Mikrorozmnażanie roślin

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "Mikrorozmnażanie roślin"

Transkrypt

1 Mikrorozmnażanie roślin Technika mikrorozmnażania (rozmnażania klonalnego) pozwala rozmnożyć w warunkach in vitro materiał roślinny z niewielkich fragmentów roślin, tkanek lub pojedynczych komórek i otrzymać tym sposobem dużą ilość sadzonek w stosunkowo krótkim czasie. Jako eksplantaty pierwotne wykorzystywane są tu przede wszystkim tkanki merystematyczne, składające się z młodych, szybko dzielących się komórek. Tkanki te pozbawione są patogenów grzybowych i wirusów, stąd dają początek zdrowym roślinom

2 Mikrorozmnażanie (rozmnażanie klonalne, szybkie klonowanie) Tytuł scmikrorozmnażanie (rozmnażanie klonalne, szybkie klonowanie)hematu Mikrorozmnażanie Embriogeneza somatyczna Organogeneza bezpośrednia pośrednia bezpośrednia pośrednia kultura merystemów (rozwój pąków bocznych) kultura fragmentów pędów (rozwój pąków bocznych)

3 Mikrorozmnażanie in vitro Rozmnażanie cennych materiałów występujących w nielicznych egzemplarzach; Rozmnażanie materiałów matecznych; Tworzenie klonów z materiałów mieszańcowych; Produkcja zdrowego materiału; Produkcja sadzonek in vitro;?

4 Embriogeneza somatyczna

5 Embriogeneza somatyczna sposób wegetatywnego rozmnażania roślin polegający na indukcji rozwoju zarodków somatycznych (embrioidów) z tkanki somatycznej w warunkach in vitro.

6 Embriogeneza somatyczna Pozwala na uniezależnienie produkcji cennego materiału siewnego od czynników klimatycznych; Umożliwia przyspieszenie tworzenia nasion u roślin charakteryzujących się długim cyklem ich produkcji; Somatyczne zarodki mogą być bezpośrednio lub po wysuszeniu i/lub otoczkowaniu wykorzystywane jako tzw. sztuczne nasiona (someseed, artifficial seed, synthetic seed).

7 Embriogeneza somatyczna i zygotyczna - podobieństwa i różnice Embriogeneza in vivo Embriogeneza in vitro zygotyczna somatyczna gametyczna z zapłodnionej komórki jajowej apomiktyczna z komórek somatycznych kalus z mikrospor z izolowanych i połączonych gamet z niezapłodnionych komórek woreczka zalążkowego

8 Etapy embriogenezy

9 Embriogeneza somatyczna i zygotyczna - podobieństwa W procesie somatycznej embriogenezy roślin dwuliściennych występują podobne stadia rozwojowe takie jak wczesno-, środkowo- i późnoglobularne, wczesno- i późnosercowate torpedy i liścieniowe.

10 Embriogeneza somatyczna i zygotyczna - 1. Zarodki zygotyczne in vivo rozwijają się w woreczku zalążkowym w wyniku fuzji gamet. 2. Zarodki zygotyczne podczas rozwoju w stadium wczesnoglobularnym rozwijają suspensor, który zanika w stadium torpedy lub pozostaje w stadium szczątkowym. 3. Globularne stadia zarodków zygotycznych są mniejsze niż somatycznych. 4. Merystem wierzchołkowy zarodków zygotycznych jest lepiej rozwinięty. różnice 1. Zarodki somatyczne rozwijają się w warunkach in vitro bezpośrednio lub pośrednio z komórek eksplantatu pierwotnego. 2. Zarodki somatyczne nie mają suspensora. 3. Globularne stadia zarodków somatycznych są większe niż zygotycznych. 4. Merystem wierzchołkowy zarodków somatycznych jest słabiej rozwinięty.

11 5. Zarodki zygotyczne wytwarzają jeden liścień (rośliny jednoliścienne) lub dwa liścienie (rośliny dwuliścienne). 6. Rozwojowi zarodka zygotycznego towarzyszy rozwój bielma. 7. Zarodki zygotyczne otoczone są zawsze okrywą nasienną. 8. Rozwój zygotycznego zarodka kończy się powolnym odwodnieniem, które powoduje stopniową redukcję metabolizmu, zatem wraz z utrata wody z tkanek nasienia zarodek przechodzi w stan spoczynku. 5. Zarodki somatyczne wytwarzają dwa i więcej liścieni i często są one drobne. 6. W rozwoju zarodka somatycznego nie ma procesu tworzenia się bielma. 7. Zarodki somatyczne nie są okryte okrywą nasienną, stąd nie ma stadium liścieniowego w postaci laski. 8. Zarodki somatyczne naturalnie nie przechodzą procesu uśpienia, kiełkują przedwcześnie. 9. Zarodki somatyczne produkują takie same materiały zapasowe jak zygotyczne, ale w innym czasie i w innych ilościach.

12 Geneza zarodków powstających w wyniku embriogenezy somatycznej: 1. Pojedyncza komórka zarodek 2. Pojedyncza komórka PEM zarodek

13 Embriogeneza somatyczna

14 Pojedyncza komórka zarodek Większość zarodków somatycznych wywodzi się bezpośrednio z pojedynczej komórki. Jest to możliwe, gdy eksplantatami są zarodki zygotyczne, komórki ośrodka, synergidy lub epiderma liścieni.

15 Pojedyncza komórka PEM zarodek Pojedyncza komórka dzieląc się doprowadza do wytworzenia niewielkiej grupy komórek zwanej proembriogeniczną masą komórek PEM (ang. pre-embryogenic mass). Cechą charakterystyczną komórek tworzących PEM jest to, że nie rozłączają się po podziałach i wszystkie komórki wchodzące w skład pojedynczego PEM-u uczestniczą w formowaniu jednego lub kilku zarodków somatycznych. Jest to możliwe w przypadku zawiesin komórkowych, kultur kalusa lub protoplastów.

16 Bezpośrednia embriogeneza somatyczna Zarodki somatyczne formują się bezpośrednio tylko z tych komórek roślinnych, które są kompetentne już w momencie izolowania z rośliny macierzystej, czyli z proembriogenicznie zdeterminowanych komórek PEDCs (ang. preembryogenically determined cells) - komórek predysponowanych do różnicowania zarodków. PEDCs charakteryzują się małymi rozmiarami, stosunkowo gęstą cytoplazmą, małymi wakuolami, dużym jądrem z wyraźnymi jąderkami oraz plastydami z ziarnami skrobi. Cechują się dużą aktywnością podziałową i metaboliczną.

17 Bezpośrednia embriogeneza somatyczna Po przeniesieniu na pożywkę PEDCs następuje wyzwolenie naturalnych zdolności embriogennych komórek i rozpoczynają się intensywne podziały komórkowe. Bodźcem wyzwalającym proces embriogenezy bezpośredniej jest głównie egzogenna auksyna. eksplantat (zawiera PEDCs) zarodek

18 Pośrednia embriogeneza somatyczna

19

20

21

22 Pośrednia embriogeneza somatyczna 1. Zarodki somatyczne formują się z komórek kalusa, który powstaje na eksplantatach roślinnych. 2. Żywe komórki eksplantatu pod wpływem czynników kultury ulęgają odróżnicowaniu (dedyferencjacji) do stanu merystematycznego, następnie w wyniku podziałów wytwarzają kalus embriogenny. 3. W obrębie kalusa powstają indukowane embriogenicznie zdeterminowane komórki IEDCs (ang. Induced embryogenic determined cells).

23 4. IEDCs - komórki małe o stosunkowo gęstej cytoplazmie, słabo zwakualizowane, mające duże jądro z wyraźnymi jąderkami i plastydy zawierające ziarna skrobi. 5. Komórki te po kolejnych podziałach nie rozłączają się i w efekcie doprowadzają do powstania PEM-u, a z niej do formowania jednego lub kilku zarodków.

24 Pośrednia embriogeneza somatyczna Czynnikiem indukującym proces pośredniej embriogenezy somatycznej jest auksyna zawarta w pożywce. Eksplantat Kalus (zawiera IEDCs) PEM Zarodek lub zarodki

25 Prawidłowy przebieg ES w warunkach in vitro zależy od spełnienia dwóch warunków: 1. Do zapoczątkowania procesu niezbędna jest w pożywce obecność auksyny lub substancji auksynopochodnej. Dlaczego? Stymuluje podziały i wzrost komórek oraz powoduje rozdzielanie się komórek potomnych po podziale. Zwiększa się zagęszczenie komórek. Dochodzi do powstania IEDCs a następnie PEM-u.

26 Prawidłowy przebieg ES w warunkach in vitro zależy od spełnienia dwóch warunków: 2. Z chwilą rozpoczęcia embriogenezy konieczne jest obniżenie stężenia lub całkowite usunięcie auksyny z pożywki, gdyż hamuje ona rozwój zarodków. Dlaczego? Z chwilą powstania PEM-u następuje zmiana reakcji komórek na auksynę. Auksyna powoduje zwiększenie kwasowości ściany komórkowej, przez co staje się ona bardziej rozciągliwa, wskutek czego komórka może rosnąć (kwasowa teoria wzrostu). Auksyna hamuje wnikanie jonów wapnia do komórek PEM-u, co ogranicza prawidłową ekspresję genów i tworzenie struktur biegunowych.

27 Przebieg somatycznej embriogenezy in vitro INDUKCJA Indukcja kalusa Indukcja embriogeniczności IEDCs Pożywka stała z 2,4-D i kinetyną NAMNAŻANIE Proliferacja agregatów PEM Indukcja embriogeniczności Pożywka płynna z 2,4-D i NAA RÓŻNICOWANIE Inicjacja różnicowania Rozwój somatycznych zarodków Pożywka stała bez fitohormonów DOJRZEWANIE Indukcja tolerancji na desykację Spoczynek zarodków Pożywka stała z ABA

28 Kiełkowanie i konwersja zarodków zygotycznych i somatycznych

29 Sztuczne nasionko Zarodek somatyczny Membrana hydrofobowa Sztuczne bielmo

30 Otoczkowane zarodki somatyczne

31 Organogeneza Powstawanie przybyszowych struktur jednobiegunowych, tj. pędów, korzeni, kwiatów. W zależności od eksplantatu zawiązki nowych organów powstają z różnych warstw komórek, np. w eksplantatach łodygowych lub liściowych z epidermy lub warstw subepidermalnych, w eksplantatach korzeniowych z merystemów wtórnych, z kory pierwotnej lub okolic protoksylemu.

32 Organogeneza bezpośrednia Tworzenie zawiązków jednobiegunowych organów przybyszowych bezpośrednio z komórek pobranych z rośliny dawcy. Kompetentnymi do organogenezy bezpośredniej w obrębie eksplantatu mogą być: Pojedyncze komórki Niewielkie skupiska komórek

33 Organogeneza bezpośrednia Eksplantat (komórka / komórki kompetentne organ

34 Organogeneza bezpośrednia - pojedyncze komórki kompetentne Postępujące po sobie podziały doprowadzają do wytworzenia grupy kilku lub kilkunastu komórek merystematycznych, tworzących razem jeden zawiązek organu (inicjał).

35 Organogeneza bezpośrednia skupisko komórek kompetentnych 1. Utworzenie przez dzielące się komórki jednego zawiązka; 2. Powstawanie tylu zawiązków ile było komórek kompetentnych.

36 Organogeneza pośrednia Proces formowania de novo zawiązków organów przybyszowych z komórek kalusa powstającego wtórnie na eksplantacie roślinnym. Żywe komórki wyizolowane z rośliny dawcy, a nie mające kompetencji morfogenetycznych, pod wpływem czynników kultury in vitro podlegają odróżnicowaniu (dedyferencjacji) do stanu merystematycznego. Komórki te poprzez szybkie i wielokrotne podziały doprowadzają do wytworzenia kalusa. W niektórych jego komórkach dochodzi do indukcji kompetencji i w wyniku zmiany ekspresji określonych genów rozpoczyna się proces powtórnego różnicowania się (redyferencjacji) w wybranym kierunku.

37 Organogeneza pośrednia Eksplantat kalus (komórka / komórki o indukowanej kompetencji) organ

38 Organogeneza in vitro przez fazę kalusa

39 Kultury in vitro merystemów i fragmentów pędów

40 Multiplikacja na pożywce z cytokininą Ukorzenianie in vitro Merystemy wierzchołkowe lub kątowe - sterylizacja Inicjacja kultury in vitro

41 Po uprzedniej sterylizacji na pożywkę wykładane są młode pąki

Bezpośrednia embriogeneza somatyczna

Bezpośrednia embriogeneza somatyczna Bezpośrednia embriogeneza somatyczna Zarodki somatyczne formują się bezpośrednio tylko z tych komórek roślinnych, które są kompetentne już w momencie izolowania z rośliny macierzystej, czyli z proembriogenicznie

Bardziej szczegółowo

Pośrednia embriogeneza somatyczna

Pośrednia embriogeneza somatyczna Pośrednia embriogeneza somatyczna 1. Zarodki somatyczne formują się z komórek kalusa, który powstaje na eksplantatach roślinnych. 2. Żywe komórki eksplantatu pod wpływem czynników kultury ulęgają odróżnicowaniu

Bardziej szczegółowo

Roślinne kultury tkankowe in vitro hodowla roślin, części roślin, tkanek lub pojedynczych komórek na sztucznych pożywkach w sterylnych warunkach.

Roślinne kultury tkankowe in vitro hodowla roślin, części roślin, tkanek lub pojedynczych komórek na sztucznych pożywkach w sterylnych warunkach. Roślinne kultury tkankowe in vitro hodowla roślin, części roślin, tkanek lub pojedynczych komórek na sztucznych pożywkach w sterylnych warunkach. TOTIPOTENCJA Zdolności do odtworzenia poszczególnych organów,

Bardziej szczegółowo

Hormony roślinne ( i f t i o t h o or o m r on o y n )

Hormony roślinne ( i f t i o t h o or o m r on o y n ) Hormony roślinne (fitohormony) Hormony roślinne: To związki chemiczne syntetyzowane w pewnych częściach rośliny służące do "komunikacji" pomiędzy poszczególnymi jej częściami. Działają w bardzo małych

Bardziej szczegółowo

WYKŁAD XIII ROŚLINY WZROST I ROZWÓJ

WYKŁAD XIII ROŚLINY WZROST I ROZWÓJ WYKŁAD XIII ROŚLINY WZROST I ROZWÓJ Podstawowe objawy życia: Przemiana materii (metabolizm) WZROST I ROZWÓJ Wzrost - nieodwracalny przyrost rozmiarów rośliny Rozwój - zmiany jakościowe zachodzące w ciągu

Bardziej szczegółowo

Wyróżniamy dwie drogi morfogenezy w kulturach in vitro: bezpośrednią i pośrednią. W pośredniej morfogenezie obserwujemy tworzenie się tkanki

Wyróżniamy dwie drogi morfogenezy w kulturach in vitro: bezpośrednią i pośrednią. W pośredniej morfogenezie obserwujemy tworzenie się tkanki 1 2 Wyróżniamy dwie drogi morfogenezy w kulturach in vitro: bezpośrednią i pośrednią. W pośredniej morfogenezie obserwujemy tworzenie się tkanki kalusowej, z której mogą rozwijad się rośliny lub na jej

Bardziej szczegółowo

Rośliny z probówki. Jak powstają? Alina Trejgell & Agata Stawicka, UMK

Rośliny z probówki. Jak powstają? Alina Trejgell & Agata Stawicka, UMK Rośliny z probówki Jak powstają? I. Dojrzałe i niedojrzałe nasiona szarotka (Leontopodium alpinum) II. Inne organy roślin wyka (Vicia sepium) zarodki zygotyczne pąki kwiatowe wilca (Pharbitis nil) korzeń

Bardziej szczegółowo

Zagadnienia: Wzrost i rozwój

Zagadnienia: Wzrost i rozwój Zagadnienia: Wzrost i rozwój 1. Definicja wzrostu i rozwoju. 2. Fazy wzrostu i rozwoju (embrionalna, juwenilna, wegetatywna, generatywna). 3. Wpływ czynników środowiska na wzrost i rozwój roślin. 4. Kiełkowanie

Bardziej szczegółowo

Embriologia roślin nasiennych SYLABUS A. Informacje ogólne

Embriologia roślin nasiennych SYLABUS A. Informacje ogólne Embriologia roślin nasiennych A. Informacje ogólne Elementy sylabusu Nazwa jednostki prowadzącej kierunek Nazwa kierunku studiów Poziom kształcenia Profil studiów Forma studiów Kod Język Rodzaj Rok studiów

Bardziej szczegółowo

Sukces kultur in vitro oparty jest na zjawisku totipotencji, czyli nieograniczonej zdolności komórek do dzielenia się i odtwarzania całego organizmu

Sukces kultur in vitro oparty jest na zjawisku totipotencji, czyli nieograniczonej zdolności komórek do dzielenia się i odtwarzania całego organizmu Rośliny z probówki Kultury in vitro to uprawa części roślin, tkanek, pojedynczych komórek, a nawet protoplastów poza organizmem macierzystym, na sztucznych pożywkach w warunkach sterylnych Sukces kultur

Bardziej szczegółowo

Wzrost i rozwój roślin

Wzrost i rozwój roślin Wykład 11 i 12 Wzrost i rozwój - definicje Wzrost roślin - powiększanie się rozmiarów rośliny, co można określić ilościowo (wzrost świeżej masy, wysokości, itp.). Zachodzi on poprzez podziały (wzrost embrionalny)

Bardziej szczegółowo

Botanika. T. 1 Morfologia - A. Szweykowska, J. Szweykowski

Botanika. T. 1 Morfologia - A. Szweykowska, J. Szweykowski Botanika. T. 1 Morfologia - A. Szweykowska, J. Szweykowski Spis treści 1.Wstęp Przedmiot i zadania botaniki Historia botaniki Główne dyscypliny botaniczne Metody badania budowy i rozwoju roślin 2.Komórka

Bardziej szczegółowo

Organy generatywne i cykle rozwojowe roślin nasiennych

Organy generatywne i cykle rozwojowe roślin nasiennych Organy generatywne i cykle rozwojowe roślin nasiennych Nagozalążkowe U nagozalążkowych, na przykład u sosny zwyczajnej, liście zarodnionośne (sporofile) zebrane są w kłosy zarodnionośne, zwane szyszkami.

Bardziej szczegółowo

Auksyna,,oczami roślin transgenicznych

Auksyna,,oczami roślin transgenicznych Auksyna,,oczami roślin transgenicznych dr Justyna Wiśniewska, UNIWERSYTET MIKOŁAJA KOPERNIKA w TORUNIU ZAKŁAD BIOTECHNOLOGII Auksyny naturalne i sztuczne Naturalne auksyny: IAA - kwas indolilo-3-octowy

Bardziej szczegółowo

Wpływ soli drogowej na rośliny środowisk ruderalnych.

Wpływ soli drogowej na rośliny środowisk ruderalnych. Wpływ soli drogowej na rośliny środowisk ruderalnych. Skład grupy: Kaja Kurasz, Barbara Kobak, Karolina Śliwka, Zuzanna Michowicz, Eryk Sowa, Sławomir Ziarko Opiekun projektu: Wojciech Stawarczyk Plan

Bardziej szczegółowo

Klub Młodego Wynalazcy - Laboratoria i wyposażenie. Pracownia hodowli roślin i roślinnych kultur in vitro

Klub Młodego Wynalazcy - Laboratoria i wyposażenie. Pracownia hodowli roślin i roślinnych kultur in vitro Klub Młodego Wynalazcy - Laboratoria i wyposażenie Zadbaliśmy o to, żeby wyposażenie w Klubie Młodego Wynalazcy było w pełni profesjonalne. Ważne jest, aby dzieci i młodzież, wykonując doświadczenia korzystały

Bardziej szczegółowo

Księgarnia PWN: Biotechnologia roślin, redakcja naukowa: Stefan Malepszy SPIS TREŚCI

Księgarnia PWN: Biotechnologia roślin, redakcja naukowa: Stefan Malepszy SPIS TREŚCI Księgarnia PWN: Biotechnologia roślin, redakcja naukowa: Stefan Malepszy SPIS TREŚCI 1 Wprowadzenie 15 2 Metoda kultury in vitro 19 2.1. Kultura komórek i tkanek............................... 19 2.1.1.

Bardziej szczegółowo

Wpływ kwasu abscysynowego (ABA) na regenerację roślin Camelina Sativa L. w warunkach kultury in vitro

Wpływ kwasu abscysynowego (ABA) na regenerację roślin Camelina Sativa L. w warunkach kultury in vitro Tom XXI Rośliny Oleiste 2000 Anna Mielcarek, Jolanta Zandecka-Dziubak, Tadeusz Łuczkiewicz Akademia Rolnicza w Poznaniu, Katedra Genetyki i Hodowli Roślin Wpływ kwasu abscysynowego (ABA) na regenerację

Bardziej szczegółowo

SPIS TREŚCI. Wprowadzenie 15. Metoda kultury in vitro 19

SPIS TREŚCI. Wprowadzenie 15. Metoda kultury in vitro 19 SPIS TREŚCI Wprowadzenie 15 Metoda kultury in vitro 19 2.1. Kultura komórek i tkanek... 19 2.1.1. Wyposażenie i prace techniczne w laboratorium... 19 2.1.1.1. Pomieszczenia... 19 2.1.1.2. Sprzęt laboratoryjny...

Bardziej szczegółowo

Wprowadzenie do hodowli in vitro dowolnej rośliny

Wprowadzenie do hodowli in vitro dowolnej rośliny Wydział Chemiczny Politechniki Gdańskiej Katedra Technologii Leków i Biochemii Kultury tkankowe i komórkowe roślin i zwierząt Wprowadzenie do hodowli in vitro dowolnej rośliny WSTĘP Metoda kultury in vitro,

Bardziej szczegółowo

Pobudliwość i koordynacja funkcji życiowych u roślin.

Pobudliwość i koordynacja funkcji życiowych u roślin. Pobudliwość i koordynacja funkcji życiowych u roślin. Zadanie 1 A B C W doświadczeniu wykorzystano: syntetyczną auksynę i wodę. Jak zachowała się siewka A, B i C? Zadanie 2 I - Wyjaśnij jakiego czynnika

Bardziej szczegółowo

METODYKA STOSOWANA W ZAKŁADZIE BIOLOGII ROZWOJU ROŚLIN

METODYKA STOSOWANA W ZAKŁADZIE BIOLOGII ROZWOJU ROŚLIN METODYKA STOSOWANA W ZAKŁADZIE BIOLOGII ROZWOJU ROŚLIN Immunolokalizacja wybranych białek i polisacharydów Ksyloglukan u Arabidopsis Kaloza w gametofiach mszaków Immunocytochemia białek cytoszkieletu kortykalnego

Bardziej szczegółowo

Regulacja wzrostu zbóż

Regulacja wzrostu zbóż Regulacja wzrostu zbóż Kluczowe fazy rozwojowe Opracowanie dr hab. Kinga Matysiak, IOR-PIB, Poznań. Fot. Syngenta Ze środków ochrony roślin należy korzystać z zachowaniem bezpieczeństwa. Przed każdym użyciem

Bardziej szczegółowo

Podziały komórkowe cz. I

Podziały komórkowe cz. I Podziały komórkowe cz. I Tam gdzie powstaje komórka, musi istnieć komórka poprzednia, tak samo jak zwierzęta mogą powstawać tylko ze zwierząt, a rośliny z roślin. Ta doktryna niesie głębokie przesłanie

Bardziej szczegółowo

Wymagania edukacyjne z biologii w klasie I

Wymagania edukacyjne z biologii w klasie I Wymagania edukacyjne z biologii w klasie I Nr i temat lekcji Dział I Powitanie biologii 1. Historia i współczesność biologii 2. Źródła wiedzy biologicznej 3. Obserwacje 4. Klasyfikacja 5. Oznaczanie wymienia

Bardziej szczegółowo

PRZEWODNIK PO PRZEDMIOCIE

PRZEWODNIK PO PRZEDMIOCIE Nazwa przedmiotu: Kierunek: Biotechnologia Rodzaj przedmiotu: obieralny, moduł 5. Kultury Tkankowe In vitro cell cultures Poziom kształcenia: I stopnia Kod przedmiotu: Semestr: VII Rodzaj zajęć: wykład,

Bardziej szczegółowo

Wymagania edukacyjne z biologii dla klasy 1a. Gimnazjum Publicznego im. Jana Pawła II w Żarnowcu na rok szkolny 2015/2016

Wymagania edukacyjne z biologii dla klasy 1a. Gimnazjum Publicznego im. Jana Pawła II w Żarnowcu na rok szkolny 2015/2016 Wymagania edukacyjne z biologii dla klasy 1a Gimnazjum Publicznego im. Jana Pawła II w Żarnowcu na rok szkolny 2015/2016 Nauczyciel: mgr Joanna Szasta Dział I Powitanie biologii 1. Historia i współczesność

Bardziej szczegółowo

ocena dopuszczająca ocena dostateczna ocena dobra ocena bardzo dobra Dział I Powitanie biologii wskazuje ważne etapy w rozwoju biologii jako nauki.

ocena dopuszczająca ocena dostateczna ocena dobra ocena bardzo dobra Dział I Powitanie biologii wskazuje ważne etapy w rozwoju biologii jako nauki. PSO Biologia klasa I Nr i temat lekcji Wymagania podstawowe Uczeń: Wymagania ponadpodstawowe Uczeń: ocena dopuszczająca ocena dostateczna ocena dobra ocena bardzo dobra Dział I Powitanie biologii 1. Historia

Bardziej szczegółowo

Temat: Budowa i funkcje korzenia.

Temat: Budowa i funkcje korzenia. Temat: Budowa i funkcje korzenia. Korzeń to część podziemna organizmu roślinnego (organ wegetatywny) przystosowana do wypełniania określonych funkcji: Umocowania rośliny w podłożu. Pobierania z gleby wody

Bardziej szczegółowo

1.8. Funkcje biologiczne wody wynikają z jej właściwości fizycznych i chemicznych. Oceń

1.8. Funkcje biologiczne wody wynikają z jej właściwości fizycznych i chemicznych. Oceń 1 1.8. Funkcje biologiczne wody wynikają z jej właściwości fizycznych i chemicznych. Oceń każdą podaną w tabeli informację, wybierając Prawdę, jeśli jest ona prawdziwa, lub, jeśli jest fałszywa. 1) Ilość

Bardziej szczegółowo

SILVIT. Składniki pokarmowe [g/l lub g/kg] K2O SO3 B Zn SiO2 Aminokwasy 100 25 1,25 0,25 150 +

SILVIT. Składniki pokarmowe [g/l lub g/kg] K2O SO3 B Zn SiO2 Aminokwasy 100 25 1,25 0,25 150 + SILVIT Biosytmulatory i antystresanty płynne. Preparat nawozowy o właściwościach stymulujących, zawiera aktywny krzem w pełni przyswajalny przez rośliny. Składniki pokarmowe [g/l lub g/kg] K2O SO3 B Zn

Bardziej szczegółowo

KOD OPIS ROZWOJU Z BULWY OPIS ROZWOJU Z NASION

KOD OPIS ROZWOJU Z BULWY OPIS ROZWOJU Z NASION Ziemniak Solanum tuberosum L. KOD OPIS ROZWOJU Z BULWY OPIS ROZWOJU Z NASION Główna faza rozwojowa 0: Kiełkowanie (formowanie pędów) 00 000 Bulwa w stanie spoczynku, nasiona suche kiełki niewidoczne 01

Bardziej szczegółowo

ocena dopuszczająca ocena dostateczna ocena dobra ocena bardzo dobra Dział I Powitanie biologii wskazuje ważne etapy w rozwoju biologii jako nauki.

ocena dopuszczająca ocena dostateczna ocena dobra ocena bardzo dobra Dział I Powitanie biologii wskazuje ważne etapy w rozwoju biologii jako nauki. Wymagania edukacyjne niezbędne do otrzymania przez ucznia poszczególnych śródrocznych i rocznych ocen z zajęć edukacyjnych wynikających z realizowanego programu nauczania BIOLOGIA KL.I Nr i temat lekcji

Bardziej szczegółowo

OPRACOWANIE TECHNOLOGII PRODUKCJI ODWIRUSOWANYCH SADZONEK WARZYW Z ZASTOSOWANIEM KULTUR TKANEK

OPRACOWANIE TECHNOLOGII PRODUKCJI ODWIRUSOWANYCH SADZONEK WARZYW Z ZASTOSOWANIEM KULTUR TKANEK Zakład Biologii Ogólnej Pracownia Morfogenezy i Fizjologii OPRACOWANIE TECHNOLOGII PRODUKCJI ODWIRUSOWANYCH SADZONEK WARZYW Z ZASTOSOWANIEM KULTUR TKANEK Autorzy: prof. dr hab. Krystyna Górecka mgr inż.

Bardziej szczegółowo

ANNALES. Romuald Doliński. Indukcja kalusa i regeneracja roślin żeń-szenia amerykańskiego (Panax quinquef olius L. )

ANNALES. Romuald Doliński. Indukcja kalusa i regeneracja roślin żeń-szenia amerykańskiego (Panax quinquef olius L. ) ANNALES UNIVERSITATIS VOL. LIX, Nr 1 MARIAE LUBLIN * CURIE S K Ł O D O W S K A POLONIA SECTIO E 2004 Instytut Genetyki i Hodowli Roślin, Akademia Rolnicza w Lublinie ul. Akademicka 15, 20033 Lublin, Poland

Bardziej szczegółowo

Sprawdź swoją wiedzę i umiejętności TKANKI ROŚLINNE. 1. Uzupełnij schemat ilustrujący hierarchiczną budowę organizmu roślin. komórka...

Sprawdź swoją wiedzę i umiejętności TKANKI ROŚLINNE. 1. Uzupełnij schemat ilustrujący hierarchiczną budowę organizmu roślin. komórka... Sprawdź swoją wiedzę i umiejętności TKANKI ROŚLINNE. 1. Uzupełnij schemat ilustrujący hierarchiczną budowę organizmu roślin. komórka...... organizm 2. Na rysunku komórki roślinnej wskaż i podpisz następujące

Bardziej szczegółowo

Budowa anatomiczna liścia roślin okrytonasiennych.

Budowa anatomiczna liścia roślin okrytonasiennych. Organy wegetatywne roślin nasiennych: liście, pędy, korzenie. Budowa anatomiczna liścia roślin okrytonasiennych. Budowa morfologiczna liścia. Przekrój przez blaszkę liściową. Budowa anatomiczna liścia.

Bardziej szczegółowo

Materiały dydaktyczne do kursów wyrównawczych z przedmiotu biologia

Materiały dydaktyczne do kursów wyrównawczych z przedmiotu biologia Człowiek najlepsza inwestycja Materiały dydaktyczne do kursów wyrównawczych z przedmiotu biologia Autor: dr inż. Anna Kostka Projekt współfinansowany ze środków Unii Europejskiej w ramach Europejskiego

Bardziej szczegółowo

Wymagania na poszczególne oceny z biologii klasa I gimnazjum

Wymagania na poszczególne oceny z biologii klasa I gimnazjum Wymagania na poszczególne oceny z biologii klasa I gimnazjum Nr i temat Dział I Powitanie biologii 1. Historia i współczesność biologii wymienia nazwy dziedzin biologii, podaje zakres badań pięciu dziedzin

Bardziej szczegółowo

inż. Danuta Sekrecka, mgr inż. Dorota Michałowska IHAR PIB, Pracownia Zasobów Genowych i Kultur in vitro w Boninie

inż. Danuta Sekrecka, mgr inż. Dorota Michałowska IHAR PIB, Pracownia Zasobów Genowych i Kultur in vitro w Boninie Ziemniak Polski 2013 nr 2 15 ZASOBY BANKU GENÓW ZIEMNIAKA IN VITRO I ICH WYKORZYSTANIE W PRAKTYCE inż. Danuta Sekrecka, mgr inż. Dorota Michałowska IHAR PIB, Pracownia Zasobów Genowych i Kultur in vitro

Bardziej szczegółowo

Inicjacja sterylnych kultur in vitro oraz mikropropagacji ślazowca pensylwańskiego (Sida hermaphrodita R.)

Inicjacja sterylnych kultur in vitro oraz mikropropagacji ślazowca pensylwańskiego (Sida hermaphrodita R.) NR 268 BIULETYN INSTYTUTU HODOWLI I AKLIMATYZACJI ROŚLIN 2013 GRAŻYNA MAŃKOWSKA ALEKSANDRA LUWAŃSKA KAROLINA GRYGOROWICZ KAROLINA WIELGUS Zakład Biotechnologii, Instytutu Włókien Naturalnych i Roślin Zielarskich

Bardziej szczegółowo

BIOLOGIA KOMÓRKI - KARIOKINEZY

BIOLOGIA KOMÓRKI - KARIOKINEZY BIOLOGIA KOMÓRKI - KARIOKINEZY M A Ł G O R Z A T A Ś L I W I Ń S K A 60 µm 1. KOMÓRKI SĄ ZBYT MAŁE, BY OBSERWOWAĆ JE BEZ POWIĘKSZENIA Wymiary komórek podaje się w mikrometrach (µm): 1 µm = 10-6 m; 1000

Bardziej szczegółowo

OGÓLNA UPRAWA RO LIN OZDOBNYCH

OGÓLNA UPRAWA RO LIN OZDOBNYCH OGÓLNA UPRAWA RO LIN OZDOBNYCH Mieczys aw Czekalski wydanie III poprawione i uzupe nione Wroc aw 2010 Spis treści Przedmowa do wydania I... 9 Przedmowa do wydania II... 10 Przedmowa do wydania III... 11

Bardziej szczegółowo

WYKORZYSTANIE LAMP LED DO PRODUKCJI ROŚLIN RABATOWYCH

WYKORZYSTANIE LAMP LED DO PRODUKCJI ROŚLIN RABATOWYCH WYKORZYSTANIE LAMP DO PRODUKCJI ROŚLIN RABATOWYCH Rośliny rabatowe (sadzonki i rozsada z siewu a także rośliny mateczne) stanowią ważną pozycję w asortymencie roślin ozdobnych uprawianych pod osłonami.

Bardziej szczegółowo

Oocyty myszy stopniowo rozwijają zdolność do aktywacji podczas bloku w metafazie II. Jacek Z. Kubiak

Oocyty myszy stopniowo rozwijają zdolność do aktywacji podczas bloku w metafazie II. Jacek Z. Kubiak Oocyty myszy stopniowo rozwijają zdolność do aktywacji podczas bloku w metafazie II Jacek Z. Kubiak Wprowadzenie W normalnych warunkach oocyty myszy są zapładniane podczas bloku metafazy II Wniknięcie

Bardziej szczegółowo

ROŚLINNE KULTURY IN VITRO

ROŚLINNE KULTURY IN VITRO ROŚLINNE KULTURY IN VITRO WPROWADZENIE TEORETYCZNE I INSTRUKCJE DO ĆWICZEŃ Adam Kawiński Aleksandra Królicka Katedra Biotechnologii Międzyuczelniany Wydział Biotechnologii UG i GUMed Materiały do ćwiczeń

Bardziej szczegółowo

Kierownik: dr Aurelia Ślusarkiewicz-Jarzina Wykonawcy: dr Aurelia Ślusarkiewicz-Jarzina, mgr Hanna Pudelska, mgr Jolanta Woźna

Kierownik: dr Aurelia Ślusarkiewicz-Jarzina Wykonawcy: dr Aurelia Ślusarkiewicz-Jarzina, mgr Hanna Pudelska, mgr Jolanta Woźna Badania nad zwiększeniem efektywności uzyskiwania haploidów w procesie androgenezy oraz optymalizacja parametrów otrzymywania podwojonych haploidów pszenżyta ozimego i jarego. Nr decyzji MRiRW: HOR hn-801-pb-9/16,

Bardziej szczegółowo

KARTA PRZEDMIOTU. Botanika rolnicza z fizjologią roślin R.B1

KARTA PRZEDMIOTU. Botanika rolnicza z fizjologią roślin R.B1 KARTA PRZEDMIOTU 1. Informacje ogólne Nazwa przedmiotu i kod (wg planu studiów): Kierunek studiów: Poziom kształcenia: Profil kształcenia: Forma studiów: Obszar kształcenia: Koordynator przedmiotu: Prowadzący

Bardziej szczegółowo

Regeneracja pędów z segmentów hypokotylowych lnianki siewnej Camelina sativa L. w kulturach in vitro

Regeneracja pędów z segmentów hypokotylowych lnianki siewnej Camelina sativa L. w kulturach in vitro Tom XX Rośliny Oleiste 1999 Jolanta Zandecka-Dziubak, Tadeusz Łuczkiewicz Akademia Rolnicza w Poznaniu, Katedra Genetyki i Hodowli Roślin Regeneracja pędów z segmentów hypokotylowych lnianki siewnej Camelina

Bardziej szczegółowo

CYKL KOMÓRKOWY I PODZIAŁY KOMÓRKOWE

CYKL KOMÓRKOWY I PODZIAŁY KOMÓRKOWE CYKL KOMÓRKOWY I PODZIAŁY KOMÓRKOWE 1. Cykl komórkowy. Każda komórka powstaje z już istniejącej komórki. Nowe komórki powstają więc z podziału innych, tzw. komórek macierzystych. Po powstaniu komórki rosną,

Bardziej szczegółowo

Botanika ogólna - opis przedmiotu

Botanika ogólna - opis przedmiotu Botanika ogólna - opis przedmiotu Informacje ogólne Nazwa przedmiotu Botanika ogólna Kod przedmiotu 13.9-WB-BiolP-BtOg-L-S14_pNadGenZSLYC Wydział Kierunek Wydział Nauk Biologicznych Biologia Profil ogólnoakademicki

Bardziej szczegółowo

Zadania maturalne z biologii - 3

Zadania maturalne z biologii - 3 Koło Biologiczne Liceum Ogólnokształcące nr II w Gliwicach 2015-2016 Zadania maturalne z biologii - 3 Zadania: Zad. 1(Wiktoria Wnuk, Weronika Żak, Tomasz Gojowy 2D) Na podstawie wykresu odpowiedz na pytania.

Bardziej szczegółowo

KATEDRA FIZYKOCHEMII I TECHNOLOGII POLIMERÓW LABORATORIUM Z FIZYKI I BIOFIZYKI. Wpływ auksyn na wzrost roślin

KATEDRA FIZYKOCHEMII I TECHNOLOGII POLIMERÓW LABORATORIUM Z FIZYKI I BIOFIZYKI. Wpływ auksyn na wzrost roślin POLITECHNIKA ŚLĄSKA WYDZIAŁ CHEMICZNY KATEDRA FIZYKOCHEMII I TECHNOLOGII POLIMERÓW LABORATORIUM Z FIZYKI I BIOFIZYKI Wpływ auksyn na wzrost roślin 14.1. Wprowadzenie 14.1.2. Wzrost roślin Wzrost i rozwój

Bardziej szczegółowo

megaspor) Mejoza Komórka jajowa Mitoza Megaspora

megaspor) Mejoza Komórka jajowa Mitoza Megaspora 1. Wyjaśnij poniŝsze terminy stosowane przy opisie ściany komórki roślinnej: a) drewnienie b) korkowacenie d) kutynizacja 2. Zdefiniuj następujące terminy stosowane przy opisie budowy merystemu bocznego

Bardziej szczegółowo

Temat: Tkanki roślinne. 1. Tkanki miękiszowe.

Temat: Tkanki roślinne. 1. Tkanki miękiszowe. Temat: Tkanki roślinne. 1. Tkanki miękiszowe. Są obecne we wszystkich organach rośliny i stanowią główną ich część. Należą do tkanek stałych, jednak nieraz dają początek wtórnym tkankom twórczym. Zbudowane

Bardziej szczegółowo

Wymagania edukacyjne biologia klasa 1

Wymagania edukacyjne biologia klasa 1 Wymagania edukacyjne biologia klasa 1 Dział programu Numer i temat lekcji ocena dopuszczająca ocena dostateczna ocena dobra ocena bardzo dobra ocena celująca 1 2 3 4 5 6 7 I. Podstawy biologii 1. Biologia

Bardziej szczegółowo

Stadia rozwojowe zbóż

Stadia rozwojowe zbóż Stadia rozwojowe zbóż Wzrost roślin to nieodwracalny proces zwiększania się rozmiarów całej rośliny lub poszczególnych jej organów. Rozwój to wykształcanie kolejnych organów rośliny. Procesy wzrostu i

Bardziej szczegółowo

Wojewódzki Konkurs Przedmiotowy z Biologii dla uczniów gimnazjów województwa śląskiego w roku szkolnym 2014/2015

Wojewódzki Konkurs Przedmiotowy z Biologii dla uczniów gimnazjów województwa śląskiego w roku szkolnym 2014/2015 Wojewódzki Konkurs Przedmiotowy z Biologii dla uczniów gimnazjów województwa śląskiego w roku szkolnym 04/05 KOD UCZNIA Etap: Data: Czas pracy: szkolny 7 listopada 04 r. 90 minut Informacje dla ucznia.

Bardziej szczegółowo

ZWIĘKSZENIE INTENSYWNOŚCI MIKROROZMNAŻANIA CHRZANU (ARMORACIA RUSTICANA) IN VITRO

ZWIĘKSZENIE INTENSYWNOŚCI MIKROROZMNAŻANIA CHRZANU (ARMORACIA RUSTICANA) IN VITRO ZWIĘKSZENIE INTENSYWNOŚCI MIKROROZMNAŻANIA CHRZANU (ARMORACIA RUSTICANA) IN VITRO INCREASING THE INTENSITY OF HORSERADISH (ARMORACIA RUSTICANA) MICROPROPAGATION IN VITRO Agata Kapuścińska, Maria Burian,

Bardziej szczegółowo

Podstawy struktury Eukariota

Podstawy struktury Eukariota Podstawy struktury Eukariota Ćwiczenie 1 Temat: Komórka jako podstawowa jednostka strukturalna i funkcjonalna rośliny. 1. Budowa i działanie mikroskopu 2. Zasady wykonywania rysunku spod mikroskopu 3.

Bardziej szczegółowo

Komórka organizmy beztkankowe

Komórka organizmy beztkankowe Grupa a Komórka organizmy beztkankowe Poniższy test składa się z 12 zadań. Przy każdym poleceniu podano liczbę punktów możliwą do uzyskania za prawidłową odpowiedź. Za rozwiązanie całego testu możesz otrzymać

Bardziej szczegółowo

KARTA ODPOWIEDZI - KONKURS BIOLOGICZNY ETAP SZKOLNY 2015/16

KARTA ODPOWIEDZI - KONKURS BIOLOGICZNY ETAP SZKOLNY 2015/16 KARTA ODPOWIEDZI - KONKURS BIOLOGICZNY ETAP SZKOLNY 2015/16 Nr Max ilość zad. punktów 1. 4 pkt A. WIRUSY ROŚLINNE Jako materiał genetyczny mają RNA. Do komórki gospodarza wnikają całe, po wcześniejszym

Bardziej szczegółowo

Zielona biotechnologia

Zielona biotechnologia Zielona biotechnologia Anna Szpitter, Aleksandra Królicka Zakład Ochrony i Biotechnologii Roślin, Katedra Biotechnologii, Międzyuczelniany Wydział Biotechnologii UG i GUMed Uniwersytet Gdański Fenomen

Bardziej szczegółowo

Terminy stosowania w okresie BBCH 07/59. wskazywane w etykietach poszczególnych preparatów. zielony pąk (BBCH 55 56) różowy pąk (BBCH 57 59)

Terminy stosowania w okresie BBCH 07/59. wskazywane w etykietach poszczególnych preparatów. zielony pąk (BBCH 55 56) różowy pąk (BBCH 57 59) Strategia (SCS) JABŁOŃ w kolejnych fazach rozwojowych JABŁOŃ odporności na stresy PĘKANIE PĄKÓW RÓŻOWY PĄK Stymulatory, aktywatory i nawozy wysokozasadowe zalecane w okresie BBCH 07/59 2 x 2 3 l/ha lub

Bardziej szczegółowo

Krystyna Tylkowska. 4. Genetyka. I 15 30 E Prof. dr hab. Zbigniew Broda Prof. dr hab. Barbara Michalik, AR Kraków.

Krystyna Tylkowska. 4. Genetyka. I 15 30 E Prof. dr hab. Zbigniew Broda Prof. dr hab. Barbara Michalik, AR Kraków. ANGLOJĘZYCZNE STUDIA MAGISTERSKIE W SPECJALNOŚCI HODOWLA ROŚLIN I NASIENNICTWO Lp Nazwa przedmiotu Treści programowe Semestr studiów/ liczba godzin 1. Szkółkarstwo sadownicze Podstawowe elementy drzewa

Bardziej szczegółowo

DOSKONALENIE SPOSOBÓW PRODUKCJI I USZLACHETNIANIA NASION ROŚLIN WARZYWNYCH PRZEZNACZONYCH DO UPRAW EKOLOGICZNYCH

DOSKONALENIE SPOSOBÓW PRODUKCJI I USZLACHETNIANIA NASION ROŚLIN WARZYWNYCH PRZEZNACZONYCH DO UPRAW EKOLOGICZNYCH Janas R., Grzesik M. 215. Doskonalenie sposobów produkcji i uszlachetniania nasion roślin warzywnych przeznaczonych Zakład Ochrony Roślin Warzywnych Pracownia Fitopatologii Warzywniczej DOSKONALENIE SPOSOBÓW

Bardziej szczegółowo

Wymagania edukacyjne z biologii Klasa I

Wymagania edukacyjne z biologii Klasa I Wymagania edukacyjne z biologii Klasa I D z i a ł : B I O L O G I A N A U K A O Ż Y C I U zalicza biologię do nauk przyrodniczych, określa przedmiot badań biologii, wymienia nazwy przyrządów optycznych

Bardziej szczegółowo

...... dane osobowe lub kod zdającego TEST Z BIOLOGII (A) arkusz egzaminacyjny Czas pracy: 40 minut Instrukcja dla zdającego: 1. Zdający otrzymuje egzemplarz arkusza egzaminacyjnego zawierającego zadania

Bardziej szczegółowo

WZROST I ROZWÓJ LNU WŁÓKNISTEGO

WZROST I ROZWÓJ LNU WŁÓKNISTEGO K.Heller, Instytut Włókien Naturalnych ul. Wojska Polskiego 71B, 60-630 Poznań, e-mail: khel@inf.poznan.pl WZROST I ROZWÓJ LNU WŁÓKNISTEGO Zakłady Doświadczalne Instytutu Włókien Naturalnch Experimental

Bardziej szczegółowo

Cytometryczna analiza polisomatyczności organów roślin z rodziny Fabaceae

Cytometryczna analiza polisomatyczności organów roślin z rodziny Fabaceae Cytometryczna analiza polisomatyczności organów roślin z rodziny Fabaceae Monika Rewers, Elwira Śliwińska Katedra Genetyki i Biotechnologii Roślin, Uniwersytet Technologiczno-Przyrodniczy w Bydgoszczy

Bardziej szczegółowo

Regulatory wzrostu 1. Auksyny 2. Gibereliny 3. Cytokininy 4. Brasinosteroidy 5. Kwas abscysynowy 6. Jasmonidy 7. Etylen

Regulatory wzrostu 1. Auksyny 2. Gibereliny 3. Cytokininy 4. Brasinosteroidy 5. Kwas abscysynowy 6. Jasmonidy 7. Etylen WYKŁAD XV Regulacja wzrostu i rozwoju roślin przez czynniki endogenne Reakcja roślin na stres Fitohormony - hormony roślinne - endogenne regulatory roślinne, które są transportowane w roślinie od miejsca,

Bardziej szczegółowo

DLA UCZNIÓW GIMNAZJÓW II ETAP REJONOWY

DLA UCZNIÓW GIMNAZJÓW II ETAP REJONOWY KOD UCZNIA KONKURS BIOLOGICZNY DLA UCZNIÓW GIMNAZJÓW II ETAP REJONOWY 23 listopada 2013 Ważne informacje: 1. Masz 90 minut na rozwiązanie wszystkich zadań. 2. Pisz długopisem lub piórem, nie używaj ołówka

Bardziej szczegółowo

MIKROROZMNAŻANIE RABARBARU (RHEUM RHAPONTICUM L.) MICROPROPAGATION OF RHUBARB (RHEUM RHAPONTICUM L.)

MIKROROZMNAŻANIE RABARBARU (RHEUM RHAPONTICUM L.) MICROPROPAGATION OF RHUBARB (RHEUM RHAPONTICUM L.) MIKROROZMNAŻANIE RABARBARU (RHEUM RHAPONTICUM L.) MICROPROPAGATION OF RHUBARB (RHEUM RHAPONTICUM L.) Dorota Krzyżanowska, Agata Kapuścińska, Urszula Kowalska, Waldemar Kiszczak, Danuta Prochaska, Krystyna

Bardziej szczegółowo

Tematy- Biologia zakres rozszerzony, klasa 2TA,2TŻ-1, 2TŻ-2

Tematy- Biologia zakres rozszerzony, klasa 2TA,2TŻ-1, 2TŻ-2 Tematy- Biologia zakres rozszerzony, klasa 2TA,2TŻ-1, 2TŻ-2 Nr lekcji Temat Zakres treści 1 Zapoznanie z PSO, wymaganiami edukacyjnymi i podstawą programową PSO, wymagania edukacyjne i podstawa programowa

Bardziej szczegółowo

II BUDOWA I FUNKCJONOWANIE BAKTERII, PROTISTÓW, GRZYBÓW I WIRUSÓW

II BUDOWA I FUNKCJONOWANIE BAKTERII, PROTISTÓW, GRZYBÓW I WIRUSÓW II BUDOWA I FUNKCJONOWANIE BAKTERII, PROTISTÓW, GRZYBÓW I WIRUSÓW Zadanie 1. Jeśli zdanie jest prawdziwe, wpisz literę P; jeśli fałszywe, wpisz literę F. Wśród bakterii są organizmy samożywne i cudzożywne.

Bardziej szczegółowo

Metody poprawy jakości nasion buraka cukrowego

Metody poprawy jakości nasion buraka cukrowego Metody poprawy jakości nasion buraka cukrowego Podlaski Sławomir Jubileusz 90-lecia urodzin Prof. dr hab. B. Geja i 90-lecia powstania Katedry Fizjologii Roślin Budowa handlowego nasienia buraka cukrowego

Bardziej szczegółowo

Justyna Lema-Rumińska, Alicja Tymoszuk, Natalia Miler, Beata Durau

Justyna Lema-Rumińska, Alicja Tymoszuk, Natalia Miler, Beata Durau Zeszyty Problemowe Postępów Nauk Rolniczych nr 580, 2015, 53 61 REGENERACJA KALUSA Z EKSPLANTATÓW KORZENIOWYCH U CHRYSANTHEMUM GRANDIFLORUM (RAMAT.) KITAM. Justyna Lema-Rumińska, Alicja Tymoszuk, Natalia

Bardziej szczegółowo

ROZKŁAD MATERIAŁU NAUCZANIA Z BIOLOGII

ROZKŁAD MATERIAŁU NAUCZANIA Z BIOLOGII ROZKŁAD MATERIAŁU NAUCZANIA Z BIOLOGII KLASY: II zakres rozszerzony NAUCZYCIEL: Anna Jasztal PODRĘCZNIK: Biologia na czasie1 Nowa Era, 564/1/2012; Biologia na czasie2 Nowa Era, 564/2/2013 PROGRAM NAUCZANIA:

Bardziej szczegółowo

Praca kontrolna z biologii LO dla dorosłych semestr V

Praca kontrolna z biologii LO dla dorosłych semestr V Praca kontrolna z biologii LO dla dorosłych semestr V Poniższa praca składa się z 15 zadań. Przy każdym poleceniu podano liczbę punktów możliwą do uzyskania za prawidłową odpowiedź. Za rozwiązanie zadań

Bardziej szczegółowo

Perspektywy rozwoju biotechnologii w Polsce

Perspektywy rozwoju biotechnologii w Polsce Perspektywy rozwoju biotechnologii w Polsce dr Anna Czubacka Zakład ad Hodowli i Biotechnologii Roślin Instytut Uprawy Nawożenia i Gleboznawstwa - PIB Biotechnologia Zastosowanie systemów biologicznych,

Bardziej szczegółowo

Stabilność produktywności nasiennej kostrzewy łąkowej ze szczególnym uwzględnieniem osypywania nasion

Stabilność produktywności nasiennej kostrzewy łąkowej ze szczególnym uwzględnieniem osypywania nasion Stabilność produktywności nasiennej kostrzewy łąkowej ze szczególnym uwzględnieniem osypywania nasion Nr decyzji MRiRW: HOR hn 801-9/13 zadanie nr 82 Uniwersytet Rolniczy im. Hugona Kołłątaja w Krakowie,

Bardziej szczegółowo

Stymulatory wzrostu niezbędne w nowoczesnej produkcji rolnej. Autor: Dyr. Handlowy Przedsiębiorstwa INTERMAG Piotr Lubaszka

Stymulatory wzrostu niezbędne w nowoczesnej produkcji rolnej. Autor: Dyr. Handlowy Przedsiębiorstwa INTERMAG Piotr Lubaszka Stymulatory wzrostu niezbędne w nowoczesnej produkcji rolnej Autor: Dyr. Handlowy Przedsiębiorstwa INTERMAG Piotr Lubaszka W ostatnich sezonach z uwagi na niesprzyjające warunki klimatyczne w wielu gospodarstwach

Bardziej szczegółowo

Prezentacja: Katarzyna Świtoń

Prezentacja: Katarzyna Świtoń Prezentacja: Katarzyna Świtoń Wstęp Plemniki ssaków, żeby uzyskać zdolność do zapłodnienia, muszą przejść proces kapacytacji, na który składa się m.in. zajście reakcji akrosomowej oraz wytworzenie się

Bardziej szczegółowo

Nasiennictwo. Tom I. Spis treści

Nasiennictwo. Tom I. Spis treści Nasiennictwo. Tom I Spis treści PRZEDMOWA 1. ŚWIATOWY PRZEMYSŁ NASIENNY 1.1. ZNACZENIE MATERIAŁU SIEWNEGO 1.2. PRZEMYSŁ NASIENNY 1.3. ŹRÓDŁA WSPIERANIA ROZWOJU PRZEMYSŁU NASIENNEGO 1.4. MIĘDZYNARODOWY

Bardziej szczegółowo

Egzamin maturalny 2013 biologia poziom rozszerzony przykładowe odpowiedzi:

Egzamin maturalny 2013 biologia poziom rozszerzony przykładowe odpowiedzi: przykładowe odpowiedzi: Zad. 1 Występuje w tkance podskórnej i okolicach narządów jamy brzusznej, gdzie pełni funkcję amortyzującą wstrząsy. Występuje jako tkanka tłuszczowa brunatna np. w okolicy międzyłopatkowej

Bardziej szczegółowo

Budowa i funkcje komórki roślinnej. 1

Budowa i funkcje komórki roślinnej. 1 Zadanie 1.1 Budowa komórki roślinnej Materiał: Owoc ligustra pospolitego (Ligustrum vulgare L.), rodzina oliwkowate (Oleaceae). Preparat wykonujemy z dojrzałego owocu ligustra pospolitego. Po rozerwaniu

Bardziej szczegółowo

Biotechnologia i inżynieria genetyczna

Biotechnologia i inżynieria genetyczna Wersja A Test podsumowujący rozdział II i inżynieria genetyczna..................................... Imię i nazwisko.............................. Data Klasa oniższy test składa się z 16 zadań. rzy każdym

Bardziej szczegółowo

Twórcza szkoła dla twórczego ucznia Projekt współfinansowany ze środków Unii Europejskiej w ramach Europejskiego Funduszu Społecznego

Twórcza szkoła dla twórczego ucznia Projekt współfinansowany ze środków Unii Europejskiej w ramach Europejskiego Funduszu Społecznego SCENARIUSZ LEKCJI PRZEDMIOT: PRZYRODA TEMAT: OD NASIENIA DO NASIENIA AUTOR SCENARIUSZA: mgr Anna Rusin OPRACOWANIE ELEKTRONICZNO GRAFICZNE : mgr Beata Rusin TEMAT LEKCJI OD NASIENIA DO NASIENIA CZAS REALIZACJI

Bardziej szczegółowo

BUDOWA I FUNKCJE KORZENIA

BUDOWA I FUNKCJE KORZENIA BUDOWA I FUNKCJE KORZENIA 1. Budowa morfologiczna korzenia Korzeń jest pierwszym organem, który rozwija się podczas kiełkowania nasienia. Zawiązek korzenia w kiełkującym nasieniu wydłuża się i zagłębia

Bardziej szczegółowo

Laboratorium Pomorskiego Parku Naukowo-Technologicznego Gdynia.

Laboratorium Pomorskiego Parku Naukowo-Technologicznego Gdynia. Laboratorium Pomorskiego Parku Naukowo-Technologicznego Gdynia www.ppnt.pl/laboratorium Laboratorium jest częścią modułu biotechnologicznego Pomorskiego Parku Naukowo Technologicznego Gdynia. poprzez:

Bardziej szczegółowo

Temat: Liść wytwórnia pokarmu.

Temat: Liść wytwórnia pokarmu. Temat: Liść wytwórnia pokarmu. Liście są organami wegetatywnymi rośliny. Są bocznymi organami pędu. Powstają w merystemie wierzchołkowym (stożku wzrostu) pędu, a ich wzrost po osiągnięciu ostatecznej wielkości

Bardziej szczegółowo

I. Czynności organizacyjne.

I. Czynności organizacyjne. KONSPEKT ZAJĘĆ mgr Szymon Konkol Klasa:. Data:.. Temat zajęć: Biologiczne środki spulchniające- drożdże Przedmiot: surowce i materiały pomocnicze (ZSZ) Korelacja: technologia, praktyczna nauka zawodu Cele

Bardziej szczegółowo

DYREKTYWA WYKONAWCZA KOMISJI 2014/98/UE

DYREKTYWA WYKONAWCZA KOMISJI 2014/98/UE L 298/22 16.10.2014 DYREKTYWA WYKONAWCZA KOMISJI 2014/98/UE z dnia 15 października 2014 r. w sprawie wykonania dyrektywy Rady 2008/90/WE w odniesieniu do szczegółowych wymogów dotyczących rodzajów i gatunków

Bardziej szczegółowo

Ocena ekspresji genu ABCG2 i białka oporności raka piersi (BCRP) jako potencjalnych czynników prognostycznych w raku jelita grubego

Ocena ekspresji genu ABCG2 i białka oporności raka piersi (BCRP) jako potencjalnych czynników prognostycznych w raku jelita grubego Aleksandra Sałagacka Ocena ekspresji genu ABCG2 i białka oporności raka piersi (BCRP) jako potencjalnych czynników prognostycznych w raku jelita grubego Pracownia Biologii Molekularnej i Farmakogenomiki

Bardziej szczegółowo

ZAMRAŻANIE PODSTAWY CZ.2

ZAMRAŻANIE PODSTAWY CZ.2 METODY PRZECHOWYWANIA I UTRWALANIA BIOPRODUKTÓW ZAMRAŻANIE PODSTAWY CZ.2 Opracował: dr S. Wierzba Katedra Biotechnologii i Biologii Molekularnej Uniwersytetu Opolskiego Odmienność procesów zamrażania produktów

Bardziej szczegółowo

MECHANIZM DZIAŁANIA HORMONÓW ROŚLINNYCH...

MECHANIZM DZIAŁANIA HORMONÓW ROŚLINNYCH... Hormony roślinne Rośliny, jak wszystkie organizmy, wrażliwe są na bodźce. Bez przerwy docierają do nich informacje zarówno ze środowiska (bodźce zewnętrzne), jak i z różnych części rośliny (bodźce wewnętrzne),

Bardziej szczegółowo

Prof. dr hab. Adela Adamus Zakład Genetyki, Hodowli Roślin i Nasiennictwa Instytut Biologii Roślin i Biotechnologii Uniwersytet Rolniczy w Krakowie

Prof. dr hab. Adela Adamus Zakład Genetyki, Hodowli Roślin i Nasiennictwa Instytut Biologii Roślin i Biotechnologii Uniwersytet Rolniczy w Krakowie Prof. dr hab. Adela Adamus Zakład Genetyki, Hodowli Roślin i Nasiennictwa Instytut Biologii Roślin i Biotechnologii Uniwersytet Rolniczy w Krakowie OCENA osiągnięć naukowo-badawczych, działalności dydaktycznej

Bardziej szczegółowo

Różnicowanie = Tworzenie wyspecjalizowanych komórek

Różnicowanie = Tworzenie wyspecjalizowanych komórek Różnicowanie = Tworzenie wyspecjalizowanych komórek Czym są komórki macierzyste? Na zdjęciu widzimy Grudkę metalu i dużo różnych rodzajów śrub. Zastanów się Grudki metalu mogą zostać zmienione w wiele

Bardziej szczegółowo

Zawartość. 1 Wstęp Jan Kopcewicz, Stanisław Lewak

Zawartość. 1 Wstęp Jan Kopcewicz, Stanisław Lewak Zawartość 139432 1 Wstęp Jan Kopcewicz, Stanisław Lewak 2 Podstawy procesów życiowych 2.1 Podstawy strukturalno-funkcjonalne komórki roślinnej Andrzej Tretyn 2.1.1 Błona komórkowa (plazmolema) 2.1.2 Cytoplazma

Bardziej szczegółowo

UPRAWY SADOWNICZE POZNAJ ICH DZIAŁANIE PO OWOCACH

UPRAWY SADOWNICZE POZNAJ ICH DZIAŁANIE PO OWOCACH UPRAWY POZNAJ ICH DZIAŁANIE PO OWOCACH TERRA-SORB RADICULAR TERRA-SORB COMPLEX Terra-Sorb Radicular to nawóz do stosowania wraz z fertygacją za pomocą systemów nawodnieniowych. Dzięki zawartości wolnych

Bardziej szczegółowo