Unia bankowa: przesłanki, założenia i potencjalne skutki dla Polski

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "Unia bankowa: przesłanki, założenia i potencjalne skutki dla Polski"

Transkrypt

1 Unia bankowa: przesłanki, założenia i potencjalne skutki dla Polski Kryzys zadłużeniowy, z którym strefa euro zmaga się od 2010 r., obnażył liczne słabości rozwiązań instytucjonalnych Unii Gospodarczej i Walutowej oraz przyczynił się do podjęcia różnorodnych inicjatyw reformatorskich. Jednym z rozwiązań mających zapobiec powtórzeniu tych negatywnych zdarzeń w przyszłości jest projekt unii bankowej ujednoliconych ram nadzorczych i regulacyjnych, a także sieci bezpieczeństwa dla europejskiego sektora bankowego. Udział Polski w unii bankowej jest opcjonalny. Warto wobec tego zadać pytanie, czy propozycja ta jest korzystna dla polskiej gospodarki i czy Polska powinna wejść w jej struktury. W przemówieniu wygłoszonym w Berlinie 29 kwietnia br. Jörg Asmussen, członek Rady Zarządzającej Europejskiego Banku Centralnego (EBC), odniósł się do wzrastającego w krajach Europy Środkowej i Wschodniej przekonania o spadku potencjalnych korzyści związanych ze ściślejszą integracją z pogrążoną w kryzysie Unią Gospodarczą i Walutową (UGW). Wydaje się, że Asmussen trafnie odczytał sygnały płynące także z Polski. Trudno pominąć bowiem liczne głosy nawołujące bądź do gruntownego przemyślenia członkostwa w UGW, bądź przyjęcia postawy wyczekującej i odłożenia decyzji o członkostwie do momentu zakończenia kryzysu w strefie euro 1. O ile jednak kwestia przyjęcia euro jest kluczowa dla polityki ekonomicznej naszego kraju, to ze względu na czas potrzebny na dostosowania gospodarcze (np. uczestnictwo w mechanizmie kursowym) i prawne (np. konieczność zmian konstytucji) związane z nią wyzwania zostaną rozłożone na co najmniej kilka kolejnych lat. W bliższym horyzoncie czasowym, jako znacznie bardziej nagląca i wymagająca dyskusji rysuje się kwestia przystąpienia krajów Unii Europejskiej (UE) pozostających poza UGW do unii bankowej. W przeciwieństwie do państw strefy euro, obligatoryjnie uczestniczących w nowej strukturze, to w gestii krajów takich jak Polska, Czechy i Węgry pozostaje wyrażenie chęci dołączenia do unii. Władze EBC, instytucji wyznaczonej do koordynacji tej inicjatywy, 1 Uwagi na temat stanu dyskusji o uczestnictwie Polski w UGW przedstawia np. A. Wojtyna, Sprawa euro: dyskusja czy różne wypowiedzi?, Rzeczpospolita, 5 lutego

2 oczekują od władz poszczególnych krajów decyzji o uczestnictwie w unii bankowej do lipca 2013 r. Z tej perspektywy warto przyjrzeć się bliżej celom, projektowanej strukturze i działaniu unii bankowej, a także podsumować związane z nią zagrożenia i korzyści oraz podjąć próbę ustalenia ich względnego znaczenia dla Polski. Idea unii bankowej Bezpośrednią przyczyną leżącą u podstaw debaty na temat unii bankowej stały się luki w architekturze europejskich rynków finansowych ujawnione przez trwający od maja 2010 r. kryzys strefy euro. Wydarzenia te mają z kolei swoje źródła w odnotowywanym od momentu utworzenia UGW zjawisku przepływu znacznych strumieni kapitału wewnątrz unii (np. z Niemiec do Grecji), które spowodowały narastanie nierównowagi, zarówno w sektorze publicznym, jak i prywatnym. Kiedy kierunek tych przepływów uległ odwróceniu po wydarzeniach na amerykańskich rynkach finansowych, a banki dużych krajów strefy euro zaczęły oczyszczać swoje bilanse z bardziej ryzykownych aktywów, koszt zaciągania kolejnych pożyczek przez sektor prywatny i publiczny wielu krajów gwałtownie wzrósł. W przypadku drugiego z sektorów trend ten przełożył się niemal natychmiastowo na wzrost oprocentowania obligacji, a tym samym spadek możliwości finansowania narastających deficytów budżetowych. Kryzys unaocznił konieczność rewizji dotychczasowego sposobu myślenia o nadzorze bankowym z perspektywy oddolnej (bottom-up), a więc analizy ryzyka systemu finansowego z pozycji poszczególnych instytucji wchodzących w jego skład. Od kilku lat ekonomiści postulują uzupełnienie tradycyjnego nadzoru o tzw. podejście makroostrożnościowe (macroprudential), oparte na całościowej analizie ryzyka systemowego. Centralną rolę w tym podejściu odgrywa więc nie tylko problem instytucji finansowych zbyt dużych, by upaść (too big to fail), ale także włączonych w zbyt gęstą sieć połączeń, by upaść (too interconnected to fail). W przypadku UE połączenia te mają dodatkowo charakter transgraniczny, co utrudnia ich właściwą diagnozę i odpowiedź władz krajowych na wydarzenia na rynkach finansowych. Jak wynika z danych Banku Rozliczeń Międzynarodowych, który na bieżąco monitoruje zagraniczne zaangażowanie banków 2

3 komercyjnych, już w 2008 r. wartość aktywów ulokowanych w bankach irlandzkich, do jakich rościły sobie prawa banki niemieckie, wynosiła 83% irlandzkiego PKB. W tym samym okresie banki francuskie mogły wymagać od banków greckich aktywów o łącznej wartości 22% ówczesnego greckiego PKB. Ma to szczególne znaczenie dla polityki pieniężnej EBC, gdyż stabilność finansowa jest jednym z gwarantów skuteczności działania mechanizmu transmisji bodźców monetarnych poprzez system bankowy i tzw. kanał kredytowy do sfery realnej gospodarek krajów UGW. Czytałem 3 razy ale nic z tego. Da radę jaśniej? Ze względu na tak zarysowane cele unia bankowa może być w końcu postrzegana jako element szerszej idei zintegrowanych ram finansowych, będących z założenia kolejnym krokiem na drodze integracji gospodarczej. Jej konstrukcja obejmuje kilka kluczowych elementów z dziedziny regulacji i nadzoru finansowego. Mechanizm działania unii bankowej Plan wprowadzenia w życie unii bankowej został przedstawiony przez Komisję Europejską we wrześniu 2012 r. i zakładał harmonizację regulacji oraz standardów ustalanych dla krajowych instytucji finansowych przez poszczególne instytucje nadzorcze. Konkretne ustalenia dotyczące struktury i sposobu jej działania zapadły zaś w czasie posiedzenia Rady Europejskiej w grudniu 2012 r. Unia bankowa ma składać się z trzech wzajemnie wzmacniających się ogniw. Pierwszym i najważniejszym z jej elementów ma stać się jednolity mechanizm nadzoru bankowego (Single Supervisory Mechanism, SSM). Mechanizm ten zaprojektowano w kontekście zapewnienia nadzoru makroostrożnościowego, w tym identyfikacji obszarów koncentracji ryzyka w systemie bankowym. Z tego względu regulacjami objęte mają zostać banki ważne systemowo, za które uznano: grupy bankowe działające przynajmniej w trzech państwach UE, banki o sumie aktywów przekraczających 30 mld EUR, banki o sumie aktywów przekraczających 20% PKB kraju, w którym są inkorporowane. Dodatkowo w poczet banków objętych SSM zaliczono trzy największe banki w każdym z krajów oraz banki korzystające z pomocy publicznej. Drugą z głównych składowych unii 3

4 bankowej jest system gwarantowania depozytów, zbudowany na zasadzie wspólnej sieci bezpieczeństwa, zwiększającej możliwość zabezpieczenia wkładów bankowych przez jej poszczególnych członków. Narzędzie to ma prowadzić do zwiększenia zaufania podmiotów rynkowych, dywersyfikacji ryzyka i minimalizacji prawdopodobieństwa masowego wycofywania wkładów z banków w kraju objętym kryzysem. Trzecim filarem unii bankowej uczyniono jednolity system prowadzenia uporządkowanej likwidacji banków (Single Resolution Mechanism, SRM). To właśnie kwestie upadłości banków są najbardziej kontrowersyjne z powodu przerzucania ich ostatecznych kosztów na podatników. SRM ma na celu unifikację odrębnych rozwiązań prawnych krajów członkowskich. Przewiduje także możliwość powołania instytucji pomostowych, pozwalających na restrukturyzację banku w sposób niezagrażający stabilności całego systemu. Instrument obejmuje ponadto kwestie nadzwyczajnego dokapitalizowania banków w warunkach kryzysu. Względnie równomierne rozłożenie praw i obowiązków instytucji finansowych krajów uczestniczących w unii bankowej pozwala mieć nadzieję na poprawne zbilansowanie bodźców ekonomicznych, a tym samym uniknięcie negatywnych zjawisk związanych z asymetrią informacji (np. pokusą nadużycia) lub efektem gapowicza, w ramach którego dany kraj korzystałby z praw przysługujących członkowi unii w stopniu przewyższającym jego obowiązki wobec pozostałych państw. Tak zaprojektowana unia bankowa wiąże się mimo to z konkretnymi korzyściami i kosztami dla gospodarek krajów biorących w niej udział. Korzyści i koszty związane z unią bankową Podstawowym argumentem przemawiającym za słusznością projektu unii bankowej jest wielość transgranicznych połączeń pomiędzy instytucjami finansowymi w UE. Można z dużą dozą pewności stwierdzić, że w kolejnych latach skala tych związków nie ulegnie zmniejszeniu. W przypadku polskiej gospodarki zależności te dały o sobie znać w najostrzejszej fazie kryzysu, kiedy to powszechne były obawy dotyczące masowego wycofywania aktywów lub transferu zysków z Polski przez ponoszące straty w innych krajach grupy bankowe. Mimo że czarne scenariusze nie spełniły się, to wywołały w Polsce debatę 4

5 dotyczącą repolonizacji ( udomowienia ) sektora bankowego 2. Warto jednocześnie nadmienić, że na tle innych państw Europy Środkowej struktura własnościowa polskich banków nie jest całkowicie zdominowana przez zagraniczny kapitał, głównie za sprawą pozostającego w polskich rękach rynkowego lidera PKO BP. Relatywnie niewiele, bo ok. 63% polskiego sektora bankowego kontrolowane jest przez kapitał zagraniczny, w tym 12% przez właścicieli włoskich, 10% przez niemieckich, a 8,5% holenderskich. Dla porównania 76% czeskiego i aż 82% węgierskiego sektora bankowego pozostaje w rękach zagranicznych. Jedną z największych korzyści z uczestnictwa Polski w unii bankowej mogłoby być zatem przyjęcie jednolitych standardów regulacyjnych, które zmniejszałyby bodźce banków-matek, mających siedziby w krajach UE-15, do wycofywania kapitału z należących do nich polskich banków. Ponadto, w przypadku autonomicznych problemów polskiego sektora bankowego, skala zabezpieczeń dla depozytariuszy byłaby znacznie szersza niż obecnie. Na unii bankowej mógłby skorzystać także rząd, w wyniku prawdopodobnego wzrostu wiarygodności naszego kraju i możliwości tańszej emisji papierów dłużnych. Zakres proponowanych regulacji już teraz niesie za sobą bardzo ciekawe implikacje dla polskiego sektora bankowego. Działające w Polsce banki należące do dużych grup bankowych zostałyby automatycznie objęte unijnym nadzorem, niezależnie od uczestnictwa Polski w unii bankowej. W takiej sytuacji znalazłby się m.in. należący do UniCredit Group PeKaO SA, czy wchodzące w skład zagranicznych grup bankowych BRE i ING. Nie bez przyczyny prezes Narodowego Banku Polskiego (NBP) Marek Belka stwierdził, że unia bankowa wejdzie do nas tylnymi drzwiami. Co więcej, istotny udział obcego kapitału w polskich bankach sprawia, że już teraz Komisja Nadzoru Finansowego musi współpracować z instytucjami nadzorczymi z innych krajów UE. Uczestnictwo naszego kraju w unii bankowej wiąże się także z konkretnymi kosztami. Najbardziej oczywistym z nich jest utrata kompetencji w zakresie nadzoru bankowego i przekazanie tych uprawnień na poziom europejski. Argumentu tego używa Czeski Bank Narodowy, który odradza rządowi zaangażowanie w unię i postuluje utrzymanie niezależnego 2 Nawiązuję tu do szeroko komentowanego tekstu byłego wiceministra finansów Stefana Kawalca, który nawoływał do zmniejszenia zagranicznej kontroli polskiego sektora bankowego. Zob. szerzej S. Kawalec, Udomowić banki. Powinny być pod krajową kontrolą, a nie zagraniczną, Gazeta Wyborcza, 7 listopada

6 krajowego nadzoru. Przedstawiciele NBP podkreślają z kolei zwiększone koszty, jakie będą musiały ponieść poszczególne banki, finansując funkcjonowanie unii. Niewielkim pocieszeniem jest tutaj fakt, że polskie banki zyskają sobie w ten sposób głos na forum europejskim. Oprócz regularnych składek banki będą zobligowane do poniesienia ex post kosztów ratowania banków w innych państwach UE. Nie jest również tajemnicą, że na unii bankowej mogą skorzystać najbardziej banki-giganty z Francji czy Niemiec, posiadające liczne aktywa w niemal każdym zakątku UE. Polskie banki, którym daleko jeszcze do rozpoczęcia ekspansji na Zachód, będą chronione w obrębie naszego kraju, partycypując jednak, w razie potrzeby, w rozwiązywaniu problemów banków mających swoje siedziby w zamożniejszych państwach UE. Przeciwko przystąpieniu przez Polskę do unii bankowej przemawia też niewątpliwie kilka niewiadomych związanych z ostatecznym kształtem nowej struktury. Do najważniejszych z nich trzeba zaliczyć brak solidnych regulacji przepływu kapitału w ramach grup bankowych i kwestię obliczania zabezpieczeń kapitałowych i ryzyka banków ważnych systemowo. Skutki unii bankowej dla Polski Czy zawiązanie unii bankowej przed kryzysem uchroniłoby strefę euro od kryzysu zadłużeniowego? Prawdopodobnie nie. Z dużą dozą pewności można jednak stwierdzić, że funkcjonowanie unii bankowej w przewidzianym kształcie osłabiłoby negatywne sprzężenie zwrotne pomiędzy zadłużeniem prywatnym i publicznym w krajach takich jak Grecja czy Hiszpania. Mechanizm SSM mógłby także przyczynić się do wcześniejszej reakcji na niedawne problemy cypryjskich banków. Trudno jednak uznać ten projekt za panaceum na wszystkie problemy przeżywającej kryzys UE, która, w swojej znacznej części, potrzebuje gruntownych reform strukturalnych, gwarantujących stabilność makroekonomiczną i finansową. Czy w takim wypadku Polska może skorzystać na przystąpieniu do unii bankowej? Niepewność dotycząca potencjalnych zysków i strat wynikających z członkostwa w unii bankowej, a także różnorodność podmiotów, na które oddziaływać będą konkretne mechanizmy unii, sprawia, że próba odpowiedzi na to pytanie powinna być podejmowana z kilku komplementarnych perspektyw. Po pierwsze, wejście przez Polskę do unii bankowej 6

7 niewątpliwie wpłynęłoby korzystnie na percepcję naszego kraju przez zagraniczne podmioty rynkowe. Spowodowałoby jednak zmniejszenie elastyczności sfery finansowej, która sprzyja dynamizacji wzrostu gospodarczego, a także wywołało potencjalne konflikty na linii biznesregulator. Po drugie, podobnie jak w przypadku debaty nad przystąpieniem do UGW, również w przypadku unii bankowej istnieje konieczność trudnej kalkulacji pomiędzy krótkookresowymi kosztami a długookresowymi korzyściami. Niewątpliwie procesy dostosowywania do wymogów nowych mechanizmów wiązałyby się z wydatkami po stronie państwa, ale przede wszystkim banków, ponoszących główne koszty unii bankowej. Nakłady te mogłyby jednak zostać zdyskontowane w dłuższym horyzoncie czasowym, jeśli nasz kraj zyskałby na międzynarodowej wiarygodności, a sektor bankowy podlegał silniejszym zabezpieczeniom na wypadek kryzysu. Po trzecie, dokonanie jednoznacznej weryfikacji skutków unii bankowej dla Polski pozostaje w ścisłym związku z możliwą przyszłą akcesją naszego kraju do strefy euro. Ocenę przystąpienia do unii bankowej znacznie ułatwiłaby znajomość konkretnego stanowiska władz polskich dotyczącego przystąpienia do strefy euro, w szczególności jego przybliżonych ram czasowych. Niezależnie od ostatecznej konkluzji dotyczącej skutków przystąpienia do unii bankowej dla polskiego życia gospodarczego należy podkreślić, że idea unii bankowej istotnie zmieniła krajobraz debaty dotyczącej dalszej integracji Polski ze strukturami europejskimi. Decyzje z zakresu ekonomii politycznej nie sprowadzają się już bowiem do prostego, bipolarnego w albo poza strefą euro, a mechanizmy proponowane przez unię bankową pozwalają na pogłębienie integracji w ramach UE w odmienny sposób. Jeżeli Polska miałaby przystąpić do nowych struktur, nie warto odkładać podjęcia decyzji na ostatnią chwilę, lecz aktywnie uczestniczyć w pracach nad projektem rozwiązań w zakresie unii bankowej tak, aby były one jak najbardziej korzystne dla polskiego sektora bankowego. Jakub Janus 7

Przekształcenia systemu bankowego. w ostatnim ćwierćwieczu

Przekształcenia systemu bankowego. w ostatnim ćwierćwieczu Przekształcenia systemu bankowego w ostatnim ćwierćwieczu Prof. dr hab. Jerzy Węcławski Sesja naukowo-edukacyjna 25 lat przemian gospodarczych w Polsce UMCS, Wydział Ekonomiczny, Lublin, 15 maja 2014 r.

Bardziej szczegółowo

Kredytowe instrumenty a stabilność finansowa

Kredytowe instrumenty a stabilność finansowa Monografie i Opracowania 563 Paweł Niedziółka Kredytowe instrumenty a stabilność finansowa Warszawa 2009 Szkoła Główna Handlowa w Warszawie OFICYNA WYDAWNICZA Spis treści Indeks skrótów nazw własnych używanych

Bardziej szczegółowo

Zarządzanie Kapitałem w Bankach

Zarządzanie Kapitałem w Bankach Zarządzanie Kapitałem w Bankach Wizja scenariusza spowolnienia gospodarczego w Polsce w kontekście powołania wspólnego nadzoru bankowego Tomasz Kubiak Dyrektor Zarządzający Dep. Alokacji Kapitału i ALM

Bardziej szczegółowo

Warszawa, 8 marca 2012 r.

Warszawa, 8 marca 2012 r. Kondycja banków w Europie i Polsce. Czy problemy finansowe inwestorów strategicznych wpłyną na zaostrzenie polityki kredytowej w spółkach-córkach w Polsce Warszawa, 8 marca 2012 r. Samodzielność w ramach

Bardziej szczegółowo

Sytuacja polskiego sektora bankowego. Warszawa, 22 listopada 2012

Sytuacja polskiego sektora bankowego. Warszawa, 22 listopada 2012 Sytuacja polskiego sektora bankowego Warszawa, 22 listopada 2012 Plan prezentacji Struktura rynku finansowego Uwarunkowania makroekonomiczne Struktura sektora bankowego w Polsce Bilans Należności brutto

Bardziej szczegółowo

Spis treści. Wstęp Dariusz Rosati... 11. Część I. Funkcjonowanie strefy euro

Spis treści. Wstęp Dariusz Rosati... 11. Część I. Funkcjonowanie strefy euro Spis treści Wstęp Dariusz Rosati.............................................. 11 Część I. Funkcjonowanie strefy euro Rozdział 1. dziesięć lat strefy euro: sukces czy niespełnione nadzieje? Dariusz Rosati........................................

Bardziej szczegółowo

Warunki uzyskania zaliczenia z przedmiotu, na którym słuchacz studiów podyplomowych był nieobecny

Warunki uzyskania zaliczenia z przedmiotu, na którym słuchacz studiów podyplomowych był nieobecny Studia podyplomowe Mechanizmy funkcjonowania strefy euro Projekt realizowany z Narodowym Bankiem Polskim w ramach programu edukacji ekonomicznej VII edycja Rok akademicki 2015/2016 Warunki uzyskania zaliczenia

Bardziej szczegółowo

Kryzys strefy euro. Przypadek Grecji

Kryzys strefy euro. Przypadek Grecji Kryzys strefy euro. Przypadek Grecji Początek kryzysu w Grecji Skala problemów w Grecji została ujawniona w kwietniu 2009, gdy w zrewidowano prognozę deficytu budżetowego z 3,7% PKB do 12,7%, a ostatecznie

Bardziej szczegółowo

Wyzwania dla sektora finansowego związane ze środowiskiem niskich stóp procentowych

Wyzwania dla sektora finansowego związane ze środowiskiem niskich stóp procentowych Anna Trzecińska, Wiceprezes NBP Wyzwania dla sektora finansowego związane ze środowiskiem niskich stóp procentowych Warszawa / XI Kongres Ryzyka Bankowego BIK / 25 października 2016 11-2002 5-2003 11-2003

Bardziej szczegółowo

wraz z odpowiedziami Jednolitej Rady ds. Restrukturyzacji i Uporządkowanej Likwidacji, Rady i Komisji

wraz z odpowiedziami Jednolitej Rady ds. Restrukturyzacji i Uporządkowanej Likwidacji, Rady i Komisji Sprawozdanie sporządzone zgodnie z art. 92 ust. 4 rozporządzenia (UE) nr 806/2014 dotyczące wszelkich zobowiązań warunkowych (dotyczących Jednolitej Rady ds. Restrukturyzacji i Uporządkowanej Likwidacji,

Bardziej szczegółowo

Cezary Kosikowski, Finanse i prawo finansowe Unii Europejskiej

Cezary Kosikowski, Finanse i prawo finansowe Unii Europejskiej Cezary Kosikowski, Finanse i prawo finansowe Unii Spis treści: Wykaz skrótów Wprowadzenie Część I USTRÓJ WALUTOWY I FINANSE UNII EUROPEJSKIEJ Rozdział I Ustrój walutowy Unii 1. Pojęcie i zakres oraz podstawy

Bardziej szczegółowo

Studia podyplomowe Mechanizmy funkcjonowania strefy euro finansowane przez Narodowy Bank Polski

Studia podyplomowe Mechanizmy funkcjonowania strefy euro finansowane przez Narodowy Bank Polski Załącznik do uchwały nr 548 Senatu Uniwersytetu Zielonogórskiego w sprawie określenia efektów kształcenia dla studiów podyplomowych prowadzonych na Wydziale Ekonomii i Zarządzania Studia podyplomowe Mechanizmy

Bardziej szczegółowo

Czy warto mieć polską walutę?

Czy warto mieć polską walutę? Czy warto mieć polską walutę? dr hab. Eryk Łon Katedra Finansów Publicznych Uniwersytet Ekonomiczny w Poznaniu Ważne linki: Raport dla NBP: Dlaczego Polska nie powinna wchodzić do strefy euro, 2007: http://analizy-rynkowe.pl/raport/

Bardziej szczegółowo

Spis treści: Wstęp. ROZDZIAŁ 1. Istota i funkcje systemu finansowego Adam Dmowski

Spis treści: Wstęp. ROZDZIAŁ 1. Istota i funkcje systemu finansowego Adam Dmowski Rynki finansowe., Książka stanowi kontynuację rozważań nad problematyką zawartą we wcześniejszych publikacjach autorów: Podstawy finansów i bankowości oraz Finanse i bankowość wydanych odpowiednio w 2005

Bardziej szczegółowo

Europejska i polska architektura nadzoru finansowego Michał Kruszka

Europejska i polska architektura nadzoru finansowego Michał Kruszka Europejska i polska architektura nadzoru finansowego Michał Kruszka Departament Analiz i Współpracy z Zagranicą Urząd Komisji Nadzoru Finansowego 1 Geneza zmian instytucjonalnych Światowy kryzys finansowy:

Bardziej szczegółowo

OCENA POTENCJALNYCH KONSEKWENCJI INTEGRACJI POLSKI ZE STREFĄ EURO Z PERSPEKTYWY POLSKIEGO SEKTORA BANKOWEGO. Artykuł wprowadzający do e-debaty

OCENA POTENCJALNYCH KONSEKWENCJI INTEGRACJI POLSKI ZE STREFĄ EURO Z PERSPEKTYWY POLSKIEGO SEKTORA BANKOWEGO. Artykuł wprowadzający do e-debaty OCENA POTENCJALNYCH KONSEKWENCJI INTEGRACJI POLSKI ZE STREFĄ EURO Z PERSPEKTYWY POLSKIEGO SEKTORA BANKOWEGO Artykuł wprowadzający do e-debaty Marta Penczar, Monika Liszewska, Piotr Górski Ocena potencjalnych

Bardziej szczegółowo

Sektor bankowy w Europie. Co zmienił kryzys? Warszawa, 16 maja 2013 r.

Sektor bankowy w Europie. Co zmienił kryzys? Warszawa, 16 maja 2013 r. Sektor bankowy w Europie. Co zmienił kryzys? Warszawa, 16 maja 2013 r. Czy kryzys finansowy wymusi zmiany w dotychczasowych modelach biznesowych europejskich banków? Maciej Stańczuk Polski Bank Przedsiębiorczości

Bardziej szczegółowo

Unia bankowa skutki dla UE, strefy euro i dla Polski. Warszawa, 29 listopada 2012 r.

Unia bankowa skutki dla UE, strefy euro i dla Polski. Warszawa, 29 listopada 2012 r. Unia bankowa skutki dla UE, strefy euro i dla Polski Warszawa, 29 listopada 2012 r. Unia bankowa skutki dla UE i dla strefy euro Andrzej Raczko Narodowy Bank Polski Strefa euro Strefa euro doświadcza bardzo

Bardziej szczegółowo

MIROSŁAWA CAPIGA. m #

MIROSŁAWA CAPIGA. m # MIROSŁAWA CAPIGA m # Katowice 2008 SPIS TREŚCI WSTĘP 11 CZĘŚĆ I DWUSZCZEBLOWOŚĆ SYSTEMU BANKOWEGO W POLSCE Rozdział 1 SPECYFIKA SYSTEMU BANKOWEGO 15 1.1. System bankowy jako element rynkowego systemu finansowego

Bardziej szczegółowo

REFORMA SYSTEMU EMERYTALNEGO Z ROKU 2013

REFORMA SYSTEMU EMERYTALNEGO Z ROKU 2013 REFORMA SYSTEMU EMERYTALNEGO Z ROKU 2013 Dnia 14 lutego 2014 weszła w życie ustawa z dnia 6 grudnia 2013 r. o zmianie niektórych ustaw w związku z określeniem zasad wypłaty emerytur ze środków zgromadzonych

Bardziej szczegółowo

FN1.034.1.2015.PEI Pani Krystyna Skowrońska Przewodnicząca Komisji Finansów Publicznych Sejm Rzeczypospolitej Polskiej

FN1.034.1.2015.PEI Pani Krystyna Skowrońska Przewodnicząca Komisji Finansów Publicznych Sejm Rzeczypospolitej Polskiej Warszawa, dnia 20 sierpnia 2015 r. RZECZPOSPOLITA POLSKA MINISTER FINANSÓW FN1.034.1.2015.PEI Pani Krystyna Skowrońska Przewodnicząca Komisji Finansów Publicznych Sejm Rzeczypospolitej Polskiej Pan Kazimierz

Bardziej szczegółowo

Publikujemy zestawienie najważniejszych zapisów dyrektywy BRRD dotyczących zwolnień IPS z niektórych wymogów i restrykcji. Wyróżnienia w tekście red.

Publikujemy zestawienie najważniejszych zapisów dyrektywy BRRD dotyczących zwolnień IPS z niektórych wymogów i restrykcji. Wyróżnienia w tekście red. UPORZĄDKOWANA LIKWIDACJA BANKÓW WYJĄTKI DLA IPS W DYREKTYWIE BRRD 15 maja 2014 r. opublikowany został tekst dyrektywy BRRD, dotyczącej reguł restrukturyzacji banków oraz określenia kluczowych zasad finansowania

Bardziej szczegółowo

Spis treści. Notki o autorach Założenia i cele naukowe Wstęp... 17

Spis treści. Notki o autorach Założenia i cele naukowe Wstęp... 17 Notki o autorach................................................... 11 Założenia i cele naukowe............................................ 15 Wstęp............................................................

Bardziej szczegółowo

Finansowanie działalności przedsiebiorstwa. Finanse 110630-1165

Finansowanie działalności przedsiebiorstwa. Finanse 110630-1165 Finansowanie działalności przedsiebiorstwa przedsiębiorstw-definicja Przepływy pieniężne w przedsiębiorstwach Decyzje finansowe przedsiębiorstw Analiza finansowa Decyzje finansowe Krótkoterminowe np. utrzymanie

Bardziej szczegółowo

Sektor bankowy w Europie. Co zmienił kryzys? Warszawa, 16 maja 2013 r.

Sektor bankowy w Europie. Co zmienił kryzys? Warszawa, 16 maja 2013 r. Sektor bankowy w Europie. Co zmienił kryzys? Warszawa, 16 maja 2013 r. Zmiany struktury sektora bankowego w Europie rola konkurencji Małgorzata Pawłowska, Instytut Ekonomiczny NBP* Niniejsza prezentacja

Bardziej szczegółowo

Konwergencja nominalna versus konwergencja realna a przystąpienie. Ewa Stawasz Katedra Międzynarodowych Stosunków Gospodarczych UŁ

Konwergencja nominalna versus konwergencja realna a przystąpienie. Ewa Stawasz Katedra Międzynarodowych Stosunków Gospodarczych UŁ Konwergencja nominalna versus konwergencja realna a przystąpienie Polski do strefy euro Ewa Stawasz Katedra Międzynarodowych Stosunków Gospodarczych UŁ Plan prezentacji 1. Nominalne kryteria konwergencji

Bardziej szczegółowo

Resolution proces restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji banków Olga Szczepańska Narodowy Bank Polski

Resolution proces restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji banków Olga Szczepańska Narodowy Bank Polski Warszawa, 15.03.2013 r. Resolution proces restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji banków Olga Szczepańska Narodowy Bank Polski Koszty kryzysu w UE Całkowita kwota pomocy publicznej dla sektora finansowego

Bardziej szczegółowo

Konwergencja nominalna versus konwergencja realna a przystąpienie. Ewa Stawasz Katedra Międzynarodowych Stosunków Gospodarczych UŁ

Konwergencja nominalna versus konwergencja realna a przystąpienie. Ewa Stawasz Katedra Międzynarodowych Stosunków Gospodarczych UŁ Konwergencja nominalna versus konwergencja realna a przystąpienie Polski do strefy euro Ewa Stawasz Katedra Międzynarodowych Stosunków Gospodarczych UŁ Plan prezentacji 1. Nominalne kryteria konwergencji

Bardziej szczegółowo

WSPÓŁCZESNY SYSTEM BANKOWY

WSPÓŁCZESNY SYSTEM BANKOWY JOANNA redakcja naukowa SWIDERSKA WSPÓŁCZESNY SYSTEM BANKOWY Ujęcie instytucjonalne Difin Spis treści Wprowadzenie 11 Część I System gwarantowania depozytów 15 Rozdział 1. Geneza i uwarunkowania tworzenia

Bardziej szczegółowo

Deficyt budżetowy i dług publiczny w dłuższym okresie. Joanna Siwińska

Deficyt budżetowy i dług publiczny w dłuższym okresie. Joanna Siwińska Deficyt budżetowy i dług publiczny w dłuższym okresie Joanna Siwińska Dług publiczny, jako % PKB Dług publiczny kraje rozwinięte 1880 1886 1892 1898 1904 1910 1916 1922 1928 1934 1940 1946 1952 1958 1964

Bardziej szczegółowo

Makrootoczenie firm w Polsce: stan obecny i perspektywy

Makrootoczenie firm w Polsce: stan obecny i perspektywy Makrootoczenie firm w Polsce: stan obecny i perspektywy Prof. dr hab. Uniwersytet Ekonomiczny w Poznaniu Makrootoczenie: Otoczenie polityczne Otoczenie ekonomiczne Otoczenie społeczne Otoczenie technologiczne

Bardziej szczegółowo

Pozostałe zmiany zawarte w projekcie mają charakter redakcyjny.

Pozostałe zmiany zawarte w projekcie mają charakter redakcyjny. UZASADNIENIE Jednym z największych wyzwań stojących przed rynkami finansowymi wobec ostatniego kryzysu finansowego (zapoczątkowanego tzw. kryzysem subprime na rynku amerykańskim) było zapewnienie płynności

Bardziej szczegółowo

Rola systemów gwarantowania depozytów w stabilizowaniu systemu finansowego w strefie euro. Wnioski z

Rola systemów gwarantowania depozytów w stabilizowaniu systemu finansowego w strefie euro. Wnioski z Rola systemów gwarantowania depozytów w stabilizowaniu systemu finansowego w strefie euro. Wnioski z kryzysu Łukasz Szewczyk Uniwersytet Ekonomiczny w Katowicach lukasz.szewczyk@ue.katowice.pl Plan wystąpienia

Bardziej szczegółowo

EUROPEJSKI MECHANIZM STABILNOŚCI JAKO STABILIZATOR W PLANOWANEJ UNII FINANSOWEJ

EUROPEJSKI MECHANIZM STABILNOŚCI JAKO STABILIZATOR W PLANOWANEJ UNII FINANSOWEJ EUROPEJSKI MECHANIZM STABILNOŚCI JAKO STABILIZATOR W PLANOWANEJ UNII FINANSOWEJ Agnieszka Trzcińska Departament Zagraniczny, NBP Seminarium Instytutu Ekonomicznego 10 kwietnia 2013 r. Prezentacja przedstawia

Bardziej szczegółowo

Informator uro w Polsce w roku 20.?.?. Ekonomiczne, polityczne i społeczne aspekty rezygnacji z waluty narodowej

Informator uro w Polsce w roku 20.?.?. Ekonomiczne, polityczne i społeczne aspekty rezygnacji z waluty narodowej Informator uro w Polsce w roku 20.?.?. Ekonomiczne, polityczne i społeczne aspekty rezygnacji z waluty narodowej STABILIZACJA KURSU WALUTOWEGO PRZED PRZYSTĄPIENIEM DO STREFY EURO Joanna Stryjek, SGH Wejście

Bardziej szczegółowo

Zestawy zagadnień na egzamin magisterski dla kierunku EKONOMIA (studia II stopnia)

Zestawy zagadnień na egzamin magisterski dla kierunku EKONOMIA (studia II stopnia) Zestawy zagadnień na egzamin magisterski dla kierunku EKONOMIA (studia II stopnia) Obowiązuje od 01.10.2014 Zgodnie z Zarządzeniem Rektora ZPSB w sprawie Regulaminu Procedur Dyplomowych, na egzaminie magisterskim

Bardziej szczegółowo

Polska w nowej architekturze strefy euro. Marta Götz 24 września 2013 r. Instytut Zachodni, Poznań

Polska w nowej architekturze strefy euro. Marta Götz 24 września 2013 r. Instytut Zachodni, Poznań Polska w nowej architekturze strefy euro Marta Götz 24 września 2013 r. Instytut Zachodni, Poznań Europejska architektura Polska w strefie euro? MIP Sześciopak Semestr Europejski Nadzór mikroostrożnościow

Bardziej szczegółowo

Czy i kiedy kraje spoza strefy euro powinny wstąpić do Unii Bankowej? aktualizacja stanowiska

Czy i kiedy kraje spoza strefy euro powinny wstąpić do Unii Bankowej? aktualizacja stanowiska Czy i kiedy kraje spoza strefy euro powinny wstąpić do Unii Bankowej? aktualizacja stanowiska I. Wstępna analiza kosztów i korzyści przystąpienia krajów spoza strefy euro do Unii Bankowej na zasadach tzw.

Bardziej szczegółowo

MINISTERSTWO FINANSÓW S P R A W O Z D A N I E

MINISTERSTWO FINANSÓW S P R A W O Z D A N I E MINISTERSTWO FINANSÓW Pełnomocnik Rządu do Spraw Wprowadzenia Euro przez Rzeczpospolitą Polską S P R A W O Z D A N I E za okres od dnia 26 stycznia do dnia 31 marca 2009 r. z działalności Pełnomocnika

Bardziej szczegółowo

dr Jan Hagemejer Karol Pogorzelski

dr Jan Hagemejer Karol Pogorzelski Kryzys finansów publicznych i druga fala Wielkiej Recesji Badanie wykonane przez Instytut Badań Strukturalnych w ramach prac nad projektem: Analiza procesów zachodzących na polskim rynku pracy i w obszarze

Bardziej szczegółowo

Konsolidacja finansów publicznych a kryzys strefy euro. Jerzy Osiatyński

Konsolidacja finansów publicznych a kryzys strefy euro. Jerzy Osiatyński Konsolidacja finansów publicznych a kryzys strefy euro Jerzy Osiatyński 2 Kryzys euro i lekcje dla Polski Czy załamanie się obszaru euro nie osłabi samej Unii Europejskiej lub w ogóle jej nie przekreśli?

Bardziej szczegółowo

Recovery & Resolution

Recovery & Resolution Recovery & Resolution Wpływ Dyrektywy BRR na funkcjonowanie sektora bankowego Warszawa, Styczeń 2017 Tomasz Kubiak, Dyrektor Zarządzający Departamentu Alokacji Kapitału i Zarządzania Aktywami, Bank Pekao

Bardziej szczegółowo

Projekcja inflacji i wzrostu gospodarczego Narodowego Banku Polskiego na podstawie modelu NECMOD

Projekcja inflacji i wzrostu gospodarczego Narodowego Banku Polskiego na podstawie modelu NECMOD Warszawa,.7. r. Projekcja inflacji i wzrostu gospodarczego Narodowego Banku Polskiego na podstawie modelu NECMOD Instytut Ekonomiczny Projekcja PKB lipiec % 9 8 9% % % proj.centralna 9 8 7 7-8q 9q q q

Bardziej szczegółowo

Czy i kiedy kraje spoza strefy euro powinny wstąpić do Unii Bankowej? aktualizacja stanowiska

Czy i kiedy kraje spoza strefy euro powinny wstąpić do Unii Bankowej? aktualizacja stanowiska Czy i kiedy kraje spoza strefy euro powinny wstąpić do Unii Bankowej? aktualizacja stanowiska I. Wstępna analiza kosztów i korzyści przystąpienia krajów spoza strefy euro do Unii Bankowej na tzw. zasadach

Bardziej szczegółowo

Unia Bankowa przyczyny tworzenia, zasady funkcjonowania, oczekiwania, zagrożenia. Marian Górski

Unia Bankowa przyczyny tworzenia, zasady funkcjonowania, oczekiwania, zagrożenia. Marian Górski Unia Bankowa przyczyny tworzenia, zasady funkcjonowania, oczekiwania, zagrożenia Marian Górski Europejki sektor bankowy przed kryzysem Bankowość centralna: strefa euro Europejski System Banków Centralnych

Bardziej szczegółowo

Gospodarka polska, gospodarka światowa w jakim punkcie dziś jesteśmy?

Gospodarka polska, gospodarka światowa w jakim punkcie dziś jesteśmy? Gospodarka polska, gospodarka światowa w jakim punkcie dziś jesteśmy? Łukasz Tarnawa Departament Strategii i Analiz Warszawa, 6 listopada 2008 1 Gospodarka globalna kryzys sektora finansowego w gospodarkach

Bardziej szczegółowo

Forum Bankowe Uwarunkowania ekonomiczne i regulacyjne sektora bankowego. Iwona Kozera, Partner EY 15 marca 2017

Forum Bankowe Uwarunkowania ekonomiczne i regulacyjne sektora bankowego. Iwona Kozera, Partner EY 15 marca 2017 Forum Bankowe Uwarunkowania ekonomiczne i regulacyjne sektora bankowego Iwona Kozera, Partner EY 15 marca 2017 2000 2001 2002 2003 200 2005 2006 2007 2008 2009 2010 2011 2012 2013 201 2015 2016 Uwarunkowania

Bardziej szczegółowo

JEDNOLITA POLITYKA PIENIĘŻNA EUROPEJSKIEGO BANKU CENTRALNEGO, A HETEROGENICZNOŚĆ STREFY EURO. mgr Dominika Brózda Uniwersytet Łódzki

JEDNOLITA POLITYKA PIENIĘŻNA EUROPEJSKIEGO BANKU CENTRALNEGO, A HETEROGENICZNOŚĆ STREFY EURO. mgr Dominika Brózda Uniwersytet Łódzki JEDNOLITA POLITYKA PIENIĘŻNA EUROPEJSKIEGO BANKU CENTRALNEGO, A HETEROGENICZNOŚĆ STREFY EURO mgr Dominika Brózda Uniwersytet Łódzki Plan wystąpienia 1. Ogólne założenia polityki pieniężnej EBC 2. Dywergencja

Bardziej szczegółowo

Opis funduszy OF/ULS2/2/2016

Opis funduszy OF/ULS2/2/2016 Opis funduszy OF/ULS2/2/2016 Spis treści Opis funduszy OF/ULS2/2/2016 Rozdział 1. Postanowienia ogólne... 3 Rozdział 2. Polityka inwestycyjna i opis ryzyka UFK portfel Dłużny... 3 Rozdział 3. Polityka

Bardziej szczegółowo

WYBRANE DETERMINANTY ROZWOJU RYNKU DŁUGOTERMINOWEGO OSZCZĘDZANIA W POLSCE

WYBRANE DETERMINANTY ROZWOJU RYNKU DŁUGOTERMINOWEGO OSZCZĘDZANIA W POLSCE WYBRANE DETERMINANTY ROZWOJU RYNKU DŁUGOTERMINOWEGO OSZCZĘDZANIA W POLSCE Dr Ewa Cichowicz Dr Agnieszka K. Nowak Szkoła Główna Handlowa w Warszawie Konferencja Długoterminowe Oszczędzanie Warszawa, 20-21

Bardziej szczegółowo

Zestawy zagadnień na egzamin magisterski dla kierunku EKONOMIA (studia II stopnia)

Zestawy zagadnień na egzamin magisterski dla kierunku EKONOMIA (studia II stopnia) Zestawy zagadnień na egzamin magisterski dla kierunku EKONOMIA (studia II stopnia) Obowiązuje od 01.10.2014 Zgodnie z Zarządzeniem Rektora ZPSB w sprawie Regulaminu Procedur Dyplomowych, na egzaminie magisterskim

Bardziej szczegółowo

Konkurencja i stabilność finansowa w sektorze bankowym. Jak koordynować regulację sektorową i politykę konkurencji?

Konkurencja i stabilność finansowa w sektorze bankowym. Jak koordynować regulację sektorową i politykę konkurencji? Konkurencja i stabilność finansowa w sektorze bankowym. Jak koordynować regulację sektorową i politykę konkurencji? Wojciech Podlasin Doktorant w Samodzielnym Zakładzie Europejskiego Prawa Gospodarczego

Bardziej szczegółowo

Czy EBC stłumił dyscyplinę fiskalną w strefie euro?

Czy EBC stłumił dyscyplinę fiskalną w strefie euro? Czy EBC stłumił dyscyplinę fiskalną w strefie euro? Juliusz Jabłecki jjablecki@wne.uw.edu.pl Ewa Stawasz ewa.stawasz@gmail.com Plan prezentacji 1. Cel i pytania badawcze 2. Polityka zabezpieczeń EBC 3.

Bardziej szczegółowo

Ekonomiczny Uniwersytet Dziecięcy. Wspólna waluta euro Po co komu Unia Europejska i euro? dr Urszula Kurczewska EKONOMICZNY UNIWERSYTET DZIECIĘCY

Ekonomiczny Uniwersytet Dziecięcy. Wspólna waluta euro Po co komu Unia Europejska i euro? dr Urszula Kurczewska EKONOMICZNY UNIWERSYTET DZIECIĘCY Ekonomiczny Uniwersytet Dziecięcy Wspólna waluta euro Po co komu Unia Europejska i euro? dr Urszula Kurczewska Szkoła Główna Handlowa w Warszawie 23 października 2012 r. EKONOMICZNY UNIWERSYTET DZIECIĘCY

Bardziej szczegółowo

Wpływ bieżącej sytuacji gospodarczej na sektor małych i średnich przedsiębiorstw MSP

Wpływ bieżącej sytuacji gospodarczej na sektor małych i średnich przedsiębiorstw MSP Wpływ bieżącej sytuacji gospodarczej na sektor małych i średnich przedsiębiorstw MSP Prof. Anna Zielińska-Głębocka Uniwersytet Gdański Rada Polityki Pieniężnej 1.Dynamika wzrostu gospodarczego spowolnienie

Bardziej szczegółowo

Szkoła Główna Handlowa w Warszawie Agnieszka Alińska. Zwrotne instrumenty finansowe w procesie stymulowania rozwoju regionalnego

Szkoła Główna Handlowa w Warszawie Agnieszka Alińska. Zwrotne instrumenty finansowe w procesie stymulowania rozwoju regionalnego Szkoła Główna Handlowa w Warszawie Agnieszka Alińska Zwrotne instrumenty finansowe w procesie stymulowania rozwoju regionalnego Plan prezentacji System finansowy a sfera realna Rozwój w ujęciu krajowym,

Bardziej szczegółowo

Uwarunkowania rozwoju banków spółdzielczych

Uwarunkowania rozwoju banków spółdzielczych Forum Liderów Banków Spółdzielczych Model polskiej bankowości spółdzielczej w świetle zmian regulacji unijnych Uwarunkowania rozwoju banków spółdzielczych Jerzy Pruski Prezes Zarządu BFG Warszawa, 18 września

Bardziej szczegółowo

PARLAMENT EUROPEJSKI

PARLAMENT EUROPEJSKI PARLAMENT EUROPEJSKI 2004 2009 Komisja Gospodarcza i Monetarna 11.12.2007 KOMUNIKAT DLA POSŁÓW(25/2007) Dotyczy: Odpowiedzi Sejmu RP W załączniku zamieszczono odpowiedź Sejmu RP na posiedzenie międzyparlamentarne

Bardziej szczegółowo

uwzględniając Traktat o funkcjonowaniu Unii Europejskiej, w szczególności art. 127 ust. 2 tiret pierwsze,

uwzględniając Traktat o funkcjonowaniu Unii Europejskiej, w szczególności art. 127 ust. 2 tiret pierwsze, L 157/28 DECYZJA EUROPEJSKIEGO BANKU CENTRALNEGO (UE) 2016/948 z dnia 1 czerwca 2016 r. w sprawie realizacji programu zakupu w sektorze przedsiębiorstw (EBC/2016/16) RADA PREZESÓW EUROPEJSKIEGO BANKU CENTRALNEGO,

Bardziej szczegółowo

EUROPEJSKI BANK CENTRALNY (EBC)

EUROPEJSKI BANK CENTRALNY (EBC) EUROPEJSKI BANK CENTRALNY (EBC) Europejski Bank Centralny (EBC) jest główną instytucją unii gospodarczej i walutowej, która od 1 stycznia 1999 r. odpowiada za prowadzenie europejskiej polityki pieniężnej

Bardziej szczegółowo

OGŁOSZENIE O ZMIANIE STATUTU MCI.CreditVentures 2.0. Funduszu Inwestycyjnego Zamkniętego z dnia 27 maja 2015 r.

OGŁOSZENIE O ZMIANIE STATUTU MCI.CreditVentures 2.0. Funduszu Inwestycyjnego Zamkniętego z dnia 27 maja 2015 r. OGŁOSZENIE O ZMIANIE STATUTU MCI.CreditVentures 2.0. Funduszu Inwestycyjnego Zamkniętego z dnia 27 maja 2015 r. Niniejszym, MCI Capital Towarzystwo Funduszy Inwestycyjnych S.A. z siedzibą w Warszawie,

Bardziej szczegółowo

Przystąpienie Polski do strefy euro - kiedy taki scenariusz może się zrealizować i co oznaczałby on dla polskiej gospodarki

Przystąpienie Polski do strefy euro - kiedy taki scenariusz może się zrealizować i co oznaczałby on dla polskiej gospodarki Przystąpienie Polski do strefy euro - kiedy taki scenariusz może się zrealizować i co oznaczałby on dla polskiej gospodarki W ostatnich tygodniach na nowo rozgorzała debata nad perspektywami przyjęcia

Bardziej szczegółowo

Jan Śliwa PODSTAWY FINANSÓW

Jan Śliwa PODSTAWY FINANSÓW Jan Śliwa PODSTAWY FINANSÓW Łódź Warszawa 2011 SPIS TREŚCI WSTĘP... 9 ROZDZIAŁ I. FINANSE PRZEDSIĘBIORSTWA FINANSE SFERY REALNEJ... 13 1. Istota finansów przedsiębiorstwa... 13 1.1. Podstawowe pojęcia...

Bardziej szczegółowo

D Huto. UTtt. rozsieneoia o Somne

D Huto. UTtt. rozsieneoia o Somne D Huto UTtt rozsieneoia o Somne Polskie Wydawnictwo Ekonomiczne Warszawa 2007 Wstęp 9 ROZDZIAŁ I Zarys teoretycznych podstaw unii monetarnej 15 1. Główne koncepcje i poglądy teoretyczne 15 1.1. Unia monetarna

Bardziej szczegółowo

Bezpieczeństwo biznesu - Wykład 8

Bezpieczeństwo biznesu - Wykład 8 Wykład 8. Ryzyko bankowe Pojęcie ryzyka bankowego i jego rodzaje. Ryzyko zagrożenie nieosiągniecia zamierzonych celów Przyczyny wzrostu ryzyka w działalności bankowej. Gospodarcze : wzrost, inflacja, budżet,

Bardziej szczegółowo

ECB-PUBLIC WYTYCZNE EUROPEJSKIEGO BANKU CENTRALNEGO (UE) [RRRR/XX*] z dnia [xx] 2016 r.

ECB-PUBLIC WYTYCZNE EUROPEJSKIEGO BANKU CENTRALNEGO (UE) [RRRR/XX*] z dnia [xx] 2016 r. PL ECB-PUBLIC WYTYCZNE EUROPEJSKIEGO BANKU CENTRALNEGO (UE) [RRRR/XX*] z dnia [xx] 2016 r. w sprawie wykonywania opcji i swobód uznania przewidzianych w prawie Unii przez właściwe organy krajowe w stosunku

Bardziej szczegółowo

Projekcja inflacji i wzrostu gospodarczego Narodowego Banku Polskiego na podstawie modelu NECMOD

Projekcja inflacji i wzrostu gospodarczego Narodowego Banku Polskiego na podstawie modelu NECMOD Warszawa, 8.7. r. Projekcja inflacji i wzrostu gospodarczego Narodowego Banku Polskiego na podstawie modelu NECMOD Instytut Ekonomiczny Plan prezentacji. Zmiany pomiędzy rundami prognostycznymi Zmiana

Bardziej szczegółowo

BANKI SPÓŁDZIELCZE I ZRZESZAJĄCE I kw r.

BANKI SPÓŁDZIELCZE I ZRZESZAJĄCE I kw r. BANKI SPÓŁDZIELCZE I ZRZESZAJĄCE I kw. 2016 r. Departament Bankowości Spółdzielczej i Spółdzielczych Kas Oszczędnościowo-Kredytowych Warszawa, lipiec 2016 r. Najważniejsze spostrzeżenia i wnioski banki

Bardziej szczegółowo

18 miesięczna LOKATA Strukturyzowana Giganci Bankowi zarabiaj razem z dużymi bankami

18 miesięczna LOKATA Strukturyzowana Giganci Bankowi zarabiaj razem z dużymi bankami 18 miesięczna LOKATA Strukturyzowana Giganci Bankowi zarabiaj razem z dużymi bankami Okres subskrypcji: 09.09.2011 20.09.2011 Okres trwania lokaty: 21.09.2011-22.03.2013 Aktywo bazowe: koszyk akcji 5 banków

Bardziej szczegółowo

Instrumenty finansowe w procesie rewitalizacji terenów poprzemysłowych w warunkach polskich

Instrumenty finansowe w procesie rewitalizacji terenów poprzemysłowych w warunkach polskich Instrumenty finansowe w procesie rewitalizacji terenów poprzemysłowych w warunkach polskich Mgr Bogusław Wacławik Doktorant na Wydziale Finansów Uniwersytetu Ekonomicznego w Krakowie 1 Maksyma wystąpienia:

Bardziej szczegółowo

ROZPORZĄDZENIE MINISTRA FINANSÓW 1) z dnia. 2011 r.

ROZPORZĄDZENIE MINISTRA FINANSÓW 1) z dnia. 2011 r. Projekt z dnia 1 czerwca 2011 r. ROZPORZĄDZENIE MINISTRA FINANSÓW 1) z dnia. 2011 r. zmieniające rozporządzenie w sprawie określenia szczegółowych warunków technicznych i organizacyjnych dla firm inwestycyjnych,

Bardziej szczegółowo

Warunki do rozwoju finansowania zwrotnego dla instytucji ekonomii społecznej w Polsce. Zaproszenie do dyskusji. Anna Królikowska

Warunki do rozwoju finansowania zwrotnego dla instytucji ekonomii społecznej w Polsce. Zaproszenie do dyskusji. Anna Królikowska Warunki do rozwoju finansowania zwrotnego dla instytucji ekonomii społecznej w Polsce Zaproszenie do dyskusji Anna Królikowska Warunki do rozwoju finansowania zwrotnego dla instytucji ekonomii społecznej

Bardziej szczegółowo

Plan wykładu 8 Równowaga ogólna w małej gospodarce otwartej

Plan wykładu 8 Równowaga ogólna w małej gospodarce otwartej Plan wykładu 8 Równowaga ogólna w małej gospodarce otwartej 1. Model Mundella Fleminga 2. Dylemat polityki gospodarczej małej gospodarki otwartej 3. Skuteczność polityki monetarnej i fiskalnej w warunkach

Bardziej szczegółowo

Zmiany w zasadach gwarantowania depozytów i przymusowa restrukturyzacja

Zmiany w zasadach gwarantowania depozytów i przymusowa restrukturyzacja KS 13.07.2016 Zmiany w zasadach gwarantowania depozytów i przymusowa restrukturyzacja Warszawa, 25 października 2016 r. 1 Regulacje Dyrektywa o gwarantowaniu depozytów (DGSD 2014/49) Dyrektywa o restrukturyzacji

Bardziej szczegółowo

6 miesięczna LOKATA Strukturyzowana Czas Złotówki III

6 miesięczna LOKATA Strukturyzowana Czas Złotówki III 6 miesięczna LOKATA Strukturyzowana Czas Złotówki III Okres subskrypcji: 02.12.2011 07.12.2011 Okres trwania lokaty: 08.12.2011 08.06.2012 Aktywo bazowe: Kurs EUR/PLN ogłaszany na fixingu Narodowego Banku

Bardziej szczegółowo

Autor: Agata Świderska

Autor: Agata Świderska Autor: Agata Świderska Optymalizacja wielokryterialna polega na znalezieniu optymalnego rozwiązania, które jest akceptowalne z punktu widzenia każdego kryterium Kryterium optymalizacyjne jest podstawowym

Bardziej szczegółowo

Wybór optymalnego kursu centralnego w ramach ERM II w kontekście zastąpienia złotego przez wspólną walutę. Marcin Konarski

Wybór optymalnego kursu centralnego w ramach ERM II w kontekście zastąpienia złotego przez wspólną walutę. Marcin Konarski Wybór optymalnego kursu centralnego w ramach ERM II w kontekście zastąpienia złotego przez wspólną walutę Marcin Konarski EURO jako waluta międzynarodowa 1. Walutą euro posługuje się dziś około 330 milionów

Bardziej szczegółowo

Data Temat Godziny Wykładowca

Data Temat Godziny Wykładowca Harmonogram zajęć w ramach Studiów Podyplomowych Mechanizmy funkcjonowania strefy EURO (IV edycja) organizowanych przez Uniwersytet Opolski przy wsparciu Narodowego Banku Polskiego (zajęcia odbywać się

Bardziej szczegółowo

Zalecenie DECYZJA RADY. stwierdzająca, że Polska nie podjęła skutecznych działań w odpowiedzi na zalecenie Rady z dnia 21 czerwca 2013 r.

Zalecenie DECYZJA RADY. stwierdzająca, że Polska nie podjęła skutecznych działań w odpowiedzi na zalecenie Rady z dnia 21 czerwca 2013 r. KOMISJA EUROPEJSKA Bruksela, dnia 15.11.2013 r. COM(2013) 907 final Zalecenie DECYZJA RADY stwierdzająca, że Polska nie podjęła skutecznych działań w odpowiedzi na zalecenie Rady z dnia 21 czerwca 2013

Bardziej szczegółowo

Polityka pieniężna nowych państw członkowskich Unii Europejskiej

Polityka pieniężna nowych państw członkowskich Unii Europejskiej Polityka pieniężna nowych państw członkowskich Unii Europejskiej Od transformacji przez inflację do integracji Wiesława Przybylska-Kapuścińska Oficyna a Wolters Kluwer business monografie Wstęp 9 CZĘŚĆ

Bardziej szczegółowo

Opis dyskusji na posiedzeniu decyzyjnym Rady Polityki Pieniężnej w dniu 8 października 2014 r.

Opis dyskusji na posiedzeniu decyzyjnym Rady Polityki Pieniężnej w dniu 8 października 2014 r. Opis dyskusji na posiedzeniu decyzyjnym Rady Polityki Pieniężnej w dniu 8 października 2014 r. Członkowie Rady Polityki Pieniężnej dyskutowali na temat bieżącej i przyszłych decyzji dotyczących polityki

Bardziej szczegółowo

Wiele definicji, np.:

Wiele definicji, np.: KRYZYS FINANSOWY Wiele definicji, np.: - zaburzenie funkcjonowania rynków finansowych, któremu towarzyszą zazwyczaj spadek cen aktywów oraz upadłości dłużników i pośredników, co powoduje niezdolność rynków

Bardziej szczegółowo

Informacja nt. Polityki inwestycyjnej KDPW_CCP S.A.

Informacja nt. Polityki inwestycyjnej KDPW_CCP S.A. Informacja nt. Polityki inwestycyjnej KDPW_CCP S.A. 21.08.2014 1. KDPW_CCP zgodnie ze swoją Polityką inwestycyjną przyjętą w drodze uchwały Zarządu KDPW_CCP S.A. inwestuje następujące rodzaje aktywów:

Bardziej szczegółowo

INFORMACJE PODLEGAJĄCE UPOWSZECHNIENIU, W TYM INFORMACJE W ZAKRESIE ADEKWATNOŚCI KAPITAŁOWEJ EFIX DOM MALERSKI S.A. WSTĘP

INFORMACJE PODLEGAJĄCE UPOWSZECHNIENIU, W TYM INFORMACJE W ZAKRESIE ADEKWATNOŚCI KAPITAŁOWEJ EFIX DOM MALERSKI S.A. WSTĘP INFORMACJE PODLEGAJĄCE UPOWSZECHNIENIU, W TYM INFORMACJE W ZAKRESIE ADEKWATNOŚCI KAPITAŁOWEJ EFIX DOM MALERSKI S.A. WEDŁUG STANU NA DZIEŃ 31 GRUDNIA 2011 ROKU I. WSTĘP 1. EFIX DOM MAKLERSKI S.A., z siedzibą

Bardziej szczegółowo

Narodowy Bank Polski jest bankiem centralnym Rzeczypospolitej Polskiej.

Narodowy Bank Polski jest bankiem centralnym Rzeczypospolitej Polskiej. Narodowy Bank Polski jest bankiem centralnym Rzeczypospolitej Polskiej. Wypełnia zadania określone w: Konstytucji RP; ustawie o Narodowym Banku Polskim; ustawie Prawo bankowe. NBP pełni trzy podstawowe

Bardziej szczegółowo

DR GRAŻYNA KUŚ. specjalność: Gospodarowanie zasobami ludzkimi

DR GRAŻYNA KUŚ. specjalność: Gospodarowanie zasobami ludzkimi DR GRAŻYNA KUŚ specjalność: Gospodarowanie zasobami ludzkimi 1. Motywacja pracowników jako element zarządzania przedsiębiorstwem 2. Pozapłacowe formy motywowania pracowników na przykładzie wybranej organizacji

Bardziej szczegółowo

Raport o stabilności systemu finansowego Grudzień 2012 r. Departament Systemu Finansowego 1

Raport o stabilności systemu finansowego Grudzień 2012 r. Departament Systemu Finansowego 1 Raport o stabilności systemu finansowego Grudzień 2012 r. Departament Systemu Finansowego 1 Raport o stabilności finansowej Raport jest elementem polityki informacyjnej NBP przyczyniającym się do realizacji

Bardziej szczegółowo

OGŁOSZENIE Z DNIA 23 GRUDNIA 2015 r. O ZMIANIE STATUTU UNIFUNDUSZE SPECJALISTYCZNEGO FUNDUSZU INWESTYCYJNEGO OTWARTEGO

OGŁOSZENIE Z DNIA 23 GRUDNIA 2015 r. O ZMIANIE STATUTU UNIFUNDUSZE SPECJALISTYCZNEGO FUNDUSZU INWESTYCYJNEGO OTWARTEGO OGŁOSZENIE Z DNIA 23 GRUDNIA 2015 r. O ZMIANIE STATUTU UNIFUNDUSZE SPECJALISTYCZNEGO FUNDUSZU INWESTYCYJNEGO OTWARTEGO Niniejszym, Union Investment Towarzystwo Funduszy Inwestycyjnych S.A. ogłasza o zmianie

Bardziej szczegółowo

Koniec dolara? Nowy pieniądz międzynarodowy. prof. dr hab. Roman SkarŜyński

Koniec dolara? Nowy pieniądz międzynarodowy. prof. dr hab. Roman SkarŜyński Koniec dolara? Nowy pieniądz międzynarodowy prof. dr hab. Roman SkarŜyński Część I. Stan aktualny Niesprawność międzynarodowego systemu finansowego u źródeł kryzysu finansowego 2008-2010 Rosnąca świadomość,

Bardziej szczegółowo

Art. 127 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej: 1. Głównym celem ESBC (Eurosystemu) jest utrzymanie stabilności cen.

Art. 127 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej: 1. Głównym celem ESBC (Eurosystemu) jest utrzymanie stabilności cen. Jednolita polityka pieniężna EBC, a zróżnicowanie strefy euro mgr Dominika Brózda Plan wystąpienia 1. Ogólne założenia polityki pieniężnej EBC 2. Rozbieżność gospodarek strefy euro, a jednolita polityka

Bardziej szczegółowo

Anna Baran. Konsekwencje przystąpienia Polski do Unii Bankowej

Anna Baran. Konsekwencje przystąpienia Polski do Unii Bankowej UNIWERSYTET WARMIŃSKO-MAZURSKI W OLSZTYNIE WYDZIAŁ NAUK EKONOMICZNYCH STUDIA PODYPLOMOWE MECHANIZMY FUNKCJONOWANIA STREFY EURO Projekt realizowany z Narodowym Bankiem Polskim w ramach programu edukacji

Bardziej szczegółowo

=Dá F]QLN QU s}ï v] }o] Çl] ] v]'ïv i v }l îìíï

=Dá F]QLN QU s}ï v] }o] Çl] ] v]'ïv i v }l îìíï 736 M. Belka Narodowy Bank Polski Warszawa, r. Z nia na rok 2013 przed do projektu u Z nia. W ch realizowanej przez Narodowy Bank Polski 3 r. Ponadto i W na rok 2013 10 2012 r. p 2. W 2013 r. olskim w

Bardziej szczegółowo

Kraje i banki będą potrzebować ponad 2 bln euro w 2012 r.

Kraje i banki będą potrzebować ponad 2 bln euro w 2012 r. Kraje i banki będą potrzebować ponad 2 bln euro w 2012 r. Dane na ten temat pojawiają się w serwisach informacyjnych, np. w agencji Bloomberg, są także podawane przez specjalistyczne serwisy informacyjne

Bardziej szczegółowo

Banki komercyjne utrzymują rezerwę obowiązkową na rachunkach bieżących w NBP albo na specjalnych rachunkach rezerwy obowiązkowej.

Banki komercyjne utrzymują rezerwę obowiązkową na rachunkach bieżących w NBP albo na specjalnych rachunkach rezerwy obowiązkowej. Rezerwa obowiązkowa Rezerwa obowiązkowa stanowi odsetek bilansowych zwrotnych zobowiązań (bieżących i terminowych) banków wobec sektora niefinansowego, która podlega odprowadzeniu i utrzymaniu w postaci

Bardziej szczegółowo

INFORMACJE DOTYCZĄCE ADEKWATNOŚCI KAPITAŁOWEJ ORAZ POLITYKI ZMIENNYCH SKŁADNIKÓW WYNAGRODZEŃ W MILLENNIUM DOMU MAKLERSKIM S.A.

INFORMACJE DOTYCZĄCE ADEKWATNOŚCI KAPITAŁOWEJ ORAZ POLITYKI ZMIENNYCH SKŁADNIKÓW WYNAGRODZEŃ W MILLENNIUM DOMU MAKLERSKIM S.A. INFORMACJE DOTYCZĄCE ADEKWATNOŚCI KAPITAŁOWEJ ORAZ POLITYKI ZMIENNYCH SKŁADNIKÓW WYNAGRODZEŃ W MILLENNIUM DOMU MAKLERSKIM S.A. (stan na dzień 31 grudnia 2013 r.) SPIS TREŚCI I. WPROWADZENIE... 3 II. KAPITAŁY

Bardziej szczegółowo

Wyzwania w rozwoju gospodarczym Polski : jaka rola JST i spółek komunalnych? Witold M.Orłowski

Wyzwania w rozwoju gospodarczym Polski : jaka rola JST i spółek komunalnych? Witold M.Orłowski Wyzwania w rozwoju gospodarczym Polski : jaka rola JST i spółek komunalnych? Witold M.Orłowski Lubelska Konferencja Spółek Komunalnych, 22.10.2014 Od 20 lat Polska skutecznie goni bogaty Zachód 70.0 PKB

Bardziej szczegółowo

Jak instytucje finansowe mogą skorzystać z unijnego wsparcia? Wpisany przez Joanna Dąbrowska

Jak instytucje finansowe mogą skorzystać z unijnego wsparcia? Wpisany przez Joanna Dąbrowska Jednym z programów, w którym uwzględniono potrzeby małych i średnich przedsiębiorców jest Program Ramowy na Rzecz Konkurencyjności i Innowacji 2007-2013. Obok programów o zasięgu krajowym, do dyspozycji

Bardziej szczegółowo

Kondycja oraz perspektywy rozwoju polskiego sektora bankowego w 2012 roku na tle Europy

Kondycja oraz perspektywy rozwoju polskiego sektora bankowego w 2012 roku na tle Europy Ministerstwo Skarbu Państwa Źródło: http://www.msp.gov.pl/pl/przeksztalcenia/serwis-gospodarczy/wiadomosci-gospodarcze/20713,kondycja-oraz-pe rspektywy-rozwoju-polskiego-sektora-bankowego-w-2012-roku-na-tle.html

Bardziej szczegółowo

OPIS FUNDUSZY OF/ULS2/1/2014

OPIS FUNDUSZY OF/ULS2/1/2014 OPIS FUNDUSZY OF/ULS2/1/2014 SPIS TREŚCI ROZDZIAŁ 1. POSTANOWIENIA OGÓLNE 3 ROZDZIAŁ 2. POLITYKA INWESTYCYJNA I OPIS RYZYKA UFK PORTFEL DŁUŻNY 3 ROZDZIAŁ 3. POLITYKA INWESTYCYJNA I OPIS RYZYKA UFK PORTFEL

Bardziej szczegółowo

WSZYSTKIE SPECJALNOŚCI

WSZYSTKIE SPECJALNOŚCI Wojskowa Akademia Techniczna Wydział Cybernetyki F I N A N S E Rodzaj studiów: NIESTACJONARNE STUDIA LICENCJACKIE Kierunek: ZARZĄDZANIE Specjalność: WSZYSTKIE SPECJALNOŚCI 1. ROZLICZENIE GODZINOWE Semestr

Bardziej szczegółowo