Komputerowa animacja aktu mowy jako sposób wspomagania umiejętności czytania z ust

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "Komputerowa animacja aktu mowy jako sposób wspomagania umiejętności czytania z ust"

Transkrypt

1 Audiofonologia Tom IX 1996 Jolanta Zielińska Wyższa Szkoła Pedagogiczna im. Komisji Edukacji Narodowej Kraków Komputerowa animacja aktu mowy jako sposób wspomagania umiejętności czytania z ust Computerized Animation oc Speech as a Means oc Support in Lipreading Skills Streszczenie Komputerowa animacja aktu mowy, oznaczająca możliwość symulacji twarzy osoby mó wiącej z dokładnością pozwalającą na czytanie z ust, jest nowoczesną i efektywną metodą, wykorzystującą wspomagająco kompensacyjną rolę percepcji wzrokowej. Jest ona istotna, gdyż odczytywanie mowy z ust to często podstawowy sposób recepcji języka mówionego przez osoby z głębszą wadą słuchu. Synteza mowy na podstawie tekstu pisanego pozwala na opracowanie ćwiczeń wzorców dla ludzi z wadą słuchu. Ćwiczenia te mają na celu wzmocnienie wizualnej percepcji mowy oraz kształtowanie umiejętności czytania z ust i poprawnej motoryki oralnej. Summary The authors present the current state of computer software developments in the area of speech animation. Speech animation is achieved by synthetic face construction and lips motion animation. Great attention has be en drawn to rea(istic lip synchronization to make lip reading possible. Visual speech percepcion creates new means in lip reading training for deaf people. It is also a valuable tool for speech therapists. I. ROZWAŻANIA OGÓLNE Akt mowy wydaje się procesem prostym i łatwym, bo w sposób naturalny sprzęgniętym z codzienną egzystencją człowieka. Dopiero powstanie barier utrudniających lub wprost uniemożliwiających jego realizację, przykładowo

2 112 Jolanta Zielińska z powodu zaistnienia wady słuchu, powoduje zachwianie tej opinii. Analiza sygnału mowy, dokonana na gruncie osiągnięć nowoczesnej techntkt, potwierdza fakt doskonałości i złożoności mowy. Odpowiednie wykorzystante oraz interpretacja wyników tej analizy mogą przynieść znaczące zmiany w podejściu do rewalidacji dzieci z wadą słuchu.. Techniczne metody wizualizacji sygnału mowy możliwe do zastosowanta w rewalidacji dzieci z wadą słuchu można podzielić na tradycyjne [Tadeusiewicz 1988], oparte na reprezentacji sygnału mowy w formie czasowej, częstotliwościowej, czasowo-częstotliwościowej i parametrycznej oraz metody specjalistyczne, oparte na pewnych nowych koncepcjach. Do tej. ostatniej grupy metod należy komputerowa animacja aktu mowy I techntkt multimedialne. K o m p u t e r o w a a n i m a c j a a k t u m o w y Jest nowoczesną i efektywną metodą, wykorzystującą wspomagająco-kompensacyjną rolę percepcji wzrokowej i kształcącą umiejętność czytania z ust oraz prawidłową motorykę oralną dzieci z wadą słuchu [Waters, Levergood 1994]. Rozwiązania metodyczne dotyczące kształcenia językowego głuchych wykorzystują obecnie wszystkie możliwe sposoby komunikacji w ramach szeroko rozumianej k o m u n i k a c j i t O t a I n e j. Na komumkację totalną składają się: mowa ustna, system znaków migowych, czytame I ptsante, alfabet palcowy oraz wszelkie inne środki służące skutecznemu przekazywaniu informacji w procesie komunikowania się, w czym Istotną rolę odgrywa odczytywanie mowy z ust [Perier 1992]. Obserwacja mówienia innych osób jest bowiem naturalnym źródłem wzorców tej czynności dla dzieci. Podstawowe sposoby nauczania prawidłowej wymowy opierają SIę na: _ wrażeniach wzrokowych - poprzez demonstrację prawidłowego układu narządów artykulacyjnych w przypadku tzw. głosek optycznych; _ wrażeniach słuchowych - poprzez uświadamianie prawidłowego brzmienia głosek; _ wrażeniach czuciowych - poprzez wyczuwanie siły wydychanego powietrza na dłoni ustawionej przy ustach oraz drgań strun głosowych podczas artykulacji głosek dźwięcznych czy drgań skrzydełek nosa przy wymawianiu głosek nosowych.. W kształceniu językowym dzieci z wadą słuchu kompensacja wzrokowo -dotykowo-ruchowa zaistniałej wady słuchu umożliwia komunikację z dzieckiem i przekazanie mu, przesuniętych w czasie w stosunku do sygnału mowy, praktycznie pełnych o nim wiadomości. Podstawowy problem k o m p e n s a c j i w z rok o w o - d o t Y k o w o - r u c h o w e J polega Jednak na niezgodności zaistnienia tych procesów w czasie z aktem mowy.. Występuje ona bowiem po nim, a nie równocześnie, co znacząco zmntejsza siłę i możliwości jej oddziaływania. Odczytywanie mowy z ust, zwłaszcza przy głębszej wadzie słuchu, bywa jednym z podstawowych sposobów recepcji języka mówionego. WarunkIem Komputerowa animacja aktu mowy spostrzegania mowy jest konieczność ciągłego patrzenia na usta osoby mówiącej. Odczytywanie mowy z ust jest bardzo trudne, wyklucza możliwość wiązania odbieranych informacji z równoczesnym działaniem i wymaga [Rakowska 1992]: intensywnej aktywności wzroku, - koncentracji uwagi, - wysiłku myślowego związanego ze zrozumieniem znaczeń odbieranych wzrokiem, - stałej pozycji ciała. Istnieje ścisła korelacja pomiędzy sprawnością odczytywania mowy z ust a postępami w nauce szkolnej dziecka z wadą słuchu. Natomiast na zdolność do odczytywania mowy z ust nie ma wpływu ani ogólna inteligencja, ani tempo wypowiedzi. Funkcje wzrokowe odgrywają istotną rolę w kształtowaniu werbalnego i niewerbalnego zachowania osób z wadą słuchu. Jeden aspekt problemu to ewentualny rozwój sprawności kompensacyjnych w zakresie nie uszkodzonych zmysłów w sytuacji uszkodzenia jednego (lub więcej) układów zmysłowych. Drugi - to zastępowanie układu słuchowego przez układ wzrokowy w celu odbioru i zrozumienia mowy innych osób [Lowe 1990]. Należy jednak zaprzeczyć twierdzeniu, że istnieje naturalna, fizjologiczna kompensacja ze strony zdrowego układu zmysłowego przy uszkodzonym innym układzie (np. kompensacja zmysłem wzroku uszkodzonego zmysłu słuchu), powodująca dodatkowy, pozytywny rozwój "zastępczego" zmysłu. Fakt, iż u osób z wadą słuchu większą rolę aniżeli u słyszących pełnią zmysły wzroku, dotyku i wibracji, wynika z konieczności życiowej oraz intensywnego treningu [Grzegorzewska 1964]. Najbardziej efektywna wydaje się s t y m u I a c j a b i s e n s o r y c z n a rozpoznawania mowy słownej poprzez udział w tym procesie jednocześnie dwóch zmysłów, np. słuchu i wzroku. Słuch, chociaż nie funkcjonuje u osób z wadą słuchu prawidłowo, w połączeniu ze wzrokiem poprawia jakość percepcji mowy. Jeżeli bowiem percepcja mowy ustnej odbywa się za pomocą dwóch lub więcej zmysłów, to zarówno u osób z uszkodzonym słuchem, jak i u osób poprawnie słyszących jest ona pełniejsza i pozwala odebrać więcej informacji aniżeli przy udziale jednego tylko zmysłu. Rozwój nowoczesnej, mulimedialnej techniki komputerowej niesie w tym zakresie nowe możliwości, mogące znacząco zwiększyć efektywność działań rewalidacyjnych. Wykorzystanie komputerowej animacji aktu mowy, jako narzędzia wspomagającego umiejętność odczytywania mowy z ust przez osoby z wadą słuchu, może odegrać znaczącą rolę w ich kształceniu językowym, w tym w sferze utrudnionych przez uszkodzenie słuchu kontaktów społecznych, postrzegania informacji i porozumienia z ludźmi słyszącymi.

3 114 Jolanta Zielińska II. KOMPUTEROWA ANIMACJA AKTU MOWY W laboratorium firmy DEC w Cambridge USA przeprowadzono w 1993 r. badania dotyczące syntezy aktu mowy na podstawie tekstu. Obejmowały one automatyczną generację sygnału mowy oraz twarzy mówiącego z dokładnością pozwalającą na czytanie z ust. Zasadnicza część tych badań dotyczyła syntezy ruchu warg sztucznej twarzy. Wynikiem tych prac było opracowanie programu DECface, pozwalającego na bezpośrednią animację wymawiania zadanego tekstu [Waters, Levergood 1994]. Postać ekranu sterującego tego programu przedstawiono na rys. I. Program ten wykonuje następujące sekwencje operacji: I) wprowadzenie tekstu w formie ASCII, 2) utworzenie transkrypcji fonetycznej tekstu, 3) generację próbek syntezowanego sygnału mowy, 4) wyszukiwanie odpowiednich fonemów w bazie danych, 5) obliczenie kształtu warg i przebiegu trajektorii ich zmian, 6) odtworzenie próbek syntezowanego sygnału mowy w urządzeniu akustycznym (głośniku) oraz ich synchronizacja z ruchami warg sztucznej twarzy na ekranie komputera. Enter ~l<\ to be 'l'di<en: Hallo world, my Rame is OEChce the one and onły talking computer generated head. Oid you knowlhlll Mary had a littje lamb? No, well it's a grad story! I read ił.,1i the time. Oid you every he:llf the one about the three bears? That'g another great one! Oh welł. That's really difficu 1 tł tima for me to do something. How "baut finging? ~.!::l c-.... """'".. ms I...J, ~-~ ~ ~.łi'l """1" I ~ ~,t:;!pł ::;gg MiI!W- A l'iiqiin D - R FnIn~i I R Frafl1alls to! R ~~$ 0- R Com - r Ll f..j_r- u--- Ci] 1>::0 n D II D n o l llfi M... ~III' l) l r... t.. b I l FnmlHl.. t.4 I ~ronłjolls o ""!'i ~ I...J--r::o-- LLl --r::o-- JlJ omi"-- II o o o II IJ Rys. l. Wygl:łd ekranu s lerujlłcego programu DECface [Waters, Le ve rgood 1994) Komputerowa animacja aktu mowy Kroki: l, 2 i 3 stanowią integralną część rozważanego algorytmu i mogą być widziane jako fazy przetwarzania wstępnego. Zarówno transkrypcja fonetyczna, jak i próbki mowy mogą być generowane wcześniej i przechowywane na dysku. Pozostałe kroki algorytmu są związane z adaptacyjną synchronizacją sygnału akustycznego oraz obrazu i powtarzane aż do momentu, gdy wszystkie próbki mowy zostaną odtworzone. Czytanie z ust w języku angielskim opiera się na 55 fonemach oraz związanych z nimi ułożeniami warg pokazanymi na rys. 2. Tradycyjnie czytanie z ust jest traktowane jako proces całkowicie wizualny, rozwinięty przez osoby z tak dużą wadą słuchu, że słuch nie odgrywa u nich żadnej roli w odbiorze mowy. W wizualnej percepcji mowy można wyróżnić trzy SISilence O, "~",. ;r'~ \' 1 \>:j:::.r'<'i;, "'f-~ " AWdown 8.n" T...!(~~~;~~) '<!.~:-:-y.>' ':ti5"~\ ".~"W:!.. : V'L~~-\,'i ly beal I :". (\ ~:~ i~,' ->,... 7 ',ft~y" AHbul 9 ":~., H~_ t; ''<.:/.:>:_.:.:')' AXI'o/'""' IH bit 2,... ';J~;... " ~., li, ',. 1../ \ y.;.. / '.::r.:. AD houghl 10 /t~rn' ",?,~, ;~'.!~ii.~. ; ;'.i. > EY bail 3 ~1j;:1 \~:~~:Y OWhoat 1 I,"....--~ '~/::~" \~,) IR /Ii"a EH bet 4 1,.J)".:::: <.~~~) OYlmy 12 'Ii:~ ;~~:~~~,_.. {':. } (),,\ ""28'''' :rl AE Imt 5,1q,':-" i)~:,;\ \?i. ti:: ~! UH Mok 13 /F";:0,. i l~,, 'L' \ \.";:-,. i.:-f.. ;.,;':,' UW lule 14 ~i~~~\ IX fś,,;e,,r ~ l /,.;'"" -'--,',:\ /.;;".~ / j.:t::r-'~ i",,~,"q,~ y, \\/:.:.?- I I \... \::j:,.. r, H!V(~ " {' ~i '<:1:::::." ;' V'/l.:')' \'S>:';,Y (~j~~') W wet Y)'et R... d LLlel HX head 24 RX 19'0C r LX 25 JO'0c l M met /Y!'\,~["::f~ >, i!,i~,\. Ii\--. :" '?,~ h';'::-:~ '! "::":;~~; :'.(/ \K?} 0~f~ t~' ;J~lj-};: ) <:J.:'!:~'> N flel NX sing EL bonie 34 D debl 35 EN bulion 36 ZH measl/re 44 B bet 46 T,est 47 ;~;~.\ ""-"' ~ Kkit DX barter TXLa,in 52 Q gi stop 53 CH church 54 JHjudge 55 Rys. 2, Ułożenie warg związane z poszczególnymi fonemami języka angielskiego [Waters, Levergood 1994J ~',t.f~~ >, /" qj~/.,,<1lr~~ \!,~~?tr{,} <~J!{:7 <~~!t:!;

4 116 Jolanta Zielińska Komputerowa animacja aktu mowy mechanizmy: audytoryjny, wizualny i audiowizualny. Osoby z wadą słuchu koncentrują się na audiowizualnej percepcji mowy. kładąc nacisk na obserwację kontekstu, w którym słowa są wypowiadane, oraz na postawę i mimikę twarzy mówiącego. Automatyczna synteza mowy z tekstu opisuje proces generacji sygnału akustycznego odpowiadającego zadanemu ciągowi liter. Systemy te wykorzystują słowniki wymowy określonych wyrazów, uzupełnione zbiorem zasad konwersji tekstu na fonemy, uwzględniające również znaki leksykalne w pływające na rozłożenie akcentu. Syntetyzatory otrzymują zazwyczaj na wejściu ciągi fonemów, które łączone są w wypowiedzi według odpowiednich reguł. Istnieją trzy zasadnicze grupy tych reguł, oparte odpowiednio na: formantach, zasadach artykulacji i konkatenacji. Zadaniem syntetyzatora mowy jest generacja sekwencji złożonej z par [fonem, czas]. Parametr czasu określa czas trwania w milisekundach danego fonemu. Sekwencja ta jest tłumaczona na podstawowy ciąg ułożeń ust zgodnie z tabelą przedstawioną na rys. 2. Płynna zmiana ułożenia ust pomiędzy kolejnymi elementami tej sekwencji wyliczana jest na podstawie modelu fizycznego opartego na dynamice Newtona. Model ten umożliwia obliczenie szybkości przemieszczeń poszczególnych elementów sztucznej twarzy pokazanej na rys. 3 i uwzględnia w sposób parametryczny szybkość wypowiedzi oraz masę poszczególnych elementów twarzy. Wygenerowany w ten sposób ciąg obrazów wizualizowany jest w formie filmu na ekranie komputera. (ax ) (f ) (yu ) Rys. 4. Przykład wypowiedzi sztucznej twarzy [Waters, Levergood 1994J III. IMPLIKACJE I WNIOSKI Przykład wypowiedzi uzyskanej w ramach programu DECface pokazano na rys. 4 w formie wybranych klatek filmu. Przedstawiony system został zimplementowany na stacji roboczej DECAAlpha 3000/500 (150 MHz) i pozwalał na gen'eracje 15 klatek na sekundę Najnowsze osiągnięcia nowoczesnej techniki komputerowej stwarzają nowe możliwości jej zastosowania zarówno w analizie sygnału mowy, jak i w syntezie oraz animacji aktu mowy, obejmującego cały kontekst wizualnej możliwości percepcji. Oznacza to m.in. możliwość symulacji twarzy osoby mówiącej z dokładnością pozwalającą na czytanie z ust. Wymaga jednak użycia dużych mocy obliczeniowych i dlatego. niestety, jeszcze obecnie nie można uznać metod rewalidacji opartych na tej koncepcji jako możliwych do powszechnego zastosowania w polskim szkolnictwie specjalnym. Celem artykułu było pokazanie stanu zaawansowania techniki komputerowej w zakresie animacji aktu mowy oraz możliwości, jakie w perspektywie stwarza niewątpliwie to nowe narzędzie rewalidacji osób z wadą słuchu.

5 Jolanta l 18 Zielińska Synteza wypowiedzi na podstawie tekstu pozwala bowiem na opracowanie testów do ćwiczeń-wzorców dla ludzi z wadą słuchu, mających na celu wzmocnienie wizualnej percepcji mowy, kształtowanie umiejętności czytania z ust oraz poprawnej motoryki oralnej, głównie pracy warg. Prezentowane narzędzie jest możliwe do zastosowania zarówno przez nauczyciela-rewalidatora, jak i samodzielnie przez rewalidowaną osobę, przykładowo poprzez wykorzystanie kamery zainstalowanej przy komputerze i wyświetleniu na jego ekranie aktualnego kształtu ust osoby ćwiczącej obok widocznego wzorca. Sposób wykorzystania komputerowej animacji aktu mowy w kształceniu językowym osób z uszkodzonym słuchem stanowi problem badawczy, wymagający m.in. opracowania wersji oprogramowania przystosowanej do języka polskiego. Bibliografia Grzegorzewska M., 1964: Pedagogika specjalna, Warszawa: PiPS. Lowe A. t 1990: Wybór pism, Warszawa- Szczecin. Pćrier O., 1992: Dziecko z uszkodzonym narządem słuchu. Tłum. T. Gałkowski, Warszawa: WSiP. Rakowska A., 1992: Rozwój systemu gramatycznego u dzieci Tadeusiewicz R., 1988: Sygnał mowy, Warszawa: głuchych, Kraków: WN WSP. WKiŁ. Walers K" Levergood T. M., 1994: DECface: An Automatic Lip-Synchronization Algorithm for Synthetic Faces, DEC Cambridge Research Lab.

Opracowała : mgr Elżbieta Książkiewicz-Mroczka

Opracowała : mgr Elżbieta Książkiewicz-Mroczka PROGRAM TERAPII LOGOPEDYCZNEJ DLA UCZNIÓW SZKOŁY PODSTAWOWEJ IM. JANA PAWŁA II W GŁOJSCACH NA ROK SZKOLNY 2015/2016 W RAMACH POMOCY PSYCHOLOGICZNO- PEDAGOGICZNEJ Opracowała : mgr Elżbieta Książkiewicz-Mroczka

Bardziej szczegółowo

PROGRAM TERAPII LOGOPEDYCZNEJ W PUBLICZNEJ SZKOLE PODSTAWOWEJ

PROGRAM TERAPII LOGOPEDYCZNEJ W PUBLICZNEJ SZKOLE PODSTAWOWEJ PROGRAM TERAPII LOGOPEDYCZNEJ W PUBLICZNEJ SZKOLE PODSTAWOWEJ W KRZAKACH Cele ogólne planu pracy: artykulacji oraz ich koordynacji); nie umiejętności poprawnej artykulacji wszystkich głosek; Cele szczegółowe:

Bardziej szczegółowo

PROGRAM PROFILAKTYKI LOGOEPDYCZNEJ SZKOŁA POPRAWNEJ WYMOWY

PROGRAM PROFILAKTYKI LOGOEPDYCZNEJ SZKOŁA POPRAWNEJ WYMOWY Szkoła PODSTAWOWA NR 1 W BRODNICY PROGRAM PROFILAKTYKI LOGOEPDYCZNEJ SZKOŁA POPRAWNEJ WYMOWY CELE LOGOPEDYCZNE: 1. Stymulowanie rozwoju mowy i języka tak, aby wszystkie dzieci osiągnęły: sprawność strony

Bardziej szczegółowo

Wychowanie fizyczne Wychowanie fizyczne specjalne

Wychowanie fizyczne Wychowanie fizyczne specjalne Wychowanie fizyczne Wychowanie fizyczne specjalne Kierunek i rok studiów: Studia stacjonarne II rok, semestr 4, Studia niestacjonarne III rok, 6 semestr; II rok USM, 4 semestr. OLIGOFRENOPEDAGOGIKA 1.

Bardziej szczegółowo

Bariery w dostępie do informacji i bibliotek osób z niepełnosprawnościami

Bariery w dostępie do informacji i bibliotek osób z niepełnosprawnościami Bariery w dostępie do informacji i bibliotek osób z niepełnosprawnościami Każdy człowiek zdrowy, głuchy, niewidomy, słabo widzący, niedostosowany społecznie, inwalida ruchu ma prawo do: opieki, wychowania,

Bardziej szczegółowo

PROGRAM PRACY Z UCZNIEM/UCZENNICĄ NA ZAJĘCIACH Z TERAPII LOGOPEDYCZNEJ NOWA JAKOŚĆ EDUKACJI W PYSKOWICACH REALIZOWANY W RAMACH PROJEKTU:

PROGRAM PRACY Z UCZNIEM/UCZENNICĄ NA ZAJĘCIACH Z TERAPII LOGOPEDYCZNEJ NOWA JAKOŚĆ EDUKACJI W PYSKOWICACH REALIZOWANY W RAMACH PROJEKTU: PROGRAM PRACY a1 Z UCZNIEM/UCZENNICĄ NA ZAJĘCIACH Z TERAPII LOGOPEDYCZNEJ NOWA JAKOŚĆ EDUKACJI W PYSKOWICACH REALIZOWANY W RAMACH PROJEKTU: WYRÓWNYWANIA SZANS EDUKACYJNYCH UCZNIÓW Z GRUP O UTRUDNIONYM

Bardziej szczegółowo

Program logopedyczny przedszkola Przyjaciół Książki dla dzieci 4,5 i 6 letnich Mówimy ładnie

Program logopedyczny przedszkola Przyjaciół Książki dla dzieci 4,5 i 6 letnich Mówimy ładnie Program logopedyczny przedszkola Przyjaciół Książki dla dzieci 4,5 i 6 letnich Mówimy ładnie Opracowała: mgr Agnieszka Sokółka Wstęp Umiejętność poprawnego mówienia jest w naszych czasach szczególnie ważna.

Bardziej szczegółowo

INNOWACJA PEDAGOGICZNA PROGRAMOWO - METODYCZNA w Szkole Podstawowej nr 15 im. Polskich Olimpijczyków w Koninie MÓWIĄ PALUSZKI

INNOWACJA PEDAGOGICZNA PROGRAMOWO - METODYCZNA w Szkole Podstawowej nr 15 im. Polskich Olimpijczyków w Koninie MÓWIĄ PALUSZKI INNOWACJA PEDAGOGICZNA PROGRAMOWO - METODYCZNA w Szkole Podstawowej nr 15 im. Polskich Olimpijczyków w Koninie MÓWIĄ PALUSZKI PROGRAM NAUCZANIA JĘZYKA MIGOWEGO DLA DZIECI W WIEKU WCZESNOSZKOLNYM Opracowała:

Bardziej szczegółowo

TERAPIA LOGOPEDYCZNA. Terapią logopedyczną objęte są dzieci z zaburzeniami mowy.

TERAPIA LOGOPEDYCZNA. Terapią logopedyczną objęte są dzieci z zaburzeniami mowy. TERAPIA LOGOPEDYCZNA Terapią logopedyczną objęte są dzieci z zaburzeniami mowy. Zajęcia odbywają się systematycznie, dostosowane są do możliwości psychofizycznych każdego ucznia. Terapia prowadzona jest

Bardziej szczegółowo

Zajęcia specjalistów TERAPIA LOGOPEDYCZNA

Zajęcia specjalistów TERAPIA LOGOPEDYCZNA Zajęcia specjalistów TERAPIA LOGOPEDYCZNA Prawidłowy rozwój mowy uwarunkowany jest właściwym rozwojem intelektualnym, fizycznym i emocjonalnym. Opanowanie właściwej techniki mówienia, wyraziste wymawianie

Bardziej szczegółowo

PRZEDMIOTOWY SYSTEM OCENIANIA Z JĘZYKA ROSYJSKIEGO KL.VI

PRZEDMIOTOWY SYSTEM OCENIANIA Z JĘZYKA ROSYJSKIEGO KL.VI PRZEDMIOTOWY SYSTEM OCENIANIA Z JĘZYKA ROSYJSKIEGO KL.VI I. Obszary aktywności ucznia w zakresie wiedzy, umiejętności i postaw, będące przedmiotem oceny. 1. Mówienie poprawne pod względem gramatycznym

Bardziej szczegółowo

Metoda opracowana przez prof. Jagodę Cieszyńską opiera się na wieloletnich doświadczeniach w pracy z dziećmi z zaburzona komunikacją językową.

Metoda opracowana przez prof. Jagodę Cieszyńską opiera się na wieloletnich doświadczeniach w pracy z dziećmi z zaburzona komunikacją językową. Metoda Krakowska Metoda opracowana przez prof. Jagodę Cieszyńską opiera się na wieloletnich doświadczeniach w pracy z dziećmi z zaburzona komunikacją językową. Jest to metoda sylabowa oparta na wspomaganiu

Bardziej szczegółowo

PRZEDMIOTOWY SYSTEM OCENIANIA Z JĘZYKA ANGIELSKIEGO W KLASACH I-III SZKOŁA PODSTAWOWA IM. JANA PAWŁA II W DOBRONIU

PRZEDMIOTOWY SYSTEM OCENIANIA Z JĘZYKA ANGIELSKIEGO W KLASACH I-III SZKOŁA PODSTAWOWA IM. JANA PAWŁA II W DOBRONIU PRZEDMIOTOWY SYSTEM OCENIANIA Z JĘZYKA ANGIELSKIEGO W KLASACH I-III SZKOŁA PODSTAWOWA IM. JANA PAWŁA II W DOBRONIU I. SZCZEGÓŁOWE CELE NAUCZANIA JĘZYKA ANGIELSKIEGO W trakcie kształcenia wczesnoszkolnego

Bardziej szczegółowo

Eksperta porady. Terapia ucznia w ramach indywidualizacji nauczania (199042)

Eksperta porady. Terapia ucznia w ramach indywidualizacji nauczania (199042) Eksperta porady Terapia ucznia w ramach indywidualizacji nauczania (199042) Terapia ucznia w ramach indywidualizacji nauczania to opracowanie, które jest kontynuacją pozycji pt. Diagnoza ucznia w ramach

Bardziej szczegółowo

Sala Doświadczania Świata

Sala Doświadczania Świata Sala Doświadczania Świata Sala Doświadczania Świata to pomieszczenie wyposażone w odpowiednio skomponowane urządzenia stymulujące rozwój zmysłów. Celem prowadzonej terapii jest: doświadczanie świata zmysłami:

Bardziej szczegółowo

+ umiejętności/wiadomości opanowane, / umiejętność wymaga ćwiczeń/ wiadomości wymagają uzupełnienia - brak umiejętności /wiadomości.

+ umiejętności/wiadomości opanowane, / umiejętność wymaga ćwiczeń/ wiadomości wymagają uzupełnienia - brak umiejętności /wiadomości. KRYTERIA OCENY WIADOMOŚCI I UMIEJĘTNOŚCI UCZNIÓW Z JĘZYKA ANGIELSKIEGO W KLASACH I - III W ROKU SZKOLNYM 2012/2013 1. Na lekcje uczniowie zobowiązani są przynosić: podręcznik oraz ćwiczenia. 2.W ramach

Bardziej szczegółowo

PRZEDMIOTOWY SYSTEM OCENIANIA Z JĘZYKA ANGIELSKIEGO w klasach IV - VI. Szkoła Podstawowa im. Jana Pawła II w Węgrowie

PRZEDMIOTOWY SYSTEM OCENIANIA Z JĘZYKA ANGIELSKIEGO w klasach IV - VI. Szkoła Podstawowa im. Jana Pawła II w Węgrowie PRZEDMIOTOWY SYSTEM OCENIANIA Z JĘZYKA ANGIELSKIEGO w klasach IV - VI Szkoła Podstawowa im. Jana Pawła II w Węgrowie Rok szkolny 2015/2016 Przedmiotowy system oceniania z języka angielskiego opracowano

Bardziej szczegółowo

Akademia Pedagogiki Specjalnej im. Marii Grzegorzewskiej. Kierunek: PEDAGOGIKA SPECJALNA SURDOPEDAGOGIKA

Akademia Pedagogiki Specjalnej im. Marii Grzegorzewskiej. Kierunek: PEDAGOGIKA SPECJALNA SURDOPEDAGOGIKA Akademia Pedagogiki Specjalnej im. Marii Grzegorzewskiej Kierunek: PEDAGOGIKA SPECJALNA SURDOPEDAGOGIKA SYLWETKA ABSOLWENTA Absolwent surdopedagogiki uzyskuje wiedzę i umiejętności w zakresie: dydaktyki

Bardziej szczegółowo

INDYWIDUALNY PROGRAM ZAJĘĆ REWALIDACYJNYCH DLA UCZNIA KLASY DRUGIEJ GIMNAZJUM

INDYWIDUALNY PROGRAM ZAJĘĆ REWALIDACYJNYCH DLA UCZNIA KLASY DRUGIEJ GIMNAZJUM INDYWIDUALNY PROGRAM ZAJĘĆ REWALIDACYJNYCH DLA UCZNIA KLASY DRUGIEJ GIMNAZJUM Uczeń klasy drugiej gimnazjum zakwalifikowany do kształcenia specjalnego ze względu na obniżenie rozwoju sprawności umysłowych

Bardziej szczegółowo

Scenariusz zajęć logopedycznych

Scenariusz zajęć logopedycznych Scenariusz zajęć logopedycznych Rodzaj terapii: logopedyczna Czas trwania zajęć: 45 min. Etap kształcenia: szkoła podstawowa Klasa: I Forma pracy: indywidualna Diagnoza logopedyczna: Dziewczynka lat 7

Bardziej szczegółowo

Jolanta Wójtowicz-Kut. Przedmiotowy System Oceniania z języka polskiego dla klas IV-VI szkoły podstawowej

Jolanta Wójtowicz-Kut. Przedmiotowy System Oceniania z języka polskiego dla klas IV-VI szkoły podstawowej Anna Zahacka Jolanta Wójtowicz-Kut Przedmiotowy System Oceniania z języka polskiego dla klas IV-VI szkoły podstawowej PRZEDMIOTOWY SYSTEM OCENIANIA Ocenianie to: integralna część procesu nauczania proces

Bardziej szczegółowo

ANALIZA GŁOSKOWA umiejętność rozkładania słów na poszczególne elementy składowe głoski, które odpowiadają fonemom (najmniejszym cząstkom języka).

ANALIZA GŁOSKOWA umiejętność rozkładania słów na poszczególne elementy składowe głoski, które odpowiadają fonemom (najmniejszym cząstkom języka). A ANALIZA I SYNTEZA ogół czynności dokonywania rozkładu całości na poszczególne elementy składowe oraz scalania tych elementów w całość. Czynności te dotyczą też procesów poznawczych, analizy i syntezy

Bardziej szczegółowo

Sprawozdanie z realizacji programu poprawy efektywności kształcenia i wychowania w klasach I-III

Sprawozdanie z realizacji programu poprawy efektywności kształcenia i wychowania w klasach I-III Sprawozdanie z realizacji programu poprawy efektywności kształcenia i wychowania w klasach I-III W roku szkolnym 2014/15 został wprowadzony do realizacji program poprawy efektywności kształcenia i wychowania.

Bardziej szczegółowo

Tell Me More v.10: nowe oblicze nauczania języków obcych. Kwiecień 2012 r.

Tell Me More v.10: nowe oblicze nauczania języków obcych. Kwiecień 2012 r. Tell Me More v.10: nowe oblicze nauczania języków obcych Kwiecień 2012 r. TELL ME MORE ogólnie Języ ki o bce d Na świecie w Europie, Azji, Północnej i Środkowej Ameryce Dystrybucja w 70 krajach. la K o

Bardziej szczegółowo

PRZEDMIOTOWY SYSTEM OCENIANIA Z JĘZYKA ANGIELSKIEGO DLA UCZNIÓW Z DYSLEKSJĄ ROZWOJOWĄ

PRZEDMIOTOWY SYSTEM OCENIANIA Z JĘZYKA ANGIELSKIEGO DLA UCZNIÓW Z DYSLEKSJĄ ROZWOJOWĄ PRZEDMIOTOWY SYSTEM OCENIANIA Z JĘZYKA ANGIELSKIEGO DLA UCZNIÓW Z DYSLEKSJĄ ROZWOJOWĄ Opracowanie: Mgr Anna Borek Mgr Barbara Jakubiec Mgr Tomasz Padyjasek Spis treści: 1. Termin dysleksja. 2. Trudności

Bardziej szczegółowo

NeuroVoice. Synteza i analiza mowy. Paweł Mrówka

NeuroVoice. Synteza i analiza mowy. Paweł Mrówka NeuroVoice Synteza i analiza mowy Paweł Mrówka pawel.mrowka@neurosoft.pl Plan prezentacji Synteza mowy - SynTalk Wprowadzenie do syntezy konkatenacyjnej Zastosowanie analizy językowej tekstu MoŜliwości

Bardziej szczegółowo

Polska Fundacja Osób Słabosłyszących. Działamy na rzecz pełnej dostępności przestrzeni publicznej dla osób słabosłyszących w Polsce

Polska Fundacja Osób Słabosłyszących. Działamy na rzecz pełnej dostępności przestrzeni publicznej dla osób słabosłyszących w Polsce Działamy na rzecz pełnej dostępności przestrzeni publicznej dla osób słabosłyszących w Polsce Jak obsługiwać klienta słabosłyszącego? Rozwiązania techniczne zwiększające dostępność jednostek publicznych

Bardziej szczegółowo

JĘZYK ANGIELSKI POZIOM PODSTAWOWY

JĘZYK ANGIELSKI POZIOM PODSTAWOWY EGZAMIN MATURALNY W ROKU SZKOLNYM 2013/2014 JĘZYK ANGIELSKI POZIOM PODSTAWOWY ROZWIĄZANIA ZADAŃ I SCHEMAT PUNKTOWANIA MAJ 2014 ZADANIA ZAMKNIĘTE Zadanie 1. Obszar standardów Rozumienie ze słuchu 1.1. 1.2.

Bardziej szczegółowo

Okulografia w badaniach percepcji napisów do programów audiowizualnych dla osób niesłyszących i niedosłyszących. wstępny opis badania

Okulografia w badaniach percepcji napisów do programów audiowizualnych dla osób niesłyszących i niedosłyszących. wstępny opis badania Okulografia w badaniach percepcji napisów do programów audiowizualnych dla osób niesłyszących i niedosłyszących wstępny opis badania Łukasz Dutka Lublin 2012 Zespół Agnieszka Szarkowska (ILS UW) Iza Krejtz

Bardziej szczegółowo

Rozkład materiału nauczania. Lekcje z komputerem. Klasa 6

Rozkład materiału nauczania. Lekcje z komputerem. Klasa 6 60 Rozkład materiału nauczania. Lekcje z komputerem. Klasa 6 2 3 4 Bezpieczne dane. Bezpieczeństwo plików BHP, bezpieczeństwo przechowywania danych, wirusy (antywirusy), portfolio, zabezpieczamy swoje

Bardziej szczegółowo

Umiejętności szkolne i ich wykorzystanie w podstawie funkcjonowania sensomotorycznego. Opracowała mgr Dorota Rudzińska-Friedel

Umiejętności szkolne i ich wykorzystanie w podstawie funkcjonowania sensomotorycznego. Opracowała mgr Dorota Rudzińska-Friedel Umiejętności szkolne i ich wykorzystanie w podstawie funkcjonowania sensomotorycznego Opracowała mgr Dorota Rudzińska-Friedel OGÓLNE Umiejętność, które wykorzystujemy we wszelkiego typu działaniach SAMOREGULACJI

Bardziej szczegółowo

Kompetencje językowe i komunikacyjne dzieci z autyzmem co oceniaćżeby dobrze pomóc?

Kompetencje językowe i komunikacyjne dzieci z autyzmem co oceniaćżeby dobrze pomóc? Kompetencje językowe i komunikacyjne dzieci z autyzmem co oceniaćżeby dobrze pomóc? Prowadzenie i opracowanie: Katarzyna Siwek Węgrów, 15.11.2010r. Autyzm a funkcjonowanie językowe Zaburzenia porozumiewania

Bardziej szczegółowo

Mowa w protetyce słuchu

Mowa w protetyce słuchu Technologie mowy 12.01.2015 Agenda Wstęp Skąd ten temat? Mowa w badaniach słuchu Mowa w dopasowaniu aparatów słuchowych metody, ocena Systemy wspomagające zrozumienie mowy w cyfrowych aparatach słuchowych

Bardziej szczegółowo

Projekt współfinansowany ze środków Unii Europejskiej w ramach Europejskiego Funduszu Społecznego

Projekt współfinansowany ze środków Unii Europejskiej w ramach Europejskiego Funduszu Społecznego Projekt współfinansowany ze środków Unii Europejskiej w ramach Europejskiego Funduszu Społecznego Harmonogram realizacji wsparcia od 0. 0. 20 r. do 5. 06. 20r. Umowa nr Działanie Podziałanie Beneficjent

Bardziej szczegółowo

Wyższa Szkoła Medyczna, Wydział Ogólnomedyczny Fizjoterapia Drugi Praktyczny. Pedagogika specjalna. mgr D. Wyrzykowska - Koda

Wyższa Szkoła Medyczna, Wydział Ogólnomedyczny Fizjoterapia Drugi Praktyczny. Pedagogika specjalna. mgr D. Wyrzykowska - Koda Nazwa jednostki prowadzącej kierunek: Nazwa kierunku: Poziom kształcenia: Profil kształcenia: Moduły wprowadzające / wymagania wstępne: Nazwa modułu (przedmiot lub grupa przedmiotów): Osoby prowadzące:

Bardziej szczegółowo

UCZEŃ ZWADĄ SŁUCHU NA TERENIE KLASY W SZKOLE OGÓLNODOSTĘPNEJ

UCZEŃ ZWADĄ SŁUCHU NA TERENIE KLASY W SZKOLE OGÓLNODOSTĘPNEJ UCZEŃ ZWADĄ SŁUCHU NA TERENIE KLASY W SZKOLE OGÓLNODOSTĘPNEJ Opracowała mgr Stanisława Hącel Publiczna Szkoła Podstawowa w Gorzowie Śl. Będąc nauczycielką nauczania zintegrowanego wielokrotnie spotkałam

Bardziej szczegółowo

PROGRAM PRACY Z UCZNIEM/UCZENNICĄ ZAJĘĆ KOREKCYJNO-KOMPENSACYJNYCH NOWA JAKOŚĆ EDUKACJI W PYSKOWICACH

PROGRAM PRACY Z UCZNIEM/UCZENNICĄ ZAJĘĆ KOREKCYJNO-KOMPENSACYJNYCH NOWA JAKOŚĆ EDUKACJI W PYSKOWICACH PROGRAM PRACY Z UCZNIEM/UCZENNICĄ ZAJĘĆ KOREKCYJNO-KOMPENSACYJNYCH NOWA JAKOŚĆ EDUKACJI W PYSKOWICACH REALIZOWANY W RAMACH PROJEKTU: WYRÓWNYWANIA SZANS EDUKACYJNYCH UCZNIÓW Z GRUP O UTRUDNIONYM DOSTĘPIE

Bardziej szczegółowo

Zastosowanie ćwiczeń metafonologicznych w terapii dziecka z trudnościami w czytaniu

Zastosowanie ćwiczeń metafonologicznych w terapii dziecka z trudnościami w czytaniu mgr Wioletta Konopka-Różanowska Zastosowanie ćwiczeń metafonologicznych w terapii dziecka z trudnościami w czytaniu Wprowadzenie Podstawowym zadaniem szkoły w okresie nauczania początkowego jest doprowadzenie

Bardziej szczegółowo

INTERWENCJA TERAPEUTYCZNA W PRZYPADKU OPÓŹNIONEGO ROZWOJU MOWY U DZIECKA W WIEKU PRZEDSZKOLNYM

INTERWENCJA TERAPEUTYCZNA W PRZYPADKU OPÓŹNIONEGO ROZWOJU MOWY U DZIECKA W WIEKU PRZEDSZKOLNYM INTERWENCJA TERAPEUTYCZNA W PRZYPADKU OPÓŹNIONEGO ROZWOJU MOWY U DZIECKA W WIEKU PRZEDSZKOLNYM OPÓŹNIONY ROZWÓJ MOWY zjawisko dotyczące wolniejszego wykształcenia się zdolności percepcyjnych lub/i ekspresyjnych

Bardziej szczegółowo

Zakład Specjalnej Edukacji Fizycznej Komunikacja niewerbalna

Zakład Specjalnej Edukacji Fizycznej Komunikacja niewerbalna Nazwa Wydziału Nazwa jednostki prowadzącej moduł Nazwa modułu kształcenia Kod modułu Język kształcenia Wydział Wychowania Fizycznego Katedra Teorii i Metodyki Wychowania Fizycznego Zakład Specjalnej Edukacji

Bardziej szczegółowo

www.prototo.pl MATERIAŁY Z KURSU KWALIFIKACYJNEGO

www.prototo.pl MATERIAŁY Z KURSU KWALIFIKACYJNEGO Wszystkie materiały tworzone i przekazywane przez Wykładowców NPDN PROTOTO są chronione prawem autorskim i przeznaczone wyłącznie do użytku prywatnego. MATERIAŁY Z KURSU KWALIFIKACYJNEGO www.prototo.pl

Bardziej szczegółowo

PRZEDMIOTOWY SYSTEM OCENIANIA Z JĘZYKA ANGIELSKIEGO W KLASACH I-III W SZKOLE PODSTAWOWEJ NR 6 IM. WŁADYSŁAWA BRONIEWSKIEGO W ZIELONEJ GÓRZE

PRZEDMIOTOWY SYSTEM OCENIANIA Z JĘZYKA ANGIELSKIEGO W KLASACH I-III W SZKOLE PODSTAWOWEJ NR 6 IM. WŁADYSŁAWA BRONIEWSKIEGO W ZIELONEJ GÓRZE PRZEDMIOTOWY SYSTEM OCENIANIA Z JĘZYKA ANGIELSKIEGO W KLASACH I-III W SZKOLE PODSTAWOWEJ NR 6 IM. WŁADYSŁAWA BRONIEWSKIEGO W ZIELONEJ GÓRZE Opracowała: Anna Ropicka Danuta Walicht-Wiśniewska 20.09.2013r.

Bardziej szczegółowo

Referat: Krytyczne czytanie w polonistycznej edukacji wczesnoszkolnej

Referat: Krytyczne czytanie w polonistycznej edukacji wczesnoszkolnej Propozycje zintegrowanych programów edukacji zatwierdzone przez Ministra Edukacji Narodowej do użytku szkolnego odpowiadają założeniom uprzednio opracowanej przez MEN Podstawie programowej kształcenia

Bardziej szczegółowo

Techniki animacji komputerowej

Techniki animacji komputerowej Techniki animacji komputerowej 1 Animacja filmowa Pojęcie animacji pochodzi od ożywiania i ruchu. Animować oznacza dawać czemuś życie. Słowem animacja określa się czasami film animowany jako taki. Animacja

Bardziej szczegółowo

kształcenie świadomości fonologicznej u dzieci 6-letnich; podnoszenie sprawności artykulacyjnej;

kształcenie świadomości fonologicznej u dzieci 6-letnich; podnoszenie sprawności artykulacyjnej; I. Wstęp Jednym z podstawowych zadań oddziaływania dydaktycznego wobec uczniów klasy 0 jest przygotowanie ich do opanowania umiejętności czytania i pisania. Istota tych procesów związana jest z przetwarzaniem

Bardziej szczegółowo

SŁOWNICTWO I GRAMATYKA

SŁOWNICTWO I GRAMATYKA Wymagania edukacyjne z Języka angielskiego dla klasy III d 1 SŁOWNICTWO I GRAMATYKA -uczeń swobodnie operuje strukturami gramatycznymi określonymi w programie nauczania oraz zna niektóre wykraczające poza

Bardziej szczegółowo

DLA UCZNIÓW GIMNAZJUM I SZKÓŁ PONADGIMNAZJALNYCH

DLA UCZNIÓW GIMNAZJUM I SZKÓŁ PONADGIMNAZJALNYCH DLA UCZNIÓW GIMNAZJUM I SZKÓŁ PONADGIMNAZJALNYCH TERAPIA PEDAGOGICZNA Uczniowie gimnazjów z trudnościami w czytaniu i pisaniu (diagnoza dysleksja rozwojowa) - usprawnianie funkcji percepcyjnych; - utrwalanie

Bardziej szczegółowo

OFERTA KURSU JĘZYKA ANGIELSKIEGO

OFERTA KURSU JĘZYKA ANGIELSKIEGO OFERTA KURSU JĘZYKA ANGIELSKIEGO Szanowni Państwo, pragniemy poinformować, ze mieszkańcy Augustowa będą mogli uczestniczyć w DARMOWYCH KURSACH JĘZYKA ANGIELSKIEGO, dzięki środkom uzyskanym z KFS (KRAJOWEGO

Bardziej szczegółowo

Eduterapeutica Logopedia do pracy z dziećmi wykazującymi zaburzenia rozwoju mowy

Eduterapeutica Logopedia do pracy z dziećmi wykazującymi zaburzenia rozwoju mowy Badania m.in. gotowości szkolnej sześciolatków* wskazują na potrzebę udzielania intensywnej pomocy logopedycznej około 60% dzieci. To ogromne wyzwanie dla terapeutów. Prawidłowy rozwój mowy dziecka jest

Bardziej szczegółowo

Przedmiotowy system oceniania język angielski Zespół Szkół w Myśliwcu - gimnazjum

Przedmiotowy system oceniania język angielski Zespół Szkół w Myśliwcu - gimnazjum Przedmiotowy system oceniania język angielski Zespół Szkół w Myśliwcu - gimnazjum 1. Oceniane formy aktywności Praca klasowa Odpowiedź ustna Sprawdzian Aktywność Referat Projekt Udział w konkursie przedmiotowym

Bardziej szczegółowo

Innowacja pedagogiczna w nauczaniu języka angielskiego. w wersji rozszerzonej na poziomie gimnazjum

Innowacja pedagogiczna w nauczaniu języka angielskiego. w wersji rozszerzonej na poziomie gimnazjum Innowacja pedagogiczna w nauczaniu języka angielskiego w wersji rozszerzonej na poziomie gimnazjum 1) Tytuł innowacji: ENGLISH the way to success. 2) Rodzaj innowacji: Programowa 3) Miejsce realizacji:

Bardziej szczegółowo

SYLABUS. DOTYCZY CYKLU KSZTAŁCENIA 2015-2018 (skrajne daty) Podstawy języka migowego

SYLABUS. DOTYCZY CYKLU KSZTAŁCENIA 2015-2018 (skrajne daty) Podstawy języka migowego SYLABUS DOTYCZY CYKLU KSZTAŁCENIA 2015-2018 (skrajne daty) 1.1. PODSTAWOWE INFORMACJE O PRZEDMIOCIE/MODULE Nazwa przedmiotu/ modułu Podstawy języka migowego Kod przedmiotu/ modułu* Wydział (nazwa jednostki

Bardziej szczegółowo

Dlaczego logopedzi boją się jąkania? Analiza lingwistyczno-terapeutyczna zjawiska. dr Anna Walencik-Topiłko

Dlaczego logopedzi boją się jąkania? Analiza lingwistyczno-terapeutyczna zjawiska. dr Anna Walencik-Topiłko Dlaczego logopedzi boją się jąkania? Analiza lingwistyczno-terapeutyczna zjawiska dr Anna Walencik-Topiłko adiunkt w Katedrze Logopedii Uniwersytetu Gdańskiego; językoznawca, neurologopeda, terapeuta głosowy,

Bardziej szczegółowo

REGULAMIN OCENIANIA UCZNIÓW KLAS I-III SP nr 36 W POZNANIU Z JĘZYKA ANGIELSKIEGO.

REGULAMIN OCENIANIA UCZNIÓW KLAS I-III SP nr 36 W POZNANIU Z JĘZYKA ANGIELSKIEGO. REGULAMIN OCENIANIA UCZNIÓW KLAS I-III SP nr 36 W POZNANIU Z JĘZYKA ANGIELSKIEGO. 1. W klasach I-III uczniowie są oceniani w sposób opisowy uwzględniający rozwój indywidualny ucznia i jest dostosowana

Bardziej szczegółowo

Wymagania edukacyjne JĘZYK FRANCUSKI- klasy I-III gimnazjum

Wymagania edukacyjne JĘZYK FRANCUSKI- klasy I-III gimnazjum Wymagania edukacyjne JĘZYK FRANCUSKI- klasy I-III gimnazjum PODSTAWOWE ZASADY OCENIANIA 1. Każdy uczeń jest oceniany zgodnie z zasadami sprawiedliwości. 2. Ocenie podlegają wszystkie formy aktywności ucznia.

Bardziej szczegółowo

Program Logopedia. - opis szczegółowy. Szereg ciszący.

Program Logopedia. - opis szczegółowy. Szereg ciszący. Program Logopedia - opis szczegółowy Pakiet LOGOPEDIA daje możliwość ciągłego monitorowania terapii, pozwala na bieżącą analizę stopnia zaburzenia płynności mowy i zindywidualizowanie procesu terapeutycznego.

Bardziej szczegółowo

OPIS PRZEDMIOTU / MODUŁU KSZTAŁCENIA (SYLABUS)

OPIS PRZEDMIOTU / MODUŁU KSZTAŁCENIA (SYLABUS) OPIS PRZEDMIOTU / MODUŁU KSZTAŁCENIA (SYLABUS) 1. Nazwa przedmiotu / modułu w języku polskim Rehabilitacja osób z niepełnosprawnością intelektualną i zaburzeniami sensorycznymi 2. Nazwa przedmiotu / modułu

Bardziej szczegółowo

Program zajęć rewalidacyjnych dla ucznia klasy V z niepełnosprawnością intelektualną w stopniu lekkim

Program zajęć rewalidacyjnych dla ucznia klasy V z niepełnosprawnością intelektualną w stopniu lekkim Program zajęć rewalidacyjnych dla ucznia klasy V z niepełnosprawnością intelektualną w stopniu lekkim Indywidualny program rewalidacji został opracowany dla ucznia klasy piątej szkoły podstawowej na podstawie

Bardziej szczegółowo

Inteligentne Multimedialne Systemy Uczące

Inteligentne Multimedialne Systemy Uczące Działanie realizowane w ramach projektu Absolwent informatyki lub matematyki specjalistą na rynku pracy Matematyka i informatyka może i trudne, ale nie nudne Inteligentne Multimedialne Systemy Uczące dr

Bardziej szczegółowo

Innowacyjne programy nauczania szansą na awans edukacyjny

Innowacyjne programy nauczania szansą na awans edukacyjny Projekt współfinansowany przez Unię Europejską w ramach Europejskiego Funduszu Społecznego CZŁOWIEK - NAJLEPSZA INWESTYCJA SignWriting Broszura informacyjna na temat projektu: Innowacyjne programy nauczania

Bardziej szczegółowo

SPOSOBY ZDOBYWANIA UMIEJĘTNOŚCI JĘZYKOWYCH W KLASACH POCZĄTKOWYCH

SPOSOBY ZDOBYWANIA UMIEJĘTNOŚCI JĘZYKOWYCH W KLASACH POCZĄTKOWYCH FUNKCJE JĘZYKA POLSKIEGO 1. poznawczo znaczeniowa dzięki niej możemy nazywać rzeczy, fakty, zjawiska 2. komunikatywna informacyjna dzięki niej możemy porozumiewać się z drugim człowiekiem oraz odbierać

Bardziej szczegółowo

OFERTA KURSÓW JĘZYKA MIGOWEGO. www.jezykmigowy.org.pl

OFERTA KURSÓW JĘZYKA MIGOWEGO. www.jezykmigowy.org.pl OFERTA KURSÓW JĘZYKA MIGOWEGO www.jezykmigowy.org.pl Zgodnie z dyrektywą Rezolucji Parlamentu Europejskiego z dnia 17 czerwca 1988 r. język migowy ma być językiem urzędowym w krajach Unii Europejskiej.

Bardziej szczegółowo

Poruszamy się zwinnie w gąszczu terminów językoznawczych. Charakterystyka języka mówionego i pisanego

Poruszamy się zwinnie w gąszczu terminów językoznawczych. Charakterystyka języka mówionego i pisanego Poruszamy się zwinnie w gąszczu terminów językoznawczych. Charakterystyka języka mówionego i pisanego 1. Cele lekcji a) Wiadomości Uczeń: wie, czym charakteryzuje się język pisany, wie, czym charakteryzuje

Bardziej szczegółowo

Przedmiotowy system oceniania język angielski klasy I III

Przedmiotowy system oceniania język angielski klasy I III Przedmiotowy system oceniania język angielski klasy I III Szkoła Podstawowa nr 12 im. Mariana Batki w Łodzi 1. Kryteria oceniania z języka angielskiego zostały opracowane zgodnie ze Statutem Szkoły oraz

Bardziej szczegółowo

Gimnazjum nr 1 im. Stanisława Wyspiańskiego w Lubaniu

Gimnazjum nr 1 im. Stanisława Wyspiańskiego w Lubaniu Gimnazjum nr 1 im. Stanisława Wyspiańskiego w Lubaniu Indywidualny Program Edukacyjno -Terapeutyczny Imię i nazwisko ucznia: Klasa. Data i miejsce urodzenia:. Wychowawca.. Indywidualny Program Edukacyjno

Bardziej szczegółowo

PRZEDMIOTOWE ZASADY OCENIANIA Z JĘZYKA ANGIELSKIEGO

PRZEDMIOTOWE ZASADY OCENIANIA Z JĘZYKA ANGIELSKIEGO Założenia ogólne PZO PRZEDMIOTOWE ZASADY OCENIANIA Z JĘZYKA ANGIELSKIEGO w GIMNAZJUM 24 oceny odpowiadające poszczególnym poziomom oraz wymagania na poszczególne oceny, sposoby oceniania i techniki kontroli,

Bardziej szczegółowo

OPIS PRZEDMIOTU / MODUŁU KSZTAŁCENIA (SYLABUS) 1. Nazwa przedmiotu / modułu w języku polskim

OPIS PRZEDMIOTU / MODUŁU KSZTAŁCENIA (SYLABUS) 1. Nazwa przedmiotu / modułu w języku polskim OPIS PRZEDMIOTU / MODUŁU KSZTAŁCENIA (SYLABUS) 1. Nazwa przedmiotu / modułu w języku polskim Wspomaganie rozwoju dziecka niesłyszącego i słabosłyszącego 2. Nazwa przedmiotu / modułu w języku angielskim

Bardziej szczegółowo

PROGRAM ZAJĘĆ REWALIDACYJNO - WYCOWAWCZYCH

PROGRAM ZAJĘĆ REWALIDACYJNO - WYCOWAWCZYCH PROGRAM ZAJĘĆ REWALIDACYJNO - WYCOWAWCZYCH Program rewalidacyjno wychowawczy wzór opracowała pedagog PPP w Rabce Zdroju i wykorzystywała do CELÓW SZKOLENIOWYCH - zajęć warsztatowych z nauczycielami - przy

Bardziej szczegółowo

Przedmiotowy System Oceniania z języka angielskiego w klasach I - III Szkoły Podstawowej w Zespole Szkół w Lipnicy Murowanej w roku szkolnym 2012/1013

Przedmiotowy System Oceniania z języka angielskiego w klasach I - III Szkoły Podstawowej w Zespole Szkół w Lipnicy Murowanej w roku szkolnym 2012/1013 Przedmiotowy System Oceniania z języka angielskiego w klasach I - III Szkoły Podstawowej w Zespole Szkół w Lipnicy Murowanej w roku szkolnym 2012/1013 N auczyciel: m gr A nna Kądziołka PSO został stworzony

Bardziej szczegółowo

Wymagania edukacyjne na poszczególne oceny dla uczniów klas 1 3.

Wymagania edukacyjne na poszczególne oceny dla uczniów klas 1 3. Wymagania edukacyjne na poszczególne oceny dla uczniów klas 1 3. KLASA I W klasach I na ocenę celującą uczeń powinien: - pracować systematycznie oraz z dużym zaangażowaniem na każdej lekcji i w domu, -

Bardziej szczegółowo

SYLABUS. DOTYCZY CYKLU KSZTAŁCENIA 2015-2018 (skrajne daty) Podstawy języka migowego

SYLABUS. DOTYCZY CYKLU KSZTAŁCENIA 2015-2018 (skrajne daty) Podstawy języka migowego SYLABUS DOTYCZY CYKLU KSZTAŁCENIA 2015-2018 (skrajne daty) 1.1. PODSTAWOWE INFORMACJE O PRZEDMIOCIE/MODULE Nazwa przedmiotu/ modułu Podstawy języka migowego Kod przedmiotu/ modułu* Wydział (nazwa jednostki

Bardziej szczegółowo

Wiadomości wstępne dotyczące języka migowego.

Wiadomości wstępne dotyczące języka migowego. 27.01.2009r. Wiadomości wstępne dotyczące języka migowego. Czym jest język migowy? Ludzie niesłyszący, z racji niemożności korzystania ze zmysłu słuchu w komunikowaniu się, stworzyli nowy, wizualny, oparty

Bardziej szczegółowo

Sprawozdanie z realizacji projektu

Sprawozdanie z realizacji projektu Sprawozdanie z realizacji projektu Indywidualizacja nauczania w klasach I-III SP w Gminie Cisna realizowanym w ramach Programu Operacyjnego Kapitał Ludzki Priorytet IX Rozwój wykształcenia i kompetencji

Bardziej szczegółowo

Jak usprawniać wymowę dziecka dwujęzycznego

Jak usprawniać wymowę dziecka dwujęzycznego Jak usprawniać wymowę dziecka dwujęzycznego Anna GUZY (Uniwersytet Śląski w Katowicach) anna.guzy@us.edu.pl Od diagnozy do terapii.. Ocena stopnia znajomości języka (ocena percepcji mowy). Przykładowe

Bardziej szczegółowo

Szkoła Podstawowa nr 16 im. Powstańców Wielkopolskich 1918-19 w Kaliszu

Szkoła Podstawowa nr 16 im. Powstańców Wielkopolskich 1918-19 w Kaliszu Szkoła Podstawowa nr 16 im. Powstańców Wielkopolskich 1918-19 w Kaliszu PRZEDMIOTOWY SYSTEM OCENIANIA Z JĘZYKA ANGIELSKIEGO W NAUCZANIU ZINTEGROWANYM zatwierdzony na posiedzeniu Rady Pedagogicznej 29 września

Bardziej szczegółowo

ROLA SŁUCHU FONEMATYCZNEGO

ROLA SŁUCHU FONEMATYCZNEGO ROLA SŁUCHU FONEMATYCZNEGO Od dawna było wiadomo, że to nie słowo stanowi punkt startowy dla nabywania mowy i języka, ale umiejętność różnicowania słuchowego przez niemowlę (Grimm 1995) Słuch fonematyczny

Bardziej szczegółowo

Księgarnia PWN: Deborah Deutsch Smith - Pedagogika specjalna. T. 2. Spis treści

Księgarnia PWN: Deborah Deutsch Smith - Pedagogika specjalna. T. 2. Spis treści Księgarnia PWN: Deborah Deutsch Smith - Pedagogika specjalna. T. 2 Spis treści Rozdział 1. Niepełnosprawności fizyczno-ruchowe oraz specjalne potrzeby zdrowotne...........................................................

Bardziej szczegółowo

Kryteria ocen - język angielski klasa III. Podręcznik: English Adventure -3

Kryteria ocen - język angielski klasa III. Podręcznik: English Adventure -3 Kryteria ocen - język angielski klasa III Podręcznik: English Adventure -3 Hello! Bardzo dobry U. zna tematykę podręcznika English Adventure do kl.3, zna i śpiewa piosenkę -Alfabet, u. rozumie 5 polecenia

Bardziej szczegółowo

Program psychostymulacji dzieci wieku przedszkolnym z deficytami i zaburzeniami rozwoju

Program psychostymulacji dzieci wieku przedszkolnym z deficytami i zaburzeniami rozwoju Anna Franczyk, Program psychostymulacji dzieci wieku przedszkolnym z deficytami i zaburzeniami rozwoju Ćwiczenia i zabawy do wykorzystania w pracy dydaktyczno- -terapeutycznej dla nauczycieli i terapeutów

Bardziej szczegółowo

Ćwiczenia rozwijające umiejętności językowe. Raport Dyrektoriatu Generalnego Edukacji i Kultury Komisji Europejskiej

Ćwiczenia rozwijające umiejętności językowe. Raport Dyrektoriatu Generalnego Edukacji i Kultury Komisji Europejskiej Ćwiczenia rozwijające umiejętności językowe Raport Dyrektoriatu Generalnego Edukacji i Kultury Komisji Europejskiej Nauczanie języków obcych wsród najmłodszych obywateli WNIOSEK Nauczyciele nie powinni

Bardziej szczegółowo

Przedmiotowy System Oceniania (PSO)

Przedmiotowy System Oceniania (PSO) Przedmiotowy System Oceniania (PSO) dla programu nauczania języka niemieckiego w klasach 1 3 gimnazjum w oparciu o podręcznik Kompass 2 neu. Przedmiotowy system oceniania z języka niemieckiego dla klasy

Bardziej szczegółowo

PRZEDMIOTOWY SYSTEM OCENIANIA Z JĘZYKA ANGIELSKIEGO KLASY I-III

PRZEDMIOTOWY SYSTEM OCENIANIA Z JĘZYKA ANGIELSKIEGO KLASY I-III PRZEDMIOTOWY SYSTEM OCENIANIA Z JĘZYKA ANGIELSKIEGO KLASY I-III 1 I. Cele nauczania przedmiotu Nadrzędnym celem nauczania w klasach 1-3 jest opanowanie przez uczniów podstaw języka angielskiego w stopniu

Bardziej szczegółowo

MIESIĘCZNE SPRAWOZDANIE. z realizacji projektu w Szkole Podstawowej im. Błogosławionego Jana Pawła II w Łapszach Wyżnych

MIESIĘCZNE SPRAWOZDANIE. z realizacji projektu w Szkole Podstawowej im. Błogosławionego Jana Pawła II w Łapszach Wyżnych MIESIĘCZNE SPRAWOZDANIE z realizacji w Szkole Podstawowej im. Błogosławionego Jana Pawła II w Łapszach Wyżnych za okres 01 listopada 2012 do 30 listopada 2012r Nazwa beneficjenta:gmina Łapsze Niżne, ul

Bardziej szczegółowo

SYSTEM OCENIANIA W KLASACH 4 6. Język angielski

SYSTEM OCENIANIA W KLASACH 4 6. Język angielski SYSTEM OCENIANIA W KLASACH 4 6 Język angielski Nauczanie języka angielskiego II etap edukacyjny w Szkole Podstawowej nr 2 w Twardogórze odbywa się wg programu DKW -404-59/99 dla podręczników Project 2,

Bardziej szczegółowo

Kryteria ocen - język angielski klasa III. Podręcznik: English Adventure -3

Kryteria ocen - język angielski klasa III. Podręcznik: English Adventure -3 Kryteria ocen - język angielski klasa III Podręcznik: English Adventure - Ocena Hello! U. zna tematykę podręcznika English Adventure do kl., zna i śpiewa piosenkę -Alfabet, u. rozumie polecenia wydawane

Bardziej szczegółowo

NAUCZANIE ORTOGRAFII KLASACH I - III

NAUCZANIE ORTOGRAFII KLASACH I - III NAUCZANIE ORTOGRAFII KLASACH I - III Podstawową umiejętnością w wieku wczesnoszkolnym jest umiejętność czytania i pisania. Podczas nauki pisania bardzo ważne jest, aby oprócz prawidłowego kreślenia znaków

Bardziej szczegółowo

KSIĘGA RYMOWANEK DO ĆWICZEŃ LOGOPEDYCZNYCH PRZEWODNIK DLA LOGOPEDÓW I NAUCZYCIELI

KSIĘGA RYMOWANEK DO ĆWICZEŃ LOGOPEDYCZNYCH PRZEWODNIK DLA LOGOPEDÓW I NAUCZYCIELI Teresa Bogdańska Grażyna Maria Olszewska KSIĘGA RYMOWANEK DO ĆWICZEŃ LOGOPEDYCZNYCH PRZEWODNIK DLA LOGOPEDÓW I NAUCZYCIELI Przeczytaj fragment. To systematyczny przegląd ćwiczeń wymowy wszystkich głosek

Bardziej szczegółowo

Analiza sygnału mowy pod kątem rozpoznania mówcy chorego. Anna Kosiek, Dominik Fert

Analiza sygnału mowy pod kątem rozpoznania mówcy chorego. Anna Kosiek, Dominik Fert Analiza sygnału mowy pod kątem rozpoznania mówcy chorego Anna Kosiek, Dominik Fert Wstęp: Analiza sygnału akustycznego była wykorzystywana w medycynie jeszcze przed wykorzystaniem jej w technice. Sygnał

Bardziej szczegółowo

DRODZY RODZICE! Znajdźcie czas! Słuchajcie z uwagą opowieści Dziecka, tak jak chcielibyście, Aby ono słuchało Was!!!

DRODZY RODZICE! Znajdźcie czas! Słuchajcie z uwagą opowieści Dziecka, tak jak chcielibyście, Aby ono słuchało Was!!! DRODZY RODZICE! Znajdźcie czas! Słuchajcie z uwagą opowieści Dziecka, tak jak chcielibyście, Aby ono słuchało Was!!! Mowa jest zwierciadłem duszy człowieka i trzeba o nią dbać... Prawidłowe kształtowanie

Bardziej szczegółowo

KOMUNIKACJA SPOŁECZNA

KOMUNIKACJA SPOŁECZNA KOMUNIKACJA SPOŁECZNA Cel szkolenia: Komunikacja społeczna jest podstawą dla wielu innych umiejętności: zarządzania, przewodzenia, efektywnej pracy w zespole, a można jej się nauczyć jedynie w praktyce

Bardziej szczegółowo

PRZEDMIOTOWY SYSTEM OCENIANIA Z JĘZYKA ANGIELSKIEGO W SPOŁECZNYM GIMNAZJUM ORAZ SPOŁECZNEJ SZKOŁY PODSTAWOWEJ STO W Ciechanowie

PRZEDMIOTOWY SYSTEM OCENIANIA Z JĘZYKA ANGIELSKIEGO W SPOŁECZNYM GIMNAZJUM ORAZ SPOŁECZNEJ SZKOŁY PODSTAWOWEJ STO W Ciechanowie PRZEDMIOTOWY SYSTEM OCENIANIA Z JĘZYKA ANGIELSKIEGO W SPOŁECZNYM GIMNAZJUM ORAZ SPOŁECZNEJ SZKOŁY PODSTAWOWEJ STO W Ciechanowie I. Kontrakt z uczniami: 1. Każdy uczeń jest oceniany zgodnie z zasadami sprawiedliwości.

Bardziej szczegółowo

Scenariusz zajęć nr 8

Scenariusz zajęć nr 8 Opracowała: Anna Jędrasik Blok tematyczny: W szkole tydzień 3 Scenariusz zajęć nr 8 Temat dnia: L jak lalka -wprowadzenie litery L,l. I. Czas realizacji: dwie jednostki lekcyjne. II. Czynności przedlekcyjne:

Bardziej szczegółowo

Etyczny kontekst wykluczania trudnych przypadków z postępowania diagnostycznego na przykładzie dysleksji rozwojowej.

Etyczny kontekst wykluczania trudnych przypadków z postępowania diagnostycznego na przykładzie dysleksji rozwojowej. Etyczny kontekst wykluczania trudnych przypadków z postępowania diagnostycznego na przykładzie dysleksji rozwojowej. Dr Dorota Bednarek Katedra Neurorehabilitacji SWPS, Warszawa Kodeks Etyczno -Zawodowy

Bardziej szczegółowo

Centralne zaburzenia przetwarzania słuchowego to problemy ze słyszeniem części dźwięków mimo poprawnego słuchu. Są one spowodowane uszkodzeniem

Centralne zaburzenia przetwarzania słuchowego to problemy ze słyszeniem części dźwięków mimo poprawnego słuchu. Są one spowodowane uszkodzeniem Centralne zaburzenia przetwarzania słuchowego to problemy ze słyszeniem części dźwięków mimo poprawnego słuchu. Są one spowodowane uszkodzeniem centralnej nerwowej - części układu słuchowego. Rola dźwięku

Bardziej szczegółowo

PROGRAM ZAJĘĆ DYDAKTYCZNO- WYRÓWNAWCZYCH Z JĘZYKA POLSKIEGO I JĘZYKA ANGIELSKIEGO W KL. V I VI SZKOŁY PODSTAWOWEJ

PROGRAM ZAJĘĆ DYDAKTYCZNO- WYRÓWNAWCZYCH Z JĘZYKA POLSKIEGO I JĘZYKA ANGIELSKIEGO W KL. V I VI SZKOŁY PODSTAWOWEJ PROGRAM ZAJĘĆ DYDAKTYCZNO- WYRÓWNAWCZYCH Z JĘZYKA POLSKIEGO I JĘZYKA ANGIELSKIEGO W KL. V I VI SZKOŁY PODSTAWOWEJ R. SZK. 2013/2014 Opracowała i realizuje Aneta Topczewska nauczyciel języka angielskiego

Bardziej szczegółowo

Uczenie się języka obcego przez dzieci Monika Madej

Uczenie się języka obcego przez dzieci Monika Madej Uczenie się języka obcego przez dzieci Monika Madej Plan prezentacji pytania: - Jak dzieci uczą się języka obcego? - Jak rodzic może uczyć języka obcego swoje dziecko? - Jak sprawić, aby dziecko polubiło

Bardziej szczegółowo

Ochrona Środowiska I stopień

Ochrona Środowiska I stopień Załącznik nr 4 do Uchwały nr 49/2015 Senatu UKSW z dnia 23 kwietnia 2015 r. Ochrona Środowiska I stopień Dokumentacja dotycząca opisu efektów kształcenia dla programu kształcenia dla kierunku Ochrona Środowiska

Bardziej szczegółowo