Przewodnik po europejskiej. polityce społecznej,

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "Przewodnik po europejskiej. polityce społecznej,"

Transkrypt

1 The Policy Przewodnik po europejskiej polityce społecznej Guide de la politique sociale européenne Manual de Política Social Europeia, Guida della politica sociale europea, Europäische Sozialpolitik im Überblick, Guide de la politique sociale européenne, Útikalauz az Európai Szociálpolitikához, Průvodce evropskou sociální politikou, Guía sobre la política social europea, Przewodnik po europejskiej polityce społecznej, Manual de Política Social Europeia, Guida della politica sociale europea, Europäische Sozialpolitik im Überblick, Guide de la politique sociale européenne, Útikalauz az Európai Szociálpolitikához, Průvodce evropskou sociální politikou, Guía sobre la política social europea, Przewodnik po europejskiej polityce społecznej, Manual de Política Social Europeia, Guida della politica sociale europea, Europäische Sozialpolitik im Überblick, Guide de la politique sociale européenne, Útikalauz az Európai Szociálpolitikához, Průvodce evropskou sociální politikou, Guía sobre la política social europea, Przewodnik po europejskiej polityce społecznej, The Guidebook to European Social Policy Manual de Política Social Europeia, Guida della politica sociale europea, Europäische Sozialpolitik im Überblick, Guide de la politique sociale européenne, Útikalauz az Európai Szociálpolitikához, Průvodce evropskou sociální politikou, Guía sobre la política social europea, Przewodnik po europejskiej polityce społecznej, Manual de Política Social Europeia, Guida della politica sociale europea, Europäische Sozialpolitik im Überblick, Europäische Guide de la politique sociale européenne, Útikalauz az Európai Szociálpolitikához, Průvodce evropskou sociální politikou, Guía sobre la política social europea, Przewodnik po europejskiej polityce społecznej, Sozialpolitik Manual de Política Social Europeia, Guida della politica sociale europea, Europäische Sozialpolitik im Überblick, Guide de la politique sociale européenne, Útikalauz az Európai Szociálpolitikához, Průvodce evropskou sociální politikou, Guía sobre la política social europea, Przewodnik po europejskiej im Überblick polityce społecznej, Manual de Política Social Europeia, Guida della politica sociale europea, Europäische Sozialpolitik im Überblick, Guide de la politique sociale européenne, Útikalauz az Európai Szociálpolitikához, Průvodce evropskou sociální politikou, Guía sobre la política social europea, Przewodnik po europejskiej polityce społecznej, Manual de Política Social Europeia, Guida della politica sociale europea, Europäische Sozialpolitik im Überblick, Guide de la politique sociale européenne, Útikalauz az Európai Szociálpolitikához, Průvodce evropskou sociální politikou, Guía sobre la política social europea, Przewodnik po europejskiej polityce społecznej, Manual de Política Social Europeia, Guida della politica sociale europea, Europäische Sozialpolitik im Überblick, Guide de la politique sociale européenne, Útikalauz az Európai Szociálpolitikához, Průvodce evropskou sociální politikou, Guía sobre la política social europea, Przewodnik po europejskiej polityce społecznej, Manual de Política Social Europeia, Guida della politica sociale europea, Europäische Sozialpolitik im Überblick, Guida Guide della la politique politica sociale européenne, europeaútikalauz az Európai Szociálpolitikához, Průvodce evropskou sociální politikou, Guía sobre la política social europea, Przewodnik po europejskiej polityce społecznej, Manual de Política Social Europeia, Guida della politica sociale europea, Europäische Sozialpolitik im Überblick, Guide de la politique sociale européenne, Útikalauz az Európai Szociálpolitikához, Průvodce evropskou sociální politikou, Guía sobre la política social europea, Przewodnik po europejskiej Průvodce polityce społecznej, evropskou Manual sociální de Política politikou Social Europeia, Guida della politica sociale europea, Europäische Sozialpolitik im Überblick, Guide de la politique sociale européenne, Útikalauz az Európai Szociálpolitikához, Průvodce evropskou sociální politikou, Guía sobre la política social europea, Guía sobre la política social europea Manual de Política Social Europeia Útikalauz az Európai Szociálpolitikához Guidebook to European Social

2 WSTĘP DO PRZEWODNIKA PO EUROPEJSKIEJ POLITYCE SPOŁECZNEJ" INSTYTUCJE UNII EUROPEJSKIEJ I PROCESY STANOWIENIA POLITYKI

3 Rada Unii Europejskiej Informacje podstawowe Rada Unii Europejskiej sprawuje władzę wykonawczą w Unii Europejskiej i jest głównym organem podejmującym decyzje w UE. W skład Rady wchodzą przedstawiciele rządów państw członkowskich. Jest ona instytucją reprezentującą wszystkie państwa członkowskie. Każdy z ministrów jest uprawniony do udziału w pracach własnego rządu, a także politycznie odpowiada przed własnym rządem i obywatelami reprezentowanymi przez parlament. Zapewnia to demokratyczną legitymizację decyzji Rady. Zgodnie z prawem Rada Unii Europejskiej jest pojedynczym organem, ale w praktyce jest ona podzielona na rady do różnych spraw, które spotykają się wielokrotnie w ciągu roku. Obecnie istnieje dziewięć różnych obszarów tematycznych, których dotyczą posiedzenia Rady Unii Europejskiej. Nazywa się je konfiguracjami Rady. W zależności od konfiguracji w posiedzeniu Rady biorą udział odpowiedni ministrowie z poszczególnych państw członkowskich, odpowiedzialni za dany obszar polityki. Dziewięć Konfiguracji Rady Unii Europejskiej: Rada ds. Ogólnych i Stosunków Zewnętrznych Rada ds. Gospodarczych i Finansowych (ECOFIN) Rada ds. Wymiaru Sprawiedliwości i Spraw Wewnętrznych (JHA) Rada ds. Zatrudnienia, Polityki Społecznej, Zdrowia i Polityki dotyczącej Konsumentów Rada ds. Konkurencyjności Rada ds. Transportu, Telekomunikacji i Energii Rada ds. Rolnictwa i Rybołówstwa Rada ds. Środowiska Rada ds. Edukacji, Młodzieży i Kultury Rada ds. Zatrudnienia, Polityki Społecznej, Zdrowia i Polityki dotyczącej Konsumentów jest na ogół określana mianem Rady ds. Zatrudnienia i Polityki Społecznej EPSCO. Należy podkreślić, że wszystkie posiedzenia poszczególnych konfiguracji Rady są posiedzeniami w ramach jednej i tej samej instytucji Rady Unii Europejskiej. 2

4 Zadania Rady Unii Europejskiej Rada Unii Europejskiej posiada sześć głównych obszarów odpowiedzialności: 1. Prawodawstwo europejskie 2. Koordynacja polityki ekonomicznej 3. Umowy Międzynarodowe 4. Budżet UE 5. Wspólna polityka zagraniczna i bezpieczeństwa UE 6. Współpraca UE w sprawach kryminalnych 1. Prawodawstwo europejskie Podstawową rolą Rady jest zatwierdzanie propozycji ustawodawczych przedkładanych przez Komisję. Większość ustaw przyjmowana jest wspólnie z Parlamentem Europejskim (w ramach tak zwanej procedury współdecydowania). 2. Koordynacja polityki ekonomicznej Państwa członkowskie uzgodniły opracowanie ogólnej polityki ekonomicznej opartej na bliskiej współpracy poprzez Radę ds. Gospodarczych i Finansowych (ECOFIN). 3. Umowy Międzynarodowe Każdego roku Rada oficjalnie podpisuje szereg umów pomiędzy Unią Europejską a państwami spoza Unii oraz z organizacjami międzynarodowymi. 4. Budżet UE Roczny budżet UE zatwierdzany jest wspólnie przez Radę Unii Europejskiej i Parlament Europejski. 5. Wspólna Polityka Zagraniczna i Bezpieczeństwa UE (CFSP) Państwa członkowskie zachowały swoją suwerenność w tej kwestii, więc instytucje Europejskie odgrywają tu ograniczoną rolę. Niemniej jednak, Rada Unii Europejskiej jest głównym forum, na którym zachodzi współpraca międzyrządowa. 6. Współpraca policji i wymiaru sprawiedliwości w sprawach karnych Rada ds. Wymiaru Sprawiedliwości i Spraw Wewnętrznych (JHA) Państwa członkowskie zachowały suwerenność również pod tym względem, wiec także w tej kwestii rola instytucji europejskich jest ograniczona. Rada jest jednak głównym forum, na którym odbywa się międzyrządowa współpraca w zakresie wymiaru sprawiedliwości i spraw wewnętrznych. 3

5 Na mocy obowiązujących traktatów prace w ramach Unii Europejskiej odbywają się w ramach trzech filarów. TRZY FILARY UNII EUROPEJSKIEJ PIERWSZY FILAR: Wspólnoty Europejskie Zadania 1-4 W tych obszarach działania państwa członkowskie postanowiły połączyć swoją suwerenność i oddelegować podejmowanie decyzji instytucjom unijnym. Komisja ma prawo do inicjatywy legislacyjnej. DRUGI FILAR: Współpraca międzyrządowa Wspólna polityka zagraniczna i bezpieczeństwa Państwa członkowskie nie oddelegowały decyzji w tym zakresie, lecz zdecydowały się na wspólne działanie. Rada ma prawo do inicjatywy legislacyjnej. TRZECI FILAR: Współpraca międzyrządowa Współpraca policji i wymiaru sprawiedliwości w sprawach karnych Państwa członkowskie nie oddelegowały decyzji w tym zakresie, lecz zdecydowały się na wspólne działanie. Rada ma prawo do inicjatywy legislacyjnej. Projekt Traktatu Lizbońskiego, jeśli zostanie ratyfikowany przez wszystkie państwa członkowskie, ma uprościć i ujednolicić wszystkie działania Unii Europejskiej. Wspólnota Europejska ma wtedy zostać całkowicie wcielona do Unii Europejskiej, a trzy filary mają połączyć się w jedną spójną strukturę. Organizacja Rady Unii Europejskiej Rada zorganizowana jest na trzech głównych szczeblach, którymi są: prezydencja, ministrowie i urzędnicy. Prezydencja Prezydencja w Radzie Unii Europejskiej przypada co sześć miesięcy na inne państwo członkowskie. Państwo sprawujące prezydencję zajmuje się agendą Rady, przewodzi posiedzeniom i prowadzi ewentualne mediacje pomiędzy poszczególnymi państwami członkowskimi. Prezydencja ma istotny wpływ na prace Rady w danej kadencji ze względu na możliwość promowania konkretnych rozwiązań politycznych i legislacyjnych. Prezydencja odgrywa również wielką rolę w reprezentowaniu Rady w Unii Europejskiej i na arenie międzynarodowej. Od 2007 r. prezydencje UE działają w ter- 4

6 cecie. Pierwsze takie trio to Niemcy, Portugalia i Słowenia, drugie obejmować będzie Francję, Czechy i Szwecję. Po wejściu w życie Traktatu Lizbońskiego prezydencja Rady nie będzie już rotacyjna. Obejmie ją przewodniczący wybierany na dwa i pół roku. Ministrowie Ministrowie odbywają posiedzenia w różnych konfiguracjach Rady. Niektóre z nich zbierają się raz w miesiącu, inne zaledwie dwa razy do roku. Kluczowe dla osiągnięcia porozumienia przez Radę są prace przygotowawcze wykonywane przez urzędników. Urzędnicy Każde z państw członkowskich posiada w Brukseli stałą reprezentację, broniącą interesów narodowych na szczeblu UE. Przewodniczący każdej takiej reprezentacji (znanej jako reprezentacja stała ) działa jako ambasador danego państwa w UE. Ambasadorowie spotykają się co tydzień w ramach Komitetu Stałych Przedstawicieli (COREPER), aby przygotować zadania dla Rady. COREPER nadzoruje również pracę ponad 250 komisji urzędników, opracowujących konkretne kwestie techniczne. Rada posiada poza tym Sekretariat Generalny, który przygotowuje pracę Rady i zapewnia jej bezproblemowy przebieg na wszystkich szczeblach, w szczególności zaś wspomaga prezydencję Rady. Wysoki Przedstawiciel Unii Europejskiej W 2009 r. zostanie utworzone stanowisko Wysokiego Przedstawiciela Unii Europejskiej ds. Wspólnej Polityki Zagranicznej i Bezpieczeństwa. Przedstawiciel ma reprezentować politykę zagraniczną Unii na arenie międzynarodowej. Wysoki Przedstawiciel przejmie prezydencję Rady ds. Zagranicznych oraz funkcję wiceprzewodniczącego Komisji Europejskiej. Głosowanie w Radzie Decyzje Rady podejmowane są w wyniku głosowania. Każde z państw członkowskich ma określoną liczbę głosów, związaną (choć nie proporcjonalnie) z populacją kraju. 5

7 Kraj Liczba głosów w Radzie 2008 Austria 10 Belgia 12 Bułgaria 10 Cypr 4 Czechy 12 Dania 7 Niemcy 29 Grecja 12 Estonia 4 Francja 29 Finlandia 7 Węgry 12 Irlandia 7 Włochy 29 Łotwa 4 Litwa 7 Luksemburg 4 Malta 3 Holandia 13 Polska 27 Portugalia 12 Rumunia 14 Słowacja 7 Słowenia 4 Hiszpania 27 Szwecja 10 Wielka Brytania 27 W SUMIE 345 Najczęstszą procedurą głosowania w Radzie jest głosowanie większością kwalifikowaną. Ten system nie wymaga jednogłośnej zgody wszystkich państw członkowskich, ale wymaga wysokiego stopnia kompromisu. Aby móc zatwierdzić projekt przy głosowaniu większością kwalifikowaną, wniosek musi uzyskać poparcie większości państw (14 z 27) oraz otrzymać 255 głosów za spośród 345. Państwa popierające wniosek muszą reprezentować co najmniej 62 proc. populacji UE. Ponieważ wraz z kolejnymi poszerzeniami Unii jednogłośna zgoda staje się coraz trudniejsza do osiągnięcia, coraz więcej kwestii jest rozstrzyganych metodą większości kwalifikowanej. Decyzje w pewnych wyjątkowo wrażliwych obszarach nadal podejmowane są jednogłośnie (np. na temat podatków, polityki społecznej, obrony, polityki zagranicznej, zmian traktatów). Oznacza to, że każde z państw członkowskich ma prawo weta w tych sprawach. Liczba głosów każdego z państw oraz wymagana większość kwalifikowana były przedmiotem gorącej dyskusji pomiędzy państwami członkowskimi podczas negocjowania Traktatu Lizbońskiego. Od r. system większości kwalifikowanej zostanie zastąpiony przez bardziej demokratyczny i przejrzysty system oparty na podwójnej większości państw i populacji. Oznacza to, że dany wniosek będzie potrzebował poparcia większości państw, czyli co najmniej 15 oraz co najmniej 65 procent populacji UE. 6

8 Rada Europejska i Rada Europy Rada Europejska nie jest tym samym organem co Rada Europy. Obie te instytucje są również często mylone z Radą Unii Europejskiej. Choć nazwy wszystkich trzech organów są do siebie bardzo podobne, to ich skład i rola są całkowicie odmienne. Rada Unii Europejskiej została już opisana powyżej. Poniżej przedstawiamy krótki opis dwóch pozostałych rad: Rada Europejska W skład Rady Europejskiej wchodzą głowy państw i rządów wszystkich państw członkowskich Unii Europejskiej oraz przewodniczący Komisji Europejskiej. Rada Europejska spotyka się co najmniej dwa razy w roku, a jej obrady określane są mianem szczytu europejskiego. Są to ważne wydarzenia w roku, nadające ogólny kierunek polityce Unii Europejskiej. Na zakończenie posiedzenia Rady Europejskiej podaje się do publicznej wiadomości wnioski prezydencji. Co ciekawe, nazwa miasta, w którym obraduje rada, zazwyczaj pojawia się w nazwach wszelkich celów, strategii i programów uzgodnionych podczas obrad, jak na przykład Traktat Lizboński. Rada Europy Rada Europy jest oddzielną międzynarodową organizacją polityczną utworzoną w 1949 r. Jej celem jest: obrona praw człowieka, demokracji parlamentarnej i rządów prawa; zawieranie umów ogólnoeuropejskich, określających standardy społeczne i prawne działania państw członkowskich; promowanie świadomości tożsamości europejskiej w oparciu o wspólne wartości i niezależnie od różnych kultur. Rada Europy ma 47 państw członkowskich. Każde państwo, które stało się członkiem Unii Europejskiej należało wcześniej do Rady Europy. 7

9 Komisja Europejska Informacje podstawowe Komisja Europejska jest niezależną politycznie instytucją reprezentującą interesy UE, jako całości. Jest ona siłą napędową w całym systemie instytucji unijnych i odpowiada za proponowanie nowych przepisów, wdrażanie decyzji unijnych, utrzymanie traktatów unijnych i codzienne funkcjonowanie Unii. Siedzibą Komisji jest Bruksela, ale jej urzędnicy pracują również w Luksemburgu, a przedstawiciele Komisji obecni są we wszystkich państwach członkowskich UE, a także w wielu stolicach państw świata. Są dwa znaczenia słowa Komisja : 1. Określenie wszystkich 27 komisarzy, którzy są politycznymi przywódcami tej instytucji, lub 2. Określenie samej instytucji wraz z jej administracją. Komisarze Obecnie urzędująca Komisja składa się z komisarzy powoływanych po jednym z każdego z państw członkowskich. Komisja zazwyczaj spotyka się, co środę w Brukseli. W perspektywie dalszego poszerzenia Unii przyszły skład Komisji jest przedmiotem wielu dyskusji. Od 1 listopada 2014 r. Komisja ma składać się z komisarzy z dwóch trzecich państw członkowskich, wymieniających się w systemie równomiernej rotacji. Może to oznaczać, że obecne 27 państw członkowskich od listopada 2014 roku będzie miało tylko 18 komisarzy. Komisja jest powoływana na pięcioletnią kadencję w następujący sposób: 1. Rządy państw członkowskich ustalają, kto będzie przewodniczącym Komisji. 2. Osoba wyznaczona na przewodniczącego musi zostać zaakceptowana przez większość członków Parlamentu Europejskiego. 3. Przewodniczący wybiera kolejnych 26 członków Komisji podczas dyskusji z rządami państw członkowskich. Do 2014 r. każde z państw członkowskich ma gwarancję wyznaczenia jednego komisarza. Przewodniczący Komisji decyduje, który z komisarzy będzie odpowiedzialny za określony obszar polityki. Może on również podać komisarza do dymisji. 4. Następnie Parlament Europejski zatwierdza lub odrzuca skład całej Komisji. W ten sposób Komisja odpowiada politycznie przed Parlamentem. 8

10 Instytucja i administracja Komisja zatrudnia urzędników. To mniej niż większość rad średnich miast europejskich. Osoby te, wybrane z każdego z państw członkowskich na drodze bardzo konkurencyjnych, otwartych procedur, pełnią funkcje urzędników administracyjnych, ekspertów, tłumaczy ustnych i pisemnych oraz pracowników sekretariatu. Komisja, jako instytucja jest podzielona na 41 departamentów, zajmujących się obszarami przedmiotowymi, które można bardziej ogólnie podzielić na cztery grupy: Polityka (18); stosunki zewnętrzne (6); służby ogólne (5); służby wewnętrzne (12). Większość tych departamentów jest znana, jako dyrekcje generalne (DG). Posiadają one własne struktury administracyjne, podlegające dyrektorowi generalnemu. Odpowiadają bezpośrednio przed Komisarzem, który jest politycznie odpowiedzialny za swój departament. Departamenty, które nie są dyrekcjami generalnymi, nazywają się służbami. Funkcje Komisji Europejskiej Komisja Europejska ma cztery główne funkcje: 1. Funkcja ustawodawcza składanie wniosków ustaw do Rady i Parlamentu; 2. Funkcja wykonawcza wdrażania polityki UE, wydawanie pieniędzy z bu dżetu UE; 3. Funkcja sądownicza egzekwowanie prawa UE wspólnie z Trybunałem Sprawiedliwości; 4. Funkcja reprezentacyjna reprezentowanie Unii na arenie międzynarodowej 1. Składanie wniosków nowych ustaw Komisja samodzielnie odpowiada za sporządzanie projektów nowego prawa europejskiego (ma prawo do inicjatywy legislacyjnej), które następnie przedstawiane są Radzie i Parlamentowi. 2. Wykonywanie polityki i budżetu UE Komisja Europejska jest organem wykonawczym UE i jako taki odpowiada za zarządzanie i wdrażanie budżetu UE, jej polityki i programów przyjętych przez Radę i Parlament. 9

11 3. Egzekwowanie prawa europejskiego Komisja, wraz z Europejskim Trybunałem Sprawiedliwości, jest odpowiedzialna za zapewnienie odpowiedniego stosowania prawa europejskiego we wszystkich państwach członkowskich (jest strażnikiem traktatów). Komisja może oficjalnie wezwać rząd do działania w przypadku wpłynięcia oskarżenia o złamanie prawa unijnego oraz skierować sprawę do Trybunału Sprawiedliwości. 4. Reprezentowanie UE na arenie międzynarodowej Komisja Europejska jest istotnym organem reprezentującym Unię na arenie międzynarodowej. Umożliwia państwom członkowskim mówienie jednym głosem na forach międzynarodowych oraz negocjowanie umów międzynarodowych na rzecz UE. Organizacja Unii Europejskiej Choć to komisarzy uważa się za twarze Komisji, to większość codziennej pracy Komisji wykonywana jest przez urzędników poszczególnych departamentów. Najłatwiej zrozumieć różne role w strukturze Komisji poprzez dokładne przyjrzenie się drodze, jaką przechodzi każdy wniosek legislacyjny. Typowa procedura opracowywania wniosku legislacyjnego w Komisji Europejskiej odbywa się w sześciu krokach: 1. Komisarz wydaje polecenie odpowiedniej DG, aby przeprowadziła prace przygotowawcze w danej dziedzinie. 2. Odpowiedni urzędnicy danej DG na polecenie swoich zwierzchników rozpoczynają szczegółowe konsultacje z odpowiednimi ekspertami, podmiotami zainteresowanymi, stowarzyszeniami i ministerstwami. Ta część procedury może odbywać się pod postacią publikacji zielonej księgi, która służy za dokument do konsultacji, wzywający do komentarzy, reakcji i debaty na dany temat. 3. Urzędnicy opracowują następnie białą księgę (wniosek legislacyjny) w oparciu o konsultacje i za zgodą odpowiedniego Komisarza. 4. Wniosek jest omawiany (i zmieniany) przez wszystkie odpowiednie departamenty Komisji. 5. Wniosek jest sprawdzany przez europejską służbę prawną. 6. Wniosek jest sprawdzany przez osobistą administrację Komisarza (gabinet). 7. Wniosek jest umieszczany na agendzie obrad Komisji, gdzie musi być przedstawiony i obroniony przez odpowiedniego Komisarza. Następnie Komisja głosuje na zasadzie prostej większości nad przyjęciem wniosku, który po przyjęciu zostaje przesłany do Rady i Parlamentu do rozważenia i ewentualnej decyzji. 10

12 Parlament Europejski Informacje podstawowe Parlament Europejski jest jedynym organem, który bezpośrednio reprezentuje obywateli Unii Europejskiej. Wyraża on demokratyczną wolę 495 mln obywateli UE i reprezentuje ich interesy w dyskusji z pozostałymi instytucjami UE. Początki Parlamentu Europejskiego sięgają traktatów założycielskich podpisanych w latach 50., kiedy stworzono Wspólne Zgromadzenie Wspólnoty. Siedziby Parlamentu Europejskiego mieszczą się we Francji, Belgii i Luksemburgu: Sesje plenarne, na których obecny musi być każdy europoseł, odbywają się co miesiąc w Strasburgu we Francji, w siedzibie Parlamentu; Komisje poselskie mieszczą się w Brukseli, gdzie również odbywa się większość spotkań i dodatkowych posiedzeń; W Luksemburgu mieszczą się biura administracji oraz sekretariat generalny. Kraj Liczba europosłów 2008 Od wyborów w 2009 r. Austria Belgia Bułgaria Cypr 6 6 Czechy Dania Niemcy Grecja Estonia 6 6 Francja Finlandia Węgry Irlandia Włochy Łotwa

13 Litwa Luksemburg 6 6 Malta 5 6 Holandia Polska Portugalia Rumunia Słowacja Słowenia 7 8 Hiszpania Szwecja Wielka Brytania W SUMIE W 1979 r. odbyły się pierwsze bezpośrednie, uniwersalne europejskie wybory parlamentarne. Od tej pory europosłowie wybierani są bezpośrednio przez obywateli, co pięć lat. Kolejne wybory do parlamentu europejskiego odbędą się w czerwcu 2009 roku. Od czasu ostatniego poszerzenia Unii Europejskiej Parlament Europejski składa się z 785 eurodeputowanych. W 2009 r. liczba europosłów zmniejszy się do 750, zgodnie z zasadą zmniejszonej proporcjonalności. Oznacza to, że większe państwa członkowskie zgodziły się na obsadzenie mniejszej liczby miejsc niż wynikałoby z ich populacji. Każdy z krajów będzie miał co najmniej sześciu europosłów (np. Malta) i maksymalnie 96 posłów (np. Niemcy). Interesującą cechą Parlamentu Europejskiego niemal od samego początku jego funkcjonowania jest to, że eurodeputowani siedzą zgodnie z przynależnością polityczną, a nie według narodowości. Celem Europarlamentu jest stawianie interesu Europy ponad interesami narodowymi. 12

14 Funkcje Parlamentu Europejskiego Parlament Europejski ma trzy podstawowe funkcje: 1. Legislacyjną co pozwala zapewnić demokratyczność prawa UE; 2. Budżetową co pozwala zapewnić demokratyczność wydatków w UE; 3. Nadzorczą co pozwala zagwarantować demokratyczność działań niewybieralnych instytucji UE. 1. Funkcja legislacyjna Parlament dzieli swoje kompetencje legislacyjne z Radą. Oznacza to, że może przyjąć, zmienić lub odrzucić treść prawa europejskiego (patrz Podejmowanie decyzji w UE ). Parlament nadaje również kierunek nowym ustawom poprzez kontrolę rocznego planu pracy Komisji, ustalając, które z projektów nowych praw powinny się tam znaleźć. 2. Funkcja budżetowa Cały roczny budżet UE jest dzielony wspólnie przez Parlament i Radę Unii Europejskiej. Parlament może wprowadzać modyfikacje linii budżetowej oraz ma możliwość przeważenia nad Radą w jakichkolwiek sprawach związanych z budżetem. Co najważniejsze, Parlament ma możliwość przyjęcia lub odrzucenia całości budżetu. W ten sposób Parlament ma istotny wpływ na wydatki UE. Parlamentarna Komisja Kontroli Budżetowej monitoruje, w jaki sposób wydawany jest budżet, a co roku Parlament decyduje, czy zatwierdzić wydatki Komisji za poprzedni rok finansowy. 3. Funkcja nadzorcza Parlament UE sprawuje demokratyczny nadzór nad wszystkimi instytucjami UE, a w szczególności nad tymi z nich, które nie są wybieralne. Może zatwierdzić lub odrzucić nominacje komisarzy europejskich oraz ma prawo rozwiązania całej Komisji. W niedalekiej przyszłości Europarlament będzie również wybierał przewodniczącego Komisji Europejskiej na wniosek Rady Europejskiej. Ogólnie rzecz biorąc, Parlament sprawuje kontrolę poprzez badanie raportów składanych przez Komisję i ścisłą współpracę z Radą w pewnych obszarach. Łącznie z udziałem w każdym szczycie UE. Europosłowie regularnie zadają pisemne i ustne pytania Komisji i Radzie, a przewodniczący rady bierze udział w debatach plenarnych Parlamentu. Europarlament sprawdza również petycje obywateli i ma możliwość powoływania tymczasowych komisji dochodzeniowych. Parlament powołuje również Rzecznika Praw Obywatelskich, który rozpatruje skargi obywateli na instytucje UE. 13

15 Organizacja Parlamentu Europejskiego Parlament oficjalnie zbiera się podczas sesji plenarnych i w komisjach poselskich. Sesje plenarne obecni są na nich wszyscy europosłowie. Na ogół trwają tydzień i odbywają się raz w miesiącu w Strasburgu (czasami dwudniowe sesje odbywają się też w Brukseli). Parlament ocenia propozycje legislacyjne i głosuje nad poprawkami przed zatwierdzeniem tekstu w całości. Komisje poselskie skupiają mniejsze grupy europarlamentarzystów specjalizujących się w określonych obszarach polityki UE. Wykonują większość prac przygotowawczych przed debatami i głosowaniami przeprowadzanymi na forum plenarnym. Europosłowie spotykają się również podczas nieoficjalnych dobrowolnych spotkań międzypartyjnych, zwanych Intergrupami. Intergrupy skupiają europosłów, którzy omawiają kwestie leżące we wspólnym interesie wykraczające poza podziały polityczne. Grupy te mogą być istotnym sposobem zwiększania świadomości niektórych problemów (zarówno w ramach Parlamentu, jak i poza nim). Intergrupy mogą również być okazją dla grup interesów do nawiązania dobrych kontaktów z grupami posłów, którzy podzielają ich zainteresowania. Podejmowanie decyzji w Unii Europejskiej Chociaż to Komisja Europejska składa projekty nowych praw i postanawia, w jakim trybie zostaną podjęte decyzje, to jednak Rada i Parlament muszą zatwierdzić jej projekty. Metoda stosowana przy poszczególnych wnioskach zależy od podstawy prawnej zawartej w Traktatach. Istnieją trzy różne procedury podejmowania decyzji, a główną różnicą pomiędzy nimi jest sposób interakcji pomiędzy Radą i Parlamentem: 1. Procedura współdecydowania to najczęstsza procedura przyjmowania praw UE. Wymaga ona oficjalnej zgody zarówno Parlamentu, jak i Rady. Oba organy występują w tym przypadku na równej stopie i mogą wnosić poprawki do tekstu. 2. Procedura konsultacji Parlament może przyjąć lub odrzucić wniosek przedstawiony przez Komisję. Może również zasugerować zmiany, które Komisja może wprowadzić. Parlament nie może zablokować wniosku. Z kolei Rada nie ma obowiązku zaakceptowania poprawek, a jej decyzja jest ostateczna. 14

16 3. Procedura zgody Parlament może zaakceptować lub odrzucić wniosek przedstawiony przez Komisję, ale nie może wnosić poprawek do wniosku. Procedura ta jest najrzadziej stosowana i korzysta się z niej w pewnych bardzo delikatnych przypadkach. Demokracja uczestnicząca W celu przybliżenia obywateli do Unii Europejskiej Traktat Lizboński ma zwiększyć udział obywateli w procesie podejmowania decyzji w UE. Prawo do inicjatywy obywatelskiej Obywatele Europy będą mogli wnieść do Komisji o złożenie projektu ustawy, jeśli zbiorą co najmniej milion podpisów ze znaczącej liczby państw członkowskich. Uznanie dialogu pomiędzy społeczeństwem obywatelskim i instytucjami UE Położenie większego nacisku na dialog zwiększy możliwości stowarzyszeń społeczeństwa obywatelskiego, jeśli chodzi o udział w europejskim procesie stanowienia polityki. Publiczne obrady Rady Obrady Rady będą dostępne publicznie, co zwiększy udział społeczeństwa obywatelskiego w podejmowaniu decyzji. Również dziennikarze będą mogli informować obywateli o debatach Rady. Dialog Społeczny Istnieją różne procesy konsultacji dotyczące kwestii społecznych, takie jak Trójstronny Szczyt Społeczny pomiędzy Europejskim Partnerstwem Społecznym i instytucjami UE. Pozostałe instytucje Unii Europejskiej Europejski Trybunał Sprawiedliwości Często określany po prostu mianem Trybunału, Europejski Trybunał Sprawiedliwości dba o to, by przepisy unijne były interpretowane i stosowane w taki sam sposób na terenie całej Unii Europejskiej. 15

17 W 1989 r. w celu odciążenia Trybunału Sprawiedliwości, przy Trybunale powstał Sąd Pierwszej Instancji, rozpatrujący sprawy dotyczące osób prywatnych. Europejski Trybunał Sprawiedliwości orzeka prawomocnie we wszystkich rozpatrywanych przez siebie prawach. Cztery najbardziej popularne rodzaje spraw to: 1. Wykładnia aktów prawnych: jeśli sąd krajowy ma trudności z interpretacją lub uznaniem ważności unijnego przepisu, może, a czasem musi, zwrócić się o wykładnię do Trybunału Sprawiedliwości. 2. Postępowanie w sprawie niewypełnienia zobowiązań: państwo członkowskie może zostać oskarżone przez Komisję lub inne państwo członkowskie o niewypełnienie zobowiązań wynikających z prawa UE. Jeśli Trybunał uzna, że faktycznie dane państwo nie wywiązuje się ze swoich zobowiązań, musi ono natychmiast podjąć działania naprawcze. 3. Postępowanie w sprawie o anulowanie przepisów: państwa członkowskie, Rada, Komisja, Parlament, a nawet osoby prywatne mogą zwrócić się do Trybunału o anulowanie przepisu prawa unijnego, jeśli uznają, że może być on niezgodny z prawem. 4. Postępowanie w sprawie o bezczynność: państwa członkowskie, instytucje wspólnotowe oraz osoby fizyczne i firmy mogą zgłaszać do Trybunału skargi na brak pewnych wymaganych decyzji. W Europejskim Trybunale Sprawiedliwości zasiada po jednym sędzi z każdego z państw członkowskich oraz 11 rzeczników generalnych. Są oni powoływani przez rządy państw członkowskich na okres sześciu lat. Trybunał Obrachunkowy Trybunał Obrachunkowy został powołany w 1977 r. w celu sprawdzenia dochodów UE, kontroli, czy wszystkie koszty zostały poniesione w zgodny z prawem i regularny sposób, a także, czy budżet UE jest administrowany w bezpieczny sposób. Europejski Rzecznik Praw Obywatelskich Stanowisko Rzecznika Praw Obywatelskich zostało utworzone w 1992 r. w celu pośredniczenia pomiędzy obywatelami i władzami UE oraz aby ujawniać źle działającą administrację w instytucjach i organach UE. Rzecznik jest całkowicie niezależny. Jego zadaniem jest rozpatrywanie skarg obywateli i przeprowadzanie śledztwa z własnej inicjatywy. W razie wykrycia nieprawidłowości informuje o nich instytucję, której dotyczyła skarga oraz przedstawia jej swoje zalecenia. Może również skierować sprawę do Parlamentu Europejskiego, który podejmuje wszelkie niezbędne działania polityczne. 16

18 Organy doradcze UE Europejski Komitet Ekonomiczno-Społeczny Komitet Ekonomiczno-Społeczny został powołany do życia w 1957 roku, jako organ doradczy złożony z osób reprezentujących grupy interesów społecznych i ekonomicznych. Komitet składa się z trzech grup: 1. Pracodawcy; 2. Związki zawodowe; 3. Różne podmioty reprezentujące interesy ekonomiczne i społeczne np. rolników czy konsumentów. Komitet pełni trzy główne funkcje: 1. Doradza Radzie, Komisji i Parlamentowi Europejskiemu na ich wniosek lub z własnej inicjatywy; 2. Zachęca społeczeństwo obywatelskie do większego zaangażowania w kształtowanie polityki UE; 3. Wzmacnia rolę społeczeństwa obywatelskiego w państwach nienależących do UE i pomaga tworzyć w nich struktury doradcze. Decyzje dotyczące polityki ekonomicznej i społecznej muszą być konsultowane z Komitetem Ekonomiczno-Społecznym. Z własnej inicjatywy Komitet wydaje również decyzje w innych kwestiach, które uzna za istotne. Komitet Regionów Komitet Regionów został powołany do życia w 1994 r. jako organ doradczy złożony z delegatów władz regionalnych i lokalnych Europy. Komitet ma za zadanie strzec interesów i tożsamości lokalnej i regionalnej w UE. Praca komitetu odbywa się w ramach 6 komisji: 1. Komisja ds. Polityki Spójności Terytorialnej. 2. Komisja ds. Polityki Gospodarczej i Społecznej. 3. Komisja ds. Zrównoważonego Rozwoju. 4. Komisja ds. Kultury i Edukacji. 5. Komisja ds. Konstytucyjnych i Zarządzania w Europie. 6. Komisja ds. Stosunków Zewnętrznych. Wszystkie kwestie związane z polityką lokalną i regionalną, takie jak polityka zatrudnienia, środowisk, infrastruktury, transportu, edukacji i zdrowia muszą być konsul- 17

19 towane z Komitetem Regionów. Komitet wyraża również opinie na temat propozycji legislacyjnych o istotnych implikacjach lokalnych i regionalnych. Wydarzenia bieżące i perspektywy na przyszłość Ratyfikacja Traktatu Lizbońskiego Unia Europejska niedawno powiększyła się z 15 do 27 państw. Instytucje europejskie wymagają przebudowy, jeśli mają z powodzeniem działać, reprezentując wszystkie 27 państw członkowskich. Traktat Reformujący Unię Europejską, podpisany w Lizbonie r., ma zmienić strukturę instytucji Unii Europejskiej i sposób ich działania. W rezultacie Unia Europejska ma stać się bardziej demokratyczna. Nowy Traktat Lizboński jest wynikiem negocjacji pomiędzy państwami członkowskimi UE w czasie konferencji międzyrządowej z udziałem Komisji Unii Europejskiej i Parlamentu Europejskiego. Traktat wejdzie w życie dopiero po ratyfikowaniu go przez 27 państw członkowskich. Każde z państw może wybrać procedurę ratyfikacji zgodnie z własną konstytucją. Plany poszerzenia Po 2007 r.: Turcja: Turcja zgłosiła swoją kandydaturę do Unii Europejskiej w 1987 r. Z powodu wielu wątpliwości politycznych i kwestii praw człowieka, negocjacje akcesyjne rozpoczęto dopiero r. Chorwacja: Chorwacja zgłosiła swoją kandydaturę do Unii r. Negocjacje akcesyjne rozpoczęto r. Była Jugosłowiańska Republika Macedonii: Była Jugosłowiańska Republika Macedonii zgłosiła swoją kandydaturę do Unii Europejskiej r., a negocjacje rozpoczęto 17 grudnia 2005 r. Historia Unii Europejskiej w skrócie : Ustanowienie Europejskiej Wspólnoty Węgla i Stali. Sygnatariusze: Belgia, Francja, Niemcy, Włochy, Luksemburg i Holandia. 18

20 : Traktaty Rzymskie powołujące do życia: Europejską Wspólnotę Gospodarczą (EWG) Europejską Wspólnotę Energii Atomowej (EURATOM) Sygnatariusze: Belgia, Francja, Niemcy, Włochy, Luksemburg i Holandia : Pierwsze poszerzenie Wspólnot Europejskich. Nowi członkowie: Dania, Irlandia, Wielka Brytania : Pierwsze powszechne wybory bezpośrednie do Parlamentu Europejskiego : Drugie poszerzenie Wspólnot Europejskich. Nowy członek: Grecja : Jednolity Akt Europejski Powstanie wspólnego rynku europejskiego : Traktat z Maastricht (Traktat o Unii Europejskiej) ustanawiający Unię Europejską w oparciu o trzy filary: Wspólnota Europejska (zastępująca Europejską Wspólnotę Gospodarczą, co wskazuje na współpracę wykraczającą poza politykę ekonomiczną); Międzyrządowa współpraca w zakresie polityki zagranicznej i bezpieczeństwa; Międzyrządowa współpraca w zakresie wymiaru sprawiedliwości i spraw wewnętrznych : Rada Europejska na posiedzeniu w Kopenhadze zgodziła się na przyjęcie nowych członków z Europy Środkowej i Wschodniej, pod warunkiem spełnienia przez nich kryteriów politycznych (kryteria kopenhaskie) : Czwarte poszerzenie Wspólnot Europejskich. Nowi członkowie: Austria, Finlandia, Szwecja : Zawieszenie traktatu z Schengen: Kontrole paszportowe na granicach. Sygnatariusze: Belgia, Francja, Niemcy, Luksemburg, Holandia, Portugalia, Hiszpania : Traktat Amsterdamski zmieniający Traktat o Unii Europejskiej (Maastricht) i Traktaty Rzymskie : Uchwalenie Traktatu Nicejskiego: Jeden traktat obejmujący Traktaty Rzymskie i Traktat z Maastricht : Powołanie Rady Europejskiej w Laeken: Konwencja o przygotowaniu Międzyrządowej Konferencji o Konstytucji Europejskiej. 19

Parlament Europejski. Rola i funkcje w UE

Parlament Europejski. Rola i funkcje w UE Parlament Europejski Rola i funkcje w UE Instytucje UE Parlament Europejski Rada Europejska Rada Komisja Europejska Trybunał Sprawiedliwości UE Europejski Bank Centralny Trybunał Obrachunkowy Ogólny zakres

Bardziej szczegółowo

RADA EUROPY STRAŻNIK PRAW CZŁOWIEKA W SKRÓCIE

RADA EUROPY STRAŻNIK PRAW CZŁOWIEKA W SKRÓCIE RADA EUROPY STRAŻNIK PRAW CZŁOWIEKA W SKRÓCIE Państwa niebędące członkami Rady Europy (Białoruś) PAŃSTWA CZŁONKOWSKIE SIEDZIBA GŁÓWNA I BIURA BUDŻET Albania, Andora, Armenia, Austria, Azerbejdżan, Belgia,

Bardziej szczegółowo

Każde pytanie zawiera postawienie problemu/pytanie i cztery warianty odpowiedzi, z których tylko jedna jest prawidłowa.

Każde pytanie zawiera postawienie problemu/pytanie i cztery warianty odpowiedzi, z których tylko jedna jest prawidłowa. Każde pytanie zawiera postawienie problemu/pytanie i cztery warianty odpowiedzi, z których tylko jedna jest prawidłowa. 1. Zaznacz państwa członkowskie starej Unii Europejskiej, które nie wprowadziły dotąd

Bardziej szczegółowo

Ustrój Unii Europejskiej

Ustrój Unii Europejskiej Ustrój Unii Europejskiej dr Aleksandra Szczerba-Zawada Polskie Stowarzyszenie Badań Wspólnoty Europejskiej Wyższa Szkoła Menedżerska w Warszawie Projekt realizowany z Narodowym Bankiem Polskim w ramach

Bardziej szczegółowo

Program Europa dla obywateli 2014 2020

Program Europa dla obywateli 2014 2020 Program Europa dla obywateli 2014 2020 Plan prezentacji 1. Podstawowe informacje, cele i charakterystyka programu 2. Rodzaje dotacji i struktura programu 3. Cykl życia projektu i zasady finansowania 4.

Bardziej szczegółowo

Ekonomiczny Uniwersytet Dziecięcy. Wspólna waluta euro Po co komu Unia Europejska i euro? dr Mariusz Sagan

Ekonomiczny Uniwersytet Dziecięcy. Wspólna waluta euro Po co komu Unia Europejska i euro? dr Mariusz Sagan Ekonomiczny Uniwersytet Dziecięcy Wspólna waluta euro Po co komu Unia Europejska i euro? dr Mariusz Sagan Wyższa Szkoła Ekonomii i Innowacji w Lublinie 18 marca 2013 r. EKONOMICZNY UNIWERSYTET DZIECIĘCY

Bardziej szczegółowo

ANNA BIERNACKA-RYGIEL TEAM EUROPE

ANNA BIERNACKA-RYGIEL TEAM EUROPE ANNA BIERNACKA-RYGIEL TEAM EUROPE OBYWATELSTWO UNII EUROPEJSKIEJ Każda osoba będąca obywatelem państwa członkowskiego Unii Europejskiej jest obywatelem europejskim. Obywatelstwo Unii Europejskiej uzupełnia

Bardziej szczegółowo

Ekonomiczny Uniwersytet Dziecięcy. Wspólna waluta euro Po co komu Unia Europejska i euro? dr Urszula Kurczewska EKONOMICZNY UNIWERSYTET DZIECIĘCY

Ekonomiczny Uniwersytet Dziecięcy. Wspólna waluta euro Po co komu Unia Europejska i euro? dr Urszula Kurczewska EKONOMICZNY UNIWERSYTET DZIECIĘCY Ekonomiczny Uniwersytet Dziecięcy Wspólna waluta euro Po co komu Unia Europejska i euro? dr Urszula Kurczewska Szkoła Główna Handlowa w Warszawie 23 października 2012 r. EKONOMICZNY UNIWERSYTET DZIECIĘCY

Bardziej szczegółowo

AKT USTANAWIAJĄCY EUROPEJSKO-LATYNOAMERYKAŃSKIEGO ZGROMADZENIA PARLAMENTARNEGO 1

AKT USTANAWIAJĄCY EUROPEJSKO-LATYNOAMERYKAŃSKIEGO ZGROMADZENIA PARLAMENTARNEGO 1 AKT USTANAWIAJĄCY EUROPEJSKO-LATYNOAMERYKAŃSKIEGO ZGROMADZENIA PARLAMENTARNEGO 1 PREAMBUŁA Zebrani w Brukseli w dniu 8 listopada 2006 r., przewodniczący Parlamentu Europejskiego, Parlamentu Andyjskiego,

Bardziej szczegółowo

Flaga Unii Europejskiej

Flaga Unii Europejskiej Temat 10: PROCESY INTEGRACYJNE W EUROPIE. 1. Procesy integracyjne. 2. Kalendarium integracji europejskiej. 3. Filary współpracy Unii Europejskiej. 4. Organy Unii Europejskiej. Flaga Unii Europejskiej Integracja

Bardziej szczegółowo

TEST WIEDZY O UNII EUROPEJSKIEJ

TEST WIEDZY O UNII EUROPEJSKIEJ TEST WIEDZY O UNII EUROPEJSKIEJ 1. Ile państw jest obecnie w UE? a) 15 b) 25 c) 27 2. Głównymi instytucjami UE są: a) Komisja Europejska, Rada UE, Parlament Europejski, Rada Europejska b) Komisja Europejska,

Bardziej szczegółowo

SPIS TREŚCI. III.2.2. Definicja i cele... 92

SPIS TREŚCI. III.2.2. Definicja i cele... 92 SPIS TREŚCI Uwagi wstępne... 13 Rozdział I. Pod znakiem idei ponadnarodowości... 29 I. Motywy i przesłanki integracji państw Europy Zachodniej... 29 II. Projekty federalistów... 35 II.1. Plan Schumana...

Bardziej szczegółowo

Przyszłość i wyzwania przed Unią Europejską (wykład dla licealistów, listopad 2009, SGH)

Przyszłość i wyzwania przed Unią Europejską (wykład dla licealistów, listopad 2009, SGH) Przyszłość i wyzwania przed Unią Europejską (wykład dla licealistów, listopad 2009, SGH) Prof. dr hab. ElŜbieta Kawecka-Wyrzykowska, SGH, Katedra Integracji Europejskiej im. J. Monneta Wyzwania Polityczne

Bardziej szczegółowo

Unia Europejska przeciwko wykluczaniu społecznemu Inclusion Europe

Unia Europejska przeciwko wykluczaniu społecznemu Inclusion Europe Unia Europejska przeciwko wykluczaniu społecznemu Inclusion Europe Raport Austria Anglia Belgia Bułgaria Chorwacja Cypr Czechy Dania Estonia Finlandia Francja Grecja Hiszpania Holandia Islandia Irlandia

Bardziej szczegółowo

TRAKTAT KONSTYTUCYJNY UNII EUROPEJSKIEJ STRUKTURA

TRAKTAT KONSTYTUCYJNY UNII EUROPEJSKIEJ STRUKTURA STRUKTURA Struktura Traktatu Konstytucyjnego Traktat Konstytucyjny jest podzielony na cztery części poprzedzone preambułą. Poszczególne części podzielone są na rozdziały, a niektóre z nich na sekcje i

Bardziej szczegółowo

Obywatelski Parlament Seniorów reprezentacja interesów osób starszych na poziomie krajowym i partner w kreowaniu polityki senioralnej

Obywatelski Parlament Seniorów reprezentacja interesów osób starszych na poziomie krajowym i partner w kreowaniu polityki senioralnej Obywatelski Parlament Seniorów reprezentacja interesów osób starszych na poziomie krajowym i partner w kreowaniu polityki senioralnej Michał Szczerba Przewodniczący Parlamentarnego Zespołu Spotkanie inauguracyjne

Bardziej szczegółowo

Systemy zarządzania sportem w wybranych krajach Unii Europejskiej. Dr hab. prof. AWF Jolanta Żyśko

Systemy zarządzania sportem w wybranych krajach Unii Europejskiej. Dr hab. prof. AWF Jolanta Żyśko Systemy zarządzania sportem w wybranych krajach Unii Europejskiej Dr hab. prof. AWF Jolanta Żyśko Struktura wykładu Wprowadzenie Wzrost znaczenia sportu jako zjawiska społecznoekonomicznego i politycznego,

Bardziej szczegółowo

Rozwijanie zdolności instytucjonalnych celem skutecznego zarządzania bezpieczeństwem ruchu drogowego w Polsce. Sekretariat Krajowej Rady BRD

Rozwijanie zdolności instytucjonalnych celem skutecznego zarządzania bezpieczeństwem ruchu drogowego w Polsce. Sekretariat Krajowej Rady BRD Rozwijanie zdolności instytucjonalnych celem skutecznego zarządzania bezpieczeństwem ruchu drogowego w Polsce Sekretariat Krajowej Rady BRD Krakowskie Dni Bezpieczeństwa Ruchu Drogowego, Kraków, 26/02/2015

Bardziej szczegółowo

(4) Belgia, Niemcy, Francja, Chorwacja, Litwa i Rumunia podjęły decyzję o zastosowaniu art. 11 ust. 3 rozporządzenia

(4) Belgia, Niemcy, Francja, Chorwacja, Litwa i Rumunia podjęły decyzję o zastosowaniu art. 11 ust. 3 rozporządzenia L 367/16 23.12.2014 ROZPORZĄDZENIE DELEGOWANE KOMISJI (UE) NR 1378/2014 z dnia 17 października 2014 r. zmieniające załącznik I do rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1305/2013 oraz załączniki

Bardziej szczegółowo

Instytucje UE. Podstawy prawa międzynarodowego i europejskiego Dwiczenia

Instytucje UE. Podstawy prawa międzynarodowego i europejskiego Dwiczenia Instytucje UE Podstawy prawa międzynarodowego i europejskiego Dwiczenia Instytucje UE Rada Europejska (szczyt) Parlament Europejski Rada Ministrów (Rada) Komisja Europejska Trybunał Sprawiedliwości Trybunał

Bardziej szczegółowo

(Akty o charakterze nieustawodawczym) ROZPORZĄDZENIA

(Akty o charakterze nieustawodawczym) ROZPORZĄDZENIA 24.9.2014 L 280/1 II (Akty o charakterze nieustawodawczym) ROZPORZĄDZENIA ROZPORZĄDZENIE DELEGOWANE KOMISJI (UE) NR 994/2014 z dnia 13 maja 2014 r. zmieniające załączniki VIII i VIIIc do rozporządzenia

Bardziej szczegółowo

Unia Europejska KOMITET REGIONÓW

Unia Europejska KOMITET REGIONÓW Unia Europejska KOMITET REGIONÓW Bruksela, 2003 Wstęp do Komitetu Regionów Unia europejska Komitet Regionów Tworzenie Komitetu Regionów Komitet Regionów jest zgromadzeniem doradczym Unii Europejskiej;

Bardziej szczegółowo

USTAWA. z dnia 8 października 2010 r. o współpracy Rady Ministrów z Sejmem i Senatem w sprawach związanych z członkostwem

USTAWA. z dnia 8 października 2010 r. o współpracy Rady Ministrów z Sejmem i Senatem w sprawach związanych z członkostwem Dziennik Ustaw Nr 213 15098 Poz. 1395 1395 USTAWA z dnia 8 października 2010 r. o współpracy Rady Ministrów z Sejmem i Senatem w sprawach związanych z członkostwem Rzeczypospolitej Polskiej w Unii Europejskiej

Bardziej szczegółowo

PROGRAM MŁODZIEŻ W DZIAŁANIU 2007-2013. 12 grudnia 2012

PROGRAM MŁODZIEŻ W DZIAŁANIU 2007-2013. 12 grudnia 2012 PROGRAM MŁODZIEŻ W DZIAŁANIU 2007-2013 12 grudnia 2012 Cele Programu Aktywne uczestnictwo młodzieży w życiu społecznym Europy Budowanie wzajemnego zrozumienia między młodymi ludźmi Solidarność między młodymi

Bardziej szczegółowo

PARLAMENT EUROPEJSKI: PROCEDURY WYBORCZE

PARLAMENT EUROPEJSKI: PROCEDURY WYBORCZE PARLAMENT EUROPEJSKI: PROCEDURY WYBORCZE Procedury odnoszące się do wyborów do Parlamentu Europejskiego reguluje zarówno prawodawstwo europejskie, które definiuje zasady wspólne dla wszystkich państw członkowskich,

Bardziej szczegółowo

PARLAMENT EUROPEJSKI

PARLAMENT EUROPEJSKI 4.8.2011 Dziennik Urzędowy Unii Europejskiej C 229/1 II (Komunikaty) KOMUNIKATY INSTYTUCJI, ORGANÓW I JEDNOSTEK ORGANIZACYJNYCH UNII EUROPEJSKIEJ PARLAMENT EUROPEJSKI Regulamin Konferencji Komisji do Spraw

Bardziej szczegółowo

Wniosek DECYZJA RADY. w sprawie przyjęcia przez Litwę euro w dniu 1 stycznia 2015 r.

Wniosek DECYZJA RADY. w sprawie przyjęcia przez Litwę euro w dniu 1 stycznia 2015 r. KOMISJA EUROPEJSKA Bruksela, dnia 4.6.2014 r. COM(2014) 324 final 2014/0170 (NLE) Wniosek DECYZJA RADY w sprawie przyjęcia przez Litwę euro w dniu 1 stycznia 2015 r. PL PL UZASADNIENIE 1. KONTEKST WNIOSKU

Bardziej szczegółowo

Konwergencja nominalna versus konwergencja realna a przystąpienie. Ewa Stawasz Katedra Międzynarodowych Stosunków Gospodarczych UŁ

Konwergencja nominalna versus konwergencja realna a przystąpienie. Ewa Stawasz Katedra Międzynarodowych Stosunków Gospodarczych UŁ Konwergencja nominalna versus konwergencja realna a przystąpienie Polski do strefy euro Ewa Stawasz Katedra Międzynarodowych Stosunków Gospodarczych UŁ Plan prezentacji 1. Nominalne kryteria konwergencji

Bardziej szczegółowo

PARLAMENT EUROPEJSKI: PROCEDURY WYBORCZE

PARLAMENT EUROPEJSKI: PROCEDURY WYBORCZE PARLAMENT EUROPEJSKI: PROCEDURY WYBORCZE Procedury odnoszące się do wyborów do Parlamentu Europejskiego reguluje zarówno prawodawstwo europejskie, które definiuje zasady wspólne dla wszystkich państw członkowskich,

Bardziej szczegółowo

Wynagrodzenie minimalne w Polsce i w krajach Unii Europejskiej

Wynagrodzenie minimalne w Polsce i w krajach Unii Europejskiej Wynagrodzenie minimalne w Polsce i w krajach Unii Europejskiej Płaca minimalna w krajach unii europejskiej Spośród 28 państw członkowskich Unii Europejskiej 21 krajów posiada regulacje dotyczące wynagrodzenia

Bardziej szczegółowo

Jednoosobowe spółki z ograniczoną odpowiedzialnością oraz jednoosobowe spółki akcyjne

Jednoosobowe spółki z ograniczoną odpowiedzialnością oraz jednoosobowe spółki akcyjne Jednoosobowe spółki z ograniczoną odpowiedzialnością oraz jednoosobowe spółki akcyjne Konsultacje prowadzone przez Dyrekcję Generalną Komisji Europejskiej ds. Rynku Wewnętrznego i Usług Uwaga wstępna:

Bardziej szczegółowo

Rada Europejska Rada

Rada Europejska Rada PL SEKRETARIAT GENERALNY RADY SERIA OGÓLNA Rada Europejska Rada Dwie instytucje w służbie Europy WRZESIEŃ 2013 Uwaga Niniejsza broszura jest publikacją Sekretariatu Generalnego Rady i służy wyłącznie do

Bardziej szczegółowo

KONSULTACJE NA TEMAT RÓŻNORODNOŚCI W MIEJSCU PRACY ORAZ ANTYDYSKRYMINACJI

KONSULTACJE NA TEMAT RÓŻNORODNOŚCI W MIEJSCU PRACY ORAZ ANTYDYSKRYMINACJI KONSULTACJE NA TEMAT RÓŻNORODNOŚCI W MIEJSCU PRACY ORAZ ANTYDYSKRYMINACJI 14.06.2005-15.07.2005 Znaleziono 803 odpowiedzi z 803 odpowiadających wybranym kryteriom Proszę wskazać główny sektor działalności

Bardziej szczegółowo

Płatności bezgotówkowe w Polsce wczoraj, dziś i jutro

Płatności bezgotówkowe w Polsce wczoraj, dziś i jutro Adam Tochmański / Przewodniczący Koalicji na rzecz Obrotu Bezgotówkowego i Mikropłatności, Dyrektor Departamentu Systemu Płatniczego w Narodowym Banku Polskim Płatności bezgotówkowe w Polsce wczoraj, dziś

Bardziej szczegółowo

Pozapłacowe koszty pracy w Polsce na tle innych krajów europejskich. Jakub Bińkowski

Pozapłacowe koszty pracy w Polsce na tle innych krajów europejskich. Jakub Bińkowski Pozapłacowe koszty pracy w Polsce na tle innych krajów europejskich Jakub Bińkowski Warszawa 2014 1 POSTULATY ZPP Bogactwo bierze się z pracy. Kapitał czy ziemia, póki nie zostają ożywione pracą, są martwe.

Bardziej szczegółowo

KONKURS LGPW: Wiedza o Unii Europejskiej 2013 r. Kod ucznia

KONKURS LGPW: Wiedza o Unii Europejskiej 2013 r. Kod ucznia KONKURS LGPW: Wiedza o Unii Europejskiej 2013 r. Kod ucznia Suma pkt.: Masz przed sobą 38 zadań, za które możesz zdobyć 50 pkt. Czytaj je uważnie. Swoje odpowiedzi wpisz w miejsce kropek lub zaznacz wybraną

Bardziej szczegółowo

Z punktu widzenia szkolnictwa wyższego w Polsce. jest szansą na włączenie się w główny nurt przemian zachodzących w Europie.

Z punktu widzenia szkolnictwa wyższego w Polsce. jest szansą na włączenie się w główny nurt przemian zachodzących w Europie. Proces Boloński Z punktu widzenia szkolnictwa wyższego w Polsce Proces Boloński jest szansą na włączenie się w główny nurt przemian zachodzących w Europie. Inicjatywy polskich uczelni zmierzające do spełnienia

Bardziej szczegółowo

Statystyka wniosków TOI 2011

Statystyka wniosków TOI 2011 Fundacja Rozwoju Systemu Edukacji Narodowa Agencja Programu Uczenie się przez całe życie Statystyka wniosków TOI 2011 Konkurs 2011 Wnioski TOI w PL lata 2007-2011 KONKURS Dostępny budżet TOI w PL (euro)

Bardziej szczegółowo

Spis treœci. Wykaz skrótów... Wykaz literatury... Przedmowa... XXVII

Spis treœci. Wykaz skrótów... Wykaz literatury... Przedmowa... XXVII Wykaz skrótów... Wykaz literatury... XV XXI Przedmowa... XXVII Rozdzia³ I. Zagadnienia wstêpne... 1 1. Pojêcie instytucji europejskich w szerokim i w¹skim znaczeniu... 1 2. Informacje ogólne o organizacjach

Bardziej szczegółowo

Wspólne Polityki UE. Jednolity Rynek Europejski. Swoboda przepływu osób

Wspólne Polityki UE. Jednolity Rynek Europejski. Swoboda przepływu osób Wspólne Polityki UE Jednolity Rynek Europejski. Swoboda przepływu osób Dr Katarzyna Śledziewska Katedra Makroekonomii i Teorii Handlu Zagranicznego Plan zajęć Teoria, efekty liberalizacji czynników produkcji,

Bardziej szczegółowo

Europejska Strategia Bezpieczeństwa i Higieny Pracy

Europejska Strategia Bezpieczeństwa i Higieny Pracy Europejska Strategia Bezpieczeństwa i Higieny Pracy dr inż. Zofia Pawłowska kierownik Zakładu Zarządzania Bezpieczeństwem i Higieną Pracy CIOP-PIB Informacja przygotowana na posiedzenie Rady Ochrony Pracy

Bardziej szczegółowo

(Akty, których publikacja jest obowiązkowa)

(Akty, których publikacja jest obowiązkowa) 27.4.2006 PL Dziennik Urzędowy Unii Europejskiej L 114/1 I (Akty, których publikacja jest obowiązkowa) ROZPORZĄDZENIE (WE) NR 629/2006 PARLAMENTU EUROPEJSKIEGO I RADY z dnia 5 kwietnia 2006 r. zmieniające

Bardziej szczegółowo

BIULETYN EUROPE DIRECT - POZNAŃ 4/2012. Europejska inicjatywa obywatelska

BIULETYN EUROPE DIRECT - POZNAŃ 4/2012. Europejska inicjatywa obywatelska Europejska inicjatywa obywatelska Wraz z wejściem w życie Traktatu Lizbońskiego Unia Europejska zrobiła wielki krok naprzód, dając obywatelom możliwość bezpośredniego udziału w tworzeniu unijnych aktów

Bardziej szczegółowo

Załącznik nr 2 do Olimpiady Wiedzy o Unii Europejskiej pn. "GWIEZDNY KRĄG" Zagadnienia VII Olimpiada GWIEZDNY KRĄG

Załącznik nr 2 do Olimpiady Wiedzy o Unii Europejskiej pn. GWIEZDNY KRĄG Zagadnienia VII Olimpiada GWIEZDNY KRĄG Załącznik nr 2 do Olimpiady Wiedzy o Unii Europejskiej pn. "GWIEZDNY KRĄG" Zagadnienia VII Olimpiada GWIEZDNY KRĄG I. Zawody I stopnia 1. Społeczeństwo. Definicja społeczeństwa. Pojęcie zbiorowości społecznej.

Bardziej szczegółowo

Elementy systemu podatkowego

Elementy systemu podatkowego Elementy systemu podatkowego I. ogólne prawo podatkowe 1. zobowiązania podatkowe i postępowanie podatkowe ustawa z dnia 29 sierpnia 1997r. Ordynacja podatkowa 1 2. kontrola skarbowa -ustawa z dnia 28 września

Bardziej szczegółowo

AKTYWNOŚĆ POLSKICH SAMORZĄDÓW NA ARENIE MIĘDZYNARODOWEJ: FORMY, MOŻLIWOŚCI, WYZWANIA. - wnioski z badania ankietowego

AKTYWNOŚĆ POLSKICH SAMORZĄDÓW NA ARENIE MIĘDZYNARODOWEJ: FORMY, MOŻLIWOŚCI, WYZWANIA. - wnioski z badania ankietowego AKTYWNOŚĆ POLSKICH SAMORZĄDÓW NA ARENIE MIĘDZYNARODOWEJ: FORMY, MOŻLIWOŚCI, WYZWANIA - wnioski z badania ankietowego Prowadzenie współpracy międzynarodowej (w %) nie tak 28% 72% Posiadanie opracowanego

Bardziej szczegółowo

WK AD RANCJI I NIEMIEC DO PRAC KONWENTU EUROPEJSKIEGO DOTYCZ CYCH ARCHITEKTURY INSTYTUCJONALNEJ UNII EUROPEJSKIEJ

WK AD RANCJI I NIEMIEC DO PRAC KONWENTU EUROPEJSKIEGO DOTYCZ CYCH ARCHITEKTURY INSTYTUCJONALNEJ UNII EUROPEJSKIEJ WK AD RANCJI I NIEMIEC DO PRAC KONWENTU EUROPEJSKIEGO DOTYCZ CYCH ARCHITEKTURY INSTYTUCJONALNEJ UNII EUROPEJSKIEJ Pary i Berlin, 15 stycznia 2003 r. Podczas posiedzenia Rady Europejskiej w Kopenhadze,

Bardziej szczegółowo

STATUT Europejskiego Regionalnego Centrum Ekohydrologii w Łodzi, w Polsce pod auspicjami UNESCO

STATUT Europejskiego Regionalnego Centrum Ekohydrologii w Łodzi, w Polsce pod auspicjami UNESCO STATUT Europejskiego Regionalnego Centrum Ekohydrologii w Łodzi, w Polsce pod auspicjami UNESCO Artykuł 1 Status prawny i siedziba Centrum 1. Europejskie Regionalne Centrum Ekohydrologii z siedziba w Łodzi,

Bardziej szczegółowo

PROJEKT SPRAWOZDANIA

PROJEKT SPRAWOZDANIA PARLAMENT EUROPEJSKI 2009-2014 Komisja Wolności Obywatelskich, Sprawiedliwości i Spraw Wewnętrznych 14.10.2013 2013/2183(INI) PROJEKT SPRAWOZDANIA w sprawie unijnego harmonogramu działań przeciwko homofobii

Bardziej szczegółowo

Program GRUNDTVIG wspieranie niezawodowej edukacji dorosłych, w tym osób starszych

Program GRUNDTVIG wspieranie niezawodowej edukacji dorosłych, w tym osób starszych wspieranie niezawodowej edukacji dorosłych, w tym osób starszych Alina Respondek, Narodowa Agencja Programu Uczenie się przez całe życie Fundacja Rozwoju Systemu Edukacji Program Uczenie się przez całe

Bardziej szczegółowo

Organizacja Traktatu Północnoatlantyckiego, (ang. North Atlantic Treaty Organization, NATO; organizacja politycznowojskowa powstała 24 sierpnia 1949

Organizacja Traktatu Północnoatlantyckiego, (ang. North Atlantic Treaty Organization, NATO; organizacja politycznowojskowa powstała 24 sierpnia 1949 Organizacja Traktatu Północnoatlantyckiego, (ang. North Atlantic Treaty Organization, NATO; organizacja politycznowojskowa powstała 24 sierpnia 1949 na mocy podpisanego 4 kwietnia 1949 Traktatu Północnoatlantyckiego.

Bardziej szczegółowo

EURO jako WSPÓLNA WALUTA

EURO jako WSPÓLNA WALUTA Ekonomiczny Uniwersytet Dziecięcy EURO jako WSPÓLNA WALUTA Prof. dr hab. Eugeniusz Gatnar Uniwersytet Ekonomiczny w Katowicach 18 marca 2013 r. EKONOMICZNY UNIWERSYTET DZIECIĘCY WWW.UNIWERSYTET-DZIECIECY.PL

Bardziej szczegółowo

M I N I S T R A I N F R A S T R U K T U R Y I R O Z W O J U 1) z dnia r.

M I N I S T R A I N F R A S T R U K T U R Y I R O Z W O J U 1) z dnia r. Z A R ZĄDZENIE NR M I N I S T R A I N F R A S T R U K T U R Y I R O Z W O J U 1) z dnia r. w sprawie powołania Komitetu Monitorującego Program Operacyjny Pomoc Techniczna 2014-2020 Na podstawie art. 14

Bardziej szczegółowo

29.3.2014 Dziennik Urzędowy Unii Europejskiej L 95/39

29.3.2014 Dziennik Urzędowy Unii Europejskiej L 95/39 29.3.2014 Dziennik Urzędowy Unii Europejskiej L 95/39 DECYZJA WYKONAWCZA KOMISJI z dnia 27 marca 2014 r. w odniesieniu do wkładu finansowego Unii na rzecz skoordynowanego planu kontroli w celu ustalenia

Bardziej szczegółowo

Twoje prawa obywatelskie

Twoje prawa obywatelskie Twoje prawa obywatelskie Dostęp do praw i sprawiedliwości dla osób z niepełnosprawnością intelektualną Inclusion Europe Raport Austria Anglia Belgia Bułgaria Chorwacja Cypr Czechy Dania Estonia Finlandia

Bardziej szczegółowo

Lokalne Grupy Rybackie i Oś 4 w różnych krajach UE

Lokalne Grupy Rybackie i Oś 4 w różnych krajach UE Lokalne Grupy Rybackie i Oś 4 w różnych krajach UE Próba podsumowania Urszula Budzich-Tabor, FARNET Support Unit Warszawa, 25 czerwca 2013 r. Co trzeba wiedzieć o Osi 4 w UE, żeby ją zrozumieć? Gdzie jesteśmy

Bardziej szczegółowo

Udział polityki spójności stale rośnie: - w 1965r. wynosił 6% - w 1988 r. wynosił 17% - w 2013r. wyniesie 36%

Udział polityki spójności stale rośnie: - w 1965r. wynosił 6% - w 1988 r. wynosił 17% - w 2013r. wyniesie 36% Jakie zmiany mogą czekać rolników po 2013? Czy będą to zmiany gruntowne czy jedynie kosmetyczne? Czy poszczególne instrumenty WPR będą ewaluować czy też zostaną uzupełnione o nowe elementy? Reforma WPR

Bardziej szczegółowo

STATUT DOLNOŚLĄSKIEGO FORUM POMOCY SPOŁECZNEJ

STATUT DOLNOŚLĄSKIEGO FORUM POMOCY SPOŁECZNEJ STATUT DOLNOŚLĄSKIEGO FORUM POMOCY SPOŁECZNEJ Rozdział I Postanowienia ogólne 1 1. Dolnośląskie Forum Pomocy Społecznej jest autonomicznym podmiotem działającym na rzecz integracji i rozwoju pomocy społecznej.

Bardziej szczegółowo

ROZPORZĄDZENIE MINISTRA ŚRODOWISKA 1) z dnia 2011 r. w sprawie Rady do spraw Bezpieczeństwa Jądrowego i Ochrony Radiologicznej

ROZPORZĄDZENIE MINISTRA ŚRODOWISKA 1) z dnia 2011 r. w sprawie Rady do spraw Bezpieczeństwa Jądrowego i Ochrony Radiologicznej Projekt z dnia 17 sierpnia 2011 r. ROZPORZĄDZENIE MINISTRA ŚRODOWISKA 1) z dnia 2011 r. w sprawie Rady do spraw Bezpieczeństwa Jądrowego i Ochrony Radiologicznej Na podstawie art. 112 ust. 12 ustawy z

Bardziej szczegółowo

DYREKTYWA RADY. z dnia 14 października 1991 r.

DYREKTYWA RADY. z dnia 14 października 1991 r. DYREKTYWA RADY z dnia 14 października 1991 r. w sprawie obowiązku pracodawcy dotyczącym informowania pracowników o warunkach stosowanych do umowy lub stosunku pracy (91/533/EWG) RADA WSPÓLNOT EUROPEJSKICH,

Bardziej szczegółowo

PARLAMENT EUROPEJSKI

PARLAMENT EUROPEJSKI 7.5.2010 PL Dziennik Urzędowy Unii Europejskiej C 119 A/1 V (Ogłoszenia) POSTĘPOWANIA ADMINISTRACYJNE PARLAMENT EUROPEJSKI OGŁOSZENIE O NABORZE NA STANOWISKO PE/123/S DYREKTOR (grupa zaszeregowania AD

Bardziej szczegółowo

KOMUNIKAT DLA POSŁÓW

KOMUNIKAT DLA POSŁÓW PARLAMENT EUROPEJSKI 2009-2014 Komisja Petycji 27.05.2014 KOMUNIKAT DLA POSŁÓW Przedmiot: Petycja 0436/2012, którą złożył Mark Walker (Wielka Brytania) w sprawie transgranicznego doradztwa prawnego 1.

Bardziej szczegółowo

Przeciwdziałanie praktykom monopolistycznym: sprawozdanie na temat cen samochodów pokazuje mniejsze różnice w cenach nowych samochodów w UE w 2010 r.

Przeciwdziałanie praktykom monopolistycznym: sprawozdanie na temat cen samochodów pokazuje mniejsze różnice w cenach nowych samochodów w UE w 2010 r. KOMISJA EUROPEJSKA KOMUNIKAT PRASOWY Przeciwdziałanie praktykom monopolistycznym: sprawozdanie na temat cen pokazuje mniejsze różnice w cenach nowych w UE w 2010 r. Bruksela, 26 lipca 2011 r. Ostatnie

Bardziej szczegółowo

Statut Koła naukowego ENACTUS UE

Statut Koła naukowego ENACTUS UE Statut Koła naukowego ENACTUS UE Rozdział I Postanowienia ogólne Art.1 Koło Naukowe ENACTUS UE (zwane dalej Kołem) jest samorządną organizacją studencką reprezentującą Uniwersytet Ekonomiczny w Programie

Bardziej szczegółowo

Polityka spójności 2007-2013

Polityka spójności 2007-2013 Regionalne Programy Operacyjne jako źródło finansowania centrów nauki i wystaw interaktywnych Agnieszka Dawydzik Departament Koordynacji Programów Regionalnych Konferencja INTERAKCJA-INTEGRACJA INTEGRACJA

Bardziej szczegółowo

EUROPEJSKA KARTA UBEZPIECZENIA ZDROWOTNEGO

EUROPEJSKA KARTA UBEZPIECZENIA ZDROWOTNEGO EUROPEJSKA KARTA UBEZPIECZENIA ZDROWOTNEGO Europejska Karta Ubezpieczenia Zdrowotnego (w skrócie EKUZ) jest to dokument, potwierdzający nasze prawo do korzystania ze świadczeń zdrowotnych podczas pobytu

Bardziej szczegółowo

Europejska strategia zatrudnienia W kierunku poprawy sytuacji pod względem zatrudnienia w Europie

Europejska strategia zatrudnienia W kierunku poprawy sytuacji pod względem zatrudnienia w Europie Europejska strategia zatrudnienia W kierunku poprawy sytuacji pod względem zatrudnienia w Europie Komisja Europejska Czym jest europejska strategia zatrudnienia? Każdy potrzebuje pracy. Wszyscy musimy

Bardziej szczegółowo

Zasady finansowania wyjazdów

Zasady finansowania wyjazdów Zasady finansowania wyjazdów w ramach programu Erasmus+ w roku akademickim 2014/2015 I Stypendia na wyjazdy dla studentów (wyjazdy na studia SMS oraz wyjazdy na praktyki SMP) 1) Stypendia otrzymują tylko

Bardziej szczegółowo

KONSULTACJE SPOŁECZNE W OBSZARZE POLITYKI SPOŁECZNEJ (IX/ 2015 R.)

KONSULTACJE SPOŁECZNE W OBSZARZE POLITYKI SPOŁECZNEJ (IX/ 2015 R.) KONSULTACJE SPOŁECZNE W OBSZARZE POLITYKI SPOŁECZNEJ (IX/ 2015 R.) Dokument opracowany na potrzeby projektu W stronę skutecznego modelu partycypacji obywatelskiej, realizowanego w ramach programu, finansowanego

Bardziej szczegółowo

KONWENCJA RAMOWA O OCHRONIE MNIEJSZOŚCI NARODOWYCH

KONWENCJA RAMOWA O OCHRONIE MNIEJSZOŚCI NARODOWYCH KONWENCJA RAMOWA O OCHRONIE MNIEJSZOŚCI NARODOWYCH COUNCIL OF EUROPE CONSEIL DE L EUROPE Czym jest Konwencja Ramowa o Ochronie Mniejszości Narodowych? Konwencja Ramowa, która weszła w życie 1 lutego 1998

Bardziej szczegółowo

świadczenia rodzinne Informacje o państwie ubezpieczenia zdrowotnego Udbetaling Danmark Kongens Vænge 8 3400 Hillerød A.

świadczenia rodzinne Informacje o państwie ubezpieczenia zdrowotnego Udbetaling Danmark Kongens Vænge 8 3400 Hillerød A. Wyślij do Udbetaling Danmark Kongens Vænge 8 3400 Hillerød świadczenia rodzinne Informacje o państwie ubezpieczenia zdrowotnego A. Dane osobowe Imię i nazwisko Duński numer osobowy Adres Numer telefonu

Bardziej szczegółowo

ZROZUMIEĆ POLITYKĘ UNII EUROPEJSKIEJ. Jak działa. Unia Europejska. Przewodnik po instytucjach europejskich

ZROZUMIEĆ POLITYKĘ UNII EUROPEJSKIEJ. Jak działa. Unia Europejska. Przewodnik po instytucjach europejskich ZROZUMIEĆ POLITYKĘ UNII EUROPEJSKIEJ Jak działa Unia Europejska Przewodnik po instytucjach europejskich Unia Europejska ZROZUMIEĆ POLITYKĘ UNII EUROPEJSKIEJ Ta publikacja jest częścią serii wydawniczej

Bardziej szczegółowo

Konferencja Rok uczestnictwa Polski w Systemie Informacyjnym Schengen. SIS to więcej bezpieczeństwa.

Konferencja Rok uczestnictwa Polski w Systemie Informacyjnym Schengen. SIS to więcej bezpieczeństwa. Źródło: http://mswia.gov.pl/pl/aktualnosci/6234,konferencja-rok-uczestnictwa-polski-w-systemie-informacyjnym-schengen-si S-to-wie.html Wygenerowano: Niedziela, 7 lutego 2016, 00:27 Strona znajduje się

Bardziej szczegółowo

EUROBAROMETR UE28 PARLAMENT EUROPEJSKI W ODBIORZE SPOŁECZNYM W POLSCE REGIONY W KRAJU ANALIZA MIĘDZYREGIONALNA WYNIKI DLA POLSKI

EUROBAROMETR UE28 PARLAMENT EUROPEJSKI W ODBIORZE SPOŁECZNYM W POLSCE REGIONY W KRAJU ANALIZA MIĘDZYREGIONALNA WYNIKI DLA POLSKI REGIONY W KRAJU 1 ZAŁĄCZNIK DOTYCZĄCY METODOLOGII: ANALIZA WYNIKÓW EUROBAROMETRU Z ROZBICIEM NA REGIONY Poniższa analiza regionalna jest oparta na badaniach Eurobarometru zleconych przez Parlament Europejski.

Bardziej szczegółowo

programu LLP- ERASMUS w Wyższej Szkole Zarządzania i Bankowości w Krakowie w roku akademickim 2012/2013

programu LLP- ERASMUS w Wyższej Szkole Zarządzania i Bankowości w Krakowie w roku akademickim 2012/2013 Uczelniane zasady finansowania wyjazdów studentów na studia oraz praktyki zagraniczne w ramach programu LLP- ERASMUS w Wyższej Szkole Zarządzania i Bankowości w Krakowie w roku akademickim 2012/2013 Dotyczy:

Bardziej szczegółowo

BARIERY INTEGRACJI UNII EUROPEJSKIEJ

BARIERY INTEGRACJI UNII EUROPEJSKIEJ POLSKIE TOWARZYSTWO EKONOMICZNE BARIERY INTEGRACJI UNII EUROPEJSKIEJ pod redakcją Heleny Tendery-Właszczuk Kraków 2009 4 Autorzy Wojciech Bąba rozdz. 4 Czesław Kłak rozdz. 1 Helena Tendera-Właszczuk rozdz.

Bardziej szczegółowo

ZARZĄDZENIE NR 16 MINISTRA INFRASTRUKTURY I ROZWOJU 1) z dnia 4 marca 2015 r.

ZARZĄDZENIE NR 16 MINISTRA INFRASTRUKTURY I ROZWOJU 1) z dnia 4 marca 2015 r. ZARZĄDZENIE NR 16 MINISTRA INFRASTRUKTURY I ROZWOJU 1) z dnia 4 marca 2015 r. w sprawie powołania Komitetu Monitorującego Program Operacyjny Infrastruktura i Środowisko 2014-2020 Na podstawie art. 14 ust.

Bardziej szczegółowo

Wydział Rozwoju Powiatu i Funduszy Europejskich - pokój 206, tel. 041 39 53 012

Wydział Rozwoju Powiatu i Funduszy Europejskich - pokój 206, tel. 041 39 53 012 Obywatelem Unii jest każda osoba mająca przynależność Państwa Członkowskiego ( ) Obywatele Unii korzystają z praw i podlegają obowiązkom przewidzianym w niniejszym Traktacie. (Traktat z Maastricht, Art.

Bardziej szczegółowo

STATUT STOWARZYSZENIA LEPSZE GRAJEWO ROZDZIAŁ I POSTANOWIENIA OGÓLNE

STATUT STOWARZYSZENIA LEPSZE GRAJEWO ROZDZIAŁ I POSTANOWIENIA OGÓLNE STATUT STOWARZYSZENIA LEPSZE GRAJEWO ROZDZIAŁ I POSTANOWIENIA OGÓLNE 1. Stowarzyszenie nosi nazwę: Stowarzyszenie Lepsze Grajewo w dalszych postanowieniach statutu zwane Stowarzyszeniem. 2. Stowarzyszenie

Bardziej szczegółowo

STATUT POLSKIEGO ZWIĄZKU PRACODAWCÓW KLUBÓW SPORTOWYCH POSTANOWIENIA OGÓLNE

STATUT POLSKIEGO ZWIĄZKU PRACODAWCÓW KLUBÓW SPORTOWYCH POSTANOWIENIA OGÓLNE STATUT POLSKIEGO ZWIĄZKU PRACODAWCÓW KLUBÓW SPORTOWYCH POSTANOWIENIA OGÓLNE 1. 1. Organizacja pracodawców o nazwie Polski Związek Pracodawców Klubów Sportowych zwana dalej "Związkiem", jest dobrowolną,

Bardziej szczegółowo

EUROPEJSKI RZECZNIK PRAW OBYWATELSKICH

EUROPEJSKI RZECZNIK PRAW OBYWATELSKICH EUROPEJSKI RZECZNIK PRAW OBYWATELSKICH Europejski Rzecznik Praw Obywatelskich prowadzi dochodzenia dotyczące przypadków niewłaściwego administrowania przez instytucje, organy, urzędy i agencje Unii Europejskiej,

Bardziej szczegółowo

FORUM NOWOCZESNEGO SAMORZĄDU

FORUM NOWOCZESNEGO SAMORZĄDU FORUM NOWOCZESNEGO SAMORZĄDU Krzysztof Pietraszkiewicz Prezes Związku Banków Polskich Warszawa 02.12.2015 Transformacja polskiej gospodarki w liczbach PKB w Polsce w latach 1993,2003 i 2013 w mld PLN Źródło:

Bardziej szczegółowo

Obywatele dla Demokracji. program dla organizacji pozarządowych finansowany z funduszy EOG

Obywatele dla Demokracji. program dla organizacji pozarządowych finansowany z funduszy EOG Obywatele dla Demokracji program dla organizacji pozarządowych finansowany z funduszy EOG Obywatele dla Demokracji Realizatorzy: Fundacja im. Stefana Batorego w partnerstwie z Polską Fundacją Dzieci i

Bardziej szczegółowo

Ubezpieczenia w liczbach 2012. Rynek ubezpieczeń w Polsce

Ubezpieczenia w liczbach 2012. Rynek ubezpieczeń w Polsce Ubezpieczenia w liczbach 2012 Rynek ubezpieczeń w Polsce Ubezpieczenia w liczbach 2012 Rynek ubezpieczeń w Polsce Autorem niniejszej broszury jest Polska Izba Ubezpieczeń. Jest ona chroniona prawami autorskimi.

Bardziej szczegółowo

AKTY PRZYJĘTE PRZEZ ORGANY UTWORZONE NA MOCY UMÓW MIĘDZYNARODOWYCH

AKTY PRZYJĘTE PRZEZ ORGANY UTWORZONE NA MOCY UMÓW MIĘDZYNARODOWYCH L 290/18 Dziennik Urzędowy Unii Europejskiej 20.10.2012 AKTY PRZYJĘTE PRZEZ ORGANY UTWORZONE NA MOCY UMÓW MIĘDZYNARODOWYCH DECYZJA RADY STOWARZYSZENIA UE-LIBAN NR 2/2012 z dnia 17 września 2012 r. w sprawie

Bardziej szczegółowo

STOWARZYSZENIE KOBIET LASU i CENTRUM INFORMACYJNE LASÓW PAŃSTWOWYCH

STOWARZYSZENIE KOBIET LASU i CENTRUM INFORMACYJNE LASÓW PAŃSTWOWYCH STOWARZYSZENIE KOBIET LASU i CENTRUM INFORMACYJNE LASÓW PAŃSTWOWYCH Kobiecy styl zarządzania dr Ewa Lisowska Szkoła Główna Handlowa w Warszawie Konferencja Czas na nas Plan prezentacji 1. Szklany sufit

Bardziej szczegółowo

Jaka podstawa prawna dla prawa rodzinnego? Dalsze działania

Jaka podstawa prawna dla prawa rodzinnego? Dalsze działania DYREKCJA GENERALNA DS. POLITYK WEWNĘTRZNYCH DEPARTAMENT TEMATYCZNY C: PRAWA OBYWATELSKIE I SPRAWY KONSTYTUCYJNE KWESTIE PRAWNE Jaka podstawa prawna dla prawa rodzinnego? Dalsze działania NOTA PE 462.498

Bardziej szczegółowo

Ekonomiczny Uniwersytet Dziecięcy. Po co komu Unia Europejska i euro? dr Krzysztof Biegun EKONOMICZNY UNIWERSYTET DZIECIĘCY. Czym jest UE?

Ekonomiczny Uniwersytet Dziecięcy. Po co komu Unia Europejska i euro? dr Krzysztof Biegun EKONOMICZNY UNIWERSYTET DZIECIĘCY. Czym jest UE? Ekonomiczny Uniwersytet Dziecięcy Po co komu Unia Europejska i euro? dr Krzysztof Biegun Uniwersytet Ekonomiczny we Wrocławiu 19 maja 2014 r. Czym jest UE? Unia Europejska to międzynarodowy związek państw,

Bardziej szczegółowo

Instytucje Unii Europejskiej

Instytucje Unii Europejskiej Instytucje Unii Europejskiej Autor: Aureliusz Wlaź Okładka: Praca pod tytułem Rozsypały mi się gwiazdki autorstwa Sandry Janusz z Liceum Plastycznego w Tarnowie, wyróżniona w ogólnopolskim konkursie fotograficznym

Bardziej szczegółowo

Opodatkowanie drogowych przewozów kabotażowych

Opodatkowanie drogowych przewozów kabotażowych Opodatkowanie drogowych przewozów kabotażowych Rozważając zasady opodatkowania drogowych przewozów kabotażowych w poszczególnych krajach członkowskich za podstawę należy przyjąć następujące przepisy prawne:

Bardziej szczegółowo

w ramach programu ERASMUS+ oraz programu PO WER w Uniwersytecie Ekonomicznym w Krakowie w roku akademickim 2014/2015

w ramach programu ERASMUS+ oraz programu PO WER w Uniwersytecie Ekonomicznym w Krakowie w roku akademickim 2014/2015 Uczelniane zasady finansowania wyjazdów studentów na studia oraz praktyki zagraniczne w ramach programu ERASMUS+ oraz programu PO WER w Uniwersytecie Ekonomicznym w Krakowie w roku akademickim 2014/2015

Bardziej szczegółowo

Opodatkowanie dochodów z pracy najemnej wykonywanej za granicą

Opodatkowanie dochodów z pracy najemnej wykonywanej za granicą Opodatkowanie dochodów z pracy najemnej wykonywanej za granicą Uzyskując dochody z tytułu pracy najemnej wykonywanej za granicą, w większości przypadków należy pamiętać o rozliczeniu się z nich także w

Bardziej szczegółowo

Statut Stowarzyszenia Doradców Europejskich PLinEU. Statut Stowarzyszenia Doradców Europejskich PLinEU. Postanowienia ogólne

Statut Stowarzyszenia Doradców Europejskich PLinEU. Statut Stowarzyszenia Doradców Europejskich PLinEU. Postanowienia ogólne Statut Stowarzyszenia Doradców Europejskich PLinEU Postanowienia ogólne 1 1. Stowarzyszenie Doradców Europejskich PLinEU, zwane dalej Stowarzyszeniem, jest dobrowolnym, samorządnym, trwałym zrzeszeniem,

Bardziej szczegółowo

Seminaria europejskie

Seminaria europejskie Seminaria europejskie koordynatorka: Aleksandra Saczuk a.saczuk@schuman.org.pl SE(5) 7.12.2009 Partnerstwo Wschodnie polski sukces w unijnej polityce zewnętrznej Partnerstwo Wschodnie jest polskim sukcesem

Bardziej szczegółowo

PROCEDURA TRANSPOZYCJI AKTÓW PRAWNYCH UNII EUROPEJSKIEJ,

PROCEDURA TRANSPOZYCJI AKTÓW PRAWNYCH UNII EUROPEJSKIEJ, PROCEDURA TRANSPOZYCJI AKTÓW PRAWNYCH UNII EUROPEJSKIEJ, W TYM WYKONYWANIA ZOBOWIĄZAŃ LEGISLACYJNYCH WYNIKAJĄCYCH Z ORZECZEŃ TRYBUNAŁU SPRAWIEDLIWOŚCI UNII EUROPEJSKIEJ I POSTĘPOWAŃ KOMISJI EUROPEJSKIEJ

Bardziej szczegółowo

Spis treêci str. Wykaz skrótów... 11 Spis tabel... 15 Przedmowa... 19 Rozdzia 1. Wybrane teorie rozwoju regionalnego... 23 1.1. Teorie lokalizacji...

Spis treêci str. Wykaz skrótów... 11 Spis tabel... 15 Przedmowa... 19 Rozdzia 1. Wybrane teorie rozwoju regionalnego... 23 1.1. Teorie lokalizacji... Spis treêci str. Wykaz skrótów............................................. 11 Spis tabel............................................... 15 Przedmowa............................................... 19 Rozdzia

Bardziej szczegółowo

Z UNII DO POLSKI, z POLSKI DO UNII, ILE, ZA CO i NA CO CZYLI CZY POLSKA BĘDZIE PŁATNIKIEM NETTO?

Z UNII DO POLSKI, z POLSKI DO UNII, ILE, ZA CO i NA CO CZYLI CZY POLSKA BĘDZIE PŁATNIKIEM NETTO? Z UNII DO POLSKI, z POLSKI DO UNII, ILE, ZA CO i NA CO CZYLI CZY POLSKA BĘDZIE PŁATNIKIEM NETTO? Przystąpienie Polski do Unii Europejskiej jest kwestią wyboru pewnego modelu cywilizacyjnego. Skutki ekonomiczne

Bardziej szczegółowo

TEST Konkurs z wiedzy na temat Unii Europejskiej. Czas na rozwiązanie 45 minut. Test jednokrotnego wyboru

TEST Konkurs z wiedzy na temat Unii Europejskiej. Czas na rozwiązanie 45 minut. Test jednokrotnego wyboru TEST Konkurs z wiedzy na temat Unii Europejskiej Czas na rozwiązanie 45 minut Test jednokrotnego wyboru 1. Co jest głównym celem RPO WSL? a) dążenie do dynamicznego rozwoju regionu b) wyrównanie szans

Bardziej szczegółowo

dr Sławomir Nałęcz Z-ca dyr. Dep. Badań Społecznych i Warunków Życia Główny Urząd Statystyczny

dr Sławomir Nałęcz Z-ca dyr. Dep. Badań Społecznych i Warunków Życia Główny Urząd Statystyczny dr Sławomir Nałęcz Z-ca dyr. Dep. Badań Społecznych i Warunków Życia Główny Urząd Statystyczny Wyniki Narodowego Spisu Ludności i Mieszkań 2002, 2011. Wskaźnik NEET w Polsce na tle innych krajów Unii Europejskiej

Bardziej szczegółowo

C. 4 620,00 Euro z przeznaczeniem na organizację wymiany studentów i pracowników.

C. 4 620,00 Euro z przeznaczeniem na organizację wymiany studentów i pracowników. 16-400 Suwałki tel. (87) 562 84 32 ul. Teofila Noniewicza 10 fax (87) 562 84 55 e-mail: sekretariat@pwsz.suwalki.pl Zasady rozdziału funduszy otrzymanych z Fundacji Rozwoju Systemu Edukacji (Agencji Narodowej

Bardziej szczegółowo