiatrowej dr inż. Wojciech Radziewicz Politechnika Opolska Wydział Elektrotechniki, Automatyki i Informatyki Wprowadzenie Wzrost mocy zainstalowanej w elektrowniach wiatrowych na

Bardziej szczegółowo

Instalacja z zaworem elektronicznym EEV dla TELECOM Italia

Instalacja z zaworem elektronicznym EEV dla TELECOM Italia Instalacja z zaworem elektronicznym EEV dla TELECOM Italia Analiza oszczędności energii w systemie klimatyzacji centrali telefonicznej (VE), opartym na agregacie wody lodowej. 2 Elektroniczny zawór rozprężny

Bardziej szczegółowo

V80-2,0 MW Zróżnicowany zakres klasy MW/megawatowej

V80-2,0 MW Zróżnicowany zakres klasy MW/megawatowej V80-2,0 MW Zróżnicowany zakres klasy MW/megawatowej umożliwia utrzymanie poziomu hałasu w granicach określonych przez miejscowe przepisy. Optymalne wykorzystanie Kolejnym czynnikiem umożliwiającym maksymalizację

Bardziej szczegółowo

Budowa kotła na biomasę w Oddziale Zespół Elektrowni Dolna Odra

Budowa kotła na biomasę w Oddziale Zespół Elektrowni Dolna Odra 2011-11-02 Budowa kotła na biomasę w Oddziale Zespół Elektrowni Dolna Odra PGE Górnictwo i Energetyka Konwencjonalna S.A. Oddział Zespół Elektrowni Dolna Odra 27 28 październik 2011 roku PGE GiEK S.A.

Bardziej szczegółowo

1. Stan istniejący. Rys. nr 1 - agregat firmy VIESSMAN typ FG 114

1. Stan istniejący. Rys. nr 1 - agregat firmy VIESSMAN typ FG 114 1. Stan istniejący. Obecnie na terenie Oczyszczalni ścieków w Żywcu pracują dwa agregaty prądotwórcze tj. agregat firmy VIESSMAN typ FG 114 o mocy znamionowej 114 kw energii elektrycznej i 186 kw energii

Bardziej szczegółowo

PROCESY ENERGETYCZNE POD KONTROLĄ

PROCESY ENERGETYCZNE POD KONTROLĄ V Konferencja Szkoleniowa Zakładu Techniki Cieplnej PROCESY ENERGETYCZNE POD KONTROLĄ 5 7 maja 2014 r., Hotel Zamek Gniew**** w Gniewie Organizator: Zakłady Pomiarowo Badawcze Energetyki ENERGOPOMIAR Sp.

Bardziej szczegółowo

6. WYPOSAŻENIE ELEKTROMECHANICZNE i

6. WYPOSAŻENIE ELEKTROMECHANICZNE i 6. WYPOSAŻENIE ELEKTROMECHANICZNE i W niniejszym rozdziale przedstawiono podstawowy opis wyposażenia elektromechanicznego, niektóre wstępne zasady projektowania oraz pewne kryteria doboru. Opis bardziej

Bardziej szczegółowo

TECHNOLOGIE WSPÓŁCZEŚNIE STOSOWANE - TURBINY. Podstawowymi parametrami, które warunkują wybór turbiny dla elektrowni wodnej

TECHNOLOGIE WSPÓŁCZEŚNIE STOSOWANE - TURBINY. Podstawowymi parametrami, które warunkują wybór turbiny dla elektrowni wodnej Opracowano na podstawie: Jak zbudować małą elektrownię wodną? Przewodnik ESHA 2010 tłumaczenie i redakcja wydania polskiego dr Janusz Steller + zespół TECHNOLOGIE WSPÓŁCZEŚNIE STOSOWANE - TURBINY Podstawowymi

Bardziej szczegółowo

Dr inż. Andrzej Tatarek. Siłownie cieplne

Dr inż. Andrzej Tatarek. Siłownie cieplne Dr inż. Andrzej Tatarek Siłownie cieplne 1 Wykład 9 Układy cieplne elektrociepłowni ogrzewczych i przemysłowych 2 Gospodarka skojarzona Idea skojarzonego wytwarzania energii elektrycznej i cieplnej-jednoczesna

Bardziej szczegółowo

J. Szantyr Wykład 26bis Podstawy działania pomp wirnikowych. a) Układ ssący b) Układ tłoczący c) Układ ssąco-tłoczący

J. Szantyr Wykład 26bis Podstawy działania pomp wirnikowych. a) Układ ssący b) Układ tłoczący c) Układ ssąco-tłoczący J. Szantyr Wykład 26bis Podstawy działania pomp wirnikowych Pompy dzielimy ogólnie na wyporowe i wirowe. Jedną z kategorii pomp wirowych są pompy wirnikowe, które z kolei dzielimy na: odśrodkowe, helikoidalne,

Bardziej szczegółowo

Wydział Budownictwa i Inżynierii Środowiska Katedra Ciepłownictwa. Instrukcja do zajęć laboratoryjnych

Wydział Budownictwa i Inżynierii Środowiska Katedra Ciepłownictwa. Instrukcja do zajęć laboratoryjnych Politechnika Białostocka Wydział Budownictwa i Inżynierii Środowiska Instrukcja do zajęć laboratoryjnych Temat ćwiczenia: Ćwiczenie nr 4 Laboratorium z przedmiotu: Alternatywne źródła energii Kod: ŚC3066

Bardziej szczegółowo

1. Pojęcie wiatru, cyrkulacja powietrza w atmosferze. Historia wykorzystania energii wiatru, typy wiatraków występujących na ziemiach polskich

1. Pojęcie wiatru, cyrkulacja powietrza w atmosferze. Historia wykorzystania energii wiatru, typy wiatraków występujących na ziemiach polskich WYDZIAŁ GEOLOGII, GEOFIZYKI I OCHRONY ŚRODOWISKA KIERUNEK STUDIÓW: EKOLOGICZNE ŹRÓDŁA ENERGII RODZAJ STUDIÓW: STACJONARNE I STOPNIA ROK AKADEMICKI 2015/2016 WYKAZ PRZEDMIOTÓW EGZAMINACYJNYCH: I. Energetyka

Bardziej szczegółowo

Perspektywy rozwoju OZE w Polsce

Perspektywy rozwoju OZE w Polsce Perspektywy rozwoju OZE w Polsce Beata Wiszniewska Polska Izba Gospodarcza Energetyki Odnawialnej i Rozproszonej Warszawa, 15 października 2015r. Polityka klimatyczno-energetyczna Unii Europejskiej Pakiet

Bardziej szczegółowo

ZAŁĄCZNIK A DO WNIOSKU

ZAŁĄCZNIK A DO WNIOSKU Nr wniosku (wypełnia Z. Ch POLICE S.A.) Miejscowość Data (dzień, miesiąc, rok) Nr Kontrahenta SAP (jeśli dostępny wypełnia Z. Ch POLICE S.A.) ZAŁĄCZNIK A DO WNIOSKU O OKREŚLENIE WARUNKÓW PRZYŁĄCZENIA FARMY

Bardziej szczegółowo

PORÓWNANIE CHARAKTERYSTYKI TURBINY VERTI Porównanie turbiny VERTI z konkurencyjnymi produktami Krzywa mocy mierzonej na zaciskach dla turbin VERTI 12 000 10 000 8 000 AIRON GET VERTI VERTI 7 kw VERTI 5

Bardziej szczegółowo

POZYSKIWANIE ENERGII Z WŁASNYCH ŹRÓDEŁ. ELEKTROCIEPŁOWNIE PRZEMYSŁOWE I SYSTEMY ODNAWIALNE.

POZYSKIWANIE ENERGII Z WŁASNYCH ŹRÓDEŁ. ELEKTROCIEPŁOWNIE PRZEMYSŁOWE I SYSTEMY ODNAWIALNE. POZYSKIWANIE ENERGII Z WŁASNYCH ŹRÓDEŁ. ELEKTROCIEPŁOWNIE PRZEMYSŁOWE I SYSTEMY ODNAWIALNE. VIII KONFERENCJA NAUKOWO TECHNICZNA 1 HISTORYCZNE PRZESŁANKI DO ZABUDOWY TURBOZESPOŁÓW W OBIEKTACH KGHM Polska

Bardziej szczegółowo

MAŁE ELEKTROWNIE WODNE JAKO ŹRÓDŁO ENERGII ODNAWIALNEJ

MAŁE ELEKTROWNIE WODNE JAKO ŹRÓDŁO ENERGII ODNAWIALNEJ MAŁE ELEKTROWNIE WODNE JAKO ŹRÓDŁO ENERGII ODNAWIALNEJ Autorzy: Paweł Pistelok, Robert Rossa ("Rynek Energii" - kwiecień 2014) Słowa kluczowe: zespół prądotwórczy, hydrozespół, hydrogenerator, hydroelektrownia,

Bardziej szczegółowo

PL B1. PRZEDSIĘBIORSTWO CIMAT SPÓŁKA Z OGRANICZONĄ ODPOWIEDZIALNOŚCIĄ, Bydgoszcz, PL BUP 04/16

PL B1. PRZEDSIĘBIORSTWO CIMAT SPÓŁKA Z OGRANICZONĄ ODPOWIEDZIALNOŚCIĄ, Bydgoszcz, PL BUP 04/16 PL 223987 B1 RZECZPOSPOLITA POLSKA (12) OPIS PATENTOWY (19) PL (11) 223987 (13) B1 Urząd Patentowy Rzeczypospolitej Polskiej (21) Numer zgłoszenia: 409120 (22) Data zgłoszenia: 06.08.2014 (51) Int.Cl.

Bardziej szczegółowo

Ekoinnowacyjne Katowice

Ekoinnowacyjne Katowice Ekoinnowacyjne Katowice Ekoinnowacje w Polsce Stan obecny. Bariery rozwoju. Możliwości wsparcia Katowice, 08.12.2016 r. Plan prezentacji 1. Wstęp 2. Ekoinnowacje w Katowicach podmioty zewnętrzne 3. Ekoinnowacje

Bardziej szczegółowo

Czyste energie. Energetyka wodna. wykład 9. dr inż. Janusz Teneta. Wydział EAIiIB Katedra Automatyki i Inżynierii Biomedycznej

Czyste energie. Energetyka wodna. wykład 9. dr inż. Janusz Teneta. Wydział EAIiIB Katedra Automatyki i Inżynierii Biomedycznej Czyste energie wykład 9 Energetyka wodna dr inż. Janusz Teneta Wydział EAIiIB Katedra Automatyki i Inżynierii Biomedycznej AGH Kraków 2012 Cykl krążenia wody w przyrodzie Kondensacja Przemieszczanie Opad

Bardziej szczegółowo

Przewaga płynąca z doświadczenia.

Przewaga płynąca z doświadczenia. FWT Service Przewaga płynąca z doświadczenia. FWT Service to połączenie 25-letniego know-how doświadczonego producenta elektrowni wiatrowych oraz zaangażowania i wszechstronnych kompetencji dynamicznego

Bardziej szczegółowo

Trendy i uwarunkowania rynku energii. tauron.pl

Trendy i uwarunkowania rynku energii. tauron.pl Trendy i uwarunkowania rynku energii Plan sieci elektroenergetycznej najwyższych napięć źródło: PSE Porównanie wycofań JWCD [MW] dla scenariuszy optymistycznego i pesymistycznego w przedziałach pięcioletnich

Bardziej szczegółowo