Del español al hispanismo: Docencia e investigación

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "Del español al hispanismo: Docencia e investigación"

Transkrypt

1

2

3 Del español al hispanismo: Docencia e investigación

4 Philologica Wratislaviensia: Studia Iberica et Latinomericana Editores: Zdzisław Wąsik et Małgorzata Kolankowska Curator: Piotr Sawicki CONSILIUM EDITORIUM Juan Carlos Cruz Suárez (Aarhus) Gaspar Garrote Bernal (Málaga) José Luis González Esteban (Elche) José Mateo Martínez (Alicante) Fernando Navarro Domínguez (Alicante) Agata Orzeszek (Barcelona) Jacek Perlin (Warszawa) Bogdan Piotrowski (Bogotá) Jacek Pleciński (Wrocław) Barbara Stawicka-Pirecka (Poznań) Francisco Torres Monreal (Murcia) Eugeniusz Ucherek (Wrocław) Vol. I PHILOLOGICAL SCHOOL OF HIGHER EDUCATION IN WROCŁAW PUBLISHING

5 Zdzisław Wąsik Małgorzata Kolankowska (eds.) Del español al hispanismo: Docencia e investigación WYDAWNICTWO WYŻSZEJ SZKOŁY FILOLOGICZNEJ WE WROCŁAWIU

6 Niniejszy tom recenzowany w oparciu o zasadę opinii niejawnej redakcji i członków komitetu doradczego został wydany nakładem środków finansowych Wyższej Szkoły Filologicznej we Wrocławiu. STRESZCZENIE. Zdzisław Wąsik, Małgorzata Kolankowska (eds.) 2012: Del español al hispanismo: Docencia e investigación. Wrocław: Philological School of Higher Education in Wrocław Publishing (Philologica Wratislaviensia: Studia Iberica et Latinoamericana. Vol. I. Editores: Zdzisław Wąsik, Małgorzata Kolankowska). 251 pp. ISBN SŁOWA KLUCZOWE: historia Hiszpanii, hiszpańskie imperium kolonialne, Ameryka Łacińska, tożsamość narodowa, relacje polsko-hiszpańskie, językoznawstwo hiszpańskie, nauczanie języka hiszpańskiego ZDZISŁAW WĄSIK, rektor, profesor zwyczajny i kierownik Katedry Lingwistyki Semiotycznej i Komunikologii w Wyższej Szkole Filologicznej we Wrocławiu; profesor zwyczajny w Uniwersytecie im. Adama Mickiewicza w Poznaniu i profesor wizytujący w Karkonoskiej Państwowej Szkole Wyższej w Jeleniej Górze; członek rzeczywisty i dyrektor regionalnego biura koordynatorów Europy w Międzynarodowym Instytucie Komunikologii w Waszyngtonie MAŁGORZATA KOLANKOWSKA, latynoamerykanistka specjalizująca się w problematyce mediów, wykładowca i koordynatorka programów nauczania studiów hispanistycznych w Katedrze Neofilologii Wyższej Szkoły Filologicznej we Wrocławiu Copyright by Wyższa Szkoła Filologiczna we Wrocławiu, Wrocław 2012 Skład, łamanie i opracowanie tekstu: Zdzisław Wąsik Korekta wydawnicza: Sylwia Rudzińska, Barbara Woldan Korekta językowa: Miguel Ángel Cruzado Aquino Projekt okładki: Piotr Czekajło ISBN WYŻSZA SZKOŁA FILOLOGICZNA WE WROCŁAWIU ul. Sienkiewicza 32, Wrocław tel , fax , Wydanie I. Nakład 200 egz. Ark. wyd. 15,69

7 Contenido JIŘÍ CHALUPA En busca de los tiempos perdidos. El carlismo y su lugar en la historia contemporánea de España (Apuntes interpretativos) FILIP KUBIACZYK Między kolonizowaniem a byciem kolonizowanym. Hiszpania i Polska w perspektywie postkolonialnej ANNA RZEPKA Filipiny w świetle rękopisów ze zbioru berlińskiego przechowywanego w Bibliotece Jagiellońskiej w Krakowie AGNIESZKA GWIAZDOWSKA Związki porównawcze z komponentem zoonimicznym w języku polskim i hiszpańskim. Rola frazeologii w dydaktyce języków obcych ÁGATA CÁCERES SZTORC Respuestas sobre la realidad latinoamericana a través de su historia GASPAR GARROTE BERNAL El Cántico espiritual, poema ovidianista MAKSYMILIAN DROZDOWICZ Las conexiones literarias entre España y Paraguay AMÁN ROSALES RODRÍGUEZ Colonialismo y modernidad: El legado hispánico y su impacto latinoamericano según Octavio Paz RICARDO HERNÁNDEZ DELVAL Roberto Bolaño y el canon DANUTA KUCAŁA Temas de España e Hispanoamérica en la prensa polaca contemporánea. Medios lingüísticos en su presentación

8 6 Contenido KAMILA BIELAK-SZCZOTKA Misión, visión y valores de las universidades españolas desde el punto de vista lingüístico IWONA IGNASIAK-SKUROWSKA Acerca de la fragilidad La cuestión de la identidad en Crónica de desamor de Rosa Montero JANA VESELÁ Los contenidos elearning en la enseñanza del español a nivel universitario MAŁGORZATA SPYCHAŁA La importancia de la competencia intercultural en la interpretación de diferencias culturales en la enseñanza de ELE MIGUEL ÁNGEL CRUZADO AQUINO Problemas de la enseñanza de los tiempos de indicativo a hablantes de polaco MIGUEL ÁNGEL CRUZADO AQUINO Comparaciones estereotipadas en español y sus equivalentes en polaco ALEKSANDER WIATER Rozwijanie kompetencji interkulturowej na przykładzie wybranych podręczników do nauki języka hiszpańskiego ANNA LEDWINA Poetyckość, sensualizm i malarskość prozy Sidonie-Gabrielle Colette RUBÉN DARÍO TORRES KUMBRÍAN, JUAN DE DIOS IZQUIERDO COLLADO Modelo de cambio socioeconómico estructural inclusivo para América Latina...241

9 JIŘÍ CHALUPA UNIVERZITA PALACKÉHO V OLOMOUCI En busca de los tiempos perdidos. El carlismo y su lugar en la historia contemporánea de España (Apuntes interpretativos) Nada es tan semejante a un alzamiento de españoles revolucionarios, como un alzamiento de españoles reaccionarios. Benito Pérez Galdós (Brenan 1994: 340) Carlismo o antiliberalismo? Por más que un hombre de ciencia de nuestra época posmoderna pueda abrigar ciertas dudas acerca de la obsesión de los empedernidos buscadores de definiciones, cabe explicar al menos brevemente y sin pretensión de barajar fórmulas exactas y definitivas qué es lo que entendemos por el carlismo. Raymond Carr, el decano de los hispanistas anglosajones, veía en el carlismo una forma clásica de contrarrevolución. Otro historiador británico, Martin Blinkhorn, opinaba que se trataba de un movimiento legitimista de masas sin equivalentes estrictos en el extranjero y tildaba el carlismo de una de las curiosidades de la historia europea contemporánea 1. Jordi Canal afirma que se trata de un movimiento sociopolítico de carácter antiliberal y contrarrevolucionario, nacido a finales del Ancien Régime 2. Jaume Vicens habla de un 1 La polémica acerca de la singularidad del carlismo en el contexto de la historia europea es ferviente y parece que no tendrá ningún desenlace definitivo ya que los argumentos de los dos grupos opuestos tienen mucha validez. Unos opinan que el carlismo pensando en sus características ideológicas, en sus objetivos políticos, en su acento puesto en la cuestión dinástica y al mismo tiempo en la restauración de una monarquía absolutista es un típico legitimismo tradicionalista de la derecha ultraconservadora y no ven grandes diferencias entre los carlistas y, p. ej., los miguelistas portugueses o los legitimistas borbónicos en Francia. Otros insisten en que la diferencia sustancial radica en la extraordinaria longevidad del carlismo, casi dos siglos de luchas intensas, y en la inmensa fuerza de la huella que ha dejado en la historia contemporánea de España. Para más detalles véase por ejemplo Chalupa 2008: Estas citas las encontramos en el prólogo al libro de Jordi Canal (Canal 2000: 9 27) donde el autor ofrece un brillante resumen de las posibles interpretaciones ideológicas del carlismo. PHILOLOGICA WRATISLAVIENSIA: STUDIA IBERICA ET LATINOAMERICANA I

10 8 Jiří Chalupa movimiento armado del catolicismo español, intransigente frente a cualquier novedad espiritual la versión política de una espiritualidad tradicionalista, en un país económicamente pobre, técnicamente atrasado y socialmente conservador (Aróstegui, Canal, Calleja 2003: 143). Analizándolo en un contexto histórico más amplio, el carlismo es probablemente alguna especie de reacción de la legendaria España vieja a los retos y desafíos de los nuevos tiempos, representados sobre todo por el liberalismo y el capitalismo. Y como la España vieja en el siglo XIX es todavía muy grande y muy fuerte, mientras que la España nueva más bien pequeña y débil 3, la lucha será extremadamente dura y equilibrada. Recordemos que según estiman los historiadores, en la primera guerra carlista ( ) las cifras de muertos de ambos bandos oscilan entre y víctimas 4, Para comparar, en el caso de la gran Guerra Civil del siglo XX, cien años después, se escribe acerca de unos muertos entre militares y unas víctimas entre la población civil 5. Hay que añadir, sin embargo, que en los años treinta del siglo XX, España ya tenía unos 25 millones de habitantes, es decir, el doble en comparación con la época de la primera guerra carlista. Quiénes eran los que formaban la España vieja que se rebelaba ante la modernidad? Muy acertadamente lo resume Josep Carles Clemente: Las guerras carlistas ponen de manifiesto un problema crucial: la resistencia de las clases populares españolas sean campesinas, artesanas o urbanas o pequeña nobleza rural a integrarse en las nuevas formulaciones del liberalismo económico. Por qué? Por una simple razón: con el sistema liberal empeoraba ostensiblemente su ya penosa situación (Clemente 2000: 37). Los liberales, gente urbana, intelectuales de las grandes ciudades, no se interesaban mucho por la España rural, por el campo y sus problemas. Sus tímidos intentos de cierta reforma agraria, las desamortizaciones de Mendizábal y de Madoz, fracasarán por completo. No surgirá la deseada clase media rural, apoyo fiable de una sociedad próspera, estable y democrática. En muchos casos todo lo contrario, en las subastas las tierras disponibles las obtienen los ricos de la ciudad, que luego ni siquiera acuden a sus nuevas granjas y dejan su 3 En 1834, en el comienzo de la primera guerra carlista, España cuenta con unos doce millones de habitantes, pero la ciudad más grande del país, Madrid, apenas sobrepasa habitantes y en Cádiz, en el puerto más importante de España, viven personas. Un 80 por ciento de los españoles por aquel entonces vivían en pueblos con menos de habitantes. 4 Véase p. ej. Díez Torre, Alejandro R. 1998: La eterna polémica acerca de las cifras de muertos en la Guerra Civil queda resumida p. ej. en Chalupa 2002, concretamente en el capítulo 8. Viva la muerte, Ať žije smrt: Represe a oběti války,

11 En busca de los tiempos perdidos 9 explotación en manos de los capataces que a veces se comportarán con sus súbditos aún peor que los dueños de ayer. Josep Fontana en su hoy ya bastante famoso artículo Crisi camperola i revolta carlina (1980) argumentaba que los campesinos no se habían incorporado a la facción por su religiosidad o por su amor a la tradición y al pretendiente, sino que protestaban de forma activa contra un proceso revolucionario que les marginaba (cit. en: Aróstegui, Canal, Calleja 2003: 148). No obstante, el carlismo no significaba solamente una protesta de los campesinos. La llegada del capitalismo y liberalismo provoca una gran metamorfosis tanto de las clases acomodadas e influyentes, como de casi todos los demás sectores de la sociedad española de aquel entonces. El artesano de la ciudad también se ve amenazado por la fábrica y sus máquinas. Al igual que el cura párroco siente pánico al ver la iglesia vacía porque los parroquianos buscan otras recetas ideológicas, ya sea ácratas, socialistas, o una simple irreligión. Y los habitantes de las regiones periféricas, sobre todo los no españoles, es decir, los vascos y los catalanes, observan traumatizados cómo los ataca un centralismo agresivo y eficaz del nuevo Estado liberal. Ya en 1834 el carlista Antonio Taboada de Moreto se queja: El nuevo despotismo llamado centralización, introducido con la dominación Cristina por los mismos autores de la constitución gaditana, ha cambiado todas las instituciones protectoras de nuestra libertad; y a pesar de sus fementidas protestas [de los carlistas], sin respetar fueros, costumbres ni privilegios ha destruido el respetable patrimonio de nuestros abuelos (cit. en Bullón de Mendoza 1998: 23). Y hay que añadir al menos un comentario explicativo más. Uno de los motivos de la sorprendente popularidad del movimiento ultratradicionalista en España hay que buscarlo, en nuestra opinión, en la nostalgia histórica que sufrían los españoles a lo largo del siglo XIX. La gente que en aquella centuria se vio obligada a presenciar la lúgubre descomposición del gran Imperio, acompañada por una vergonzosa pérdida del prestigio español en todos los aspectos imaginables, por supuesto volvía sus miradas hacia las épocas presuntamente más felices, como las de los primeros monarcas de la casa de Austria, cuando el mundo entero temblaba frente a los tercios del invicto ejército español y admiraba los gigantes de la cultura europea como El Greco, Velázquez, Lope de Vega o Cervantes. Cuando un Siglo de Oro se está tornando un Siglo de Chatarra Oxidada, se producen traumas. Muchos españoles decimonónicos han recurrido a una terapia basada en una ideología arcaizante que ofrecía, con nostalgia y anacronismo, una marcha contra la corriente del tiempo histórico, una vuelta al pasado glorioso, a la época de los titanes. Es sintomático el hecho de que en la vecina Francia, donde también por

12 10 Jiří Chalupa aquel entonces existía un fuerte movimiento legitimista, no encontramos entre los tradicionalistas esta tendencia tan pronunciada de buscar los tiempos perdidos, puesto que Francia seguía siendo una de las potencias mundiales más poderosas y prestigiosas y la tentación de huir ante un presente desolador a un pasado reconfortante entre los franceses no era ni muchos menos tan fuerte. De todos estos elementos mencionados surgirá el movimiento carlista, una amalgama contrarrevolucionaria en palabras de Jordi Canal (Canal 2000: 120). Sin duda un movimiento mucho más amplio que un simple legitimismo dinástico. Parece evidente que los carlistas existían ya antes de la aparición de la figura de Don Carlos por aquel entonces solían llamarse apostólicos, absolutistas o realistas exaltados 6 y seguirán unidos, a veces bajo la etiqueta de tradicionalistas, incluso en tiempos cuando no hay ningún Carlos y los pretendientes al trono se llaman Juan, Jaime, Alfonso Carlos, Javier o Carlos Hugo 7. En las filas carlistas se agrupaban todos los que no estaban de acuerdo con el rumbo que estaba tomando la vida española bajo la influencia de los liberales. Se puede interpretar este conglomerado, ideológicamente muy heterogéneo, más bien como antiliberal y/o antimodernista que como carlista. La persona del pretendiente, los lemas como D. P. R. (Dios, Patria, Rey), la muy vaga ideología (de la que hablaremos más adelante) servían más bien como una amplia plataforma para todos los que querían expresar su ferviente protesta frente a los nuevos tiempos. Como resume Julio Aróstegui: El carlismo en España representó siempre la defensa de la antigua sociedad de tradición estamental, del orden social de inspiración teocrática, de la economía preliberal, de las formas culturales y religiosas fuertemente informadas por la preeminencia ideológica de la Iglesia, la prevención frente a la cultura urbana y la resistencia del campesinado a cambiar sus formas tradicionales de vida (Aróstegui, Canal, Calleja 2003: 17). Un movimiento histórico o un mero paréntesis? A pesar de las tres guerras civiles y pese al sinnúmero de partidas, intentonas, levantamientos, rebeliones, bandidaje de trabucaires y otra 6 Escribe Julio Aróstegui que: La cuestión de los derechos dinásticos es un problema muy posterior al desencadenamiento de la dialéctica revolución/contrarevolución en los orígenes de la España contemporánea. Historia de España. Historia 16, Madrid, 1986, p Carlos V ( ), Carlos VI ( ), Carlos VII ( ), Juan III ( ), Jaime III ( ), Alfonso Carlos I ( ), Javier I ( ), Carlos Hugo I (desde 1975).

13 En busca de los tiempos perdidos 11 mucha actividad de todo tipo, durante una buena parte del siglo XIX los historiadores, en su mayor parte de tendencias liberales, trataban de retratar el carlismo como un fenómeno secundario, poco digno de atención de los estudiosos, como meros efectos colaterales de la Gran Revolución Liberal. Eduardo González Calleja lo formula de la siguiente manera: la historiografía liberal clásica, que relegó el carlismo al rango de simple epifenómeno de la revolución; un movimiento reaccionario sin auténtico arraigo de masas, cuyo componente popular sería producto de la miseria y de la ignorancia manipuladas por los ideólogos del carlismo, especialmente el clero (Aróstegui, Canal, Calleja 2003: 143). Juan Antonio Hormigón es aún más tajante al respecto: La historiografía española del pasado siglo se situó resueltamente en el campo de la oligarquía surgida de la Desamortización e intentó ser su sancionador ideológico de hechos consumados. Hubo intentos parciales de analizar la historia con perspectiva revolucionaria, pero éstos centraron sus objetivos en las influencias de las transformaciones realizadas y consideraron el Carlismo como algo que no valía la pena tratar. Era un mal sueño, una pesadilla. Sólo ciertos historiadores o publicistas reaccionarios se ocuparon del tema, convirtiéndose en meros instrumentos hagiográficos de propaganda, sustituyendo el ditirambo laudatorio por cualquier relato objetivo de los hechos, ya no digo análisis (Hormigón 1977: 119). Parece extraña esta larga conspiración de silencio cuando sabemos que el carlismo belicoso convirtió una gran parte del siglo XIX en un campo de batalla, desencadenando tres importantes enfrentamientos armados con el Estado liberal 8 y tornándose en el rival más peligroso para la nueva clase gobernante de la España decimonónica. Pues bien, si el siglo XIX español suele presentarse como un periodo lleno de caos, violencia e inestabilidad netamente proverbial, una parte sustancial de la responsabilidad es posible achacársela precisamente a los carlistas. Jordi Canal escribe que: La guerra civil, abierta o en estado latente, fue la espina dorsal del siglo XIX español (Canal 2000: 21). Alejandro Nieto denomina directamente toda la época que se extiende desde 1808 hasta 1876 guerra civil (Nieto 1996: 33) y Unamuno añade que eran tiempos cuando era lógico: sentir la paz como fundamento de la guerra y la guerra como fundamento de la paz (cit. en Canal 2006: 21). Hoy en día la situación ya ha cambiado considerablemente y quedan muy pocos historiadores que osen restarle la importancia histórica al mo- 8 Dos grandes guerras civiles, extremadamente sangrientas y destructivas ( , ), y un conflicto de dimensiones más modestas, sin embargo, en ningún caso insignificante ( ).

14 12 Jiří Chalupa vimiento tradicionalista y sus peculiares andanzas. A modo de pequeña muestra hemos elegido tres breves comentarios de prestigiosos historiadores que subrayan el papel crucial del carlismo en los sucesos españoles de los últimos dos siglos. Jordi Canal: El carlismo constituye uno de los principales protagonistas de la historia contemporánea de España (Canal 2000: 9). Julio Aróstegui: La contrarrevolución tuvo en nuestro país como protagonista principal y arquetípico, aunque no exclusivo, al movimiento político, social e ideológico conocido como carlismo (Aróstegui, Canal, Calleja 2003: 11). José Álvarez Junco: No es exagerado decir que el carlismo fue el más importante movimiento político-social de la España del siglo XIX (Álvarez 2001: 361). Incluso hay autores que ponen de relieve la importancia del legitimismo carlista a nivel europeo, haciendo destacar la longevidad y persistencia del movimiento tradicionalista en España, fenómeno inaudito en otras latitudes del continente. Como escribe Jordi Canal: Entre los movimientos contrarrevolucionarios legitimistas europeos, únicamente el carlismo sobrevivió con una cierta fuerza tras la etapa de crisis que estos vivieron en los años sesenta, setenta y ochenta del siglo XIX. Eso lo distingue, por ejemplo, del miguelismo portugués o del legitimismo francés, con los que, por otro lado, tantos elementos lo hermanan (Canal 2006: 19). Al fin y al cabo, el carlismo, tras tres dolorosas derrotas en las guerras del siglo XIX, en los años treinta del siglo XX tiene todavía suficientes fuerzas para participar, mediante el heroísmo de los requetés, muy activamente en la Guerra Civil y tan sólo después de conseguir la deseada victoria y después de formar parte del bando vencedor caer en una auténtica insignificancia 9, desarmado, desarticulado y al final reducido a una especie de claque por Franco, un maestro insuperable en las artes de una política superpragmática y cínica. No obstante, nosotros tenemos la sensación de que pese a todos los argumentos arriba expuestos ni siquiera en la actualidad el carlismo es interpretado con la debida seriedad. Y eso por una razón bastante simple. Desde la perspectiva del siglo veintiuno, los panoramas retrospectivos parecen muy quizás demasiado transparentes y nítidos. El triunfo final del liberalismo, la restauración de la casa borbónica en el trono español, la construcción de una monarquía constitucional, la democracia, el Estado de Derecho, una modernización inaudita de la sociedad española. Hoy prevalece la sensación de que los resultados no podrían haber sido distintos, todo parece lógico, todo encaja. Mas según nuestra 9 Jordi Canal ha acuñado el término carlismo crepuscular para describir la época más triste de la historia carlista (Aróstegui, Canal, Calleja 2003: 123).

15 En busca de los tiempos perdidos 13 opinión semejante perspectiva se debe a la típica ilusión de los vencedores. Las guerras carlistas, los más de cuarenta pronunciamientos y golpes de Estado, que contó el historiador Gabriel Cardona entre 1814 y 1886 (Cardona 1996: 14), el fracaso trágico de los dos ensayos republicanos, la pesadilla de la Guerra Civil, en la que todo el mundo, en palabras de Albert Camus, aprendió que uno puede tener razón y sin embargo ser vencido (cit. en: Moradiellos 2005: 18), los casi cuarenta años de la obsoleta, rancia y represiva dictadura franquista; todo eso no son, a nuestro parecer, tan sólo paréntesis y callejones sin salida en una marcha imparable de España hacia la democracia, el liberalismo y la modernidad, sino que se trata de unas auténticas encrucijadas, en las que se decidía, sin saber de antemano los resultados, el futuro de España. Nosotros estamos firmemente convencidos sin hundirnos en las aguas seductoras de la historia contrafactual de que la encrucijada carlista fue una de las más cruciales y decisivas. Una ideología seria o un cuento de hadas romántico? Tratar de analizar la ideología carlista es una auténtica lucha contra los molinos de viento, ya que los carlistas a la hora de tener que formular sus fines y objetivos se volvían extremadamente vagos y confusos, reemplazando por palabrería y patetismo unas propuestas concretas. 10 Cuando en el verano de 1826 el rey Fernando VII tiene que enfrentarse con una grave y urgente crisis, tanto económica, como social y política, su hermano Carlos el posterior padre-fundador del carlismo y su verdadero símbolo viviente le dirige una carta en la que le da unos consejos dignos de recordar: Lo primero, la gloria de Dios, el fomento y esplendor de su santa religión, que haya santo temor de Dios, y con esto haya buenas costumbres, virtudes, paz, tranquilidad, alegría y todo; esto es lo que debes procurar por todos los medios y modo, y consiguiendo esto verás qué vida tan dulce, tan tranquila y tan larga te concede el divino Maestro (Álvarez 2001: 360). Suena tan ingenuo, tonto e infantil que parece casi conmovedor. El historiador Miguel Artola es muy tajante a la hora de valorar el programa político del primer don Carlos y escribe que su ideología es de una pobreza que no admite exégesis posible. No aparece ni una sola idea fuera de la total entrega a la voluntad de Dios (Artola 1999: 884). Y con el 10 Véase al respecto p. ej. Chalupa 2007:

16 14 Jiří Chalupa tiempo el estilo apenas va cambiando. Casi veinte años más tarde, en 1843, el carlista Vicente Pou publica la siguiente doctrina : La Religión Santa en toda su dignidad y pureza; la Soberanía del Rey sin división que la destruya, o inutilice su acción benéfica; la conservación de la dinastía reinante según la ley de su Augusto Fundador; el vigor de las leyes y fueros antiguos; la extirpación de abusos y vicios de administración, que una larga serie de errores y vicisitudes calamitosas habían introducido; la noble y honrosa independencia de la Nación con la prosperidad de todas las clases del Estado, he aquí sus deseos y su objeto (Pou 2010 /1843/: 136). Y otros treinta años más tarde, el pretendiente mismo al trono español, Carlos VII, conduce sus tropas a las batallas sangrientas con la siguiente poesía : Amo a España como a una hija del corazón; y Dios, que ve el de los hombres, sabe que sueño con la gloria de esta hidalga tierra, hasta el punto de imaginar, que acaso está destinada a ser iniciadora de la purificación de la activa e inteligente raza latina, derramada en ambos Continentes como vanguardia indispensable de la civilización cristiana (cit. en Bullón de Mendoza 1998: 133). Sería difícil, si no imposible, presentar semejantes discursos como un programa político. Mas por lo visto, palabras y frases de este tipo, poéticas, patéticas, conmovedoras, servían eficazmente como propaganda para atraer a los hombres que, descontentos con el gobierno liberal de Madrid, estaban dispuestos a ofrecerle a su querido Principito todo lo que tenían, incluida su propia vida. Cómo era posible un milagro así? Estudiando la historia de España, tarde o temprano uno llega a la conclusión de que dentro del alma y corazón de los españoles durante siglos se escondía un espíritu muy romántico, aventurero, que se alimentaba de mitos y leyendas. Sean las de Santiago el Matamoros y el Cid Campeador que inspiraban a los caballeros de la Reconquista, sean las de El Dorado y las siete ciudades de Cíbola que empujaban a los conquistadores españoles en sus expediciones por el Nuevo Mundo, sean las de unidad de destino y misiones históricas para una España grande e imperial que movían a la inquieta figura de José Antonio Primo de Rivera. El carlismo igualmente era más bien un mito y leyenda que un programa político. Como muy acertadamente comentó Gerald Brenan: Latía como una tradición romántica y sentimental en el norte de España, en el seno de algunas familias. Excitaba el sentimiento del honor caballeresco y quijotesco, hacia el que se sienten tan propensos los españoles (Brenan 1994: 232). Los lemas de los tradicionalistas, como por ejemplo los versos del poeta Hernando de Acuña, escritos en 1540(!): Una grey y un pastor sólo en el mundo. Un monarca y un imperio y una

17 En busca de los tiempos perdidos 15 espada, evocan una atmósfera propia más bien de una epopeya fantástica del tipo de El Señor de los Anillos que una ideología realista y una política cotidiana. En España siempre prosperaban mucho las leyendas sobre los mártires y sobre los guerreros, el carlismo ofrecía una genial síntesis de los dos temas al mismo tiempo. Antonio Aparisi y Guijarro recuerda una de las historias que tanto excitaban las almas carlistas: Un día entró en casa uno de esos ancianos que acababa de llegar de cierta provincia de España, al cual le oí estas palabras, que debieran escribirse con letras de oro en láminas de bronce, y que yo escribo sobre este frágil papel, con la esperanza de que se graben en el corazón de todos los españoles: Vengo dijo con gran sencillez a ponerme a las órdenes de Don Carlos. Mi padre y dos hermanos míos murieron por su abuelo en el campo; sólo quedamos ya tres hermanos para morir (Aparisi y Guijarro 1951: 17). El carlismo representaba una posibilidad de aventura y un remanso de paz al mismo tiempo. Un hombre podía satisfacer sus ambiciones masculinas luchando por la Causa y en este caso no era tan importante de qué Causa en concreto se trataba y con esta lucha a la par protegía a su familia, su entorno, a sí mismo contra los peligros del mundo moderno que introducía desorden, sacaba de quicio y lo complicaba todo. En uno de los manifiestos (en concreto en el fechado el 15 de agosto de 1822) de la llamada Regencia de Urgel, los realistas ultratradicionalistas, directos precursores del carlismo, hablaban de los españoles como de unos huérfanos, envueltos en partidos, sin libertad y sumergidos en el caos (Canal 2000: 35). Desde este punto de vista la ideología carlista servía como un gran puerto en el que pueden arribar barcos muy variados, de cascos y tonelajes diferentes, con distintos cargos a bordo, pero todos con tripulación asustada, en busca de un refugio seguro frente a la tempestad. El país carlista y la patria chica El carlismo siempre ha sido un tema bastante molesto para los historiadores marxistas ya que el hecho de que los explotados estén luchando codo con codo con sus explotadores contra sus presuntos libertadores no encajaba absolutamente en los pulcros esquemas científicos de la dialéctica histórica de Karl Marx. Pensándolo bien, en el fondo no se trataba de un fenómeno tan inexplicable, baste con volver a mencionar las características del liberalismo español, un liberalismo débil, inseguro, por lo tanto a veces intolerante, hasta fanático, urbano, indiferente, si no direc-

18 16 Jiří Chalupa tamente hostil hacia el campo. 11 Desde la perspectiva de muchos campesinos los liberales no eran sus libertadores, sino más bien sus esclavistas en muchos sentidos. Las desamortizaciones no repartían tierras confiscadas a la Iglesia entre los campesinos pobres, como ya se había dicho arriba, sino que en muchos casos incluso quitaban las tierras comunales a los aldeanos y las ponían en subastas, desequilibrando aún más la precaria vida rural. El pan del labrador sabe amargo por estar mojado de sudor decía un refrán de aquellos tiempos (Brenan 1994: 358) y los intelectuales urbanos con sus panfletos acerca de los derechos humanos hicieron muy poco para hacer el pan del labrador más dulce. Pero el fenómeno del apoyo masivo del carlismo por parte de los habitantes del campo merece una matización más profunda. En realidad, el ejército carlista no se reclutaba de entre los campesinos más pobres y desesperados. Los jornaleros nómadas que vagaban de un latifundio al otro en búsqueda de trabajo y comida no vivían en el País Vasco, Navarra o en el campo catalán, aragonés y castellano (y añadamos El Maestrazgo, la muy específica y difícilmente accesible región montañosa en las fronteras de Aragón y Valencia) que era el auténtico país carlista. Estos pobres diablos proliferaban sobre todo en el sur, en Andalucía y Extremadura, y con el tiempo se buscarían un nuevo credo que no sería carlista sino anarquista o socialista. El carlismo tampoco prosperaba mucho en Galicia o Asturias donde los minifundistas apenas respiraban bajo el peso de su eterna pobreza, de sus deudas y de los trucos sucios de los abogados de la ciudad. El país carlista en realidad se basaba en la agricultura más próspera de la España decimonónica (el boom de la agricultura valenciana vendrá en el siglo XX), en el caserío vasco y navarro, en las granjas del campo catalán. No es que sus habitantes fueran ricos, pero tampoco sufrían pobreza. Vivían con relativa tranquilidad y comodidad de cosecha a cosecha, sin temer las terribles sequías del centro y del sur de la geografía ibérica. En su mayor parte poseían las tierras que labraban, compartían con sus vecinos grandes extensiones de tierras comunales (campos, pastos, prados, bosques) lo cual fortalecía mucho la solidaridad de la comunidad. Era y en muchos casos sigue siendo gente muy católica, profundamente conservadora, tradiciona- 11 Habría que añadir también otros puntos débiles del liberalismo español decimonónico: p. ej. un desprestigio total de la democracia por las manipulaciones escandalosas de las elecciones; la ineptitud de muchos líderes liberales que en lugar de en política seria y pericia a veces basaban sus carreras públicas en politiquería vergonzosa y en corrupción y nepotismo; la incapacidad a veces probablemente deliberada de acabar de una vez por todas con el caciquismo que envenenaba la atmósfera en el campo y convertía a los campesinos en enemigos declarados del gobierno, y un largo etcétera.

19 En busca de los tiempos perdidos 17 lista, que desconfiaba de todo lo moderno y extranjero. Estos campesinos veían con gran disgusto como el liberalismo para ellos una diabólica importación de la muy atea Francia amenazaba mortalmente su modo de vivir que no había cambiado desde hacía siglos. Como escribe Josep Termes: Al mismo tiempo, en el campo catalán y más específicamente en la montaña, el surgimiento del fenómeno carlista y su prolongación a lo largo del siglo XIX demuestra la pervivencia de una mentalidad campesina particularista, que reivindica la devolución de los fueros o antiguas leyes del Principado. El carlismo, ideológicamente reaccionario, es apoyado por los pequeños propietarios agrarios y por los jornaleros del campo es decir, por las clases populares rurales que defienden el mantenimiento de las tradiciones patriarcales contra las innovaciones centralizadoras y desnacionalizadoras que comportaba el nuevo Estado liberal, unitario y burgués (Termes, Riquer, Rodés 1985: 5 6). Indudablemente no era casualidad que el país carlista se formara en las regiones de la Península que más afectadas se veían por la llegada de la revolución industrial y del capitalismo moderno, pues son precisamente las grandes ciudades de Euskadi y Cataluña, Bilbao y Barcelona, las que a lo largo del siglo XIX se van convirtiendo en los principales baluartes de la industria, de las fábricas, del liberalismo y de la modernidad. Frente a tal barbarie surgirá en los corazones duros y curtidos de los campesinos vascos y catalanes la idea de construir una isla, un oasis de la prosperidad, tradición, armonía, de lo inmutable, un remanso del tiempo detenido. Muchos de los norteños lucharán por este ideal más que por un monarca concreto o por un ideario vagamente definido. Al fin y al cabo, la idea de una isla aislada del mundo corrupto se repetirá una vez más en tiempos modernos, después de la Guerra Civil, cuando Francisco Franco en los primeros años de su dictadura intentará erigir detrás de los Pirineos una isla del anticomunismo. Con los mismos resultados que los carlistas; pero la historia española está repleta de misiones quijotescas. Y luego está presente el fenómeno de la patria chica. Es evidente que desde la época de los Reyes Católicos hasta hoy los gobiernos centrales, en mayor o menor grado y medida, están tratando de crear un auténtico Estado español unificado. Unos celebrarán ciertos éxitos, p. ej. los Borbones con su campaña centralizadora a lo largo del siglo XVIII, otros fracasarán estrepitosamente, en cualquier caso, la tarea sigue pendiente incluso a principios del siglo XXI. El autor del presente texto ha tenido, en los últimos diez años, el honor de haber dirigido un par de tesinas en las que las estudiantes con su propia investigación, incluidas las encuestas y entrevistas, han demostrado claramente que en algunas regiones de

20 18 Jiří Chalupa España la identificación con lo español (Castilla, Madrid, centro, Estado, etc.) es mínima y una importancia mucho más grande la tiene la identificación con la patria chica, el pueblo, la comarca, la región. 12 Desde este punto de vista el carlismo es también un movimiento que agrupa a todos los que quieren oponerse al centralismo castellano y madrileño, a un fuerte gobierno nacional, hasta a la misma existencia de una nación española. Como escribe Julio Álvarez Junco: Quizás nunca estuvo tan claro como en el Trienio que la nación era un mito liberal, al que los absolutistas oponían la religión (Álvarez Junco 2001: 351). No es que los pretendientes carlistas fueran campeones de la autonomía regional, las investigaciones detalladas de Mari Cruz Mina o José Ramón Urquijo han demostrado de una manera convincente que la lucha por los fueros era, por parte de los monarcas carlistas, una estratagema puramente verbal. Mas los antiespañolistas vascos y catalanes sabían muy bien que un Estado carlista sencillamente no tendría tanta fuerza para imponer un centralismo puro y duro como el Estado liberal. Por lo tanto no escasean situaciones cuando los carlistas se unen en su lucha contra Madrid incluso con los republicanos catalanes, con los cuales, aparte de su odio visceral hacia la concepción del pueblo español como Castilla y los alrededores, no tenían absolutamente nada en común. Como escribe Josep Termes: En distintas ocasiones, las partidas insurrectas carlistas y republicanas democráticas aunaron sus esfuerzos (muy especialmente en los años , durante la Guerra dels matiners) contra el ejército isabelino. En definitiva, por encima de su credo político, hombres de la misma tierra se enfrentaban a las fuerzas de un Estado ajeno con el que no se sentían identificados (Termes, Riquer, Rodés 1985: 5 6). Desde una perspectiva más amplia, tanto en espacio como en tiempo, podría especularse en el caso del carlismo incluso con dicotomías como el frío cerebro occidental versus el corazón ardiente mediterráneo; el protestantismo occidental y septentrional racional, pragmático, ahorrativo, responsable versus el catolicismo mediterráneo emotivo, espontáneo, generoso, despreocupado; o incluso dinero y matemáticas versus fe 12 Por orden alfabético: Michaela Dragúňová (Universidad Matej Bel, UMB, Banská Bystrica, Eslovaquia), Príčiny a dôsledky neztotožnenia sa baskického národa s národom španielskym (Las causas y consecuencias de la no identificación del pueblo vasco con el pueblo español), 2009; Linda Hrbáčková (Universidad Palacký, UP, Olomouc, República Checa), El País Vasco en diálogos, 2004; Petra Jeglíková (UP), El nacionalismo catalán, 2003; Karin Murárová (UMB), Euskadi: una sociedad en conflicto. El nacionalismo vasco en los umbrales del siglo XXI, 2007; Kamila Oliberiusová (UP), La mitología asturiana, 2007; Judita Procházková (UP), La cultura asturiana, 2005; Veronika Suchánková (UP), La Cataluña de hoy, 2009.

Kurs hiszpańskiego. 1 Mira los dibujos de la miniclase n o 9 con atención y responde a las preguntas con frases completas.

Kurs hiszpańskiego. 1 Mira los dibujos de la miniclase n o 9 con atención y responde a las preguntas con frases completas. MINI LEKCJA 10 Przypatrz się obrazkom z mini lekcji 9 i odpowiedz na pytania. 1 Mira los dibujos de la miniclase n o 9 con atención y responde a las preguntas con frases completas. 1. De qué color es el

Bardziej szczegółowo

Centralna Komisja Egzaminacyjna Arkusz zawiera informacje prawnie chronione do momentu rozpocz cia egzaminu.

Centralna Komisja Egzaminacyjna Arkusz zawiera informacje prawnie chronione do momentu rozpocz cia egzaminu. Centralna Komisja Egzaminacyjna Arkusz zawiera informacje prawnie chronione do momentu rozpocz cia egzaminu. Uk ad graficzny CKE 2011 UZUPE NIA ZESPÓ NADZORUJ CY KOD UCZNIA PESEL miejsce na naklejk z kodem

Bardziej szczegółowo

PISTA 3. - Cześć. Jestem Paula. - Jak masz na imię? - Jestem Beatriz. - Skąd jesteś?

PISTA 3. - Cześć. Jestem Paula. - Jak masz na imię? - Jestem Beatriz. - Skąd jesteś? MINI LEKCJA Kurs hiszpańskiego mini lekcja 1 Conocer a las personas. Escucha los diálogos y responde a las preguntas. PISTA Posłuchaj dialogów i odpowiedz na pytania pełnymi zdaniami. - Hola! Me llamo

Bardziej szczegółowo

EGZAMIN MATURALNY Z JĘZYKA HISZPAŃSKIEGO MAJ 2013 POZIOM ROZSZERZONY CZĘŚĆ I. Czas pracy: 120 minut. Liczba punktów do uzyskania: 23 WPISUJE ZDAJĄCY

EGZAMIN MATURALNY Z JĘZYKA HISZPAŃSKIEGO MAJ 2013 POZIOM ROZSZERZONY CZĘŚĆ I. Czas pracy: 120 minut. Liczba punktów do uzyskania: 23 WPISUJE ZDAJĄCY Centralna Komisja Egzaminacyjna Arkusz zawiera informacje prawnie chronione do momentu rozpoczęcia egzaminu. Układ graficzny CKE 2010 KOD WPISUJE ZDAJĄCY PESEL Miejsce na naklejkę z kodem dysleksja EGZAMIN

Bardziej szczegółowo

Kurs hiszpańskiego. 1 Qué es esto? Esto es un mapa de Europa. Co to jest? To jest mapa Europy. 2 mini lekcja

Kurs hiszpańskiego. 1 Qué es esto? Esto es un mapa de Europa. Co to jest? To jest mapa Europy. 2 mini lekcja MINI LEKCJA 2 PISTA 2 1 Qué es esto? Esto es un mapa de Europa. Co to jest? To jest mapa Europy. Pamiętaj! Pytając o przedmiot pytamy Qué es esto? - co to jest? Odpowiadając mówimy Esto es To jest i dodajemy

Bardziej szczegółowo

Przystanek EDU www.przystanekedu.pl

Przystanek EDU www.przystanekedu.pl Przystanek EDU www.przystanekedu.pl Przystanek EDU Wszelkie prawa zastrzeżone. Rozpowszechnianie, kopiowanie w całości lub części bez zgody Przystanek EDU zabronione. Przystanek EDU MINI LEKCJA 50 Kurs

Bardziej szczegółowo

bab.la Frases: Personal Buenos deseos Polaco-Español

bab.la Frases: Personal Buenos deseos Polaco-Español Buenos deseos : Matrimonio Gratulujemy! Życzymy Wam wszystkiego, co najlepsze! Felicitaciones. Les deseamos a ambos toda la felicidad del mundo. Se usa al felicitar a una pareja de recién casados Gratulacje

Bardziej szczegółowo

EGZAMIN MATURALNY 2011 JĘZYK HISZPAŃSKI

EGZAMIN MATURALNY 2011 JĘZYK HISZPAŃSKI Centralna Komisja Egzaminacyjna w Warszawie EGZAMIN MATURALNY 2011 JĘZYK HISZPAŃSKI POZIOM PODSTAWOWY MAJ 2011 2 Egzamin maturalny z języka hiszpańskiego poziom podstawowy ZADANIA ZAMKNIĘTE Zadanie 1.

Bardziej szczegółowo

a. Desde mi propio escritorio (Diccionario científico ) b. Dudas, observaciones y preguntas respecto a la lectura recomendada.

a. Desde mi propio escritorio (Diccionario científico ) b. Dudas, observaciones y preguntas respecto a la lectura recomendada. Tłumaczenia techniczne i naukowe: Programa detallado: 1. 8.10: 2. 15.10. 3. 22.10. 4. 29.10. a. Presentación de la asignatura, reglas de juego etc. b. Ejercicio con tres textos científicos (Nobel de medicina,

Bardziej szczegółowo

Kurs hiszpańskiego. 4 mini lekcja. dependiente/a sprzedawca. economista, contable ekonomista, księgowy/a. camarero/a kelner

Kurs hiszpańskiego. 4 mini lekcja. dependiente/a sprzedawca. economista, contable ekonomista, księgowy/a. camarero/a kelner MINI LEKCJA 4 1 Relaciona los dibujos de los diferentes lugares de trabajo con la profesión: Połącz obrazki z miejscem pracy z odpowiednim zawodem. Lugar de trabajo Dónde trabaja? Qué hace? A qué se dedica?

Bardziej szczegółowo

EGZAMIN MATURALNY Z JĘZYKA HISZPAŃSKIEGO

EGZAMIN MATURALNY Z JĘZYKA HISZPAŃSKIEGO ARKUSZ ZAWIERA INFORMACJE PRAWNIE CHRONIONE DO MOMENTU ROZPOCZĘCIA EGZAMINU! Miejsce na naklejkę dysleksja MJH-R1_1P-082 EGZAMIN MATURALNY Z JĘZYKA HISZPAŃSKIEGO MAJ ROK 2008 POZIOM ROZSZERZONY CZĘŚĆ I

Bardziej szczegółowo

Przystanek EDU www.przystanekedu.pl

Przystanek EDU www.przystanekedu.pl Przystanek EDU www.przystanekedu.pl Przystanek EDU Wszelkie prawa zastrzeżone. Rozpowszechnianie, kopiowanie w całości lub części bez zgody Przystanek EDU zabronione. Przystanek EDU MINI LEKCJA 2 PISTA

Bardziej szczegółowo

Polskiemu czasownikowi być odpowiadają w hiszpańskim dwa czasowniki SER i ESTAR.

Polskiemu czasownikowi być odpowiadają w hiszpańskim dwa czasowniki SER i ESTAR. MINI LEKCJA 12 Kurs hiszpańskiego SER o ESTAR? SER/ESTAR Polskiemu czasownikowi być odpowiadają w hiszpańskim dwa czasowniki SER i ESTAR. SER poznaliśmy już w pierwszym pakiecie lekcji, używaliśmy go pytając

Bardziej szczegółowo

La Transición española El puente hacia la democracia

La Transición española El puente hacia la democracia La Transición española El puente hacia la democracia Por Gregorio Jiménez Peñarroya STRESZCZENIE: Transformacja ustrojowa w Hiszpanii to okres charakteryzujący się odejściem od dawnych struktur dyktatury

Bardziej szczegółowo

EGZAMIN MATURALNY Z JĘZYKA HISZPAŃSKIEGO POZIOM ROZSZERZONY MAJ 2014 CZĘŚĆ I. Czas pracy: 120 minut. Liczba punktów do uzyskania: 23 WPISUJE ZDAJĄCY

EGZAMIN MATURALNY Z JĘZYKA HISZPAŃSKIEGO POZIOM ROZSZERZONY MAJ 2014 CZĘŚĆ I. Czas pracy: 120 minut. Liczba punktów do uzyskania: 23 WPISUJE ZDAJĄCY Arkusz zawiera informacje prawnie chronione do momentu rozpoczęcia egzaminu. Układ graficzny CKE 2013 KOD WPISUJE ZDAJĄCY PESEL Miejsce na naklejkę z kodem dysleksja EGZAMIN MATURALNY Z JĘZYKA HISZPAŃSKIEGO

Bardziej szczegółowo

PROGRAMACIÓN DIDÁCTICA DE ESPAÑOL EN MARCHA PARA POLONIA- VERSIÓN POLACO

PROGRAMACIÓN DIDÁCTICA DE ESPAÑOL EN MARCHA PARA POLONIA- VERSIÓN POLACO PROGRAMACIÓN DIDÁCTICA DE ESPAÑOL EN MARCHA PARA POLONIA- VERSIÓN POLACO Treści nauczania oparte na Podstawie Programowej Liczba godzin Umiejętności komunikacyjne Uczeń potrafi: Hola! - Prawidłowo wymawiać

Bardziej szczegółowo

JAGIELOŃSKIE CENTRUM JĘZYKOWE UJ JĘZYK HISZPAŃSKI POZIOM KURSU: A1 OGÓLNODOSTĘPNY NAUCZYCIEL: Pedro Martín PODRECZNIK: Ele Actual 1

JAGIELOŃSKIE CENTRUM JĘZYKOWE UJ JĘZYK HISZPAŃSKI POZIOM KURSU: A1 OGÓLNODOSTĘPNY NAUCZYCIEL: Pedro Martín PODRECZNIK: Ele Actual 1 JAGIELOŃSKIE CENTRUM JĘZYKOWE UJ JĘZYK HISZPAŃSKI POZIOM KURSU: A1 OGÓLNODOSTĘPNY NAUCZYCIEL: Pedro Martín PODRECZNIK: Ele Actual 1 Założenia Kurs podstawowy przeznaczony jest dla słuchaczy, którzy nie

Bardziej szczegółowo

bab.la Zwroty: Korespondencja osobista Życzenia hiszpański-polski

bab.la Zwroty: Korespondencja osobista Życzenia hiszpański-polski Życzenia : Ślub Felicitaciones. Les deseamos a ambos toda la felicidad del mundo. Gratulujemy! Życzymy Wam wszystkiego, co najlepsze! młodej parze Felicitaciones y los mejores deseos para ambos en el día

Bardziej szczegółowo

bab.la Zwroty: Korespondencja osobista Życzenia polski-hiszpański

bab.la Zwroty: Korespondencja osobista Życzenia polski-hiszpański Życzenia : Ślub Gratulujemy! Życzymy Wam wszystkiego, co najlepsze! Felicitaciones. Les deseamos a ambos toda la felicidad del mundo. młodej parze Gratulacje i najlepsze życzenia w dniu ślubu! Felicitaciones

Bardziej szczegółowo

Qué tengo que saber? Co powinnam umieć? - Qué haces? ( A qué te dedicas?) Co robisz? (Czym się zajmujesz?) - Soy diseñadora de muebles. - Qué haces?

Qué tengo que saber? Co powinnam umieć? - Qué haces? ( A qué te dedicas?) Co robisz? (Czym się zajmujesz?) - Soy diseñadora de muebles. - Qué haces? MINI LEKCJA 7 W języku hiszpańskim można zadać pytanie poprzez inwersję, na przykład: Este es el Señor Gonzalez (To jest Pan Gonzalez). Pytanie: Es este el señor Gonzalez? (Czy to jest Pan Gonzalez?).

Bardziej szczegółowo

HISZPAŃSKI raz a dobrze

HISZPAŃSKI raz a dobrze Małgorzata Szczepanik HISZPAŃSKI raz a dobrze Intensywny kurs języka hiszpańskiego w 30 lekcjach Konsultacja językowa: W.D. Juan Projekt okładki serii: Marcin Rojek, 2-arts.com Projekt makiety i opracowanie

Bardziej szczegółowo

BADANIE DIAGNOSTYCZNE W KLASIE TRZECIEJ GIMNAZJUM Z JĘZYKA HISZPAŃSKIEGO POZIOM ROZSZERZONY

BADANIE DIAGNOSTYCZNE W KLASIE TRZECIEJ GIMNAZJUM Z JĘZYKA HISZPAŃSKIEGO POZIOM ROZSZERZONY Centralna Komisja Egzaminacyjna Arkusz zawiera informacje prawnie chronione do momentu rozpoczęcia egzaminu. Układ graficzny CKE 2011 UZUPEŁNIA ZESPÓŁ NADZORUJĄCY KOD UCZNIA PESEL miejsce na naklejkę z

Bardziej szczegółowo

Centralna Komisja Egzaminacyjna Arkusz zawiera informacje prawnie chronione do momentu rozpoczęcia egzaminu.

Centralna Komisja Egzaminacyjna Arkusz zawiera informacje prawnie chronione do momentu rozpoczęcia egzaminu. Centralna Komisja Egzaminacyjna Arkusz zawiera informacje prawnie chronione do momentu rozpoczęcia egzaminu. Układ graficzny CKE 2011 UZUPEŁNIA ZESPÓŁ NADZORUJĄCY KOD UCZNIA PESEL miejsce na naklejkę z

Bardziej szczegółowo

ROZDZIAŁ DWUDZIESTY PIERWSZY/ UNIDAD VIGÉSIMO PRIMERA

ROZDZIAŁ DWUDZIESTY PIERWSZY/ UNIDAD VIGÉSIMO PRIMERA ROZDZIAŁ DWUDZIESTY PIERWSZY/ UNIDAD VIGÉSIMO PRIMERA Czy masz narzeczoną? Czy ma pani partnera? Mam chłopaka. El amor: fuente de alegría y de preocupación. A. CÓMO PREGUNTAR POR LA MEDIA NARANJA. En primer

Bardziej szczegółowo

EGZAMIN MATURALNY Z HISTORII, GEOGRAFII, HISTORII SZTUKI HISZPANII

EGZAMIN MATURALNY Z HISTORII, GEOGRAFII, HISTORII SZTUKI HISZPANII Miejsce na naklejkę z kodem szkoły dysleksja MHS-R2A1H-062 EGZAMIN MATURALNY Z HISTORII, GEOGRAFII, HISTORII SZTUKI HISZPANII DLA ABSOLWENTÓW KLAS DWUJĘZYCZNYCH Arkusz w języku hiszpańskim Czas pracy 60

Bardziej szczegółowo

Fashion for your profession. polski español. Koszulki Camisetas

Fashion for your profession. polski español. Koszulki Camisetas Fashion for your profession polski español Koszulki Camisetas Świeżość modna i wygodna Kiedy w pracy robi się gorąco, niezastąpiona jest przewiewna odzież. Nowa kolekcja koszulek PLANAM, obejmująca koszulki

Bardziej szczegółowo

Rozdział 3 Czasownik. Czasowniki ser, estar i haber

Rozdział 3 Czasownik. Czasowniki ser, estar i haber Rozdział 3 Czasownik Czasowniki ser, estar i haber W języku hiszpańskim występują trzy czasowniki, które są tożsame z polskim być. Są to czasowniki ser, estar oraz haber. Ostatni z nich określa tylko znajdowanie

Bardziej szczegółowo

Szkoła języka hiszpańskiego

Szkoła języka hiszpańskiego DYREKTORZY SZKÓŁ GIMNAZJALNYCH I PONADGIMNAZJALNYCH ORAZ NAUCZYCIELE JĘZYKA HISZPAŃSKIEGO IX Liceum Ogólnokształcące im. Mikołaja Kopernika w Lublinie pragnie zaprosić gimnazjalistów oraz licealistów do

Bardziej szczegółowo

SPRAWDZIAN OD ROKU SZKOLNEGO 2014/2015 CZĘŚĆ 2. JĘZYK HISZPAŃSKI

SPRAWDZIAN OD ROKU SZKOLNEGO 2014/2015 CZĘŚĆ 2. JĘZYK HISZPAŃSKI SPRAWDZIAN OD ROKU SZKOLNEGO 2014/2015 CZĘŚĆ 2. JĘZYK HISZPAŃSKI PRZYKŁADOWY ZESTAW ZADAŃ DLA UCZNIÓW Z AUTYZMEM, W TYM Z ZESPOŁEM ASPERGERA (S2) Czas pracy: 45 minut Czas pracy będzie wydłużony zgodnie

Bardziej szczegółowo

ROZDZIAŁ DWUDZIESTY CZWARTY/ UNIDAD VIGÉSIMO CUARTA

ROZDZIAŁ DWUDZIESTY CZWARTY/ UNIDAD VIGÉSIMO CUARTA ROZDZIAŁ DWUDZIESTY CZWARTY/ UNIDAD VIGÉSIMO CUARTA Mam dziewczynę nie mam dziewczyny. Znam pana Kowalskiego nie znam pana Wiśniewskiego. Kocham Adama nie kocham Pawła... Lubię Ewę nie lubię Anny. Sobre

Bardziej szczegółowo

PROGRAMACIÓN DIDÁCTICA COMPAÑEROS 1 Versión en Polaco. 1 er Curso Gimnazjum

PROGRAMACIÓN DIDÁCTICA COMPAÑEROS 1 Versión en Polaco. 1 er Curso Gimnazjum PROGRAMACIÓN DIDÁCTICA COMPAÑEROS 1 Versión en Polaco 1 er Curso Gimnazjum 1 TEMAT ZAJĘĆ Treści nauczania z podstawy programowej Liczba godzin Uczeń potrafi osiągane umiejętności komunikacyjne Zakres leksykalny

Bardziej szczegółowo

Jagiellońskie Centrum Językowe UJ Ramowy program nauczania języka hiszpańskiego na poziomie B2

Jagiellońskie Centrum Językowe UJ Ramowy program nauczania języka hiszpańskiego na poziomie B2 Jagiellońskie Centrum Językowe UJ Ramowy program nauczania języka hiszpańskiego na poziomie B2 Założenia Proponowany program nauczania opiera się na założeniu, że osoby rozpoczynające naukę na poziomie

Bardziej szczegółowo

EGZAMIN W KLASIE TRZECIEJ GIMNAZJUM Z JĘZYKA HISZPAŃSKIEGO POZIOM PODSTAWOWY KWIECIEŃ 2014. UZUPEŁNIA UCZEŃ miejsce na naklejkę z kodem

EGZAMIN W KLASIE TRZECIEJ GIMNAZJUM Z JĘZYKA HISZPAŃSKIEGO POZIOM PODSTAWOWY KWIECIEŃ 2014. UZUPEŁNIA UCZEŃ miejsce na naklejkę z kodem Arkusz zawiera informacje prawnie chronione do momentu rozpoczęcia egzaminu. Układ graficzny CKE 2013 KOD UCZNIA UZUPEŁNIA UCZEŃ PESEL miejsce na naklejkę z kodem EGZAMIN W KLASIE TRZECIEJ GIMNAZJUM Z

Bardziej szczegółowo

ROZDZIAŁ SIEDEMNASTY UNIDAD DECIMOSÉPTIMA

ROZDZIAŁ SIEDEMNASTY UNIDAD DECIMOSÉPTIMA ROZDZIAŁ SIEDEMNASTY UNIDAD DECIMOSÉPTIMA Czy mówisz po polsku? Tak, oczywiście. Czy zna pan hindi? Niestety, nie. Averiguar qué idiomas habla nuestro interlocutor y como contestar si nos hacen este tipo

Bardziej szczegółowo

Część pisemna (poziom podstawowy). Przykładowe zadania z rozwiązaniami

Część pisemna (poziom podstawowy). Przykładowe zadania z rozwiązaniami 46 Informator o egzaminie maturalnym z języka hiszpańskiego od roku szkolnego 2014/2015 2.3. Część pisemna (poziom podstawowy). Przykładowe zadania z rozwiązaniami ROZUMIENIE ZE SŁUCHU Zadanie 1. (0 4)

Bardziej szczegółowo

Gimnazjum nr 65 im. Orląt Lwowskich w Poznaniu ZESTAW ZADAŃ KONKURSOWYCH Z JĘZYKA HISZPAŃSKIEGO DLA UCZNIÓW GIMNAZJUM ROK SZKOLNY 2014/2015

Gimnazjum nr 65 im. Orląt Lwowskich w Poznaniu ZESTAW ZADAŃ KONKURSOWYCH Z JĘZYKA HISZPAŃSKIEGO DLA UCZNIÓW GIMNAZJUM ROK SZKOLNY 2014/2015 Gimnazjum nr 65 im. Orląt Lwowskich w Poznaniu IMIĘ I NAZWISKO ZESTAW ZADAŃ KONKURSOWYCH Z JĘZYKA HISZPAŃSKIEGO DLA UCZNIÓW GIMNAZJUM ROK SZKOLNY 2014/2015 ETAP PISEMNY Instrukcja dla ucznia 1. Zestaw

Bardziej szczegółowo

La recepción de la obra de José Ortega y Gasset en Polonia*

La recepción de la obra de José Ortega y Gasset en Polonia* La recepción de la obra de José Ortega y Gasset en Polonia* Dorota Leszczyna Resumen Este artículo intenta presentar brevemente la recepción de la obra de José Ortega y Gasset en Polonia. Al inicio mostraremos

Bardziej szczegółowo

Español. Ejercicios y Test. Weiterbildungs-Testsysteme GmbH

Español. Ejercicios y Test. Weiterbildungs-Testsysteme GmbH s t a r t Español y Test Weiterbildungs-Testsysteme GmbH 2 Format egzaminu START (na poziomie A1 w skali opracowanej przez Radê Europy) zosta³ przygotowany we Frankfurcie nad Menem przez zespó³ autorów

Bardziej szczegółowo

SPRAWDZIAN W KLASIE SZÓSTEJ SZKOŁY PODSTAWOWEJ CZĘŚĆ 2. JĘZYK HISZPAŃSKI

SPRAWDZIAN W KLASIE SZÓSTEJ SZKOŁY PODSTAWOWEJ CZĘŚĆ 2. JĘZYK HISZPAŃSKI Arkusz zawiera informacje prawnie chronione do momentu rozpoczęcia egzaminu. KOD UCZNIA UZUPEŁNIA UCZEŃ PESEL miejsce na naklejkę SPRAWDZIAN W KLASIE SZÓSTEJ SZKOŁY PODSTAWOWEJ CZĘŚĆ 2. JĘZYK HISZPAŃSKI

Bardziej szczegółowo

Rozkład materiału nauczania języka hiszpańskiego na lektoracie. Semestr I 30 h

Rozkład materiału nauczania języka hiszpańskiego na lektoracie. Semestr I 30 h Rozkład materiału nauczania języka hiszpańskiego na lektoracie Bitacora 1 Poziom A1 60 godzin Semestr I 30 h Tematyka zajęć Materiał leksykalny Kształcone umiejętności i funkcje językowe W01, U01, U02,

Bardziej szczegółowo

Dr Barbara Klassa Zakład Metodologii Historii i Historii Historiografii Instytut Historii Uniwersytet Gdański

Dr Barbara Klassa Zakład Metodologii Historii i Historii Historiografii Instytut Historii Uniwersytet Gdański Dr Barbara Klassa Zakład Metodologii Historii i Historii Historiografii Instytut Historii Uniwersytet Gdański 1. Przedmiot: Historia historiografii Rok: IV Semestr: VII Studia: stacjonarne 2. Ilość godzin:

Bardziej szczegółowo

Część pisemna (poziom rozszerzony). Przykładowe zadania z rozwiązaniami

Część pisemna (poziom rozszerzony). Przykładowe zadania z rozwiązaniami Część pisemna (poziom rozszerzony). Przykładowe zadania z rozwiązaniami 61 2.4. Część pisemna (poziom rozszerzony). Przykładowe zadania z rozwiązaniami ROZUMIENIE ZE SŁUCHU Zadanie 1. (0 3) Usłyszysz dwukrotnie

Bardziej szczegółowo

Czas pracy: 45 minut (Czas pracy będzie wydłużony zgodnie z opublikowanym w 2014 r. Komunikatem Dyrektora CKE.)

Czas pracy: 45 minut (Czas pracy będzie wydłużony zgodnie z opublikowanym w 2014 r. Komunikatem Dyrektora CKE.) Sprawdzian od roku szkolnego 2014/2015 Część 2. Język hiszpański Przykładowy zestaw zadań dla uczniów słabowidzących (S5) Czas pracy: 45 minut (Czas pracy będzie wydłużony zgodnie z opublikowanym w 2014

Bardziej szczegółowo

Spis treści. Strona e-book. Ścieżka mp3 audiobook. Rozmowy telefoniczne 32 24

Spis treści. Strona e-book. Ścieżka mp3 audiobook. Rozmowy telefoniczne 32 24 Spis treści Strona e-book Ścieżka mp3 audiobook Podstawowe zwroty 5 1 Witanie się, przedstawianie 6 2 i żegnanie Dane osobowe 7 3 Rodzina 9 4 Opisywanie ludzi 10 5 Umawianie spotkania 11 6 Informacja kolejowa

Bardziej szczegółowo

EGZAMIN MATURALNY 2013 JĘZYK HISZPAŃSKI

EGZAMIN MATURALNY 2013 JĘZYK HISZPAŃSKI Centralna Komisja Egzaminacyjna w Warszawie EGZAMIN MATURALNY 2013 JĘZYK HISZPAŃSKI dla absolwentów klas dwujęzycznych Kryteria oceniania odpowiedzi MAJ 2013 Zadanie 1. 1.1. C 1.2. A 1.3. B 1.4. C Zadanie

Bardziej szczegółowo

KLUCZ PUNKTOWANIA ODPOWIEDZI

KLUCZ PUNKTOWANIA ODPOWIEDZI Egzamin maturalny maj 2010 JĘZYK HISZPAŃSKI POZIOM PODSTAWOWY KLUCZ PUNKTOWANIA ODPOWIEDZI ZADANIA ZAMKNIĘTE Zadanie 1. Obszar standardów Rozumienie ze słuchu 1.1. D 1.2. C 1.3. Zdający określa główną

Bardziej szczegółowo

Centralna Komisja Egzaminacyjna Arkusz zawiera informacje prawnie chronione do momentu rozpocz cia egzaminu.

Centralna Komisja Egzaminacyjna Arkusz zawiera informacje prawnie chronione do momentu rozpocz cia egzaminu. Centralna Komisja Egzaminacyjna Arkusz zawiera informacje prawnie chronione do momentu rozpoczcia egzaminu. Ukad graficzny CKE 2011 UZUPENIA ZESPÓ NADZORUJCY KOD UCZNIA PESEL miejsce na naklejk z kodem

Bardziej szczegółowo

Español para los más pequeños (Hiszpański dla najmłodszych)

Español para los más pequeños (Hiszpański dla najmłodszych) Program 2015-2016 Przedszkole Pijarskie Español para los más pequeños (Hiszpański dla najmłodszych) Nauczyciel: Iván Marín Septiembre (Wrzesień) TEMATY (przykład: pierwszy trymestr) Octubre (Październik)

Bardziej szczegółowo

Czym są retenciones? Kto powinien zarejestrować się w urzędzie podatkowym?

Czym są retenciones? Kto powinien zarejestrować się w urzędzie podatkowym? Opodatkowanie dochodów osób fizycznych w Hiszpanii Podatek dochodowy od osób fizycznych I.R.P.F.1 (Impuesto sobre la Renta de las Personas Físicas) w Polsce znany jako PIT - jest podatkiem bezpośrednim,

Bardziej szczegółowo

Komitet Główny Olimpiady Języka Hiszpańskiego Polskie Towarzystwo Neofilologiczne www.ojh.edu.pl NUESTRAS MASCOTAS. Por IRENE GREEN QUINTANA

Komitet Główny Olimpiady Języka Hiszpańskiego Polskie Towarzystwo Neofilologiczne www.ojh.edu.pl NUESTRAS MASCOTAS. Por IRENE GREEN QUINTANA Strona1 NUESTRAS MASCOTAS Por IRENE GREEN QUINTANA ETIQUETAS: Vocabulario A2, B1 NIVEL: A2 y B1 del Marco Común Europeo de Referencia TIPO DE ESCUELA: Gimnazjum o Liceum OBJETIVOS LINGÜÍSTICOS: LEXICALES:

Bardziej szczegółowo

Egzamin maturalny z języka hiszpańskiego

Egzamin maturalny z języka hiszpańskiego Biuletyn maturalny Ewa Durka Egzamin maturalny z języka hiszpańskiego Centralna Komisja Egzaminacyjna publikacja współfinansowana przez Europejski Fundusz Społeczny Autor biuletynu: Ewa Durka Autor opracowania

Bardziej szczegółowo

Przystanek EDU www.przystanekedu.pl

Przystanek EDU www.przystanekedu.pl Przystanek EDU www.przystanekedu.pl Przystanek EDU Wszelkie prawa zastrzeżone. Rozpowszechnianie, kopiowanie w całości lub części bez zgody Przystanek EDU zabronione. Przystanek EDU MINI LEKCJA 1 Zasady

Bardziej szczegółowo

BADANIE DIAGNOSTYCZNE GRUDZIEŃ 2011 W KLASIE TRZECIEJ. Czas pracy: 90 minut GIMNAZJUM Z JĘZYKA HISZPAŃSKIEGO. Liczba punktów do uzyskania: 40

BADANIE DIAGNOSTYCZNE GRUDZIEŃ 2011 W KLASIE TRZECIEJ. Czas pracy: 90 minut GIMNAZJUM Z JĘZYKA HISZPAŃSKIEGO. Liczba punktów do uzyskania: 40 Centralna Komisja Egzaminacyjna Arkusz zawiera informacje prawnie chronione do momentu rozpoczęcia egzaminu. Układ graficzny CKE 2011 UZUPEŁNIA ZESPÓŁ NADZORUJĄCY KOD UCZNIA PESEL miejsce na naklejkę z

Bardziej szczegółowo

Los instrumentos musicales

Los instrumentos musicales Los instrumentos musicales Actividades de ampliación y repaso de vocabulario por MAGDALENA AMTMANN STRESZCZENIE: Scenariusz lekcji ma na celu zapoznanie ucznia z wybranymi nazwami instrumentów muzycznych

Bardziej szczegółowo

Centralna Komisja Egzaminacyjna Arkusz zawiera informacje prawnie chronione do momentu rozpoczęcia egzaminu.

Centralna Komisja Egzaminacyjna Arkusz zawiera informacje prawnie chronione do momentu rozpoczęcia egzaminu. Centralna Komisja Egzaminacyjna Arkusz zawiera informacje prawnie chronione do momentu rozpoczęcia egzaminu. Układ graficzny CKE 2011 UZUPEŁNIA ZESPÓŁ NADZORUJĄCY KOD UCZNIA PESEL miejsce na naklejkę z

Bardziej szczegółowo

HISZPAŃSKI GRAMATYKA SŁOWNIK IDIOMY. dla początkujących i średniozaawansowanych (A1 B1) Czasy i czasowniki. polsko-hiszpański i hiszpańsko-polski

HISZPAŃSKI GRAMATYKA SŁOWNIK IDIOMY. dla początkujących i średniozaawansowanych (A1 B1) Czasy i czasowniki. polsko-hiszpański i hiszpańsko-polski HISZPAŃSKI dla początkujących i średniozaawansowanych (A1B1) GRAMATYKA Czasy i czasowniki SŁOWNIK polsko-hiszpański i hiszpańsko-polski Hiszpańsko-polski słownik tematyczny IDIOMY Projekt okładki: Radosław

Bardziej szczegółowo

EGZAMIN MATURALNY JĘZYK HISZPAŃSKI POZIOM PODSTAWOWY ZBIÓR ZADAŃ. Materiały pomocnicze dla uczniów i nauczycieli

EGZAMIN MATURALNY JĘZYK HISZPAŃSKI POZIOM PODSTAWOWY ZBIÓR ZADAŃ. Materiały pomocnicze dla uczniów i nauczycieli EGZAMIN MATURALNY JĘZYK HISZPAŃSKI POZIOM PODSTAWOWY ZBIÓR ZADAŃ Materiały pomocnicze dla uczniów i nauczycieli Centralna Komisja Egzaminacyjna 2015 Publikacja opracowana przez zespół koordynowany przez

Bardziej szczegółowo

Publicaciones sobre la historia de España y relaciones hispano-polacas, 1990-2004

Publicaciones sobre la historia de España y relaciones hispano-polacas, 1990-2004 Publicaciones sobre la historia de España y relaciones hispano-polacas, 1990-2004 Cezary Taracha (Lublin) Zagram dla naszego króla, rozmowa z Rafaelem Riqueni, Gazeta Domowa, 11 (1990), s. 4. Dziwne przygody

Bardziej szczegółowo

BIBLIOTECA NACIONAL DE ESPAÑA (Coleccion Digital) HISZPAŃSKA BIBLIOTEKA NARODOWA (Zbiory w wersji elektronicznej)

BIBLIOTECA NACIONAL DE ESPAÑA (Coleccion Digital) HISZPAŃSKA BIBLIOTEKA NARODOWA (Zbiory w wersji elektronicznej) BIBLIOTECA NACIONAL DE ESPAÑA (Coleccion Digital) HISZPAŃSKA BIBLIOTEKA NARODOWA (Zbiory w wersji elektronicznej) http://www.bne.es/eng/catalogues/coleccionesdigitales.htm Zawartość: Repozytorium uniwersalne

Bardziej szczegółowo

B = V. Jak się nazywasz? ALFABET HISZPAŃSKI I ZASADY WYMOWY UNIDAD I. Ważniejsze zasady wymowy:

B = V. Jak się nazywasz? ALFABET HISZPAŃSKI I ZASADY WYMOWY UNIDAD I. Ważniejsze zasady wymowy: ALFABET HISZPAŃSKI I ZASADY WYMOWY Jak się nazywasz? A a a N n ene B b be Ñ ñ eñe C c ce O o o Ch ch che P p pe D d de Q q cu E e e R r erre F f efe S s ese G g ge T t te H h hache U u u I i i V v uve

Bardziej szczegółowo

1. CZASOWNIK BYĆ SER

1. CZASOWNIK BYĆ SER SER 1 1. CZASOWNIK BYĆ SER Czasownik ser być odmienia się następująco: yo tú él/ella/usted nosotros/as vosotros/as ellos/ellas/ustedes soy eres es somos sois son Zaimki osobowe yo ja tú ty él on ella ona

Bardziej szczegółowo

Igualdad de Derechos y Discriminación en el Mundo Occidental Hoy debatimos sobre

Igualdad de Derechos y Discriminación en el Mundo Occidental Hoy debatimos sobre Komitet Główny Olimpiady Języka Hiszpańskiego Igualdad de Derechos y Discriminación en el Mundo Occidental Hoy debatimos sobre Por Alicia I. Olmo STRESZCZENIE: Dyskryminować (hiszp. discriminar) to znaczy

Bardziej szczegółowo

Hiszpania wobec trzeciego rozbioru Polski

Hiszpania wobec trzeciego rozbioru Polski BARBARA OBTUŁOWICZ Wyższa Szkoła Pedagogiczna w Krakowie Instytut Historii Hiszpania wobec trzeciego rozbioru Polski W archiwum hiszpańskiego MSZ w dziale Politica Exterior, Polonia, legajo H 2604 znajduje

Bardziej szczegółowo

Wstęp. Witamy w świecie języka hiszpańskiego! Czy chcesz udoskonalić swoją znajomość języka hiszpańskiego, ucząc się szybko i z przyjemnością?

Wstęp. Witamy w świecie języka hiszpańskiego! Czy chcesz udoskonalić swoją znajomość języka hiszpańskiego, ucząc się szybko i z przyjemnością? Wstęp Witamy w świecie języka hiszpańskiego! Czy chcesz udoskonalić swoją znajomość języka hiszpańskiego, ucząc się szybko i z przyjemnością? Masz już za sobą poznawanie podstaw języka z Ekspresowym kursem

Bardziej szczegółowo

Program Międzynarodowej Konferencji Latynoamerykanistów Programa de la Conferencia Internacional de Latinoamericanistas

Program Międzynarodowej Konferencji Latynoamerykanistów Programa de la Conferencia Internacional de Latinoamericanistas Program Międzynarodowej Konferencji Latynoamerykanistów Programa de la Conferencia Internacional de Latinoamericanistas Ameryka Łacińska wobec przeobrażeń geopolitycznych i nowych zagrożeń América Latina

Bardziej szczegółowo

WYMOWA, AKCENT. pronunciación, acento

WYMOWA, AKCENT. pronunciación, acento SPIS TREŚCI 1. Wymowa i akcent (pronunciación, acento)...5 2. Rodzajnik (el artículo)...7 3. Rzeczownik (el sustantivo)...12 4. Przymiotnik (el adjetivo)...16 5. Zaimki wskazujące (los demostrativos)...20

Bardziej szczegółowo

ROZDZIAŁ DWUDZIESTY SIÓDMY/ UNIDAD VIGÉSIMO SÉPTIMA

ROZDZIAŁ DWUDZIESTY SIÓDMY/ UNIDAD VIGÉSIMO SÉPTIMA ROZDZIAŁ DWUDZIESTY SIÓDMY/ UNIDAD VIGÉSIMO SÉPTIMA Dokąd jedziesz?, Dokąd lecisz?, Dokąd płyniesz? Viajar en coche, en tren, avión o barco. A. A DÓNDE VIA JAS? En español se emplea el mismo verbo ir para

Bardziej szczegółowo

Varias traducciones de la poesía de Federico García Lorca al polaco: transformaciones del texto en la traducción

Varias traducciones de la poesía de Federico García Lorca al polaco: transformaciones del texto en la traducción Numer 1 (2)/ 2011 Joanna Nowak Universidad Adam Mickiewicz Varias traducciones de la poesía de Federico García Lorca al polaco: transformaciones del texto en la traducción 1. Introducción La poesía de

Bardziej szczegółowo

EGZAMIN MATURALNY Z JĘZYKA HISZPAŃSKIEGO

EGZAMIN MATURALNY Z JĘZYKA HISZPAŃSKIEGO Miejsce na naklejkę z kodem szkoły dysleksja MJH-P1A1P-052 EGZAMIN MATURALNY Z JĘZYKA HISZPAŃSKIEGO POZIOM PODSTAWOWY Czas pracy 120 minut ARKUSZ I MAJ ROK 2005 Instrukcja dla zdającego 1. Sprawdź, czy

Bardziej szczegółowo

UNIWERSYTET WROCŁAWSKI WYDZIAŁ FILOLOGICZNY INSTYTUT FILOLOGII ROMAŃSKIEJ

UNIWERSYTET WROCŁAWSKI WYDZIAŁ FILOLOGICZNY INSTYTUT FILOLOGII ROMAŃSKIEJ UNIWERSYTET WROCŁAWSKI WYDZIAŁ FILOLOGICZNY INSTYTUT FILOLOGII ROMAŃSKIEJ FILOLOGIA HISZPAŃSKA EGZAMIN LICENCJACKI ROK AKADEMICKI 2014/2015 INFORMATOR DLA STUDENTÓW I. Zasady ogólne II. Zakres, forma i

Bardziej szczegółowo

Hiszpański w Warszawie Oferta 2013/14. Kursy. już od 793 zł. patrz strona 16. www.varsovia.cervantes.es www.cervantes.pl

Hiszpański w Warszawie Oferta 2013/14. Kursy. już od 793 zł. patrz strona 16. www.varsovia.cervantes.es www.cervantes.pl Hiszpański w Warszawie Oferta 2013/14 Kursy już od 793 zł patrz strona 16 V a r s o v i a www.varsovia.cervantes.es www.cervantes.pl Instytut Cervantesa w Warszawie ul. Nowogrodzka 22 00-511, Warszawa

Bardziej szczegółowo

UZUPEŁNIA ZESPÓŁ NADZORUJĄCY

UZUPEŁNIA ZESPÓŁ NADZORUJĄCY Arkusz zawiera informacje prawnie chronione do momentu rozpoczęcia egzaminu. KOD UCZNIA UZUPEŁNIA ZESPÓŁ NADZORUJĄCY PESEL miejsce na naklejkę EGZAMIN W KLASIE TRZECIEJ GIMNAZJUM CZĘŚĆ 3. JĘZYK HISZPAŃSKI

Bardziej szczegółowo

WYTYCZNE OLIMPIADY JĘZYKA HISZPAŃSKIEGO 2015/16

WYTYCZNE OLIMPIADY JĘZYKA HISZPAŃSKIEGO 2015/16 WYTYCZNE VI OLIMPIADY JĘZYKA HISZPAŃSKIEGO 2015/16 Spis treści: I. Informacje wstępne.....2 II. Organizacja zawodów........2 III. Terminy zawodów.......5 IV. Kryteria oceniania - zawody II i III stopnia.....6

Bardziej szczegółowo

Spis treści. 1.12. Dojrzewanie 29 1.13. Wymarzony mężczyzna 29 1.14. Wymarzona kobieta 33. 2.13. Nie denerwuj się! 55 2.14.

Spis treści. 1.12. Dojrzewanie 29 1.13. Wymarzony mężczyzna 29 1.14. Wymarzona kobieta 33. 2.13. Nie denerwuj się! 55 2.14. Spis treści 1. LA FAMILIA 1.1. Vamos a conocernos 8 1.2. En la familia 12 1.3. Los abuelos 16 1.4. Los conflictos generacionales 18 1.5. Mis padres 18 1.6. El matrimonio 18 1.7. El divorcio 20 1.8. Quiero

Bardziej szczegółowo

WYMOWA, AKCENT WYMOWA, AKCENT

WYMOWA, AKCENT WYMOWA, AKCENT 1 WYMOWA, AKCENT WYMOWA, AKCENT p jako p patata /patata/ ziemniak qu jako k quiero /kiero/ kocham r jako r arena /arena/ piasek rr jako mocne rr corrida /korrida/ korrida r na początku wyrazu mocne: rosa

Bardziej szczegółowo

Centralna Komisja Egzaminacyjna Arkusz zawiera informacje prawnie chronione do momentu rozpoczęcia egzaminu.

Centralna Komisja Egzaminacyjna Arkusz zawiera informacje prawnie chronione do momentu rozpoczęcia egzaminu. Centralna Komisja Egzaminacyjna Arkusz zawiera informacje prawnie chronione do momentu rozpoczęcia egzaminu. Układ graficzny CKE 2011 KOD UCZNIA UZUPEŁNIA UCZEŃ PESEL miejsce na naklejkę z kodem EGZAMIN

Bardziej szczegółowo

DR HAB. MIECZYSŁAW JAGŁOWSKI, PROF. UWM

DR HAB. MIECZYSŁAW JAGŁOWSKI, PROF. UWM DR HAB. MIECZYSŁAW JAGŁOWSKI, PROF. UWM Studia: filozofia, UMCS w Lublinie, 1978-1984. Praca doktorska: Filozofia racjowitalizmu Juliána Maríasa. Poznanie życie człowiek, obroniona w 1994 r. w IFiS PAN

Bardziej szczegółowo

B = V. Jak się nazywasz? ALFABET HISZPAŃSKI I ZASADY WYMOWY UNIDAD I. Ważniejsze zasady wymowy:

B = V. Jak się nazywasz? ALFABET HISZPAŃSKI I ZASADY WYMOWY UNIDAD I. Ważniejsze zasady wymowy: ALFABET HISZPAŃSKI I ZASADY WYMOWY Jak się nazywasz? A a a N n ene B b be Ñ ñ eñe C c ce O o o Ch ch che P p pe D d de Q q cu E e e R r erre F f efe S s ese G g ge T t te H h hache U u u I i i V v uve

Bardziej szczegółowo

ARKUSZ ZAWIERA INFORMACJE PRAWNIE CHRONIONE DO MOMENTU ROZPOCZĘCIA TESTU! dzień miesiąc rok

ARKUSZ ZAWIERA INFORMACJE PRAWNIE CHRONIONE DO MOMENTU ROZPOCZĘCIA TESTU! dzień miesiąc rok ARKUSZ ZAWIERA INFORMACJE PRAWNIE CHRONIONE DO MOMENTU ROZPOCZĘCIA TESTU! Projekt współfinansowany przez Unię Europejską w ramach Europejskiego Funduszu Społecznego KOD UCZNIA WPISUJE UCZEŃ DATA URODZENIA

Bardziej szczegółowo

EGZAMIN MATURALNY Z JĘZYKA HISZPAŃSKIEGO POZIOM PODSTAWOWY MAJ 2013. Czas pracy: 120 minut. Liczba punktów do uzyskania: 50 WPISUJE ZDAJĄCY

EGZAMIN MATURALNY Z JĘZYKA HISZPAŃSKIEGO POZIOM PODSTAWOWY MAJ 2013. Czas pracy: 120 minut. Liczba punktów do uzyskania: 50 WPISUJE ZDAJĄCY Centralna Komisja Egzaminacyjna Arkusz zawiera informacje prawnie chronione do momentu rozpoczęcia egzaminu. Układ graficzny CKE 2010 KOD WPISUJE ZDAJĄCY PESEL Miejsce na naklejkę z kodem dysleksja EGZAMIN

Bardziej szczegółowo

Informator o egzaminie maturalnym

Informator o egzaminie maturalnym Informator o egzaminie maturalnym od 2010 roku dla absolwentów klas dwujęzycznych Warszawa 2009 Opracowano w Centralnej Komisji Egzaminacyjnej we współpracy z okręgowymi komisjami egzaminacyjnymi SPIS

Bardziej szczegółowo

OÂWIADCZENIE RZÑDOWE. z dnia 12 sierpnia 2003 r.

OÂWIADCZENIE RZÑDOWE. z dnia 12 sierpnia 2003 r. Dziennik Ustaw Nr 28 1565 Poz. 245 i 246 245 OÂWIADCZENIE RZÑDOWE z dnia 12 sierpnia 2003 r. w sprawie mocy obowiàzujàcej Konwencji o zabezpieczeniu spo ecznym mi dzy Rzeczàpospolità Polskà a Królestwem

Bardziej szczegółowo

ROZKŁAD MATERAIŁU NAUCZANIA JĘZYKA HISZPAŃSKIEGO W LICEUM I i II KLASA dla początkujących wyd. Santillana, Universidad de Salamanca

ROZKŁAD MATERAIŁU NAUCZANIA JĘZYKA HISZPAŃSKIEGO W LICEUM I i II KLASA dla początkujących wyd. Santillana, Universidad de Salamanca Copyright by Wydawnictwo Nowela sp. z o. o., Poznań 2010 Wszelkie prawa zastrzeżone. www.nowela.pl Każda reprodukcja lub adaptacja całości lub części niniejszej publikacji, niezależnie od zastosowanej

Bardziej szczegółowo

Zachęcamy do wakacyjnych podróży po Galicji!

Zachęcamy do wakacyjnych podróży po Galicji! Koniec semestru zbliża się wielkimi krokami. Zarówno studenci jak i pracownicy wyczekują z niecierpliwością chwil odpoczynku i odnowienia sił na nowy rok akademicki. W Hiszpanii czas relaksu i podróży,

Bardziej szczegółowo

Dwie Polki pracowały przy projekcie Filharmonii Szczecińskiej Dos mujeres que han trabajan en el proyecto de Szczecin Filarmónica

Dwie Polki pracowały przy projekcie Filharmonii Szczecińskiej Dos mujeres que han trabajan en el proyecto de Szczecin Filarmónica Dwie Polki pracowały przy projekcie Filharmonii Szczecińskiej Dos mujeres que han trabajan en el proyecto de Szczecin Filarmónica Rozmowa z Martą Zaballa Grządziel, architektką pracującą przy projekcie

Bardziej szczegółowo

Wymagania edukacyjne / kryteria oceniania grupa RJH, klasa 2a. Podręcznik Español en marcha A1+A2 (unidades 10-18) wyd. SGEL:

Wymagania edukacyjne / kryteria oceniania grupa RJH, klasa 2a. Podręcznik Español en marcha A1+A2 (unidades 10-18) wyd. SGEL: Wymagania edukacyjne / kryteria oceniania grupa RJH, klasa 2a. Podręcznik Español en marcha A1+A2 (unidades 10-18) wyd. SGEL: Podręcznik Español en marcha 3. Nivel B1 (unidades 1-9) wyd. SGEL: Treści

Bardziej szczegółowo

ROZDZIAŁ TRZYDZIESTY DRUGI/ UNIDAD TRIGÉSIMO SEGUNDA

ROZDZIAŁ TRZYDZIESTY DRUGI/ UNIDAD TRIGÉSIMO SEGUNDA ROZDZIAŁ TRZYDZIESTY DRUGI/ UNIDAD TRIGÉSIMO SEGUNDA Ile masz lat? Dwadzieścia pięć. Ile masz pieniędzy? Dwa miliony złotych. Conversaciones sobre la edad y el dinero. En esta unidad aprenderás a preguntar

Bardziej szczegółowo

Kuratorium Oświaty w Lublinie ZESTAW ZADAŃ KONKURSOWYCH Z JĘZYKA HISZPAŃSKIEGO DLA UCZNIÓW GIMNAZJUM ROK SZKOLNY 2014/2015 ETAP OKRĘGOWY

Kuratorium Oświaty w Lublinie ZESTAW ZADAŃ KONKURSOWYCH Z JĘZYKA HISZPAŃSKIEGO DLA UCZNIÓW GIMNAZJUM ROK SZKOLNY 2014/2015 ETAP OKRĘGOWY Kuratorium Oświaty w Lublinie KOD UCZNIA ZESTAW ZADAŃ KONKURSOWYCH Z JĘZYKA HISZPAŃSKIEGO DLA UCZNIÓW GIMNAZJUM ROK SZKOLNY 2014/2015 ETAP OKRĘGOWY Instrukcja dla ucznia 1. Zestaw konkursowy zawiera 8

Bardziej szczegółowo

b) 2. Autoridad central requirente 2. Wzywający organ centralny 2.1. Nombre: 2.1. Nazwa:

b) 2. Autoridad central requirente 2. Wzywający organ centralny 2.1. Nombre: 2.1. Nazwa: ANEXO VI FORMULARIO DE SOLICITUD DE RECONOCIMIENTO, DE DECLARACIÓN DE EXEQUÁTUR O DE EJECUCIÓN DE UNA RESOLUCIÓN EN MATERIA DE OBLIGACIONES DE ALIMENTOS [artículos 56 y 57 del Reglamento (CE) no 4/2009

Bardziej szczegółowo

PROGRAM NAUCZANIA I PLAN WYNIKOWY KURSU JĘZYKA HISZPAŃSKIEGO POZIOM A1

PROGRAM NAUCZANIA I PLAN WYNIKOWY KURSU JĘZYKA HISZPAŃSKIEGO POZIOM A1 PROGRAM NAUCZANIA I PLAN WYNIKOWY KURSU JĘZYKA HISZPAŃSKIEGO POZIOM A1 Ilość godzin: 120. Podręcznik wiodący: Nos vemos 1 Opracowała mgr Hanna Hermanowicz CELE KURSU: Osiągnięcie kompetencji komunikacyjnej

Bardziej szczegółowo

Osią naszej analizy będzie sposób przedstawienia bohatera w zmieniającym się świecie. DOM DROGA - POSZUKIWANIE TOŻSAMOŚCI PRZEMIANA - NOWA OSOBOWOŚĆ

Osią naszej analizy będzie sposób przedstawienia bohatera w zmieniającym się świecie. DOM DROGA - POSZUKIWANIE TOŻSAMOŚCI PRZEMIANA - NOWA OSOBOWOŚĆ Dziedzina: Literaturoznawstwo hiszpańskie Seminarium literatury hiszpańskiej i hispanoamerykańskiej dr Alicja BĄCZYK-TOMASZEWSKA -------------------------------------------------------------------------------------------------------

Bardziej szczegółowo

Sacerdote En el nombre del Padre y del Hijo y del Kapłan Imię Ojca i Syna i Ducha Świętego. Espíritu Santo.

Sacerdote En el nombre del Padre y del Hijo y del Kapłan Imię Ojca i Syna i Ducha Świętego. Espíritu Santo. La Santa Misa Ritos iniciales Obrzędy Mszy Świetej Obrzędy wstępne 2 Canto de entrada... 2 Signo de la cruz Znak Krzyża Sacerdote En el nombre del Padre y del Hijo y del Kapłan Imię Ojca i Syna i Ducha

Bardziej szczegółowo

EGZAMIN W KLASIE TRZECIEJ GIMNAZJUM CZĘŚĆ 3. JĘZYK HISZPAŃSKI POZIOM PODSTAWOWY

EGZAMIN W KLASIE TRZECIEJ GIMNAZJUM CZĘŚĆ 3. JĘZYK HISZPAŃSKI POZIOM PODSTAWOWY Arkusz zawiera informacje prawnie chronione do momentu rozpoczęcia egzaminu. KOD UCZNIA UZUPEŁNIA UCZEŃ PESEL miejsce na naklejkę EGZAMIN W KLASIE TRZECIEJ GIMNAZJUM CZĘŚĆ 3. JĘZYK HISZPAŃSKI POZIOM PODSTAWOWY

Bardziej szczegółowo

WYTYCZNE OLIMPIADY JĘZYKA HISZPAŃSKIEGO 2011/12

WYTYCZNE OLIMPIADY JĘZYKA HISZPAŃSKIEGO 2011/12 WYTYCZNE II OLIMPIADY JĘZYKA HISZPAŃSKIEGO 2011/12 Spis treści: I. Informacje wstępne...2 II. Organizacja zawodów..3 III. Terminy zawodów.5 IV. Kryteria oceniania - część ustna zawodów II i III stopnia

Bardziej szczegółowo

Sprawozdanie z egzaminu maturalnego z języka hiszpańskiego przeprowadzonego w województwie pomorskim w roku szkolnym 2014/2015

Sprawozdanie z egzaminu maturalnego z języka hiszpańskiego przeprowadzonego w województwie pomorskim w roku szkolnym 2014/2015 Sprawozdanie z egzaminu maturalnego z języka hiszpańskiego przeprowadzonego w województwie pomorskim w roku szkolnym 2014/2015 Okręgowa Komisja Egzaminacyjna w Gdańsku ul. Na Stoku 49, 80-874 Gdańsk tel.

Bardziej szczegółowo

PRÓBNY EGZAMIN MATURALNY Z JĘZYKA HISZPAŃSKIEGO

PRÓBNY EGZAMIN MATURALNY Z JĘZYKA HISZPAŃSKIEGO Miejsce na naklejkę z kodem szkoły dysleksja PRÓBNY EGZAMIN MATURALNY Z JĘZYKA HISZPAŃSKIEGO POZIOM PODSTAWOWY Czas pracy 120 minut LISTOPAD ROK 2006 Instrukcja dla zdającego 1. Sprawdź, czy arkusz egzaminacyjny

Bardziej szczegółowo

EGZAMIN MATURALNY Z JĘZYKA HISZPAŃSKIEGO

EGZAMIN MATURALNY Z JĘZYKA HISZPAŃSKIEGO ARKUSZ ZAWIERA INFORMACJE PRAWNIE CHRONIONE DO MOMENTU ROZPOCZĘCIA EGZAMINU! Miejsce na naklejkę dysleksja MJH-P1_1P-082 EGZAMIN MATURALNY Z JĘZYKA HISZPAŃSKIEGO MAJ ROK 2008 POZIOM PODSTAWOWY Czas pracy

Bardziej szczegółowo

B = V. Jak się nazywasz? ALFABET HISZPAŃSKI I ZASADY WYMOWY UNIDAD I. Ważniejsze zasady wymowy:

B = V. Jak się nazywasz? ALFABET HISZPAŃSKI I ZASADY WYMOWY UNIDAD I. Ważniejsze zasady wymowy: ALFABET HISZPAŃSKI I ZASADY WYMOWY Jak się nazywasz? A a a N n ene B b be Ñ ñ eñe C c ce O o o Ch ch che P p pe D d de Q q cu E e e R r erre F f efe S s ese G g ge T t te H h hache U u u I i i V v uve

Bardziej szczegółowo