SPOŁECZNA AKDAEMIA NAUK W ŁODZI

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "SPOŁECZNA AKDAEMIA NAUK W ŁODZI"

Transkrypt

1 SPOŁECZNA AKDAEMIA NAUK W ŁODZI KIERUNEK STUDIÓW: ZARZĄDZANIE PRZEDMIOT: Przedsiębiorstwo na rynku finansowym (MATERIAŁ POMOCNICZY PRZEDMIOT SPECJALIZACYJNY) Łódź

2 Spis treści Moduł 1 PRZEDSIĘBIORSTWO JAKO PODMIOT GOSPODARCZY ISTOTA PRZEDSIĘBIORSTWA 1.2 FINANSOWY WYMIAR DZIAŁALNOŚCI PRZEDSIĘBIORSTWA 1.3 FINANSOWE CELE PRZEDSIĘBIORSTWA Moduł 2 RELACJE PRZEDSIĘBIORSTWA Z RYNKIEM FINANSOWYM RYNEK FINANSOWY ISTOTA I STRUKTURA 2.2 INSTRUMENTY RYNKU FINANSOWEGO 2.3 PRZEDSIĘBIORSTWO JAKO UCZESTNIK RYNKU FINANSOWEGO Moduł 3 PASYWNE ZWIĄZKI PRZEDSIĘBIORSTWA Z RYNKIEM FINANSOWYM (FINANSOWANIE PRZEDSIĘBIORSTWA) ANALIZA PROGÓW RENTOWNOŚCI 3.2 OPTYMALIZACJA STRUKTURY KAPITAŁU 3.3 KOSZT KAPITAŁU I SZACOWANIE JEGO SKŁADOWYCH Moduł 4 AKTYWNE POWIĄZANIA PRZEDSIĘBIORSTWA Z RYNKIEM FINANSOWYCH (INWESTYCJE FINANSOWE) AKTYWA FINANSOWE JAKO SKŁADNIK MAJĄTKU PRZEDSIĘBIORSTWA 4.2 WYCENA BILANSOWA I DOCHODOWOŚĆ AKTYWÓW FINANSOWYCH 4.3 POMIAR RENTOWNOŚCI INWESTYCJI FINANSOWYCH 2

3 Moduł 1 PRZEDSIĘBIORSTWO JAKO PODMIOT GOSPODARCZY 1. Istota przedsiębiorstwa Każda działalność gospodarcza, niezależnie od tego, czy ma ona charakter wytwórczy, czy budowlany, handlowy lub usługowy, wymaga stałego wykorzystywania czynników produkcyjnych, tj. przedmiotów pracy, środków pracy, siły roboczej. Podstawową formą kojarzenia owych czynników jest przedsiębiorstwo. W przedsiębiorstwie realizowane są procesy produkcyjne, w rezultacie, których dokonuje się transformacja czynników wytwórczych w wyroby gotowe o określonych właściwościach i funkcjach użytkowych. Istotą procesów gospodarczych jest to, że pozyskiwanie czynników produkcyjnych i ich transformacja wymagają angażowania kapitałów. Ich zwrot następuje wówczas, gdy zrealizowane produkty znajdują nabywców, a uzyskana cena pokryje poniesione wydatki i zagwarantuje wynagrodzenie za udostępnienie kapitałów (w formie zysku lub procentu). Mechanizm rynkowy spełnia, zatem funkcję weryfikacyjną i sprawia, że podejmowana działalność gospodarcza powinna zapewnić przedsiębiorstwu zysk, a angażującym kapitał oczekiwaną przez nich stopę zwrotu. W znaczeniu formalnym przedsiębiorstwo definiowane jest przez przepisy Kodeksu cywilnego (art. 55 Dz. U. z 1964 r., nr 16, poz. 926) jako zespół składników materialnych i niematerialnych, które przyczyniają się do realizacji zadań gospodarczych. Spójną całość tworzą tu: firma (jej nazwa), znak towarowy i inne oznaczenia wyróżniające przedsiębiorstwo, księgi handlowe, posiadane nieruchomości i ruchomości, w tym również produkty i materiały, a także patenty, wzory zdobnicze i użytkowe, zobowiązania i obciążenia związane z prowadzeniem firmy oraz prawa majątkowe z najmu i dzierżawy użytkowanych lokali. Z kolei w Ustawie o swobodzie działalności gospodarczej (art. 4, Dz. U. z 2004 r., nr 173, poz. 1807) definicja przedsiębiorstwa kryje się pod pojęciem przedsiębiorcy, którego ustawa określa jako: osobę fizyczną, osobę prawną oraz nie mającą osobowości prawnej spółka prawa handlowego, która zawodowo, we własnym imieniu podejmuje i wykonuje działalność gospodarczą. I wreszcie trzecie pojęcie związane z działalnością gospodarczą, które uwidocznione jest w aktach prawnych firma. W świetle przepisów Kodeksu cywilnego i Kodeksu spółek handlowych firma jest nazwą, pod którą przedsiębiorca prowadzi działalność 3

4 gospodarczą. A zatem firma jest związana z oznaczeniem przedsiębiorcy, a nie przedsiębiorstwa. Należy zwrócić uwagę, że potocznie używany jest termin firma, który wiąże się zwyczajowo z określonym podmiotem gospodarczym, z konkretną jednostką działającą na rynku. W tym znaczeniu firma jest synonimem przedsiębiorstwa w znaczeniu ekonomicznym. Pojęcia przedsiębiorstwa w ujęciu ekonomicznym prezentowane w literaturze uwzględniają także aspekty organizacyjne. Przykładem jest definicja podana przez Z. Pierścionka: Przedsiębiorstwo jest określoną formą organizacji pracy powołaną do realizacji potrzeb materialnych oraz niematerialnych różnych osób, grup oraz organizacji. Przedsiębiorstwo zaspokaja przede wszystkim potrzeby swoich właścicieli (właściciela), ale także zarządu (menedżerowie) oraz pracowników, potrzeby odbiorców, jak też innych przedsiębiorstw i instytucji współpracujących z nim (dostawców, kooperantów, banków, instytutów, uczelni) (Pierścionek Z., Strategie konkurencji i rozwoju przedsiębiorstwa, PWN, Warszawa 2003 s. 78.). Bardziej ogólna jest definicja przedsiębiorstwa o charakterze encyklopedycznym, a mianowicie przedsiębiorstwo - samodzielna jednostka gospodarcza wyodrębniona pod względem ekonomicznym, organizacyjnym i prawnym zorganizowana w celu odpłatnego świadczenia rzeczy lub usług (Olzacka B., Pałczyńska-Gościniak R., Leksykon zarządzania finansami, DiKK, Gdańsk 1998, s.230). W podejściu systemowym przedsiębiorstwo traktowane jest jako wyodrębniony z otoczenia społeczno-gospodarczego samoorganizujący się układ zasobów ludzkich, rzeczowych i finansowych. Zasoby te są ze sobą powiązane łańcuchem oddziaływań przyczynowo-skutkowych, sterowanych za pomocą informacji w celu uzyskania założonego stanu tych zasobów lub określonego wyniku finansowego (Walczak M. (red.), Analiza finansowa w zarządzaniu współczesnym przedsiębiorstwem, Difin, Warszawa 2007, s. 16). Przedsiębiorstwo jest systemem złożonym z uporządkowanych w określony sposób i ze sobą powiązanych elementów, w którym pracownicy wykorzystują odpowiednie maszyny, urządzenia i narzędzia, stosują określone metody i sposoby działania, aby wytworzyć produkty trafiające na rynek. 4

5 2. Finansowy wymiar działalności przedsiębiorstwa Prowadzenie działalności przez przedsiębiorstwo wymaga posiadania składników majątkowych tzn. wyposażenia w aktywa trwałe i obrotowe. Aby wejść w posiadanie składników majątkowych przedsiębiorstwo musi dysponować odpowiednimi środkami, określanymi mianem pasywów. W ujęciu księgowym oznacza to, że aktywa przedsiębiorstwa mają w pełni pokrycie w źródłach ich finansowania. Właściwy dobór źródeł finansowania determinuje, obok trafności wyboru zakresu prowadzonej działalności, sprawności systemu zarządzania i osiągania rentowności, sukces przedsiębiorstwa funkcjonującego w gospodarce rynkowej. Dostęp do właściwych, z punktu widzenia oczekiwań przedsiębiorstwa, źródeł finansowania może sprzyjać osiąganiu przewagi konkurencyjnej na rynku. Proces finansowania przedsiębiorstwa należy rozpatrywać jako dwa etapy inwestowania kapitału: przez właścicieli i wierzycieli inwestowanie kapitału w przedsiębiorstwo, przez przedsiębiorstwo inwestowanie zgromadzonego kapitału w aktywa niezbędne do prowadzenia działalności gospodarczej. Odzwierciedleniem I etapu inwestowania jest prawa strona bilansu (pasywa), natomiast odzwierciedleniem II etapu inwestowania jest lewa strona bilansu (aktywa). O potencjale finansowym przedsiębiorstwa decydują zasoby kapitału własnego, wspomagane kapitałem obcym. Bez kapitału własnego przedsiębiorstwo nie może istnieć. Kapitał obcy, mimo, że jest udostępniany na ściśle określony czas, z reguły w sposób ciągły finansuje przedsiębiorstwo. Jego poziom zależy od zakresu nowych inwestycji podejmowanych przez przedsiębiorstwo i przyjętej strategii ich finansowania. Korzystanie z kapitału obcego powinno być rozważne i oparte na rachunku ekonomicznym, uwzględniającym nie tylko wydatki w postaci odsetek, ale i zwrot udostępnionych środków. Każde przedsiębiorstwo musi dysponować środkami gospodarczymi, czyli majątkiem umożliwiającym prowadzenie działalności gospodarczej. Majątek w rozumieniu finansowym określany jest jako aktywa. Z punktu widzenia roli, jaką spełnia w procesach gospodarczych majątek dzieli się na: majątek trwały, 5

6 majątek obrotowy. Schematyczne ujęcie składników majątku przedsiębiorstwa przedstawiono na rysunku 1. Rysunek 1. Podstawowe składowe aktywów przedsiębiorstwa ŚRODKI GOSPODARCZE (AKTYWA) MAJĄTEK TRWAŁY MAJĄTEK OBROTOWY Wartości niematerialne i prawne Rzeczowy majątek trwały Należności długoterminowe Inwestycje długoterminowe Rozliczenia międzyokresowe długoterminowe Rzeczowy majątek obrotowy (zapasy) Należności krótkoterminowe Inwestycje krótkoterminowe Rozliczenia międzyokresowe krótkoterminowe Do majątku obrotowego zalicza się składniki aktywów, niezbędne do prowadzenia działalności gospodarczej, które przedsiębiorstwo wykorzystuje w ciągu jednego cyklu gospodarczego. Są to, zatem składki majątkowe znajdujące w ciągłym ruchu okrężnym, przechodzą kolejno fazy zaopatrzenia, produkcji i zbytu. Oznacza to jednocześnie, że na przestrzeni jednego roku ulegają one wielokrotnej transformacji. Struktura rodzajowa majątku obrotowego oraz szybkość zmiany ich postaci zależą od charakteru przedsiębiorstwa (wielkość, branża, położenie). O ile poziom i struktura majątku trwałego są w miarę stabilne w czasie, to środki obrotowe znajdują się w nieustannym ruchu. W konsekwencji ich poziom i struktura podlegają ciągłym zmianom. Ważnym zadaniem menedżerów zarządzających przedsiębiorstwem jest dążenie do przyspieszania procesu ich transformacji w poszczególnych fazach ruchu okrężnego. Majątek każdego przedsiębiorstwa ma swoje źródła pochodzenia, a więc jest przez kogoś w określony sposób finansowany. Źródła finansowania majątku, odzwierciedlające wspomniany już proces inwestowania kapitału w przedsiębiorstwo, określane są mianem pasywów. Struktura pasywów stanowi konsekwencję decyzji podejmowanych przez przedsiębiorstwo odnośnie do sposobów pozyskiwania środków 6

7 niezbędnych do prowadzenia działalności bieżącej i rozwoju przedsiębiorstwa. Finansowanie przedsiębiorstwa rozpatrywać można z różnych punktów widzenia. Biorąc za podstawę fakt, czy kapitał został dostarczony przedsiębiorstwu, czy też wypracowany przez samo przedsiębiorstwo, wyróżnia się finansowanie zewnętrzne i finansowanie wewnętrzne. Finansowanie zewnętrzne jak wskazuje nazwa oznacza, że kapitał pochodzi spoza przedsiębiorstwa. Kapitał zewnętrzny dociera do przedsiębiorstwa poprzez rynek pieniężny i kapitałowy oraz w drodze tzw. szczególnych form finansowania. Drugim kryterium klasyfikacyjnym jest czasokres, na jaki udostępniane są przedsiębiorstwu środki finansowe. Wymienia się wówczas finansowanie długookresowe oraz finansowanie krótkookresowe. Finansowanie długoterminowe dotyczy środków, które angażowane w działalność przedsiębiorstwa są na stałe lub długofalowo. Na ogół przyjmuje się, że jest okres dłuższy aniżeli rok. Finansowanie krótkookresowe kojarzy się z udostępnieniem przedsiębiorstwu środków na okres krótszy niż jeden rok (zobowiązania krótkoterminowe), obejmuje również środki wypracowywane na bieżąco przez samo przedsiębiorstwo. Trzeci, szczególnie istotny z punktu widzenia zarządzania finansami przedsiębiorstwa, układ klasyfikacyjny obejmuje wyodrębnienie finansowania własnego i finansowania obcego. Podstawę tej klasyfikacji stanowi źródło pochodzenia kapitału i wynikająca z tego tytułu pozycja prawna dawcy kapitału. Kapitał własny obejmuje środki postawione do dyspozycji przedsiębiorstwa przez jego właścicieli. Podmiot wnoszący kapitał staje się współwłaścicielem lub właścicielem przedsiębiorstwa i ma wpływ na podejmowanie decyzji. Kapitał własny spełnia kilka funkcji, do podstawowych należą: funkcja robocza (służy finansowaniu działalności) oraz funkcja gwarancyjna (stanowi zabezpieczenie roszczeń wierzycieli). Kapitał własny nie może być wycofany aż do momentu likwidacji przedsiębiorstwa (co nie oznacza, że w trakcie funkcjonowania przedsiębiorstwa nie może się zmieniać się jego właściciel). Dawcy kapitału własnego w zasadzie nie otrzymują odsetek, mają jednak prawo do uczestnictwa w zyskach. Kapitał obcy rozumiany jest jako wielkość środków finansowych postawionych do dyspozycji przedsiębiorstwa na czas ograniczony przez jego wierzycieli. Powinien być zwrócony w określonym terminie. Spełnia w przedsiębiorstwie wyłącznie funkcję roboczą, stanowi poszerzenie bazy finansowania i przez to pozwala na rozszerzenie rozmiarów działalności. Wnoszący kapitał obcy w formie kredytów lub pożyczek mają prawo do wynagrodzenia w formie odsetek, a w pewnych sytuacjach mogą również uzyskać uprawnienia w zakresie kontroli i podejmowania 7

8 decyzji w przedsiębiorstwie. Obcym źródłem finansowania przedsiębiorstwa są również środki stanowiące zobowiązania bieżące: do momentu upływu terminu ich płatności przedsiębiorstwo nie ponosi kosztów związanych z udostępnieniem tych środków, dlatego nie są one zaliczane do kapitałów. W przypadku upadłości lub likwidacji przedsiębiorstwa wierzyciele znajdują się w sytuacji uprzywilejowanej w stosunku do pomiotów wnoszących kapitał własny: ich roszczenia regulowane są w pierwszej kolejności. Ostatnie z wymienionych kryteriów podziału źródeł finansowania usankcjonowane jest w Ustawie o rachunkowości i wyeksponowane jako element składowy pasywów bilansu. Klasyfikacja ustawowa pasywów jest bardziej rozbudowana, zwłaszcza w odniesieniu do systematyzacji kapitałów własnych. Zgodnie z Ustawą o rachunkowości pasywa dzielą się na kapitały (fundusze) własne oraz zobowiązania i rezerwy na zobowiązania (rysunek 2). W obrębie kapitałów własnych główne miejsce zajmuje kapitał (fundusz) podstawowy: stanowią go środki powierzone przez właścicieli przedsiębiorstwa. W zależności od formy organizacyjno-prawnej kapitał podstawowy przyjmuje różne nazwy (np. w spółce kapitałowej jest to kapitał zakładowy, w spółkach cywilnych fundusz wspólników, w przedsiębiorstwie państwowym fundusz założycielski, w spółdzielni fundusz udziałowy). W przypadku spółek kapitałowych przepisy regulują minimalną wartość kapitału podstawowego. Rysunek 2. Podstawowe składowe pasywów przedsiębiorstwa ŹRÓDŁA FINANSOWANIA (PASYWA) KAPITAŁY WŁASNE REZERWY I ZOBOWIĄZANIA Kapitał podstawowy Kapitał zapasowy Kapitały rezerwowe Nie rozliczony wynik finansowy netto Wynik finansowy netto roku obrotowego Rezerwy na zobowiązania Zobowiązania długoterminowe Zobowiązania krótkoterminowe Rozliczenia międzyokresowe bierne 8

9 Drugim elementem kapitałów własnych jest kapitał zapasowy, który stanowi uzupełnienie kapitału podstawowego, zwiększając finansowe bezpieczeństwo przedsiębiorstwa. Kapitał zapasowy w spółkach kapitałowych tworzony jest z odpisów zysku oraz z nadwyżek osiąganych przy sprzedaży akcji (udziałów) powyżej ich wartości nominalnej, ewentualnie z dodatkowych wpłat właścicieli przedsiębiorstwa (np. za uprzywilejowanie akcji). Odpowiednikiem kapitału zapasowego w przedsiębiorstwie państwowym jest fundusz przedsiębiorstwa, a w spółdzielni fundusz zasobowy. W skład kapitałów własnych wchodzą ponadto różnego rodzaju kapitały (fundusze) rezerwowe. Obligatoryjnie tworzony jest fundusz rezerwowy z aktualizacji wyceny. Poza tym mogą być tworzone inne fundusze zgodnie z zapisami statutu (umowy). Kapitały własne obejmują wreszcie nierozliczony wynik finansowy z lat ubiegłych (jest to część zysku, która nie została przeznaczona na wypłaty dywidend, ewentualnie poniesiona strata) oraz wynik finansowy netto roku obrotowego (pozycja ta wykazywana jest na koniec roku i występuje do chwili ostatecznego rozliczenia wyniku finansowego zysku netto lub straty). W pasywach pozycję ważną pozycję stanowią rezerwy na zobowiązania. Obejmuje ona odpisy tworzone w związku z podatkiem dochodowym, z należnościami od dłużników, ze stratami dotyczącymi realizacji przedsięwzięć gospodarczych. Rezerwy stanowią pewnego rodzaju zabezpieczenie przed wystąpieniem określonych okoliczności, a konkretniej przed ryzykiem, które może towarzyszyć prowadzonej działalności. Z merytorycznego punktu widzenia rezerwy nie są zobowiązaniami, lecz środkami wyodrębnionymi z kapitałów własnych. Zobowiązania zgodnie z ustawą o rachunkowości dzielą się na zobowiązania długoterminowe oraz zobowiązania krótkoterminowe. Zobowiązaniami długoterminowymi są przede wszystkim kredyty inwestycyjne i długoterminowe pożyczki dłużne oraz wyemitowane przez przedsiębiorstwo obligacje. Zobowiązania krótkoterminowe obejmują płatności z tytułu kredytów obrotowych, z tytułu dostarczonych przedsiębiorstwu surowców, materiałów, energii, z tytułu zobowiązań publiczno-prawnych, z tytułu wynagrodzeń itp. Zobowiązania krótkoterminowe powinny być regulowane w ściśle określonych terminach, w przeciwnym przypadku przedsiębiorstwo może zostać zobligowane do uregulowania odsetek karnych. Ostatnią pozycją pasywów są rozliczenia międzyokresowe bierne. Dotyczą one kosztów i rezerw na wydatki przyszłych okresów. 9

10 3. Finansowe cele przedsiębiorstwa Działalność gospodarcza ma charakter celowy, a więc i przedsiębiorstwo będąc formą organizacyjną prowadzenia działalności gospodarczej realizuje określony cel. Sformułowanie celu przedsiębiorstwa nie jest jednak sprawą prostą, co wynika już z samego faktu braku jednoznaczności w definiowaniu celu przedsiębiorstwa. Wychodząc z założenia, że gospodarka rynkowa jest gospodarką pieniężną, co oznacza, że związki przedsiębiorstwa z otoczeniem oraz procesy realne przebiegające wewnątrz przedsiębiorstwa kształtują się pod bezpośrednim lub pośrednim wpływem pieniądza, można przyjąć, że i cel główny przedsiębiorstwa powinien mieć wymiar pieniężny. Jest to tym bardziej uzasadnione, że pieniądz pełni różne funkcje, a jedną z nich jest funkcja miernika wartości. Przy użyciu pieniądza można nie tylko wyrażać wartość dóbr rynkowych, ale i porównywać ze sobą nakłady i efekty, przychody i wydatki, koszty i zyski, jak również, analizować, prognozować i planować. Zaistniałe uwarunkowania znajdują odzwierciedlenie w definiowaniu celu głównego przedsiębiorstwa. Przez długie lata za główny cel przedsiębiorstwa funkcjonującego według zasad rynkowych uznawano maksymalizację zysku lub maksymalizację zysku w długim okresie. Współcześnie teoria firmy stoi na stanowisku, że celem działania przedsiębiorstwa jest maksymalizacja jego wartości. Spotkać się można także z opiniami, że celem przedsiębiorstwa jest nadwyżka przychodów nad kosztami ich uzyskania lub pomnażanie (maksymalizacja) majątku jego właścicieli. Maksymalizacja majątku właścicieli niekiedy jest zastępowana maksymalizacją rynkowej wartości kapitałów własnych. (Szyszko, Szczepański 2003, s ; Czekaj, Dresler 2001, s. 14; Jog, Suszyński 1995, s. 2; Dobbins, Frąckowiak, Witt, 1992, s. 3-4). Niewątpliwie, celem przedsiębiorstwa w wymiarze finansowym powinna więc być kategoria związana z zyskiem lub kategoria związana z wartością przedsiębiorstwa. Przedstawiono to na rysunku 3. Niewątpliwie maksymalizacja zysku sprzyja realizacji celu rozumianego jako maksymalizacja majątku właścicieli, albowiem osiąganie zysku pozwala na wypłatę dywidend i stanowi czynnik wzrostu wartości rynkowej. Należy jednak również zwrócić uwagę, że zysk stanowi jedno ze źródeł finansowania inwestycji, co korzystnie wpływa na rozwój przedsiębiorstwa i umacnianie jego pozycji rynkowej. 10

11 Rysunek 3. Dwa podejścia do ujmowania finansowego celu przedsiębiorstwa CEL GŁÓWNY PRZEDSIĘBIORSTWA Maksymalizacja majątku właścicieli Maksymalizacja zysku Wypłata dywidend Wzrost wartości rynkowej Inwestycje 11 Rozwój i umacnianie pozycji rynkowej

12 Nie można udzielić jednoznacznej odpowiedzi, który ze sposobów ujmowania celu jest bardziej zasadny. Składa się na to kilka przyczyn. Oto niektóre z nich: wybór celu zależy od formy własności oraz od formy organizacyjno-prawnej przedsiębiorstwa, cel przedsiębiorstwa może być rozpatrywany w kategoriach krótko- i długoterminowych, cel finansowy można postrzegać w kategoriach relacji między korzyściami i nakładami, rozpatrując cel główny z punktu widzenia właścicieli przedsiębiorstwa trzeba dostrzegać różnicę między maksymalizacją (pomnażaniem) ich majątku a maksymalizacją wartości rynkowej. Finansowe cele przedsiębiorstwa nakierowane na zysk opisujemy za pomocą różnych kategorii zysku i mierników rentowności (zysk operacyjny, zysk EBIT, zysk netto, ROI, ROE, ROA, ROS). Natomiast finansowe cele przedsiębiorstwa nakierowane na wartość za pomocą miar wartości ekonomicznej (stopa zwrotu z zaangażowanego kapitału ROIC, średni wazony koszt kapitału SWKK, ekonomiczna wartość dodana EVA, wartość dodana dla akcjonariuszy SVA) lub wartości rynkowej (wycena rynkowa akcji, roczna stopa zwrotu z akcji, wskaźnik cena / zysk, wskaźnik cena/ wartość księgowa). 12

13 Moduł 2 RELACJE PRZEDSIĘBIORSTWA Z RYNKIEM FINANSOWYM 1. Rynek finansowy istota i struktura Rynek finansowy można zdefiniować jako funkcjonalnie i przedmiotowo wyodrębnioną część systemu gospodarczego, gdzie podejmowane są celowe, uwzględniające kryterium wyboru decyzje gospodarcze, związane z cyrkulacją, rozmieszczeniem i użyciem środków finansowych. Rynek finansowy stanowi, więc miejsce zawierania transakcji, których przedmiotem jest szeroko rozumiany kapitał finansowy. Najczęściej transakcje rynku finansowego łączą się z wymianą pieniądza na aktywa finansowe, przynoszące właścicielom dochód w postaci dywidendy lub procentu. Na rynku finansowym spotykają się podmioty dysponujące wolnymi zasobami pieniężnymi, które chcą zainwestować (inwestycja to angażowanie kapitału z zamiarem osiągnięcia korzyści finansowych) z podmiotami, które poszukują zasobów finansowych w celu zaspokojenia potrzeb produkcyjnych lub konsumpcyjnych, ponieważ dysponują ograniczonymi środkami własnymi. Własne zasoby finansowe tych podmiotów są jednak niewystarczające i z tego powodu zgłaszają oni zapotrzebowanie na dodatkowe środki pieniężne, które chcą wykorzystać, a odpłatnością przez określony czas lub, które powiększą ich kapitał własny. Rynek finansowy spełnia w gospodarce szereg istotnych funkcji. Najważniejsze z nich to: alokacja kapitału, mobilizacja kapitału, transformacja kapitału, wycena kapitału. 13

14 Rynek finansowy może być podzielony na segmenty (rysunek 4.). Z naszego punktu widzenia najważniejszy jest podział rynku finansowego na rynek pieniężny, na którym występuje podaż kapitałów krótkoterminowych (finansowanie działalności bieżącej) oraz rynek kapitałowy, na którym występuje podaż kapitałów długoterminowych (pozyskanie kapitału na rozszerzenie działalności gospodarczej poprzez realizację inwestycji). Drugie kryterium to podział na: rynek pierwotny i wtórny. Podział ten ma szczególne znaczenie w odniesieniu do papierów wartościowych. Ponadto można mówić o takich segmentach jak: rynek depozytowo-kredytowy, rynek instrumentów pochodnych, rynek walutowy, rynek ubezpieczeniowy itp. Rysunek 4. Podstawowe segmenty rynku finansowego Rynek pierwotny Rynek wtórny Rynek kapitałowy Pierwotny rynek kapitałowy Wtórny rynek kapitałowy Rynek pieniężny Pierwotny rynek pieniężny Wtórny rynek pieniężny Międzybankowy rynek pieniężny Na rynku pierwotnym następuje wprowadzanie po raz pierwszy do obrotu nowo emitowanych papierów wartościowych lub zawierane są transakcje nieprzewidujące możliwości odkupu. Za pośrednictwem rynku pierwotnego podmioty emitujące instrumenty finansowe pozyskują fundusze pieniężne niezbędne do prowadzenia działalności gospodarczej lub realizacji zamierzeń konsumpcyjnych. Na rynku wtórnym dopuszcza się możliwość odkupu papieru wartościowego wyemitowanego uprzednio na rynku pierwotnym. Rynek wtórny umożliwia inwestorom zamianę posiadanych przez nich instrumentów na gotówkę przed upływem terminu ich odkupu przez emitenta. Na rynku wtórnym nie uczestniczy emitent. Najbardziej aktywnym rynkiem wtórnym jest rynek akcji, a podstawowym jego elementem jest giełda papierów wartościowych. Jest ona bardzo sformalizowana i poddana ostrej kontroli. Międzybankowy rynek pieniężny obejmuje transakcje zamiany pieniądza banków komercyjnych na pieniądz banku centralnego oraz transakcje umożliwiające wyrównywanie nadwyżek i niedoborów zasobów pieniężnych między bankami komercyjnymi. 14

15 2. Instrumenty rynku finansowego Cechą rynku finansowego jest również to, że przepływ pieniądza między podmiotami odbywa się przy zastosowaniu określonych instrumentów, które określamy mianem instrumentów rynku finansowego, w skrócie instrument finansowy. Instrument rynku finansowego to kontrakt (rodzaj umowy) między podmiotami rynku finansowego regulujący zależność finansową między nimi, dokumentujący fakt udostępnienia i przepływu kapitału oraz odzwierciedlający roszczenia kapitałodawców względem kapitałobiorców. Na rysunku 5 przedstawiono inny układ klasyfikacyjny segmentów rynku finansowego oraz przypisane im instrumenty finansowe. Szczególnym przypadkiem instrumentu finansowego jest papier wartościowy. Papier wartościowy to dokument stwierdzający istnienie określonego prawa majątkowego, utrwalony w takiej formie, że może stanowić samodzielny przedmiot obrotu na rynku finansowym. Ponieważ współcześnie powszechnie obowiązuje zasada dematerializacji papierów wartościowych (zwłaszcza w obrocie publicznym) a przedmiotem obrotu na rynku finansowym są również prawa majątkowe, które nie mają potwierdzenia w postaci dokumentu. Za papiery wartościowe uznaje się obecnie nie tylko dokumenty wyemitowane na podstawie właściwych przepisów i potwierdzające prawa majątkowe, lecz również zbywalne prawa majątkowe wynikające z tychże dokumentów (np. prawo do dywidendy czy tzw. prawo poboru) a także inne prawa majątkowe, których cena zależy bezpośrednio i pośrednio od ceny papierów wyżej wymienionych (tzw. prawa pochodne). Rysunek 5. Podstawowe segmenty i instrumenty rynku finansowego RYNEK PIENIĘŻNY Weksel Bony skarbowe RYNEK DEWIZOWY Bony pieniężne Bony komercyjne 15

16 Certyfikaty depozytowe Lokaty międzybankowe RYNEK DEPOZYTOWO RYNEK INSTRUMENTÓW - KREDYTOWY POCHODNYCH Lokaty bankowe Kontrakty terminowe Kredyty bankowe Kontrakty Pożyczki bankowe opcyjnie Pożyczki dłużne RYNEK KAPITAŁOWY Akcje Obligacje korporacyjne Obligacje skarbu państwa Obligacje komunalne Jednostki uczestnictwa funduszu inwestycyjnego Certyfikaty inwestycyjne 16

17 3. Przedsiębiorstwo jako uczestnik rynku finansowego PRZEDSIĘBIORSTW O Aktywne powiązania Pasywne powiązania z rynkiem finansowym z rynkiem finansowym Przedsiębiorstwo posiada instrumenty finansowe w swoich aktywach lub udostępnia kapitał w postaci pożyczek RYNEK FINANSOWY I JEGO INSTRUMENTY Przedsiębiorstwo emituje papiery wartościowe lub korzysta z kapitału w postaci kredytów i pożyczek W powiązaniach pasywnych przedsiębiorstwo pozyskuje środki uzupełniające kapitał własny w celu realizacji inwestycji. Umożliwia to rozwój przedsiębiorstwa i umacnianie jego pozycji rynkowej. Pozyskiwanie kapitału poprzez emisję papierów wartościowych dotyczy: akcji, obligacji oraz krótkoterminowych papierów dłużnych. Głównymi źródłami finansowania są jednak takie formy jak: kredyt bankowy, leasing, factoring, pożyczka. W powiązaniach aktywnych przedsiębiorstwo nabywa instrumenty finansowe wyemitowane przez inne podmioty. Mogą to być papiery takie jak akcje, obligacje komercyjne, obligacje skarbowe, bony skarbowe, certyfikaty inwestycyjne, weksle jak również instrumenty nie będące 17

18 papierami wartościowymi (jednostki uczestnictwa w funduszach inwestycyjnych, instrumenty pochodne). Do aktywnych powiązań należy także zaliczyć udzielanie pożyczek. Przedsiębiorstwo finansuje także swoją działalność korzystając z tzw. kredytu kupieckiego. Tej formy finansowania nie zaliczamy jednak do powiązań z rynkiem finansowym, ponieważ stanowi ona odroczenie płatności za transakcje zawarte w ramach rynku rzeczowego. Podobnie udzielanie kredytu kupieckiego nie jest zaliczane do aktywnych powiązań z rynkiem finansowym, ponieważ stanowi odroczenie terminu regulowania należności. Ważnym segmentem rynku finansowego jest giełda papierów wartościowych, na której dokonuje się obrót głównie akcjami wyemitowanymi przez spółki publiczne, a także innymi instrumentami finansowymi (obligacje, certyfikaty inwestycyjne, instrumenty pochodne). Aby przedsiębiorstwo mogło wyemitować akcje, które trafią na giełdę musi spełnić określone dość rygorystyczne warunki. Musi również publikować sprawozdania finansowe i przekazywać inne ważne informacje dotyczące jego funkcjonowania. Natomiast każde przedsiębiorstwo może być inwestorem giełdowym, nabywając instrumenty notowane w obrocie publicznym. Giełda papierów wartościowych spełnia trzy podstawowe funkcje ekonomiczne: Funkcja alokacyjna - rozmieszczenie zasobów pieniężnych występujących w gospodarce w postaci nadwyżek kapitału. Funkcja wartościująca - ocena rentowności dokonywanych inwestycji, co umożliwia ustalenie wartości rynkowej zainwestowanego kapitału funduszy. Funkcja informacyjna - ocena sytuacji ekonomicznej emitenta i jego zdolności do kreacji zysków w przyszłości. 18

19 Moduł 3 PASYWNE ZWIĄZKI PRZEDSIĘBIORSTWA Z RYNKIEM FINANSOWYM (FINANSOWANIE PRZEDSIĘBIORSTWA) Pasywne związki przedsiębiorstwa z rynkiem finansowym łączą się z wyborem źródeł finansowania i kształtowaniem struktury finansowania. Problematyka kształtowania struktury finansowania jest ważnym obszarem strategicznym. Może ona być rozpatrywana z dwóch punktów widzenia. Po pierwsze zarządzanie źródłami finansowania przedsiębiorstwa (kształtowanie struktury pasywów). Po drugiezarządzanie kapitałami (kwestia optymalizacji struktury kapitałowej rozumianej jako relacja między kapitałami własnymi i kapitałami obcymi). Pierwsze ujęcie łączy się z analizą progów rentowności, drugie natomiast sprowadza się do określania docelowej struktury kapitałowej i analizy związku między strukturą kapitałową a wartością rynkową przedsiębiorstwa. Z decyzyjnego punktu widzenia należy, zatem odróżnić kwestię kształtowania struktury finansowania od kształtowania struktury kapitału. Relacje między strukturą pasywów i strukturą kapitałową przedstawiono w tabeli. Rysunek 1. Relacje między strukturą pasywów a strukturą kapitału Struktura pasywów Struktura kapitału Wycena bilansowa Wycena rynkowa Kapitały (fundusze) własne Kapitały własne Wartość rynkowa kapitałów - kapitały powierzone - powierzone powierzonych - kapitały samofinansowania - samofinansowania Zobowiązania i rezerwy na Zobowiązania Wartość rynkowa długu zobowiązania oprocentowane oprocentowanego - zobowiązania długoterminowe - długoterminowe - wartość zobowiązań długoterminowych - oprocentowane zobowiązania - krótkoterminowe - wartość zobowiązań 19

20 krótkoterminowe - nieoprocentowane zobowiązania krótkoterminowe - rezerwy na zobowiązania - fundusze specjalne - rozliczenia międzyokresowe bierne Wartość pasywów (suma bilansowa) Wartość księgowa kapitału jest mniejsza od wartości pasywów krótkoterminowych Wartość rynkowa kapitału może być większa, równa lub mniejsza od wartości pasywów 1. Analiza progów rentowności Próg rentowności określa rozmiary produkcji (wartość sprzedaży), przy których następuje zrównoważenie wartości przychodów ze sprzedaży oraz poniesionych kosztów. Jeżeli uwzględnimy jedynie koszty uzyskania przychodów ze sprzedaży (koszty operacyjne), mówimy o progu rentowności dla zysku operacyjnego. Istotna jest w tym przypadku struktura kosztów operacyjnych tzn. kosztów stałych i kosztów zmiennych. PR ZO Zysk operacyjny obliczamy jako ZO = P ( C K ) KS natomiast próg rentowności dla zysku operacyjnego PR KS = KZ (1 ) S Próg rentowności dla zysku operacyjnego można wyrazić ilościowo lub wartościowo. j zj ZO KS = lub C K j zj 20

Średnio ważony koszt kapitału

Średnio ważony koszt kapitału Średnio ważony koszt kapitału WACC Weighted Average Cost of Capital 1 Średnio ważony koszt kapitałuwacc Weighted Average Cost of Capital Plan wykładu: I. Koszt kapitału a metody dyskontowe II. Źródła finansowania

Bardziej szczegółowo

Księgarnia PWN: Robert Machała - Praktyczne zarządzanie finansami firmy

Księgarnia PWN: Robert Machała - Praktyczne zarządzanie finansami firmy Księgarnia PWN: Robert Machała - Praktyczne zarządzanie finansami firmy Wstęp 1. do zarządzania finansami firmy 1.1. Zarządzanie firmą a budowanie jej wartości Obszary zarządzania przedsiębiorstwem Proces

Bardziej szczegółowo

Zarządzanie finansami przedsiębiorstw

Zarządzanie finansami przedsiębiorstw Zarządzanie finansami przedsiębiorstw Opracowała: Dr hab. Gabriela Łukasik, prof. WSBiF I. OGÓLNE INFORMACJE O PRZEDMIOCIE Cele przedmiotu:: - przedstawienie podstawowych teoretycznych zagadnień związanych

Bardziej szczegółowo

Finansowanie działalności przedsiebiorstwa. Finanse 110630-1165

Finansowanie działalności przedsiebiorstwa. Finanse 110630-1165 Finansowanie działalności przedsiebiorstwa przedsiębiorstw-definicja Przepływy pieniężne w przedsiębiorstwach Decyzje finansowe przedsiębiorstw Analiza finansowa Decyzje finansowe Krótkoterminowe np. utrzymanie

Bardziej szczegółowo

KAPITAŁOWA STRATEGIA PRZEDISĘBIORSTWA JAN SOBIECH (REDAKTOR NAUKOWY)

KAPITAŁOWA STRATEGIA PRZEDISĘBIORSTWA JAN SOBIECH (REDAKTOR NAUKOWY) KAPITAŁOWA STRATEGIA PRZEDISĘBIORSTWA JAN SOBIECH (REDAKTOR NAUKOWY) SPIS TREŚCI WSTĘP...11 CZĘŚĆ PIERWSZA. STRUKTURA ŹRÓDEŁ KAPITAŁU PRZEDSIĘBIORSTWA...13 Rozdział I. PRZEDSIĘBIORSTWO JAKO ORGANIZACJA

Bardziej szczegółowo

KOMISJA PAPIERÓW WARTOŚCIOWYCH I GIEŁD Skonsolidowany raport roczny SA-RS (zgodnie z 57 ust. 2 Rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 października 2001 r. - Dz. U. Nr 139, poz. 1569, z późn. zm.) (dla

Bardziej szczegółowo

Rozdział 1. Sprawozdawczość finansowa według standardów krajowych i międzynarodowych Irena Olchowicz

Rozdział 1. Sprawozdawczość finansowa według standardów krajowych i międzynarodowych Irena Olchowicz Spis treści Wstęp Rozdział 1. Sprawozdawczość finansowa według standardów krajowych i międzynarodowych 1. Standaryzacja i harmonizacja sprawozdań finansowych 2. Cele sprawozdań finansowych 3. Użytkownicy

Bardziej szczegółowo

Jednostkowe Skrócone Sprawozdanie Finansowe za I kwartał 2015 według MSSF. MSSF w kształcie zatwierdzonym przez Unię Europejską REDAN SA

Jednostkowe Skrócone Sprawozdanie Finansowe za I kwartał 2015 według MSSF. MSSF w kształcie zatwierdzonym przez Unię Europejską REDAN SA Jednostkowe Skrócone Sprawozdanie Finansowe za I kwartał 2015 według MSSF MSSF w kształcie zatwierdzonym przez Unię Europejską REDAN SA Łódź, dn. 14.05.2015 Spis treści Jednostkowy rachunek zysków i strat

Bardziej szczegółowo

Skrócone Skonsolidowane Sprawozdanie Finansowe REDAN SA za I kwartał 2015 według MSSF

Skrócone Skonsolidowane Sprawozdanie Finansowe REDAN SA za I kwartał 2015 według MSSF Skrócone Skonsolidowane Sprawozdanie Finansowe REDAN SA za I kwartał 2015 według MSSF MSSF w kształcie zatwierdzonym przez Unię Europejską GRUPA KAPITAŁOWA REDAN Łódź, dn. 14.05.2015 Spis treści Skonsolidowany

Bardziej szczegółowo

Formularz SAB-Q I/2006 (kwartał/rok)

Formularz SAB-Q I/2006 (kwartał/rok) Formularz SAB-Q I/2006 (kwartał/rok) (dla banków) Zgodnie z 86 ust.1 pkt 1 Rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 19 października 2005 r. (Dz.U. Nr 209, poz. 1744) Zarząd Spółki Fortis Bank Polska S.A.

Bardziej szczegółowo

Test z działu: Majątek i kapitały jednostek gospodarczych

Test z działu: Majątek i kapitały jednostek gospodarczych Test z działu: Majątek i kapitały jednostek gospodarczych Sprawdzian z przedmiotu Zasady rachunkowości Autor: Dorota Zielińska Imię i nazwisko:... Klasa:... Grupa I I. W poniższych pytaniach zaznacz prawidłową

Bardziej szczegółowo

ZARZĄDZANIE PRZEDSIĘBIORSTWEM BUDOWLANYM Zarządzanie majątkiem, zarządzanie finansowe, analiza wskaźnikowa

ZARZĄDZANIE PRZEDSIĘBIORSTWEM BUDOWLANYM Zarządzanie majątkiem, zarządzanie finansowe, analiza wskaźnikowa Politechnika Śląska w Gliwicach Wydział Budownictwa Katedra Procesów Budowlanych ZARZĄDZANIE PRZEDSIĘBIORSTWEM BUDOWLANYM Zarządzanie majątkiem, zarządzanie finansowe, analiza wskaźnikowa Majątek przedsiębiorstwa

Bardziej szczegółowo

Wyniki finansowe otwartych funduszy emerytalnych i powszechnych towarzystw emerytalnych w 2011 roku 1

Wyniki finansowe otwartych funduszy emerytalnych i powszechnych towarzystw emerytalnych w 2011 roku 1 Warszawa 18.05.2012 Wyniki finansowe otwartych funduszy emerytalnych i powszechnych towarzystw emerytalnych w 2011 roku 1 W końcu grudnia 2011 r. w ewidencji Centralnego Rejestru Członków prowadzonego

Bardziej szczegółowo

GŁÓWNY URZĄD STATYSTYCZNY. Wyniki finansowe funduszy inwestycyjnych i towarzystw funduszy inwestycyjnych w I półroczu 2014 r. 1

GŁÓWNY URZĄD STATYSTYCZNY. Wyniki finansowe funduszy inwestycyjnych i towarzystw funduszy inwestycyjnych w I półroczu 2014 r. 1 GŁÓWNY URZĄD STATYSTYCZNY Departament Studiów Makroekonomicznych i Finansów Warszawa, 24 października 2014 r. Informacja sygnalna WYNIKI BADAŃ GUS Wyniki finansowe funduszy inwestycyjnych i towarzystw

Bardziej szczegółowo

GŁÓWNY URZĄD STATYSTYCZNY. Wyniki finansowe funduszy inwestycyjnych i towarzystw funduszy inwestycyjnych w I półroczu 2013 roku 1

GŁÓWNY URZĄD STATYSTYCZNY. Wyniki finansowe funduszy inwestycyjnych i towarzystw funduszy inwestycyjnych w I półroczu 2013 roku 1 GŁÓWNY URZĄD STATYSTYCZNY Departament Studiów Makroekonomicznych i Finansów Warszawa, 25 października 2013 r. Informacja sygnalna WYNIKI BADAŃ GUS Wyniki finansowe funduszy inwestycyjnych i towarzystw

Bardziej szczegółowo

Zobowiązania pozabilansowe, razem

Zobowiązania pozabilansowe, razem Talex SA skonsolidowany raport roczny SA-RS WYBRANE DANE FINANSOWE WYBRANE DANE FINANSOWE (2001) tys. zł tys. EUR I. Przychody netto ze sprzedaży produktów, 83 399 22 843 towarów i materiałów II. Zysk

Bardziej szczegółowo

WYBRANE DANE FINANSOWE WYBRANE DANE FINANSOWE (2001) tys. zł tys. EUR I. Przychody netto ze sprzedaży produktów, towarów i materiałów 80 867 22 150 II. Zysk (strata) na działalności operacyjnej 3 021 829

Bardziej szczegółowo

Sprawozdawczość finansowa według standardów krajowych i międzynarodowych. Wydanie 2. Irena Olchowicz, Agnieszka Tłaczała

Sprawozdawczość finansowa według standardów krajowych i międzynarodowych. Wydanie 2. Irena Olchowicz, Agnieszka Tłaczała Sprawozdawczość finansowa według standardów krajowych i międzynarodowych. Wydanie 2. Irena Olchowicz, Celem opracowania jest przedstawienie istoty i formy sprawozdań finansowych na tle standaryzacji i

Bardziej szczegółowo

ZAKRES INFORMACJI WYKAZYWANYCH W SPRAWOZDANIU FINANSOWYM, O KTÓRYM MOWA W ART. 45 USTAWY, DLA BANKÓW. Wprowadzenie do sprawozdania finansowego

ZAKRES INFORMACJI WYKAZYWANYCH W SPRAWOZDANIU FINANSOWYM, O KTÓRYM MOWA W ART. 45 USTAWY, DLA BANKÓW. Wprowadzenie do sprawozdania finansowego ZAŁĄCZNIK Nr 2 ZAKRES INFORMACJI WYKAZYWANYCH W SPRAWOZDANIU FINANSOWYM, O KTÓRYM MOWA W ART. 45 USTAWY, DLA BANKÓW Wprowadzenie do sprawozdania finansowego obejmuje zakres informacji określony w przepisach

Bardziej szczegółowo

Wyniki finansowe funduszy inwestycyjnych i towarzystw funduszy inwestycyjnych w 2013 roku 1

Wyniki finansowe funduszy inwestycyjnych i towarzystw funduszy inwestycyjnych w 2013 roku 1 GŁÓWNY URZĄD STATYSTYCZNY Departament Studiów Makroekonomicznych i Finansów Informacja sygnalna Warszawa, 25 czerwca 2014 r. Wyniki finansowe funduszy inwestycyjnych i towarzystw funduszy inwestycyjnych

Bardziej szczegółowo

XIII Olimpiada Wiedzy Ekonomicznej dla Dorosłych. Spółka akcyjna pozyskiwanie kapitałów na rynku finansowym. Etap szkolny. Rok szkolny 2013/2014

XIII Olimpiada Wiedzy Ekonomicznej dla Dorosłych. Spółka akcyjna pozyskiwanie kapitałów na rynku finansowym. Etap szkolny. Rok szkolny 2013/2014 XIII Olimpiada Wiedzy Ekonomicznej dla Dorosłych Spółka akcyjna pozyskiwanie kapitałów na rynku finansowym Etap szkolny Rok szkolny 2013/2014 Część I: Test Poniższy test składa się z 20 pytań zamkniętych

Bardziej szczegółowo

Wyniki finansowe otwartych funduszy emerytalnych i powszechnych towarzystw emerytalnych w 2013 roku a

Wyniki finansowe otwartych funduszy emerytalnych i powszechnych towarzystw emerytalnych w 2013 roku a Warszawa, 09.05.2014 r. Wyniki finansowe otwartych funduszy emerytalnych i powszechnych towarzystw emerytalnych w 2013 roku a W końcu grudnia 2013 r. w ewidencji Centralnego Rejestru Członków otwartych

Bardziej szczegółowo

Raport półroczny SA-P 2015

Raport półroczny SA-P 2015 skorygowany KOMISJA NADZORU FINANSOWEGO Raport półroczny (zgodnie z 82 ust. 1 pkt 2 Rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 19 lutego 2009 r. Dz. U. Nr 33, poz. 259, z późn. zm.) (dla emitentów papierów

Bardziej szczegółowo

Analiza Ekonomiczna. 3. Analiza wskaźnikowa sprawozdań finansowych.

Analiza Ekonomiczna. 3. Analiza wskaźnikowa sprawozdań finansowych. Analiza Ekonomiczna. 3. Analiza wskaźnikowa sprawozdań finansowych. Rozwinięciem wstępnej analizy sprawozdań finansowych jest analiza wskaźnikowa. Jest ona odpowiednim narzędziem analizy finansowej przedsiębiorstwa,

Bardziej szczegółowo

KOMISJA PAPIERÓW WARTOŚCIOWYCH I GIEŁD Skonsolidowany raport roczny SA-RS 2004 (zgodnie z 93 ust. 2 Rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 21 marca 2005 r. - Dz. U. Nr 49, poz. 463) (dla emitentów papierów

Bardziej szczegółowo

1. Dane uzupełniające o pozycjach bilansu i rachunku wyników z operacji funduszu:

1. Dane uzupełniające o pozycjach bilansu i rachunku wyników z operacji funduszu: DODATKOWE INFORMACJE i OBJAŚNIENIA DO SPRAWOZDANIA FINANSOWEGO ZA OKRES OD 18 GRUDNIA 2003 ROKU DO 31 GRUDNIA 2004 ROKU DWS POLSKA FUNDUSZU INWESTYCYJNEGO MIESZANEGO STABILNEGO WZROSTU 1. Dane uzupełniające

Bardziej szczegółowo

OPODATKOWANIE PRZYCHODÓW (DOCHODÓW) Z KAPITAŁÓW PIENIĘŻNYCH

OPODATKOWANIE PRZYCHODÓW (DOCHODÓW) Z KAPITAŁÓW PIENIĘŻNYCH OPODATKOWANIE PRZYCHODÓW (DOCHODÓW) Z KAPITAŁÓW PIENIĘŻNYCH www.mf.gov.pl Ministerstwo Finansów OPODATKOWANIE PRZYCHODÓW (DOCHODÓW) Z KAPITAŁÓW PIENIĘŻNYCH Podatek dochodowy od osób fizycznych (zwany dalej

Bardziej szczegółowo

Ministerstwo Finansów ul. Świętokrzyska 12 00-916 Warszawa. Opodatkowanie przychodów (dochodów) z kapitałów pieniężnych. www.finanse.mf.gov.

Ministerstwo Finansów ul. Świętokrzyska 12 00-916 Warszawa. Opodatkowanie przychodów (dochodów) z kapitałów pieniężnych. www.finanse.mf.gov. Ministerstwo Finansów ul. Świętokrzyska 12 00-916 Warszawa Opodatkowanie przychodów (dochodów) z kapitałów pieniężnych www.finanse.mf.gov.pl 1 2 Ministerstwo Finansów Opodatkowanie przychodów (dochodów)

Bardziej szczegółowo

Prognoza sprawozdania finansowego spółki giełdowej Synthos S.A.

Prognoza sprawozdania finansowego spółki giełdowej Synthos S.A. Prognoza sprawozdania finansowego spółki giełdowej Synthos S.A. (Podstawą zaprezentowanego tutaj materiału jest praca przygotowana przez studentów na zaliczenie przedmiotu z WPD w roku akademickim 2012/2013)

Bardziej szczegółowo

Wyniki finansowe otwartych funduszy emerytalnych i powszechnych towarzystw emerytalnych w 2009 roku 1

Wyniki finansowe otwartych funduszy emerytalnych i powszechnych towarzystw emerytalnych w 2009 roku 1 Warszawa, 7 maja 2010 r. Wyniki finansowe otwartych funduszy emerytalnych i powszechnych towarzystw emerytalnych w 2009 roku 1 Zakład Ubezpieczeń Społecznych w okresie od 19.05.1999 r. do 31.12.2009 r.

Bardziej szczegółowo

INFORMACJA DODATKOWA DO SPRAWOZDANIA FINANSOWEGO ZA OKRES OD 01.01.2010 DO 31.12.2010

INFORMACJA DODATKOWA DO SPRAWOZDANIA FINANSOWEGO ZA OKRES OD 01.01.2010 DO 31.12.2010 Ul. Kazimierza Wielkiego 7, 47-232 Kędzierzyn-Koźle INFORMACJA DODATKOWA DO SPRAWOZDANIA FINANSOWEGO ZA OKRES OD 01.01.2010 DO 31.12.2010 Kędzierzyn-Koźle dnia 31.03.2011 r. Stosownie do postanowień art.

Bardziej szczegółowo

INFORMACJA DOTYCZĄCA ADEKWATNOŚCI KAPITAŁOWEJ RBS BANK (POLSKA) S.A. ZA ROK 2011

INFORMACJA DOTYCZĄCA ADEKWATNOŚCI KAPITAŁOWEJ RBS BANK (POLSKA) S.A. ZA ROK 2011 Załącznik Nr 1 do Uchwały Nr 40/2012 Zarządu RBS Bank (Polska) S.A. z dnia 1 sierpnia 2012 roku INFORMACJA DOTYCZĄCA ADEKWATNOŚCI KAPITAŁOWEJ RBS BANK (POLSKA) S.A. ZA ROK 2011 Dane według stanu na 31

Bardziej szczegółowo

Bilans. majątku przedsiębiorstwa

Bilans. majątku przedsiębiorstwa Bilans Bilans jest podstawowym sprawozdaniem finansowym firmy, przedstawiającym jej sytuację na określony dzień, najczęściej na koniec roku. Zawiera on informacje o poszczególnych składnikach majątku przedsiębiorstwa

Bardziej szczegółowo

Temat: Podstawy analizy finansowej.

Temat: Podstawy analizy finansowej. Przedmiot: Analiza ekonomiczna Temat: Podstawy analizy finansowej. Rola analizy finansowej w systemie analiz. Analiza finansowa jest ta częścią analizy ekonomicznej, która stanowi najwyższy stopień jej

Bardziej szczegółowo

Ministerstwo Finansów ul. Świętokrzyska 12 00-916 Warszawa. Opodatkowanie przychodów (dochodów) z kapitałów pieniężnych. www.finanse.mf.gov.

Ministerstwo Finansów ul. Świętokrzyska 12 00-916 Warszawa. Opodatkowanie przychodów (dochodów) z kapitałów pieniężnych. www.finanse.mf.gov. Ministerstwo Finansów ul. Świętokrzyska 12 00-916 Warszawa Opodatkowanie przychodów (dochodów) z kapitałów pieniężnych www.finanse.mf.gov.pl 1 2 Ministerstwo Finansów Opodatkowanie przychodów (dochodów)

Bardziej szczegółowo

W p r o w a d z e n i e d o s p r a w o z d a n i a f i n a n s o w e g o

W p r o w a d z e n i e d o s p r a w o z d a n i a f i n a n s o w e g o Załącznik nr 2 do ustawy z dnia Załącznik nr 5 ZAKRES INFORMACJI WYKAZYWANYCH W SPRAWOZDANIU FINANSOWYM, O KTÓRYM MOWA W ART. 45 USTAWY, DLA JEDNOSTEK MAŁYCH KORZYSTAJĄCYCH Z UPROSZCZEŃ ODNOSZĄCYCH SIĘ

Bardziej szczegółowo

Materiały uzupełniające do

Materiały uzupełniające do Dźwignia finansowa a ryzyko finansowe Przedsiębiorstwo korzystające z kapitału obcego jest narażone na ryzyko finansowe niepewność co do przyszłego poziomu zysku netto Materiały uzupełniające do wykładów

Bardziej szczegółowo

SKRÓCONE SKONSOLIDOWANE SPRAWOZDANIE FINANSOWE SKONSOLIDOWANY BILANS

SKRÓCONE SKONSOLIDOWANE SPRAWOZDANIE FINANSOWE SKONSOLIDOWANY BILANS SKRÓCONE SKONSOLIDOWANE SPRAWOZDANIE FINANSOWE SKONSOLIDOWANY BILANS stan na 2006- koniec kwartału / 2006 2006-06- poprz. kwartału / 2006 2005- poprz. roku / 2005 2005-06- stan na koniec kwartału / 2005

Bardziej szczegółowo

BILANS Aktywa (w złotych) AMERICAN HEART OF POLAND SPÓŁKA AKCYJNA Sprawozdanie finansowe za rok zakończony dnia 31 grudnia 2013 roku Bilans Na dzień 31 grudnia 2013 roku Na dzień 31 grudnia 2012 roku A.

Bardziej szczegółowo

Rynek kapitałowopieniężny. Wykład 1 Istota i podział rynku finansowego

Rynek kapitałowopieniężny. Wykład 1 Istota i podział rynku finansowego Rynek kapitałowopieniężny Wykład 1 Istota i podział rynku finansowego Uczestnicy rynku finansowego Gospodarstwa domowe Przedsiębiorstwa Jednostki administracji państwowej i lokalnej Podmioty zagraniczne

Bardziej szczegółowo

W praktyce firma rozwija się dynamicznie, a mimo to wciąż odczuwa brak gotówki - na pokrycie zobowiązań lub na nowe inwestycje.

W praktyce firma rozwija się dynamicznie, a mimo to wciąż odczuwa brak gotówki - na pokrycie zobowiązań lub na nowe inwestycje. W praktyce firma rozwija się dynamicznie, a mimo to wciąż odczuwa brak gotówki - na pokrycie zobowiązań lub na nowe inwestycje. Dostarczanie środków pieniężnych dla przedsiębiorstwa jest jednym z największych

Bardziej szczegółowo

Wyniki finansowe towarzystw i funduszy emerytalnych 1 w 2007 roku

Wyniki finansowe towarzystw i funduszy emerytalnych 1 w 2007 roku Warszawa, 2008.04.21 Wyniki finansowe towarzystw i funduszy emerytalnych 1 w 2007 roku W prowadzonym przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych Centralnym Rejestrze Członków według stanu na koniec grudnia 2007

Bardziej szczegółowo

Ze względu na przedmiot inwestycji

Ze względu na przedmiot inwestycji INWESTYCJE Ze względu na przedmiot inwestycji Rzeczowe (nieruchomości, Ziemia, złoto) finansowe papiery wartościowe polisy, lokaty) INWESTYCJE Ze względu na podmiot inwestowania Prywatne Dokonywane przez

Bardziej szczegółowo

Raport przedstawia skonsolidowane sprawozdanie finansowe za pierwszy kwartał 2000 r., sporządzone zgodnie z polskimi standardami rachunkowości.

Raport przedstawia skonsolidowane sprawozdanie finansowe za pierwszy kwartał 2000 r., sporządzone zgodnie z polskimi standardami rachunkowości. PAS KONSOLIDACJA IQ 00 Raport przedstawia skonsoliwane sprawozdanie finansowe za pierwszy kwartał 2000 r., sporządzone zgodnie z polskimi standardami rachunkowości. Szczegółowe informacje na temat działalności

Bardziej szczegółowo

Informacja dodatkowa za 2012 r.

Informacja dodatkowa za 2012 r. Fundacja Już czas Informacja dodatkowa za 2012 r. 1 a. Stosowane metody wyceny aktywów i pasywów Środki trwałe oraz wartości niematerialne i prawne Przyjęte metody wyceny w zasadach (polityce) rachunkowości

Bardziej szczegółowo

Budimex SA. Skrócone sprawozdanie finansowe. za I kwartał 2007 roku

Budimex SA. Skrócone sprawozdanie finansowe. za I kwartał 2007 roku Budimex SA Skrócone sprawozdanie finansowe za I kwartał 2007 roku BILANS 31.03.2007 31.12.2006 31.03.2006 (tys. zł) (tys. zł) (tys. zł) AKTYWA I. AKTYWA TRWAŁE 638 189 638 770 637 863 1. Wartości niematerialne

Bardziej szczegółowo

LPP SA SAPSr 2004 tys. zł tys. EUR WYBRANE DANE FINANSOWE półrocze / 2004 półrocze / 2003 półrocze / 2004 półrocze / 2003 I. Przychody netto ze sprzedaży produktów, towarów i materiałów 223 176 47 172

Bardziej szczegółowo

SPRAWOZDANIE FINANSOWE

SPRAWOZDANIE FINANSOWE Bydgoszcz dnia 30 marca 2015 roku SPRAWOZDANIE FINANSOWE Za okres: od 01 stycznia 2014 do 31 grudnia 2014 Nazwa podmiotu: Fundacja Dorośli Dzieciom Siedziba: 27-200 Starachowice ul. Staszica 10 Spis treści

Bardziej szczegółowo

Talex SA skonsolidowany raport półroczny SA-PS

Talex SA skonsolidowany raport półroczny SA-PS Talex SA skonsolidowany raport półroczny SAPS WYBRANE DANE FINANSOWE tys. zł tys. EUR półrocze półrocze półrocze półrocze / 2002 / 2001 / 2002 / 2001 I. Przychody netto ze 50 003 13 505 sprzedaży produktów,

Bardziej szczegółowo

socjalnych Struktura aktywów

socjalnych Struktura aktywów ZADANIE 1 W przedsiębiorstwie Beta na podstawie ewidencji księgowej i spisu z natury ustalono, że w dniu 31 grudnia 2014r. spółka posiadała następujące składniki majątku i źródła ich finansowania: Składnik

Bardziej szczegółowo

WSTĘP. 2. Zasady rachunkowości przejęte przy sporządzaniu sprawozdania finansowego.

WSTĘP. 2. Zasady rachunkowości przejęte przy sporządzaniu sprawozdania finansowego. INFORMACJA DODATKOWA DO BILANSU ORAZ RACHUNKU ZYSKU I STRAT OD 01-01-201 DO 31-12-2012 ROKU FUNDACJA STUDENTÓW ABSOLWENTÓW UCZELNI WYŻSZYCH POMERANIAN STUDENTS COALITION Z SIEDZIBĄ W GDYNI WSTĘP Fundacja

Bardziej szczegółowo

NOTY OBJAŚNIAJĄCE NOTA NR 1 POLITYKA RACHUNKOWOŚCI FUNDUSZU

NOTY OBJAŚNIAJĄCE NOTA NR 1 POLITYKA RACHUNKOWOŚCI FUNDUSZU NOTY OBJAŚNIAJĄCE NOTA NR 1 POLITYKA RACHUNKOWOŚCI FUNDUSZU 1. Opis przyjętych zasad rachunkowości W okresie sprawozdawczym rachunkowość Funduszu prowadzona była zgodnie z przepisami ustawy o rachunkowości

Bardziej szczegółowo

KOSZT KAPITAŁU. Nie ma nic za darmo

KOSZT KAPITAŁU. Nie ma nic za darmo KOSZT KAPITAŁU Nie ma nic za darmo 1 Skąd się biorą pieniądze w firmie? 2 Koszty pozyskania kapitału tarcza podatkowa Finansowanie działalności związane jest z koniecznością ponoszenia przez przedsiębiorstwo

Bardziej szczegółowo

Narodowy Fundusz Inwestycyjny "HETMAN" Spółka Akcyjna - Raport kwartalny SAF-Q

Narodowy Fundusz Inwestycyjny HETMAN Spółka Akcyjna - Raport kwartalny SAF-Q Narodowy Fundusz Inwestycyjny "HETMAN" Spółka Akcyjna Raport kwartalny SAFQ WYBRANE DANE FINANSOWE WYBRANE DANE FINANSOWE w tys. zł w tys. EUR 1 kwartały narastająco / 2004 okres od 20040101 do 20040331

Bardziej szczegółowo

INFORMACJA DODATKOWA

INFORMACJA DODATKOWA INFORMACJA DODATKOWA I I. Szczegółowy zakres wartości grup rodzajowych środków trwałych, wartości niematerialnych i prawnych oraz inwestycji długoterminowych, zawierających stan tych aktywów na początek

Bardziej szczegółowo

Najważniejsze pojęcia w rachunkowości rolniczej

Najważniejsze pojęcia w rachunkowości rolniczej Zarządzanie gospodarstwem rolnym ze szczególnym uwzględnieniem korzyści z prowadzenia rachunkowości rolniczej w gospodarstwie rolnym Najważniejsze pojęcia w rachunkowości rolniczej 1 Działalności gospodarstwa

Bardziej szczegółowo

DODATKOWE INFORMACJE I OBJAŚNIENIA DO SPRAWOZDANIA FINANSOWEGO DOMU MAKLERSKIEGO VENTUS ASSET MANAGEMENT S.A.

DODATKOWE INFORMACJE I OBJAŚNIENIA DO SPRAWOZDANIA FINANSOWEGO DOMU MAKLERSKIEGO VENTUS ASSET MANAGEMENT S.A. DODATKOWE INFORMACJE I OBJAŚNIENIA DO SPRAWOZDANIA FINANSOWEGO DOMU MAKLERSKIEGO VENTUS ASSET MANAGEMENT S.A. POZIOM NADZOROWANYCH KAPITAŁÓW (w zł) Data KAPITAŁY NADZOROWANE KAPITAŁY PODSTAWOWE 31.01.2013

Bardziej szczegółowo

NOTY OBJAŚNIAJĄCE NOTA NR 1 POLITYKA RACHUNKOWOŚCI FUNDUSZU

NOTY OBJAŚNIAJĄCE NOTA NR 1 POLITYKA RACHUNKOWOŚCI FUNDUSZU NOTY OBJAŚNIAJĄCE NOTA NR 1 POLITYKA RACHUNKOWOŚCI FUNDUSZU 1. Opis przyjętych zasad rachunkowości W okresie sprawozdawczym rachunkowość Funduszu prowadzona była zgodnie z przepisami ustawy o rachunkowości

Bardziej szczegółowo

WZÓR SPRAWOZDANIE MIESIĘCZNE (MRF-01)

WZÓR SPRAWOZDANIE MIESIĘCZNE (MRF-01) Dziennik Ustaw Nr 25 2164 Poz. 129 WZÓR SPRAWOZDANIE MIESIĘCZNE (MRF-01) Załącznik nr 3 Dziennik Ustaw Nr 25 2165 Poz. 129 Dziennik Ustaw Nr 25 2166 Poz. 129 Dziennik Ustaw Nr 25 2167 Poz. 129 Dziennik

Bardziej szczegółowo

ZASADY WYCENY AKTYWÓW FUNDUSZU WPROWADZONE ZE WZGLĘDU NA ZMIANĘ NORM PRAWNYCH. Wycena aktywów Funduszu, ustalenie zobowiązań i wyniku z operacji

ZASADY WYCENY AKTYWÓW FUNDUSZU WPROWADZONE ZE WZGLĘDU NA ZMIANĘ NORM PRAWNYCH. Wycena aktywów Funduszu, ustalenie zobowiązań i wyniku z operacji ZASADY WYCENY AKTYWÓW FUNDUSZU WPROWADZONE ZE WZGLĘDU NA ZMIANĘ NORM PRAWNYCH Wycena aktywów Funduszu, ustalenie zobowiązań i wyniku z operacji 1. Wycena Aktywów Funduszu oraz ustalenie Wartości Aktywów

Bardziej szczegółowo

Bilans. A. Aktywa trwałe. I. Wartości niematerialne i prawne 1. Koszty zakończonych prac rozwojowych 2. Wartość firmy

Bilans. A. Aktywa trwałe. I. Wartości niematerialne i prawne 1. Koszty zakończonych prac rozwojowych 2. Wartość firmy Bilans Jest to podstawowy dokument księgowy, który jest podstawą dla zamknięcia rachunkowego roku obrotowego - bilans zamknięcia, a takŝe dla otwarcia kaŝdego następnego roku obrotowego - bilans otwarcia.

Bardziej szczegółowo

Nauka o finansach. Prowadzący: Dr Jarosław Hermaszewski

Nauka o finansach. Prowadzący: Dr Jarosław Hermaszewski Nauka o finansach Prowadzący: Dr Jarosław Hermaszewski SPRAWOZDANIA FINANSOWE Wykład 3 Co to jest sprawozdanie finansowe? Sprawozdanie finansowe - wyniki finansowe przedsiębiorstwa przedstawione zgodnie

Bardziej szczegółowo

Analiza finansowa działalności przedsiębiorstwa

Analiza finansowa działalności przedsiębiorstwa Analiza finansowa działalności przedsiębiorstwa Celem każdego przedsiębiorstwa działającego na rynku jest osiągniecie zysku. Konieczność wypracowania zysku zmusza przedsiębiorstwa do starań o wzrost efektywności

Bardziej szczegółowo

INFORMACJA DODATKOWA

INFORMACJA DODATKOWA INFORMACJA DODATKOWA I Przyjęte zasady (politykę) rachunkowości stosuje się w sposób ciągły, dokonując w kolejnych latach obrotowych jednakowego grupowania operacji gospodarczych, jednakowej wyceny aktywów

Bardziej szczegółowo

Wyniki finansowe banków w I półroczu 2013 r. 1

Wyniki finansowe banków w I półroczu 2013 r. 1 GŁÓWNY URZĄD STATYSTYCZNY Departament Studiów Makroekonomicznych i Finansów Warszawa, 24 września 2013 r. Wyniki finansowe banków w I półroczu 2013 r. 1 W końcu czerwca 2013 r. działalność operacyjną prowadziły

Bardziej szczegółowo

RADA NADZORCZA SPÓŁKI

RADA NADZORCZA SPÓŁKI Poznań, 07.04.2015 r. OCENA SYTUACJI SPÓŁKI INC S.A. ZA ROK 2014 DOKONANA PRZEZ RADĘ NADZORCZĄ Rada Nadzorcza działając zgodnie z przyjętymi przez Spółkę Zasadami Ładu Korporacyjnego dokonała zwięzłej

Bardziej szczegółowo

KONSPEKT ZAJĘĆ Temat: Charakterystyka biznesplanu plan finansowy. Cel ogólny kształcenia: Cele szczegółowe zajęć:

KONSPEKT ZAJĘĆ Temat: Charakterystyka biznesplanu plan finansowy. Cel ogólny kształcenia: Cele szczegółowe zajęć: KONSPEKT ZAJĘĆ Temat: Charakterystyka biznesplanu plan finansowy. Cel ogólny kształcenia: zapoznanie z treściami planu finansowego. Cele szczegółowe zajęć: 1) uzasadnić znaczenie planu finansowego, 2)

Bardziej szczegółowo

GŁÓWNY URZĄD STATYSTYCZNY. Wyniki finansowe banków w okresie I-IX 2013 r. 1

GŁÓWNY URZĄD STATYSTYCZNY. Wyniki finansowe banków w okresie I-IX 2013 r. 1 GŁÓWNY URZĄD STATYSTYCZNY Departament Studiów Makroekonomicznych i Finansów Warszawa, 20 grudnia 2013 r. Wyniki finansowe banków w okresie I-IX 2013 r. 1 W końcu września 2013 r. działalność operacyjną

Bardziej szczegółowo

SPRAWOZDANIE FINANSOWE ZA 2013 ROK. adres OLSZTYN ul. Tracka 5 NIP 739-33-31-558 FUNDACJA "PRZYSZŁOŚĆ DLA DZIECI"

SPRAWOZDANIE FINANSOWE ZA 2013 ROK. adres OLSZTYN ul. Tracka 5 NIP 739-33-31-558 FUNDACJA PRZYSZŁOŚĆ DLA DZIECI SPRAWOZDANIE FINANSOWE ZA 2013 ROK FUNDACJA "PRZYSZŁOŚĆ DLA DZIECI" adres OLSZTYN ul. Tracka 5 NIP 739-33-31-558 Fundacja "PRZYSZŁOŚĆ DLA DZIECI" wprowadzenie do sprawozdania finansowego za 2012rok 2 1.

Bardziej szczegółowo

Informacja dodatkowa za 2008 r.

Informacja dodatkowa za 2008 r. Fundacja ARTeria Informacja dodatkowa za 008 r. 1 a. Stosowane metody wyceny aktywów i pasywów Wyszczególnienie Przyjęte metody wyceny w zasadach (polityce) rachunkowości Środki trwałe oraz wartości niematerialne

Bardziej szczegółowo

Rola zdolności kredytowej przedsiębiorstwa w procedurze pozyskiwania kredytu bankowego - studium przypadku. dr Jacek Płocharz

Rola zdolności kredytowej przedsiębiorstwa w procedurze pozyskiwania kredytu bankowego - studium przypadku. dr Jacek Płocharz Rola zdolności kredytowej przedsiębiorstwa w procedurze pozyskiwania kredytu bankowego - studium przypadku dr Jacek Płocharz Warunki działania przedsiębiorstw! Na koniec 2003 roku działało w Polsce 3.581,6

Bardziej szczegółowo

CHARAKTERYSTYKA STOSOWANYCH METOD WYCENY AKTYWÓW I PASYWÓW BILANSU ORAZ USTALANIA WYNIKU FINANSOWEGO. historycznych. BILANS AKTYWA

CHARAKTERYSTYKA STOSOWANYCH METOD WYCENY AKTYWÓW I PASYWÓW BILANSU ORAZ USTALANIA WYNIKU FINANSOWEGO. historycznych. BILANS AKTYWA DODATKOWE INFORMACJE I OBJAŚNIENIA CHARAKTERYSTYKA STOSOWANYCH METOD WYCENY AKTYWÓW I PASYWÓW BILANSU ORAZ USTALANIA WYNIKU FINANSOWEGO Zasady rachunkowości przyjęte przy sporządzaniu sprawozdania finansowego

Bardziej szczegółowo

Tabela 1. Wyniki finansowe oraz dane bilansowe Fundacji Lux Veritatis za lata 2009 2012. RACHUNEK WYNIKÓW w zł 2009 2010 2011

Tabela 1. Wyniki finansowe oraz dane bilansowe Fundacji Lux Veritatis za lata 2009 2012. RACHUNEK WYNIKÓW w zł 2009 2010 2011 Porównanie sytuacji finansowej Fundacji Lux Veritatis w postępowaniach dotyczących koncesji na nadawanie programu telewizyjnego drogą naziemną cyfrową W postępowaniu o rozszerzenie koncesji, które miało

Bardziej szczegółowo

RAPORT ROCZNY 2013 PEMUG S.A.

RAPORT ROCZNY 2013 PEMUG S.A. RAPORT ROCZNY 2013 PEMUG S.A. 1 w TYS PLN w TYS PLN w TYS EURO w TYS EURO Wybrane dane finansowe Za okres Za okres Za okres Za okres od 01.01.2013 od 01.01.2012 od 01.01.2013 od 01.01.2012 do 31.12.2013

Bardziej szczegółowo

Opis efektów kształcenia dla modułu zajęć

Opis efektów kształcenia dla modułu zajęć Nazwa modułu: Finanse przedsiębiorstwa Rok akademicki: 2015/2016 Kod: GIP-1-601-s Punkty ECTS: 6 Wydział: Górnictwa i Geoinżynierii Kierunek: Zarządzanie i Inżynieria Produkcji Specjalność: - Poziom studiów:

Bardziej szczegółowo

GŁÓWNY URZĄD STATYSTYCZNY. Wyniki finansowe banków w okresie trzech kwartałów 2014 r

GŁÓWNY URZĄD STATYSTYCZNY. Wyniki finansowe banków w okresie trzech kwartałów 2014 r GŁÓWNY URZĄD STATYSTYCZNY Departament Studiów Makroekonomicznych i Finansów Warszawa, 19 grudnia 2014 r. Informacja sygnalna Wyniki finansowe banków w okresie trzech kwartałów 2014 r W końcu września 2014

Bardziej szczegółowo

Analiza finansowa. Wykład 2

Analiza finansowa. Wykład 2 Analiza finansowa Wykład 2 ANALIZA SYTUACJI MAJĄTKOWEJ K. Mazur, prof. UZ 2 Analiza majątku (aktywów) Aktywa są to "kontrolowane przez jednostkę zasoby majątkowe o wiarygodnie określonej wartości, powstałe

Bardziej szczegółowo

http://www.gpwinfostrefa.pl/palio/html.run?_instance=cms_gpw.pap.pl&_pageid=6...

http://www.gpwinfostrefa.pl/palio/html.run?_instance=cms_gpw.pap.pl&_pageid=6... Strona 1 z 13 SA-Q: Data: 2011-05-16 Firma: Zakłady Urządzeń Kotłowych "Stąporków" Spółka Akcyjna Spis treści: 1. STRONA TYTUŁOWA 2. WYBRANE DANE FINANSOWE 3. KOREKTA RAPORTU 4. OPINIA O BADANYM KWARTALNYM

Bardziej szczegółowo

w tys. EUR WYBRANE DANE FINANSOWE 31.03.2009 31.03.2008 31.03.2009 31.03.2008 tys. zł

w tys. EUR WYBRANE DANE FINANSOWE 31.03.2009 31.03.2008 31.03.2009 31.03.2008 tys. zł Zastosowane do przeliczeń kursy EUR 31.03.2009 31.03.2008 kurs średnioroczny 4,5994 3,5574 kurs ostatniego dnia okresu sprawozdawczego 4,7013 3,5258 tys. zł w tys. EUR WYBRANE DANE FINANSOWE 31.03.2009

Bardziej szczegółowo

Formularz SAB-Q I/2003 (kwartał/rok)

Formularz SAB-Q I/2003 (kwartał/rok) Formularz SAB-Q I/2003 (kwartał/rok) (dla banków) Zgodnie z 57 ust.1 pkt 1 Rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 października 2001 r. (Dz.U. Nr 139, poz. 1569 i z 2002 r., Nr 31, poz. 280) Zarząd Spółki

Bardziej szczegółowo

Aneks Nr 1 do Prospektu Emisyjnego. PCC Rokita Spółka Akcyjna. zatwierdzonego przez Komisję Nadzoru Finansowego w dniu 7 maja 2014 roku

Aneks Nr 1 do Prospektu Emisyjnego. PCC Rokita Spółka Akcyjna. zatwierdzonego przez Komisję Nadzoru Finansowego w dniu 7 maja 2014 roku Aneks Nr 1 do Prospektu Emisyjnego PCC Rokita Spółka Akcyjna zatwierdzonego przez Komisję Nadzoru Finansowego w dniu 7 maja 2014 roku Niniejszy aneks został sporządzony w związku z opublikowaniem przez

Bardziej szczegółowo

Wyniki finansowe domów i biur maklerskich w I półroczu 2009 roku 1

Wyniki finansowe domów i biur maklerskich w I półroczu 2009 roku 1 Warszawa,16 października 2009 r. Wyniki finansowe domów i biur maklerskich w I półroczu 2009 roku 1 Dane te prezentują wyniki finansowe 42 domów i 7 biur maklerskich (przed rokiem 39 domów i 6 biur maklerskich)

Bardziej szczegółowo

3 ZAKRES INFORMACJI WYKAZYWANYCH W SPRAWOZDANIU FINANSOWYM, O KTÓRYM MOWA W ART. 45 USTAWY, DLA ZAKŁADÓW UBEZPIECZEŃ I ZAKŁADÓW REASEKURACJI

3 ZAKRES INFORMACJI WYKAZYWANYCH W SPRAWOZDANIU FINANSOWYM, O KTÓRYM MOWA W ART. 45 USTAWY, DLA ZAKŁADÓW UBEZPIECZEŃ I ZAKŁADÓW REASEKURACJI Załącznik nr 3 ZAKRES INFORMACJI WYKAZYWANYCH W SPRAWOZDANIU FINANSOWYM, O KTÓRYM MOWA W ART. 45 USTAWY, DLA ZAKŁADÓW UBEZPIECZEŃ I ZAKŁADÓW REASEKURACJI Wstęp obejmuje zakres informacji określony w przepisach

Bardziej szczegółowo

Obliczenia, Kalkulacje...

Obliczenia, Kalkulacje... Obliczenia, Kalkulacje... 1 Bilans O D P I E R W S Z E G O E T A T U D O W Ł A S N E J F I R M Y To podstawowy dokument przedstawiający majątek przedsiębiorstwa. Bilans to zestawienie dwóch list, które

Bardziej szczegółowo

Sprawozdanie Finansowe Subfunduszu SKOK Fundusz Funduszy za okres od 1 stycznia 2010 do 13 lipca 2010 roku. Noty objaśniające

Sprawozdanie Finansowe Subfunduszu SKOK Fundusz Funduszy za okres od 1 stycznia 2010 do 13 lipca 2010 roku. Noty objaśniające Noty objaśniające Nota-1 Polityka Rachunkowości Subfunduszu Sprawozdanie finansowe Subfunduszu na dzień 13 lipca 2010 roku zostało sporządzone na podstawie przepisów ustawy o rachunkowości z dnia 29 września

Bardziej szczegółowo

Okres zakończony 30/09/09. Okres zakończony 30/09/09. Razem kapitał własny 33 723 33 122 30 460 29 205

Okres zakończony 30/09/09. Okres zakończony 30/09/09. Razem kapitał własny 33 723 33 122 30 460 29 205 BILANS AKTYWA 30/09/09 30/06/09 31/12/08 30/09/08 Aktywa trwałe Rzeczowe aktywa trwałe 20 889 21 662 22 678 23 431 Wartość firmy 0 0 0 0 wartości niematerialne 31 40 30 42 Aktywa finansowe Aktywa z tytułu

Bardziej szczegółowo

Informacja dodatkowa za 2010 rok

Informacja dodatkowa za 2010 rok Informacja dodatkowa za 2010 rok a. Stosowane metody wyceny aktywów i pasywów Wyszczególnienie rzeczowe składniki aktywów obrotowych Przyjęte metody wyceny w zasadach (polityce) rachunkowości według cen

Bardziej szczegółowo

SPRAWOZDANIE Z ADEKWATNOŚCI KAPITAŁOWEJ DOMU MAKLERSKIEGO PRICEWATERHOUSECOOPERS SECURITIES SPÓŁKA AKCYJNA

SPRAWOZDANIE Z ADEKWATNOŚCI KAPITAŁOWEJ DOMU MAKLERSKIEGO PRICEWATERHOUSECOOPERS SECURITIES SPÓŁKA AKCYJNA SPRAWOZDANIE Z ADEKWATNOŚCI KAPITAŁOWEJ DOMU MAKLERSKIEGO PRICEWATERHOUSECOOPERS SECURITIES SPÓŁKA AKCYJNA ZA OKRES OD 1 STYCZNIA 2012 r. DO 31 GRUDNIA 2012 r. PricewaterhouseCoopers Securities S.A., Al.

Bardziej szczegółowo

Aneks NR 1 do prospektu emisyjnego EMC Instytut Medyczny SA zatwierdzonego w przez KNF w dniu 05 października 2011 roku.

Aneks NR 1 do prospektu emisyjnego EMC Instytut Medyczny SA zatwierdzonego w przez KNF w dniu 05 października 2011 roku. Aneks NR 1 do prospektu emisyjnego EMC Instytut Medyczny SA zatwierdzonego w przez KNF w dniu 05 października 2011 roku. Niniejszy Aneks nr 1 został sporządzony w związku opublikowaniem przez Emitenta

Bardziej szczegółowo

SANWIL HOLDING SPÓŁKA AKCYJNA

SANWIL HOLDING SPÓŁKA AKCYJNA SANWIL HOLDING SPÓŁKA AKCYJNA PÓŁROCZNE SKRÓCONE JEDNOSTKOWE SPRAWOZDANIE FINANSOWE ZAKOOCZONE 30 CZERWCA 2011 ROKU ORAZ 30 CZERWCA 2010 ROKU PRZYGOTOWANE ZGODNIE Z MSR 34 załącznik do skonsolidowanego

Bardziej szczegółowo

Analiza inwestycji i zarządzanie portfelem SPIS TREŚCI

Analiza inwestycji i zarządzanie portfelem SPIS TREŚCI Analiza inwestycji i zarządzanie portfelem Frank K. Reilly, Keith C. Brown SPIS TREŚCI TOM I Przedmowa do wydania polskiego Przedmowa do wydania amerykańskiego O autorach Ramy książki CZĘŚĆ I. INWESTYCJE

Bardziej szczegółowo

N. Zysk (strata) netto (K-L-M) 48-1 129 134,12 365,00

N. Zysk (strata) netto (K-L-M) 48-1 129 134,12 365,00 Skonsolidowany Rachunek Zysków i Strat Rachunek Zysków i Strat ROK A. Przychody netto ze sprzedaży i zrównane z nimi, w tym 1 68 095,74 - od jednostek powiązanych 2 I. Przychody netto ze sprzedaży produktów,

Bardziej szczegółowo

AGORA S.A. Skrócone półroczne jednostkowe sprawozdanie finansowe na 30 czerwca 2014 r. i za sześć miesięcy zakończone 30 czerwca 2014 r.

AGORA S.A. Skrócone półroczne jednostkowe sprawozdanie finansowe na 30 czerwca 2014 r. i za sześć miesięcy zakończone 30 czerwca 2014 r. Skrócone półroczne jednostkowe sprawozdanie finansowe na 30 czerwca 2014 r. i za sześć miesięcy r. 14 sierpnia 2014 r. [www.agora.pl] Strona 1 Skrócone półroczne jednostkowe sprawozdanie finansowe na r.

Bardziej szczegółowo

TYPY MODELOWYCH STRATEGII INWESTYCYJNYCH

TYPY MODELOWYCH STRATEGII INWESTYCYJNYCH ZAŁĄCZNIK NR 1 DO REGULAMINU TYPY MODELOWYCH STRATEGII INWESTYCYJNYCH W ramach Zarządzania, Towarzystwo oferuje następujące Modelowe Strategie Inwestycyjne: 1. Strategia Obligacji: Cel inwestycyjny: celem

Bardziej szczegółowo

2 Majątek i kapitały jednostek gospodarczych

2 Majątek i kapitały jednostek gospodarczych Kluge P.D., Kużdowicz D., Kużdowicz P., Materiały do zajęć z przedmiotu Rachunkowość finansowa 4 2 Majątek i kapitały jednostek gospodarczych 2.1 Majątek jednostki gospodarczej Przez aktywa rozumie się

Bardziej szczegółowo

Warszawa, dnia 31 grudnia 2013 r. Poz. 1721

Warszawa, dnia 31 grudnia 2013 r. Poz. 1721 Warszawa, dnia 31 grudnia 2013 r. Poz. 1721 ROZPORZĄDZENIE MINISTRA FINANSÓW 1) z dnia 24 grudnia 2013 r. w sprawie szczególnych zasad rachunkowości Bankowego Funduszu Gwarancyjnego Na podstawie art. 17

Bardziej szczegółowo

Operacje te powinny być ujęte następująco: Wniesienie przez wspólników wkładów pieniężnych:

Operacje te powinny być ujęte następująco: Wniesienie przez wspólników wkładów pieniężnych: Jedną z pierwszych operacji gospodarczych ujmowanych w księgach rachunkowych nowo tworzonej spółki jest ujęcie wniesionego aportem przedsiębiorstwa i jego elementów. Spółka z o.o. (także w organizacji)

Bardziej szczegółowo

<1,0 1,0-1,2 1,2-2,0 >2,0

<1,0 1,0-1,2 1,2-2,0 >2,0 1. WSKAŹNIKI PŁYNNOŚCI WSKAŹNIK BIEŻĄCEJ PŁYNNOŚCI Pozostałe wskaźniki 2,0 Wskaźnik służy do oceny zdolności przedsiębiorstwa do regulowania krótkoterminowych zobowiązań. Do tego

Bardziej szczegółowo