Parametry układu pompowego oraz jego bilans energetyczny

Save this PDF as:
 WORD  PNG  TXT  JPG

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "Parametry układu pompowego oraz jego bilans energetyczny"

Transkrypt

1 Parametry układu pompowego oraz jego bilans energetyczny Układ pompowy Pompa może w zasadzie pracować tylko w połączeniu z przewodami i niezbędną armaturą, tworząc razem układ pompowy. W układzie tym pompa jest maszyną czynną - stąd określenie: pompa ssąca lub tłocząca, w odróżnieniu od pozostałych elementów układu, które pełnią rolę bierną, a więc mogą mieć określenie; rurociąg ssawny, tłoczny itp. Rys.6.1. Schemat przenoszenia cieczy za pomocą pompy odśrodkowej (układ pompowy) 1 - zbiornik czerpalny, 2 - przewód ssawny, 3 - pompa odśrodkowa, 4 - przewód tłoczny, 5 - zbiornik górny. 1

2 Pompami nazywamy maszyny i urządzenia służące do przenoszenia cieczy. Przenoszenie cieczy może odbywać się w różnych warunkach. Najbardziej złożony przypadek przenoszenia cieczy zachodzi, jeżeli: ciecz jest przenoszona przez przewód ssawny 2 łączący pompę 3 ze zbiornikiem czerpalnym lub kanałem zasilającym 1, przewód tłoczny 4 łączący ją ze zbiornikiem górnym lub kanałem odpływowym 5; ciecz w obu zbiornikach lub kanałach 1 i 5 ma różną prędkość (c d # c g ), między zwierciadłami cieczy w obu zbiornikach jest różnica poziomów H g ( H g # 0 ), na zwierciadła cieczy w zbiornikach 1 i 5 działają różne ciśnienia ( p d # p g ) jeżeli za poziom odniesienia przyjmiemy zwierciadło w kanale zasilającym lub w zbiorniku dolnym 7, to energia 1 kg cieczy wynosi na tym poziomie: E d = p d /g c +c d2 / 2g kgm/kg energia 1 kg cieczy na poziomie zwierciadła cieczy w kanale odpływowym lub w zbiorniku górnym 5 wyniesie: E g = p g /g c + H g + c 2 g / 2g kgm/kg energia 1 kg cieczy u wlotu pompy wyniesie: E s = E d - SD h rs = p d /g c + c d2 / 2g - SD h rs kgm/kg energia 1 kg cieczy u wylotu pompy wyniesie: E t = E g + SD h rt = p g /g c + H g + c g 2 / 2g + SD h rt kgm/kg gdzie: p d, p g - ciśnienia nad zwierciadłami cieczy w kanale zasilającym lub zbiorniku czerpalnym i w kanale odpływowym lub zbiorniku górnym, kg/m 2, γ c - ciężar właściwy cieczy, kg/m 3, c d, c g - prędkość cieczy w kanale zasilającym lub zbiorniku czerpalnym i kanale odpływowym lub zbiorniku górnym, m/s, H g - wysokość geometryczna podnoszenia, m, SD h rs, SD h rt - wysokości strat hydraulicznych w przewodach ssawnym i tłocznym SD h r = SD h rs + SD h rt, m, g - przyśpieszenie ziemskie, m/s 2. 2

3 Różnica E t - E s wyrażająca w kgm/kg = m potrzebną energię do przeniesienia 1 kg cieczy z poziomu zwierciadła w kanale zasilającym do poziomu zwierciadła w kanale odpływowym nazywa się całkowitą wysokością podnoszenia H c. Wysokość całkowita podnoszenia złożona jest z następujących składników: Istotnym elementem każdego układu pompowego jest pompa. Pompa wraz z układem stanowi jedność pod względem energetycznym. W inżynierii sanitarnej i innych dziedzinach techniki przenoszenie cieczy może również odbywać się w mniej złożonych warunkach. Pompa działająca w pompowni melioracyjnej przedstawionej na rys przenosi ciecz bez pośrednictwa przewodów, - na zwierciadła cieczy w kanałach działa ciśnienie atmosferyczne p a, - prędkość cieczy w kanałach jest równa c g = c d ; H c = H g, Rys Pompownia melioracyjna. 3

4 Pompa działająca w instalacji centralnego ogrzewania ( rys ) wbudowana jest w przewód powrotny, jeżeli pominie się różnicę gęstości wody zimnej i gorącej wówczas: H c = ΣΔ h r Rys.6.3. Pompa w instalacji centralnego ogrzewania. Pompa w pompowni wodociągowej ( rys ) przenosi ciecz z otwartego zbiornika czerpalnego 1 położonego niżej do otwartego zbiornika górnego położonego wyżej; na zwierciadła cieczy w obu zbiornikach działa ciśnienie atmosferyczne p a. H c dla tego przypadku układu pompowego wyniesie: Rys Pompownia wodociągowa. 4

5 Pompa współpracująca ze zbiornikiem hydroforowym ( rys ) przenosi ciecz z obszaru o ciśnieniu niższym p a do obszaru, w którym panuje ciśnienie wyższe p g Zakładając, że różnica prędkości jest w przybliżeniu zero wówczas Rys.5.5. Pompownia hydroforowa. POTENCJALNA WYSOKOŚĆ PODNOSZENIA Jeżeli przez rurociąg nie przepływa ciecz ( rys ) c d = c g = 0 i ΣΔ h r = 0, wzór na H c przyjmie postać: Wówczas H c nazywamy potencjalną wysokością podnoszenia. Potencjalna wysokość podnoszenia H c nie zależy od natężenia przepływu cieczy przez rurociąg i równa jest różnicy jednostkowej energii potencjalnej (energii 1 kg cieczy) między zwierciadłami cieczy w zbiornikach, gdy ciecz jest w stanie spoczynku. 5

6 1 DYNAMICZNA WYSOKOŚĆ PODNOSZENIA Występujące we wzorze na H c, poza potencjalną wysokością podnoszenia, pozostałe składniki stanowią dynamiczną wysokość podnoszenia H d Dynamiczna wysokość podnoszenia równa jest jednostkowej energii potrzebnej do utrzymania przepływu cieczy. W instalacjach pompowych najczęściej c d w przybliżeniu jest równa c g, wówczas wyraz (c g - c d )/2g jest mały w porównaniu z ΣΔ h r, a więc Dynamiczna wysokość podnoszenia w tych warunkach równa jest stratom energii występującym przy przepływie cieczy przez przewody, czyli wysokości oporów hydraulicznych. Jeżeli występuje różnica poziomów i ewentualnie ciśnień między początkiem i końcem przewodu oraz ciecz jest w ruchu, to H c = H p + H d. Straty hydrauliczne Wysokość strat hydraulicznych Δh r odcinka przewodu prostoosiowego o średnicy d i długości l jest sumą strat liniowych Δh l i strat miejscowych wywołanych przeszkodami (kształtkami, osprzętem itp.) Δh m. W myśl formuły Darcfego wysokość liniowych strat hydraulicznych w prostoosiowym przewodzie o przekroju kołowym wypełnionym cieczą wynosi: gdzie: λ - współczynnik oporu (bezwymiarowy), l - długość prostoosiowego odcinka przewodu, m, d - średnica przewodu, m, c - średnia prędkość przepływu, m/s, g - przyśpieszenie ziemskie, g = 9,81, m/s 2. 6

7 Współczynnik oporu λ zależy od rodzaju ruchu cieczy, czyli od: - liczby Reynoldsa Re gdzie: v - lepkość kinematyczna w m 2 /s Wartość lepkości kinematycznej dla wody i powietrza w funkcji temperatury podana jest w tabl chropowatości względnej ε gdzie k - chropowatość bezwzględna, (średnia wielkość występów nierówności na ściance przewodu w mm) tabela obu tych wielkości ( Re, ε ). Tabela 6.1. Kinematyczna lepkość wody i powietrza dla zakresu temperatur o C 7

8 Tabela 6.2. Chropowatość bezwzględna k Przy ruchu uwarstwionym (laminaniym) (Re < 2320) λ zależy tylko od liczby Reynoldsa λ = f(re) i jego wielkość w przewodach o przekroju kołowym wyraża formuła Poiseuilla-Hage Przy ruchu burzliwym (turbulentnym) (Re > 2320) w przewodach hydraulicznie gładkich (tj. takich, gdzie przy przepływie cieczy grubość warstwy przyściennej, w której przepływ odbywa się ruchem uwarstwionym, jest większa od k i występy nierówności ścian nie wpływają na powstawanie wirów) λ zależy od liczby Reynoldsa [λ == f(re)] i jej wartość można obliczyć m.in. wg wzoru Prandtla-Karmana lub wg wzoru Filonienki-Altszula 8

9 Przy ruchu burzliwym (Re > 2320) w przewodach hydraulicznie chropowatych (w których laminarna warstwa przyścienna zanika) λ zależy od chropowatości względnej λ = = f(ε), zaś jej wartość obliczyć można z formuły Prandtla-Nikuradse stąd Przy ruchu burzliwym dla zakresu przejściowego między przewodami hydraulicznie gładkimi i chropowatymi λ zależy od liczby Reynoldsa i od chropowatości względnej λ = f(re, ε), a jej wartość można wyznaczyć z formuły Colebrooka lub Altszula Rys Nomogram do wyznaczania wartości λ według formuły Colebrooka. 9

10 Rys Nomogram Manninga dla przewodów żeliwnych starych. Spadek hydrauliczny (jednostkowa strata wysokości ciśnienia). Optymalizacja średnicy przewodów tranzytowych wg kosztów Rys Określenie optymalnej średnicy przewodu tłocznego ( d t ) opt, d t - średnica przewodu tłocznego. K - koszt całkowity, K i - koszt inwestycyjny, K r - koszt eksploatacyjny. 10

11 Optymalizacja średnicy przewodów tranzytowych wg prędkości ekonomicznej Wg normatywu projektowania pompowni wodociągowej prędkości przepływu wody w przewodach winny wynosić dla: - rurociągów ssących: przy średnicach D < 250 mm V ek = 0,8 I 1,0 m/s, D P 250 mm V ek = 1,0 I 1,2 m/s, - rurociągów tłocznych: przy średnicach D < 250 mm V ek = 1,0 I 1,5 m/s, D P 250 mm V ek = 2,0 I 2,5 m/s, Wysokość miejscowych strat hydraulicznych spowodowanych przeszkodami Δh m obliczamy posługując się wzorem: gdzie: ζ m - bezwymiarowy współczynnik oporu miejscowego zależny od liczby Reynoldsa, rodzaju przeszkody, chropowatości jej powierzchni wewnętrznej oraz przy zaworach lub zasuwach od stopnia ich otwarcia; przy obliczeniach oporów hydraulicznych przyjmuje się stałą wartość ζ m niezależnie od liczby Reynoldsa, czyli niezależnie od prędkości w m/s. w tableli 6.3. podane są wartości ζ m niektórych oporów miejscowych, c - średnia prędkość przepływu cieczy w przekroju przed lub za przeszkodą (najczęściej za przeszkodą). 11

12 Tabela 5.4. Średnie wartości współczynników oporów miejscowych. Charakterystyka przewodu. Charakterystyką przewodu nazywa się zależność całkowitej wysokości podnoszenia koniecznej do przenoszenia cieczy od natężenia jej przepływu H c = f( Q ). Jeżeli przez poziomo ułożony przewód, który składa się z odcinka l o średnicy d oraz przeszkód miejscowych, płynie woda ze średnią prędkością c śr, to czyli ponieważ Stała wartość C nazywa się współczynnikiem charakterystyki przewodu. 12

13 Jeżeli między końcem a początkiem przewodu istnieje różnica poziomów H g, wówczas: Jeżeli oprócz różnicy poziomów między zwierciadłami cieczy w zbiornikach górnym i dolnym - połączonych przewodam i instalacji pompowej - występuje różnica ciśnień nad zwierciadłami p g p d, to Rys Charakterystyki przewodów. Rys Charakterystyki trzech przewodów o tej samej długości i tego samego rodzaju oporach miejscowych. 13

14 Charakterystyki układów przewodów Połączone przewody o różnych długościach, średnicach i tprzeszkodach miejscowych tworzą układ przewodów. W układzie przewody mogą być połączone szeregowo lub równolegle, mogą też występować oba połączenia. Jeżeli odcinki przewodów łączy się kolejno, połączenie nazywa się szeregowym natomiast odcinki przewodów rozpoczynające się w jednym punkcie tworzą połączenie równoległe. Przy szeregowym połączeniu przewodów leżących na jednym poziomie gdzie Przy równoległym połączeniu przewodów położonych na jednym poziomie, wysokość ciśnienia w punkcie złączenia przewodów wynosi: Obrazem geometrycznym charakterystyki układu przewodów leżących na tym samym poziomie zarówno połączonych szeregowo jak i równolegle jest parabola drugiego stopnia. 14

15 Rys Wyznaczenie charakterystyki wypadkowej dwóch przewodów poziomych połączonych szeregowo H c1 =C 1 Q 2 - charakterystyka przewodu 1, H c2 =C 2 Q 2 charakterystyka przewodu 2, H C = f s (Q) - charakterystyka wypadkowa. Rys Wyznaczenie charakterystyki wypadkowej dwóch przewodów nie leżących na jednym poziomie połączonych szeregowo H c1 =H g1 +C 1 Q 2 - charakterystyka przewodu 1, H c2 =H g2 +C 2 Q 2 - charakterystyka przewodu 2, H c = f s (Q) - charakterystyka wypadkowa. Rys Wyznaczenie charakterystyki wypadkowej dwóch przewodów poziomych połączonych równolegle H c1 =C t Q charakterystyka przewodu 1, H c2 =C 2 Q charakterystyka przewodu 2, H c = f s (Q) - charakterystyka wypadkowa. Rys Wyznaczenie charakterystyki wypadkowej dwóch przewodów nie leżących na jednym poziomie połączonych równolegle H cl = H g1 +C 1 Q 2 - charakterystyka przewodu 1 H c2 =H g2 +C 2 Q 2 - charakterystyka przewodu 2 H c = f s (Q) - charakterystyka wypadkowa. 15

16 Rys Wyznaczenie charakterystyki wypadkowej trzech przewodów nie leżących na jednym poziomie połączonych szeregowo i równolegle H c1 =H g1 +C 1 Q 12 - charakterystyka przewodu 1 H c2 =H g2 +C 2 Q charakterystyka przewodu 2 H c3 =H g3 +C 3 Q 32 - charakterystyka przewodu 3 H c(2+3) = fs(q) - charakterystyka wypadkowa przewodów 2 i 3 połączonych równolegle, H c(1+2+3) = f s (Q) - charakterystyka wypadkowa przewodów 2 i 3 połączonych szeregowo z przewodem 1. 16

MECHANIKA PŁYNÓW LABORATORIUM

MECHANIKA PŁYNÓW LABORATORIUM MECANIKA PŁYNÓW LABORATORIUM Ćwiczenie nr 4 Współpraca pompy z układem przewodów. Celem ćwiczenia jest sporządzenie charakterystyki pojedynczej pompy wirowej współpracującej z układem przewodów, przy różnych

Bardziej szczegółowo

Zastosowania Równania Bernoullego - zadania

Zastosowania Równania Bernoullego - zadania Zadanie 1 Przez zwężkę o średnicy D = 0,2 m, d = 0,05 m przepływa woda o temperaturze t = 50 C. Obliczyć jakie ciśnienie musi panować w przekroju 1-1, aby w przekroju 2-2 nie wystąpiło zjawisko kawitacji,

Bardziej szczegółowo

WPŁYW POWŁOKI POWIERZCHNI WEWNĘTRZNEJ RUR PRZEWODOWYCH NA EKSPLOATACJĘ RUROCIĄGU. Przygotował: Dr inż. Marian Mikoś

WPŁYW POWŁOKI POWIERZCHNI WEWNĘTRZNEJ RUR PRZEWODOWYCH NA EKSPLOATACJĘ RUROCIĄGU. Przygotował: Dr inż. Marian Mikoś WPŁYW POWŁOKI POWIERZCHNI WEWNĘTRZNEJ RUR PRZEWODOWYCH NA EKSPLOATACJĘ RUROCIĄGU Przygotował: Dr inż. Marian Mikoś Kocierz, 3-5 wrzesień 008 Wstęp Przedmiotem opracowania jest wykazanie, w jakim stopniu

Bardziej szczegółowo

BADANIE OPORÓW PRZEPŁYWU PŁYNÓW W PRZEWODACH

BADANIE OPORÓW PRZEPŁYWU PŁYNÓW W PRZEWODACH Ćwiczenie 3: BADANIE OPORÓW PRZEPŁYWU PŁYNÓW W PRZEWODACH 1. CEL ĆWICZENIA Celem ćwiczenia jest wyznaczenie wartości liniowych i miejscowych oporów przepływu w rurze w zależności od wielkości strumienia

Bardziej szczegółowo

Przewód wydatkujący po drodze

Przewód wydatkujący po drodze Przewód wydatkujący po drodze Współczesne wodociągi, występujące w postaci mniej lub bardziej złożonych systemów obiektów służą do udostępniania wody o pożądanej jakości i w oczekiwanej ilości. Poszczególne

Bardziej szczegółowo

J. Szantyr Wykład 26bis Podstawy działania pomp wirnikowych. a) Układ ssący b) Układ tłoczący c) Układ ssąco-tłoczący

J. Szantyr Wykład 26bis Podstawy działania pomp wirnikowych. a) Układ ssący b) Układ tłoczący c) Układ ssąco-tłoczący J. Szantyr Wykład 26bis Podstawy działania pomp wirnikowych Pompy dzielimy ogólnie na wyporowe i wirowe. Jedną z kategorii pomp wirowych są pompy wirnikowe, które z kolei dzielimy na: odśrodkowe, helikoidalne,

Bardziej szczegółowo

MECHANIKA PŁYNÓW LABORATORIUM

MECHANIKA PŁYNÓW LABORATORIUM MECHANIKA PŁYNÓW LABORATORIUM Ćwiczenie nr 2 Wyznaczanie współczynnika oporów liniowych i współczynnika strat miejscowych w ruchu turbulentnym. Celem ćwiczenia jest zapoznanie się z laboratoryjną metoą

Bardziej szczegółowo

Ćwiczenie 2: Wyznaczanie gęstości i lepkości płynów. Rodzaje przepływów.

Ćwiczenie 2: Wyznaczanie gęstości i lepkości płynów. Rodzaje przepływów. Ćwiczenie : Wyznaczanie gęstości i lepkości płynów. Rodzaje przepływów. Gęstość 1. Część teoretyczna Gęstość () cieczy w danej temperaturze definiowana jest jako iloraz jej masy (m) do objętości (V) jaką

Bardziej szczegółowo

ĆWICZENIE WYZNACZANIE CHARAKTERYSTYK POMPY WIROWEJ

ĆWICZENIE WYZNACZANIE CHARAKTERYSTYK POMPY WIROWEJ ĆWICZENIE WYZNACZANIE CHARAKTERYSTYK POMPY WIROWEJ 1. Cel i zakres ćwiczenia Celem ćwiczenia jest opanowanie umiejętności dokonywania pomiarów parametrów roboczych układu pompowego. Zapoznanie z budową

Bardziej szczegółowo

PROCEDURA DOBORU POMP DLA PRZEMYSŁU CUKROWNICZEGO

PROCEDURA DOBORU POMP DLA PRZEMYSŁU CUKROWNICZEGO PROCEDURA DOBORU POMP DLA PRZEMYSŁU CUKROWNICZEGO Wskazujemy podstawowe wymagania jakie muszą być spełnione dla prawidłowego doboru pompy, w tym: dobór układu konstrukcyjnego pompy, parametry pompowanego

Bardziej szczegółowo

Ćw. M 12 Pomiar współczynnika lepkości cieczy metodą Stokesa i za pomocą wiskozymetru Ostwalda.

Ćw. M 12 Pomiar współczynnika lepkości cieczy metodą Stokesa i za pomocą wiskozymetru Ostwalda. Ćw. M 12 Pomiar współczynnika lepkości cieczy metodą Stokesa i za pomocą wiskozymetru Ostwalda. Zagadnienia: Oddziaływania międzycząsteczkowe. Ciecze idealne i rzeczywiste. Zjawisko lepkości. Równanie

Bardziej szczegółowo

STRATY CIŚNIENIA W INSTALACJACH WENTYLACYJNYCH materiały pomocnicze do ćwiczeń WYŁĄCZNE DO CELÓW DYDAKTYCZNYCH Aleksander Pełech

STRATY CIŚNIENIA W INSTALACJACH WENTYLACYJNYCH materiały pomocnicze do ćwiczeń WYŁĄCZNE DO CELÓW DYDAKTYCZNYCH Aleksander Pełech 1 STRATY CIŚNIENIA W INSTALACJACH WENTYLACYJNYCH materiały pomocnicze do ćwiczeń WYŁĄCZNE DO CELÓW DYDAKTYCZNYCH Aleksander Pełech Wykres do wyznaczania jednostkowego oporu tarcia Rt. Strata ciśnienia,

Bardziej szczegółowo

Nieustalony wypływ cieczy ze zbiornika przewodami o różnej średnicy i długości

Nieustalony wypływ cieczy ze zbiornika przewodami o różnej średnicy i długości LABORATORIUM MECHANIKI PŁYNÓW Nieustalony wypływ cieczy ze zbiornika przewodami o różnej średnicy i długości dr inż. Jerzy Wiejacha ZAKŁAD APARATURY PRZEMYSŁOWEJ POLITECHNIKA WARSZAWSKA, WYDZ. BMiP, PŁOCK

Bardziej szczegółowo

ĆWICZENIE I POMIAR STRUMIENIA OBJĘTOŚCI POWIETRZA. OPORY PRZEPŁYWU PRZEWODÓW WENTYLACYJNYCH

ĆWICZENIE I POMIAR STRUMIENIA OBJĘTOŚCI POWIETRZA. OPORY PRZEPŁYWU PRZEWODÓW WENTYLACYJNYCH ĆWICZENIE I POMIAR STRUMIENIA OBJĘTOŚCI POWIETRZA. OPORY PRZEPŁYWU PRZEWODÓW WENTYLACYJNYCH CEL ĆWICZENIA Celem ćwiczenia jest zapoznanie się z metodą pomiaru strumienia objętości powietrza przy pomocy

Bardziej szczegółowo

ciąg podciśnienie wywołane róŝnicą ciśnień hydrostatycznych zamkniętego słupa gazu oraz otaczającego powietrza atmosferycznego

ciąg podciśnienie wywołane róŝnicą ciśnień hydrostatycznych zamkniętego słupa gazu oraz otaczającego powietrza atmosferycznego 34 3.Przepływ spalin przez kocioł oraz odprowadzenie spalin do atmosfery ciąg podciśnienie wywołane róŝnicą ciśnień hydrostatycznych zamkniętego słupa gazu oraz otaczającego powietrza atmosferycznego T0

Bardziej szczegółowo

Ermeto Original Rury / Łuki rurowe

Ermeto Original Rury / Łuki rurowe Ermeto Original Rury / Łuki rurowe R2 Parametry rur EO 1. Gatunki stali, własności mechaniczne, wykonanie Rury stalowe EO Rodzaj stali Wytrzymałość na Granica Wydłużenie przy zerwaniu rozciąganie Rm plastyczności

Bardziej szczegółowo

J. Szantyr Wykład nr 19 Warstwy przyścienne i ślady 1

J. Szantyr Wykład nr 19 Warstwy przyścienne i ślady 1 J. Szantyr Wykład nr 19 Warstwy przyścienne i ślady 1 Warstwa przyścienna jest to część obszaru przepływu bezpośrednio sąsiadująca z powierzchnią opływanego ciała. W warstwie przyściennej znaczącą rolę

Bardziej szczegółowo

Obliczanie hydrauliczne przewodów Charakterystyczne parametry

Obliczanie hydrauliczne przewodów Charakterystyczne parametry Wst p Obliczanie hydrauliczne przewodów Charakterystyczne parametry Autor: dr in. S awomir awomir RABCZAK Wst p - historia. Czerpak do wody u ywany w Egipcie ok. 1500 r.p.n.e. (pompa czerpalna) Wst p -

Bardziej szczegółowo

UKŁADY PRZYGOTOWANIA CIEPŁEJ WODY UŻYTKOWEJ. instalacje sanitarne p Wrocław 2016

UKŁADY PRZYGOTOWANIA CIEPŁEJ WODY UŻYTKOWEJ. instalacje sanitarne p Wrocław 2016 UKŁADY PRZYGOTOWANIA CIEPŁEJ WODY UŻYTKOWEJ instalacje sanitarne p Wrocław 2016 Układy przygotowania cwu Instalacje ciepłej wody użytkowej Centralne Lokalne (indywidualne) Bez akumulacji (bez zasobnika)

Bardziej szczegółowo

Ćwiczenie Nr 2. Temat: Zaprojektowanie i praktyczna realizacja prostych hydraulicznych układów sterujących i napędów

Ćwiczenie Nr 2. Temat: Zaprojektowanie i praktyczna realizacja prostych hydraulicznych układów sterujących i napędów Ćwiczenie Nr 2 Temat: Zaprojektowanie i praktyczna realizacja prostych hydraulicznych układów sterujących i napędów 1. Wprowadzenie Sterowanie prędkością tłoczyska siłownika lub wału silnika hydraulicznego

Bardziej szczegółowo

Filtracja - zadania. Notatki w Internecie Podstawy mechaniki płynów materiały do ćwiczeń

Filtracja - zadania. Notatki w Internecie Podstawy mechaniki płynów materiały do ćwiczeń Zadanie 1 W urządzeniu do wyznaczania wartości współczynnika filtracji o powierzchni przekroju A = 0,4 m 2 umieszczono próbkę gruntu. Różnica poziomów h wody w piezometrach odległych o L = 1 m wynosi 0,1

Bardziej szczegółowo

ZABEZPIECZENIE INSTALACJI C.O.

ZABEZPIECZENIE INSTALACJI C.O. POLITECHNIKA WARSZAWSKA WYDZIAŁ INŻYNIERII ŚRODOWISKA ZAKŁAD KLIMATYZACJI I OGRZEWNICTWA mgr inż. Zenon Spik ZABEZPIECZENIE INSTALACJI C.O. Warszawa, kwiecień 2009 r. Kontakt: zenon_spik@is.pw.edu.pl www.is.pw.edu.pl/~zenon_spik

Bardziej szczegółowo

WSPÓŁCZYNNIK OPORÓW LINIOWYCH PRZEPŁYWU A PRZEPUSTOWOŚĆ SYSTEMU NA PRZYKŁADZIE GAZOCIĄGU JAMALSKIEGO

WSPÓŁCZYNNIK OPORÓW LINIOWYCH PRZEPŁYWU A PRZEPUSTOWOŚĆ SYSTEMU NA PRZYKŁADZIE GAZOCIĄGU JAMALSKIEGO PL0800188 WSPÓŁCZYNNIK OPORÓW LINIOWYCH PRZEPŁYWU A PRZEPUSTOWOŚĆ SYSTEMU NA PRZYKŁADZIE GAZOCIĄGU JAMALSKIEGO DANIEL GERWATOWSKI System Gazociągów Tranzytowych EuRoPol GAZ SA., Warszawa W artykule przedstawiono

Bardziej szczegółowo

Pomiar ciśnienia krwi metodą osłuchową Korotkowa

Pomiar ciśnienia krwi metodą osłuchową Korotkowa Ćw. M 11 Pomiar ciśnienia krwi metodą osłuchową Korotkowa Zagadnienia: Oddziaływania międzycząsteczkowe. Siły Van der Waalsa. Zjawisko lepkości. Równanie Newtona dla płynięcia cieczy. Współczynniki lepkości;

Bardziej szczegółowo

Konwekcja - opisanie zagadnienia.

Konwekcja - opisanie zagadnienia. Konwekcja - opisanie zagadnienia. Magdalena Włodarz Konwekcja - to proces przenoszenia ciepła wynikający z makroskopowego ruchu materii w dowolnej substancji, np. rozgrzanego powietrza, wody, piasku itp.

Bardziej szczegółowo

DOBÓR ELEMENTÓW PNEUMATYCZNYCH UKŁADÓW NAPĘDOWYCH

DOBÓR ELEMENTÓW PNEUMATYCZNYCH UKŁADÓW NAPĘDOWYCH INSTYTUT OBRABIAREK I TECHNOLOGII BUDOWY MASZYN POLITECHNIKI ŁÓDZKIEJ ĆWICZENIE NR P-13 DOBÓR ELEMENTÓW PNEUMATYCZNYCH UKŁADÓW NAPĘDOWYCH Koncepcja i opracowanie: dr inż. Michał Krępski Łódź, 2011 r. Temat

Bardziej szczegółowo

WYZNACZENIE ŚREDNIEJ PRĘDKOŚCI PRZEPŁYWU GAZU ORAZ BADANIE JEJ ROZKŁADU W PRZEKROJU RUROCIĄGU.

WYZNACZENIE ŚREDNIEJ PRĘDKOŚCI PRZEPŁYWU GAZU ORAZ BADANIE JEJ ROZKŁADU W PRZEKROJU RUROCIĄGU. Cel ćwiczenia WYZNACZENIE ŚREDNIEJ PRĘDKOŚCI PRZEPŁYWU GAZU ORAZ BADANIE JEJ ROZKŁADU W PRZEKROJU RUROCIĄGU Celem ćwiczenia jest zapoznanie się z metodami pomiaru średniej prędkości gazu w przypadku przepływu

Bardziej szczegółowo

WYBRANE ZAGADNIENIA UŻYTKOWANIA POMP WIROWYCH W PRZEMYŚLE SPOŻYWCZYM

WYBRANE ZAGADNIENIA UŻYTKOWANIA POMP WIROWYCH W PRZEMYŚLE SPOŻYWCZYM D o u ż y t k u w e w n ę t r z n e g o Katedra Inżynierii i Aparatury Przemysłu Spożywczego WYBRANE ZAGADNIENIA UŻYTKOWANIA POMP WIROWYCH W PRZEMYŚLE SPOŻYWCZYM Ćwiczenia laboratoryjne Opracowanie: Maciej

Bardziej szczegółowo

EKSPERYMENTALNE OKREŚLENIE MIEJSCOWYCH STRAT CIŚNIENIA W PRZEPŁYWOMIERZACH KOLANOWYCH 1. WPROWADZENIE

EKSPERYMENTALNE OKREŚLENIE MIEJSCOWYCH STRAT CIŚNIENIA W PRZEPŁYWOMIERZACH KOLANOWYCH 1. WPROWADZENIE Inżynieria Maszyn, R. 18, z. 3, 213 straty, przepływ turbulentny, przepływomierz kolanowy, pomiary Andrzej MROWIEC 1 EKSPERYMENTALNE OKREŚLENIE MIEJSCOWYCH STRAT CIŚNIENIA W PRZEPŁYWOMIERZACH KOLANOWYCH

Bardziej szczegółowo

Pomiar pompy wirowej

Pomiar pompy wirowej Pomiar pompy wirowej Instrukcja do ćwiczenia nr 20 Badanie maszyn - laboratorium Opracował: dr inŝ. Andrzej Tatarek Zakład Miernictwa i Ochrony Atmosfery Wrocław, grudzień 2006 r. 1. Wstęp Pompami nazywamy

Bardziej szczegółowo

CHARAKTERYSTYKA POMPY WIROWEJ I SIECI

CHARAKTERYSTYKA POMPY WIROWEJ I SIECI CHARAKTERYSTYKA POMPY WIROWEJ I SIECI 1. Wprowadzenie Pompy są maszynami przepływowymi służącymi do przemieszczania cieczy w różnych instalacjach. Umożliwiają one przetłaczanie cieczy w poziomie i na odpowiednie

Bardziej szczegółowo

WYDZIAŁ PPT / KATEDRA INŻYNIERII BIOMEDYCZNE D-1 LABORATORIUM Z MIERNICTWA I AUTOMATYKI Ćwiczenie nr 11. Pomiar przepływu (zwężka)

WYDZIAŁ PPT / KATEDRA INŻYNIERII BIOMEDYCZNE D-1 LABORATORIUM Z MIERNICTWA I AUTOMATYKI Ćwiczenie nr 11. Pomiar przepływu (zwężka) Cel ćwiczenia: Poznanie zasady pomiarów natężenia przepływu metodą zwężkową. Poznanie istoty przedmiotu normalizacji metod zwężkowych. Program ćwiczenia: 1. Przeczytać instrukcję do ćwiczenia. Zapoznać

Bardziej szczegółowo

FDS 6 - Nowe funkcje i możliwości: Modelowanie instalacji HVAC część 2 zagadnienia hydrauliczne

FDS 6 - Nowe funkcje i możliwości: Modelowanie instalacji HVAC część 2 zagadnienia hydrauliczne FDS 6 - Nowe funkcje i możliwości: Modelowanie instalacji HVAC część 2 zagadnienia hydrauliczne Wstęp W poprzednim odcinku zaprezentowany został sposób modelowania instalacji wentylacyjnych. Możliwość

Bardziej szczegółowo

OKREŚLENIE MAKSYMALNEJ WYSOKOŚCI SSANIA POMPY,

OKREŚLENIE MAKSYMALNEJ WYSOKOŚCI SSANIA POMPY, OKREŚLENIE MAKSYMALNEJ WYSOKOŚCI SSANIA POMPY, ZJAWISKO KAWITACJI. Kawitacja jest to proces tworzenia się pęcherzyków parowo-gazowych nasyconej cieczy, w skutek miejscowego spadku ciśnienia poniżej wartości

Bardziej szczegółowo

Płyny newtonowskie (1.1.1) RYS. 1.1

Płyny newtonowskie (1.1.1) RYS. 1.1 Miniskrypt: Płyny newtonowskie Analizujemy cienką warstwę płynu zawartą pomiędzy dwoma równoległymi płaszczyznami, które są odległe o siebie o Y (rys. 1.1). W warunkach ustalonych następuje ścinanie w

Bardziej szczegółowo

ZAKŁAD POJAZDÓW SAMOCHODOWYCH I SILNIKÓW SPALINOWYCH ZPSiSS WYDZIAŁ BUDOWY MASZYN I LOTNICTWA

ZAKŁAD POJAZDÓW SAMOCHODOWYCH I SILNIKÓW SPALINOWYCH ZPSiSS WYDZIAŁ BUDOWY MASZYN I LOTNICTWA ZAKŁAD POJAZDÓW SAMOCHODOWYCH I SILNIKÓW SPALINOWYCH ZPSiSS WYDZIAŁ BUDOWY MASZYN I LOTNICTWA POLITECHNIKA RZESZOWSKA im. IGNACEGO ŁUKASIEWICZA Al. Powstańców Warszawy 8, 35-959 Rzeszów, Tel: 854-31-1,

Bardziej szczegółowo

Instrukcja stanowiskowa

Instrukcja stanowiskowa POLITECHNIKA WARSZAWSKA Wydział Budownictwa, Mechaniki i Petrochemii Instytut Inżynierii Mechanicznej w Płocku Zakład Aparatury Przemysłowej LABORATORIUM WYMIANY CIEPŁA I MASY Instrukcja stanowiskowa Temat:

Bardziej szczegółowo

Dwuprzewodowe układy centralnego smarowania.

Dwuprzewodowe układy centralnego smarowania. WŁADYSŁAW NAUMOWICZ Dwuprzewodowe układy centralnego smarowania. Dobór elementów i podstawowych parametrów. Aby układ smarowniczy zastosowany na maszynie lub urządzeniu technicznym mógł zapewnić skuteczne

Bardziej szczegółowo

Straty ciśnienia w systemie wentylacyjnym

Straty ciśnienia w systemie wentylacyjnym Straty ciśnienia w systemie wentylacyjnym Opór przepływu powietrza w systemie wentylacyjnym, zależy głównie od prędkości powietrza w tym systemie. Wraz ze wzrostem prędkości wzrasta i opór. To zjawisko

Bardziej szczegółowo

Instrukcja do ćwiczeń laboratoryjnych. Układy rewersyjne

Instrukcja do ćwiczeń laboratoryjnych. Układy rewersyjne Instrukcja do ćwiczeń laboratoryjnych Układy rewersyjne Wstęp Celem ćwiczenia jest budowa różnych układów hydraulicznych pełniących zróżnicowane funkcje. Studenci po odbyciu ćwiczenia powinni umieć porównać

Bardziej szczegółowo

Polska gola! czyli. Fizyk komputerowy gra w piłkę. Sławomir Kulesza

Polska gola! czyli. Fizyk komputerowy gra w piłkę. Sławomir Kulesza Polska gola! czyli Fizyk komputerowy gra w piłkę Sławomir Kulesza Plan prezentacji Fizyka ruchu ciała a w ośrodkuo Rzucamy jak Artur Siódmiak Kopiemy jak Roberto Carlos Serwujemy jak Stephane Antiga Plan

Bardziej szczegółowo

Ćw. 4. BADANIE I OCENA WPŁYWU ODDZIAŁYWANIA WYBRANYCH CZYNNIKÓW NA ROZKŁAD CIŚNIEŃ W ŁOśYSKU HYDRODYNAMICZNYMM

Ćw. 4. BADANIE I OCENA WPŁYWU ODDZIAŁYWANIA WYBRANYCH CZYNNIKÓW NA ROZKŁAD CIŚNIEŃ W ŁOśYSKU HYDRODYNAMICZNYMM Ćw. 4 BADANIE I OCENA WPŁYWU ODDZIAŁYWANIA WYBRANYCH CZYNNIKÓW NA ROZKŁAD CIŚNIEŃ W ŁOśYSKU HYDRODYNAMICZNYMM WYBRANA METODA BADAŃ. Badania hydrodynamicznego łoŝyska ślizgowego, realizowane na stanowisku

Bardziej szczegółowo

Instrukcja do ćwiczeń laboratoryjnych. Sterowanie odbiornikiem hydraulicznym z rozdzielaczem typu Load-sensing

Instrukcja do ćwiczeń laboratoryjnych. Sterowanie odbiornikiem hydraulicznym z rozdzielaczem typu Load-sensing Instrukcja do ćwiczeń laboratoryjnych Sterowanie odbiornikiem hydraulicznym z rozdzielaczem typu Load-sensing Wstęp teoretyczny Poprzednie ćwiczenia poświęcone były sterowaniom dławieniowym. Do realizacji

Bardziej szczegółowo

KANALIZACJA BYTOWO-GOSPODARCZA NA PRZYKŁADZIE MIEJSCOWOŚCI JEMIOŁÓW. CZĘŚĆ II PRZEPOMPOWNIE ŚCIEKÓW

KANALIZACJA BYTOWO-GOSPODARCZA NA PRZYKŁADZIE MIEJSCOWOŚCI JEMIOŁÓW. CZĘŚĆ II PRZEPOMPOWNIE ŚCIEKÓW UNIWERSYTET ZIELONOGÓRSKI ZESZYTY NAUKOWE NR 146 Nr 6 INŻYNIERIA ŚRODOWISKA 01 RÓŻA FRUZIŃSKA *, JAKUB KOSTECKI * KANALIZACJA BYTOWO-GOSPODARCZA NA PRZYKŁADZIE MIEJSCOWOŚCI JEMIOŁÓW. CZĘŚĆ II PRZEPOMPOWNIE

Bardziej szczegółowo

Siatka spiętrzająca opis czujnika do pomiaru natężenia przepływu gazów. 1. Zasada działania. 2. Budowa siatki spiętrzającej.

Siatka spiętrzająca opis czujnika do pomiaru natężenia przepływu gazów. 1. Zasada działania. 2. Budowa siatki spiętrzającej. Siatka spiętrzająca opis czujnika do pomiaru natężenia przepływu gazów. 1. Zasada działania. Zasada działania siatki spiętrzającej oparta jest na teorii Bernoulliego, mówiącej że podczas przepływów płynów

Bardziej szczegółowo

Zadanie 2. Zadanie 4: Zadanie 5:

Zadanie 2. Zadanie 4: Zadanie 5: Zadanie 2 W stanie naturalnym grunt o objętości V = 0.25 m 3 waży W = 4800 N. Po wysuszeniu jego ciężar spada do wartości W s = 4000 N. Wiedząc, że ciężar właściwy gruntu wynosi γ s = 27.1 kn/m 3 określić:

Bardziej szczegółowo

LABORATORIUM PODSTAW BUDOWY URZĄDZEŃ DLA PROCESÓW MECHANICZNYCH

LABORATORIUM PODSTAW BUDOWY URZĄDZEŃ DLA PROCESÓW MECHANICZNYCH LABORATORIUM PODSTAW BUDOWY URZĄDZEŃ DLA PROCESÓW MECHANICZNYCH Temat: Pomiar mocy mieszania cieczy ZAKŁAD APARATURY PRZEMYSŁOWEJ POLITECHNIKA WARSZAWSKA WYDZIAŁ BMiP 1. Cel ćwiczenia Celem ćwiczenia jest

Bardziej szczegółowo

Wnikanie ciepła pomiędzy powierzchnią ścianki a płynem, gazem opisuje równanie różniczkowe Newtona: Nu liczba Nusselta, Gr liczba Grashofa,

Wnikanie ciepła pomiędzy powierzchnią ścianki a płynem, gazem opisuje równanie różniczkowe Newtona: Nu liczba Nusselta, Gr liczba Grashofa, KONWEKCJA (WNIKANIE). Dotyczy głównie przenoszenia ciepła w warstwie granicznej pomiędzy płynem (cieczą, gazem) a ścianką rurociągu (ciałem stałym).. Związana jest z ruchem płynów. 3. Konwekcyjny ruch

Bardziej szczegółowo

1. Klasyfi kacja i zasady działania pomp i innych przenośników cieczy 2. Parametry pracy pompy i układu pompowego

1. Klasyfi kacja i zasady działania pomp i innych przenośników cieczy 2. Parametry pracy pompy i układu pompowego Spis treści Przedmowa................................................................... 11 Wykaz ważniejszych oznaczeń................................................... 13 1. Klasyfikacja i zasady działania

Bardziej szczegółowo

STUDIA PODYPLOMOWE Efektywne użytkowanie energii elektrycznej

STUDIA PODYPLOMOWE Efektywne użytkowanie energii elektrycznej STUDIA PODYPLOMOWE Efektywne użytkowanie energii elektrycznej Prowadzący dr inż. Tadeusz Żaba Kraków, styczeń 2013 I. Wstęp. Jak podają materiały firmy E-Therm Drives Electric około 80 % energii elektrycznej

Bardziej szczegółowo

WYDZIAŁ LABORATORIUM FIZYCZNE

WYDZIAŁ LABORATORIUM FIZYCZNE 1 W S E i Z W WARSZAWIE WYDZIAŁ LABORATORIUM FIZYCZNE Ćwiczenie Nr 3 Temat: WYZNACZNIE WSPÓŁCZYNNIKA LEPKOŚCI METODĄ STOKESA Warszawa 2009 2 1. Podstawy fizyczne Zarówno przy przepływach płynów (ciecze

Bardziej szczegółowo

Wprowadzenie. Napędy hydrauliczne są to urządzenia służące do przekazywania energii mechanicznej z miejsca jej wytwarzania do urządzenia napędzanego.

Wprowadzenie. Napędy hydrauliczne są to urządzenia służące do przekazywania energii mechanicznej z miejsca jej wytwarzania do urządzenia napędzanego. Napędy hydrauliczne Wprowadzenie Napędy hydrauliczne są to urządzenia służące do przekazywania energii mechanicznej z miejsca jej wytwarzania do urządzenia napędzanego. W napędach tych czynnikiem przenoszącym

Bardziej szczegółowo

Pompy Armatura Serwis. Wskazówki do poprawnego projektowania przepompowni wyposażonych w pompy zatapialne

Pompy Armatura Serwis. Wskazówki do poprawnego projektowania przepompowni wyposażonych w pompy zatapialne Pompy Armatura Serwis Wskazówki do poprawnego projektowania przepompowni wyposażonych w pompy zatapialne Spis treści 1. Wstęp 3. Podstawowe dane do doboru pomp oraz przepompowni 3 3. Tok obliczeń 4 3.1.

Bardziej szczegółowo

LABORATORIUM PODSTAW BUDOWY URZĄDZEŃ DLA PROCESÓW MECHANICZNYCH

LABORATORIUM PODSTAW BUDOWY URZĄDZEŃ DLA PROCESÓW MECHANICZNYCH LABORATORIUM PODSTAW BUDOWY URZĄDZEŃ DLA PROCESÓW MECHANICZNYCH Temat: Badanie cyklonu ZAKŁAD APARATURY PRZEMYSŁOWEJ POLITECHNIKA WARSZAWSKA WYDZIAŁ BMiP 1. Cel ćwiczenia Celem ćwiczenia jest zapoznanie

Bardziej szczegółowo

gazów lub cieczy, wywołanym bądź różnicą gęstości (różnicą temperatur), bądź przez wymuszenie czynnikami zewnętrznymi.

gazów lub cieczy, wywołanym bądź różnicą gęstości (różnicą temperatur), bądź przez wymuszenie czynnikami zewnętrznymi. WYMIANA (TRANSPORT) CIEPŁA Trzy podstawowe mechanizmy transportu ciepła (wymiany ciepła): 1. PRZEWODZENIIE - przekazywanie energii od jednej cząstki do drugiej, za pośrednictwem ruchu drgającego tych cząstek.

Bardziej szczegółowo

Wyznaczanie gęstości i lepkości cieczy

Wyznaczanie gęstości i lepkości cieczy Wyznaczanie gęstości i lepkości cieczy A. Wyznaczanie gęstości cieczy Obowiązkowa znajomość zagadnień Definicje gęstości bezwzględnej (od czego zależy), względnej, objętości właściwej, ciężaru objętościowego.

Bardziej szczegółowo

OKREŚLANIE STRUKTUR PRZEPŁYWU UKŁADU DWUFAZOWEGO GAZ-CIECZ

OKREŚLANIE STRUKTUR PRZEPŁYWU UKŁADU DWUFAZOWEGO GAZ-CIECZ Ćwiczenie 6: OKREŚLANIE STRUKTUR PRZEPŁYWU UKŁADU DWUFAZOWEGO GAZ-CIECZ 1. CEL ĆWICZENIA Celem ćwiczenia jest identyfikacja struktur przepływu układu dwufazowego woda-powietrze w rurach pionowych i poziomych

Bardziej szczegółowo

Zawartość opracowania

Zawartość opracowania 1 Zawartość opracowania I.CZĘŚĆ OPISOWA 1. ODWODNIENIE WYKOPÓW NA CZAS BUDOWY...1 1.1. ANALIZA WARUNKÓW GRUNTOWO-WODNYCH I WYBÓR SPOSOBU ODWODNIENIA...1 1.2. OPIS PROJEKTOWANEGO ODWODNIENIA...2 1.3. OBLICZENIA

Bardziej szczegółowo

LABORATORIUM TERMODYNAMIKI I TECHNIKI CIEPLNEJ. Badanie charakterystyki wentylatorów połączenie równoległe i szeregowe. dr inż.

LABORATORIUM TERMODYNAMIKI I TECHNIKI CIEPLNEJ. Badanie charakterystyki wentylatorów połączenie równoległe i szeregowe. dr inż. LABORATORIUM TERMODYNAMIKI I TECHNIKI CIEPLNEJ Badanie charakterystyki wentylatorów połączenie równoległe i szeregowe. dr inż. Jerzy Wiejacha ZAKŁAD APARATURY PRZEMYSŁOWEJ POLITECHNIKA WARSZAWSKA WYDZIAŁ

Bardziej szczegółowo

Przepompownie ścieków

Przepompownie ścieków ZASTOSOWANIE Przepompowywanie ścieków bytowo - gospodarczych w systemach kanalizacji grawitacyjno - ciśnieniowej i ciśnieniowej. Przepompowywanie wód deszczowych. Przepompowywanie wód drenażowych. KONCEPCJA

Bardziej szczegółowo

Zastosowanie symulacji komputerowej do badania właściwości hydraulicznych sieci wodociągowej

Zastosowanie symulacji komputerowej do badania właściwości hydraulicznych sieci wodociągowej Zastosowanie symulacji komputerowej do badania właściwości hydraulicznych sieci wodociągowej prof. dr hab. inż. Andrzej J. OSIADACZ Politechnika Warszawska Wydział Inżynierii Środowiska dr hab. inż. Maciej

Bardziej szczegółowo

NARODOWY FUNDUSZ OCHRONY ŚRODOWISKA I GOSPODARKI WODNEJ

NARODOWY FUNDUSZ OCHRONY ŚRODOWISKA I GOSPODARKI WODNEJ UNIA EUROPEJSKA FUNDUSZ SPÓJNOŚCI Załącznik nr 13 a do Regulaminu Konkursu nr 1/POIiŚ/9.2/2010 Program Operacyjny Infrastruktura i Środowisko 2007-2013 Priorytet IX. Infrastruktura energetyczna przyjazna

Bardziej szczegółowo

PRZEWODNIK PO PRZEDMIOCIE

PRZEWODNIK PO PRZEDMIOCIE Nazwa przedmiotu: Sieci sanitarne The sanitary systems Kierunek: inżynieria środowiska Kod przedmiotu: 5.. Rodzaj przedmiotu: moduł 5.: obieralny Poziom przedmiotu: II stopnia, 7 poziom KRK Rodzaj zajęć:

Bardziej szczegółowo

Układ krążenia krwi. Bogdan Walkowiak. Zakład Biofizyki Instytut Inżynierii Materiałowej Politechnika Łódzka. 2014-11-18 Biofizyka 1

Układ krążenia krwi. Bogdan Walkowiak. Zakład Biofizyki Instytut Inżynierii Materiałowej Politechnika Łódzka. 2014-11-18 Biofizyka 1 Wykład 7 Układ krążenia krwi Bogdan Walkowiak Zakład Biofizyki Instytut Inżynierii Materiałowej Politechnika Łódzka 2014-11-18 Biofizyka 1 Układ krążenia krwi Source: INTERNET 2014-11-18 Biofizyka 2 Co

Bardziej szczegółowo

Wpływ kąta skręcenia żeber wewnętrznych na proces wymiany ciepła w rurach obustronnie żebrowanych

Wpływ kąta skręcenia żeber wewnętrznych na proces wymiany ciepła w rurach obustronnie żebrowanych Wpływ kąta skręcenia żeber wewnętrznych na proces wymiany ciepła w rurach obustronnie żebrowanych dr inż. Artur Szajding dr hab. inż. Tadeusz Telejko, prof. AGH dr inż. Marcin Rywotycki dr inż. Monika

Bardziej szczegółowo

BADANIA W INSTALACJACH WENTYLACYJNYCH

BADANIA W INSTALACJACH WENTYLACYJNYCH ĆWICZENIA LABORATORYJNE Z WENTYLACJI I KLIMATYZACJI: BADANIA W INSTALACJACH WENTYLACYJNYCH 1 WSTĘP Stanowisko laboratoryjne poświęcone badaniom instalacji wentylacyjnej zlokalizowane jest w pomieszczeniu

Bardziej szczegółowo

Katedra Silników Spalinowych i Pojazdów ATH ZAKŁAD TERMODYNAMIKI. Konwekcja wymuszona - 1 -

Katedra Silników Spalinowych i Pojazdów ATH ZAKŁAD TERMODYNAMIKI. Konwekcja wymuszona - 1 - Katedra Silniów Spalinowych i Pojazdów ATH ZAKŁAD TERMODYNAMIKI Konwecja wymuszona - - Wstęp Konwecją nazywamy wymianę ciepła pomiędzy powierzchnią ciała stałego przylegającym do niej płynem, w tórym występuje

Bardziej szczegółowo

MECHANIKA PŁYNÓW LABORATORIUM

MECHANIKA PŁYNÓW LABORATORIUM MECHANIKA PŁYNÓW LABORATORIUM Ćwiczenie nr 6 Wyznaczanie współczynnika wydatku przelewu Celem ćwiczenia jest wyznaczenie wartości współczynnika wydatku dla różnyc rodzajów przelewów oraz sporządzenie ic

Bardziej szczegółowo

INSTALACJE WODNO- KANALIZACYJNE

INSTALACJE WODNO- KANALIZACYJNE INSTALACJE WODNO- KANALIZACYJNE Dane do projektu http://riad.pk.edu.pl/~azastawna/ Instalacje i sieci miejskie Projekt http://archon.pl/projekty-domow/domy-male/1/1?per_page=100 Dla celów projektowych

Bardziej szczegółowo

Wyznaczanie charakterystyk przepływu cieczy przez przelewy

Wyznaczanie charakterystyk przepływu cieczy przez przelewy Ć w i c z e n i e 1 Wyznaczanie charakterystyk przepływu cieczy przez przelewy 1. Wprowadzenie Cele ćwiczenia jest eksperyentalne wyznaczenie charakterystyk przelewu. Przelew ierniczy, czyli przegroda

Bardziej szczegółowo

ROZWIĄZUJEMY ZADANIA Z FIZYKI

ROZWIĄZUJEMY ZADANIA Z FIZYKI ROZWIĄZUJEMY ZADANIA Z FIZYKI Rozwiązując zadnia otwarte PAMIĘTAJ o: wypisaniu danych i szukanych, zamianie jednostek na podstawowe, wypisaniu potrzebnych wzorów, w razie potrzeby przekształceniu wzorów,

Bardziej szczegółowo

Wojskowa Akademia Techniczna Katedra Pojazdów Mechanicznych i Transportu

Wojskowa Akademia Techniczna Katedra Pojazdów Mechanicznych i Transportu Wojskowa Akademia Techniczna Katedra Pojazdów Mechanicznych i Transportu LABORATORIUM TERMODYNAMIKI TECHNICZNEJ Instrukcja do ćwiczenia T-05 Temat: Pomiar parametrów przepływu gazu. Opracował: dr inż.

Bardziej szczegółowo

PDF stworzony przez wersję demonstracyjną pdffactory www.pdffactory.pl/ 1. Ilość ciepła na potrzeby c.w.u.

PDF stworzony przez wersję demonstracyjną pdffactory www.pdffactory.pl/ 1. Ilość ciepła na potrzeby c.w.u. 1. Ilość ciepła na potrzeby c.w.u. a) Średni dobowy strumień ciepła na potrzeby c.w.u. n liczba użytkowników, n70 osób, q j jednostkowe dobowe zapotrzebowanie na ciepłą wodę dla użytkownika, q j 20 dm

Bardziej szczegółowo

5-warstwowe rury do ciepłej i zimnej wody

5-warstwowe rury do ciepłej i zimnej wody INFOMACJE TECHNICZNE 5-warstwowe rury do ciepłej i zimnej wody POLO-ECOSAN ML 5 SYSTEMY UOWE . Postęp w dziedzinie wielowarstwowej technologii PP- POLOPLAST udoskonaliło swój niezwykle popularny system

Bardziej szczegółowo

Zabezpieczenie sieci przed uderzeniem hydraulicznym

Zabezpieczenie sieci przed uderzeniem hydraulicznym Zabezpieczenie sieci przed uderzeniem hydraulicznym PODSTAWY TEORETYCZNE Uderzeniem hydraulicznym nazywamy gwałtowne zmiany ciśnienia w przewodzie pod ciśnieniem, spowodowane szybkimi w czasie zmianami

Bardziej szczegółowo

Człowiek najlepsza inwestycja FENIKS

Człowiek najlepsza inwestycja FENIKS Człowiek najlepsza inwestycja ENIKS - długofalowy program odbudowy, popularyzacji i wspomagania fizyki w szkołach w celu rozwijania podstawowych kompetencji naukowo-technicznych, matematycznych i informatycznych

Bardziej szczegółowo

J. Szantyr Wykład 2 - Podstawy teorii wirnikowych maszyn przepływowych

J. Szantyr Wykład 2 - Podstawy teorii wirnikowych maszyn przepływowych J. Szantyr Wykład 2 - Podstawy teorii wirnikowych maszyn przepływowych a) Wentylator lub pompa osiowa b) Wentylator lub pompa diagonalna c) Sprężarka lub pompa odśrodkowa d) Turbina wodna promieniowo-

Bardziej szczegółowo

BADANIE WYMIENNIKA CIEPŁA TYPU RURA W RURZE

BADANIE WYMIENNIKA CIEPŁA TYPU RURA W RURZE BDNIE WYMIENNIK CIEPŁ TYPU RUR W RURZE. Cel ćwiczenia Celem ćwiczenia jest zapoznanie z konstrukcją, metodyką obliczeń cieplnych oraz poznanie procesu przenikania ciepła w rurowych wymiennikach ciepła..

Bardziej szczegółowo

RURA GRZEWCZA Z BARIERĄ ANTYDYFUZYJNĄ II GENERACJI

RURA GRZEWCZA Z BARIERĄ ANTYDYFUZYJNĄ II GENERACJI KARTA TECHNICZNA IMMERPE-RT RURA GRZEWCZA Z BARIERĄ ANTYDYFUZYJNĄ II GENERACJI Podstawowe dane rury grzewczej z bariera antydyfuzyjną IMMERPE-RT Pojemność Ilość rury Maksymalne Moduł Kod Średnica Ø Grubość

Bardziej szczegółowo

Układy przygotowania ciepłej wody użytkowej. Układ Chłudowa z pełną akumulacją

Układy przygotowania ciepłej wody użytkowej. Układ Chłudowa z pełną akumulacją Układy przygotowania ciepłej wody użytkowej Układ Chłudowa z pełną akumulacją Objętość użytkową zasobnika w układach z akumulacją ustala się wg zależności: w której: V U C c Q t [ max dt m 3 C max największa

Bardziej szczegółowo

Q strumień objętości, A przekrój całkowity, Przedstawiona zależność, zwana prawem filtracji, została podana przez Darcy ego w postaci równania:

Q strumień objętości, A przekrój całkowity, Przedstawiona zależność, zwana prawem filtracji, została podana przez Darcy ego w postaci równania: Filtracja to zjawiso przepływu płynu przez ośrode porowaty (np. wody przez grunt). W więszości przypadów przepływ odbywa się ruchem laminarnym, wyjątiem może być przepływ przez połady grubego żwiru lub

Bardziej szczegółowo

Wykres linii ciśnień i linii energii (wykres Ancony)

Wykres linii ciśnień i linii energii (wykres Ancony) Wyres linii ciśnień i linii energii (wyres Ancony) W wyorzystywanej przez nas do rozwiązywania problemów inżyniersich postaci równania Bernoulliego występuje wysoość prędości (= /g), wysoość ciśnienia

Bardziej szczegółowo

Katedra Silników Spalinowych i Pojazdów ATH ZAKŁAD TERMODYNAMIKI. Badanie wentylatora - 1 -

Katedra Silników Spalinowych i Pojazdów ATH ZAKŁAD TERMODYNAMIKI. Badanie wentylatora - 1 - Katedra Silników Spalinowych i Pojazdów ATH ZAKŁAD TERMODYAMIKI Badanie wentylatora - 1 - Wiadomości podstawowe Wentylator jest maszyną przepływową, słuŝącą do przetłaczania i spręŝania czynników gazowych.

Bardziej szczegółowo

INSTRUKCJA DO ĆWICZEŃ LABORATORYJNYCH

INSTRUKCJA DO ĆWICZEŃ LABORATORYJNYCH INSTYTUT MASZYN I URZĄDZEŃ ENERGETYCZNYCH Politechnika Śląska w Gliwicach INSTRUKCJA DO ĆWICZEŃ LABORATORYJNYCH BADANIE TWORZYW SZTUCZNYCH OZNACZENIE WŁASNOŚCI MECHANICZNYCH PRZY STATYCZNYM ROZCIĄGANIU

Bardziej szczegółowo

Metoda Elementów Skończonych

Metoda Elementów Skończonych Projekt Metoda Elementów Skończonych w programie COMSOL Multiphysics 3.4 Wykonali: Dziamski Dawid Krajcarz Jan BMiZ, MiBM, TPM, VII, 2012-2013 Prowadzący: dr hab. inż. Tomasz Stręk Spis treści 1. Analiza

Bardziej szczegółowo

Politechnika Gdańska

Politechnika Gdańska Politechnika Gdańska Wybrane zagadnienia wymiany ciepła i masy Temat: Wyznaczanie współczynnika przejmowania ciepła dla rekuperatorów metodą WILSONA wykonał : Kamil Kłek wydział : Mechaniczny Spis treści.wiadomości

Bardziej szczegółowo

BADANIE POMPY WIROWEJ

BADANIE POMPY WIROWEJ Cel ćwiczenia: BADANIE POMPY WIROWEJ Celem ćwiczenia jest zapoznanie się z budową i zasadą działania pompy wirowej, oraz przedstawienie metodyki pomiarów i obliczeń charakterystyki pompy wraz z wyznaczeniem

Bardziej szczegółowo

Politechnika Poznańska. Zakład Mechaniki Technicznej

Politechnika Poznańska. Zakład Mechaniki Technicznej Politechnika Poznańska Zakład Mechaniki Technicznej Metoda Elementów Skończonych Lab. Temat: Analiza przepływu stopionego tworzywa sztucznego przez sitko filtra tworzywa. Ocena: Czerwiec 2010 1 Spis treści:

Bardziej szczegółowo

Pole temperatury - niestacjonarne (temperatura zależy od położenia elementu ciała oraz czasu)

Pole temperatury - niestacjonarne (temperatura zależy od położenia elementu ciała oraz czasu) PODSAWY WYMIANY CIEPŁA. Postawowe pojęcia w wymianie ciepła Sposoby transportu ciepła: przewozenie konwekcja - swobona - wymuszona promieniowanie ransport ciepła w ciałach stałych obywa się na roze przewozenia.

Bardziej szczegółowo

Dlaczego pompa powinna być "inteligentna"?

Dlaczego pompa powinna być inteligentna? Dlaczego pompa powinna być "inteligentna"? W ciepłowniczych i ziębniczych układach pompowych przetłaczanie cieczy ma na celu transport ciepła, a nie, jak w pozostałych układach, transport masy. Dobrym

Bardziej szczegółowo

ĆWICZENIE NR 1 POMIARY LEPKOŚCI PŁYNÓW REOLOGICZNYCH

ĆWICZENIE NR 1 POMIARY LEPKOŚCI PŁYNÓW REOLOGICZNYCH ĆWICZNI NR 1 POMIARY LPKOŚCI PŁYNÓW ROLOGICZNYCH Cel ćwiczenia Celem ćwiczenia jest pomiar lepkości cieczy oraz wyznaczenie lepkości przy użyciu lepkościomierzy nglera i Höpplera. Zakres wymaganych wiadomości

Bardziej szczegółowo

WYZNACZANIE WSPÓŁCZYNNIKA LEPKOŚCI POWIETRZA

WYZNACZANIE WSPÓŁCZYNNIKA LEPKOŚCI POWIETRZA Uniwersytet Wrocławski, Instytut Fizyki Doświadczalnej, I Pracownia Ćwiczenie nr 37 WYZNACZANIE WSPÓŁCZYNNIKA LEPKOŚCI POWIETRZA I.WSTĘP Tarcie wewnętrzne Zjawisko tarcia wewnętrznego (lepkości) można

Bardziej szczegółowo

Zdolność ssania pompy. Konsekwencje pracy w warunkach kawitacji

Zdolność ssania pompy. Konsekwencje pracy w warunkach kawitacji Zdolność ssania pompy. Konsekwencje pracy w warunkach kawitacji SSANIE Stwierdzenie, że pompy cechuje zdolność ssania, nasuwa skojarzenie z ciągnięciem cieczy. Tymczasem ciecz, w odróżnieniu do ciał stałych,

Bardziej szczegółowo

Zmiana oporu hydraulicznego przewodów wodociągowych poddanych renowacji z zastosowaniem rur z polietylenu

Zmiana oporu hydraulicznego przewodów wodociągowych poddanych renowacji z zastosowaniem rur z polietylenu OCHRONA ŚRODOWISKA Vol. 36 2014 Nr 3 Agnieszka Malesińska, Jarosław Chudzicki Zmiana oporu hydraulicznego przewodów wodociągowych poddanych renowacji z zastosowaniem rur z polietylenu W 2008 r. przewody

Bardziej szczegółowo

Dobór urządzeń węzła Q = 75,3 + 16,0 [kw]

Dobór urządzeń węzła Q = 75,3 + 16,0 [kw] Dobór urządzeń węzła Q 75,3 + 16,0 [kw] OBIEKT: Budynek Lubelskiego Urzędu Wojewódzkiego Lublin, ul. Czechowska 15 Parametry wody sieciowej w okresie zimowym Parametry wody sieciowej w okresie letnim Parametry

Bardziej szczegółowo

APARATURA BADAWCZA I DYDAKTYCZNA. Słowa kluczowe: badania hydrauliczne, podobieństwo, skala modelu, hydrant

APARATURA BADAWCZA I DYDAKTYCZNA. Słowa kluczowe: badania hydrauliczne, podobieństwo, skala modelu, hydrant APARATURA BADAWCZA I DYDAKTYCZNA Efekt skalowy w laboratoryjnych badaniach hydraulicznych na przykładzie hydrantu o dużej wydajności Tomasz Kałuża, Paweł Zawadzki, Grzegorz Jaszczak Uniwersytet Przyrodniczy

Bardziej szczegółowo

Dokładne obliczenia hydrauliczne są niemożliwe ze względu na złożoność procesu przepływu i jego zależność od czynników

Dokładne obliczenia hydrauliczne są niemożliwe ze względu na złożoność procesu przepływu i jego zależność od czynników Wymiarowanie Dokładne obliczenia hydrauliczne są niemożliwe ze względu na złożoność procesu przepływu i jego zależność od czynników losowych; Wymiarowanie sieci rurociągów odbywa się metodą wskaźnikową

Bardziej szczegółowo

Pomiar prędkości i natęŝenia przepływu za pomocą rurek spiętrzających

Pomiar prędkości i natęŝenia przepływu za pomocą rurek spiętrzających Pomiar prędości i natęŝenia przepływu za pomocą rure spiętrzających Instrucja do ćwiczenia nr 8 Miernictwo energetyczne - laboratorium Opracowała: dr inŝ. ElŜbieta Wróblewsa Załad Miernictwa i Ochrony

Bardziej szczegółowo

Tranzystorowe wzmacniacze OE OB OC. na tranzystorach bipolarnych

Tranzystorowe wzmacniacze OE OB OC. na tranzystorach bipolarnych Tranzystorowe wzmacniacze OE OB OC na tranzystorach bipolarnych Wzmacniacz jest to urządzenie elektroniczne, którego zadaniem jest : proporcjonalne zwiększenie amplitudy wszystkich składowych widma sygnału

Bardziej szczegółowo

1. Wykres przedstawia zależność wzrostu temperatury T dwóch gazów zawierających w funkcji ciepła Q dostarczonego gazom.

1. Wykres przedstawia zależność wzrostu temperatury T dwóch gazów zawierających w funkcji ciepła Q dostarczonego gazom. . Wykres przedstawia zależność wzrostu temperatury T dwóch gazów zawierających i N N w funkcji ciepła Q dostarczonego gazom. N N T I gaz II gaz Molowe ciepła właściwe tych gazów spełniają zależność: A),

Bardziej szczegółowo