ZŁOTe LaTa PIĘKNA DOJRZAŁOŚĆ. nr 2/Luty 2010

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "ZŁOTe LaTa PIĘKNA DOJRZAŁOŚĆ. nr 2/Luty 2010"

Transkrypt

1 NIEZALEŻNY DODATEK TEMATYCZNY DYSTRYBUOWANY WRAZ Z DZIENNIKIEM GAZETą prawną nr 2/Luty 2010 ZŁOTe LaTa 4 KROKi DO ZDROweJ DOJRZAŁOŚCi pneumokoki Już nie musimy obawiać się bakterii Kości i Stawy Stawy lubią się dobrze odżywiać. Smakuje im półtłusty nabiał PIĘKNA DOJRZAŁOŚĆ DR n. med. ADAm OgOnOwSKi Reumatyzm może zaatakować każdy staw oraz być sprawcą niedomagania serca. Dr n. med. marek Stankiewicz: Starzenie się organizmu jest naturalnym procesem biologicznym, ale możemy decydować o jego jakości. PHOTO: ISTOCK

2 G2 NIEZALEŻNY DODATEK TEMATYCZNY DYSTRYBUOWANY WRAZ Z DZIENNIKIEM GAZETą prawną WYZWania Człowiek mógłby dożyć 120 lat. W Polsce średnia długość życia dla pań wynosi 78 lat, a dla panów 68 lat. To o 5 lat mniej niż żyją mieszkańcy innych państw europejskich. POLECAMY Konrad mróz pr Specialist, ERA starość to piękna dojrzałość STRONA 6 Telefon dla Seniora to aparat przeznaczony głównie do prowadzenia rozmów i wysyłania oraz odbierania SMS-ów. starość przychodzi do każdego i nie da się tego procesu zatrzymać. Wielu z nas obawia się jej, bo postrzega ją jako czas wypełniony nudą, wizytami u lekarza i życiem na marginesie. Tak naprawdę zaczynamy się starzeć wcześnie, bo około 35. roku życia. Ale na to, jak będzie ten proces przebiegał wpływ mają nie tylko geny, ale i styl życia. A więc od nas zależy, jak będzie wyglądała jesień życia. Zaakceptuj fakty Negowanie procesów starzenia się jest nierozsądne, bo 1 kiedy za wszelką cenę chcemy powstrzymać lub zamaskować upływający czas, stajemy się śmieszni. To oczywiste, że coraz częściej brakuje nam wigoru, że jesteśmy mniej kreatywni, że zaczynają nam dokuczać różne schorzenia. Ale czy to powód, by bezczynnie siedzieć w kącie. Nie. Rzecz w tym, aby starzeć się łagodnie i z wdziękiem. A starzeć się z wdziękiem to pozwolić naturze biec swoim trybem, robiąc jednocześnie wszystko, co w naszej mocy, by oddalić moment nadejścia związanych ze starością chorób. Innymi słowy, żyć tak długo i tak dobrze, jak tylko się da. Warto założyć, że można się starzeć łagodnie, twórczo i stale znajdować inspirację do nowych wyzwań. nie rezygnuj z siebie Metryka nie musi rozporządzać naszym życiem. Czasy, 2 gdy mówiło się w tym wieku nie wypada, bezpowrotnie minęły. Jest dość przykładów, że ludzie po 60- czy 70-siątce doskonale wyglądają, są aktywni fizycznie i zawodowo. Co więcej, często zawierają małżeństwa z o wiele młodszymi partnerami. Oczywiście, podeszły wiek może nieść ze sobą również słabość i cierpienie, samotność i odtrącenie. Ale tu warto przypomnieć przysłowie jesteś kowalem swego losu. Aby był on jak najmilszy, warto o siebie zadbać. Starzenie się organizmu jest naturalnym procesem biologicznym. Nie możemy go powstrzymać, ale możemy decydować o jego jakości. Dr n. med. marek Stankiewicz Szukaj wsparcia Medycyna dysponuje metodami, które pozwalają żyć 3 długo i sprawnie, wiemy też, jakie jedzenie sprzyja zachowaniu dobrej kondycji, chronią nas szczepienia, wreszcie możemy wspierać swój organizm odpowiednimi dla seniorów zestawami witamin i minerałów. Nikogo dziś nie dziwi, że starsi ludzie chętnie się uczą, chodzą na tańce, podróżują. Jednak tak robią ci, którzy zaakceptowali niedogodności związane z wiekiem, ale nie zrezygnowali z siebie i wciąż mają sporo do zaoferowania bliskim, znajomym i sobie. Sprawdzone metody Naukowo dowiedziono, że 4 najlepszym lekarstwem na zdrowie i długowieczność jest... ruch. Wystarczy, np. że będziemy rytmicznie maszerować, pływać, czy po prostu tańczyć, aby serce i stawy były w dobrej formie. Ważne jest i to, by przejść (najlepiej już po 50. roku życia) na lekkostrawną dietę bogatą w warzywa, owoce, ryby, kwasy omega-3, nabiał, gruboziarniste pieczywo. Dieta jest ważna, bo może ochronić przed chorobami oczu, a zwłaszcza AMD. Trzeba jeść pokarmy bogate w antyoksydanty, witaminy i luteinę. Zawiera ją szpinak, zielona sałata, brokuły. Likopen, barwnik pomidorów opóźnia postęp choroby, a ryby morskie (makrela, śledź), zawierające kwasy tłuszczowe DHA istotnie zmniejszają zagrożenie degradacją plamki żółtej. Więcej na ten temat na stronie 4. Zwyrodnienie plamki żółtej str. g4 Gdy widzisz mroczki, prawdopodobnie uszkodzony jest nerw wzrokowy. Idź do okulisty. wzrok-najwazniejszy zmysł str. g7 Choroby oczy wynikają nie tylko z wad narządu wzroku. 2 EDYCJA LUTY 2010 Bussines Developer: Adam Jabłoński Treść: Anna Jarosz Project manager: Patrycja Wądołowska Tel.: Dystrybuowane z: Dziennikiem Gazetą prawną Druk: presspublica Sp. z o.o redni nakład jednorazowy: egzemplarzy Skład: Graphics & Design Studio, Michał Ziółkowski, Kontakt z mediaplanet: Fax: Mediaplanet jest wiodącym domem wydawniczym na rynku europejskim. Specjalizujemy się w tworzeniu wysokiej jakości publikacji tematycznych w prasie codziennej, online oraz broadcast. Mediaplanet nie ponosi odpowiedzialności za treść reklam.

3 nowości 1KROK G3 25 ZADBAJ O SiŁy witalne 5 0 paliwo na jesień ŻYcia DHEA hormon wytwarzany w korze nadnerczy jest nazywany hormonem młodości, lub optymizmu odgrywa ważną rolę w naszym organizmie. Sławę zyskał dzięki swoim właściwościom przeciwstarzeniowym. Codzienna dawka 50 mg DHEA wyraźnie poprawiła stan układu kostnego, libido, jakość i barwę skóry. Z czasem okazało się, że hormon stabilizuje rozchwianą gospodarkę hormonalną, łagodzi dokuczliwe objawy menopauzy (drażliwość, uderzenia gorąca i uporczywe bóle głowy), Korzystnie wpływa na potencję, kondycję fizyczną i intelektualną, a ponadto zapobiega depresji, wygładza zmarszczki i odmładza cerę. Najnowsze badania dowodzą, że DHEA zwiększa też gęstość kości więc zapobiega osteoporozie, chroni układ krążenia, bo obniża poziom cholesterolu, wzmacnia układ odpornościowy, zmniejsza uczucie przewlekłego zmęczenia, przeciwdziała otyłości i cukrzycy, ułatwia sen i zwiększa 100 odporność na stres. 95 podstępna bakteria Pytanie: Czy warto się szczepić przeciwko pneumokokom? Odpowiedź: U osób powyżej 65. roku życia skuteczność szczepień wynosi 75 proc., a u osób z chorobami przewlekłymi od 65 do 80 proc. Znanych jest około 90 typów bakterii Streptococus pneumoniae nazywanej potocznie pneumokokiem, która wywołuje bardzo groźne choroby u starszych osób. Zwykle są to zapalenia płuc, ucha oraz zatok. Bakteria jest groźna z dwóch powodów. Po pierwsze, wystarczy kichnięcie czy kaszel, aby nosiciel przekazał bakterię kolejnej osobie. Bakteria upodobała sobie śluzówkę nosa i gardła więc bardzo łatwo przenika do organizmu. Po drugie, niebezpieczeństwo kryje się w samej budowie bakterii. To gram-dodatnia dwoinka, która na powierzchni ma otoczkę z wielocukrów, czyli polisacharydów. To właśnie ta otoczka, która może być odmiennie zbudowana, decyduje o przynależności pneumokoka do określonego szczepu. Przeciwciała naszego organizmu potrafią walczyć z jednym rodzajem bakterii. Gdy do organizmu trafia nieznany mu szczepu, nie umie go pokonać i rozwija się choroba. Większość zakażeń powoduje tylko siedem typów pneumokoka, najbardziej agresywnych. Atak na seniorów W ostatnich latach obserwuje się znaczny wzrost zakażeń pneumokokowych u osób po 65. roku życia. Chorują, bo ich układ odpornościowy gorzej radzi sobie z nowymi wyzwaniami, a organizm gorzej się regeneruje. 32 proc. wszystkich zachorowań grzegorz Borstern specjalista chorób wewnętrznych dotyczy ludzi starszych. Niestety, choroba w wielu przypadkach kończy się tragicznie. Przyczyną śmierci najczęściej bywa sepsa, zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych i zapalenie płuc. Wysoka śmiertelność wśród seniorów bardzo często łączy się z faktem, że osoby te cierpią na wiele schorzeń przewlekłych, które znacznie osłabiają organizm. Skuteczna broń Specjaliści przypuszczają, że zakażenia pneumokokowe będą coraz większym problemem dla lekarzy wielu specjalności. Jedynym skutecznym sposobem walki z zakażeniami bakterią Streptococus pneumoniae są szczepienia, bo coraz szybciej rośnie liczba szczepów bakterii opornych na antybiotyki, co świadczy o inteligencji tych drobnoustrojów. W przeszłości zakażenia pneumokokowe można było skutecznie leczyć antybiotykami z grupy penicylin. Niestety, w ciągu ostatnich 20 lat wzrosła liczba szczepów odpornych na antybiotyki z tej grupy. Dziś trzeba podawać antybiotyki o szerokim działaniu, co nie zawsze jest obojętne dla organizmu człowieka. Profilaktyką z wyboru, w przypadku osób starszych i przewlekle chorujących na schorzenia układu krążenia i oddechowego, nerki, z marskością wątroby czy osłabioną odpornością jest podawanie 23-walentnej szczepionki polisacharydowej. Chroni ona przed infekcjami ze strony 23 szczepów pneumokoka, które odpowiadają za 90 proc. zakażeń u dorosłych. Przeciwciała wytwarzane w odpowiedzi na szczepienie utrzymują się w organizmie przez 5-10 lat. Szczepienie osób starszych i przewlekle chorych jest rekomendowane przez WHO. W Polsce zaleca je Państwowy Instytut Zdrowia Publicznego. Niebawem w wielu miastach Polski będą się odbywały akcje darmowych szczepień przeciwko pneumokokom. Warto z nich skorzystać, bo wielu z nas mogą uratować życie. AnnA JArosz

4 G4 NIEZALEŻNY DODATEK TEMATYCZNY DYSTRYBUOWANY WRAZ Z DZIENNIKIEM GAZETą prawną nowości Zwyrodnienie plamki żółtej Pytanie: Czy to prawda, że AMD w krótkim czasie może doprowadzić do utraty wzroku? Odpowiedź: W skrajnych przypadkach nawet w ciągu kilku tygodni.dane szacunkowe dotyczące polski wskazują, że mamy około 1 mln chorych osób na obie formy AMD (w tym prawie 90% pacjentów choruje na postać suchą - łagodniejszą). Zwyrodnienie plamki związane z wiekiem (AMD) to degeneracyjna choroba oczu. W krajach rozwiniętych jest najczęstszą przyczyną nieodwracalnej utraty wzroku u osób po 50. roku życia. AMD to choroba plamki żółtej, czyli fragmentu siatkówki, który znajduje się w tylnej części gałki ocznej. Plamka jest odpowiedzialna za widzenie centralne, czyli to o największej ostrości, które umożliwia wykonywanie precyzyjnych prac. Dwa oblicza Istnieją dwie postacie AMD: sucha (zanikowa) i wysiękowa (mokra/ neowaskularna). Postać sucha występuje w ok. 85 proc. przypadków. Pogorszenie ostrości widzenia następuje stopniowo. W tej postaci AMD obumierają komórki odpowiedzialne za prawidłowe odbieranie światła (fotoreceptory) oraz za funkcjonowanie siatkówki. Na dnie oka pojawiają się drobne złogi tłuszczowe (tzw. druzy). Wysiękowe AMD występuje u ok. 15 proc. chorych i odpowiada za większość przypadków utraty wzroku. To następstwo patologicznego wzrostu naczyń krwionośnych pod siatkówką. Naczynia te są kruche i nieszczelne. Przeciek płynu oraz krwi przez ich ścianki, prowadzi do powstania podsiatkówkowych obrzęków a w zaawansowanych stadiach PROF. DR HAB. n. med. JeRZy SZAFLiK Prezes Polskiego Towarzystwa Okulistycznego choroby włóknistych blizn, które niszczą plamkę. W rezultacie w polu widzenia pojawia się charakterystyczny mroczek centralny. gdzie przyczyna Przyczyny AMD nie zostały dokładnie poznane. Wiadomo tylko, że wysiękowa postać choroby związana jest ze wzrostem nowych naczyń krwionośnych. Chorobie sprzyja FAKTY wiek (ale coraz częściej chorują też osoby po 45. roku życia), rodzinne występowanie AMD (powinni co 2 lata badać wzrok), płeć, kolor skóry i oczu (częściej chorują białe kobiety o błękitnych oczach) oraz nadwzroczność. Troska o zdrowie zapobiega lub opóźnia rozwój AmD. Ryzyko zachorowania na oraz minerały (cynk, selen). chorobę jest ok. 2-3 razy Nadciśnienie tętnicze, większe u osób palących tytoń. wysoki cholesterol i niski Im więcej papierosów, tym poziom karotenoidów sprzyjają większe ryzyko AMD. wysiękowej (groźniejszej) Dieta bogata w cholesterol postaci AMD. prowadzi do gromadzenia się Nadmierna ekspozycja lipidów w naczyniach plamki, oczu na promieniowanie co utrudnia przepływ ultrafioletowe (UV) jest jednym krwi przez naczynia w oku. z czynników ryzyka AMD. Na opóźnienie rozwoju schorzenia Trzeba nosić okulary z filtrem mają wpływ niektóre oraz nakrycie głowy. witaminy i substancje odżywcze. Regularnie wykonuj badanie Należą do nich witaminy C dna oka i test Amslera i E, przeciwutleniacze (luteina, zeaksantyna, beta-karoten) 2KROK BADAJ DnO OKA najważniejsze badanie W diagnozowaniu AMD najważniejsze jest badanie dna oka. Tylko ono może uwidocznić istotne dla choroby zmiany, jak obecność druzów. Pozwala też rozpoznać postać choroby. W nowoczesnych gabinetach badanie wykonuje się za pomocą funduskamery non-mydriatic. Nie jest ono uciążliwe dla pacjenta, bo nie wymaga podawania atropiny rozszerzającej źrenice. Trwa zaledwie kilka minut, a kolorowe zdjęcie dna oka pomaga okuliście ocenić zaawansowanie choroby. Leczenie Przy suchej postaci możliwa jest tylko profilaktyka. W przypadku wysiękowego AMD dostępnych jest kilka metod leczenia. Najstarszą metodą niszczenia naczyń (wypalania) jest wykorzystanie promieni lasera. Nowocześniejszym sposobem jest stosowanie terapii fotodynamicznej. W tej metodzie do naczyń krwionośnych oka wprowadza się tzw. substancję fotouczulającą, a następnie aktywuje ją promieniem zimnego lasera. Inne metody polegają na niszczeniu już wykształconych, patologicznych naczyń krwionośnych pod siatkówką. Obecnie najbardziej popularne są leki wytworzone metodami biologii molekularnej hamujące angiogenezę, czyli rozrost naczyń krwionośnych. Są one podawane w formie zastrzyków do wnętrza gałki ocznej. Jest to metoda, która nie tylko pozwala na zatrzymanie choroby, ale również na poprawę widzenia u 30 proc. pacjentów. Obecnie rozważa się możliwość równoczesnej terapii kilkoma lekami z różnych grup (np. hamujące angiogenezę łączone z terapią fotodynamiczną zamykającą naczynia krwionośne). AnnA JArosz CZY WIESZ, ŻE... nadzieja dla chorych 15 lutego 2010 roku wchodzi w życie rozporządzenie Ministra Zdrowia, które leczenie wysiękowej postaci AMD wprowadza do świadczeń gwarantowanych. Będą one realizowane w ośrodkach udzielających świadczeń z zakresu okulistyki, zapewniających pacjentowi dostęp do niezbędnych badań oraz specjalistycznej opieki lekarskiej i pielęgniarskiej, udzielających świadczeń w trybie ambulatoryjnym, jednodniowym lub hospitalizacji. Specjalistyczny lek stosowany w tej terapii (Ranibizumab) może podać specjalista w dziedzinie okulistyki, posiadający doświadczenie w wykonywaniu iniekcji do ciała szklistego oka. Zapraszamy na stronę Ministerstwa: r=m12091&ms=&ml=pl&mi- =209&mx=0&mt=&my=736&ma=14511 Badaj wzrok regularnie Z wiekiem należy kontrolować wzrok. Aby nie dać się AMD warto robić też samodzielnie sprawdzać wzrok, robiąc test na siatce Amslera.Planszę oglądaj z odległości 30 cm, zakrywając raz jedno raz drugie oko dłonią. Jeżeli część kresek widzisz jako krzywe, grubsze lub cieńsze niż pozostałe, możesz mieć zdegenerowaną plamkę żółtą. Gdy widzisz mroczki (ciemne, fruwające przed okiem paproszki), prawdopodobnie uszkodzony jest nerw wzrokowy. Jeśli test wypadł źle, idź do okulisty. Innym badaniem, które może wykonać lekarz okulista jest badanie dna oka. Potwierdzeniem wstępnych wyników badań diagnostycznych powinny być inne badanie takie jak angiografia i OCT (badanie za pomocą optycznego koherentnego tomografu). Pomocy mogą udzielić: Retina AMD Polska (www.retinaamd.org.pl) Stowarzyszenie AMD Polski Związek Niewidomych amd epidemia ślepoty XXi wieku 1. Jakie osoby są szczególnie zagrożone zachorowaniem na tą chorobę? Schemat powstawania AMD nie jest niestety do końca poznany. Przyjmuje się, że szczególnie zagrożone AMD są osoby po 50 r.ż. Częściej jednak dotyczy ona kobiet. Znaczenie ma również rasa badania kliniczne potwierdziły, że rasa biała jest najbardziej narażona na chorobę. Nie bez znaczenia są oczywiście choroby serca i układu krążenia oraz palenie tytoniu. Ponadto ryzyko AMD wzrasta u osób otyłych, nadużywających alkoholu, z małą zawartością związków chemicznych redukujących ilość wolnych rodników w diecie (tzw. antyoksydantów), a także u osób zbyt długo pozostających na słońcu. Bardzo ważne, choć dopiero poznawane są czynniki genetyczne do tej pory poznanych jest kilka loci w ludzkich chromosomach podejrzewanych o zwiększanie ryzyka wystąpienia AMD. 2. Czy choroba jest wyrokiem? Czy możemy jej zapobiegać lub skutecznie ją leczyć? prof. dr hab. n. med. Andrzej Stankiewicz prezes Stowarzyszenia AMD Metody leczenia uzależnione są od typu AMD, czyli od postaci wysiękowej lub suchej. Leczenie postaci suchej AMD sprowadza się do leczenia zapobiegawczego pod postacią suplementacji diety. Badania kliniczne potwierdziły, że podaż antyoksydantów zmniejsza ryzyko rozwoju suchego AMD oraz przejścia w formę wysiękową AMD o 25%. Postać wysiękowa ma przebieg znacznie bardziej gwałtowny i częściej prowadzi do ciężkiej utraty widzenia. Uznanymi metodami leczenia wysiękowego AMD do chwili obecnej są: laseroterapia (wybrana, niewielka grupa pacjentów), terapia fotodynamiczna i iniekcje doszklistkowe inhibitorów anty-vegf. Przed wprowadzeniem iniekcji doszklistkowych celem naszego leczenia było zatrzymanie lub spowolnienie rozwoju AMD. Dopiero wprowadzenie iniekcji do ciała szklistego (zastrzyków do oka) dało pacjentom z wysiękowym AMD szanse nie tylko na stabilizację choroby, lecz również na poprawę widzenia, którą obserwujemy u ponad 30% chorych. Trzeba jednak pamiętać, że metodę leczenia wybiera się indywidualnie w zależności od postaci AMD i jej zawansowania. 3. W jakim kierunku będą się rozwijały metody leczenia AMD w przyszłości? W chwili obecnej największe nadzieje pokłada się w badaniach genetycznych oraz w wykorzystaniu komórek macierzystych w leczeniu AMD. Są to niestety badania słabo zaawansowane i możemy jedynie przypuszczać, że ich skuteczność będzie większa niż obecnie stosowanych.

5 NIEZALEŻNY DODATEK TEMATYCZNY DYSTRYBUOWANY WRAZ Z DZIENNIKIEM GAZETą prawną inspiracje 3KROK nie ReZygnuJ Z SieBie 6 RADY DLA STAWÓW G5 Oblicza schorzeń kości i stawów Pytanie: Czy to prawda, że szybko rośnie liczba osób dotkniętych reumatyzmem? Odpowiedź: Już dziś problem ten dotyczy 9 mln polaków, a specjaliści przewidują, że będzie ich znacznie więcej. Mówi się, że reumatyzm stanie sie plagą XXI wieku. W Polsce najczęściej występuje zwyrodnienie stawów, na które cierpi około 5 mln osób oraz reumatoidalne zapalenie stawów, które dotknęło ponad 400 tys. chorych. Reumatyzm może zaatakować każdy staw, może przenieść się także na tzw. tkanki miękkie oraz być sprawcą niedomagania narządów, np. serca. Lista winowajców Do często spotykanych schorzeń stawów należy choroba zwyrodnieniowa (jest następstwem zużywania się chrząstki pokrywającej powierzchnie kości tworzących stawy), reumatoidalne zapalenie stawów (rozwija się gdy dochodzi do stanu zapalnego błony maziowej, dzięki której możemy poruszać stawami), zesztywniające zapalenie stawów kręgosłupa (objawia się poranna sztywnością w dolnej części pleców), dna moczanowa (defekt przemiany materii, który charakteryzuje odkładanie się w stawach kryształków kwasu moczowego), reumatyzm tkanek miękkich (stan zapalny powstający w miejscu, gdzie mięsień przyrasta do kości). Sposób terapii w chorobach reumatycznych musi być dobieramy FAKTY Fakty o reumatyzmie Na choroby reumatyczne, do których zalicza się także schorzenia stawów cierpi ponad 7 mln Polaków. Trzy razy częściej są to kobiety, które mają różne postaci choroby zwyrodnieniowej. Do chorób reumatycznych zaliczają ponad 120 schorzeń, które różnią się przyczynami, objawami, rokowaniami i sposobem leczenia. To nie jest tylko problem starszych osób. Reumatyzm może zaatakować w dzieciństwie, wieku dojrzałym (30-40 lat) lub starszym. Reumatyzm może zaatakować każdy staw oraz być sprawcą niedomagania serca. dr n. med. Adam Ogonowski specjalista ortopedii, traumatologii i rehabilitacji medycznej Z powodu reumatyzmu wystawia się połowę zwolnień lekarskich, co prowadzi do utraty około 2 proc. dochodu narodowego brutto. W Polsce z powodu chorób reumatycznych na renty inwalidzkie trafiło 1,5 mln osób. Odkręcenie nakrętki ze słoika wymaga pracy aż 20 stawów. By zagrać w siatkówkę musimy zaangażować ich ponad 100. Jeśli stawy są zdrowe nie stanowi to problemu. gimnastyka może mieć formę miłej zabawy. fot.: istock indywidualnie dla każdego pacjenta. To podstawa. Ale równie ważną jak stosowanie środków farmakologicznych jest rehabilitacja, systematyczne ćwiczenie i odpowiedni styl życia. Ogólnie rzecz ujmując, leczenie ma za zmniejszyć lub całkowicie usunąć ból, utrzymać jak najdłużej funkcję stawów i powstrzymać zachodzące w nim zmiany zwyrodnieniowe. Osłabione kości Poważnym problemem osób starszych jest także osteoporoza. Istotą choroby jest bezbolesna utrata tkanki kostnej i zniszczenie struktury kości. Podstawowym badaniem, które pozwala ja rozpoznać jest densytometria, czyli pomiar gęstości minerałów, z których zbudowane są kości. Najczęściej wykonuje się badanie kręgosłupa lędźwiowego, kości udowej w okolicy stawu biodrowego. Badanie jest bezbolesne i nieszkodliwe dla zdrowia. Wśród przyczyn choroby wymienia się płeć (po 50. roku życia co 3 kobieta i co 5 mężczyzna choruje), wiek (utrata masy kości nasila się, gdy organizm przestaje produkować hormony płciowe), rasę (biali są 4 razy bardziej podatni na osteoporozę), sylwetkę (częściej chorują osoby szczupłe), geny, dietę (kto stronił od mleka i jego przetworów nie osiągnął wysokiej masy kostnej), kawę, alkohol, papierosy, zaburzenia hormonalne, nowotwory oraz używanie leków sterydowych. AnnA JArosz ćwicząc na nierównej powierzchni trzeba mieć buty usztywniające stawy skokowe. Bądź aktywny Ruch to doskonała metoda, która pozwala wzmoc- 1 nić kości, mięśni, utrzymać prawidłową ruchomości stawów i zapobiegać ich zesztywnieniu. Stawom służy nie tylko regularne uprawianie sportu. unikaj przeciążeń Zbyt intensywne, ćwiczenia (np. dźwiganie cięża- 2 rów) mogą nadwerężać stawy, sprzyjać ich urazom i powodować ból. Panie, które noszą zakupy, powinny rozłożyć je do dwóch siatek, by w każdej ręce znalazło się mniej więcej tyle samo kilogramów. To uchroni stawy barków, nadgarstków i kolan przed uszkodzeniami. noś wygodne buty Najlepsze dla kości i stawów są buty z elastyczną 3 podeszwą, która amortyzuje wstrząsy powstające podczas stąpania. Wysokie obcasy zmuszają kości stopy i kostki do nienaturalnego ustawienia się. Efektem jest silny ból i obrzęk stóp. Odżywiaj stawy W diecie korzystnej dla 4 stawów nie powinno brakować półtłustego nabiału, np. kilku łyżek twarogu, szklanki mleka, jogurtu czy kefiru. Nabiał to źródło białka, które jest budulcem budulca dla chrząstki stawowej. Dolegliwości stawowe mogą nasilać tłuszcze zwierzęce, bo utrudniają wchłanianie białek potrzebnych do budowy stawów. Ogranicz używki alkohol, mocna kawa i herbata przyśpieszają utratę 5 wapnia zmniejszają przyswajanie białka. Kofeina obniża też wchłanianie wapnia z jedzenia, więc nie pijmy jej bezpośrednio po posiłkach. nie uprawiaj przygodnego seksu To może się zakończyć zakażeniem chlamydiami. 6 Te drobnoustroje bywają przyczyną reaktywnego zapalenia stawów, nazywanego także zespołem Reitera. Chlamydie tak przestrajają odporność organizmu, że zaczyna on niszczyć stawy, także te w kręgosłupie. Chorobę leczy się antybiotykami i lekami przeciwzapalnymi.

6 G6 NIEZALEŻNY DODATEK TEMATYCZNY DYSTRYBUOWANY WRAZ Z DZIENNIKIEM GAZETą prawną sylwetki Widok starszej osoby, która zmierza dziarskim krokiem przez ulice i rozmawia przez telefon komórkowy, to nie film science fiction. Dziś to raczej nic nadzwyczajnego. A jeśli senior nie jest miłośnikiem nowinek technologicznych to ma na rynku dostęp do telefonów tworzonych tylko z myślą o nim. PROSTE JEST PIĘKNE REKLAMA przyjaciel seniora już dawno minęły czasy, kiedy to telefony komórkowe były kupowane jako prezent dla dzieci. Bo moda, bo nowość, wreszcie albo przede wszystkim dlatego, żeby mieć z pociechami kontakt. Tylko dlaczego zapomniano wówczas o rodzicach kupujących? Oni przecież też potrzebowali kontaktu. Nie tylko zresztą ze swoimi bliskimi, ale także gdy potrzebowali pomocy. Nieprawdą jest twierdzenie, że telefon komórkowy dla seniorów to pomysł nietrafiony, bo sobie nie poradzą z nowością technologiczną. Nic bardziej błędnego. Komórka na Dzień Dziadka, czy Dzień Babci to nie tylko nie jest przesada, ale bardzo praktyczny prezent. Trzeba tylko pamiętać, że wzrok i słuch już nie ten, więc mały ekran nie wchodzi w grę, a wesołe muzyczki można pomylić z grającym radiem. Potrzebny głośny dzwonek, który senior bez problemu rozpozna. Telefony komórkowe dla seniorów to nowość, ale błyskawicznie zdobywająca rynek. na ratunek telefon Czy redaktora Tomasza Raczka można uznać za przepowiadacza przyszłości? Chyba nie, ale to właśnie on dekadę temu na łamach tygodnika Wprost sugerował, że producenci telefonów komórkowych pomijają ogromną grupę odbiorców, jaką są seniorzy. Sugerował wprowadzenie urządzeń z dużymi klawiszami, głośnymi dzwonkami i czytelnymi wyświetlaczami. Takie też są telefony dla seniorów. Jednak ich najważniejszą cechą jest przycisk alarmowy, lub jak kto woli ratunkowy. To duży czerwony klawisz na tylnej pokrywie telefonu zazwyczaj z serduszkiem, lub napisem SOS. Jego wciśnięcie powoduje uruchomienie telefonu w trybie głośnomówiącym nawet przy zablokowanej klawiaturze. Telefon sam wybierze pierwszy z numerów z listy ratunkowej (np. kogoś z rodziny). Brak połączenia skutkuje próbą jego nawiązania z kolejnym numerem z listy. Jeśli taka lista telefonów ratunkowych nie zostanie stworzona urządzenie automatycznie połączy się z numerem ratunkowym 112. W ten sposób seniorzy mogą wezwać pomoc np. w momencie zasłabnięcia, lub gdy upadną i mają problemy ze wstaniem. Operatorzy z pomocą Także operatorzy zdają sobie sprawę, że pozyskiwanie młodych abonentów nie będzie trwało w nieskończoność. Pierwszym prostym telefonem dostępnym w sieci Era była Motorola F3, która oferowała dzwonienie, wysyłanie SMSów zegarek i budzik. Za to miała spory wyświetlacz i duże klawisze. Siecią skierowaną do seniorów (skupionych głównie wokół Rodziny Radia Maryja) jest wrodzinie. Telefon dla Seniora to aparat przeznaczony głównie do prowadzenia rozmów i wysyłania oraz odbierania SMS-ów. Konrad mróz pr Specialist, ERA Segment przyszłości Seniorzy to przyszłościowy sektor dla producentów telefonów komórkowych i mobilnych operatorów. To nie żart, ani paradoks, ale życie. W Europie Zachodniej, a także w Polsce społeczeństwo się starzeje (choć po ostatnim kryzysie mamy w Plsce babyboom). W naszym kraju docelowa grupa producentów telefonów dla seniorów to 65+, czyli 5 proc. pokolenia. W twardych liczbach oznacza to 250 tys. potencjalnych nowych użytkowników telefonów komórkowych. W tej chwili. Nie wszyscy są jednak gotowi od razu przyjąć nowinki technologiczne, czasem czują wewnętrzny opór przed korzystaniem z mobilnego telefonu, gdyż obawiają się, że nie poradzą sobie z techniką i że to skok na zbyt głęboką wodę. Z przeprowadzonych badań wynika, że seniorzy zamiast wielofunkcyjności liczą na uzyskanie wskazówek, a najważniejsze są jakość i łatwość obsługi telefonu. Takie też są cechy telefonów dla seniorów. W przyszłości telefony komórkowe dla osób starszych będą miały o wiele więcej funkcji. Jednym z możliwych zastosowań jest użycie telefonów komórkowych do monitorowania danych medycznych. Rozwiązania tego typu w Polsce mocno rozwija operator komórkowy Plus. MArCIn KWAŚnIAK Znana dotąd z obsługujących dwie karty SIM i oraz z korzystnych cen za telefony wrocławska firma myphone włączyła się do walki o względy seniorów już dawno. Jednak nie jest to jedyna grupa docelowa, o jakiej myphone myśli. Seria myphone Simple Life obejmuje znacznie szersze spektrum odbiorców. Telefony tej serii skierowane są do tych, co nie przepadają za naszpikowanymi elektroniką cudeńkami, których bez instrukcji obsługi nie da się używać. myphone przy zachowaniu nowoczesnego wzornictwa postawił na łatwość użytkowania i solidność obudowy. Najnowszym i sztandarowym modelem serii myphone Simple Life jest 1070 chiaro. Ze względu na łatwość obsługi, ale także dodatkowe funkcje (kalkulator, radio, organizer) może być używany przez osoby lubiące proste i użyteczne telefony komórkowe. Przycisk SOS na tylnej pokrywie oraz duże klawisze sprawiają, że z tego samego powodu może być używany przez Seniorów. Dla nich przygotowany został specjalnie model 1040 senior. Oprócz prostoty funkcji myphone postawił też na wygląd senior przypomina telefon stacjonarny. Ma stację dokującą, która pełni jednocześnie funkcję ładowarki. Trzecim modelem z serii myphone Simple Life (choć chronologicznie pierwszym, który ujrzał światło dzienne) jest już 1050 Simply. Niebawem pojawią się kolejne telefony z tej serii jak to myphone y, z obsługą dwóch kart SIM.

7 NIEZALEŻNY DODATEK TEMATYCZNY DYSTRYBUOWANY WRAZ Z DZIENNIKIEM GAZETą prawną nowości Wzrok najważniejszy SZAnuJmy 4KROK SZAnuJmy wzrok G7 zmysł Pytanie: Czy choroby oczu wynikają tylko z wad narządu wzroku? Odpowiedź: Nie. Mogą być wywołane przez choroby ogólnoustrojowe, np. cukrzycę, zaburzenia układu krążenia, infekcje bakteryjne i wirusowe, a także przez urazy. Nie szanujemy wzroku. Tymczasem jego osłabienie lub utrata są przyczyną inwalidztwa i niesamodzielności. Wiele chorób oczu rozwija się skrycie, np. zawężając pole widzenia. Początkowo nie zauważamy zmian, aż pewnego dnia widzimy, jak przez dziurkę od klucza. Wtedy na pomoc bywa za późno. Zaćma (katarakta) to choroba, na którą cierpi około 20 milionów ludzi na świecie. Każde zmętnienie soczewki, niezależnie od upośledzenia widzenia, nazywane jest zaćmą. Pierwsze sygnały: Masz wrażenie, że patrzysz przez brudną lub zamgloną szybę. Jeżeli nosisz okulary będziesz przecierać szkła jakby były brudne. Wieczorem światła i lśniące przedmioty mają błyszczącą poświatę. Jeżeli choroba nie jest leczona, źrenice staną się szare, a nie czarne, jak w zdro wym oku. Chory zacznie odróżniać tylko światło i ciemność. O rozwijaniu się zaćmy może świadczyć też szybki postęp krótkowzroczności. U specjalisty: dowiesz się na jaka zaćmę cierpisz. Całkowita uniemożliwia widzenie, ponieważ promienie światła nie przedostają się w głąb oka. Zaćma częściowa to taka, która pozwala widzieć tylko fragmenty wyrazu w książce lub obrazu. Jeżeli fragmenty obserwowanego obrazu postrzegasz wyraźnie, jakbyś patrzył przez dziurkę od klucza to znak, że masz tzw. zaćmę jądrową. Aby stwierdzić chorobę lekarz zbada dno oka. Często konieczne bywa przeprowadzenie innych badań, zwłaszcza USG. DR n. med. PiOTR FRyCZKOwSKi Leczenie: Stosuje się preparaty poprawiające metabolizm soczewki: m.in. witaminę PP, A, związki jodu, wapnia, potasu oraz leki hamujące mętnienie soczewki. Radykalnym rozwiązaniem jest operacja polegająca na usunięciu zmętniałej soczewki. Standardem jest fotoemulsyfikacja zaćmy przez małe cięcie (2 mm) z wszczepieniem soczewki zwijalnej. Nie operuje się obu oczy na raz. Drugie poddaje się zabiegowi, gdy pierwsze odzyska ostrość widzenia. Jaskra dotyka ludzi w każdym wieku i długo nie daje objawów. Nieleczona prowadzi do utraty wzroku. Pierwsze sygnały: Trudno je zaobserwować. Jaskra prosta może się rozwinąć bez przyczyny, zaś wtórna bywa następstwem urazu, zapalenia oka oraz zaćmy. Łatwo zaobserwować ostry atak jaskry. Po kilku godzinach oko boli, jest twarde i czerwone, wewnątrz podnosi się bardzo ciśnienie, co prowadzi do obrzęku rogówki. Chory widzi tęczowe koła. U specjalisty: Jaskrę można odziedziczyć. Zagrożeni nią co dwa lata powinni kontrolować wzrok. Tylko lekarz może rozpoznać rodzaj jaskry, dobrać leki, bądź zdecydować o operacji. Leczenie: Niezależnie od rodzaju jaskry jest tylko jeden sposób jej le czenia obniżanie ciśnieniaw środku oka. Można to robić za pomocą leków lub operacyjnie. Dobrze kontrolowana jaskra pozwala zachować widzenie do starości. AnnA JArosz NA CO CIERPIĄ OCZY Krótkowzroczność wynika ze zbyt dużych rozmiarów przedniej lub tylnej części oka i nadmiernej siły mięśni. Krótkowidz przysuwa wszystko bliżej oczu. Wadę korygują okulary o mocy, np. minus 3 dioptrie. Wada ujawnia się w okresie dojrzewania. nadwzroczność (dalekowzroczność) może wynikać z małych rozmiarów przedniej i tylnej części oka lub niedostatecznej siły mięśni. Dalekowidz źle widzi z bliska. Wadę korygują soczewki lub okulary, których moc określa się, np. plus 3. Astygmatyzm Widziany obraz jest nieostry. Jeśli chory patrzy na krzyż, wyraźnie widzi tylko jedno jego ramię pionowe lub poziome. To astygmatyzm regularny. Wadę korygują okulary z soczewkami cylindrycznymi. Astygmatyzm nieregularny to skutek urazu oka. Koryguje się go szkłami lub żelami okulistycznymi, które wyrównują powierzchnie rogówki.

8 G8 NIEZALEŻNY DODATEK TEMATYCZNY DYSTRYBUOWANY WRAZ Z Dziennikiem gazetą prawną inspiracje Jak nie przytyć podczas menopauzy Brak snu Gdy nie śpisz, często w nocy podjadasz. Poza tym, gdy organizm nie odpoczywa w nocy nie wyrównuje się poziom hormonów odpowiedzialnych za apetyt rano wstajesz bardziej głodna. Stres Narażony na stres organizm wydziela kortyzol, hormon stresu, który zwiększa apetyt. Mamy wówczas większa ochotę na wysokokaloryczne przekąski. Pytanie: Czy to prawda, że pierwsze niekorzystne zmiany zachodzą w układzie hormonalnym kobiety juz po 35 roku życia? Odpowiedź: Z pierwszymi zmianami w układzie hormolanym mamy do czynienia już pomiędzy 35, a 45 rokiem życia. Menopauza to naturalny proces w życiu kobiety, który może być równie atrakcyjny, jak dojrzewanie czy czas największej płodności. Ale to od pań zależy czy będą to lata pełne nowych wyzwań, atrakcyjne, czy też chwile polegające na wycofaniu się z życia. Wbrew powszechnej opinii przekwitanie nie jest koszmarem, który trzeba jakoś przetrwać. Stopniowe wygasanie funkcji jajników, rozchwianie równowagi hormonalnej niesie ze sobą wiele zmian. Nie zawsze są one miłe i korzystne dla kobiety. Ale na wszystko jest rada. Jak więc żyć z menopauzą w zgodzie. Przede wszystkim trzeba ją poznać, a potem odpowiedzieć sobie na pytanie: co mogę zrobić, aby pokonać tę życiową barierę, pozostać piękną, uroczą i nadal atrakcyjna dla partnera kobietą. Jak to się zaczyna Ginekolodzy twierdzą, że pierwsze niekorzystne zmiany zachodzą w układzie hormonalnym kobiety już po ukończeniu 35. roku życia. Wtedy to zaczyna się kilkunastoletni okres przejściowy między wiekiem rozrodczym a starością. To czas klimakterium, który polega na stopniowym wygasaniu funkcji hormonalnej jajników. Najwięcej zmian w układzie hormonalnym zachodzi jednak po roku życia. Proces ten, potocznie nazywany przekwitaniem składa się z trzech etapów: Okres przedmenopauzalny pojawia się około 45. roku życia. Już wtedy mogą wystąpić nieregularne miesiączki, uderzenia gorąca, nocne poty, kłopoty z koncentracją, nagłe zmiany nastroju, depresja, czyli tzw. objawy wypadowe oraz mniejsze zainteresowanie seksem. Menopauza z medycznego punktu widzenia oznacza ostatnia w życiu kobiety miesiączkę, która występuje około 50 roku życia. Okres pomenopauzalny, Kiedy to oprócz objawów wypadowych dochodzi do utraty masy kostnej i wzrostu poziomu cholesterolu. W kolejnych latach może się rozwinąć osteoporoza, miażdżyca, choroba niedokrwienna serca, nowotwory piersi i narządu rodnego, choroba Alzheimera. Kolejne dolegliwości to nietrzymanie Z menopauzą można żyć w zgodzie Wbrew powszechnej opinii przekwitanie nie jest koszmarem, który trzeba jakoś przetrwać. fot: istock Menopauza to nie jesień życia moczu, częstsze infekcje pęcherza i dróg rodnych, zcieńczenie skóry i zmarszczki. Działaj nie zwlekaj! Poważnym problemem osób starsczymonalne, nowotwory oraz używanie leków sterydowych. Kuracja na miarę Hormonalna terapia zastępcza polega na uzupełnieniu niedoboru hormonów wytwarzanych przez jajniki, których funkcje w okresie menopauzy wygasają. Każdy preparat musi być indywidualnie dostosowany nie tylko do zdrowotnych potrzeb kobiety, ale też jej preferencji. Musi być dobrana odpowiednia jego dawka, a także sposób jego przyjmowania. Decydując się na terapie hormonalną trzeba zmienić styl życia. Potrzebna jest zmiana diety na lekkostrawną, więcej ruchu, w przypadku nadwagi rozpoczęcie odpowiedniej diety odchudzającej i co bardzo ważne rzucenie palenia. Kiedy zacząć terapię Najkorzystniejsze jest rozpoczęcie HTZ już w okresie przedmenopauzalnym. Każda kobieta powinna razem z lekarzem dokonać rachunku zysku i strat. Po stronie strat z pewnością wystąpi ryzyko zachorowania na niektóre nowotwory. Warto jednak dodać, że terapia hormonalna nie wywołuje raka, a tylko może przyspieszyć rozwój już toczącego się procesu nowotworowego. Ale po stronie zysków miło zapisać poprawę kondycji skóry, mniej zmarszczek, lepsze nawilżenie śluzówek w jamie ustnej, oczach, współżycie płciowe nie jest bolesne i kobieta jest nim bardziej zainteresowana. A może hormony roślinne W okresie menopauzy terapię hormonalną stosuje około 6 proc. kobiet. Jednak przeciwniczki klasycznej terapii hormonalnej sięgają chętnie po hormony roślinne, nazywane fitohormonami. Ich zaletą jest to, że łagodzą wypadowe objawy menopauzy, jak poty, bezsenność i in. Ich wadą natomiast to, że nie zapobiegają chorobom rozwijającym się w okresie menopauzy. W mniejszych lub większych ilościach znajdują się one w 500 roślinach. U nas najbardziej dostępna jest królowa fitoestrogenów soja. Są też farmaceutyczne preparaty sojowe dostępne w aptekach bez recepty. Ale niektóre z nich, np. zawierające ziele niepokalanka, obniżają popęd płciowy. Anna Jarosz Antydepresanty Przyjmowane z powodu obniżonego nastroju są w 25 proc. sprawcami nadwagi. Powodem jest zatrzymanie wody w organizmie i zwiększony apetytu, gdy zły nastrój minie po połknięciu tabletki. Niedoczynność tarczycy Często występuje u panów po 50. roku życia. Choroba powoduje spowolnienia metabolizmu, a więc także tycie. Leczenie choroby redukuje nadwagę. Rzucenie palenia Ze wszech miar zdrowe i polecane, może być przyczyną tycia. Nikotyna zmniejsza apetyt, więc jeśli rzucisz palenie, będziesz stale głodna. Poza tym, nikotyna przyśpiesza przemianę, ale i sprawia, że jedzenie nie ma smaku. Po zerwaniu z nałogiem więcej jesz, bo wszystko jest smaczniejsze. Jedz pięć razy dziennie Jedz więc częściej, a mniej. Dzięki temu przyspieszysz przemianę materii i bez wysiłku spalisz tłuszcz (zwłaszcza ten z okolic brzucha). Jedz tak, byś nie czuła się głodna, najlepiej co 2 3 godziny. Rozgrzewaj ciało Gdy jest ci zimno, masz większy apetyt. Dlatego chętniej sięgasz po energetyzujące dania. Błąd! Codziennie postaraj się zjeść co najmniej jeden ciepły posiłek, by się rozgrzać. Może to być, np. kubeczek zupy jarzynowej bez zasmażki i śmietany. Szczególnie ważne, w ramach profilaktyki osteoporozy u pań po menopauzie, są wapń i witamina D umożliwiająca jego wchłanianie z jelit. Pamiętajmy więc o kefirach, maślankach i jogurtach (z niską zawartością tłuszczu), które są jednocześnie produktami o dość niskiej kaloryczności.

- AMD tzw. mokre, wilgotne (związane z powstawaniem nowych naczyń krwionośnych)

- AMD tzw. mokre, wilgotne (związane z powstawaniem nowych naczyń krwionośnych) Zwyrodnienie plamki żółtej - AMD Zwyrodnienie plamki żółtej (AMD - Age-Related Macular Degeneration) jest bardzo częstą przyczyną nieodwracalnej utraty wzroku u osób po 50 roku życia. Częstość występowania

Bardziej szczegółowo

AKADEMIA SKUTECZNEJ SAMOKONTROLI W CUKRZYCY

AKADEMIA SKUTECZNEJ SAMOKONTROLI W CUKRZYCY AKADEMIA SKUTECZNEJ SAMOKONTROLI W CUKRZYCY Aktywność fizyczna glukometr glukometr glukometr glukometr glukometr skrocona 8 str broszura aktywnosc fizyczna.indd 1 2013-05-09 14:12:46 AKTYWNOŚĆ FIZYCZNA

Bardziej szczegółowo

Cukrzyca Epidemia XXI wieku Debata w Wieliczce www.seniorizdrowie.pl

Cukrzyca Epidemia XXI wieku Debata w Wieliczce www.seniorizdrowie.pl Projekt jest współfinansowany ze środków Ministerstwa Pracy i Polityki Społecznej w ramach Programu Operacyjnego Fundusz Inicjatyw Obywatelskich na lata 2014 2020 Cukrzyca Epidemia XXI wieku Debata w Wieliczce

Bardziej szczegółowo

Co to jest cukrzyca?

Co to jest cukrzyca? Co to jest cukrzyca? Schemat postępowania w cukrzycy Wstęp Cukrzyca to stan, w którym organizm nie może utrzymać na odpowiednim poziomie stężenia glukozy (cukru) we krwi. Glukoza jest głównym źródłem energii

Bardziej szczegółowo

4 JUNIOR PHARMA PREZENTUJE. suplementy stworzone z myślą o najmłodszych sportowcach

4 JUNIOR PHARMA PREZENTUJE. suplementy stworzone z myślą o najmłodszych sportowcach 4 JUNIOR PHARMA PREZENTUJE suplementy stworzone z myślą o najmłodszych sportowcach JESTEŚ RODZICEM MŁODEGO SPORTOWCA? Czy Twoje dziecko uczęszcza na treningi minimum 2 razy w tygodniu? Zdarzyło się, że

Bardziej szczegółowo

Żywność. zapewnia prawidłowe funkcjonowanie. poprawia samopoczucie

Żywność. zapewnia prawidłowe funkcjonowanie. poprawia samopoczucie Warsztaty żywieniowe Żywność buduje i regeneruje dostarcza energii zapewnia prawidłowe funkcjonowanie poprawia samopoczucie Żaden pojedynczy produkt nie dostarczy Ci wszystkiego, czego potrzebujesz dlatego

Bardziej szczegółowo

AKADEMIA SKUTECZNEJ SAMOKONTROLI W CUKRZYCY. Powikłania cukrzycy Retinopatia

AKADEMIA SKUTECZNEJ SAMOKONTROLI W CUKRZYCY. Powikłania cukrzycy Retinopatia AKADEMIA SKUTECZNEJ SAMOKONTROLI W CUKRZYCY Powikłania cukrzycy Retinopatia PRZEWLEKŁE POWIKŁANIA CUKRZYCY Cukrzyca najczęściej z powodu wieloletniego przebiegu może prowadzić do powstania tak zwanych

Bardziej szczegółowo

Europejski Tydzień Walki z Rakiem

Europejski Tydzień Walki z Rakiem 1 Europejski Tydzień Walki z Rakiem 25-31 maj 2014 (http://www.kodekswalkizrakiem.pl/kodeks/) Od 25 do 31 maja obchodzimy Europejski Tydzień Walki z Rakiem. Jego celem jest edukacja społeczeństwa w zakresie

Bardziej szczegółowo

Zadbaj o swoje zdrowie już dziś

Zadbaj o swoje zdrowie już dziś Zadbaj o swoje zdrowie już dziś Jurata Jurkun Specjalista ds. odżywiania i kontroli wagi Centrum Zdrowego Odżywiania i Kontroli Wagi w Suwałkach Zmiany cywilizacyjne Zmiany cywilizacyjne Transport Zbiory

Bardziej szczegółowo

CMC/2015/03/WJ/03. Dzienniczek pomiarów ciśnienia tętniczego i częstości akcji serca

CMC/2015/03/WJ/03. Dzienniczek pomiarów ciśnienia tętniczego i częstości akcji serca CMC/2015/03/WJ/03 Dzienniczek pomiarów ciśnienia tętniczego i częstości akcji serca Dane pacjenta Imię:... Nazwisko:... PESEL:... Rozpoznane choroby: Nadciśnienie tętnicze Choroba wieńcowa Przebyty zawał

Bardziej szczegółowo

Kręgozmyk, choroba Bechterowa, reumatyzm stawów, osteoporoza

Kręgozmyk, choroba Bechterowa, reumatyzm stawów, osteoporoza Kręgozmyk, choroba Bechterowa, reumatyzm stawów, osteoporoza Kręgozmyk (spondylolisteza) - jest to zsunięcie się kręgu do przodu (w kierunku brzucha) w stosunku do kręgu położonego poniżej. Dotyczy to

Bardziej szczegółowo

Ekstrakt z Chińskich Daktyli TIENS. Doskonałe odżywienie krwi i ukojenie nerwów

Ekstrakt z Chińskich Daktyli TIENS. Doskonałe odżywienie krwi i ukojenie nerwów Ekstrakt z Chińskich Daktyli TIENS Doskonałe odżywienie krwi i ukojenie nerwów Lekarze z Chin uważają, że owoce głożyny znane jako chińskie daktyle pomagają zachować sprawność, poprawiają odporność, wspomagają

Bardziej szczegółowo

Uzależnienia. Nabyta silna potrzeba zażywania jakiejś substancji.

Uzależnienia. Nabyta silna potrzeba zażywania jakiejś substancji. Uzależnienia Nabyta silna potrzeba zażywania jakiejś substancji. Termin uzależnienie jest stosowany głównie dla osób, które nadużywają narkotyków, alkoholu i papierosów. Używki Wszystkie używki stanowią

Bardziej szczegółowo

NADCIŚNIENIE ZESPÓŁ METABOLICZNY

NADCIŚNIENIE ZESPÓŁ METABOLICZNY NADCIŚNIENIE ZESPÓŁ METABOLICZNY Poradnik dla pacjenta i jego rodziny Konsultacja: prof. dr hab. med. Zbigniew Gaciong CO TO JEST ZESPÓŁ METABOLICZNY Nadciśnienie tętnicze (inaczej podwyższone ciśnienie

Bardziej szczegółowo

Żel antycellulitowy ŻEL ANTYCELLULITOWY. Czym jest cellulit? INFORMACJE OGÓLNE

Żel antycellulitowy ŻEL ANTYCELLULITOWY. Czym jest cellulit? INFORMACJE OGÓLNE Czym jest cellulit? cellulit= skórka pomarańczowa = nierównomierne rozmieszczenie tkanki tłuszczowej, wody i produktów przemiany materii w tkankach skóry, widoczne wgłębienia i guzkowatość skóry, występująca

Bardziej szczegółowo

CaniAge. CaniAge. Tabletki

CaniAge. CaniAge. Tabletki CaniAge Tabletki CaniAge Preparat uzupełniający dla psów do leczenia i zapobiegania schorzeniom wieku starczego oraz niewydolności ukł. krążenia (kompleks witalny) > Zastosowanie CaniAge Pomóż swojemu

Bardziej szczegółowo

Ulotka informacyjna. Apo-lutea

Ulotka informacyjna. Apo-lutea Ulotka informacyjna Apo-lutea Supelement diety Co to jest preparat Apo-Lutea i w jakim celu się go stosuje Skład suplementu diety Apo-Lutea został starannie skomponowany, aby w pełni uzupełnić dietę o

Bardziej szczegółowo

Co to jest cukrzyca?

Co to jest cukrzyca? CEL/75/11/09 Co to jest cukrzyca? Schemat postępowania w cukrzycy Wstęp Cukrzyca to stan, w którym organizm nie może utrzymać na odpowiednim poziomie stężenia glukozy (cukru) we krwi. Glukoza jest głównym

Bardziej szczegółowo

ZASADY ZDROWEGO ŻYWIENIA ANETA SADOWSKA

ZASADY ZDROWEGO ŻYWIENIA ANETA SADOWSKA ZASADY ZDROWEGO ŻYWIENIA ANETA SADOWSKA I PATRYCJA SZAFRAŃSKA HASŁO PORADNIKA Nie wystarczy jeść - należy się odżywiać - to mądre słowa. Nie należy wpychać w siebie wszystkiego co jest na stole, czy w

Bardziej szczegółowo

PROMOCJA ZDROWIA TO PROCES

PROMOCJA ZDROWIA TO PROCES STAROSTWO POWIATOWE W ŚWIDNICY WYDZIAŁ ZDROWIA 2007 r. Opracowała Barbara Świętek PROMOCJA ZDROWIA TO PROCES UMOŻLIWIAJĄCY JEDNOSTKOM, GRUPOM, SPOŁECZNOŚCIĄ ZWIĘKSZENIE KONTROLI NAD WŁASNYM ZROWIEM I JEGO

Bardziej szczegółowo

(+) ponad normę - odwodnienie organizmu lub nadmierne zagęszczenie krwi

(+) ponad normę - odwodnienie organizmu lub nadmierne zagęszczenie krwi Gdy robimy badania laboratoryjne krwi w wyniku otrzymujemy wydruk z niezliczoną liczbą skrótów, cyferek i znaków. Zazwyczaj odstępstwa od norm zaznaczone są na kartce z wynikami gwiazdkami. Zapraszamy

Bardziej szczegółowo

Warsztaty dla Rodziców. Wiosenne śniadanie. Warszawa 26.05.2015 r.

Warsztaty dla Rodziców. Wiosenne śniadanie. Warszawa 26.05.2015 r. Warsztaty dla Rodziców Wiosenne śniadanie Warszawa 26.05.2015 r. Urozmaicenie Uregulowanie Umiarkowanie Umiejętności Unikanie Prawidłowe żywienie 7 zasad wg prof. Bergera + Uprawianie sportu + Uśmiech

Bardziej szczegółowo

Jaskra nie boli kradnie wzrok. społeczna kampania edukacyjna

Jaskra nie boli kradnie wzrok. społeczna kampania edukacyjna Jaskra nie boli kradnie wzrok społeczna kampania edukacyjna O kampanii Jaskra nie boli kradnie wzrok Kampania zainaugurowana w marcu 2015 r. podczas Światowego Tygodnia Jaskry Odpowiedź na niską wykrywalność

Bardziej szczegółowo

Leczenie bezdechu i chrapania

Leczenie bezdechu i chrapania Leczenie bezdechu i chrapania Bezdech senny, to poważna i dokuczliwa choroba, dotykająca ok. 4% mężczyzn i 2% kobiet. Warto więc wykonać u siebie tzw. BADANIE POLISOMNOGRAFICZNE, które polega na obserwacji

Bardziej szczegółowo

ZMIANY W ORGANIZMIE SPOWODOWANE PICIEM ALKOHOLU

ZMIANY W ORGANIZMIE SPOWODOWANE PICIEM ALKOHOLU ZMIANY W ORGANIZMIE SPOWODOWANE PICIEM ALKOHOLU ( na podstawie artykułu zamieszczonego na portalu internetowym www.wp.pl zebrał i opracował administrator strony www.atol.org.pl ) Przewlekłe nadużywanie

Bardziej szczegółowo

PORADNIK DLA OPIEKUNÓW OSÓB STARSZYCH

PORADNIK DLA OPIEKUNÓW OSÓB STARSZYCH PORADNIK DLA OPIEKUNÓW OSÓB STARSZYCH Co mam zrobić gdy podopieczny skarży się na boleści? Co zrobić gdy zachoruje? Jak opiekować się osobą z Alzheimerem, Demencją czy inna chorobą? Jakie problemy mogą

Bardziej szczegółowo

Podczas gotowania część składników przedostaje się do wody. Część składników ulatnia się wraz z parą (głównie witamina C).

Podczas gotowania część składników przedostaje się do wody. Część składników ulatnia się wraz z parą (głównie witamina C). Podczas gotowania część składników przedostaje się do wody. Część składników ulatnia się wraz z parą (głównie witamina C). Wzrost temperatury redukuje poziom większości składników odżywczych. Surowy por

Bardziej szczegółowo

WITAMINY DLA DIABETYKÓW

WITAMINY DLA DIABETYKÓW WITAMINY DLA DIABETYKÓW Witaminy dla diabetyków: zestaw witamin i składników mineralnych dostosowany ilościowo i jakościowo do potrzeb osób chorych na cukrzycę jako uzupełnienie codziennej diety. Energia

Bardziej szczegółowo

Styl życia a nowotwory złośliwe w świetle Europejskiego Kodeksu Walki z Rakiem. Jadwiga Zapała

Styl życia a nowotwory złośliwe w świetle Europejskiego Kodeksu Walki z Rakiem. Jadwiga Zapała Styl życia a nowotwory złośliwe w świetle Europejskiego Kodeksu Walki z Rakiem Jadwiga Zapała CHOROBY CYWILIZACYJNE Nowotwory Choroby układu krążenia Choroby metaboliczne Schorzenia układu nerwowego EUROPEJSKI

Bardziej szczegółowo

Glaucoma-profi laxis 2015

Glaucoma-profi laxis 2015 bezpłatny zestaw pomiarów: pomiar ciśnienia wewnątrzgałkowego metodą bezkontaktową pachymetria (mierzenie grubości rogówki) autorefraktometria (komputerowy pomiar wad widzenia) Glaucoma-profi laxis 2015

Bardziej szczegółowo

6.2. Podsumowanie planu zarządzania ryzykiem dotyczącego produktu leczniczego DUOKOPT przeznaczone do wiadomości publicznej

6.2. Podsumowanie planu zarządzania ryzykiem dotyczącego produktu leczniczego DUOKOPT przeznaczone do wiadomości publicznej 6.2. Podsumowanie planu zarządzania ryzykiem dotyczącego produktu leczniczego DUOKOPT przeznaczone do wiadomości publicznej 6.2.1. Podsumowanie korzyści wynikających z leczenia Co to jest T2488? T2488

Bardziej szczegółowo

Zasady zdrowego żywienia i aktywności fizycznej młodzieży

Zasady zdrowego żywienia i aktywności fizycznej młodzieży Zasady zdrowego żywienia i aktywności fizycznej młodzieży Pamiętaj o codziennym spożywaniu produktów zawartych w piramidzie! PRODUKTY ZBOŻOWE ( mąki, kasza, ryż, płatki, pieczywo i makarony) Sągłównym

Bardziej szczegółowo

POSTĘPOWANIE W CUKRZYCY I OPIEKA NAD DZIECKIEM W PLACÓWKACH OŚWIATOWYCH

POSTĘPOWANIE W CUKRZYCY I OPIEKA NAD DZIECKIEM W PLACÓWKACH OŚWIATOWYCH POSTĘPOWANIE W CUKRZYCY I OPIEKA NAD DZIECKIEM W PLACÓWKACH OŚWIATOWYCH CUKRZYCA.? cukrzyca to grupa chorób metabolicznych charakteryzujących się hiperglikemią (podwyższonym poziomem cukru we krwi) wynika

Bardziej szczegółowo

POWIKŁANIA. Personal solutions for everyday life.

POWIKŁANIA. Personal solutions for everyday life. POWIKŁANIA Personal solutions for everyday life. Powikłania Cukrzyca występuje u osób, w przypadku których organizm nie potrafi sam kontrolować poziomu glukozy we krwi (określanego również jako poziom

Bardziej szczegółowo

Witaminy i minerały dla osób z przewlekłą chorobą nerek i po przeszczepieniu nerki

Witaminy i minerały dla osób z przewlekłą chorobą nerek i po przeszczepieniu nerki Dietetyczny środek spożywczy specjalnego przeznaczenia medycznego Witaminy i minerały dla osób z przewlekłą chorobą nerek i po przeszczepieniu nerki Zestaw witamin i składników mineralnych przygotowany

Bardziej szczegółowo

SZCZEPIENIA OCHRONNE U DOROSŁYCH lek. Kamil Chudziński Klinika Anestezjologii i Intensywnej Terapii CSK MSW w Warszawie 10.11.2015 Szczepionki Zabite lub żywe, ale odzjadliwione drobnoustroje/toksyny +

Bardziej szczegółowo

Olej rybi z olejem z rokitnika i witaminą E. Omega-3. Wyjątkowa formuła wykorzystująca starożytną mądrość chińską i nowoczesną technologię

Olej rybi z olejem z rokitnika i witaminą E. Omega-3. Wyjątkowa formuła wykorzystująca starożytną mądrość chińską i nowoczesną technologię Olej rybi z olejem z rokitnika i witaminą E Wyjątkowa formuła wykorzystująca starożytną mądrość chińską i nowoczesną technologię Dlaczego kwasy tłuszczowe są tak ważne? Kwasy tłuszczowe należą do grupy

Bardziej szczegółowo

PROGRAM WCZESNEGO WYKRYWANIA ZABURZEŃ WIDZENIA PROWADZĄCYCH DO INWALIDZTWA WZROKOWEGO SKIEROWANY DO DZIECI W WIEKU 1-6 LAT

PROGRAM WCZESNEGO WYKRYWANIA ZABURZEŃ WIDZENIA PROWADZĄCYCH DO INWALIDZTWA WZROKOWEGO SKIEROWANY DO DZIECI W WIEKU 1-6 LAT PROGRAM WCZESNEGO WYKRYWANIA ZABURZEŃ WIDZENIA PROWADZĄCYCH DO INWALIDZTWA WZROKOWEGO SKIEROWANY DO DZIECI W WIEKU 1-6 LAT Joanna Sowińska-Szkocka Zespół Poradni Okulistycznych SPS ZOZ ZDROJE Cele programu

Bardziej szczegółowo

FORMULARZ MEDYCZNY PACJENTA

FORMULARZ MEDYCZNY PACJENTA Data wypełnienia: FORMULARZ MEDYCZNY PACJENTA NAZWISKO i IMIĘ PESEL ADRES TELEFON Nazwisko i imię opiekuna/osoby upoważnionej do kontaktu: Telefon osoby upoważnionej do kontaktu: ROZPOZNANIE LEKARSKIE

Bardziej szczegółowo

NIE NARAŻAJ SWOJEGO ZDROWIA! STOP PRZEDSTAWIAMY RECEPTĘ NA SKUTECZNĄ PROFILAKTYKĘ

NIE NARAŻAJ SWOJEGO ZDROWIA! STOP PRZEDSTAWIAMY RECEPTĘ NA SKUTECZNĄ PROFILAKTYKĘ NIE NARAŻAJ SWOJEGO ZDROWIA! POWIEDZ grypie STOP PRZEDSTAWIAMY RECEPTĘ NA SKUTECZNĄ PROFILAKTYKĘ Jedną z najpowszechniej występujących i wciąż niedocenianych chorób jest grypa, choroba, która w sezonie

Bardziej szczegółowo

Niedoczynność tarczycy typu Hashimoto jako współistniejąca choroba autoimmunizacyjna

Niedoczynność tarczycy typu Hashimoto jako współistniejąca choroba autoimmunizacyjna Niedoczynność tarczycy typu Hashimoto jako współistniejąca choroba autoimmunizacyjna Choroby autoimmunizacyjne grupa chorób, w których układ odpornościowy organizmu niszczy własne komórki lub tkanki jest

Bardziej szczegółowo

Zapalenie ucha środkowego

Zapalenie ucha środkowego Zapalenie ucha środkowego Poradnik dla pacjenta Dr Maciej Starachowski Ostre zapalenie ucha środkowego. Co to jest? Ostre zapalenie ucha środkowego jest rozpoznawane w przypadku zmian zapalnych w uchu

Bardziej szczegółowo

ZDROWE ODŻYWIANIE = ZDROWE ŻYCIE

ZDROWE ODŻYWIANIE = ZDROWE ŻYCIE ZDROWE ODŻYWIANIE = ZDROWE ŻYCIE RACJONALNIE = ZDROWO Zdrowa dieta jest jednym z najważniejszych elementów umożliwiających optymalny wzrost, rozwój i zdrowie. Ma przez to wpływ na fizyczną i umysłową

Bardziej szczegółowo

Przeziębienia - badanie ankietowe dotyczące zagadnień związanych z infekcjami sezonowymi.

Przeziębienia - badanie ankietowe dotyczące zagadnień związanych z infekcjami sezonowymi. Raport z badania ankietowego Przeziębienia - badanie ankietowe dotyczące zagadnień związanych z infekcjami sezonowymi. Strona 1/32 Spis treści Komentarz autora..................................................

Bardziej szczegółowo

CHOLESTONE NATURALNA OCHRONA PRZED MIAŻDŻYCĄ. www.california-fitness.pl www.calivita.com

CHOLESTONE NATURALNA OCHRONA PRZED MIAŻDŻYCĄ. www.california-fitness.pl www.calivita.com CHOLESTONE NATURALNA OCHRONA PRZED MIAŻDŻYCĄ Co to jest cholesterol? Nierozpuszczalna w wodzie substancja, która: jest składnikiem strukturalnym wszystkich błon komórkowych i śródkomórkowych wchodzi w

Bardziej szczegółowo

CIAŁO I ZDROWIE WSZECHŚWIAT KOMÓREK

CIAŁO I ZDROWIE WSZECHŚWIAT KOMÓREK CIAŁ I ZDRWIE WSZECHŚWIAT KMÓREK RGANIZM RGANY TKANKA SKŁADNIKI DŻYWCZE x x KMÓRKA x FUNDAMENT ZDRWEG ŻYCIA x PRZEMIANA MATERII WSZECHŚWIAT KMÓREK Komórki są budulcem wszystkich żywych istot, również nasze

Bardziej szczegółowo

SWOICH ŻYWICIELI. = wirusy = priony = bakterie pasoŝytnicze = grzyby. = robaki = kleszcze = owady

SWOICH ŻYWICIELI. = wirusy = priony = bakterie pasoŝytnicze = grzyby. = robaki = kleszcze = owady Wszystkie prawa zastrzeżone CALIVITA INTERNATIONAL INTERNATIONAL--POLSKA 2006 ParaProteX OSOBISTY OCHRONIARZ www.calivita.com.pl PASOŻYTY ORGANIZMY ŻYJĄCE KOSZTEM SWOICH ŻYWICIELI Mikroparazyty = wirusy

Bardziej szczegółowo

CHOROBY NOWOTWOROWE. Dym tytoniowy zawiera około 60 substancji rakotwórczych lub współrakotwórczych!

CHOROBY NOWOTWOROWE. Dym tytoniowy zawiera około 60 substancji rakotwórczych lub współrakotwórczych! CHOROBY NOWOTWOROWE Palenie tytoniu kojarzy się przede wszystkim z rakiem płuc. W rzeczywistości, papierosy powodować mogą znacznie więcej nowotworów złośliwych. Zalicza się do nich na przykład: raka krtani,

Bardziej szczegółowo

Zaćma. Sandra Zuziak 2013-07-29

Zaćma. Sandra Zuziak 2013-07-29 Zaćma Sandra Zuziak 1 Zaćma zajmuje pierwsze miejsce w rankingu przyczyn ślepoty we współczesnym świecie wg statystyk Światowej Organizacji Zdrowia www.korektorzdrowia.pl 2 Definicja Zaćma (łac. cataracta)

Bardziej szczegółowo

Warzywa i owoce powinny wchodzić w skład codziennej diety, gdyż są źródłem cennych witamin, zwłaszcza witaminy C oraz B - karotenu.

Warzywa i owoce powinny wchodzić w skład codziennej diety, gdyż są źródłem cennych witamin, zwłaszcza witaminy C oraz B - karotenu. Warzywa i owoce powinny wchodzić w skład codziennej diety, gdyż są źródłem cennych witamin, zwłaszcza witaminy C oraz B - karotenu. Dostarczają także kwasu foliowego. Zawierają znaczne ilości składników

Bardziej szczegółowo

Program Profilaktyki Zdrowotnej

Program Profilaktyki Zdrowotnej Załącznik Nr 1 do Uchwały Nr IX/56/2011 Program Profilaktyki Zdrowotnej Realizowany w roku 2011 pod nazwą Badania wad postawy wśród dzieci klas pierwszych szkół podstawowych miasta Tczewa w ramach programu

Bardziej szczegółowo

WCZESNE OBJAWY CHOROBY NOWOTWOROWEJ U DZIECI

WCZESNE OBJAWY CHOROBY NOWOTWOROWEJ U DZIECI WCZESNE OBJAWY CHOROBY NOWOTWOROWEJ U DZIECI Elżbieta Adamkiewicz-Drożyńska Katedra i Klinika Pediatrii, Hematologii i Onkologii Początki choroby nowotworowej u dzieci Kumulacja wielu zmian genetycznych

Bardziej szczegółowo

Banting - tabletki Tiens kategoria: ZIOŁA, HERBATKI i SUPLEMENTY > Tiens

Banting - tabletki Tiens kategoria: ZIOŁA, HERBATKI i SUPLEMENTY > Tiens Glinka Agency Zapraszamy do sklepu www.multistore24.pl mail;sklep@multistore24.pl Warszawa tel. +48 602 395 051 Banting - tabletki Tiens kategoria: ZIOŁA, HERBATKI i SUPLEMENTY > Tiens Producent: Tiens

Bardziej szczegółowo

a problemy z masą ciała

a problemy z masą ciała POLACY a problemy z masą ciała POLACY a problemy z masą ciała Badanie NATPOL PLUS (2002): reprezentatywna grupa dorosłych Polek: wiek 18-94 lata Skutki otyłości choroby układu sercowo-naczyniowego cukrzyca

Bardziej szczegółowo

Tajemnice świata zmysłów oko.

Tajemnice świata zmysłów oko. Tajemnice świata zmysłów oko. Spis treści Narządy zmysłów Zmysły u człowieka Oko Budowa oka Model budowy siatkówki Działanie oka Kolory oczu Choroby oczu Krótkowzroczność Dalekowzroczność Astygmatyzm Akomodacja

Bardziej szczegółowo

Talerz zdrowia skuteczne

Talerz zdrowia skuteczne Talerz zdrowia skuteczne narzędzie zdrowego odżywiania PSSE Chełm Kierownik Sekcji OZiPZ Alicja Bork PRAWIDŁOWE ŻYWIENIE Gwarancją właściwego rozwoju fizycznego, sprawności umysłu oraz dobrego zdrowia

Bardziej szczegółowo

Choroby somatyczne, izolacja społeczna, utrata partnera czy nadużywanie leków to główne przyczyny częstego występowania depresji u osób starszych

Choroby somatyczne, izolacja społeczna, utrata partnera czy nadużywanie leków to główne przyczyny częstego występowania depresji u osób starszych Choroby somatyczne, izolacja społeczna, utrata partnera czy nadużywanie leków to główne przyczyny częstego występowania depresji u osób starszych 23 lutego, przypada obchodzony po raz szósty, ogólnopolski

Bardziej szczegółowo

Rola poszczególnych składników pokarmowych

Rola poszczególnych składników pokarmowych Zdrowy styl życia Rola poszczególnych składników pokarmowych 1. Białka Pełnią w organizmie funkcję budulcową. Są składnikiem wszystkich tkanek oraz kości. 2. Tłuszcze Pełnią w organizmie funkcję energetyczną.

Bardziej szczegółowo

PRAWIDŁOWE ODŻYWIANIE NASTOLATKÓW

PRAWIDŁOWE ODŻYWIANIE NASTOLATKÓW PRAWIDŁOWE ODŻYWIANIE NASTOLATKÓW Młody organizm, aby mógł prawidłowo się rozwijać potrzebuje wielu różnorodnych składników odżywczych, które powinny być nieodłączną częścią diety każdego dojrzewającego

Bardziej szczegółowo

CZŁOWIEK RADOSNY GOSŁUP PROSTY GDY KRĘGOS. ElŜbieta Olszewska Zakład ad Korektywy Akademia Wychowania Fizycznego w Warszawie

CZŁOWIEK RADOSNY GOSŁUP PROSTY GDY KRĘGOS. ElŜbieta Olszewska Zakład ad Korektywy Akademia Wychowania Fizycznego w Warszawie CZŁOWIEK RADOSNY GDY KRĘGOS GOSŁUP PROSTY Co powinniśmy wiedzieć o postawie ciała ElŜbieta Olszewska Zakład ad Korektywy Akademia Wychowania Fizycznego w Warszawie Postawa ciała CZY RUCH JEST POTRZEBNY?

Bardziej szczegółowo

Profilaktyka Raka Piersi i Raka Szyjki Macicy prezentacja dla uczniów szkół gimnazjalnych i ponadgimnazjalnych

Profilaktyka Raka Piersi i Raka Szyjki Macicy prezentacja dla uczniów szkół gimnazjalnych i ponadgimnazjalnych Profilaktyka Raka Piersi i Raka Szyjki Macicy prezentacja dla uczniów szkół gimnazjalnych i ponadgimnazjalnych 2015-02-03 1 opracowała: Agnieszka Podlaszczak Powiatowa Stacja Sanitarno-Epidemiologiczna

Bardziej szczegółowo

Pakiet onkologiczny. w podstawowej opiece zdrowotnej

Pakiet onkologiczny. w podstawowej opiece zdrowotnej Pakiet onkologiczny w podstawowej opiece zdrowotnej Agnieszka Jankowska-Zduńczyk Specjalista medycyny rodzinnej Konsultant krajowy w dziedzinie medycyny rodzinnej Profilaktyka chorób nowotworowych Pakiet

Bardziej szczegółowo

Choroby związane z wygasaniem czynności jajników.

Choroby związane z wygasaniem czynności jajników. Choroby związane z wygasaniem czynności jajników. Sytuacja hormonalna przed i po menopauzie Względny hyperestrogenizm - zmiany przerostowe (polipy, mięśniaki, przerost śluzówki macicy, mastopatia) Hypoestrogenizm

Bardziej szczegółowo

Jeden z narządów zmysłów. Umożliwia rozpoznawanie kształtów, barw i ruchów. Odczytuje moc i kąt padania światła. Bardziej wyspecjalizowanie oczy

Jeden z narządów zmysłów. Umożliwia rozpoznawanie kształtów, barw i ruchów. Odczytuje moc i kąt padania światła. Bardziej wyspecjalizowanie oczy I CO MU ZAGRAŻA Jeden z narządów zmysłów. Umożliwia rozpoznawanie kształtów, barw i ruchów. Odczytuje moc i kąt padania światła. Bardziej wyspecjalizowanie oczy pozwalają np. widzieć w ciemności. Zewnętrzne

Bardziej szczegółowo

icberry Rewolucyjne podejście w profilaktyce zdrowia intymnego kobiety. www.vision.sklep.pl

icberry Rewolucyjne podejście w profilaktyce zdrowia intymnego kobiety. www.vision.sklep.pl icberry Rewolucyjne podejście w profilaktyce zdrowia intymnego kobiety. www.vision.sklep.pl Aktualność. Problematyka Według danych Światowej Organizacji Zdrowia, na zapalenie pęcherza moczowego cierpi

Bardziej szczegółowo

Jakie są objawy zespołu policystycznych jajników?

Jakie są objawy zespołu policystycznych jajników? 3 Jakie są objawy zespołu policystycznych jajników? Najważniejsze punkty zu kobiet występuje różne nasilenie objawów; u niektórych objawy mogą być ciężkie, u innych nieznaczne. zobjawami zespołu PCOS mogą

Bardziej szczegółowo

Soki 100% naturalne MALINA ARONIA

Soki 100% naturalne MALINA ARONIA Soki 100% naturalne MALINA Sok z malin 100 % jest doskonałym uzupełnieniem codziennej diety. Zawiera bogactwo witamin: C, E, B1, B2, B6, PP oraz minerały: magnez, potas, wapń i żelazo. W jego składzie

Bardziej szczegółowo

Produkty Mleczne Tłuszcze Mięso, ryby, jaja Piramida żywienia Czego powinniśmy unikać Napoje gazowane, Chipsy Słodycze, Fast Foody PAMIĘTAJ!!

Produkty Mleczne Tłuszcze Mięso, ryby, jaja Piramida żywienia Czego powinniśmy unikać Napoje gazowane, Chipsy Słodycze, Fast Foody PAMIĘTAJ!! Zdrowy tryb życia Co robić żeby zdrowo żyć? Co otrzymujemy dzięki zdrowemu stylowi życia? Jak wygląda plan zdrowego żywienia? Chcesz być szczupła? Zdrowe odżywianie Węglowodany Warzywa i owoce Produkty

Bardziej szczegółowo

ZALECENIA ŻYWIENIOWE DLA DZIECI I MŁODZIEŻY. Gimnazjum nr 1 w Piastowie Lidia Kaczor, 2011r

ZALECENIA ŻYWIENIOWE DLA DZIECI I MŁODZIEŻY. Gimnazjum nr 1 w Piastowie Lidia Kaczor, 2011r ZALECENIA ŻYWIENIOWE DLA DZIECI I MŁODZIEŻY Gimnazjum nr 1 w Piastowie Lidia Kaczor, 2011r PRAWIDŁOWE ODŻYWIANIE - definicja Prawidłowe odżywianie to nie tylko dostarczenie organizmowi energii, ale także

Bardziej szczegółowo

... Dzienniczek Badań. Centrum Promocji Zdrowia i Edukacji Ekologicznej Warszawa Bemowo 2010

... Dzienniczek Badań. Centrum Promocji Zdrowia i Edukacji Ekologicznej Warszawa Bemowo 2010 ... Dzienniczek Badań Centrum Promocji Zdrowia i Edukacji Ekologicznej Warszawa Bemowo 2010 ... lekarz prowadzący imię nazwisko wiek adres MASA CIAŁ A Masę ciała można ocenić na podstawie wskaźnika BMI

Bardziej szczegółowo

Piramida przedstawia zasady prawidłowego odżywiania. Informuje o tym, ile porcji różnych grup produktów powinno znaleźć się w posiłkach, które

Piramida przedstawia zasady prawidłowego odżywiania. Informuje o tym, ile porcji różnych grup produktów powinno znaleźć się w posiłkach, które DROGI RODZICU Piramida przedstawia zasady prawidłowego odżywiania. Informuje o tym, ile porcji różnych grup produktów powinno znaleźć się w posiłkach, które zjadamy w ciągu dnia. Przy czym obowiązuje zasada,

Bardziej szczegółowo

Inwazyjna choroba meningokokowa. Posocznica (sepsa) meningokokowa

Inwazyjna choroba meningokokowa. Posocznica (sepsa) meningokokowa Inwazyjna choroba meningokokowa Posocznica (sepsa) meningokokowa Sepsa, posocznica, meningokoki to słowa, które u większości ludzi wzbudzają niepokój. Każdy z nas: rodzic, opiekun, nauczyciel, dorosły

Bardziej szczegółowo

LAMININE OMEGA +++ Informacje o produkcie

LAMININE OMEGA +++ Informacje o produkcie LAMININE OMEGA +++ Informacje o produkcie NAWIĄZUJĄC DO DANYCH GŁÓWNEGO URZĘDU STATYSTYCZNEGO W POLSCE W 2011r. Z powodu chorób układu krążenia zmarło 440,9 na każde 100 tys. osób W Polsce wykryto cukrzycę

Bardziej szczegółowo

Europejski kodeks walki z rakiem

Europejski kodeks walki z rakiem Europejski kodeks walki z rakiem Dlaczego walczymy z rakiem? Nowotwory są drugą przyczyną zgonów w Polsce zaraz po zawałach i wylewach. Liczba zachorowao na nowotwory złośliwe w Polsce to ponad 140,5 tys.

Bardziej szczegółowo

Hipoglikemia Novo Nordisk Pharma Sp. z o.o.

Hipoglikemia Novo Nordisk Pharma Sp. z o.o. Hipoglikemia Hipoglikemia Hipoglikemia, zwana inaczej niedocukrzeniem, oznacza obniżanie stężenia glukozy we krwi do wartości poniżej 55 mg/dl (3,1 mmol/l) Niekiedy objawy hipoglikemii mogą wystąpić przy

Bardziej szczegółowo

Zasady bezpieczeństwa podczas upałów

Zasady bezpieczeństwa podczas upałów Zasady bezpieczeństwa podczas upałów Zasada nr 1 Noś jasne, luźne, swobodne oraz bawełniane ubrania. Zakładaj tak mało ubrań jak to jest możliwe gdy jesteś w domu. Zasada nr 2 Pij dużo płynów W czasie

Bardziej szczegółowo

ZDROWO AKTYWNI SZKOŁA PODSTAWOWA NR 8 W TARNOWIE

ZDROWO AKTYWNI SZKOŁA PODSTAWOWA NR 8 W TARNOWIE ZDROWO AKTYWNI SZKOŁA PODSTAWOWA NR 8 W TARNOWIE PIRAMIDY EGIPSKIE Piramidy to budowle, które przetrwały tysiące lat. Najbardziej trwała była ich podstawa, czyli część zbudowana na ziemi. PIRAMIDA ZDROWEGO

Bardziej szczegółowo

MASZ DAR UZDRAWIANIA DRUGIE ŻYCIE

MASZ DAR UZDRAWIANIA DRUGIE ŻYCIE MASZ DAR UZDRAWIANIA DRUGIE ŻYCIE Organizm człowieka jest zbudowany z narządów i tkanek. Czasem mogą być uszkodzone od urodzenia (np. w skutek wad genetycznych), częściej w ciągu życia może dojść do poważnego

Bardziej szczegółowo

Iwona Budrewicz Promocja Zdrowia Powiatowa Stacja Sanitarno-Epidemiologiczna w Kamieniu Pomorskim

Iwona Budrewicz Promocja Zdrowia Powiatowa Stacja Sanitarno-Epidemiologiczna w Kamieniu Pomorskim Iwona Budrewicz Promocja Zdrowia Powiatowa Stacja Sanitarno-Epidemiologiczna w Kamieniu Pomorskim Gruźlica jest przewlekłą chorobą zakaźną. W większości przypadków zakażenie zlokalizowane jest w płucach

Bardziej szczegółowo

10 FAKTÓW NA TEMAT CUKRZYCY

10 FAKTÓW NA TEMAT CUKRZYCY 10 FAKTÓW NA TEMAT CUKRZYCY FAKT 1. Około 347 mln ludzi na świecie choruje na cukrzycę. Istnieje rosnąca globalna epidemia cukrzycy, u której podłoża leży szybki przyrost przypadków nadwagi i otyłości

Bardziej szczegółowo

BIOLOGICZNIE AKTYWNY SUPLEMENT DIETY. www.calivita.com.pl

BIOLOGICZNIE AKTYWNY SUPLEMENT DIETY. www.calivita.com.pl BIOLOGICZNIE AKTYWNY SUPLEMENT DIETY WOLNE RODNIKI TO AKTYWNE ATOMY LUB CZĄSTECZKI, KTÓRE ZGUBIŁY JEDEN ELEKTRON. PRÓBUJĄC GO ODZYSKAĆ, SZYBKO WCHODZĄ W REAKCJE Z RÓŻNYMI ELEMENTAMI KOMÓREK, USZKADZAJĄC

Bardziej szczegółowo

Przetrwać jesienne choroby

Przetrwać jesienne choroby Przetrwać jesienne choroby Jesień, podobnie jak i wiosna, wyjątkowo sprzyja chorobom. Przedszkolak potrafi w tym okresie kilka razy złapać katar, kaszel i gorączkę. Pamiętaj, by nie szpikować go antybiotykami,

Bardziej szczegółowo

TROSKA O SIEBIE I SWOJE ZDROWIE

TROSKA O SIEBIE I SWOJE ZDROWIE TROSKA O SIEBIE I SWOJE ZDROWIE Troska o siebie i swoje zdrowie Dlaczego powinnam leczyć zakażenie w pochwie? Dlaczego powinnam dbać o siebie? Ponieważ nikt inny tego za mnie nie zrobi. Niektóre nieleczone

Bardziej szczegółowo

ZDROWE ODŻYWIANIE Dietetyka Dietetyka to nauka, która bada jak to, co spożywamy wpływa na nasze zdrowie i wydajność organizmu. Bada pewne składniki pożywienia, które mogą wpływać na nasze zdrowie. Na przykład

Bardziej szczegółowo

MAM HAKA NA CHŁONIAKA

MAM HAKA NA CHŁONIAKA MAM HAKA NA CHŁONIAKA CHARAKTERYSTYKA OGÓLNA Chłoniaki są to choroby nowotworowe, w których następuje nieprawidłowy wzrost komórek układu limfatycznego (chłonnego). Podobnie jak inne nowotwory, chłoniaki

Bardziej szczegółowo

KOMPLEKSOWE PODEJŚCIE DO TERAPII

KOMPLEKSOWE PODEJŚCIE DO TERAPII KOMPLEKSOWE PODEJŚCIE DO TERAPII Ból PRZYWRACANIE ZDROWIA W SZCZEGÓLNY SPOSÓB 2 Krążenie Zapalenie Naprawa tkanek Większość z nas uważa zdrowie za pewnik. Zdarzają się jednak sytuacje, kiedy organizm traci

Bardziej szczegółowo

Profilaktyka. udaru mózgu

Profilaktyka. udaru mózgu Profilaktyka udaru mózgu Opracowanie: mgr Marcin Potępa Konsultacja: dr n. med. Mirosław Dziki Udar mózgu to zespół objawów klinicznych związanych z nagłym wystąpieniem ogniskowego lub uogólnionego zaburzenia

Bardziej szczegółowo

Próchnica zębów. Antonina Kawecka PSSE w Kamieniu Pomorskim 2015roku

Próchnica zębów. Antonina Kawecka PSSE w Kamieniu Pomorskim 2015roku Antonina Kawecka PSSE w Kamieniu Pomorskim 2015roku Rodzaje zębów Zęby (łac. dens ząb, l.mn. dentes) złożone, twarde twory anatomiczne w jamie ustnej. Stanowią element układu trawienia i służą do rozdrabniania

Bardziej szczegółowo

PRODUKTY PLUS FIRMY TIENS

PRODUKTY PLUS FIRMY TIENS PRODUKTY PLUS FIRMY TIENS PRODUKTY PLUS FIRMY TIENS TIENS POLSKA PRZEDSTAWIA NOWĄ SERIĘ PRODUKTÓW PLUS 5000 lat chińskiej tradycji i wiedzy połączone z najnowszą technologią z Europy PRODUTY PLUS FIRMY

Bardziej szczegółowo

Ekskluzywna receptura wykorzystująca starożytną mądrość chińską i nowoczesną technologię

Ekskluzywna receptura wykorzystująca starożytną mądrość chińską i nowoczesną technologię /1/ Olej rybi z olejem z rokitnika i witaminą E Omega-3 Ekskluzywna receptura wykorzystująca starożytną mądrość chińską i nowoczesną technologię /2/ Dlaczego kwasy tłuszczowe Omega-3 są ważne? Kwasy tłuszczowe

Bardziej szczegółowo

Rehabilitacja po udarze - rozpoznanie udaru

Rehabilitacja po udarze - rozpoznanie udaru Rehabilitacja po udarze - rozpoznanie udaru Jak można zapobiec udarowi? 1 / 6 Jednym ze sposobów jest jak najszybsze rozpoznanie udaru. Jeśli to udar niedokrwienny to istnieje szansa podania leków trombolitycznych

Bardziej szczegółowo

Wybieram zdrowie i zdrowe odżywianie

Wybieram zdrowie i zdrowe odżywianie Wybieram zdrowie i zdrowe odżywianie Doktorze Zdrówko, co to znaczy być zdrowym? Być zdrowym, to nie tylko nie chorować, ale też czuć się dobrze, być radosnym i sprawnym fizycznie. Czy wiesz, co pomaga

Bardziej szczegółowo

Profilaktyka upadków i aktywność fizyczna seniora Debata w Oświęcimiu www.seniorizdrowie.pl

Profilaktyka upadków i aktywność fizyczna seniora Debata w Oświęcimiu www.seniorizdrowie.pl Projekt jest współfinansowany ze środków Ministerstwa Pracy i Polityki Społecznej w ramach Programu Operacyjnego Fundusz Inicjatyw Obywatelskich na lata 2014 2020 Profilaktyka upadków i aktywność fizyczna

Bardziej szczegółowo

CORSENTIALS prosta metoda na doskonałe zdrowie.

CORSENTIALS prosta metoda na doskonałe zdrowie. CORSENTIALS prosta metoda na doskonałe zdrowie. System CORSENTIALS korzysta z zastrzeżonej, zgłoszonej do opatentowania technologii firmy LifeWave, która odmieni stan Twojego zdrowia, przynosząc istotne

Bardziej szczegółowo

PLECY OKRĄGŁE choroba kręgosłupa

PLECY OKRĄGŁE choroba kręgosłupa PLECY OKRĄGŁE To choroba kręgosłupa, której cechą charakterystyczną jest nadmierne wygięcie kręgosłupa ku tyłowi w odcinku piersiowym i krzyżowym. Nieleczona kifoza może nie tylko się pogłębić i doprowadzić

Bardziej szczegółowo

Podstawowe informacje o chorobach i raku gruczołu krokowego

Podstawowe informacje o chorobach i raku gruczołu krokowego W TROSCE O PACJENTA CHOREGO NA RAKA GRUCZOŁU KROKOWEGO Ogólnopolski program edukacyjny Podstawowe informacje o chorobach i raku gruczołu krokowego Program realizowany pod patronatem Polskiego Towarzystwa

Bardziej szczegółowo

10 kroków do wzmocnienia organizmu dziecka

10 kroków do wzmocnienia organizmu dziecka 10 kroków do wzmocnienia organizmu dziecka Krok pierwszy - pełnowartościowa dieta Drogi Rodzicu, prawidłowo dobrana dieta jest podstawowym czynnikiem, który pomoże w zapobieganiu chorobom. Konieczne jest

Bardziej szczegółowo

Czy grozi mi wirusowe zapalenie wątroby typu B?

Czy grozi mi wirusowe zapalenie wątroby typu B? Czy grozi mi wirusowe zapalenie wątroby typu B? Co to jest? Wirus zapalenia wątroby typu B (HBW) powoduje zakażenie wątroby mogące prowadzić do poważnej choroby tego organu. Wątroba jest bardzo ważnym

Bardziej szczegółowo