Organy generatywne i cykle rozwojowe roślin nasiennych

Save this PDF as:
 WORD  PNG  TXT  JPG

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "Organy generatywne i cykle rozwojowe roślin nasiennych"

Transkrypt

1 Organy generatywne i cykle rozwojowe roślin nasiennych Nagozalążkowe U nagozalążkowych, na przykład u sosny zwyczajnej, liście zarodnionośne (sporofile) zebrane są w kłosy zarodnionośne, zwane szyszkami. Odrębne szyszki tworzą sporofile z mikrosporangiami- mikrosporofile. Każdy taki liść zarodnionośny, zwany tu pręcikiem, ma podczepione po dwa mikrosporangia, czyli worki pyłowe, w których tworzą się mikrospory, czyli ziarnka pyłu. W każdym ziarnie rozwija się haploidalny (1n) gametofit męski, ograniczony do kilku niewielkich i szybko zamierających komórek przedroślowych, oraz dwóch dużych- wegetatywnej i generatywnej. Dodatkowo osłonka mikrospory wytwarza dwie puste komory powietrzne, co jest przystosowaniem do przenoszenia przez wiatr, i w takiej postaci pyłek uwalniany jest z worków pyłkowych. Makrosporangia u sosny ulokowane są również w specyficznych strukturach, nazywanych zwyczajowo szyszkami żeńskimi. Każde makrosporangium, zwane tu ośrodkiem, okryte jest osłonką, i razem z nią tworzy charakterystyczną dla nasiennych strukturę, czyli zalążek. Osłonki nie zrastają się całkowicie, pozostawiając na szczycie niewielki otwór- okienko. Zalążki najczęściej znajdują się po dwa na łuskach nasiennych, które mimo że są podobne do pojedynczych liści zarodnionośnych, w rzeczywistości powstały z przekształcenia z całych krótkich gałązek, tzw. krótkopędów mających pierwotnie wiele listków. Wynika z tego, że w przeciwieństwie do szyszki męskiej szyszka żeńska sosny nie jest kwiatem, a kwiatostanem, czyli zbiorem kwiatów. Kwiat żeński u sosny to pojedyncza łuska nasienna z dwoma zalążkami. Makrosporangium sosny wytwarza tylko cztery haploidalne makrospory, z których trzy bardzo szybko degenerują i zamierają- rozwija się tylko jedna makrospora, w niedługim czasie wypełniająca praktycznie całe wnętrze ośrodka. W jej wnętrzu tworzy się wielokomórkowy gametofit żeński, który oczywiście też ma swoją odrębną nazwę- bielmo pierwotne. Gametofit wytwarza dwie rodnie, a w każdej z nich po jednej komórce jajowej. Reszta gametofitu zaczyna magazynować substancje odżywcze, przyjmując charakter tkanki spichrzowej (bielmo pierwotne).

2 Nasiennym nie jest potrzebna woda, aby doszło do zapłodnienia. Niektóre niesione wiatrem mikrospory (ziarna pyłku) trafiają na okienko zalążka. Jest to proces zapylenia. Komórka wegetatywna gametofitu męskiego zaczyna tworzyć wyrostek, zwany łagiewką pyłkową, wrastający w ośrodek aż do chwili dotarcia do jednej z dwóch komórek jajowych. Komórka generatywna, dzieląc się, tworzy dwa plemniki, które u sosny pozbawione są aparatów ruchu i właściwie zredukowane do samych jąder komórkowych, dlatego też noszą nazwę komórek plemnikowych. Te komórki plemnikowe wędrują w łagiewce i jedna z nich łączy się z komórką jajową, tworząc zygotę. Z niej powstaje młody zarodek zbudowany z zawiązka korzenia, pączka wierzchołkowego (czyli zawiązka późniejszej łodygi) i kilku (5-8) liści zarodkowych, zwanych liścieniami. Zarodek otoczony jest tkanką odżywczą, czyli bielmem pierwotnym, które powstało z przekształconego gametofitu i jest haploidalne (1n). Osłona zalążka twardnieje i przekształca się w łupinę nasienną, a u sosny tworzą też skrzydełko umożliwiające przenoszenie przez wiatr. W ten sposób tworzy się nasienie, najbardziej charakterystyczny twór roślin nasiennych, spoczywające tu na łusce nasiennej niczym nieosłonięte (i stąd inna nazwa nagozalążkowych- nagonasienne). Proces dojrzewania nasion jest u nagozalążkowych powolny. Cały cykl rozrodczy trwa trzy lata. Dopiero po tym czasie nasiona wysypują się i jeśli trafią na właściwe warunki, to kiełkują wytwarzając nową roślinę.

3 Okrytozalążkowe Organy rozrodcze okrytonasiennych uległy dość poważnym przekształceniom w stosunku do odpowiednich struktur nagonasiennych. Przede wszystkim kwiaty- rozumiane jako zbiory liści zarodnionośnych, a także niebiorących udziału w rozmnażaniu liści płonnych są zazwyczaj obupłciowe. Składają się zarówno z pręcików (mikrosporofili) jak i makrosporofili zaopatrzonych w zalążki.

4 Pręciki składają się z nitki pręcikowej i główki zbudowanej z czterech worków pyłkowych (mikrosporangiów). Gametofit rozwijający się w mikrosporach (czyli ziarnach pyłku) okrytonasiennych składa się tylko z dwóch komórek- wegetatywnej i generatywnej. Makrosporofile, nazywane tu owocolistkami, zrastają się tworząc swoisty organ okrytonasiennych- słupek, w najbardziej typowej wersji składający się ze znamienia, szyjki i zalążni. W jej wnętrzu zostają ukryte zalążki wyróżniające się dwoma osłonkami (u nagonasiennych występuje tylko jedna), ale szczelina, zwana okienkiem, pozostaje. Tak jak u nagonasiennych w ośrodku tworzą się cztery makrospory, z czego trzy zamierają, a czwarta rozwija się w gametofit żeński. W porównaniu z nagonasiennymi jest on tu jeszcze bardziej uproszczony i nosi odrębną nazwę woreczka zalążkowego. Składa się z siedmiu komórek, które tworzą się wokół jąder powstałych z trzykrotnego podziału haploidalnego jądra makrospory. Po trzykrotnym mitotycznym podziale jądra tworzy się wprawdzie osiem haploidalnych jąder potomnych, ale w wypadku woreczka zalążkowego powstaje tylko sześć haploidalnych komórek- zlokalizowana w pobliżu okienka komórka jajowa, towarzyszące jej dwie synergidy (pozostałości rodni) i trzy tak zwane antypody, leżące po przeciwnej niż komórka jajowa stronie woreczka. Dwa pozostałe jądra zlewają się ze sobą, tworząc diploidalne jądro centralne. Pierwotnie pyłek okrytozalążkowych był przenoszony przez owady, co było jednym z powodów ich sukcesu ewolucyjnego. Później powstało także wiele grup tych roślin, które powróciły do zapylania przez wiatr. Jednak w obu tych wypadkach pyłek jest przenoszony na znamię słupka, a nie bezpośrednio na okienko zalążka, jak u nagonasiennych. Tutaj mikrospora kiełkuje, czyli komórka wegetatywna zaczyna tworzyć łagiewkę pyłkową, czasem bardzo długą, wrastającą w słupek i kierującą się w stronę okienka w zalążku. Komórka generatywna dzieli się na dwie pozbawione ruchu komórki plemnikowe, które wędrują wewnątrz łagiewki, aż w końcu docierają do woreczka zalążkowego. Tutaj dochodzi do niezwykłego i jedynego w świecie organizmów żywych zjawiska zwanego podwójnym zapłodnieniem. W procesie tym uczestniczą obie komórki plemnikowe: jedna łączy się normalnie z komórką jajową, tworząc zygotę, druga zaś-

5 z diploidalnym jądrem centralnym i powstaje jądro triploidalne (3n chromosomów). Z zygoty po wielokrotnej mitozie powstaje zarodek podobny do zarodka nagonasiennych, z tym że liczba liścieni jest tu zredukowana do dwóch- u dwuliściennych, bądź też do jednego u jednoliściennych. Jądro triploidalne, dzieląc się, tworzy wiele nowych komórek, też 3n, które nabierają charakteru tkanki spichrzowej, stanowiącej materiał zapasowy dla zarodka. Tkanka się nazywa się, dla odróżnienia od bielma pierwotnego nagonasiennych, bielmem wtórnym. Podwójne osłonki zalążka twardnieją, tworząc dwuwarstwową łupinę nasienną, a ścianka zalążni, a czasami też i inne elementy kwiatu, przekształcają się w mięsistą lub suchą owocnię. Tak powstaje kolejny twór charakterystyczny dla okrytonasiennych- owoc.

6 Sporofile- zwany także liściem zarodnionośnym u roślin zarodnionośnych liść, na którym tworzą się organy rozmnażania, w których powstają haploidalne zarodniki. Mikrosporangia- worki pyłkowe na męskich liściach zarodnionośnych. Mikrosporofile- męski liść zarodnionośny. Mikrospora- ziarno pyłku w mikrosporangium. Makrosporangia- worki pyłkowe na żeńskich liściach zarodnionośnych. Makrospora- ziarno pyłku w makrosporangium. Bielmo pierwotne- u roślin nagonasiennych tkanka odżywcza zarodka, haploidalne, powstaje z przekształconego gametofitu. Bielmo wtórne- u roślin okrytonasiennych tkanka odżywcza zarodka, haploidalne, powstaje z przekształconego gametofitu. Gametofit- haploidalne stadium przemiany roślin lądowych. Sporofit- diploidalne stadium przemiany roślin lądowych. Jądro haploidalne- zawierające po jednym chromosomie każdego typu. Jądro diploidalne- zawierające po dwa chromosomy każdego typu. Jądro triploidalne- zawierające po trzy chromosomy każdego typu.

SCENARIUSZ TEMAT LEKCJI: BOTANIKA OKRYTOZALĄŻKOWE ROŚLINY WYTWARZAJĄCE OWOCE

SCENARIUSZ TEMAT LEKCJI: BOTANIKA OKRYTOZALĄŻKOWE ROŚLINY WYTWARZAJĄCE OWOCE SCENARIUSZ OPRACOWANY W RAMACH PROJEKTU: INFORMATYKA MÓJ SPOSÓB NA POZNANIE I OPISANIE ŚWIATA. PROGRAM NAUCZANIA INFORMATYKI Z ELEMENTAMI PRZEDMIOTÓW MATEMATYCZNO-PRZYRODNICZYCH Autorzy scenariusza: Anna

Bardziej szczegółowo

CYKLE ROZWOJOWE ROŚLIN

CYKLE ROZWOJOWE ROŚLIN CYKLE ROZWOJOWE ROŚLIN Bliskie spotkania z biologią dr Barbara Waldon-Rudzionek Zakład Botaniki, Instytut Biologii Środowiska Rozmnażanie proces wytwarzania nowych osobników organizmów żywych w celu zachowania

Bardziej szczegółowo

NASIENNE Budowa sporofitu. Korzeń

NASIENNE Budowa sporofitu. Korzeń NASIENNE Do roślin nasiennych zaliczamy około 225 000 gatunków. W ewolucji świata roślinnego rośliny nasienne osiągnęły szczytowy etap rozwoju. Odznaczają się bardzo wysoką organizacją budowy wewnętrznej

Bardziej szczegółowo

Wymagania edukacyjne z biologii w klasie I

Wymagania edukacyjne z biologii w klasie I Wymagania edukacyjne z biologii w klasie I Nr i temat lekcji Dział I Powitanie biologii 1. Historia i współczesność biologii 2. Źródła wiedzy biologicznej 3. Obserwacje 4. Klasyfikacja 5. Oznaczanie wymienia

Bardziej szczegółowo

ocena dopuszczająca ocena dostateczna ocena dobra ocena bardzo dobra Dział I Powitanie biologii wskazuje ważne etapy w rozwoju biologii jako nauki.

ocena dopuszczająca ocena dostateczna ocena dobra ocena bardzo dobra Dział I Powitanie biologii wskazuje ważne etapy w rozwoju biologii jako nauki. PSO Biologia klasa I Nr i temat lekcji Wymagania podstawowe Uczeń: Wymagania ponadpodstawowe Uczeń: ocena dopuszczająca ocena dostateczna ocena dobra ocena bardzo dobra Dział I Powitanie biologii 1. Historia

Bardziej szczegółowo

Wymagania edukacyjne z biologii dla klasy 1a. Gimnazjum Publicznego im. Jana Pawła II w Żarnowcu na rok szkolny 2015/2016

Wymagania edukacyjne z biologii dla klasy 1a. Gimnazjum Publicznego im. Jana Pawła II w Żarnowcu na rok szkolny 2015/2016 Wymagania edukacyjne z biologii dla klasy 1a Gimnazjum Publicznego im. Jana Pawła II w Żarnowcu na rok szkolny 2015/2016 Nauczyciel: mgr Joanna Szasta Dział I Powitanie biologii 1. Historia i współczesność

Bardziej szczegółowo

ocena dopuszczająca ocena dostateczna ocena dobra ocena bardzo dobra Dział I Powitanie biologii wskazuje ważne etapy w rozwoju biologii jako nauki.

ocena dopuszczająca ocena dostateczna ocena dobra ocena bardzo dobra Dział I Powitanie biologii wskazuje ważne etapy w rozwoju biologii jako nauki. Wymagania edukacyjne niezbędne do otrzymania przez ucznia poszczególnych śródrocznych i rocznych ocen z zajęć edukacyjnych wynikających z realizowanego programu nauczania BIOLOGIA KL.I Nr i temat lekcji

Bardziej szczegółowo

Wymagania edukacyjne biologia klasa 1

Wymagania edukacyjne biologia klasa 1 Wymagania edukacyjne biologia klasa 1 Dział programu Numer i temat lekcji ocena dopuszczająca ocena dostateczna ocena dobra ocena bardzo dobra ocena celująca 1 2 3 4 5 6 7 I. Podstawy biologii 1. Biologia

Bardziej szczegółowo

...... dane osobowe lub kod zdającego TEST Z BIOLOGII (A) arkusz egzaminacyjny Czas pracy: 40 minut Instrukcja dla zdającego: 1. Zdający otrzymuje egzemplarz arkusza egzaminacyjnego zawierającego zadania

Bardziej szczegółowo

Wymagania na poszczególne oceny z biologii klasa I gimnazjum

Wymagania na poszczególne oceny z biologii klasa I gimnazjum Wymagania na poszczególne oceny z biologii klasa I gimnazjum Nr i temat Dział I Powitanie biologii 1. Historia i współczesność biologii wymienia nazwy dziedzin biologii, podaje zakres badań pięciu dziedzin

Bardziej szczegółowo

Rozmnażanie roślin. Joanna Ryczkowska. Rozmnażanie wegetatywne ( bezpłciowe ) :

Rozmnażanie roślin. Joanna Ryczkowska. Rozmnażanie wegetatywne ( bezpłciowe ) : Joanna Ryczkowska Rozmnażanie roślin Rośliny są to eukariotyczne i autotroficzne organizmy, których charakterystycznymi cechami są : obecnośd celulozy w ścianach komórkowych, gromadzenie materiału zapasowego

Bardziej szczegółowo

Botanika. T. 1 Morfologia - A. Szweykowska, J. Szweykowski

Botanika. T. 1 Morfologia - A. Szweykowska, J. Szweykowski Botanika. T. 1 Morfologia - A. Szweykowska, J. Szweykowski Spis treści 1.Wstęp Przedmiot i zadania botaniki Historia botaniki Główne dyscypliny botaniczne Metody badania budowy i rozwoju roślin 2.Komórka

Bardziej szczegółowo

Hormony roślinne ( i f t i o t h o or o m r on o y n )

Hormony roślinne ( i f t i o t h o or o m r on o y n ) Hormony roślinne (fitohormony) Hormony roślinne: To związki chemiczne syntetyzowane w pewnych częściach rośliny służące do "komunikacji" pomiędzy poszczególnymi jej częściami. Działają w bardzo małych

Bardziej szczegółowo

Rośliny okrytonasienne. kwiaty, nasiona, owoce.

Rośliny okrytonasienne. kwiaty, nasiona, owoce. Rośliny okrytonasienne kwiaty, nasiona, owoce. KWIATY Kwiat roślin okrytonasiennych Budowa kwiatu: A - płatek korony, B - pręcik, B1 - główka pręcika, B2 - nitka pręcika, C - słupek, C1 - znamię słupka,

Bardziej szczegółowo

ORGANIZACJA ROŚLINY (co różni rośliny od zwierząt?)

ORGANIZACJA ROŚLINY (co różni rośliny od zwierząt?) Wstęp do biologii 8. ORGANIZACJA ROŚLINY (co różni rośliny od zwierząt?) Jerzy Dzik Instytut Paleobiologii PAN Instytut Zoologii UW 2015 produkcja pierwotna oceanu OGRANICZENIA środowiskowe strategia sinic

Bardziej szczegółowo

Embriologia roślin nasiennych SYLABUS A. Informacje ogólne

Embriologia roślin nasiennych SYLABUS A. Informacje ogólne Embriologia roślin nasiennych A. Informacje ogólne Elementy sylabusu Nazwa jednostki prowadzącej kierunek Nazwa kierunku studiów Poziom kształcenia Profil studiów Forma studiów Kod Język Rodzaj Rok studiów

Bardziej szczegółowo

Rośliny iglaste na przykładzie sosny zwyczajnej

Rośliny iglaste na przykładzie sosny zwyczajnej Awifauna terenów wodno-błotnych Rośliny iglaste na przykładzie sosny zwyczajnej Zajęcia terenowe: Zajęcia w klasie: Cele kształcenia: 1. pogłębianie znajomości metodyki badań biologicznych, 2. pogłębienie

Bardziej szczegółowo

Zadanie 1. (2 p.) Uzupełnij tabelę, wpisując nazwę elementu komórki roślinnej pełniącego podaną funkcję.

Zadanie 1. (2 p.) Uzupełnij tabelę, wpisując nazwę elementu komórki roślinnej pełniącego podaną funkcję. Zadanie 1. (2 p.) Uzupełnij tabelę, wpisując nazwę elementu komórki roślinnej pełniącego podaną funkcję. Uwalnianie energii z pokarmu Magazynowanie wody i zbędnych substancji Kierowanie czynnościami życiowymi

Bardziej szczegółowo

Hapanek. I.Sposoby rozprzestrzeniania nasion. - endozoochoria - gdy nasienie zostanie się do przewodu pokarmowego zwierząt i nie ulegnie strawieniu.

Hapanek. I.Sposoby rozprzestrzeniania nasion. - endozoochoria - gdy nasienie zostanie się do przewodu pokarmowego zwierząt i nie ulegnie strawieniu. Hapanek. I.Sposoby rozprzestrzeniania nasion. Każda część rośliny przeniesiona na pewną odległość od rośliny macierzystej dająca początek każdemu organizmowi to diaspora. Diasporami są owoce, nasiona,

Bardziej szczegółowo

Twórcza szkoła dla twórczego ucznia Projekt współfinansowany ze środków Unii Europejskiej w ramach Europejskiego Funduszu Społecznego

Twórcza szkoła dla twórczego ucznia Projekt współfinansowany ze środków Unii Europejskiej w ramach Europejskiego Funduszu Społecznego SCENARIUSZ LEKCJI PRZEDMIOT: PRZYRODA TEMAT: OD NASIENIA DO NASIENIA AUTOR SCENARIUSZA: mgr Anna Rusin OPRACOWANIE ELEKTRONICZNO GRAFICZNE : mgr Beata Rusin TEMAT LEKCJI OD NASIENIA DO NASIENIA CZAS REALIZACJI

Bardziej szczegółowo

3 3.Tkanki roślinne-twórcze klasyfikacja tkanek na twórcze i stałe charakterystyka tkanek twórczych

3 3.Tkanki roślinne-twórcze klasyfikacja tkanek na twórcze i stałe charakterystyka tkanek twórczych Biologia- kl. 3 TŻ1, 3TŻ-2, 3 TA Numer Temat Zakres treści lekcji 1 1.Rośliny pierwotnie wodne cechy królestwa roślin formy organizacji budowy roślin pierwotnie wodnych sposoby rozmnażania się roślin pierwotnie

Bardziej szczegółowo

I BIOLOGIA JAKO NAUKA

I BIOLOGIA JAKO NAUKA I BIOLOGIA JAKO NAUKA Zadanie. Rozwiąż krzyżówkę, a następnie odczytaj i wyjaśnij hasło. 0. Bada skład chemiczny organizmów i zachodzące w nich reakcje.. Zajmuje się procesami dziedziczenia.. Przedmiotem

Bardziej szczegółowo

Za poprawne podanie lokalizacji i cech budowy jeden tkanki 1 pkt, dwóch 2 pkt, trzech 3 pkt 1) sklerenchyma - komórki martwe, grubościenne, mocno

Za poprawne podanie lokalizacji i cech budowy jeden tkanki 1 pkt, dwóch 2 pkt, trzech 3 pkt 1) sklerenchyma - komórki martwe, grubościenne, mocno Rozwiązywanie zadań maturalnych: Botanika, Grzyby i Fizjologia roślin Za poprawne podanie lokalizacji i cech budowy jeden tkanki 1 pkt, dwóch 2 pkt, trzech 3 pkt 1) sklerenchyma - komórki martwe, grubościenne,

Bardziej szczegółowo

Klucz odpowiedzi i kryteria oceniania etap szkolny 2014/2015 Biologia

Klucz odpowiedzi i kryteria oceniania etap szkolny 2014/2015 Biologia Klucz i kryteria oceniania etap szkolny 2014/2015 Biologia 1. Litera Nazwa sposobu ułożenia liści na Przykład rośliny łodydze A naprzeciwległe jasnota/ fuksja B skrętolegle krwawnik/ trzykrotka C okółkowe

Bardziej szczegółowo

Podziały komórkowe cz. I

Podziały komórkowe cz. I Podziały komórkowe cz. I Tam gdzie powstaje komórka, musi istnieć komórka poprzednia, tak samo jak zwierzęta mogą powstawać tylko ze zwierząt, a rośliny z roślin. Ta doktryna niesie głębokie przesłanie

Bardziej szczegółowo

WYKŁAD XIII ROŚLINY WZROST I ROZWÓJ

WYKŁAD XIII ROŚLINY WZROST I ROZWÓJ WYKŁAD XIII ROŚLINY WZROST I ROZWÓJ Podstawowe objawy życia: Przemiana materii (metabolizm) WZROST I ROZWÓJ Wzrost - nieodwracalny przyrost rozmiarów rośliny Rozwój - zmiany jakościowe zachodzące w ciągu

Bardziej szczegółowo

WYMAGANIA EDUKACYJNE Z ZAKRESU BIOLOGII DLA KLASY I GIMNAZJUM

WYMAGANIA EDUKACYJNE Z ZAKRESU BIOLOGII DLA KLASY I GIMNAZJUM WYMAGANIA EDUKACYJNE Z ZAKRESU BIOLOGII DLA KLASY I GIMNAZJUM I. Biologia nauka o życiu Biologia nauka badająca życie na różnych poziomach WIADOMOŚCI PODSTAWOWE WIADOMOŚCI PONADPODSTAWOWE określ przedmiot

Bardziej szczegółowo

KARTA ODPOWIEDZI - KONKURS BIOLOGICZNY ETAP SZKOLNY 2015/16

KARTA ODPOWIEDZI - KONKURS BIOLOGICZNY ETAP SZKOLNY 2015/16 KARTA ODPOWIEDZI - KONKURS BIOLOGICZNY ETAP SZKOLNY 2015/16 Nr Max ilość zad. punktów 1. 4 pkt A. WIRUSY ROŚLINNE Jako materiał genetyczny mają RNA. Do komórki gospodarza wnikają całe, po wcześniejszym

Bardziej szczegółowo

Fot. R.Galek. Fot. R.Galek

Fot. R.Galek. Fot. R.Galek 1 Fot. R.Galek Fot. R.Galek Człowiek od czasów prehistorycznych nieświadomie wykorzystywał mechanizmy warunkujące przekazywanie cech z pokolenia na pokolenie udomawiając rośliny i zwierzęta, które do dziś

Bardziej szczegółowo

Plan działania opracowała Anna Gajos

Plan działania opracowała Anna Gajos Plan działania 15.10-15.11 opracowała Anna Gajos plan dzialania na 15 października 15 listopada 2017 RÓŻNORODNOŚĆ ORGAZNIZMÓW ŻYWYCH (WIRUSU, PROKARIOTA, PROTISTA, GRZYBY, ROŚLINY) 1. Zasady klasyfikacji

Bardziej szczegółowo

BIOLOGIA OFERTA SZKOLENIOWA. Ośrodka Doskonalenia Nauczycieli Zachodniopomorskiego Centrum Edukacji Morskiej i Politechnicznej

BIOLOGIA OFERTA SZKOLENIOWA. Ośrodka Doskonalenia Nauczycieli Zachodniopomorskiego Centrum Edukacji Morskiej i Politechnicznej BIOLOGIA OFERTA SZKOLENIOWA Ośrodka Doskonalenia Nauczycieli Zachodniopomorskiego Centrum Edukacji Morskiej i Politechnicznej na rok szkolny 2014 / 2015 Numer szkolenia: BI 1 CYKL KOMÓRKOWY - MITOZA Adresat:

Bardziej szczegółowo

Mikrorozmnażanie roślin

Mikrorozmnażanie roślin Mikrorozmnażanie roślin Technika mikrorozmnażania (rozmnażania klonalnego) pozwala rozmnożyć w warunkach in vitro materiał roślinny z niewielkich fragmentów roślin, tkanek lub pojedynczych komórek i otrzymać

Bardziej szczegółowo

megaspor) Mejoza Komórka jajowa Mitoza Megaspora

megaspor) Mejoza Komórka jajowa Mitoza Megaspora 1. Wyjaśnij poniŝsze terminy stosowane przy opisie ściany komórki roślinnej: a) drewnienie b) korkowacenie d) kutynizacja 2. Zdefiniuj następujące terminy stosowane przy opisie budowy merystemu bocznego

Bardziej szczegółowo

Zakres materiału nauczania biologii dla 3-letniego liceum ogólnokształcącego- klasy stacjonarne i zaoczne SEMESTR III

Zakres materiału nauczania biologii dla 3-letniego liceum ogólnokształcącego- klasy stacjonarne i zaoczne SEMESTR III Zakres materiału nauczania biologii dla 3-letniego liceum ogólnokształcącego- klasy stacjonarne i zaoczne Zakres rozszerzony Sporządzono w oparciu o numer programu: 564/1/2012/2015 Obowiązujący podręcznik:

Bardziej szczegółowo

Wojewódzki Konkurs Przedmiotowy z Biologii dla uczniów gimnazjów województwa śląskiego w roku szkolnym 2014/2015

Wojewódzki Konkurs Przedmiotowy z Biologii dla uczniów gimnazjów województwa śląskiego w roku szkolnym 2014/2015 Wojewódzki Konkurs Przedmiotowy z Biologii dla uczniów gimnazjów województwa śląskiego w roku szkolnym 04/05 KOD UCZNIA Etap: Data: Czas pracy: szkolny 7 listopada 04 r. 90 minut Informacje dla ucznia.

Bardziej szczegółowo

DLA UCZNIÓW GIMNAZJÓW II ETAP REJONOWY

DLA UCZNIÓW GIMNAZJÓW II ETAP REJONOWY KOD UCZNIA KONKURS BIOLOGICZNY DLA UCZNIÓW GIMNAZJÓW II ETAP REJONOWY 23 listopada 2013 Ważne informacje: 1. Masz 90 minut na rozwiązanie wszystkich zadań. 2. Pisz długopisem lub piórem, nie używaj ołówka

Bardziej szczegółowo

Interfaza to niemal 90% cyklu komórkowego. Dzieli się na 3 fazy: G1, S i G2.

Interfaza to niemal 90% cyklu komórkowego. Dzieli się na 3 fazy: G1, S i G2. W wyniku podziału komórki powstaje komórka potomna, która ma o połowę mniej DNA od komórki macierzystej i jest o połowę mniejsza. Aby komórka potomna była zdolna do kolejnego podziału musi osiągnąć rozmiary

Bardziej szczegółowo

Konkurs Biologiczny dla gimnazjalistów województwa zachodniopomorskiego w roku szkolnym 2016/2017. Etap wojewódzki

Konkurs Biologiczny dla gimnazjalistów województwa zachodniopomorskiego w roku szkolnym 2016/2017. Etap wojewódzki Konkurs Biologiczny dla gimnazjalistów województwa zachodniopomorskiego w roku szkolnym 2016/2017 Etap wojewódzki KLUCZ ODPOWIEDZI DO ZADAŃ ZAMKNIĘTYCH Za każde z pytań testowych można uzyskać 1 pkt. Nr

Bardziej szczegółowo

Układ kostny jest strukturą żywą, zdolną do:

Układ kostny jest strukturą żywą, zdolną do: FUNKCJE KOŚCI Układ kostny jest strukturą żywą, zdolną do: wzrostu adaptacji naprawy ROZWÓJ KOŚCI przed 8 tyg. życia płodowego szkielet płodu złożony jest z błon włóknistych i chrząstki szklistej po 8

Bardziej szczegółowo

Typy pustyń: 1. Kamienista (wsch. Tien-Szan) 2. Żwirowa (Mongolska) 3. Piaszczysta (pn. Sahara) 4. Pylasta (Szatt al- Dżarid) (1) (2) (3) (4)

Typy pustyń: 1. Kamienista (wsch. Tien-Szan) 2. Żwirowa (Mongolska) 3. Piaszczysta (pn. Sahara) 4. Pylasta (Szatt al- Dżarid) (1) (2) (3) (4) Pustynia teren o znacznej powierzchni, pozbawiony zwartej szaty roślinnej wskutek małej ilości opadów i przynajmniej okresowo wysokich temperatur powietrza, co sprawia, że parowanie przewyższa ilość opadów.

Bardziej szczegółowo

Podział komórkowy u bakterii

Podział komórkowy u bakterii Mitoza Podział komórkowy u bakterii Najprostszy i najszybszy podział komórkowy występuje u bakterii, które nie mają jądra komórkowego, lecz jedynie pojedynczy chromosom tzw. chromosom bakteryjny. Podczas

Bardziej szczegółowo

Seks na zielono rozmnażanie u roślin. Jarosław Szczepanik

Seks na zielono rozmnażanie u roślin. Jarosław Szczepanik Seks na zielono rozmnażanie u roślin Jarosław Szczepanik Specyfika rozmnażania u roślin Rozmnażanie wegetatywne vs rozmnażanie generatywne Dlaczego to pierwsze jest tak częste? Przemiana faz jądrowych

Bardziej szczegółowo

Wymagania edukacyjne z biologii Klasa I

Wymagania edukacyjne z biologii Klasa I Wymagania edukacyjne z biologii Klasa I D z i a ł : B I O L O G I A N A U K A O Ż Y C I U zalicza biologię do nauk przyrodniczych, określa przedmiot badań biologii, wymienia nazwy przyrządów optycznych

Bardziej szczegółowo

Zadanie 3. (0 2) Rysunek przedstawia głowę ryby. Wskazany strzałką narząd to... Narząd ten odpowiada za proces...

Zadanie 3. (0 2) Rysunek przedstawia głowę ryby. Wskazany strzałką narząd to... Narząd ten odpowiada za proces... Egzamin część I Zadanie 1. (0 1) Krokodyla przedstawionego można opisać następująco: A. wąż, zmiennocieplny, drapieżca, jajorodny B. gad, stałocieplny, wody ciepłe C. drapieżca, gad, zmiennocieplny, jajorodny

Bardziej szczegółowo

ROZKŁAD MATERIAŁU NAUCZANIA Z BIOLOGII

ROZKŁAD MATERIAŁU NAUCZANIA Z BIOLOGII ROZKŁAD MATERIAŁU NAUCZANIA Z BIOLOGII KLASY: II zakres rozszerzony NAUCZYCIEL: Anna Jasztal PODRĘCZNIK: Biologia na czasie1 Nowa Era, 564/1/2012; Biologia na czasie2 Nowa Era, 564/2/2013 PROGRAM NAUCZANIA:

Bardziej szczegółowo

Wymagania edukacyjne na poszczególne oceny z biologii dla klasy I liceum ogólnokształcącego do działu:,,różnorodność życia na ziemi część I.

Wymagania edukacyjne na poszczególne oceny z biologii dla klasy I liceum ogólnokształcącego do działu:,,różnorodność życia na ziemi część I. Hanna Mantej I Liceum Ogólnokształcące wwągrowcu Wymagania edukacyjne na poszczególne oceny z biologii dla klasy I liceum ogólnokształcącego do działu:,,różnorodność życia na ziemi część I. Wymagania edukacyjne

Bardziej szczegółowo

BIOLOGIA KOMÓRKI - KARIOKINEZY

BIOLOGIA KOMÓRKI - KARIOKINEZY BIOLOGIA KOMÓRKI - KARIOKINEZY M A Ł G O R Z A T A Ś L I W I Ń S K A 60 µm 1. KOMÓRKI SĄ ZBYT MAŁE, BY OBSERWOWAĆ JE BEZ POWIĘKSZENIA Wymiary komórek podaje się w mikrometrach (µm): 1 µm = 10-6 m; 1000

Bardziej szczegółowo

DLA UCZNIÓW GIMNAZJÓW I ETAP SZKOLNY

DLA UCZNIÓW GIMNAZJÓW I ETAP SZKOLNY KOD UCZNIA KONKURS BIOLOGICZNY DLA UCZNIÓW GIMNAZJÓW I ETAP SZKOLNY 18 października 2013 Ważne informacje: 1. Masz 60 minut na rozwiązanie wszystkich zadań. 2. Pisz długopisem lub piórem, nie używaj ołówka

Bardziej szczegółowo

Wymagania edukacyjne z biologii dla klasy I gimnazjum oparte na Programie nauczania biologii Puls życia autorstwa Anny Zdziennickiej

Wymagania edukacyjne z biologii dla klasy I gimnazjum oparte na Programie nauczania biologii Puls życia autorstwa Anny Zdziennickiej Dział programu I. Biologia nauka o życiu Temat 1. Biologia jako nauka Wymagania edukacyjne z biologii dla klasy I gimnazjum oparte na Programie nauczania biologii Puls życia autorstwa Anny Zdziennickiej

Bardziej szczegółowo

8. Paprotniki zbiorcza grupa życiowa roślin naczyniowych wytwarzających zarodniki

8. Paprotniki zbiorcza grupa życiowa roślin naczyniowych wytwarzających zarodniki 8. Paprotniki zbiorcza grupa życiowa roślin naczyniowych wytwarzających zarodniki Systematyka, ma charakter sztuczny: Widłaki jednakozarodnikowe Typ: Widłakowate Typ: Skrzypowce Typ: Paprociowe Widłaki

Bardziej szczegółowo

Mszaki i paprotniki Mszaki Budowa gametofitu. Budowa sporofitu. Cykl rozwojowy.

Mszaki i paprotniki Mszaki Budowa gametofitu. Budowa sporofitu. Cykl rozwojowy. Mszaki i paprotniki Mszaki grupa roślin, w której występuje wyraźna przewaga gametofitu nad sporofitem, co u roślin jest wyjątkiem. Są samożywne i należą do tkankowców. Występują na torfowiskach, w miejscach

Bardziej szczegółowo

TERMINY BIOLOGICZNE. ZADANIE 5 (3 pkt) Na podstawie ryc. 2 wykonaj polecenia: B. Ustal, w którym etapie cyklu tej komórki kaŝdy

TERMINY BIOLOGICZNE. ZADANIE 5 (3 pkt) Na podstawie ryc. 2 wykonaj polecenia: B. Ustal, w którym etapie cyklu tej komórki kaŝdy KARTA PRACY Porównanie mitozy i mejozy ZADANIE 1 (1 pkt) Zaznacz odpowiedź opisującą efekt podziału mitotycznego komórki zawierającej 16 chromosomów. a). 2 komórki zawierające po 8 chromosomów; b). 2 komórki

Bardziej szczegółowo

Temat: Budowa i funkcje korzenia.

Temat: Budowa i funkcje korzenia. Temat: Budowa i funkcje korzenia. Korzeń to część podziemna organizmu roślinnego (organ wegetatywny) przystosowana do wypełniania określonych funkcji: Umocowania rośliny w podłożu. Pobierania z gleby wody

Bardziej szczegółowo

Temat: Tkanki roślinne. 1. Tkanki miękiszowe.

Temat: Tkanki roślinne. 1. Tkanki miękiszowe. Temat: Tkanki roślinne. 1. Tkanki miękiszowe. Są obecne we wszystkich organach rośliny i stanowią główną ich część. Należą do tkanek stałych, jednak nieraz dają początek wtórnym tkankom twórczym. Zbudowane

Bardziej szczegółowo

Uczenie się biologii wymaga dobrej organizacji pracy Sposoby odżywiania się organizmów

Uczenie się biologii wymaga dobrej organizacji pracy Sposoby odżywiania się organizmów Temat Uczenie się biologii wymaga dobrej organizacji pracy Sposoby odżywiania się Sposoby oddychania Sposoby rozmnażania się Bakterie a wirusy Protisty Glony przedstawiciele trzech królestw Wymagania na

Bardziej szczegółowo

Czynniki, od których zależy wynik kultury in vitro:

Czynniki, od których zależy wynik kultury in vitro: Czynniki, od których zależy wynik kultury in vitro: 1. Wewnętrzne (związane bezpośrednio z eksplantatem): genotyp rośliny, dawcy eksplantatu (rodzaj, gatunek, odmiana) rodzaj organu, tkanki oraz jego wielkość

Bardziej szczegółowo

PLAN WYNIKOWY klasa pierwsza

PLAN WYNIKOWY klasa pierwsza PLN WYNIKOWY klasa pierwsza Opracowanie: Marzanna Wolska Program nauczania: gnieszka Krawczyk, Józef Krawczyk, Życie. Program nauczania biologii w klasach I-III gimnazjum. Wydawnictwa Edukacyjne WIKING,

Bardziej szczegółowo

ROŚLINY. A. W zalążku znajduje się gametofit żeoski, który wytwarza komórkę jajową;

ROŚLINY. A. W zalążku znajduje się gametofit żeoski, który wytwarza komórkę jajową; 1. Zaznacz prawidłowe zakooczenie zdania. Kwiat roślin okrytonasiennych składa się z: A. okwiatu, słupka i pręcików. B. działek kielicha, znamienia i zalążni. ROŚLINY C. okwiatu, płatków korony i działek

Bardziej szczegółowo

Praca kontrolna z biologii LO dla dorosłych semestr V

Praca kontrolna z biologii LO dla dorosłych semestr V Praca kontrolna z biologii LO dla dorosłych semestr V Poniższa praca składa się z 15 zadań. Przy każdym poleceniu podano liczbę punktów możliwą do uzyskania za prawidłową odpowiedź. Za rozwiązanie zadań

Bardziej szczegółowo

Zadania maturalne z biologii - 3

Zadania maturalne z biologii - 3 Koło Biologiczne Liceum Ogólnokształcące nr II w Gliwicach 2015-2016 Zadania maturalne z biologii - 3 Zadania: Zad. 1(Wiktoria Wnuk, Weronika Żak, Tomasz Gojowy 2D) Na podstawie wykresu odpowiedz na pytania.

Bardziej szczegółowo

Materiały dydaktyczne do kursów wyrównawczych z przedmiotu biologia

Materiały dydaktyczne do kursów wyrównawczych z przedmiotu biologia Człowiek najlepsza inwestycja Materiały dydaktyczne do kursów wyrównawczych z przedmiotu biologia Autor: dr inż. Anna Kostka Projekt współfinansowany ze środków Unii Europejskiej w ramach Europejskiego

Bardziej szczegółowo

II BUDOWA I FUNKCJONOWANIE BAKTERII, PROTISTÓW, GRZYBÓW I WIRUSÓW

II BUDOWA I FUNKCJONOWANIE BAKTERII, PROTISTÓW, GRZYBÓW I WIRUSÓW II BUDOWA I FUNKCJONOWANIE BAKTERII, PROTISTÓW, GRZYBÓW I WIRUSÓW Zadanie 1. Jeśli zdanie jest prawdziwe, wpisz literę P; jeśli fałszywe, wpisz literę F. Wśród bakterii są organizmy samożywne i cudzożywne.

Bardziej szczegółowo

wykonanej w Zakładzie Cytologii i Embriologii Roślin, Instytutu Botaniki, Wydziału Biologii i Nauk o Ziemi Uniwersytetu Jagiellońskiego w Krakowie.

wykonanej w Zakładzie Cytologii i Embriologii Roślin, Instytutu Botaniki, Wydziału Biologii i Nauk o Ziemi Uniwersytetu Jagiellońskiego w Krakowie. RECENZJA rozprawy doktorskiej mgr Marty Tucharz-Grochot pt. Embriologia apomiktycznych gatunków Poa nemoralis L. i Poa pratensis L. z uwzględnieniem badań cytochemicznych i ultrastrukturalnych. wykonanej

Bardziej szczegółowo

KONKURS PRZEDMIOTOWY BIOLOGICZNY DLA UCZNIÓW SZKÓŁ GIMNAZJALNYCH

KONKURS PRZEDMIOTOWY BIOLOGICZNY DLA UCZNIÓW SZKÓŁ GIMNAZJALNYCH ... pieczątka nagłówkowa szkoły... kod pracy ucznia KONKURS PRZEDMIOTOWY BIOLOGICZNY DLA UCZNIÓW SZKÓŁ GIMNAZJALNYCH ETAP SZKOLNY Drogi Uczniu! Witaj na I etapie konkursu biologicznego. Przeczytaj uważnie

Bardziej szczegółowo

CYKL KOMÓRKOWY I PODZIAŁY KOMÓRKOWE

CYKL KOMÓRKOWY I PODZIAŁY KOMÓRKOWE CYKL KOMÓRKOWY I PODZIAŁY KOMÓRKOWE 1. Cykl komórkowy. Każda komórka powstaje z już istniejącej komórki. Nowe komórki powstają więc z podziału innych, tzw. komórek macierzystych. Po powstaniu komórki rosną,

Bardziej szczegółowo

KOD OPIS ROZWOJU Z BULWY OPIS ROZWOJU Z NASION

KOD OPIS ROZWOJU Z BULWY OPIS ROZWOJU Z NASION Ziemniak Solanum tuberosum L. KOD OPIS ROZWOJU Z BULWY OPIS ROZWOJU Z NASION Główna faza rozwojowa 0: Kiełkowanie (formowanie pędów) 00 000 Bulwa w stanie spoczynku, nasiona suche kiełki niewidoczne 01

Bardziej szczegółowo

WZROST I ROZWÓJ LNU WŁÓKNISTEGO

WZROST I ROZWÓJ LNU WŁÓKNISTEGO K.Heller, Instytut Włókien Naturalnych ul. Wojska Polskiego 71B, 60-630 Poznań, e-mail: khel@inf.poznan.pl WZROST I ROZWÓJ LNU WŁÓKNISTEGO Zakłady Doświadczalne Instytutu Włókien Naturalnch Experimental

Bardziej szczegółowo

Pytania na konkurs Drzewa i krzewy Polski - dla uczniów klas I

Pytania na konkurs Drzewa i krzewy Polski - dla uczniów klas I Pytania na konkurs Drzewa i krzewy Polski - dla uczniów klas I I etap konkursu odbędzie się 18 maja 2016r Pytania testowe 1. Jaką powierzchnię zajmują lasy w Polsce? (0 1 p.) a) 59%. b) 19%. c) 29%. d)

Bardziej szczegółowo

Sprawdź swoją wiedzę i umiejętności TKANKI ROŚLINNE. 1. Uzupełnij schemat ilustrujący hierarchiczną budowę organizmu roślin. komórka...

Sprawdź swoją wiedzę i umiejętności TKANKI ROŚLINNE. 1. Uzupełnij schemat ilustrujący hierarchiczną budowę organizmu roślin. komórka... Sprawdź swoją wiedzę i umiejętności TKANKI ROŚLINNE. 1. Uzupełnij schemat ilustrujący hierarchiczną budowę organizmu roślin. komórka...... organizm 2. Na rysunku komórki roślinnej wskaż i podpisz następujące

Bardziej szczegółowo

KONKURS BIOLOGICZNY DLA UCZNIÓW SZKÓŁ GIMNAZJALNYCH

KONKURS BIOLOGICZNY DLA UCZNIÓW SZKÓŁ GIMNAZJALNYCH ... kod pracy ucznia... pieczątka nagłówkowa szkoły KONKURS BIOLOGICZNY DLA UCZNIÓW SZKÓŁ GIMNAZJALNYCH ETAP SZKOLNY Drogi Uczniu, witaj na I etapie konkursu biologicznego. Przeczytaj uważnie instrukcję

Bardziej szczegółowo

WYMAGANIA EDUKACYJNE

WYMAGANIA EDUKACYJNE WYMAGANIA EDUKACYJNE na poszczególne oceny śródroczne i roczne Z BIOLOGII W KLASIE I GIMNAZJUM Program nauczania biologii w gimnazjum PULS ŻYCIA autor: Anna Zdziennicka Program realizowany przy pomocy

Bardziej szczegółowo

Uczeń: wiedzy biologicznej nauki wymienia cechy organizmów żywych. podaje funkcje poszczególnych organelli. wyjaśnia, czym zajmuje się systematyka

Uczeń: wiedzy biologicznej nauki wymienia cechy organizmów żywych. podaje funkcje poszczególnych organelli. wyjaśnia, czym zajmuje się systematyka Dział programu I. Biologia nauka o życiu Temat 1. Biologia jako nauka Poziom wymagań Ocena dopuszczająca Ocena dostateczna Ocena dobra Ocena bardzo dobra Uczeń: Uczeń: Uczeń: Uczeń: określa przedmiot źródła

Bardziej szczegółowo

Wymagania edukacyjne z biologii dla klasy I gimnazjum

Wymagania edukacyjne z biologii dla klasy I gimnazjum Wymagania edukacyjne z biologii dla klasy I gimnazjum Dział programu: I. Biologia nauka o życiu II. Jedność i różnorodność organizmów Poziom wymagań podstawowy (oceny dopuszczający i dostateczny) ponadpodstawowy

Bardziej szczegółowo

WYMAGANIA EDUKACYJNE NIEZBĘDNE DO UZYSKANIA OCEN ŚRÓDROCZNYCH I ROCZNYCH

WYMAGANIA EDUKACYJNE NIEZBĘDNE DO UZYSKANIA OCEN ŚRÓDROCZNYCH I ROCZNYCH WYMAGANIA EDUKACYJNE NIEZBĘDNE DO UZYSKANIA OCEN ŚRÓDROCZNYCH I ROCZNYCH BIOLOGIA KL. II gimnazjum oparte na Programie nauczania biologii Puls życia I PÓŁROCZE Ocena niedostateczna - jest z reguły nieobecny

Bardziej szczegółowo

Masowe występowanie koguciego ogona na plantacji Objawy koguciego ogona niedługo po posadzeniu Objawy koguciego ogona niedługo po posadzeniu

Masowe występowanie koguciego ogona na plantacji Objawy koguciego ogona niedługo po posadzeniu Objawy koguciego ogona niedługo po posadzeniu Koguci ogon Jedną z chorób tytoniu, z którą niekiedy spotykają się plantatorzy tytoniu, a często nie potrafią powiązać obserwowanych objawów z konkretną przyczyną jest koguci ogon. Koguci ogon można czasem

Bardziej szczegółowo

WYMAGANIA EDUKACYJNE klasa pierwsza

WYMAGANIA EDUKACYJNE klasa pierwsza WYMAGANIA EDUKACYJNE klasa pierwsza Opracowanie: Marzanna Wolska Program nauczania: Agnieszka Krawczyk, Józef Krawczyk, Życie. Program nauczania biologii w klasach I-III gimnazjum. Wydawnictwa Edukacyjne

Bardziej szczegółowo

Botanika ogólna - opis przedmiotu

Botanika ogólna - opis przedmiotu Botanika ogólna - opis przedmiotu Informacje ogólne Nazwa przedmiotu Botanika ogólna Kod przedmiotu 13.9-WB-BiolP-BtOg-L-S14_pNadGenZSLYC Wydział Kierunek Wydział Nauk Biologicznych Biologia Profil ogólnoakademicki

Bardziej szczegółowo

Wymagania edukacyjne na poszczególne śródroczne oceny klasyfikacyjne z biologii dla klasy pierwszej gimnazjum.

Wymagania edukacyjne na poszczególne śródroczne oceny klasyfikacyjne z biologii dla klasy pierwszej gimnazjum. Wymagania edukacyjne na poszczególne śródroczne oceny klasyfikacyjne z biologii dla klasy pierwszej gimnazjum. OCENA SEMESTRALNA I SEMESTR Wymagania podstawowe wyróżnia elementy przyrody ożywionej i nieożywionej

Bardziej szczegółowo

Podsumowane wiadomości o roślinach

Podsumowane wiadomości o roślinach Metadane o scenariuszu Podsumowane wiadomości o roślinach 1. Cele lekcji a) Wiadomości Uczeń: - zna główne grupy roślin, - zna cechy charakterystyczne budowy i biologii roślin, b) Umiejętności Uczeń potrafi:

Bardziej szczegółowo

Imię i nazwisko...kl...

Imię i nazwisko...kl... Gimnazjum nr 4 im. Ojca Świętego Jana Pawła II we Wrocławiu SPRAWDZIAN GENETYKA GR. A Imię i nazwisko...kl.... 1. Nauka o regułach i mechanizmach dziedziczenia to: (0-1pkt) a) cytologia b) biochemia c)

Bardziej szczegółowo

POZIOMY WYMAGAŃ EDUKACYJNYCH Z BIOLOGII DLA UCZNIÓW Z UPOŚLEDZENIEM W STOPNIU LEKKIM

POZIOMY WYMAGAŃ EDUKACYJNYCH Z BIOLOGII DLA UCZNIÓW Z UPOŚLEDZENIEM W STOPNIU LEKKIM DLA UCZNIÓW Z UPOŚLEDZENIEM W STOPNIU LEKKIM DZIAŁ I, II i III: RÓŻNORODNOŚĆ ŻYCIA Uczeń umie wymienić niektóre czynności żywego organizmu. Uczeń wie, co to jest komórka. Uczeń umie wymienić niektóre czynności

Bardziej szczegółowo

TWÓJ KOD. do elektronicznego zeszytu ćwiczeń ZNAJDUJE SIĘ W ŚRODKU

TWÓJ KOD. do elektronicznego zeszytu ćwiczeń ZNAJDUJE SIĘ W ŚRODKU TWÓJ KOD do elektronicznego zeszytu ćwiczeń ZNAJDUJE SIĘ W ŚRODKU 2 Spis tre ci Jak korzysta z papierowego zeszytu wicze... 5 III Ró norodno organizmów III. 4 Królestwo ro lin 1. Charakterystyka ro lin.

Bardziej szczegółowo

Wpływ soli drogowej na rośliny środowisk ruderalnych.

Wpływ soli drogowej na rośliny środowisk ruderalnych. Wpływ soli drogowej na rośliny środowisk ruderalnych. Skład grupy: Kaja Kurasz, Barbara Kobak, Karolina Śliwka, Zuzanna Michowicz, Eryk Sowa, Sławomir Ziarko Opiekun projektu: Wojciech Stawarczyk Plan

Bardziej szczegółowo

KARTA PRZEDMIOTU. Botanika rolnicza z fizjologią roślin R.B1

KARTA PRZEDMIOTU. Botanika rolnicza z fizjologią roślin R.B1 KARTA PRZEDMIOTU 1. Informacje ogólne Nazwa przedmiotu i kod (wg planu studiów): Kierunek studiów: Poziom kształcenia: Profil kształcenia: Forma studiów: Obszar kształcenia: Koordynator przedmiotu: Prowadzący

Bardziej szczegółowo

I. Badania przyrodnicze

I. Badania przyrodnicze Biologia na czasie zakres rozszerzony Maturalne karty pracy 1 klucz odpowiedzi I. Badania przyrodnicze Numer Oczekiwana odpowiedź zadania 1. a) Wniosek (jeden spośród podanych): - Włoski na powierzchni

Bardziej szczegółowo

KONKURS BIOLOGICZNY DLA UCZNIÓW GIMNAZJÓW województwo wielkopolskie etap wojewódzki część I 04 kwietnia 2009 r. KOD UCZNIA.. /wpisuje uczeń/ Informacja dla Komisji Konkursowej. /wypełnia po sprawdzeniu

Bardziej szczegółowo

- Potrafi korzystać z poszczególnych źródeł wiedzy. - Podaje funkcje poszczególnych organelli - Wykonuje proste preparaty mikroskopowe

- Potrafi korzystać z poszczególnych źródeł wiedzy. - Podaje funkcje poszczególnych organelli - Wykonuje proste preparaty mikroskopowe Dział programu WYMAGANIA EDUKACYJNE DLA KLASY I BIOLOGIA semestr 1 Lp. Temat Poziom wymagań na ocenę dopuszczający dostateczny dobry bardzo dobry 1. To jest biologia. Uczeń: - Określa przedmiot badań biologii

Bardziej szczegółowo

Materiały dydaktyczne do kursów wyrównawczych z przedmiotu biologia

Materiały dydaktyczne do kursów wyrównawczych z przedmiotu biologia Człowiek najlepsza inwestycja Materiały dydaktyczne do kursów wyrównawczych z przedmiotu biologia Autor: dr inż. Anna Kostka Projekt współfinansowany ze środków Unii Europejskiej w ramach Europejskiego

Bardziej szczegółowo

Niektóre zagadnienia agrotechniczne kukurydzy i buraka

Niektóre zagadnienia agrotechniczne kukurydzy i buraka Niektóre zagadnienia agrotechniczne kukurydzy i buraka Połowa czerwca jest okresem, kiedy w zbożach i rzepaku oczekujemy już tylko na podsumowanie naszych całorocznych wysiłków, czyli na żniwa. Oczywiście

Bardziej szczegółowo

Stadia rozwojowe zbóż

Stadia rozwojowe zbóż Stadia rozwojowe zbóż Wzrost roślin to nieodwracalny proces zwiększania się rozmiarów całej rośliny lub poszczególnych jej organów. Rozwój to wykształcanie kolejnych organów rośliny. Procesy wzrostu i

Bardziej szczegółowo

Historia roślin na Ziemi

Historia roślin na Ziemi Historia roślin na Ziemi Dr Joanna Piątkowska-Małecka Eon archaiczny 1 Eon archaiczny Dominują bakterie (gł. nitkowate formy) Pojawiają się najstarsze stromatolity Eon proterozoiczny (paleoproterozoik,

Bardziej szczegółowo

Wyróżniamy dwie drogi morfogenezy w kulturach in vitro: bezpośrednią i pośrednią. W pośredniej morfogenezie obserwujemy tworzenie się tkanki

Wyróżniamy dwie drogi morfogenezy w kulturach in vitro: bezpośrednią i pośrednią. W pośredniej morfogenezie obserwujemy tworzenie się tkanki 1 2 Wyróżniamy dwie drogi morfogenezy w kulturach in vitro: bezpośrednią i pośrednią. W pośredniej morfogenezie obserwujemy tworzenie się tkanki kalusowej, z której mogą rozwijad się rośliny lub na jej

Bardziej szczegółowo

Dział III. RÓŻNORODNOŚĆ ORGANIZMÓW (cd.) III 4. Królestwo roślin

Dział III. RÓŻNORODNOŚĆ ORGANIZMÓW (cd.) III 4. Królestwo roślin BIOLOGIA - KLASA II I PÓŁROCZE Wymagania Uczeń: Wymagania ponad Uczeń: ocena dopuszczająca ocena dostateczna ocena dobra ocena bardzo dobra ocena celująca główne cechy - określa czynności życiowe - rozpoznaje

Bardziej szczegółowo

Temat lekcji: Ocena stanu środowiska przyrodniczego. Karty pracy

Temat lekcji: Ocena stanu środowiska przyrodniczego. Karty pracy Temat lekcji: Ocena stanu środowiska przyrodniczego Karty pracy Ćwiczenie nr 1 Obserwacja liścia rośliny nagonasiennej/drzewa iglastego i określenie jego przystosowań, wskazanie stanu zdrowotnego. Wykonaj

Bardziej szczegółowo

Budowa anatomiczna liścia roślin okrytonasiennych.

Budowa anatomiczna liścia roślin okrytonasiennych. Organy wegetatywne roślin nasiennych: liście, pędy, korzenie. Budowa anatomiczna liścia roślin okrytonasiennych. Budowa morfologiczna liścia. Przekrój przez blaszkę liściową. Budowa anatomiczna liścia.

Bardziej szczegółowo

GAMETOGENEZA. Spermatogeneza

GAMETOGENEZA. Spermatogeneza GAMETOGENEZA Gametogenezą (z grec. gamete żona; gametes mąż) nazywamy proces powstawania oraz rozwoju specjalnej populacji komórek, które określamy gametami lub komórkami rozrodczymi. Spermatogeneza Pierwotne

Bardziej szczegółowo

Kryteria ocen z biologii dla klasy II gimnazjum

Kryteria ocen z biologii dla klasy II gimnazjum Kryteria ocen z biologii dla klasy II gimnazjum Uczeń, który otrzymuje ocenę dopuszczającą : Dział: III. RÓŻNORODNOŚĆ ORGANIZMÓW III.1 Klasyfikacja organizmów 1. Przedstawia kryteria klasyfikacji organizmów.

Bardziej szczegółowo

ocena dopuszczająca ocena dostateczna ocena dobra ocena bardzo dobra Dział I. BIOLOGIA NAUKA O ŻYCIU Dział II. JEDNOŚĆ ORGANIZMÓW

ocena dopuszczająca ocena dostateczna ocena dobra ocena bardzo dobra Dział I. BIOLOGIA NAUKA O ŻYCIU Dział II. JEDNOŚĆ ORGANIZMÓW Dział I. BIOLOGIA NAUKA O ŻYCIU rozróżnia elementy przyrody żywej i nieożywionej wymienia czynniki niezbędne do życia wskazuje źródła wiedzy biologicznej określa, jakiego sprzętu można użyć do danej obserwacji

Bardziej szczegółowo

Wojewódzki Konkurs Biologiczny dla gimnazjów województwa warmińsko-mazurskiego rok szkolny 2013/2014. etap wojewódzki

Wojewódzki Konkurs Biologiczny dla gimnazjów województwa warmińsko-mazurskiego rok szkolny 2013/2014. etap wojewódzki Wojewódzki Konkurs Biologiczny dla gimnazjów województwa warmińsko-mazurskiego rok szkolny 2013/2014 etap wojewódzki KLUCZ ODPOWIEDZI I PUNKTOWANIA ZADAŃ Numer zadania Poprawna odpowiedź Punktacja Zasady

Bardziej szczegółowo