Zwężenie tętnicy nerkowej

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "Zwężenie tętnicy nerkowej"

Transkrypt

1 Zwężenie tętnicy nerkowej Dr n. med. Bartosz Symonides Katedra i Klinika Chorób Wewnętrznych, Nadciśnienia Tętniczego i Angiologii AM w Warszawie Kierownik Kliniki: Prof. dr hab. med. Zbigniew Gaciong

2 Zwężenie tętnicy nerkowej (ZTN) Częsta i postępująca choroba u chorych z miażdżycą Relatywnie rzadka przyczyna nadciśnienia tętniczego ACC/AHA Guidelines, JACC 2006

3 Nadciśnienie naczyniowo-nerkowe Definicja Nadciśnienie wywołane zwężeniem tętnicy nerkowej (ZTN), które ustępuje po rewaskularyzacji nerki

4 Wzajemne relacje ZTN NT NN Nadciśnienie tętnicze Zwężenie tętnicy nerkowej Niewydolność nerek Safian & Textor NEJM 2000

5 ZTN - inne zespoły chorobowe Nawracające obrzęki płuc Hipokalemia Białkomocz/zespół nerczycowy

6 Zwężenie tętnicy nerkowej Częstość występowania Osoby powyżej 65 r.ż. 6,8 % Podczas koronarografii 11-18% Po MI w badaniach sekcyjnych 12% U chorych z AO 22-59% Chorzy z klinicznym podejrzeniem ZTN 70% Schyłkowa niewydolność nerek 12%

7 Zwężenie tętnicy nerkowej (ZTN) Przeżycie chorych ZTN + ESRD + wiek>65 lat 2,7 lat ZTN + ESRD 25 ESRD + faza przyspieszona NT 55 miesięcy ESRK + wielotorbielowatość nerek 133 ZTN w koronagrografii (4 letnie) 57% Bez ZTN w koronarografii 89% Czy wczesne rozpoznanie ZTN daje możliwość zapobiegania ESRD? Jak identyfikować chorych z wysokim ryzykiem? ACC/AHA Guidelines, JACC 2006

8 Zwężenie tętnicy nerkowej (ZTN) Przeżycie chorych Zeller i wsp. J Endovasc Ther 2003;10:

9 Miażdżycowe ZTN 90% przypadków zwężeń Jedna z manifestacji uogólnionej miażdżycy obejmującej aortę oraz tętnice wieńcowe, szyjne i kończyn dolnych Obejmuje zazwyczaj początkowy 1 cm pnia tętnicy nerkowej i aortę (zwężenie ostium) ACC/AHA Guidelines, JACC 2006

10 Dysplazja włóknisto-mięśniowa (FMD) Druga z najczęstszych przyczyn ZTN Obejmuje środkowy odcinek i dystalne 2/3 pnia tętnicy nerkowej Może obejmować gałęzie tt. nerkowych 80% to fibroplazja błony środkowej AngioNMR mózgu powinien być przeprowadzony u wszystkich chorych z FMD tętnic szyjnych i mózgowych (7,3% tętniaków naczyń mózgowych!) Skuteczność badań przesiewowych w kierunku FMD naczyń pozanerkowych jest nieznana ACC/AHA Guidelines, JACC 2006

11 Inne przyczyny ZTN Zmiany w naczyniach nerkowych Zmiany o typie arteritis (polyarteritis nodosa, choroba Takayasu) Tętniak (tętniaki) tętnicy nerkowej Zator Przetoka tętniczo-żylna Neurofibromatosis Zwężenie tętnicy nerkowej nerki przeszczepionej Uszkodzenie tętnicy nerkowej Zmiany w obrębie nerek Zmiana rozrostowa (torbiel nerki) Wrodzona hipoplazja Zmiany poza nerką ucisk przez guz (np. guz chromochłonny) wrodzone pasmo włókniste ucisk przeponowy (przez odnogi przepony) krwiak podtorebkowy (okołonerkowy) zwłóknienie zaotrzewnowe opadnięcie nerki Zalecenia PTNT 2006

12 Diagnostyka zwężenia tętnicy nerkowej

13 Wskazania do diagnostyki w kierunku ZTN Nadciśnienie tętnicze: ciężkie, oporne, złośliwe Obrzęk płuc o niewyjaśnionej przyczynie Niewyjaśniona zastoinowa niewydolność serca Niewyjaśniona niewydolność nerek (również u chorych rozpoczynających leczenie nerkozastępcze) Różnica wymiarów nerek przekraczająca 1,5 cm Można rozważyć u chorych z: wielonaczyniową chorobą wieńcową wielopoziomową miażdżycą bez klinicznych objawów zwężenia tętnicy nerkowej (z dobrą kontrolą RR lub bez NT) Zalecenia PTNT 2009

14 Idealne badanie obrazowe w diagnostyce ZTN Ocena głównych i dodatkowych tt. nerkowych Określenie istotności hemodynamicznej ZTN Określenie lokalizacji i stopnia ZTN Ocena aorty Ocena nerek Ocena nadnerczy ACC/AHA Guidelines, JACC 2006

15 Metody Diagnostyczne Klasa I 1. Dopler tt. nerkowych (B) 2. CT (prawidłowa czynność nerek) (B) 3. MR (B) 4. Arteriografia przy wysokim prawdopodobieństwie klinicznym i niekonkluzywnych wynikach badań nieinwazyjnych (B) Klasa III 1. Scyntygrafia z kaptoprylem (C) 2. Oznaczanie aktywności reninowej w żyłach nerkowych (B) 3. Oznaczanie aktywności reninowej osocza (B) 4. Test z kaptoprylem (B) ACC/AHA Guidelines, JACC 2006

16

17 Dopler tętnic nerkowych Czułość % Swoistość % Kryteria: RAR >3,0-3,5 PSV > 200 cm/s różnica RRI > 0,05 Zalety dobra metoda do monitorowania może być użyta po implantacji stentu Wady konieczne wysokie kwalifikacje personelu trudności u chorych otyłych i z gazami jelitowymi błędy przy mnogim unaczynieniu

18 Spiralna Tomografia Komputerowa Czułość % Swoistość % Zalety Wysoka rozdzielczość obrazu Rekonstrukcja 3D Ocena restenozy w stencie Wady Nefrotoksyczność kontrastu ( ml) Nie nadaje się jako badanie przesiewowe u chorych z egfr > 30 ml/min).

19 Rezonans magnetyczny Czułość % Swoistość % Zalety kontrast mniej nefrotoksyczny ocena morfologii tętnic nerkowych i innych tętnic ocena czynności nerek Wady Artefakty (w FMD) Ograniczona rozdzielczość w małych naczyniach wewnątrznerkowych ACC/AHA Guidelines, JACC 2006

20 Arteriografia Złoty standard W znacznym stopniu zastąpiona przez inne metody Wskazania podejrzenie kliniczne + brak konkluzywnych wyników innych badań + w czasie badania naczyniowego z innych wskazań Ryzyko poważnych powikłań przy prawidłowej czynności nerek niskie ACC/AHA Guidelines, JACC 2006, PTNT 2009

21 Scyntygrafia dynamiczna nerek Ocena wielkość, perfuzji, wydzielania nerek Najczęściej po kaptoprylu z użyciem 99Tc DTPA lub MAG Czułość %, swoistość % (w realnie 74 % i 59%) Ograniczona wartość: NN, obustronne ZTN, jedyna nerka Nie nadaje się jako test przesiewowy Może być użyta do potwierdzenia hemodynamicznie istotny charakter granicznego ZTN ACC/AHA Guidelines, JACC 2006

22 Leczenie zwężenia tętnicy nerkowej

23 Cele leczenia chorych z ZTN Normalizacja ciśnienia tętniczego Utrzymanie czynności nerek Zmniejszenie ryzyka sercowo-naczyniowego ACC/AHA Guidelines, JACC 2006

24 Leczenie ZTN U chorego z udokumentowanym ZTN powinny być rozważone obie strategie: zachowawcza (leczenie farmakologiczne) rewaskularyzacja ACC/AHA Guidelines, JACC 2006

25 Leczenie farmakologiczne u chorych z ZTN ACEi w jednostronnym ZTN Klasa I (A) ARB w jednostronnym ZTN Klasa I (B) CCB w jednostronnym ZTN Klasa I (A) BB w ZTN Klasa I (A) statyny ASA ACC/AHA Guidelines, JACC 2006

26

27 Definicja istotnego ZTN 50-70% + gradient szczytowy >= 20 mmhg gradient średni >= 10 mmhg >=70% Definicja żywotności nerki wymiar nerki w osi długiej > 7cm ACC/AHA Guidelines, JACC 2006

28 Wskazania do rewaskularyzacji Leczenie nadciśnienia Klasa IIa (B) Przezskórna rewaskularyzacja istotnego ZTN oraz Faza przyspieszona/złośliwa NT Oporne NT HT NT z małą nerką (przyczyna nieznana) NT z nietolerancją leków hipotensyjnych ACC/AHA Guidelines, JACC 2006

29 Nadciśnienie tętnicze i ZTN Rewaskularyzacja przezskórna jest uzasadniona w ZTN współistniejącym z NT: ciężkim opornym złośliwym Rewaskularyzacja przezskórna pozostaje do rozważenia u chorych z istotnym hemodynamicznie ZTN i dobrze kontrolowanym NT Zalecenia PTNT 2009

30 Klasa IIa Wskazania do rewaskularyzacji Zachowanie czynności nerek Przezskórna rewaskularyzacja istotnego ZTN przy postępującej niewydolności nerek i obustronnym ZTN lub ZTN jedynej czynnej nerki (B) Klasa IIb Przezskórną rewaskularyzację PTA można rozważyć u chorych z ZTN, przewlekłą niewydolnością nerek i jednostronnym ZTN (C) ACC/AHA Guidelines, JACC 2006

31 Zachowanie czynności nerek u chorego ze zwężeniem tętnicy nerkowej Rewaskularyzacja jest uzasadniona u chorych z jednostronnym lub obustronnym ZTN z ZTN jedynej nerki i postępującą przewlekłą niewydolnością nerek Rewaskularyzacja nieuzasadniona u chorych ze ZTN nerki marskiej tj. nerka o długości < 6 cm u kobiet i <8 cm u mężczyzn z zatartą warstwą miąższową GFR < 30 ml/min Współczynnikiem oporowości w dopplerze powyżej 0,8 Zalecenia PTNT 2009

32 Wskazania do rewaskularyzacji Zwężenie bezobjawowe Klasa IIb Przezskórną rewaskularyzację można rozważyć przy bezobjawowym obustronnym ZTN lub ZTN jedynej czynnej nerki (C) ACC/AHA Guidelines, JACC 2006

33 Rewaskularyzacja tętnicy nerkowej- zwężenie bezobjawowe Do rozważenia w leczeniu bezobjawowego, hemodynamicznie istotnego obustronnego ZTN lub ZTN jedynej czynnej nerki. Brak danych dotyczących przydatności rewaskularyzacji w leczeniu bezobjawowego, hemodynamicznie istotnego jednostronnego ZTN czynnej nerki. Zalecenia PTNT 2009

34 Inne wskazania do rewaskularyzacji Klasa I Przezskórna rewaskularyzacja u chorych z istotnym hemodynamicznie ZTN i nawracającymi epizodami, niewyjaśnionej niewydolności serca lub epizodami nagłego, niewyjaśnionego obrzęku płuc (B) ACC/AHA Guidelines, JACC 2006

35 Zastoinowa niewydolność serca i dławica piersiowa u chorego ze ZTN Rewaskularyzacja przezskórna jest uzasadniona u chorych z istotnym hemodynamicznie ZTN i: nawracającą, niewyjaśnioną zastoinową niewydolnością serca nagle i epizodycznie występującym obrzękiem płuc o niewyjaśnionej przyczynie. utrzymującymi się objawami dławicy piersiowej pomimo optymalnego leczenia choroby wieńcowej. Zalecenia PTNT 2009

36 Leczenie zachowawcze u chorych z miażdżycowym ZTN Nie ma wskazań do leczenia zabiegowego: u chorych w podeszłym wieku i przy współistniejących czynnikach ryzyka s-n, u których w przebiegu jednostronnego ZTN udaje się osiągnąć normalizację RR i stabilizację czynności wydalniczej podczas leczenia farmakologicznego u chorych z jednostronnym miażdżycowym ZTN i wyjściowo wysokim wskaźnikiem oporowości w badaniu Doppler duplex i/lub znacznym upośledzeniem czynności wydalniczej nerki Zalecenia PTNT 2009

37 Angioplastyka tętnic nerkowych Z wyboru u chorych z dysplazją włóknisto-mięśniową powodzenie techniczne % 85 90% chorych bez restenozy przez okres do 10 lat; 10% chorych wymaga ponownej PCI (efekt 65 90%) Wyniki leczenia miażdżycowego ZTN przy wykorzystaniu jedynie angioplastyki nie są dobre powodzenie techniczne 50 60% restenoza u 50% chorych U chorych ze zmianami zapalnymi, np. w chorobie Takayasu - PCI tylko w okresie remisji Zalecenia PTNT 2009

38 Zabieg z wyboru Angioplastyka + stent w zwężenia ostialne o etiologii miażdżycowej proksymalne zwężeń (do 10 mm od ujścia), lecz nieobejmujących ujścia tętnicy. Blisko odejścia tętnicy od aorty zalecane stenty rozprężalne na balonie. W gałęziach tętnicy nerkowej rzadko stosowane (ew. stent samorozprężalny lub stent uwalniający lek, bo mały kaliber i duże ryzyko restenozy) Poważne powikłania bardzo rzadko utrata nerki, zgon Zalecenia PTNT 2009

39 Implantacja stentu do tętnicy nerkowej

40 Chirurgiczna rewaskularyzacja nerek Klasa I Spełnione wskazania kliniczne jak przy PTRA oraz ZTN w przebiegu FMD szczególnie u chorych ze złożonymi zmianami obejmującymi tętnice segmentalne i przy obecności makrotętniaków (B) ZTN w przebiegu miażdżycy szczególnie u chorych ze zmianami obejmującymi małe tętnice nerkowe lub przy wczesnym podziale pnia tętnicy nerkowej (b) ZTN w przebiegu miażdżycy przy operacji aorty obejmujące tętnice nerkowe (C) ACC/AHA Guidelines, JACC 2006

41 Chirurgiczna rewaskularyzacja nerek

42 ASTRAL Zwężenie tętnicy nerkowej (jedno- lub obustronne) Bez przeciwwskazań do rewaskularyzacji Brak pewności co do wskazań do rewaskularyzacji Rewaskularyzacja n=403 Angioplastyka + stent (+ leczenie zachowawcze) Bez rewaskularyzacji n=403 Leczenie zachowawcze

43 Ciśnienie tętnicze w czasie obserwacji

44 Stężenie kreatyniny w czasie obserwacji

45 Badanie wieloośrodkowe, randomizowane 100 ośrodków: USA i Kanada; n=1080 PTRA + stent vs. kandesartan+/-hctz Kryteria włączenia: 2 leki hipotensyjne i SBP > 155 mmhg oraz CORAL Cardiovascular Outcomes in Renal Atherosclerotic Lesions ZTN 60% + gradient > 20 mmhg lub ZTN 80% Follow up 3-5,5

46 Wpływ leczenia przeskórnego ZTN na ciśnienie skurczowe Symonides & Gaciong J Hypertens 2010

47

48 Zwężenie tętnicy nerkowej Kontrowersje Badania przesiewowe w kierunku ZTN Ocena istotności hemodynamicznej ZTN Leczenie bezobjawowego/skąpoobjawowego ZTN Obserwacja chorych z ZTN leczonych zachowawczo

Denerwacja nerek stan wiedzy 2013. Prof. dr hab. med. Andrzej Januszewicz Klinika Nadciśnienia Tętniczego Instytut Kardiologii

Denerwacja nerek stan wiedzy 2013. Prof. dr hab. med. Andrzej Januszewicz Klinika Nadciśnienia Tętniczego Instytut Kardiologii Denerwacja nerek stan wiedzy 2013 Prof. dr hab. med. Andrzej Januszewicz Klinika Nadciśnienia Tętniczego Instytut Kardiologii Katowice, 21 listopada 2013 2009 Lancet. 2009;373:1275-1281 Pierwsza ocena

Bardziej szczegółowo

dr n.med. Bartosz Żabicki Zakład Radiologii Klinicznej Szpital Kliniczny Przemienienia Pańskiego UM w Poznaniu

dr n.med. Bartosz Żabicki Zakład Radiologii Klinicznej Szpital Kliniczny Przemienienia Pańskiego UM w Poznaniu dr n.med. Bartosz Żabicki Zakład Radiologii Klinicznej Szpital Kliniczny Przemienienia Pańskiego UM w Poznaniu Aorta piersiowa i brzuszna Tętnice kończyn dolnych Tętnice kończyn górnych Tętnice dogłowowe

Bardziej szczegółowo

Prof. Hanna Szwed. Chory ze stabilną chorobą wieńcową - jak rozpoznać, - czy zawsze test obciążeniowy, ale jaki?

Prof. Hanna Szwed. Chory ze stabilną chorobą wieńcową - jak rozpoznać, - czy zawsze test obciążeniowy, ale jaki? Prof. Hanna Szwed Chory ze stabilną chorobą wieńcową - jak rozpoznać, - czy zawsze test obciążeniowy, ale jaki? Warszawa, 2015 Rozpoznanie stabilnej choroby wieńcowej i ocena ryzyka Etap 1 Kliniczna ocena

Bardziej szczegółowo

Stosowanie preparatu BioCardine900 u chorych. z chorobą wieńcową leczonych angioplastyką naczyń

Stosowanie preparatu BioCardine900 u chorych. z chorobą wieńcową leczonych angioplastyką naczyń Jan Z. Peruga, Stosowanie preparatu BioCardine900 u chorych z chorobą wieńcową leczonych angioplastyką naczyń wieńcowych II Katedra Kardiologii Klinika Kardiologii Uniwersytetu Medycznego w Łodzi 1 Jednym

Bardziej szczegółowo

Nadciśnienie tętnicze. Prezentacja opracowana przez lek.med. Mariana Słombę

Nadciśnienie tętnicze. Prezentacja opracowana przez lek.med. Mariana Słombę Nadciśnienie tętnicze Prezentacja opracowana przez lek.med. Mariana Słombę EPIDEMIOLOGIA: Odsetek nadciśnienia tętniczego w populacji Polski w wieku średnim (36-64 lat) wynosi 44-46% wśród mężczyzn i 36-42%

Bardziej szczegółowo

CHIRURGICZNE LECZENIE ZWĘŻEŃ TĘTNIC SZYJNYCH

CHIRURGICZNE LECZENIE ZWĘŻEŃ TĘTNIC SZYJNYCH CHIRURGICZNE LECZENIE ZWĘŻEŃ TĘTNIC SZYJNYCH KATEDRA I KLINIKA CHIRURGII NACZYŃ I ANGIOLOGII AKADEMII MEDYCZNEJ W LUBLINIE Kierownik: Dr hab.n. med. Jacek Wroński UDROŻNIENIE T. SZYJNEJ WEWNĘTRZNEJ WSKAZANIA

Bardziej szczegółowo

Spis treści. Przedmowa Badanie pacjenta z chorobami sercowo-naczyniowymi... 13

Spis treści. Przedmowa Badanie pacjenta z chorobami sercowo-naczyniowymi... 13 Spis treści Przedmowa................ 11 1. Badanie pacjenta z chorobami sercowo-naczyniowymi.................. 13 Najważniejsze problemy diagnostyczne....... 13 Ból w klatce piersiowej........... 14 Ostry

Bardziej szczegółowo

Nadciśnienie tętnicze wywołane zwężeniem tętnicy nerkowej: nowe spojrzenie na trudny problem kliniczny

Nadciśnienie tętnicze wywołane zwężeniem tętnicy nerkowej: nowe spojrzenie na trudny problem kliniczny Kardiologia Polska 2013; 71, 1: 72 76 ISSN 0022 9032 ARTYKUŁ POGLĄDOWY / REVIEW ARTICLE Nadciśnienie tętnicze wywołane zwężeniem tętnicy nerkowej: nowe spojrzenie na trudny problem kliniczny Hypertension

Bardziej szczegółowo

Radiologia zabiegowa. Radiologia zabiegowa. Radiologia zabiegowa. dr n.med. Jolanta Meller

Radiologia zabiegowa. Radiologia zabiegowa. Radiologia zabiegowa. dr n.med. Jolanta Meller Radiologia zabiegowa dr n.med. Jolanta Meller Radiologia zabiegowa wykorzystuje metody obrazowania narządów oraz sprzęt i techniki stosowane w radiologii naczyniowej do przeprowadzania zabiegów leczniczych

Bardziej szczegółowo

Marcin Leszczyk SKN przy Klinice Chorób Wewnętrznych i Kardiologii WUM

Marcin Leszczyk SKN przy Klinice Chorób Wewnętrznych i Kardiologii WUM Marcin Leszczyk SKN przy Klinice Chorób Wewnętrznych i Kardiologii WUM Definicja NS to zespół kliniczny, w którym wskutek dysfunkcji serca jego pojemność minutowa jest zmniejszona w stosunku do zapotrzebowania

Bardziej szczegółowo

I. Cukrzycowa choroba nerek (nefropatia cukrzycowa)

I. Cukrzycowa choroba nerek (nefropatia cukrzycowa) Spis treści 1. Wprowadzenie 13 Wstęp do wydania II 16 I. Cukrzycowa choroba nerek (nefropatia cukrzycowa) 2. Podstawowa charakterystyka struktury i czynności nerek 21 3. Czynniki wpływające na rozwój uszkodzenia

Bardziej szczegółowo

Scyntygrafia nerek. Zakład Medycyny Nuklearnej SP CSK Warszawa

Scyntygrafia nerek. Zakład Medycyny Nuklearnej SP CSK Warszawa Scyntygrafia nerek Zakład Medycyny Nuklearnej SP CSK Warszawa Podział badań scyntygraficznych Scyntygrafia nerek Inne Dynamiczna Statyczna Angioscyntygrafia Pomiar klirensu nerkowego Test z kaptoprilem

Bardziej szczegółowo

Różne stenty dla różnych chorych w różnych sytuacjach klinicznych, co każdy lekarz wiedzieć powinien. Dominik Wretowski

Różne stenty dla różnych chorych w różnych sytuacjach klinicznych, co każdy lekarz wiedzieć powinien. Dominik Wretowski Różne stenty dla różnych chorych w różnych sytuacjach klinicznych, co każdy lekarz wiedzieć powinien. Dominik Wretowski Dr Andreas Gruentzig (1939-1985) 23 lata po PCI Restenoza po 6 tygodniach Bezpieczeństwo

Bardziej szczegółowo

TOMOGRAFIA KOMPUTEROWA W KARDIOCHIRURGII

TOMOGRAFIA KOMPUTEROWA W KARDIOCHIRURGII TOMOGRAFIA KOMPUTEROWA W KARDIOCHIRURGII Prof. nadzw. dr hab. med. Marek Jemielity Klinika Kardiochirurgii UM w Poznaniu Szpital Kliniczny Przemienienia Pańskiego TOMOGRAFIA KOMPUTEROWA W KARDIOCHIRURGII

Bardziej szczegółowo

Materiały edukacyjne. Diagnostyka i leczenie nadciśnienia tętniczego

Materiały edukacyjne. Diagnostyka i leczenie nadciśnienia tętniczego Materiały edukacyjne Diagnostyka i leczenie nadciśnienia tętniczego Klasyfikacja ciśnienia tętniczego (mmhg) (wg. ESH/ESC )

Bardziej szczegółowo

1.1 Unaczynienie nerek... 9 1.2 Zwężenie tętnicy nerkowej... 10. 2. Cel pracy... 25 3. Materiał... 26

1.1 Unaczynienie nerek... 9 1.2 Zwężenie tętnicy nerkowej... 10. 2. Cel pracy... 25 3. Materiał... 26 Łukasz Stryczyński Ocena znaczenia klinicznego wybranych parametrów biochemicznych i hemodynamicznych u pacjentów z nadciśnieniem tętniczym i jednoczasowo wykonaną angiografią tętnic nerkowych w trakcie

Bardziej szczegółowo

Nadciśnienie i nerki. Nefropatia nadciśnieniowa Nefropatia niedokrwienna Nadciśnienie naczyniowo-nerkowe. Maria Magott

Nadciśnienie i nerki. Nefropatia nadciśnieniowa Nefropatia niedokrwienna Nadciśnienie naczyniowo-nerkowe. Maria Magott Nadciśnienie i nerki Nefropatia nadciśnieniowa Nefropatia niedokrwienna Nadciśnienie naczyniowo-nerkowe Maria Magott Plan spotkania Udział nerek w etiologii nadciśnienia samoistnego: sód, geny i RAAS Uszkodzenie

Bardziej szczegółowo

Program specjalizacji w CHIRURGII NACZYNIOWEJ

Program specjalizacji w CHIRURGII NACZYNIOWEJ CENTRUM MEDYCZNE KSZTAŁCENIA PODYPLOMOWEGO Program specjalizacji w CHIRURGII NACZYNIOWEJ Warszawa 2000 (c) Copyright by Centrum Medyczne Kształcenia Podyplomowego, Warszawa 2000 Program specjalizacji przygotował

Bardziej szczegółowo

Wytyczne ACCF/AHA 2010: Ocena ryzyka sercowo-naczyniowego u bezobjawowych dorosłych

Wytyczne ACCF/AHA 2010: Ocena ryzyka sercowo-naczyniowego u bezobjawowych dorosłych Wytyczne ACCF/AHA 2010: Ocena ryzyka sercowo-naczyniowego u bezobjawowych dorosłych Jednym z pierwszych i podstawowych zadań lekarza jest prawidłowa i rzetelna ocena ryzyka oraz rokowania pacjenta. Ma

Bardziej szczegółowo

ZBYT PÓŹNE WYKRYWANIE RAKA NERKI ROLA LEKARZA PIERWSZEGO KONTAKTU

ZBYT PÓŹNE WYKRYWANIE RAKA NERKI ROLA LEKARZA PIERWSZEGO KONTAKTU ZBYT PÓŹNE WYKRYWANIE RAKA NERKI ROLA LEKARZA PIERWSZEGO KONTAKTU 14 czerwca 2012 r dr n. med. Piotr Tomczak Klinika Onkologii U.M. Poznań Epidemiologia raka nerki RCC stanowi 2 3% nowotworów złośliwych

Bardziej szczegółowo

Wrodzone wady serca u dorosłych

Wrodzone wady serca u dorosłych Wrodzone wady serca u dorosłych - rozpoznane po raz pierwszy w wieku dorosłym - wada mało zaawansowana w dzieciństwie - nie korygowana - wada po korekcji lub zabiegu paliatywnym w dzieciństwie - niewydolność

Bardziej szczegółowo

CHRONIC THROMBOEMBOLIC PULMONARY HYPERTENSION. (Hypertension)

CHRONIC THROMBOEMBOLIC PULMONARY HYPERTENSION. (Hypertension) Przewlekłe zakrzepowo- zatorowe nadciśnienie płucne - CTEPH Skrót angielski: CTEPH CHRONIC THROMBOEMBOLIC PULMONARY HYPERTENSION przewlekłe zakrzepowo- zatorowe nadciśnienie płucne (Chronic) (Thromboembolic)

Bardziej szczegółowo

TETRALOGIA FALLOTA. Karol Zbroński

TETRALOGIA FALLOTA. Karol Zbroński TETRALOGIA FALLOTA Karol Zbroński Plan prezentacji Historia Definicja Epidemiologia i genetyka Postacie kliniczne Diagnostyka Postępowanie Powikłania Historia Definicja 1 - ubytek w przegrodzie międzykomorowej

Bardziej szczegółowo

Wykorzystuje metody obrazowania narządów i specjalistyczny sprzęt do przeprowadzania zabiegów diagnostycznych i leczniczych zastępując, uzupełniając

Wykorzystuje metody obrazowania narządów i specjalistyczny sprzęt do przeprowadzania zabiegów diagnostycznych i leczniczych zastępując, uzupełniając R A D I O L O G I A Z A B I E G O W A Radiologia Zabiegowa Wykorzystuje metody obrazowania narządów i specjalistyczny sprzęt do przeprowadzania zabiegów diagnostycznych i leczniczych zastępując, uzupełniając

Bardziej szczegółowo

OCENA RYZYKA OPERACYJNEGO U CHORYCH KARDIOLOGICZNYCH Klinika Anestezjologii i Intensywnej Terapii Kardiologicznej I Katedry Kardiologii i Kardiochirurgii UM w Łodzi Jak ocenić ryzyko i zakwalifikować chorego

Bardziej szczegółowo

LECZENIE TĘTNICZEGO NADCIŚNIENIA PŁUCNEGO SILDENAFILEM I EPOPROSTENOLEM (TNP) (ICD-10 I27, I27.0)

LECZENIE TĘTNICZEGO NADCIŚNIENIA PŁUCNEGO SILDENAFILEM I EPOPROSTENOLEM (TNP) (ICD-10 I27, I27.0) Dziennik Urzędowy Ministra Zdrowia 719 Poz. 27 Załącznik B.68. LECZENIE TĘTNICZEGO NADCIŚNIENIA PŁUCNEGO SILDENAFILEM I EPOPROSTENOLEM (TNP) (ICD-10 I27, I27.0) ŚWIADCZENIOBIORCY I. Terapia sildenafilem

Bardziej szczegółowo

Choroba wieńcowa Niewydolność serca Nadciśnienie tętnicze

Choroba wieńcowa Niewydolność serca Nadciśnienie tętnicze Choroba wieńcowa Niewydolność serca Nadciśnienie tętnicze Choroba niedokrwienna serca zapotrzebowanie na O2 > moŝliwości podaŝy O2 niedotlenienie upośledzenie czynności mięśnia sercowego przemijające trwałe

Bardziej szczegółowo

Lp. Zakres świadczonych usług i procedur Uwagi

Lp. Zakres świadczonych usług i procedur Uwagi Choroby układu nerwowego 1 Zabiegi zwalczające ból i na układzie współczulnym * X 2 Choroby nerwów obwodowych X 3 Choroby mięśni X 4 Zaburzenia równowagi X 5 Guzy mózgu i rdzenia kręgowego < 4 dni X 6

Bardziej szczegółowo

OCENA PRZYCZYN I KONSEKWENCJI WYSTĘPOWANIA TĘTNIAKA TĘTNICY PŁUCNEJ U PACJENTÓW Z NADCIŚNIENIEM PŁUCNYM

OCENA PRZYCZYN I KONSEKWENCJI WYSTĘPOWANIA TĘTNIAKA TĘTNICY PŁUCNEJ U PACJENTÓW Z NADCIŚNIENIEM PŁUCNYM OCENA PRZYCZYN I KONSEKWENCJI WYSTĘPOWANIA TĘTNIAKA TĘTNICY PŁUCNEJ U PACJENTÓW Z NADCIŚNIENIEM PŁUCNYM Marcin Kurzyna, Instytut Gruźlicy i Chorób Płuc w Warszawie Grzegorz Harańczyk, StatSoft Polska Choroby

Bardziej szczegółowo

Redukcja ryzyka okołooperacyjnego

Redukcja ryzyka okołooperacyjnego IV Spotkania sercowo-naczyniowe Warszawa 07.02.2015 r. Redukcja ryzyka okołooperacyjnego Marek Kuch Zakład Niewydolności Serca i Rehabilitacji Kardiologicznej Katedry Kardiologii, Nadciśnienia Tętniczego

Bardziej szczegółowo

Stany zagrożenia życia w przebiegu nadciśnienia tętniczego

Stany zagrożenia życia w przebiegu nadciśnienia tętniczego Stany zagrożenia życia w przebiegu nadciśnienia tętniczego Nadciśnienie tętnicze Źródło: Wytyczne ESH/ESC dot postępowania w nadciśnieniu tętniczym 2013 Stratyfikacja łącznego ryzyka sercowo-naczyniowego

Bardziej szczegółowo

lek Magdalena Puławska-Stalmach STRESZCZENIE

lek Magdalena Puławska-Stalmach STRESZCZENIE lek Magdalena Puławska-Stalmach tytuł pracy: Kliniczne i radiologiczne aspekty tętniaków wewnątrzczaszkowych a wybór metody leczenia STRESZCZENIE Tętniak to miejscowe, nieprawidłowe poszerzenie światła

Bardziej szczegółowo

Nazwa programu LECZENIE NADPŁYTKOWOŚCI SAMOISTNEJ ICD - 10 D75.2 - nadpłytkowość samoistna Dziedzina medycyny: hematologia.

Nazwa programu LECZENIE NADPŁYTKOWOŚCI SAMOISTNEJ ICD - 10 D75.2 - nadpłytkowość samoistna Dziedzina medycyny: hematologia. Załącznik nr 10 do Zarządzenia Nr 59/2011/DGL Prezesa NFZ z dnia 10 października 2011 roku Nazwa programu LECZENIE NADPŁYTKOWOŚCI SAMOISTNEJ ICD - 10 D75.2 - nadpłytkowość samoistna Dziedzina medycyny:

Bardziej szczegółowo

Zespół Metaboliczny w praktyce chirurga naczyniowego

Zespół Metaboliczny w praktyce chirurga naczyniowego Zespół Metaboliczny w praktyce chirurga naczyniowego Wacław Karakuła Katedra i Klinika Chirurgii Naczyń i Angiologii U.M. w Lublinie Kierownik Kliniki prof. Tomasz Zubilewicz Lublin, 27.02.2016 Zespół

Bardziej szczegółowo

Testy wysiłkowe w wadach serca

Testy wysiłkowe w wadach serca XX Konferencja Szkoleniowa i XVI Międzynarodowa Konferencja Wspólna SENiT oraz ISHNE 5-8 marca 2014 roku, Kościelisko Testy wysiłkowe w wadach serca Sławomira Borowicz-Bieńkowska Katedra Rehabilitacji

Bardziej szczegółowo

PROGRAM NAUCZANIA PRZEDMIOTU FAKULTATYWNEGO NA WYDZIALE LEKARSKIM I ROK AKADEMICKI 2014/2015 PRZEWODNIK DYDAKTYCZNY

PROGRAM NAUCZANIA PRZEDMIOTU FAKULTATYWNEGO NA WYDZIALE LEKARSKIM I ROK AKADEMICKI 2014/2015 PRZEWODNIK DYDAKTYCZNY PROGRAM NAUCZANIA PRZEDMIOTU FAKULTATYWNEGO NA WYDZIALE LEKARSKIM I ROK AKADEMICKI 2014/2015 PRZEWODNIK DYDAKTYCZNY 1. NAZWA PRZEDMIOTU : Nadciśnienie tętnicze od A do Z 2. NAZWA JEDNOSTKI (jednostek )

Bardziej szczegółowo

Układ moczowy metody diagnostyczne

Układ moczowy metody diagnostyczne Układ moczowy metody diagnostyczne Ultrasonografia (USG) Tomografia komputerowa Zdjęcie przeglądowe jamy brzusznej Urografia Angiografia Cystografia mikcyjna Pielografia wstępujaca Tomografia rezonansu

Bardziej szczegółowo

Wytyczne postępowania dla lekarzy POZ i lekarzy medycyny pracy w zakresie raka nerki, pęcherza moczowego i prostaty 2011

Wytyczne postępowania dla lekarzy POZ i lekarzy medycyny pracy w zakresie raka nerki, pęcherza moczowego i prostaty 2011 Wytyczne postępowania dla lekarzy POZ i lekarzy medycyny pracy w zakresie raka nerki, pęcherza moczowego i prostaty 2011 Wytyczne postępowania dla lekarzy POZ i lekarzy medycyny pracy w zakresie raka nerki,

Bardziej szczegółowo

Diagnostyka różnicowa omdleń

Diagnostyka różnicowa omdleń Diagnostyka różnicowa omdleń II KATEDRA KARDIOLOGII CM UMK 2014 Omdlenie - definicja Przejściowa utrata przytomności spowodowana zmniejszeniem perfuzji mózgu (przerwany przepływ mózgowy na 6-8sek lub zmniejszenie

Bardziej szczegółowo

Rodzaje omdleń. Stan przedomdleniowy. Omdlenie - definicja. Diagnostyka różnicowa omdleń

Rodzaje omdleń. Stan przedomdleniowy. Omdlenie - definicja. Diagnostyka różnicowa omdleń Omdlenie - definicja Diagnostyka różnicowa omdleń Przejściowa utrata przytomności spowodowana zmniejszeniem perfuzji mózgu (przerwany przepływ mózgowy na 6-8sek lub zmniejszenie ilości tlenu dostarczonego

Bardziej szczegółowo

LECZENIE NADPŁYTKOWOŚCI SAMOISTNEJ ICD - 10 D75.2

LECZENIE NADPŁYTKOWOŚCI SAMOISTNEJ ICD - 10 D75.2 załącznik nr 11 do zarządzenia Nr 36/2008/DGL Prezesa NFZ z dnia 19 czerwca 2008 r. Nazwa programu LECZENIE NADPŁYTKOWOŚCI SAMOISTNEJ ICD - 10 D75.2 - nadpłytkowość samoistna Dziedzina medycyny: hematologia.

Bardziej szczegółowo

Czy angio CT tętnic wieńcowych może zastąpić klasyczną koronarografię? Maciej Lesiak Szpital Kliniczny Przemienienia Pańskiego w Poznaniu

Czy angio CT tętnic wieńcowych może zastąpić klasyczną koronarografię? Maciej Lesiak Szpital Kliniczny Przemienienia Pańskiego w Poznaniu Czy angio CT tętnic wieńcowych może zastąpić klasyczną koronarografię? Maciej Lesiak Szpital Kliniczny Przemienienia Pańskiego w Poznaniu MSCT koronarografia Niewygodna Prawda Tętnice wieńcowe są ze swojej

Bardziej szczegółowo

LECZENIE TĘTNICZEGO NADCIŚNIENIA PŁUCNEGO SILDENAFILEM, EPOPROSTENOLEM I MACYTENTANEM (TNP) (ICD-10 I27, I27.0)

LECZENIE TĘTNICZEGO NADCIŚNIENIA PŁUCNEGO SILDENAFILEM, EPOPROSTENOLEM I MACYTENTANEM (TNP) (ICD-10 I27, I27.0) Dziennik Urzędowy Ministra Zdrowia 731 Poz. 66 Załącznik B.68. LECZENIE TĘTNICZEGO NADCIŚNIENIA PŁUCNEGO SILDENAFILEM, EPOPROSTENOLEM I MACYTENTANEM (TNP) (ICD-10 I27, I27.0) ŚWIADCZENIOBIORCY I. Terapia

Bardziej szczegółowo

Leczenie przeciwpłytkowe w niewydolności nerek (PCHN) Dr hab. Dorota Zyśko, prof. nadzw Łódź 2014

Leczenie przeciwpłytkowe w niewydolności nerek (PCHN) Dr hab. Dorota Zyśko, prof. nadzw Łódź 2014 Leczenie przeciwpłytkowe w niewydolności nerek (PCHN) Dr hab. Dorota Zyśko, prof. nadzw Łódź 2014 Leki przeciwpłytkowe (ASA, clopidogrel) Leki przeciwzakrzepowe (heparyna, warfin, acenocumarol) Leki trombolityczne

Bardziej szczegółowo

PRZEWODNIK DYDAKTYCZNY CHIRURGIA NACZYNIOWA

PRZEWODNIK DYDAKTYCZNY CHIRURGIA NACZYNIOWA PRZEWODNIK DYDAKTYCZNY CHIRURGIA NACZYNIOWA 1. Adres jednostki II Katedra Chirurgii, Klinika Chirurgii Ogólnej i Naczyń ul. Długa 1/2, 61-848 Poznań tel. (61) 8549141, tel/fax (61) 8549082 e-mail: naczyniowka@op.pl

Bardziej szczegółowo

NOWOCZESNE KARDIOCHIRURGICZNE METODY LECZENIA TĘTNIAKÓW AORTY

NOWOCZESNE KARDIOCHIRURGICZNE METODY LECZENIA TĘTNIAKÓW AORTY NOWOCZESNE KARDIOCHIRURGICZNE METODY LECZENIA TĘTNIAKÓW AORTY Prof. dr hab. med. Marek Jemielity Klinika Kardiochirurgii i Transplantologii UM w Poznaniu Szpital Kliniczny Przemienienia Pańskiego TĘTNIAKI

Bardziej szczegółowo

Chory po ostrej zatorowości płucnej i co dalej (wytyczne ESC 2014)

Chory po ostrej zatorowości płucnej i co dalej (wytyczne ESC 2014) Chory po ostrej zatorowości płucnej i co dalej (wytyczne ESC 2014) Piotr Pruszczyk, Klinika Chorób Wewnętrznych i Kardiologii z Centrum Diagnostyki i Leczenia Żylnej Choroby Zakrzepowo Zatorowej PP_1 PP_2

Bardziej szczegółowo

Dostępność nowych form leczenia w Polsce Sesja: Nowe podejście do leczenia niewydolności serca

Dostępność nowych form leczenia w Polsce Sesja: Nowe podejście do leczenia niewydolności serca Dostępność nowych form leczenia w Polsce Sesja: Nowe podejście do leczenia niewydolności serca PROF. DR HAB. MED. TOMASZ ZIELIŃSKI KIEROWNIK KLINIKI NIEWYDOLNOŚCI SERCA I TRANSPLANTOLOGII INSTYTUTU KARDIOLOGII

Bardziej szczegółowo

ANEKS III UZUPEŁNIENIA DO CHARAKTERYSTYKI PRODUKTU LECZNICZEGO ORAZ ULOTKI PLA PACJENTA

ANEKS III UZUPEŁNIENIA DO CHARAKTERYSTYKI PRODUKTU LECZNICZEGO ORAZ ULOTKI PLA PACJENTA ANEKS III UZUPEŁNIENIA DO CHARAKTERYSTYKI PRODUKTU LECZNICZEGO ORAZ ULOTKI PLA PACJENTA 42 UZUPEŁNIENIA ZAWARTE W ODPOWIEDNICH PUNKTACH CHARAKTERYSTYKI PRODUKTU LECZNICZEGO DLA PRODUKTÓW ZAWIERAJĄCYCH

Bardziej szczegółowo

Choroba wieńcowa i zawał serca.

Choroba wieńcowa i zawał serca. Choroba wieńcowa i zawał serca. Dr Dariusz Andrzej Tomczak Specjalista II stopnia chorób wewnętrznych Choroby serca i naczyń 1 O czym będziemy mówić? Budowa układu wieńcowego Funkcje układu wieńcowego.

Bardziej szczegółowo

Analiza fali tętna u dzieci z. doniesienie wstępne

Analiza fali tętna u dzieci z. doniesienie wstępne Analiza fali tętna u dzieci z chorobami kłębuszków nerkowych doniesienie wstępne Piotr Skrzypczyk, Zofia Wawer, Małgorzata Mizerska-Wasiak, Maria Roszkowska-Blaim Katedra i Klinika Pediatrii i Nefrologii

Bardziej szczegółowo

LECZENIE TĘTNICZEGO NADCIŚNIENIA PŁUCNEGO SILDENAFILEM, EPOPROSTENOLEM I MACYTENTANEM (TNP) (ICD-10 I27, I27.0)

LECZENIE TĘTNICZEGO NADCIŚNIENIA PŁUCNEGO SILDENAFILEM, EPOPROSTENOLEM I MACYTENTANEM (TNP) (ICD-10 I27, I27.0) Dziennik Urzędowy Ministra Zdrowia 893 Poz. 133 Załącznik B.68. LECZENIE TĘTNICZEGO NADCIŚNIENIA PŁUCNEGO SILDENAFILEM, EPOPROSTENOLEM I MACYTENTANEM (TNP) (ICD-10 I27, I27.0) ŚWIADCZENIOBIORCY I. Terapia

Bardziej szczegółowo

Valsamix Amlodipine + Valsartan, 5 mg + 80 mg, 5 mg mg, 10 mg mg, tabletki powlekane

Valsamix Amlodipine + Valsartan, 5 mg + 80 mg, 5 mg mg, 10 mg mg, tabletki powlekane Plan zarządzania ryzykiem dla produktu leczniczego Valsamix Amlodipine + Valsartan, 5 mg + 80 mg, 5 mg + 160 mg, 10 mg + 160 mg, tabletki powlekane Nr procedury NL/H/3460/001-003/DC Tłumaczenie na język

Bardziej szczegółowo

DIALIZY OTRZEWNOWE JAKO LECZENIE NERKOZASTĘPCZE U NOWORODKÓW DOŚWIADCZENIA WŁASNE

DIALIZY OTRZEWNOWE JAKO LECZENIE NERKOZASTĘPCZE U NOWORODKÓW DOŚWIADCZENIA WŁASNE DIALIZY OTRZEWNOWE JAKO LECZENIE NERKOZASTĘPCZE U NOWORODKÓW DOŚWIADCZENIA WŁASNE Dorota Bulsiewicz, Dariusz Gruszfeld, Sylwester Prokurat, Anna Dobrzańska Instytut Pomnik Centrum Zdrowia Dziecka WSTĘP

Bardziej szczegółowo

Podstawowe badania obrazowe. Marcin Szulc Klinika Chorób Wewnętrznych, Nadciśnienia Tętniczego i Angiologii

Podstawowe badania obrazowe. Marcin Szulc Klinika Chorób Wewnętrznych, Nadciśnienia Tętniczego i Angiologii Podstawowe badania obrazowe Marcin Szulc Klinika Chorób Wewnętrznych, Nadciśnienia Tętniczego i Angiologii Prawidłowe myślenie lekarskie Zebranie podstawowych danych (badanie podmiotowe i przedmiotowe)

Bardziej szczegółowo

LECZENIE NOWOTWORÓW PODŚCIELISKA PRZEWODU POKARMOWEGO (GIST) (ICD-10 C 15, C 16, C 17, C 18, C 20, C 48)

LECZENIE NOWOTWORÓW PODŚCIELISKA PRZEWODU POKARMOWEGO (GIST) (ICD-10 C 15, C 16, C 17, C 18, C 20, C 48) Dziennik Urzędowy Ministra Zdrowia 492 Poz. 66 Załącznik B.3. LECZENIE NOWOTWORÓW PODŚCIELISKA PRZEWODU POKARMOWEGO (GIST) (ICD-10 C 15, C 16, C 17, C 18, C 20, C 48) ŚWIADCZENIOBIORCY 1. Leczenie adjuwantowe

Bardziej szczegółowo

CHOROBY WEWNĘTRZNE CHOROBY UKŁADU MOCZOWEGO

CHOROBY WEWNĘTRZNE CHOROBY UKŁADU MOCZOWEGO CHOROBY WEWNĘTRZNE CHOROBY UKŁADU MOCZOWEGO Dariusz Moczulski Klinika Chorób Wewnętrznych i Nefrodiabetologii Uniwersytecki Szpital Kliniczny im. WAM ul. Żeromskiego 113, Łódź Cukrzycowa choroba nerek

Bardziej szczegółowo

LECZENIE WTÓRNEJ NADCZYNNOŚCI PRZYTARCZYC U PACJENTÓW HEMODIALIZOWANYCH ICD-10 N

LECZENIE WTÓRNEJ NADCZYNNOŚCI PRZYTARCZYC U PACJENTÓW HEMODIALIZOWANYCH ICD-10 N Załącznik nr 42 do zarządzenia Nr 59/2011/DGL Prezesa NFZ z dnia 10 października 2011 roku Nazwa programu: LECZENIE WTÓRNEJ NADCZYNNOŚCI PRZYTARCZYC U PACJENTÓW HEMODIALIZOWANYCH ICD-10 N 25.8 Inne zaburzenia

Bardziej szczegółowo

Regulamin nauczania przedmiotu :,,Chirurgia Pielęgniarstwo w chirurgii naczyniowej obowiązujący w Katedrze Chirurgii

Regulamin nauczania przedmiotu :,,Chirurgia Pielęgniarstwo w chirurgii naczyniowej obowiązujący w Katedrze Chirurgii Regulamin nauczania przedmiotu :,,Chirurgia Pielęgniarstwo w chirurgii naczyniowej obowiązujący w Katedrze Chirurgii 1. Zajęcia z chirurgii odbywają się w Klinice Chirurgii Ogólnej ZOZ MSWiA z WM-CO, w

Bardziej szczegółowo

Lek. Zbigniew Gugnowski Konsultant Wojewódzki w Dziedzinie Medycyny Rodzinnej NZOZ Poradnia Lekarzy Medycyny Rodzinnej Giżycko

Lek. Zbigniew Gugnowski Konsultant Wojewódzki w Dziedzinie Medycyny Rodzinnej NZOZ Poradnia Lekarzy Medycyny Rodzinnej Giżycko Nadciśnienie Tętnicze Lek. Zbigniew Gugnowski Konsultant Wojewódzki w Dziedzinie Medycyny Rodzinnej NZOZ Poradnia Lekarzy Medycyny Rodzinnej Giżycko Definicja Nadciśnienie tętnicze, choroba nadciśnieniowa,

Bardziej szczegółowo

Delegacje otrzymują w załączeniu dokument D043528/02 Annex.

Delegacje otrzymują w załączeniu dokument D043528/02 Annex. Rada Unii Europejskiej Bruksela, 8 marca 2016 r. (OR. en) 6937/16 ADD 1 TRANS 72 PISMO PRZEWODNIE Od: Komisja Europejska Data otrzymania: 7 marca 2016 r. Do: Nr dok. Kom.: Dotyczy: Sekretariat Generalny

Bardziej szczegółowo

Zator tętnicy płucnej zarys patofizjologii, diagnostyki i leczenia

Zator tętnicy płucnej zarys patofizjologii, diagnostyki i leczenia Zator tętnicy płucnej zarys patofizjologii, diagnostyki i leczenia Marcin Szulc Klinika Chorób Wewnętrznych, Nadciśnienia Tętniczego i Angiologii AM w Warszawie Żylna choroba zakrzepowo - zatorowa zatorowość

Bardziej szczegółowo

Wykaz kursów specjalizacyjnych z chirurgii naczyniowej w roku 2003

Wykaz kursów specjalizacyjnych z chirurgii naczyniowej w roku 2003 Wykaz kursów specjalizacyjnych z chirurgii naczyniowej w roku 2003 Spis kursów specjalizacyjnych w nadchodzącym roku wg. publikacji CMKP Wykaz kursów specjalizacyjnych w roku 2003 Styczeń Nr kursu: 13-736-2003

Bardziej szczegółowo

Frakcja wyrzutowa lewej komory oraz rozpoznanie i leczenie ostrej i przewlekłej niewydolności serca

Frakcja wyrzutowa lewej komory oraz rozpoznanie i leczenie ostrej i przewlekłej niewydolności serca Frakcja wyrzutowa lewej komory oraz rozpoznanie i leczenie ostrej i przewlekłej niewydolności serca Zbigniew Gugnowski GRK Giżycko 2014 Opracowano na podstawie: Wytycznych ESC dotyczących rozpoznania oraz

Bardziej szczegółowo

1. Podstawowe badanie kardiologiczne u dzieci 1 I. Wywiad chorobowy 1

1. Podstawowe badanie kardiologiczne u dzieci 1 I. Wywiad chorobowy 1 v Wstęp xiii Przedmowa do wydania I polskiego xv Wykaz skrótów xvii 1. Podstawowe badanie kardiologiczne u dzieci 1 I. Wywiad chorobowy 1 A. Wywiad perinatalny i z okresu ciąży 1 B. Wywiad po urodzeniu

Bardziej szczegółowo

Nadciśnienie tętnicze

Nadciśnienie tętnicze Nadciśnienie tętnicze Ciśnienie tętnicze Pojemność minutowa = x Opór obwodowy Wysokość ciśnienia tętniczego zależy od: Pojemności minutowej serca Oporu dla przepływu krwi w układzie naczyniowym W rozwoju

Bardziej szczegółowo

NADCIŚNIENIE ZESPÓŁ METABOLICZNY

NADCIŚNIENIE ZESPÓŁ METABOLICZNY NADCIŚNIENIE ZESPÓŁ METABOLICZNY Poradnik dla pacjenta i jego rodziny Konsultacja: prof. dr hab. med. Zbigniew Gaciong CO TO JEST ZESPÓŁ METABOLICZNY Nadciśnienie tętnicze (inaczej podwyższone ciśnienie

Bardziej szczegółowo

www.polfawarszawa.pl ul. Karolkowa 22/24, 01-207 Warszawa, tel. (0-22) 691 39 00, fax (0-22) 691 38 27

www.polfawarszawa.pl ul. Karolkowa 22/24, 01-207 Warszawa, tel. (0-22) 691 39 00, fax (0-22) 691 38 27 Polfa Warszawa S.A. dziękuje Pani doc. dr hab. Idalii Cybulskiej wieloletniemu lekarzowi Instytutu Kardiologii w Aninie za pomoc w opracowaniu niniejszego materiału. ul. Karolkowa 22/24, 01-207 Warszawa,

Bardziej szczegółowo

Załącznik nr 1 do zarządzenia Nr 53/2006 Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia. Program profilaktyki chorób układu krążenia

Załącznik nr 1 do zarządzenia Nr 53/2006 Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia. Program profilaktyki chorób układu krążenia Program profilaktyki chorób układu krążenia 1 I. UZASADNIENIE CELOWOŚCI WDROŻENIA PROGRAMU PROFILAKTYKI CHORÓB UKŁADU KRĄŻENIA, zwanego dalej Programem. 1. Opis problemu zdrowotnego. Choroby układu krążenia

Bardziej szczegółowo

Narodowy Test Zdrowia Polaków

Narodowy Test Zdrowia Polaków Raport z realizacji projektu specjalnego MedOnet.pl: Narodowy Test Zdrowia Polaków Autorzy: Bartosz Symonides 1 Jerzy Tyszkiewicz 1 Edyta Figurny-Puchalska 2 Zbigniew Gaciong 1 1 Katedra i Klinika Chorób

Bardziej szczegółowo

Badania dodatkowe w celu potwierdzenia rozpoznania stabilnej choroby wieńcowej

Badania dodatkowe w celu potwierdzenia rozpoznania stabilnej choroby wieńcowej Badania dodatkowe w celu potwierdzenia rozpoznania stabilnej choroby wieńcowej Nieinwazyjne badanie diagnostyczne układu krążenia stanowią podstawową metodę, wykorzystywaną w rozpoznawaniu jak i monitorowaniu

Bardziej szczegółowo

Aneks III. Zmiany w odpowiednich punktach skróconej charakterystyki produktu leczniczego i ulotce dla pacjenta.

Aneks III. Zmiany w odpowiednich punktach skróconej charakterystyki produktu leczniczego i ulotce dla pacjenta. Aneks III Zmiany w odpowiednich punktach skróconej charakterystyki produktu leczniczego i ulotce dla pacjenta. Uwaga: Niniejsze zmiany w odpowiednich punktach skróconej charakterystyki produktu leczniczego

Bardziej szczegółowo

Śmiertelność przypisana w tys; całość Ezzatti M. Lancet 2002; 360: 1347

Śmiertelność przypisana w tys; całość Ezzatti M. Lancet 2002; 360: 1347 Nadciśnienie tętnicze Prewencja i leczenie Prof. dr hab. med. Danuta Czarnecka I Klinika Kardiologii i Elektrokardiologii Interwencyjnej oraz Nadciśnienia Tętniczego Uniwersytet Jagielloński, Kraków Warszawa.07.04.2013

Bardziej szczegółowo

Ostre zespoły wieńcowe u kobiet od rozpoznania do odległych wyników leczenia

Ostre zespoły wieńcowe u kobiet od rozpoznania do odległych wyników leczenia Ostre zespoły wieńcowe u kobiet od rozpoznania do odległych wyników leczenia Janina Stępińska Klinika Intensywnej Terapii Kardiologicznej Instytut Kardiologii, Warszawa o Abott Potencjalny konflikt interesów

Bardziej szczegółowo

LECZENIE CHOROBY LEŚNIOWSKIEGO - CROHNA (chlc) (ICD-10 K 50)

LECZENIE CHOROBY LEŚNIOWSKIEGO - CROHNA (chlc) (ICD-10 K 50) Załącznik B.32. LECZENIE CHOROBY LEŚNIOWSKIEGO - CROHNA (chlc) (ICD-10 K 50) ZAKRES ŚWIADCZENIA GWARANTOWANEGO ŚWIADCZENIOBIORCY A. Leczenie infliksymabem 1. Leczenie choroby Leśniowskiego-Crohna (chlc)

Bardziej szczegółowo

PODSTAWY PATOFIZJOLOGICZNE

PODSTAWY PATOFIZJOLOGICZNE PODSTAWY PATOFIZJOLOGICZNE Patogeneza nadciśnienia tętniczego 17 Układ renina-angiotensyna-aldosteron 18 Angiotensyna II 20 Tkankowy układ renina-angiotensyna 22 Aldosteron 23 Układ współczulno-nadnerczowy

Bardziej szczegółowo

zakrzepicy żył głębokich i zatoru tętnicy płucnej

zakrzepicy żył głębokich i zatoru tętnicy płucnej Rozpoznanie zakrzepicy żył głębokich i zatoru tętnicy płucnej Objawy zakrzepicy żył głębokich kończyn dolnych są bardzo mało charakterystyczne. Najczęściej występują ból i obrzęk, znacznie rzadziej zaczerwienienie

Bardziej szczegółowo

Znaczenie wczesnego wykrywania cukrzycy oraz właściwej kontroli jej przebiegu. Krzysztof Strojek Śląskie Centrum Chorób Serca Zabrze

Znaczenie wczesnego wykrywania cukrzycy oraz właściwej kontroli jej przebiegu. Krzysztof Strojek Śląskie Centrum Chorób Serca Zabrze Znaczenie wczesnego wykrywania cukrzycy oraz właściwej kontroli jej przebiegu Krzysztof Strojek Śląskie Centrum Chorób Serca Zabrze Czynniki ryzyka rozwoju i powikłania cukrzycy Nadwaga i otyłość Retinopatia

Bardziej szczegółowo

Dz. U. z 2013 poz. 1347 Brzmienie od 5 grudnia 2013. I. Osoby dorosłe

Dz. U. z 2013 poz. 1347 Brzmienie od 5 grudnia 2013. I. Osoby dorosłe Dz. U. z 2013 poz. 1347 Brzmienie od 5 grudnia 2013 Załącznik nr 1 WYKAZ NIEULECZALNYCH, POSTĘPUJĄCYCH, OGRANICZAJĄCYCH ŻYCIE CHORÓB NOWOTWOROWYCH INIENOWOTWOROWYCH, W KTÓRYCH SĄ UDZIELANE ŚWIADCZENIA

Bardziej szczegółowo

LECZENIE CHOROBY LEŚNIOWSKIEGO - CROHNA (chlc) (ICD-10 K 50)

LECZENIE CHOROBY LEŚNIOWSKIEGO - CROHNA (chlc) (ICD-10 K 50) Załącznik B.32. LECZENIE CHOROBY LEŚNIOWSKIEGO - CROHNA (chlc) (ICD-10 K 50) ZAKRES ŚWIADCZENIA GWARANTOWANEGO ŚWIADCZENIOBIORCY SCHEMAT DAWKOWANIA LEKÓW W PROGRAMIE BADANIA DIAGNOSTYCZNE WYKONYWANE W

Bardziej szczegółowo

Przypadki kliniczne EKG

Przypadki kliniczne EKG Przypadki kliniczne EKG Przedrukowano z: Mukherjee D. ECG Cases pocket. Börm Bruckmeier Publishing LLC, Hermosa Beach, CA 2006: 139 142 (przypadek 32); 143 146 (przypadek 33). PRZYPADEK NR 1 1.1. Scenariusz

Bardziej szczegółowo

Doustne środki antykoncepcyjne a ryzyko wystąpienia zakrzepicy. Dr hab. Jacek Golański Zakład Zaburzeń Krzepnięcia Krwi Uniwersytet Medyczny w Łodzi

Doustne środki antykoncepcyjne a ryzyko wystąpienia zakrzepicy. Dr hab. Jacek Golański Zakład Zaburzeń Krzepnięcia Krwi Uniwersytet Medyczny w Łodzi Doustne środki antykoncepcyjne a ryzyko wystąpienia zakrzepicy Dr hab. Jacek Golański Zakład Zaburzeń Krzepnięcia Krwi Uniwersytet Medyczny w Łodzi Żylna choroba zakrzepowozatorowa (ŻChZZ) stanowi ważny

Bardziej szczegółowo

Should we perform percutaneous angioplasty in stable angina? Landscape after the COURAGE trial results

Should we perform percutaneous angioplasty in stable angina? Landscape after the COURAGE trial results GERIATRIA OPARTA NA FAKTACH/EVIDENCE-BASED GERIATRICS Wpłynęło: 24.09.200 Poprawiono: 04.10.200 Zaakceptowano: 22.10.200 Czy stosować przezskórną angioplastykę wieńcową w stabilnej chorobie wieńcowej?

Bardziej szczegółowo

Przewlekłe serce płucne czy (nadal) istnieje i jak postępować. Anna Fijałkowska Zakład Kardiologii, Instytut Matki i Dziecka

Przewlekłe serce płucne czy (nadal) istnieje i jak postępować. Anna Fijałkowska Zakład Kardiologii, Instytut Matki i Dziecka Przewlekłe serce płucne czy (nadal) istnieje i jak postępować Anna Fijałkowska Zakład Kardiologii, Instytut Matki i Dziecka Serce płucne jest to zespół objawów spowodowanych nadciśnieniem płucnym, wywołanym

Bardziej szczegółowo

10.20 10.40 Zawężenie drogi odpływu lewej komory znaczenie kliniczne, opcje terapeutyczne

10.20 10.40 Zawężenie drogi odpływu lewej komory znaczenie kliniczne, opcje terapeutyczne 09.50 10.00 Nadzwyczajne Walne Zgromadzenie Polskiego Towarzystwa Kardiologicznego (I termin) 10.00 11.30 Wytyczne ESC/PTK. Kardiomiopatia przerostowa Prowadzący: P. Ponikowski, M. Demkow, D. Dudek 10.00

Bardziej szczegółowo

UKŁAD NACZYNIOWY DIAGNOSTYKA OBRAZOWA ZABIEGI ENDOWASKULARNE

UKŁAD NACZYNIOWY DIAGNOSTYKA OBRAZOWA ZABIEGI ENDOWASKULARNE UKŁAD NACZYNIOWY DIAGNOSTYKA OBRAZOWA ZABIEGI ENDOWASKULARNE Współczesne metody obrazowania chorób naczyń angiografia klasyczna metodą Seldingera cyfrowa angiografia subtrakcyjna (DSA) ultrasonografia

Bardziej szczegółowo

Badania obrazowe w diagnostyce chorób serca. II Katedra i klinika Kardiologii CM UMK

Badania obrazowe w diagnostyce chorób serca. II Katedra i klinika Kardiologii CM UMK Badania obrazowe w diagnostyce chorób serca II Katedra i klinika Kardiologii CM UMK RTG klatki piersiowej Ocenia zarys i wielkość serca, aorty, naczyń krążenia płucnego, wykrywa w ich rzucie zwapnienia

Bardziej szczegółowo

Dziecko z nadciśnieniem tętniczym. Mieczysław Litwin Klinika Nefrologii i Nadciśnienia Tętniczego Instytut Pomnik centrum Zdrowia Dziecka Warszawa

Dziecko z nadciśnieniem tętniczym. Mieczysław Litwin Klinika Nefrologii i Nadciśnienia Tętniczego Instytut Pomnik centrum Zdrowia Dziecka Warszawa Dziecko z nadciśnieniem tętniczym Mieczysław Litwin Klinika Nefrologii i Nadciśnienia Tętniczego Instytut Pomnik centrum Zdrowia Dziecka Warszawa Badania przesiewowe Na oddziale noworodkowym szpitala powiatowego,

Bardziej szczegółowo

NIEWYDOLNOŚĆ NEREK - EPIDEMIOLOGIA, OBJAWY, STADIA NIEWYDOLNOŚCI, DIAGNOSTYKA AGNIESZKA BARTOSZ GR.1

NIEWYDOLNOŚĆ NEREK - EPIDEMIOLOGIA, OBJAWY, STADIA NIEWYDOLNOŚCI, DIAGNOSTYKA AGNIESZKA BARTOSZ GR.1 NIEWYDOLNOŚĆ NEREK - EPIDEMIOLOGIA, OBJAWY, STADIA NIEWYDOLNOŚCI, DIAGNOSTYKA AGNIESZKA BARTOSZ GR.1 Niewydolność nerek Niewydolność nerek charakteryzuje się utratą zdolności do oczyszczania organizmu

Bardziej szczegółowo

LECZENIE ZAAWANSOWANEGO RAKA JELITA GRUBEGO (ICD-10 C 18 C 20)

LECZENIE ZAAWANSOWANEGO RAKA JELITA GRUBEGO (ICD-10 C 18 C 20) Dziennik Urzędowy Ministra Zdrowia 511 Poz. 42 Załącznik B.4. LECZENIE ZAAWANSOWANEGO RAKA JELITA GRUBEGO (ICD-10 C 18 C 20) ZAKRES ŚWIADCZENIA GWARANTOWANEGO ŚWIADCZENIOBIORCY 1. Leczenie zaawansowanego

Bardziej szczegółowo

Profilaktyka chorób układu krążenia - nowości zawarte w wytycznych ESC 2012

Profilaktyka chorób układu krążenia - nowości zawarte w wytycznych ESC 2012 Nowe wytyczne ESC/PTK w kardiologii Profilaktyka chorób układu krążenia - nowości zawarte w wytycznych ESC 2012 Przemysław Trzeciak Częstochowa 11.12.2012 Umieralność z powodu chorób ukł. krążenia w latach

Bardziej szczegółowo

1. I Oddział Kardiologiczno - Angiologiczny ul. Sanatoryjna 7 43-450 Ustroń tel./fax: (+48) (33) 854 58 57; 854 58 59

1. I Oddział Kardiologiczno - Angiologiczny ul. Sanatoryjna 7 43-450 Ustroń tel./fax: (+48) (33) 854 58 57; 854 58 59 PLACÓWKA MEDYCZNA 1. I Oddział Kardiologiczno - Angiologiczny ul. Sanatoryjna 7 43-450 Ustroń tel./fax: (+48) (33) 854 58 57; 854 58 59 ZAKRES ŚWIADCZEŃ MEDYCZNYCH zabiegi angioplastyki wieńcowej z implantacją

Bardziej szczegółowo

Program specjalizacji w ANGIOLOGII

Program specjalizacji w ANGIOLOGII CENTRUM MEDYCZNE KSZTAŁCENIA PODYPLOMOWEGO Program specjalizacji w ANGIOLOGII Warszawa 2000 (c) Copyright by Centrum Medyczne Kształcenia Podyplomowego, Warszawa 2000 Program specjalizacji przygotował

Bardziej szczegółowo

Przedmowa... XVII Indeks wybranych skrótów występujących w monografii... XIX

Przedmowa... XVII Indeks wybranych skrótów występujących w monografii... XIX Spis treści Przedmowa.................................................................................. XVII Indeks wybranych skrótów występujących w monografii................ XIX Część I Wprowadzenie..................................................................................

Bardziej szczegółowo

Finansowanie świadczeń z zakresu angioplastyki w Polsce

Finansowanie świadczeń z zakresu angioplastyki w Polsce Finansowanie świadczeń z zakresu angioplastyki w Polsce wczoraj, dziś, jutro Maciej Nowicki MD, MBA Angioplastyka Angioplastyka balonowa Angioplastyka z zastosowaniem stentów: BMS (metalowe) DES (uwalniające

Bardziej szczegółowo

Przewlekła choroba nerek

Przewlekła choroba nerek KONFERENCJA PRASOWA WARSZAWA 04.03.2010 PCHN - EPIDEMIOLOGIA Prof. Bolesław Rutkowski Katedra i Klinika Nefrologii, Transplantologii i Chorób Wewnętrznych Gdański Uniwersytet Medyczny 1 Przewlekła choroba

Bardziej szczegółowo

Echokardiograficzny test obciążeniowy z dobutaminą w polskich pracowniach echokardiograficznych.

Echokardiograficzny test obciążeniowy z dobutaminą w polskich pracowniach echokardiograficznych. Echokardiograficzny test obciążeniowy z dobutaminą w polskich pracowniach echokardiograficznych. Opracowanie na podstawie danych z 25 Pracowni Echokardiograficznych w Polsce posiadających akredytację Sekcji

Bardziej szczegółowo

Rejestr codziennej praktyki lekarskiej dotyczący cy leczenia nadciśnienia nienia tętniczego t tniczego. czynnikami ryzyka sercowo- naczyniowego

Rejestr codziennej praktyki lekarskiej dotyczący cy leczenia nadciśnienia nienia tętniczego t tniczego. czynnikami ryzyka sercowo- naczyniowego Rejestr codziennej praktyki lekarskiej dotyczący cy leczenia nadciśnienia nienia tętniczego t tniczego współwyst występującego z innymi czynnikami ryzyka sercowo- naczyniowego Nr rejestru: HOE 498_9004

Bardziej szczegółowo

ZABIEGI WEWNĄTRZNACZYNIOWE W TĘTNIAKACH AORTY BRZUSZNEJ I TĘTNIC OBWODOWYCH. Dr hab. n.med. Tomasz Zubilewicz

ZABIEGI WEWNĄTRZNACZYNIOWE W TĘTNIAKACH AORTY BRZUSZNEJ I TĘTNIC OBWODOWYCH. Dr hab. n.med. Tomasz Zubilewicz ZABIEGI WEWNĄTRZNACZYNIOWE W TĘTNIAKACH AORTY BRZUSZNEJ I TĘTNIC OBWODOWYCH Dr hab. n.med. Tomasz Zubilewicz KATERDA I KLINIKA CHIRURGII NACZYŃ I ANGIOLOGII AKADEMII MEDYCZNEJ W LUBLINIE Kierownik: Dr

Bardziej szczegółowo

Dziecko z nadciśnieniem tętniczym. Mieczysław Litwin Klinika Nefrologii i Nadciśnienia Tętniczego Instytut Pomnik centrum Zdrowia Dziecka Warszawa

Dziecko z nadciśnieniem tętniczym. Mieczysław Litwin Klinika Nefrologii i Nadciśnienia Tętniczego Instytut Pomnik centrum Zdrowia Dziecka Warszawa Dziecko z nadciśnieniem tętniczym Mieczysław Litwin Klinika Nefrologii i Nadciśnienia Tętniczego Instytut Pomnik centrum Zdrowia Dziecka Warszawa Konsultacja w oddziale noworodkowym 10 dniowy noworodek

Bardziej szczegółowo