OCENA EFEKTYWNOŒCI PRACY ELEKTROCIEP OWNI GEOTERMALNEJ Z SI OWNI ORC, WSPOMAGANEJ ZESPO EM TURBINY GAZOWEJ

Save this PDF as:
 WORD  PNG  TXT  JPG

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "OCENA EFEKTYWNOŒCI PRACY ELEKTROCIEP OWNI GEOTERMALNEJ Z SI OWNI ORC, WSPOMAGANEJ ZESPO EM TURBINY GAZOWEJ"

Transkrypt

1 W³adys³aw NOWAK Technika Poszukiwañ Geologicznych Aleksander A. STACHEL Geotermia, Zrównowa ony Rozwój nr 1 2/2011 Zachodniopomorski Uniwersytet Technologiczny w Szczecinie Katedra Techniki Cieplnej Szczecin, al. Piastów 17 OCENA EFEKTYWNOŒCI PRACY ELEKTROCIEP OWNI GEOTERMALNEJ Z SI OWNI ORC, WSPOMAGANEJ ZESPO EM TURBINY GAZOWEJ STRESZCZENIE W przypadku elektrowni geotermalnych pracuj¹cych wed³ug tzw. niskotemperaturowego obiegu Clausiusa-Rankine a spotykane w literaturze informacje dotycz¹ na ogó³ podstawowego rozwi¹zania si³owni obejmuj¹cej podgrzewacz, parowacz (czasami przegrzewacz, turbinê z generatorem, skraplacz i ewentualnie w zale noœci od parametrów wody geotermalnej wymiennik geotermalny. Brak jest natomiast publikacji i bli szych analiz, w których by³yby przedstawione dzia³ania, maj¹ce na celu poprawê efektywnoœci pracy tych instalacji lub ich dostosowanie do okreœlonych warunków geotermalnych. W zwi¹zku z tym, w niniejszej pracy autorzy podali i omówili wyniki badañ analitycznych geotermalnej elektrowni ORC wspó³pracuj¹cej z turbin¹ gazow¹. Rozpatrywana si³ownia, poza wykorzystaniem energii wody geotermalnej, jest dodatkowo zasilana energi¹ spalin doprowadzanych z zespo³u turbiny. Otrzymane wyniki stanowi¹ podstawê sformu³owania oceny proponowanych rozwi¹zañ geotermalnej elektrowni ORC. S OWA KLUCZOWE Energia geotermalna, elektrownia geotermalna, turbina gazowa, wykorzystanie energii spalin * * * OZNACZENIA c h ciep³o w³aœciwe [J/(kgK] entalpia w³aœciwa [J/kg] Recenzowa³ prof. dr hab. in. W³adys³aw Szaflik Artyku³ wp³yn¹³ do Redakcji r., zaakceptowano do druku r. 145

2 l praca jednostkowa obiegu [J/kg] m strumieñ masowy czynnika [kg/s] N moc[w] sprawnoœæ [%] Q strumieñ ciep³a [W] s entropia w³aœciwa [J/(kgK] T temperatura [K, o C] T ró nica temperatury [K] W strumieñ pojemnoœci cieplnej [W/K] x stopieñ suchoœci pary [ ] Indeksy dolne: C-R dotyczy obiegu Clausiusa-Rankine a d dotyczy energii doprowadzonej el dotyczy energii elektrycznej g dotyczy wody geotermalnej (energii geotermalnej n dotyczy organicznego czynnika roboczego (niskowrz¹cego sp dotyczy spalin 1,2,3,.. dotyczy kolejnych punktów obiegu (kolejnych stanów czynnika WPROWADZENIE W jednej z wczeœniejszych publikacji [3] autorzy omówili wyniki prac pozwalaj¹cych na przeprowadzenie oceny efektywnoœci dzia³ania elektrociep³owni geotermalnej z si³owni¹ ORC wspomagan¹ agregatem cieplno-pr¹dowym. W rezultacie prowadzonych analiz stwierdzono, e proponowane rozwi¹zanie ma ograniczony zakres stosowania, wynikaj¹cy g³ównie z niewielkich mo liwoœci podwy szenia temperatury wody geotermalnej za pomoc¹ energii odpadowej p³ynu ch³odz¹cego silnik spalinowy agregatu, zw³aszcza w przypadku wysokich temperatur wody geotermalnej. W zwi¹zku z tym w tej pracy za³o ono, e woda geotermalna jest dogrzewana do odpowiednio wy szej temperatury za pomoc¹ gor¹cych spalin doprowadzanych do uk³adu si³owni z zespo³u turbiny gazowej. Analizê efektywnoœci pracy proponowanego rozwi¹zania odniesiono do geotermalnej instalacji wydobywczo-zat³aczaj¹cej, dostarczaj¹cej do si³owni ORC wodê geotermaln¹ o temperaturze od 88 o C do 128 o C i strumieniu masowym m g =55kg/s. Z kolei obliczenia si³owni ORC wykonano dla dowolnie wybranych trzech czynników roboczych zaliczanych do grupy pierwszej, czyli do tzw. czynników suchych (toluen, dekan, R

3 1. OPIS INSTALACJI Schemat rozpatrywanej instalacji elektrowni geotermalnej wspomaganej turbin¹ gazow¹ jest pokazany na rysunku 1. Zespó³ turbiny gazowej Komora spalania T sp1. m sp Ujêcie geotermalne + wymiennik ciep³a spaliny- woda T g2 T sp2 ~ T g1 T gz. m g T g4 T n5 B. m n T n4 T g3 Parowacz. m g1 T n1 A Podgrzewacz. m g2 Turbina + generator Odbiór ciep³a Skraplacz ~ T n2 T n3 T g5 Sprê arka Turbina gazowa Si³owniaORC Rys. 1. Schemat elektrowni geotermalnej wspomaganej turbin¹ gazow¹ Fig. 1. Scheme of geothermal power plant aided by gas turbine Strumieñ m g gor¹cej wody o temperaturze T g1, pozyskiwanej za pomoc¹ otworu wydobywczego ze z³o a geotermalnego, jest kierowany do zespo³u parowej si³owni ORC, przy czym mo liwe jest dodatkowe podwy szenie temperatury wody, co realizowane jest w wymienniku ciep³a zasilanym energi¹ spalin doprowadzanych z turbiny. Podgrzana do temperatury T g2 woda geotermalna doprowadzana jest nastêpnie do parowacza, gdzie przekazuje zawart¹ w niej energiê (ciep³o do organicznego czynnika roboczego, powoduj¹c jego odparowanie i jednoczeœnie obni aj¹c sw¹ temperaturê do wartoœci T g3. W przypadku referencyjnej si³owni ORC, to jest si³owni odniesienia nie po³¹czonej z zespo³em turbiny gazowej, w instalacji nie wystêpuje wymiennik ciep³a spaliny woda, a wydobyta woda geotermalna jest kierowana bezpoœrednio do parowacza (T g1 = T g2. Za parowaczem, w obu przypadkach, woda geotermalna dzieli siê na dwa strumienie (wêze³ A, z czego strumieñ pierwszy o wielkoœci m g1 wynikaj¹cej z równoœci strumieni pojemnoœci cieplnych, kierowany jest do wymiennika przeciwpr¹dowego celem wstêpnego podgrzania cieczy organicznego czynnika roboczego. Pozosta³a czêœæ wody ( m g 2 kierowana jest do odbiorników ciep³a w celu wykorzystania zawartej w niej energii, np. na potrzeby grzewcze lub technologiczne. Nastêpnie woda geotermalna, po po³¹czeniu obu strumieni w wêÿle B, jest kierowana do otworu zat³aczaj¹cego celem ponownego wprowadzenia do z³o a geotermalnego. 147

4 W analizie przyjêto, e Ÿród³em energii wspomagaj¹cym pracê si³owni jest zespó³ turbiny gazowej firmy Siemens, typ AT-SGT-100, o mocy elektrycznej 5,25 MW i podstawowych parametrach technicznych podanych w tabeli 1 [4]. Tabela 1 Wielkoœci charakterystyczne turbiny gazowej Siemens AT SGT-100 [4] Table 1 Characteristic parameters of Siemens Gas Turbine, AT SGT-100 Paliwo gaz ziemny / paliwo p³ynne Sprawnoœæ elektryczna 30,5% Zu ycie ciep³a kj/kwh Prêdkoœæ obrotowa obr/min Stosunek sprê ania 14,6 : 1 Strumieñ i temperatura spalin 20,8 kg/s, 530 C Moc 5,250 MW Ponadto za³o ono, e w wyniku przekazywania ciep³a od gor¹cych spalin do wody geotermalnej, nastêpuje wzrost temperatury wody do wartoœci T g2 = T g1 + 30K, a temperatura spalin obni a siê do T sp2 = 250 o C. Zasadnicz¹ czêœæ elektrowni stanowi jednoobiegowa si³ownia ORC na parê nasycon¹ such¹, obejmuj¹ca: podgrzewacz, parowacz, turbinê napêdzaj¹c¹ generator elektryczny, skraplacz i pompê obiegow¹. Wytworzona w parowaczu para o temperaturze T n1 kierowana jest do turbiny, gdzie ulega izentropowej ekspansji do ciœnienia panuj¹cego w skraplaczu. Rozprê ona para o temperaturze T n2 przep³ywa do skraplacza, w którym oddaje izobarycznie ciep³o do medium ch³odz¹cego, pocz¹tkowo w procesie sch³adzania, a nastêpnie kondensacji. Skroplony czynnik o temperaturze T n3 jest przet³aczany za pomoc¹ pompy do podgrzewacza (T n4, a nastêpnie do parowacza (T n5. Zak³ada siê, e wszystkie procesy realizowane w instalacji przez niskowrz¹cy czynnik roboczy przebiegaj¹ w sposób odwracalny i s¹ zgodne z przemianami obiegu porównawczego Clausiusa-Rankine a. W przypadku przyjêtych do analizy czynników roboczych, tzw. czynników suchych, pokazany na rysunku 2 obieg Clausiusa-Rankine a sk³ada siê z przemian: izobarycznego doprowadzenia ciep³a obejmuj¹cego proces podgrzewania (4 5 i odparowania cieczy roboczej (5 1, izentropowej ekspansji pary czynnika roboczego w turbinie parowej (1 2s, izobarycznego odprowadzania ciep³a z podzia³em na sch³adzanie pary (2s 2 i jej skraplanie (2 3 oraz z izentropowego sprê ania kondensatu (3 4. Punktem wyjœcia do obliczeñ cieplno-przep³ywowych si³owni jest okreœlenie temperatur parowania i skraplania czynnika roboczego. Temperatura parowania zale y od temperatury wody geotermalnej i wynika z przyjêtej charakterystyki parowacza. Okreœlenie wartoœci 148

5 T T k X=0 X=1 1 2s Rys. 2. Cykl przemian obiegu C-R dla tzw. czynników niskowrz¹cych suchych, realizowany w obszarze pary przegrzanej Fig. 2. Clausius-Rankine cycle for low-boiling point dry fluids realised in the superheated steam region temperatury parowania pozwala wyznaczyæ odpowiadaj¹c¹ jej wartoœæ ciœnienia nasycenia danego czynnika roboczego. Z kolei temperatura kondensacji wynika z temperatury cieczy ch³odz¹cej skraplacz oraz z za³o onej ró nicy pomiêdzy temperatur¹ skraplania i temperatur¹ cieczy ch³odz¹cej. W pracy przyjêto temperaturê skraplania równ¹ 30 o C. Znajomoœæ temperatury skraplania pozwala okreœliæ wartoœæ ciœnienia nasycenia czynnika roboczego w kondensatorze. Kaloryczne parametry stanu czynnika roboczego w punktach charakterystycznych obiegu Clausiusa-Rankine a wyznaczono korzystaj¹c ze specjalizowanego programu REFFROP [2], zachowuj¹c nastêpuj¹cy tok postêpowania (rys. 2: entalpiê w³aœciw¹ h n1 i entropiê w³aœciw¹ s n1 okreœlono na podstawie ciœnienia parowania, dla pary nasyconej suchej o stopniu suchoœci x 1, entalpiê w³aœciw¹ h n2s wyznaczono na podstawie znajomoœci entropii s n1 i ciœnienia skraplania, uwzglêdniaj¹c izentropow¹ ekspansjê 1-2s, z której wynika, e sn2s sn1, entalpiê w³aœciw¹ h n2 okreœlono na podstawie ciœnienia skraplania pary nasyconej suchej o stopniu suchoœci x 1, entalpiê w³aœciw¹ h n3 przyjêto na podstawie ciœnienia skraplania dla cieczy na linii granicznej x 0, entalpiê w³aœciw¹ h n5 okreœlono na podstawie ciœnienia parowania cieczy dla stanu ciek³ego na linii nasycenia x 0. s 2. PODSTAWOWE WZORY I METODYKA OBLICZEÑ Podstawowymi zale noœciami wykorzystanymi w obliczeniach s¹ równania bilansu energii poszczególnych urz¹dzeñ (wymienników ciep³a i wêz³ów cieplnych, które podano poni ej w odniesieniu do instalacji przedstawionej na rysunku 1. Punktem wyjœcia do obliczeñ s¹ parametry wody geotermalnej, to jest jej strumieñ masowy ( m g = 55 kg/s i temperatura (odpowiednio: T g1 = 88, 98, 108, 118 i 128 o C. 149

6 Na podstawie równania bilansu energii dla wymiennika ciep³a: spaliny woda: Q m c ( T T m c ( T T sp sp sp sp1 sp2 g g g2 g1 (1 mo na, po odpowiednich przekszta³ceniach, wyznaczyæ temperaturê T g2 wody geotermalnej dogrzanej strumieniem gor¹cych spalin, dop³ywaj¹cej do parowacza si³owni ORC: T T g2 g1 m sp csp ( Tsp1 Tsp2 m c g g (2 Równanie bilansu energii parowacza opisuje zale noœæ: Q m c ( T T m c ( T T par g g g2 g3 n n n1 n5 (3 na podstawie której mo na wyznaczyæ wielkoœæ strumienia niskotemperaturowego czynnika roboczego kr¹ ¹cego w obiegu si³owni ORC: m n m gcg ( Tg2 Tg3 c ( T T n n1 n5 (4 Przyjête w analizie pole temperatury wody geotermalnej oraz pole temperatury czynnika roboczego w parowaczu s¹ pokazane na rysunku 3a. Z kolei bilans energii podgrzewacza czynnika roboczego jest okreœlony równaniem: Q m c ( T T m c ( T T pod g1 g g3 g4 n n n5 n4 (5 St¹d, strumieñ masowy wody kierowanej do podgrzewacza okreœlony jest zale noœci¹: m g1 m ncn( Tn5 Tn4 c ( T T g g3 g4 (6 Podgrzewanie czynnika roboczego w zakresie temperatury od T n4 do T n5 jest realizowane w wymienniku przeciwpr¹dowym, przy za³o eniu, e strumienie pojemnoœci cieplnych obu czynników s¹ sobie równe, tzn. e W g1 Wn m g1cg m ncn (rys. 3b. Równanie bilansu energii odbiorników ciep³a (na cele grzewcze lub technologiczne: Q m c ( T T o g 2 g g3 g5 (7 gdzie: T g5 temperatura wody za odbiornikami ciep³a. 150

7 T T T g2 T g3 T=15K T n1 T s =10K T g3 T pinch =5K T n5 A T n5 T g4 T pinch =5K T n4 A Rys. 3. Pole temperatur noœników ciep³a: a w parowaczu; b w podgrzewaczu cieczy roboczej Fig. 3. Thermal field of heat carriers: a in evaporator, b in preheater of working fluid Temperaturê wody T gz na dop³ywie do otworu zat³aczaj¹cego mo na okreœliæ na podstawie zale noœci otrzymanej z przekszta³conego równania bilansu energii dla wêz³a A : T gz m T m T m g1 g4 g2 g5 (8 g gdzie: T g4 i T g5 temperatura wody powracaj¹cej, odpowiednio, z podgrzewacza czynnika roboczego i z odbiorników ciep³a. Wyznaczenie poszczególnych wielkoœci temperatur, entalpii oraz strumieni czynników w obiegu si³owni pozwala okreœliæ: sprawnoœæ obiegu Clausiusa-Rankine a: l lc R h q h C R C R qd n4 1 h n1 n2s h n1 n4 (9 moc obiegu Clausiusa-Rankinea: N m l lub N m ( h 1 h 4 (10 C R n C R C R C R n n n moc elektryczn¹ niskotemperaturowej si³owni ORC: N. N (11 el ORC i m g C R gdzie: i, m, g odpowiednio sprawnoœci: wewnêtrzna i mechaniczna turbiny oraz sprawnoœæ generatora [5]. 151

8 St¹d sumaryczna moc elektryczna zespo³u turbiny gazowej i si³owni ORC: N Nel ORC Nel TG (12 3. WYNIKI OBLICZEÑ Wykorzystuj¹c ogólny tok postêpowania podany w punkcie 3, dla wybranych niskowrz¹cych czynników roboczych oraz za³o onych wartoœci temperatury wody geotermalnej, przeprowadzono obliczenia efektywnoœci pracy rozpatrywanej si³owni ORC, zasilanej wod¹ geotermaln¹ i wspomaganej energi¹ spalin doprowadzanych z turbiny gazowej. W celach porównawczych analogiczne obliczenia wykonano dla si³owni referencyjnej zasilanej wy- ³¹cznie energi¹ pozyskiwan¹ z wody geotermalnej. Uzyskane wyniki pos³u y³y jako materia³ porównawczy do przeprowadzenia analizy efektywnoœci pracy rozpatrywanych wariantów elektrowni geotermalnej. Niektóre przyk³adowe wyniki obliczeñ przedstawiono graficznie na kolejnych wykresach. Na rysunku 4 pokazano zale noœæ sprawnoœci obiegu Clausiusa-Rankine a si³owni ORC wspomaganej turbin¹ gazow¹ w funkcji temperatury wody geotermalnej (T g1 = o C i w odniesieniu do wybranych czynników roboczych (toluen, R113, dekan. 25 Sprawnoœæ obiegu C-R [%] Toluen R113 dekan Temperatura wody geotermalnej [ o C] Rys. 4. Wykres sprawnoœci obiegu C-R si³owni wspomaganej turbin¹ gazow¹, dla wybranych czynników roboczych i ró nych temperatur wody geotermalnej T g1 Fig. 4. C-R cycle efficiency diagram for plant cooperating with gas turbine for chosen working media and for different temperatures of geothermal water Z kolei na rysunku 5 pokazana jest zale noœæ mocy obiegu N C-R od temperatury wody geotermalnej T g1, okreœlonej dla wybranych czynników roboczych i przy zastosowaniu wspomagania si³owni energi¹ odpadow¹ z turbiny gazowej. 152

9 Toluen R113 Dekan Moc obiegu C-R[kW] Temperatura wody geotermalnej [ o C] Rys. 5. Zale noœæ mocy obiegu C-R si³owni wspomaganej turbin¹ gazow¹, dla wybranych czynników roboczych i ró nych temperatur wody geotermalnej T g1 Fig. 5. C-R cycle power for plant cooperating with gas turbine for chosen working media and for different temperatures of geothermal water Natomiast na rysunku 6 porównano wartoœci uzyskiwanej mocy elektrycznej w si³owni ORC w funkcji temperatury wody geotermalnej i rodzaju czynnika roboczego, tak e dla przypadku zastosowania wspomagania instalacji si³owni turbin¹ gazow¹. 800 Moc elektryczna si³owni ORC Nel [kw] Toluen R113 Dekan Temperatura wody geotermalnej [ o C] Rys. 6. Zale noœæ mocy elektrycznej si³owni ORC wspomaganej turbin¹ gazow¹, dla wybranych czynników roboczych i ró nych temperatur wody geotermalnej T g1 Fig. 6. Electric power o ORC plant cooperating with gas turbine for chosen working media and for different temperatures of geothermal water 153

10 Na rysunku 7 zestawiono wykres zbiorczy mocy analizowanej niskotemperaturowej si³owni ORC i wspó³pracuj¹cej z ni¹ turbiny gazowej, a mianowicie: moc obiegu C-R i moc elektryczn¹ si³owni oraz moc elektryczn¹ turbiny gazowej i moc elektryczn¹ ³¹czn¹ zespo³u turbina + si³ownia ORC. Wykres dotyczy czynnika R113 i pokazuje zmiennoœci mocy w funkcji temperatury wody geotermalnej NC-R Nel ORC Nel ORC+TG Nel TG 5000 Moc [kw] Temperatura wody geotermalnej [oc] Rys. 7. Wykres zbiorczy mocy niskotemperaturowej si³owni ORC i wspó³pracuj¹cej z ni¹ turbiny gazowej w funkcji temperatury wody geotermalnej (dla czynnika R113 Fig. 7. Cumulative diagram of power for low temperature ORC power plant cooperating with gas turbine as a function of geothermal water temperature (for R113 WNIOSKI Szczegó³owa analiza rozpatrywanych wariantów instalacji pozwala stwierdziæ, e w przypadku referencyjnej si³owni jednoobiegowej, pracuj¹cej bez wykorzystania energii spalin z turbiny gazowej, najwiêksz¹ sprawnoœæ uzyskano dla stosowanego jako czynnik roboczy toluenu (w zale noœci od temperatury T g1 sprawnoœæ od 11,45 do 18,61%, natomiast najmniejsz¹ dla dekanu (10,92 17,04%. Z kolei analizuj¹c uzyskiwane moce, najwiêksz¹ wartoœæ osi¹gniêto w przypadku u ycia czynnika R113 (330,1 671,6 kw, w zale noœci od temperatury wody geotermalnej, a najmniejsz¹ w przypadku toluenu (od 316,6 do 611,9 kw. Analogicznie, co jest logicznym nastêpstwem, najwiêksz¹ moc elektryczn¹ uzyskano równie dla czynnika R113 (228,1 464,0 kw, zaœ najmniejsz¹ dla toluenu (218,8 422,8 kw. Nale y zaznaczyæ, e zarówno sprawnoœæ, jak i moc obiegu oraz moc elektryczna, rosn¹ ze wzrostem temperatury wody geotermalnej doprowadzanej do parowacza si³owni ORC. Ponadto nale y podkreœliæ, e podane powy ej wartoœci odnosz¹ siê wy³¹cznie do wybranych do analizy czynników roboczych. 154

11 W przypadku, gdy instalacja jest wspó³zasilana energi¹ spalin doprowadzanych z turbiny gazowej, sprawnoœæ i moc obiegu (tak e elektryczna wzrastaj¹. Przyk³adowo, sprawnoœæ elektrowni przy zastosowaniu toluenu jako czynnika roboczego osi¹gnê³a wartoœci z przedzia³u od 17,05 do 22,54% (w zale noœci od temperatury wody geotermalnej i by³a wiêksza od uzyskiwanej w si³owni bez wspomagania (sprawnoœæ od 11,45 do 18,61%. Podobnie wzros³a moc obiegu (zakres od 580,6 do 992,5 kw i moc elektryczna (zakres od 401,2 do 685,8 kw osi¹gaj¹c najwiêksze wartoœci równie dla czynnika R113 (dla si³owni bez zasilania spalinami odpowiednio: N CR = 330,1 671,6 kw; N el = 228,1 464,0 kw. Widoczny jest tak e wzrost mocy elektrycznej (ca³kowitej zespo³u: turbina gazowa si³ownia ORC. Najwiêksza ca³kowita moc elektryczna zosta³a uzyskana dla czynnika R113 przedzia³ wartoœci od 5651,2 do 5935,8 kw; najmniejsza dla toluenu przedzia³ od 5619,5 do 5837,6 kw. Na podstawie szczegó³owej analizy wyników obliczeñ mo na tak e stwierdziæ, e zarówno sprawnoœæ, jak i moc obiegu, zale ¹ od rodzaju u ytego czynnika roboczego. Wœród analizowanych substancji roboczych, najwiêksze wartoœci mocy uzyskano dla czynnika R113. Nale y jednak zaznaczyæ, e wp³yw rodzaju czynnika roboczego jest doœæ ograniczony w przypadku instalacji pracuj¹cych w okreœlonym zakresie temperatur parowania i skraplania. W sytuacji, gdy geotermalna si³ownia parowa jest dodatkowo zasilana energi¹ doprowadzan¹ ze Ÿród³a zewnêtrznego, np. z turbiny gazowej, mo liwe jest podwy szenie w pewnych granicach temperatury wody geotermalnej (zasilaj¹cej, co wp³ywa na podwy szenie temperatury odparowania czynnika roboczego, i co w efekcie korzystnie wp³ywa na sprawnoœæ i na moc obiegu C-R. Jednak uzyskane efekty wzrostu wielkoœci mocy s¹ dyskusyjne, zw³aszcza w przypadku mo liwoœci innego wykorzystania energii ze Ÿród³a wspomagaj¹cego. Wynika to st¹d, e wzrost mocy obiegu C-R odbywa siê najczêœciej kosztem dodatkowej energii doprowadzanej z zewnêtrz, która czêsto mo e byæ u yta do innych celów, np. grzewczych. W takich przypadkach nale y przeprowadziæ wnikliw¹ ocenê celowoœci i op³acalnoœci wykorzystania energii odpadowej w si³owni ORC. Poprawê efektywnoœci pracy geotermalnej si³owni parowej mo na uzyskaæ tylko wtedy, je eli si³ownia ta jest zasilana ze Ÿród³a zewnêtrznego, np. z innej instalacji wytwarzaj¹cej w skojarzeniu energiê elektryczn¹ i ciep³o, gdy ciep³o to nie znajduje innego zastosowania praktycznego. Praca realizowana w ramach projektu badawczego MNiSzW nr N N LITERATURA BOYARSKI M. Yu, NIKOLSKI A.I., SAPOZHNIKOV M.B., SHIPKOV A.A., 2003 Comparative performance of working fluids in low-temperature vapor-turbine cycle. CD Proceedings of International Geothermal Workshop, Sochi, Russia. 155

12 National Institute of Standards and Technology, Standard Reference Database, Reference Fluid Thermodynamic and Transport Properties - Refprop 7.0, US. NOWAK W., STACHEL A.A., BORSUKIEWICZ-GOZDUR A., 2006 Assessment of effectiveness of operation of geothermal power plant with evaporators supplied in series and external supply of heat. XV Scientific Conference Aplikacia Experimentalnych a Numerickych Metod v Mechanike Tekutin, Streèno, Mat. konferencyjne, str Turbiny gazowe. Materia³y informacyjne i reklamowe firmy Siemens r. SZARGUT J., 2000 Termodynamika. PWN, Warszawa. ASSESSMENT OF EFFECTIVENESS OF OPERATION OF GEOTHERMAL ORC POWER PLANT, CO-SUPPLIED EXHAUST ENERGY FROM GAS TURBINE Abstract Presented in literature results of investigations regard usually assessment of basic design of geothermal power plant consisting of a pre-heater, evaporator, super-heater, turbine driving the electricity generator, condenser and, in accordance to the properties of geothermal water, a geothermal heat exchanger. There is a lack however of analysis regarding installation where actions to improve the effectiveness of operation have been applied. In this paper presented have been results of analysis and assessment of geothermal power plant cooperating with gas turbine. The ORC power plant is supplying heat from additional external source, that is from gas turbine. Such type of power station consists of cycle operating using low-boiling point fluids. Obtained results form basis for assessment and formulation of final conclusions with respect to suggested solutions of geothermal power plant. Key words Geothermal energy, geothermal power plant, gas turbine, exhaust energy utilization

Obszar zastosowań jednoobiegowej podkrytycznej siłowni ORC w elektrowni zasilanej wodą geotermalną z jednego i dwóch źródeł ciepła

Obszar zastosowań jednoobiegowej podkrytycznej siłowni ORC w elektrowni zasilanej wodą geotermalną z jednego i dwóch źródeł ciepła Tomasz Kujawa Władysław Nowak Katedra Techniki Cieplnej Zachodniopomorski Uniwersytet Technologiczny al. Piastów 17, 70-310 Szczecin e-mail: tomasz.kujawa@zut.edu.pl Technika Poszukiwań Geologicznych Geotermia,

Bardziej szczegółowo

Energetyczna ocena efektywności pracy elektrociepłowni gazowo-parowej z organicznym układem binarnym

Energetyczna ocena efektywności pracy elektrociepłowni gazowo-parowej z organicznym układem binarnym tom XLI(2011), nr 1, 59 64 Władysław Nowak AleksandraBorsukiewicz-Gozdur Roksana Mazurek Zachodniopomorski Uniwersytet Technologiczny Wydział Inżynierii Mechanicznej i Mechatroniki Katedra Techniki Cieplnej

Bardziej szczegółowo

KRYTERIA DOBORU SUBSTANCJI NISKOWRZĄCYCH POD KĄTEM MOŻLIWOŚCI ICH WYKORZYSTANIA JAKO CZYNNIKÓW OBIEGOWYCH W ELEKTROWNIACH GEOTERMICZNYCH

KRYTERIA DOBORU SUBSTANCJI NISKOWRZĄCYCH POD KĄTEM MOŻLIWOŚCI ICH WYKORZYSTANIA JAKO CZYNNIKÓW OBIEGOWYCH W ELEKTROWNIACH GEOTERMICZNYCH KRYTERIA DOBORU SUBSTANCJI NISKOWRZĄCYCH POD KĄTEM MOŻLIWOŚCI ICH WYKORZYSTANIA JAKO CZYNNIKÓW OBIEGOWYCH W ELEKTROWNIACH GEOTERMICZNYCH Autor: Radomir Kaczmarek, Aleksander A. Stachel Katedra Techniki

Bardziej szczegółowo

Analiza techniczno-ekonomiczna op³acalnoœci nadbudowy wêglowej elektrociep³owni parowej turbin¹ gazow¹ i kot³em odzyskowym

Analiza techniczno-ekonomiczna op³acalnoœci nadbudowy wêglowej elektrociep³owni parowej turbin¹ gazow¹ i kot³em odzyskowym Janusz Skorek, Jacek Kalina, Zak³ad Termodynamiki i Energetyki Gazowej Instytut Techniki Cieplnej, Politechnika Œl¹ska Ryszard Bartnik, NOVEL-Energoconsulting Wies³aw Sawicki, EC Elbl¹g Sp. z o.o. Analiza

Bardziej szczegółowo

Zagospodarowanie energii odpadowej w energetyce na przykładzie współpracy bloku gazowo-parowego z obiegiem ORC.

Zagospodarowanie energii odpadowej w energetyce na przykładzie współpracy bloku gazowo-parowego z obiegiem ORC. Zagospodarowanie energii odpadowej w energetyce na przykładzie współpracy bloku gazowo-parowego z obiegiem ORC. Dariusz Mikielewicz, Jan Wajs, Michał Bajor Politechnika Gdańska Wydział Mechaniczny Polska

Bardziej szczegółowo

Dr inż. Andrzej Tatarek. Siłownie cieplne

Dr inż. Andrzej Tatarek. Siłownie cieplne Dr inż. Andrzej Tatarek Siłownie cieplne 1 Wykład 3 Sposoby podwyższania sprawności elektrowni 2 Zwiększenie sprawności Metody zwiększenia sprawności elektrowni: 1. podnoszenie temperatury i ciśnienia

Bardziej szczegółowo

Efektywnoœæ energetyczna i ekonomiczna skojarzonego wytwarzania energii elektrycznej i ciep³a w elektrociep³owniach opalanych gazem ziemnym

Efektywnoœæ energetyczna i ekonomiczna skojarzonego wytwarzania energii elektrycznej i ciep³a w elektrociep³owniach opalanych gazem ziemnym POLITYKA ENERGETYCZNA Tom 8 Zeszyt specjalny 2005 PL ISSN 1429-6675 Boles³aw ZAPOROWSKI* Efektywnoœæ energetyczna i ekonomiczna skojarzonego wytwarzania energii elektrycznej i ciep³a w elektrociep³owniach

Bardziej szczegółowo

MODELOWANIE UKŁADÓW ELEKTROCIEPŁOWNI GAZOWO-PAROWYCH ZINTEGROWANYCH ZE ZGAZOWANIEM BIOMASY

MODELOWANIE UKŁADÓW ELEKTROCIEPŁOWNI GAZOWO-PAROWYCH ZINTEGROWANYCH ZE ZGAZOWANIEM BIOMASY POZNAN UNIVE RSITY OF TE CNOLOGY ACADE MIC JOURNALS No 0 Electrical Engineering Robert WRÓBLEWSKI* MODELOWANIE UKŁADÓW ELEKTROCIEPŁOWNI GAZOWO-PAROWYC ZINTEGROWANYC ZE ZGAZOWANIEM BIOMASY W artykule przedstawiono

Bardziej szczegółowo

Analiza porównawcza efektywności pracy układów ORC i parowego zasilanych energią cieplną spalin z turbiny gazowej

Analiza porównawcza efektywności pracy układów ORC i parowego zasilanych energią cieplną spalin z turbiny gazowej Analiza porównawcza efektywności pracy układów ORC i parowego zasilanych energią cieplną spalin z turbiny gazowej Sławomir Wiśniewski, Radomir Kaczmarek Streszczenie: W niniejszym referacie przedstawione

Bardziej szczegółowo

geotermalnej typu ORC

geotermalnej typu ORC Aleksandra Borsukiewicz-Gozdur Sławomir Wiśniewski Centrum Badawczo-Rozwojowe Siłowni ORC Wydział Inżynierii Mechanicznej i Mechatroniki Zachodniopomorski Uniwersytet Technologiczny w Szczecinie al. Piastów

Bardziej szczegółowo

Obiegi gazowe w maszynach cieplnych

Obiegi gazowe w maszynach cieplnych OBIEGI GAZOWE Obieg cykl przemian, po przejściu których stan końcowy czynnika jest identyczny ze stanem początkowym. Obrazem geometrycznym obiegu jest linia zamknięta. Dla obiegu termodynamicznego: przyrost

Bardziej szczegółowo

Skojarzone wytwarzanie energii elektrycznej i ciepła w źródłach rozproszonych (J. Paska)

Skojarzone wytwarzanie energii elektrycznej i ciepła w źródłach rozproszonych (J. Paska) 1. Idea wytwarzania skojarzonego w źródłach rozproszonych Rys. 1. Wytwarzanie energii elektrycznej i ciepła: rozdzielone (a) w elektrowni kondensacyjnej i ciepłowni oraz skojarzone (b) w elektrociepłowni

Bardziej szczegółowo

Egzamin dyplomowy pytania

Egzamin dyplomowy pytania Egzamin dyplomowy pytania 1. Równania ruchu punktu. Równanie ruchu bryły sztywnej. Stopnie swobody. 2. Tarcie. Rodzaje tarcia. Prawa fizyki dotyczące tarcia. 3. Praca. Energia: mechaniczna, elektryczna,

Bardziej szczegółowo

Siłownia parowa z wieloźródłowym zasilaniem

Siłownia parowa z wieloźródłowym zasilaniem tom XLII(2012), nr 2, 103 112 Władysław Nowak Sławomir Wiśniewski AleksandraBorsukiewicz-Gozdur Zachodniopomorski Uniwersytet Technologiczny w Szczecinie Katedra Techniki Cieplnej Siłownia parowa z wieloźródłowym

Bardziej szczegółowo

ZAGADNIENIA KOGENERACJI ENERGII ELEKTRYCZNEJ I CIEPŁA

ZAGADNIENIA KOGENERACJI ENERGII ELEKTRYCZNEJ I CIEPŁA Bałtyckie Forum Biogazu ZAGADNIENIA KOGENERACJI ENERGII ELEKTRYCZNEJ I CIEPŁA Piotr Lampart Instytut Maszyn Przepływowych PAN, Gdańsk Gdańsk, 7-8 września 2011 Kogeneracja energii elektrycznej i ciepła

Bardziej szczegółowo

Para wodna najczęściej jest produkowana w warunkach stałego ciśnienia.

Para wodna najczęściej jest produkowana w warunkach stałego ciśnienia. PARA WODNA 1. PRZEMIANY FAZOWE SUBSTANCJI JEDNORODNYCH Para wodna najczęściej jest produkowana w warunkach stałego ciśnienia. Przy niezmiennym ciśnieniu zmiana wody o stanie początkowym odpowiadającym

Bardziej szczegółowo

ANALIZA MOŻLIWOŚCI WSPÓŁPRACY ELEKTROWNI O MOCY 900MW Z UKŁADEM ODZYSKU CIEPŁA ZASILAJĄCYM ORC

ANALIZA MOŻLIWOŚCI WSPÓŁPRACY ELEKTROWNI O MOCY 900MW Z UKŁADEM ODZYSKU CIEPŁA ZASILAJĄCYM ORC ZESZYTY NAUKOWE POLITECHNIKI RZESZOWSKIEJ 290, Mechanika 86 RUTMech, t. XXXI, z. 86 (3/14), lipiec-wrzesień 2014, s. 417-424 Dariusz MIKIELEWICZ 1 Jarosław MIKIELEWICZ 2 Jan WAJS 1, 2 ANALIZA MOŻLIWOŚCI

Bardziej szczegółowo

PL B1. Układ do zasilania silnika elektrycznego w pojazdach i urządzeniach z napędem hybrydowym spalinowo-elektrycznym

PL B1. Układ do zasilania silnika elektrycznego w pojazdach i urządzeniach z napędem hybrydowym spalinowo-elektrycznym RZECZPOSPOLITA POLSKA (12) OPIS PATENTOWY (19) PL (11) 211702 (13) B1 (21) Numer zgłoszenia: 382097 (51) Int.Cl. B60K 6/00 (2006.01) Urząd Patentowy Rzeczypospolitej Polskiej (22) Data zgłoszenia: 30.03.2007

Bardziej szczegółowo

ZASTOSOWANIE UK ADU Z BEZPOŒREDNIM ODPAROWANIEM CZYNNIKA ROBOCZEGO DO ZASILANIA ELEKTROWNI GEOTERMICZNYCH

ZASTOSOWANIE UK ADU Z BEZPOŒREDNIM ODPAROWANIEM CZYNNIKA ROBOCZEGO DO ZASILANIA ELEKTROWNI GEOTERMICZNYCH Radomir KACZMAREK Zachodniopomorski Uniwersytet Technologiczny w Szczecinie Katedra Techniki Cieplnej 70-310 Szczecin, al. Piastów 17 e-mail: rkaczmarek@zut.edu.pl Technika Poszukiwañ Geologicznych Geotermia,

Bardziej szczegółowo

Lewobieżny obieg gazowy Joule a a obieg parowy Lindego.

Lewobieżny obieg gazowy Joule a a obieg parowy Lindego. Lewobieżny obieg gazowy Joule a a obieg parowy Lindego. Wojciech Głąb Techniki niskotemperaturowe Inżynieria Mechaniczno-Medyczna st. II sem. I Spis treści 1. Obieg termodynamiczny... 3 2. Obieg lewobieżny

Bardziej szczegółowo

Mgr inż. Marta DROSIŃSKA Politechnika Gdańska, Wydział Oceanotechniki i Okrętownictwa

Mgr inż. Marta DROSIŃSKA Politechnika Gdańska, Wydział Oceanotechniki i Okrętownictwa MECHANIK 7/2014 Mgr inż. Marta DROSIŃSKA Politechnika Gdańska, Wydział Oceanotechniki i Okrętownictwa WYZNACZENIE CHARAKTERYSTYK EKSPLOATACYJNYCH SIŁOWNI TURBINOWEJ Z REAKTOREM WYSOKOTEMPERATUROWYM W ZMIENNYCH

Bardziej szczegółowo

WYKORZYSTANIE ENERGII GEOTERMALNEJ DO PRODUKCJI CIEPŁA I ENERGII ELEKTRYCZNEJ W POLSCE

WYKORZYSTANIE ENERGII GEOTERMALNEJ DO PRODUKCJI CIEPŁA I ENERGII ELEKTRYCZNEJ W POLSCE WYKORZYSTANIE ENERGII GEOTERMALNEJ DO PRODUKCJI CIEPŁA I ENERGII ELEKTRYCZNEJ W POLSCE Władysław NOWAK, Aleksander A. STACHEL Politechnika Szczecińska, Katedra Techniki Cieplnej al. Piastów 17, 70-310

Bardziej szczegółowo

WP YW TEMPERATURY WODY GEOTERMALNEJ O NISKIEJ I ŒREDNIEJ ENTALPII NA PRACÊ ELEKTROWNI Z OBIEGIEM KALINY W WARUNKACH POLSKICH

WP YW TEMPERATURY WODY GEOTERMALNEJ O NISKIEJ I ŒREDNIEJ ENTALPII NA PRACÊ ELEKTROWNI Z OBIEGIEM KALINY W WARUNKACH POLSKICH Roksana MAZUREK Zachodniopomorski Uniwersytet Technologiczny w Szczecinie Katedra Techniki Cieplnej al. Piastów 19, 70-310 Szczecin (091) 4494272, e-mail: rmazurek@zut.edu.pl Pall VALDIMARSSON Uniwersytet

Bardziej szczegółowo

Tytuł System magazynowania ciepła na różnym poziomie temperatur. Krótki opis projektu: Short description of the project:

Tytuł System magazynowania ciepła na różnym poziomie temperatur. Krótki opis projektu: Short description of the project: Tytuł System magazynowania ciepła na różnym poziomie temperatur. Title of the project - System of the heat storage at different temperature level. Krótki opis projektu: Opracowanie systemu akumulacji ciepła

Bardziej szczegółowo

PRODUKCJA ENERGII ELEKTRYCZNEJ Z CIEPŁA SPALIN AGREGATU KOGENERACYJNEGO

PRODUKCJA ENERGII ELEKTRYCZNEJ Z CIEPŁA SPALIN AGREGATU KOGENERACYJNEGO PRODUKCJA ENERGII ELEKTRYCZNEJ Z CIEPŁA SPALIN AGREGATU KOGENERACYJNEGO Autor: Stanisław Szwaja ("Rynek Energii" - grudzień 2014) Słowa kluczowe: odzysk ciepła, parowy obieg Rankine a, opłacalność inwestycji

Bardziej szczegółowo

Wykorzystanie ciepła ze spalin wylotowych z kotła w bloku energetycznym klasy 900 MW

Wykorzystanie ciepła ze spalin wylotowych z kotła w bloku energetycznym klasy 900 MW tom XLIII(2013), nr 1-2, 101 108 MarcinWołowicz Jarosław Milewski Wojciech Bujalski Janusz Lewandowski Politechnika Warszawska Instytut Techniki Cieplnej Wykorzystanie ciepła ze spalin wylotowych z kotła

Bardziej szczegółowo

WPŁYW ZMIAN WYBRANYCH PARAMETRÓW UKŁADU TECHNOLOGICZNEGO ELEKTROWNI NA WSKAŹNIKI EKSPLOATACYJNE

WPŁYW ZMIAN WYBRANYCH PARAMETRÓW UKŁADU TECHNOLOGICZNEGO ELEKTROWNI NA WSKAŹNIKI EKSPLOATACYJNE POZNAN UNIVE RSITY OF TE CHNOLOGY ACADE MIC JOURNALS No 86 Electrical Engineering 2016 Radosław SZCZERBOWSKI* WPŁYW ZMIAN WYBRANYCH PARAMETRÓW UKŁADU TECHNOLOGICZNEGO ELEKTROWNI NA WSKAŹNIKI EKSPLOATACYJNE

Bardziej szczegółowo

WP YW ROZWI ZANIA SI OWNI ORC NA EFEKTYWNOή WYKORZYSTANIA WODY GEOTERMALNEJ ZE ZBIORNIKA DOLNOTRIASOWEGO

WP YW ROZWI ZANIA SI OWNI ORC NA EFEKTYWNOŒÆ WYKORZYSTANIA WODY GEOTERMALNEJ ZE ZBIORNIKA DOLNOTRIASOWEGO S³awomir WIŒNIEWSKI Technika Poszukiwañ Geologicznych W³adys³aw NOWAK Geotermia, Zrównowa ony Rozwój nr 1 2/2011 Aleksandra BORSUKIEWICZ-GOZDUR Zachodniopomorski Uniwersytet Technologiczny w Szczecinie

Bardziej szczegółowo

Lewobieżny obieg gazowy Joule a a obieg parowy Lindego.

Lewobieżny obieg gazowy Joule a a obieg parowy Lindego. Lewobieżny obieg gazowy Joule a a obieg parowy Lindego. Adam Nowaczyk IM-M Semestr II Gdaosk 2011 Spis treści 1. Obiegi termodynamiczne... 2 1.1 Obieg termodynamiczny... 2 1.1.1 Obieg prawobieżny... 3

Bardziej szczegółowo

Spis treści. Przedmowa WPROWADZENIE DO PRZEDMIOTU... 11

Spis treści. Przedmowa WPROWADZENIE DO PRZEDMIOTU... 11 Spis treści Przedmowa... 10 1. WPROWADZENIE DO PRZEDMIOTU... 11 2. PODSTAWOWE OKREŚLENIA W TERMODYNAMICE... 13 2.1. Układ termodynamiczny... 13 2.2. Wielkości fizyczne, układ jednostek miary... 14 2.3.

Bardziej szczegółowo

Spis treści. PRZEDMOWA. 11 WYKAZ WAśNIEJSZYCH OZNACZEŃ. 13 I. POJĘCIA PODSTAWOWE W TERMODYNAMICE. 19

Spis treści. PRZEDMOWA. 11 WYKAZ WAśNIEJSZYCH OZNACZEŃ. 13 I. POJĘCIA PODSTAWOWE W TERMODYNAMICE. 19 Spis treści PRZEDMOWA. 11 WYKAZ WAśNIEJSZYCH OZNACZEŃ. 13 I. POJĘCIA PODSTAWOWE W TERMODYNAMICE. 19 Wykład 1: WPROWADZENIE DO PRZEDMIOTU 19 1.1. Wstęp... 19 1.2. Metody badawcze termodynamiki... 21 1.3.

Bardziej szczegółowo

Techniki niskotemperaturowe w medycynie

Techniki niskotemperaturowe w medycynie INŻYNIERIA MECHANICZNO-MEDYCZNA WYDZIAŁ MECHANICZNY POLITECHNIKA GDAŃSKA Techniki niskotemperaturowe w medycynie Temat: Lewobieżny obieg gazowy Joule a a obieg parowy Lindego Prowadzący: dr inż. Zenon

Bardziej szczegółowo

ANALIZA EFEKTYWNOŚCI EKONOMICZNEJ ELEKTROCIEPŁOWNI OPALANYCH GAZEM ZIEMNYM PO WPROWADZENIU ŚWIADECTW POCHODZENIA Z WYSOKOSPRAWNEJ KOGENERACJI

ANALIZA EFEKTYWNOŚCI EKONOMICZNEJ ELEKTROCIEPŁOWNI OPALANYCH GAZEM ZIEMNYM PO WPROWADZENIU ŚWIADECTW POCHODZENIA Z WYSOKOSPRAWNEJ KOGENERACJI ANALIZA EFEKTYWNOŚCI EKONOMICZNEJ ELEKTROCIEPŁOWNI OPALANYCH GAZEM ZIEMNYM PO WPROWADZENIU ŚWIADECTW POCHODZENIA Z WYSOKOSPRAWNEJ KOGENERACJI Autor: Bolesław Zaporowski ( Rynek Energii nr 6/2007) Słowa

Bardziej szczegółowo

Piotr Kosowski*, Stanis³aw Rychlicki*, Jerzy Stopa* ANALIZA KOSZTÓW SEPARACJI CO 2 ZE SPALIN W ZWI ZKU Z MO LIWOŒCI JEGO PODZIEMNEGO SK ADOWANIA**

Piotr Kosowski*, Stanis³aw Rychlicki*, Jerzy Stopa* ANALIZA KOSZTÓW SEPARACJI CO 2 ZE SPALIN W ZWI ZKU Z MO LIWOŒCI JEGO PODZIEMNEGO SK ADOWANIA** WIERTNICTWO NAFTA GAZ TOM 22/1 2005 Piotr Kosowski*, Stanis³aw Rychlicki*, Jerzy Stopa* ANALIZA KOSZTÓW SEPARACJI CO 2 ZE SPALIN W ZWI ZKU Z MO LIWOŒCI JEGO PODZIEMNEGO SK ADOWANIA** 1. WSTÊP Problem emisji

Bardziej szczegółowo

4. Wytwarzanie energii elektrycznej i cieplnej 4.1. Uwagi ogólne

4. Wytwarzanie energii elektrycznej i cieplnej 4.1. Uwagi ogólne 4. Wytwarzanie energii elektrycznej i cieplnej 4.1. Uwagi ogólne Elektrownia zakład produkujący energię elektryczną w celach komercyjnych; Ciepłownia zakład produkujący energię cieplną w postaci pary lub

Bardziej szczegółowo

Analiza optymalizacyjna doboru mocy nominalnej turbozespo³u i wielkoœci zasobnika dla elektrociep³owni z turbin¹ upustowo-kondensacyjn¹

Analiza optymalizacyjna doboru mocy nominalnej turbozespo³u i wielkoœci zasobnika dla elektrociep³owni z turbin¹ upustowo-kondensacyjn¹ POLITYKA ENERGETYCZNA Tom 8 Zeszyt specjalny 2005 PL ISSN 1429-6675 Jaros³aw ZUWA A* Analiza optymalizacyjna doboru mocy nominalnej turbozespo³u i wielkoœci zasobnika dla elektrociep³owni z turbin¹ upustowo-kondensacyjn¹

Bardziej szczegółowo

Jerzy Żurawski Wrocław, ul. Pełczyńska 11, tel. 071-321-13-43,www.cieplej.pl

Jerzy Żurawski Wrocław, ul. Pełczyńska 11, tel. 071-321-13-43,www.cieplej.pl OCENA ENERGETYCZNA BUDYNKÓW Jerzy Żurawski Wrocław, ul. Pełczyńska 11, tel. 071-321-13-43,www.cieplej.pl SYSTEM GRZEWCZY A JAKOŚĆ ENERGETYCZNA BUDNKU Zapotrzebowanie na ciepło dla tego samego budynku ogrzewanego

Bardziej szczegółowo

ANALIZA EFEKTYWNOŚCI TECHNICZNEJ I OPŁACALNOŚCI AGREGATÓW DO SKOJARZONEGO WYTWARZANIA CIEPŁA I PRĄDU Z BIOGAZU W OCZYSZCZALNI ŚCIEKÓW W OPOLU

ANALIZA EFEKTYWNOŚCI TECHNICZNEJ I OPŁACALNOŚCI AGREGATÓW DO SKOJARZONEGO WYTWARZANIA CIEPŁA I PRĄDU Z BIOGAZU W OCZYSZCZALNI ŚCIEKÓW W OPOLU Zeszyty Problemowe Maszyny Elektryczne Nr 78/27 25 Katarzyna Siejka, Politechnika Opolska, WiK Opole Sp. z o.o., Opole Mariusz Tańczuk, Politechnika Opolska, Opole ANALIZA EFEKTYWNOŚCI TECHNICZNEJ I OPŁACALNOŚCI

Bardziej szczegółowo

Zastosowanie absorpcyjnej pompy ciep³a w uk³adzie skojarzonej produkcji elektrycznoœci i ciep³a

Zastosowanie absorpcyjnej pompy ciep³a w uk³adzie skojarzonej produkcji elektrycznoœci i ciep³a POLITYKA ENERGETYCZNA ENERGY POLICY JOURNAL 2014 Tom 17 Zeszyt 4 375 390 ISSN 1429-6675 Robert ZARZYCKI*, Marcin PANOWSKI*, Piotr KOMUR** Zastosowanie absorpcyjnej pompy ciep³a w uk³adzie skojarzonej produkcji

Bardziej szczegółowo

IV. PREFEROWANE TECHNOLOGIE GENERACJI ROZPROSZONEJ

IV. PREFEROWANE TECHNOLOGIE GENERACJI ROZPROSZONEJ IV. PREFEROWANE TECHNOLOGIE GENERACJI ROZPROSZONEJ Dwie grupy technologii: układy kogeneracyjne do jednoczesnego wytwarzania energii elektrycznej i ciepła wykorzystujące silniki tłokowe, turbiny gazowe,

Bardziej szczegółowo

Gazowa pompa ciepła firmy Panasonic

Gazowa pompa ciepła firmy Panasonic Gazowa pompa ciepła firmy Panasonic Gazowa pompa ciepła różni się od pompy ciepła zasilanej energią elektryczną tym, że jej kompresor napędzany jest przez silnik gazowy. Agregat GHP (gazowej pompy ciepła)

Bardziej szczegółowo

Układ ORC jako system poprawy efektywności energetycznej w instalacji turbiny gazowej zasilanej z układu beztlenowej stabilizacji osadów ściekowych

Układ ORC jako system poprawy efektywności energetycznej w instalacji turbiny gazowej zasilanej z układu beztlenowej stabilizacji osadów ściekowych MIDDLE POMERANIAN SCIENTIFIC SOCIETY OF THE ENVIRONMENT PROTECTION ŚRODKOWO-POMORSKIE TOWARZYSTWO NAUKOWE OCHRONY ŚRODOWISKA Annual Set The Environment Protection Rocznik Ochrona Środowiska Volume/Tom

Bardziej szczegółowo

Załącznik Nr 3 : Gwarantowane parametry techniczne

Załącznik Nr 3 : Gwarantowane parametry techniczne Załącznik Nr 3 do Umowy nr. Załącznik Nr 3 : Gwarantowane parametry techniczne Modernizacja części WP i SP turbiny 13K200 turbozespołu nr 2 1. Wykonawca gwarantuje, że Przedmiot Umowy podczas eksploatacji

Bardziej szczegółowo

Jednostka kogeneracji Koksowni PrzyjaŸñ w D¹browie Górniczej

Jednostka kogeneracji Koksowni PrzyjaŸñ w D¹browie Górniczej SYMPOZJA I KONFERENCJE nr 73 Materia³y XXII Konferencji z cyklu Zagadnienia surowców energetycznych i energii w gospodarce krajowej Ustroñ, 19 22.10.2008 r. Bogus³aw SMÓ KA*, Leszek LEWANDOWSKI* Jednostka

Bardziej szczegółowo

PERSPEKTYWY ZWIÊKSZENIA POZYSKIWANIA CIEP A GEOTERMALNEGO W ŒWIETLE NOWYCH INWESTYCJI ZREALIZOWANYCH NA TERENIE NI U POLSKIEGO

PERSPEKTYWY ZWIÊKSZENIA POZYSKIWANIA CIEP A GEOTERMALNEGO W ŒWIETLE NOWYCH INWESTYCJI ZREALIZOWANYCH NA TERENIE NI U POLSKIEGO Bogdan NOGA Technika Poszukiwañ Geologicznych Przedsiêbiorstwo Geologiczne POLGEOL S.A. Geotermia, Zrównowa ony Rozwój nr 2/2013 ul. Berezyñska 39, 03-908 Warszawa Instytut Mechaniki Stosowanej i Energetyki

Bardziej szczegółowo

3. BADA IE WYDAJ OŚCI SPRĘŻARKI TŁOKOWEJ

3. BADA IE WYDAJ OŚCI SPRĘŻARKI TŁOKOWEJ 1.Wprowadzenie 3. BADA IE WYDAJ OŚCI SPRĘŻARKI TŁOKOWEJ Sprężarka jest podstawowym przykładem otwartego układu termodynamicznego. Jej zadaniem jest między innymi podwyższenie ciśnienia gazu w celu: uzyskanie

Bardziej szczegółowo

TYRE PYROLYSIS. REDUXCO GENERAL DISTRIBUTOR :: ::

TYRE PYROLYSIS. REDUXCO GENERAL DISTRIBUTOR  ::   :: TYRE PYROLYSIS Installation for rubber waste pyrolysis designed for processing of used tyres and plastic waste (polyethylene, polypropylene, polystyrene), where the final product could be electricity,

Bardziej szczegółowo

Wpływ rodzaju paliwa gazowego oraz warunków w procesu spalania na parametry pracy silnika spalinowego mchp

Wpływ rodzaju paliwa gazowego oraz warunków w procesu spalania na parametry pracy silnika spalinowego mchp Wpływ rodzaju paliwa gazowego oraz warunków w procesu spalania na parametry pracy silnika spalinowego do zastosowań w układzie mchp G. Przybyła, A. Szlęk Politechnika Śląska w Gliwicach Instytut Techniki

Bardziej szczegółowo

Państwowa Wyższa Szkoła Zawodowa w Koninie. Janusz Walczak

Państwowa Wyższa Szkoła Zawodowa w Koninie. Janusz Walczak Państwowa Wyższa Szkoła Zawodowa w Koninie Janusz Walczak Te r m o d y n a m i k a t e c h n i c z n a Konin 2008 Tytuł Termodynamika techniczna Autor Janusz Walczak Recenzja naukowa dr hab. Janusz Wojtkowiak

Bardziej szczegółowo

EFEKTYWNOŚĆ PRACY POMPY CIEPŁA WSPÓŁPRACUJĄCEJ Z WYMIENNIKAMI GRUNTOWYMI

EFEKTYWNOŚĆ PRACY POMPY CIEPŁA WSPÓŁPRACUJĄCEJ Z WYMIENNIKAMI GRUNTOWYMI Inżynieria Rolnicza 6(104)/2008 EFEKTYWNOŚĆ PRACY POMPY CIEPŁA WSPÓŁPRACUJĄCEJ Z WYMIENNIKAMI GRUNTOWYMI Sławomir Kurpaska, Hubert Latała Katedra Inżynierii Rolniczej i Informatyki, Uniwersytet Rolniczy

Bardziej szczegółowo

Ekonomiczno-techniczne aspekty wykorzystania gazu w energetyce

Ekonomiczno-techniczne aspekty wykorzystania gazu w energetyce Ekonomiczno-techniczne aspekty wykorzystania gazu w energetyce Janusz Kotowicz Wydział Inżynierii i Ochrony Środowiska Politechnika Częstochowska Układy z silnikami tłokowymi zasilane gazem Janusz Kotowicz

Bardziej szczegółowo

Uwarunkowania rozwoju miasta

Uwarunkowania rozwoju miasta AKTUALIZACJA PROJEKTU ZAŁOŻEŃ DO PLANU ZAOPATRZENIA W CIEPŁO, ENERGIĘ ELEKTRYCZNĄ I PALIWA GAZOWE DLA MIASTA KATOWICE Część 06 Uwarunkowania rozwoju miasta W 880.06 2/9 SPIS TREŚCI 6.1 Główne czynniki

Bardziej szczegółowo

NUMERYCZNY MODEL OBLICZENIOWY OBIEGU TURBINY KLASY 300 MW

NUMERYCZNY MODEL OBLICZENIOWY OBIEGU TURBINY KLASY 300 MW Mgr inż. Anna GRZYMKOWSKA Dr hab. inż. Jerzy GŁUCH, prof. nadzw. PG Politechnika Gdańska Wydział Oceanotechniki i Okrętownictwa Prof. dr hab. inż. Andrzej GARDZILEWICZ Instytut Maszyn Przepływowych im.

Bardziej szczegółowo

Energetyka konwencjonalna

Energetyka konwencjonalna ZACHODNIOPOMORSKI UNIWERSYTET TECHNOLOGICZNY w SZCZECINIE Wydział Inżynierii Mechanicznej i Mechatroniki KATEDRA TECHNIKI CIEPLNEJ Energetyka konwencjonalna Dr hab. inż. prof. ZUT ZBIGNIEW ZAPAŁOWICZ Energetyka

Bardziej szczegółowo

BADANIA WYTRZYMA OŒCI NA ŒCISKANIE PRÓBEK Z TWORZYWA ABS DRUKOWANYCH W TECHNOLOGII FDM

BADANIA WYTRZYMA OŒCI NA ŒCISKANIE PRÓBEK Z TWORZYWA ABS DRUKOWANYCH W TECHNOLOGII FDM dr in. Marek GOŒCIAÑSKI, dr in. Bart³omiej DUDZIAK Przemys³owy Instytut Maszyn Rolniczych, Poznañ e-mail: office@pimr.poznan.pl BADANIA WYTRZYMA OŒCI NA ŒCISKANIE PRÓBEK Z TWORZYWA ABS DRUKOWANYCH W TECHNOLOGII

Bardziej szczegółowo

Ekonomiczno-techniczne aspekty wykorzystania gazu w energetyce

Ekonomiczno-techniczne aspekty wykorzystania gazu w energetyce Ekonomiczno-techniczne aspekty wykorzystania gazu w energetyce Janusz Kotowicz Wydział Inżynierii i Ochrony Środowiska Politechnika Częstochowska Małe układy do skojarzonego wytwarzania energii elektrycznej

Bardziej szczegółowo

OCENA MOśLIWOŚCI WYKORZYSTANIA ENERGII GEOTERMICZNEJ DO ZASILANIA CIEPŁOWNI I ELEKTROCIEPŁOWNI. Autor: Radomir Kaczmarek, Aleksander A.

OCENA MOśLIWOŚCI WYKORZYSTANIA ENERGII GEOTERMICZNEJ DO ZASILANIA CIEPŁOWNI I ELEKTROCIEPŁOWNI. Autor: Radomir Kaczmarek, Aleksander A. OCENA MOśLIWOŚCI WYKORZYSTANIA ENERGII GEOTERMICZNEJ DO ZASILANIA CIEPŁOWNI I ELEKTROCIEPŁOWNI Autor: Radomir Kaczmarek, Aleksander A. Stachel ( Rynek Energii nr 6/2009) Słowa kluczowe: energia geotermiczna,

Bardziej szczegółowo

Wykorzystanie ciepła odpadowego dla redukcji zużycia energii i emisji 6.07.09 1

Wykorzystanie ciepła odpadowego dla redukcji zużycia energii i emisji 6.07.09 1 Wykorzystanie ciepła odpadowego dla redukcji zużycia energii i emisji 6.07.09 1 Teza ciepło niskotemperaturowe można skutecznie przetwarzać na energię elektryczną; można w tym celu wykorzystywać ciepło

Bardziej szczegółowo

OPIS KONSTRUKCJI DESIGN DESCRIPTION

OPIS KONSTRUKCJI DESIGN DESCRIPTION APARATY GRZEWCZO WENTYLACYJNE ŚCIENNE TYPU AO WALLMOUNTED HEATING AND VENTILATION UNIT TYPE AO PRZEZNACZENIE INTENDED USE Aparaty grzewczowentylacyjne z wentylatorem osiowym typu AO Heating and ventilation

Bardziej szczegółowo

Opis efektów kształcenia dla modułu zajęć

Opis efektów kształcenia dla modułu zajęć Nazwa modułu: Podstawy termodynamiki Rok akademicki: 2015/2016 Kod: MIC-1-206-s Punkty ECTS: 5 Wydział: Inżynierii Metali i Informatyki Przemysłowej Kierunek: Inżynieria Ciepła Specjalność: - Poziom studiów:

Bardziej szczegółowo

K raków 26 ma rca 2011 r.

K raków 26 ma rca 2011 r. K raków 26 ma rca 2011 r. Zadania do ćwiczeń z Podstaw Fizyki na dzień 1 kwietnia 2011 r. r. dla Grupy II Zadanie 1. 1 kg/s pary wo dne j o ciśnieniu 150 atm i temperaturze 342 0 C wpada do t urbiny z

Bardziej szczegółowo

LABORATORIUM TECHNOLOGII NAPRAW WERYFIKACJA TULEJI CYLINDROWYCH SILNIKA SPALINOWEGO

LABORATORIUM TECHNOLOGII NAPRAW WERYFIKACJA TULEJI CYLINDROWYCH SILNIKA SPALINOWEGO LABORATORIUM TECHNOLOGII NAPRAW WERYFIKACJA TULEJI CYLINDROWYCH SILNIKA SPALINOWEGO 2 1. Cel ćwiczenia : Dokonać pomiaru zuŝycia tulei cylindrowej (cylindra) W wyniku opanowania treści ćwiczenia student

Bardziej szczegółowo

Rys. 1. Obieg cieplny Diesla na wykresach T-s i p-v: Q 1 ciepło doprowadzone; Q 2 ciepło odprowadzone

Rys. 1. Obieg cieplny Diesla na wykresach T-s i p-v: Q 1 ciepło doprowadzone; Q 2 ciepło odprowadzone 1. Wykorzystanie spalinowych silników tłokowych W zależności od techniki zapłonu spalinowe silniki tłokowe dzieli się na silniki z zapłonem samoczynnym (z obiegiem Diesla, CI compression ignition) i silniki

Bardziej szczegółowo

Sposoby wykorzystania biogazu i aspekty ekonomiczne

Sposoby wykorzystania biogazu i aspekty ekonomiczne Sposoby wykorzystania biogazu i aspekty ekonomiczne A. Cenian, G. Rabczuk IMP PAN, Gdańsk Biogaz Miejsce produkcji określa kompozycję biogazu miejskie i przemysłowe oczyszczalnie ścieków; instalacje biogazu

Bardziej szczegółowo

Tomasz Œliwa*, Andrzej Gonet*, Grzegorz Skowroñski** NAJWIÊKSZA W POLSCE INSTALACJA GRZEWCZO-CH ODNICZA BAZUJ CA NA OTWOROWYCH WYMIENNIKACH CIEP A

Tomasz Œliwa*, Andrzej Gonet*, Grzegorz Skowroñski** NAJWIÊKSZA W POLSCE INSTALACJA GRZEWCZO-CH ODNICZA BAZUJ CA NA OTWOROWYCH WYMIENNIKACH CIEP A WIERTNICTWO NAFTA GAZ TOM 28 ZESZYT 3 2011 Tomasz Œliwa*, Andrzej Gonet*, Grzegorz Skowroñski** NAJWIÊKSZA W POLSCE INSTALACJA GRZEWCZO-CH ODNICZA BAZUJ CA NA OTWOROWYCH WYMIENNIKACH CIEP A 1. WPROWADZENIE

Bardziej szczegółowo

ASPEKT TECHNICZNO-EKONOMICZNY ODZYSKU CIEPŁA W INSTALACJACH CHŁODNICZYCH

ASPEKT TECHNICZNO-EKONOMICZNY ODZYSKU CIEPŁA W INSTALACJACH CHŁODNICZYCH ASPEKT TECHNICZNO-EKONOMICZNY ODZYSKU CIEPŁA W INSTALACJACH CHŁODNICZYCH mgr inż. Dominik STANISZEWSKI dr inż. Zenon BONCA Katedra Techniki Cieplnej POLITECHNIKA GDAŃSKA WPROWADZENIE W ostatnich latach

Bardziej szczegółowo

RACJONALIZACJA PRACY BLOKU GAZOWO-PAROWEGO W LOKALNYM SYSTEMIE CIEPŁOWNICZYM

RACJONALIZACJA PRACY BLOKU GAZOWO-PAROWEGO W LOKALNYM SYSTEMIE CIEPŁOWNICZYM RACJONALIZACJA PRACY BLOKU GAZOWO-PAROWEGO W LOKALNYM SYSTEMIE CIEPŁOWNICZYM Autor: Zbigniew Połecki ( Rynek Energii 10/2009) Słowa kluczowe: blok gazowo-parowy, system ciepłowniczy, świadectwa pochodzenia

Bardziej szczegółowo

KONCEPCJA HYBRYDOWEJ SI OWNI GEOTERMALNEJ W UNIEJOWIE

KONCEPCJA HYBRYDOWEJ SI OWNI GEOTERMALNEJ W UNIEJOWIE Pawe³ HANAUSEK Piotr KLONOWICZ Jan KRYSIÑSKI Instytut Maszyn Przep³ywowych Politechniki ódzkiej 90-924 ódÿ, ul. Wólczañska 219/223 e-mail: phanaus@p.lodz.pl Technika Poszukiwañ Geologicznych Geotermia,

Bardziej szczegółowo

POPRAWA EFEKTYWNOŚCI ENERGETYCZNEJ ELEKTROCIEPŁOWNI POPRZEZ WPROWADZENIE POMPY CIEPŁA DO INSTALACJI BLOKU ENERGETYCZNEGO

POPRAWA EFEKTYWNOŚCI ENERGETYCZNEJ ELEKTROCIEPŁOWNI POPRZEZ WPROWADZENIE POMPY CIEPŁA DO INSTALACJI BLOKU ENERGETYCZNEGO Krzysztof Łukaszewski Akademia Morska w Gdyni POPRAWA EFEKTYWNOŚCI ENERGETYCZNEJ ELEKTROCIEPŁOWNI POPRZEZ WPROWADZENIE POMPY CIEPŁA DO INSTALACJI BLOKU ENERGETYCZNEGO W artykule wykazano możliwość poprawy

Bardziej szczegółowo

Ź ródła ciepła i energii elektrycznej

Ź ródła ciepła i energii elektrycznej Ź ródła ciepła i energii elektrycznej Koncepcja skojarzonego układu produkcji energii elektrycznej i ciepła dla wybranej lokalizacji geotermalnej The concept of combined production of electricity and heat

Bardziej szczegółowo

ANALIZA ENERGETYCZNA UKŁADU TECHNOLOGICZNEGO ELEKTROWNI JĄDROWEJ

ANALIZA ENERGETYCZNA UKŁADU TECHNOLOGICZNEGO ELEKTROWNI JĄDROWEJ POZNAN UNIVE RSITY OF TE CHNOLOGY ACADE MIC JOURNALS No 86 Electrical Engineering 2016 Jakub SIERCHUŁA ANALIZA ENERGETYCZNA UKŁADU TECHNOLOGICZNEGO ELEKTROWNI JĄDROWEJ W niniejszej pracy zaprezentowano

Bardziej szczegółowo

OBLICZENIA SILNIKA TURBINOWEGO ODRZUTOWEGO (rzeczywistego) PRACA W WARUNKACH STATYCZNYCH. Opracował. Dr inż. Robert Jakubowski

OBLICZENIA SILNIKA TURBINOWEGO ODRZUTOWEGO (rzeczywistego) PRACA W WARUNKACH STATYCZNYCH. Opracował. Dr inż. Robert Jakubowski OBLICZENIA SILNIKA TURBINOWEGO ODRZUTOWEGO (rzeczywistego) PRACA W WARUNKACH STATYCZNYCH DANE WEJŚCIOWE : Opracował Dr inż. Robert Jakubowski Parametry otoczenia p H, T H Spręż sprężarki, Temperatura gazów

Bardziej szczegółowo

METODYKA BADAŃ MAŁYCH SIŁOWNI WIATROWYCH

METODYKA BADAŃ MAŁYCH SIŁOWNI WIATROWYCH Inżynieria Rolnicza 2(100)/2008 METODYKA BADAŃ MAŁYCH SIŁOWNI WIATROWYCH Krzysztof Nalepa, Maciej Neugebauer, Piotr Sołowiej Katedra Elektrotechniki i Energetyki, Uniwersytet Warmińsko-Mazurski w Olsztynie

Bardziej szczegółowo

TWEE, sem. 2. Wykład 6

TWEE, sem. 2. Wykład 6 TWEE, sem. 2 Wykład 6 Elektrownie gazowe i gazowo-parowe Dlaczego gaz i jaki gaz? Turbina gazowa budowa i działanie Praca turbiny gazowej w obiegu prostym Ważniejsze parametry wybranych turbin gazowych

Bardziej szczegółowo

Kogeneracja w oparciu o gaz ziemny oraz biogaz

Kogeneracja w oparciu o gaz ziemny oraz biogaz Kogeneracja w oparciu o gaz ziemny oraz biogaz Wytwarzanie prądu w elekrowniach konwencjonalnych W elektrowniach kondensacyjnych większa część włożonej energii pozostaje niewykorzystana i jest tracona

Bardziej szczegółowo

WPŁYW INSTALACJI CCS NA SPRAWNOŚĆ UKŁADÓW GAZOWO - PA- ROWYCH

WPŁYW INSTALACJI CCS NA SPRAWNOŚĆ UKŁADÓW GAZOWO - PA- ROWYCH WPŁYW ISTALACJI CCS A SPRAWOŚĆ UKŁADÓW GAZOWO - PA- ROWYCH Autor: Leszek Remiorz, Mateusz Brzęczek ( Rynek Energii nr 3/2013) Słowa kluczowe: układy gazowo parowe, turbina gazowa, obieg parowy, kocioł

Bardziej szczegółowo

Cieplne Maszyny Przepływowe. Temat 1 Wstęp. Część I Podstawy teorii Cieplnych Maszyn Przepływowych.

Cieplne Maszyny Przepływowe. Temat 1 Wstęp. Część I Podstawy teorii Cieplnych Maszyn Przepływowych. 1 Wiadomości potrzebne do przyswojenia treści wykładu: Znajomość części maszyn Podstawy mechaniki płynów Prawa termodynamiki technicznej. Zagadnienia spalania, termodynamika par i gazów Literatura: 1.

Bardziej szczegółowo

Mo liwoœci rozwoju podziemnych magazynów gazu w Polsce

Mo liwoœci rozwoju podziemnych magazynów gazu w Polsce POLITYKA ENERGETYCZNA Tom 11 Zeszyt 2 2008 PL ISSN 1429-6675 Bogdan FILAR*, Tadeusz KWILOSZ** Mo liwoœci rozwoju podziemnych magazynów gazu w Polsce STRESZCZENIE. Artyku³ przedstawia przyczyny wzrostu

Bardziej szczegółowo

Dr inż. Andrzej Tatarek. Siłownie cieplne

Dr inż. Andrzej Tatarek. Siłownie cieplne Dr inż. Andrzej Tatarek Siłownie cieplne 1 Wykład 1 Podziały i klasyfikacje elektrowni Moc elektrowni pojęcia podstawowe 2 Energia elektryczna szczególnie wygodny i rozpowszechniony nośnik energii Łatwość

Bardziej szczegółowo

Konspekt Obieg Ackeret-Kellera i lewobieżny obieg Philipsa (Stirlinga) podstawy teoretyczne i techniczne możliwości realizacji.

Konspekt Obieg Ackeret-Kellera i lewobieżny obieg Philipsa (Stirlinga) podstawy teoretyczne i techniczne możliwości realizacji. Konspekt Obieg Ackeret-Kellera i lewobieżny obieg Philipsa (Stirlinga) podstawy teoretyczne i techniczne możliwości realizacji. Wykonała: KATARZYNA ZASIŃSKA Kierunek: Inżynieria Mechaniczno-Medyczna Studia/Semestr:

Bardziej szczegółowo

ZAGOSPODAROWANIE CIEPŁA ODPADOWEGO Z BIOGAZOWYCH AGREGATÓW KOGENERACYJNYCH W OCZYSZCZALNI ŚCIEKÓW

ZAGOSPODAROWANIE CIEPŁA ODPADOWEGO Z BIOGAZOWYCH AGREGATÓW KOGENERACYJNYCH W OCZYSZCZALNI ŚCIEKÓW ZAGOSPODAROWANIE CIEPŁA ODPADOWEGO Z BIOGAZOWYCH AGREGATÓW KOGENERACYJNYCH W OCZYSZCZALNI ŚCIEKÓW Autorzy: Michał Bajor, Jan Wajs, Dariusz Mikielewicz ("Rynek Energii" - sierpień 2016) Słowa kluczowe:

Bardziej szczegółowo

Turboekspandery w układach redukcji ciśnienia gazu

Turboekspandery w układach redukcji ciśnienia gazu Turboekspandery w układach redukcji ciśnienia gazu Politechnika Warszawska Zakład Systemów Ciepłowniczych i Gazowniczych Dr hab. inż. Maciej Chaczykowski Prof. dr hab. inż. Andrzej J. Osiadacz Warszawa,

Bardziej szczegółowo

ANALIZA TERMODYNAMICZNA ULTRA- NADKRYTYCZNEGO BLOKU WĘGLOWEGO Z TURBINĄ POMOCNICZĄ

ANALIZA TERMODYNAMICZNA ULTRA- NADKRYTYCZNEGO BLOKU WĘGLOWEGO Z TURBINĄ POMOCNICZĄ ZESZYTY NAUKOWE POLITECHNIKI RZESZOWSKIEJ 290, Mechanika 86 RUTMech, t. XXXI, z. 86 (1/14), styczeń-marzec 2014, s. 79-86 Katarzyna STĘPCZYŃSKA-DRYGAS 1 Sławomir DYKAS 2 ANALIZA TERMODYNAMICZNA ULTRA-

Bardziej szczegółowo

UKŁADY KOGENERACYJNE. DOŚWIADCZENIA Z WDRAŻANIA I EKSPLOATACJI

UKŁADY KOGENERACYJNE. DOŚWIADCZENIA Z WDRAŻANIA I EKSPLOATACJI UKŁADY KOGENERACYJNE. DOŚWIADCZENIA Z WDRAŻANIA I EKSPLOATACJI Autor: Andrzej Grzesiek Dorago Energetyka ( Energetyka Cieplna i Zawodowa - nr 5/2010) Obserwując zmiany zachodzące na światowych rynkach

Bardziej szczegółowo

Obieg Ackereta-Kellera i lewobieżny obieg Philipsa(Stirlinga)

Obieg Ackereta-Kellera i lewobieżny obieg Philipsa(Stirlinga) Obieg Ackereta-Kellera i lewobieżny obieg Philipsa(Stirlinga) Opracowała: Natalia Strzęciwilk nr albumu 127633 IM-M sem.01 Gdańsk 2013 Spis treści 1. Obiegi gazowe 2. Obieg Ackereta-Kellera 2.1. Podstawy

Bardziej szczegółowo

Temat: Skraplarka La Rouge a i skraplarka Gersza

Temat: Skraplarka La Rouge a i skraplarka Gersza Opracowanie tematu z przedmiotu: Techniki Niskotemperaturowe Temat: Skraplarka La Rouge a i skraplarka Gersza Opracowała: Katarzyna Kaczorowska Inżynieria Mechaniczno Medyczna, sem. 1, studia magisterskie

Bardziej szczegółowo

Rok akademicki: 2013/2014 Kod: SEN s Punkty ECTS: 2. Poziom studiów: Studia I stopnia Forma i tryb studiów: -

Rok akademicki: 2013/2014 Kod: SEN s Punkty ECTS: 2. Poziom studiów: Studia I stopnia Forma i tryb studiów: - Nazwa modułu: Systemy, maszyny i urządzenia energetyczne Rok akademicki: 2013/2014 Kod: SEN-1-608-s Punkty ECTS: 2 Wydział: Energetyki i Paliw Kierunek: Energetyka Specjalność: - Poziom studiów: Studia

Bardziej szczegółowo

Efektywność ekonomiczna elektrociepłowni opalanych gazem ziemnym

Efektywność ekonomiczna elektrociepłowni opalanych gazem ziemnym Efektywność ekonomiczna elektrociepłowni opalanych gazem ziemnym Autor: dr hab. inŝ. Bolesław Zaporowski ( Rynek Energii 3/2) 1. WPROWADZENIE Jednym z waŝnych celów rozwoju technologii wytwarzania energii

Bardziej szczegółowo

INSTRUKCJA LABORATORYJNA NR 7-PC POMPA CIEPŁA

INSTRUKCJA LABORATORYJNA NR 7-PC POMPA CIEPŁA LABORATORIUM ODNAWIALNYCH ŹRÓDEŁ ENERGII Katedra Aparatury i Maszynoznawstwa Chemicznego Wydział Chemiczny Politechniki Gdańskiej INSTRUKCJA LABORATORYJNA NR 7-PC POMPA CIEPŁA 1. Cel i zakres ćwiczenia

Bardziej szczegółowo

UKŁADY GAZOWO-PAROWE Z CO2 JAKO CZYNNIKIEM ROBOCZYM

UKŁADY GAZOWO-PAROWE Z CO2 JAKO CZYNNIKIEM ROBOCZYM ZESZYTY NAUKOWE POLITECHNIKI RZESZOWSKIEJ 291, Mechanika 87 RUTMech, t. XXXII, z. 87 (2/15), kwiecień-czerwiec 2015, s. 127-134 Sebastian LEPSZY 1 Tadeusz CHMIELNIAK 2 UKŁADY GAZOWO-PAROWE Z CO2 JAKO CZYNNIKIEM

Bardziej szczegółowo

System centralnego ogrzewania

System centralnego ogrzewania System centralnego ogrzewania Zadaniem systemu ogrzewania jest zapewnienie odpowiedniej temperatury powietrza wewnątrz pomieszczeń w okresie zimy. Ogrzewanie wodne Ciepło dostarczane jest do budynku (instalacji

Bardziej szczegółowo

Wprowadzenie. Ewa PAPIEROWSKA. Maciej CHACZYKOWSKI

Wprowadzenie. Ewa PAPIEROWSKA. Maciej CHACZYKOWSKI Przegląd Naukowy Inżynieria i Kształtowanie Środowiska nr 61, 2013: 336 347 (Prz. Nauk. Inż. Kszt. Środ. 61, 2013) Scientific Review Engineering and Environmental Sciences No 61, 2013: 336 347 (Sci. Rev.

Bardziej szczegółowo

WPŁYW PARAMETRÓW EKSPLOATACYJNYCH NA JEDNOSTKOWE ZUŻYCIE CIEPŁA W TURBINACH PAROWYCH

WPŁYW PARAMETRÓW EKSPLOATACYJNYCH NA JEDNOSTKOWE ZUŻYCIE CIEPŁA W TURBINACH PAROWYCH WPŁYW PARAMETRÓW EKSPLOATACYJNYCH NA JEDNOSTKOWE ZUŻYCIE CIEPŁA W TURBINACH PAROWYCH Inż. Vít Vysoudil, vysoudil@ekolbrno.cz Ekol, spol. s r.o. Brno STRESZCZENIE. Turbiny parowe firmy EKOL są wykorzystywane

Bardziej szczegółowo

ANALIZA MOŻLIWOŚCI MODYFIKACJI STRUKTURY OBIEGU BLOKÓW WĘGLOWYCH PRACUJĄCYCH NA PARAMETRY ULTRANADKRYTYCZNE

ANALIZA MOŻLIWOŚCI MODYFIKACJI STRUKTURY OBIEGU BLOKÓW WĘGLOWYCH PRACUJĄCYCH NA PARAMETRY ULTRANADKRYTYCZNE MODELOWANIE INŻYNIERSKIE ISSN 1896-771X 44, s. 57-64, Gliwice 2012 ANALIZA MOŻLIWOŚCI MODYFIKACJI STRUKTURY OBIEGU BLOKÓW WĘGLOWYCH PRACUJĄCYCH NA PARAMETRY ULTRANADKRYTYCZNE WITOLD ELSNER, ŁUKASZ KOWALCZYK

Bardziej szczegółowo

MoŜliwości wykorzystania alternatywnych źródeł energii. w budynkach hotelowych. Warszawa, marzec 2012

MoŜliwości wykorzystania alternatywnych źródeł energii. w budynkach hotelowych. Warszawa, marzec 2012 MoŜliwości wykorzystania alternatywnych źródeł energii w budynkach hotelowych Warszawa, marzec 2012 Definicja źródeł alternatywnych 2 Źródła alternatywne Tri-Generation (CHP & agregaty absorbcyjne) Promieniow.

Bardziej szczegółowo

ANALIZA MOŻLIWOŚCI TECHNICZNYCH WYKORZYSTANIA ENERGII WÓD GEOTERMALNYCH DO PRODUKCJI ENERGII ELEKTRYCZNEJ DLA OTWORU BAŃSKA PGP-3

ANALIZA MOŻLIWOŚCI TECHNICZNYCH WYKORZYSTANIA ENERGII WÓD GEOTERMALNYCH DO PRODUKCJI ENERGII ELEKTRYCZNEJ DLA OTWORU BAŃSKA PGP-3 Bartłomiej TOMCZYK AGH Akademia Górniczo-Hutnicza Wydział Geologii, Geofizyki i Ochrony Środowiska al. Mickiewicza 30, 30-059 Kraków Technika Poszukiwań Geologicznych Geotermia, Zrównoważony Rozwój nr

Bardziej szczegółowo

DETEKCJA FAL UDERZENIOWYCH W UKŁADACH ŁOPATKOWYCH CZĘŚCI NISKOPRĘŻNYCH TURBIN PAROWYCH

DETEKCJA FAL UDERZENIOWYCH W UKŁADACH ŁOPATKOWYCH CZĘŚCI NISKOPRĘŻNYCH TURBIN PAROWYCH Mgr inż. Anna GRZYMKOWSKA Politechnika Gdańska Wydział Oceanotechniki i Okrętownictwa DOI: 10.17814/mechanik.2015.7.236 DETEKCJA FAL UDERZENIOWYCH W UKŁADACH ŁOPATKOWYCH CZĘŚCI NISKOPRĘŻNYCH TURBIN PAROWYCH

Bardziej szczegółowo

POPRAWA EFEKTYWNOŚCI ENERGETYCZNEJ PROCESÓW TECHNOLOGICZNYCH POPRZEZ ZASTOSOWANIE UKŁADU ORC

POPRAWA EFEKTYWNOŚCI ENERGETYCZNEJ PROCESÓW TECHNOLOGICZNYCH POPRZEZ ZASTOSOWANIE UKŁADU ORC POPRAWA EFEKTYWNOŚCI ENERGETYCZNEJ PROCESÓW TECHNOLOGICZNYCH POPRZEZ ZASTOSOWANIE UKŁADU ORC Jacek TOMASIAK, Jerzy DUDA Streszczenie: Entalpia procesowych gazów odlotowych jest najczęściej przyczyną niskiej

Bardziej szczegółowo

KARTA KURSU. Kod Punktacja ECTS* 4. Prof. dr hab. inż. Jerzy Jura

KARTA KURSU. Kod Punktacja ECTS* 4. Prof. dr hab. inż. Jerzy Jura KARTA KURSU Nazwa Inżynieria Procesowa 2 Nazwa w j. ang. Process Engineering 2. Kod Punktacja ECTS* 4 Koordynator Prof. dr hab. inż. Jerzy Jura Zespół dydaktyczny Prof. dr hab. inż. Jerzy Jura Opis kursu

Bardziej szczegółowo

Wymagania funkcjonalno użytkowe.

Wymagania funkcjonalno użytkowe. Wymagania funkcjonalno użytkowe. Załącznik Nr 1 do umowy Spis zawartości: I - WYMAGANIA FUNKCONALNO UŻYTKOWE... 2 1. Instalacja odpylania spalin ma zapewnić możliwości prawidłowej eksploatacji kotłów,

Bardziej szczegółowo