ISBN

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "ISBN 978 83 89914 51 4"

Transkrypt

1

2

3

4 RADA WYDAWNICZA Michał Czakowski, Agnieszka Florczak, Krystyna Kwaśniewska, Anna Matuszczak, Igor Taranov RECENZENT prof. dr hab. Maria Czerepaniak-Walczak PROJEKT OKŁADKI Małgorzata Truskawa Copyright by Kujawsko-Pomorska Szkoła Wyższa w Bydgoszczy ISBN ADRES REDAKCJI Wydawnictwo Kujawsko-Pomorskiej Szkoły Wyższej w Bydgoszczy ul. Piotrowskiego 12 14, Bydgoszcz tel ;

5 Spis treści Wstęp rozdział I OD WARTOŚCI DO WYNIKU EDUKACJI Krystyna Chałas Edukacja aksjologiczna wyzwaniem i zadaniem dla szkoły w jednoczącej się Europie 13 Grażyna Szabelska W poszukiwaniu uniwersalnych wartości kondycja miłości, wolności i odpowiedzialności we współczesnym świecie 31 Magdalena Prentka Absolutyzm vs relatywizm współczesnego młodego dorosłego 53 Mariusz Śniadkowski Katolickie ruchy religijne mikroszkołą wychowania społeczno-moralnego 71 Mirosław Gogolik Wychowanie młodzieży do dialogu międzyreligijnego na przykładzie aktualnych założeń programowych nauki religii w polskiej szkole 85 Maria Kuchcińska, Danuta Seredyńska, Milena Malinowska Międzypokoleniowe różnice w postrzeganiu autorytetów i wartości 97 rozdział II PLANOWANE I SPONTANICZNE ODDZIAŁYWANIA EDUKACYJNE Oksana Derkach Art pedagogics as innovative technologies in schools live creativity primary education Ukraine 117

6 Kazimierz Mikulski Proksemika a proksemika technologii informacyjnej w przestrzeni szkolnej 127 Aleksandra Mreła The influence of tertiary education on the young people employment in years the comparison of situation in Poland and other European countries 157 Vera Petruk, Elena Prozor, Elena Grechanovskaya Application of interactive pedagogical technologies in education students of technical universities 181 Galina Tarasenko, Olha Byl ska, Bohdan Nesterovych Culturological and creative approach to harmonization of preschool children relation with nature in the context of environmental education 189 Sylwia Pikula Recenzenci polonistycznych podręczników gimnazjalnych wobec problematyki wielokulturowości 197 Randa Ombach Wdrażanie umiejętności komunikacyjnych jako element edukacji przedszkolnej społeczeństwa amerykańskiego 211 Paweł Prusak Krajoznawstwo i turystyka formą poznawania i rozumienia Innego/Obcego 221 Barbara Ciżkowicz Rola mediów w powstawaniu zaburzeń odżywania 231 Małgorzata Jabłońska Inkluzja społeczna osób z autyzmem 251 Zbigniew Węgierski Działalność społeczna i pedagogiczna internatów, burs, i stancji szkolnych w zaborach i po odzyskaniu niepodległości Polski na kresach wschodnich w latach Sylwia Piekut-Burzyńska Sieroctwo emigracyjne przyczyny, skutki i formy pomocy 275 Bibliografia 287

7 WSTĘP Czytelnik tej monografii zauważy jak wiele kultur ujawnia się w edukacyjnym świecie analizowanym przez autorów poszczególnych artykułów. Obok siebie egzystują wypowiedzi pozwalające się ułożyć w słowną zbitkę: Wdrażanie do urzeczywistniania właściwej hierarchizacji wartości w celu ukształtowania nowego człowieka o prawidłowym sumieniu z jednej strony, a z drugiej: Podejmowanie decyzji przez przedszkolaka bliższe jest negocjacjom z wychowawcą, niż jednostronnej perswazji. Jeden z autorów wyraża swą wiarę w to, że Współcześnie istnieje wiele wspólnot i ruchów w Kościele katolickim, których działalność ma wymiar formacyjno-wychowawczy inny zaś na podstawie empirycznych badań ubolewa nad stopniowym wykluczaniem Kościoła katolickiego spośród źródeł autorytetów moralnych. W jednych tekstach mamy liniową strukturę wypowiedzi, inne zaś cechuje spiralnie nawrotowa relacja. Niektóre artykuły pisane są w ojczystym języku, inne stanowią próbę udostępnienia swych przemyśleń tej międzynarodowej społeczności, która włada językiem angielskim. Różnorodności tematycznej (na co też zwraca uwagę Recenzentka dop. red.) towarzyszy zróżnicowanie stylistyki narracji: od akademickiej po publicystyczną ( ), od dyskursywnej po sprawozdawczą. Szeroki wachlarz tematyczny zgromadzonych opracowań umożliwił wyodrębnienie dwóch rozdziałów niniejszej monografii. W pierwszym rozdziale zatytułowanym Od wartości do wyniku edukacji uwagę skoncentrowano na aksjologicznych aspektach podjętej problematyki. Tom otwiera tekst Krystyny Chałas, która w kontekście jednoczącej się Europy wskazuje na fakt, że kwestia wychowania niestety nie znajduje, jak dotąd, znaczącego miejsca w dyskusjach nad przyszłością Europy oraz jej obywateli. Stąd, jak twierdzi Autorka konieczne staje się podjęcie Europejskiej Debaty nad wychowaniem, w której uwaga zostanie skoncentrowana na koncepcji człowieka jako osoby oraz na wartościach. Wychowanie ku wartościom to, zdaniem Autorki jednocześnie wyzwanie i zadanie dla szkoły 7

8 Pedagogika wobec wyzwań cywilizacyjnych w jednoczącej się Europie. Z kolei aspekt zróżnicowania w odbiorze i rozumieniu wartości ujawniły badania, zaprezentowane przez Marię Kuchcińską i współautorki, odsłaniające istotę międzypokoleniowej odmienności w nadawaniu znaczeń autorytetom i wartościom. Natomiast poddając analizie pojęcia wolności, miłości i odpowiedzialności Grażyna Szabelska poszukuje odpowiedzi na pytanie jaka jest ich kondycja we współczesnym świecie. Magdalena Prentka podejmując z kolei dyskusję wokół kwestii priorytetowego traktowania relatywizmu poznawczego we współczesnej psychologii jako cechy dojrzałego myślenia zadaje pytanie czy słusznie koncepcje psychologiczne pomijają możliwość prezentowania w myśleniu dojrzałym postawy absolutystycznej. Kierując rozważania w kierunku roli jaką odgrywa Kościół katolicki w procesie wychowania i socjalizacji młodego pokolenia Mariusz Śniadkowski wskazuje na fakt, że poprzez udział w istniejących ruchach religijnych Kościół wychowuje młodych ludzi zdolnych do podejmowania odpowiedzialnych decyzji i zaangażowanych w dobro wspólne, stając się przez to swoistą mikroszkołą wychowania społeczno-moralnego. W tym kontekście ukazana jest również przez Ks. Mirosława Gogolika rola Kościoła w rozwoju dialogu międzyreligijnego uznanego za integralną część Jego ewangelizacyjnej misji. Autor ukazuje możliwości wychowania do dialogu międzyreligijnego na podstawie aktualnie realizowanych programowych założeń nauki religii w polskiej szkole. Drugi rozdział książki zatytułowany: Planowane i spontaniczne oddziaływania edukacyjne, zawiera teksty autorów którzy koncentrują uwagę czytelnika na różnorodnych oddziaływaniach edukacyjnych w odmiennych przestrzeniach życia społecznego. Interesujące jest zaproszenie ukraińskich autorów do refleksji nad problematyką pedagogiki twórczości. Galina Tarasenko prezentuje ukraińskie wyniki badań w zakresie rozwoju harmonijnej relacji dziecko przyroda w kontekście edukacji przedszkolnej oraz zapoznaje z autorską koncepcją kształcenia estetycznego nastawienia dziecka wobec natury w ramach edukacji przedszkolnej. Pozostając we wspomnianym nurcie pedagogiki twórczości Oksana Derkach prezentuje teoretyczne aspekty tej pedagogiki jako płaszczyzny dla rozwoju innowacyjnej metody kształcenia na tle teorii twórczego życia. Ukazuje szerokie możliwości wykorzystania pedagogiki twórczości w procesie edukacyjnym w ukraińskich szkołach podstawowych. Autorzy monografii podnoszą również kwestę uwarunkowań procesu komunikacji uczestników życia szkolnego. W ramach tej problematyki kreatywnym podejściem do przestrzeni życia człowieka zajmuje się proksemika, którą w perspektywie procesów komunikowania się interpersonalnego przybliża czytelnikowi Kazimierz Mikulski. Autor ujawnia mechanizmy, na podstawie których układy przestrzenne miejsc szkolnych, szczególnie sal lekcyjnych lub 8

9 Wstęp pracowni, a zwłaszcza komputerowych, między osobami oraz między osobami a otoczeniem materialnym kształtują relacje psychiczne i sposób komunikacji pomiędzy aktorami teatru szkolnego. Kontynuując zagadnienie uwarunkowań komunikacji interpersonalnej Randa Ombach ujawnia związek pomiędzy umiejętnościami komunikacyjnymi i nawiązywaniem kontaktów interpersonalnych a edukacją na poziomie przedszkolnym. Na podstawie poczynionych obserwacji edukacji przedszkolnej w Stanach Zjednoczonych stawia hipotezę, że na umiejętności retoryczne Amerykanów i swobodę z jaką publicznie występują ma wpływ opisany model edukacji przedszkolnej. W publikacji podejmuje się również próbę znalezienia odpowiedzi na bardzo aktualne dziś pytanie jak w porównaniu z innymi europejskimi krajami absolwenci polskich uczelni są przygotowani do sytuacji na rynku pracy. W ramach podjętego problemu Aleksandra Mreła zwraca uwagę na szczególną grupę absolwentów, zagrożonych trwałą niezdolnością do znalezienia pracy, którymi są młode osoby zaliczane do NEET, czyli nie pracujące, nie uczące się i nie uczestniczące w żadnym formach dokształcania. Postulaty Autorki, by uczelnie w swoich programach kształcenia uwzględniały zajęcia przygotowujące do wejścia i utrzymania się na rynku pracy, wydają się warte zaakcentowania w obliczu obecnej, dramatycznej wręcz sytuacji absolwentów uczelni na rynku pracy. Wybrane aspekty kształcenia na poziomie szkolnictwa wyższego omawiają również Vera Petruk, Elena Prozor i Bohdan Nestorowych. Autorzy przybliżają wykorzystanie interaktywnych technologii w procesie kształcenia wyższego matematyki studentów ukraińskich uczelni technicznych (ze szczególnym uwzględnieniem rozwiązywania zadań kontrolnych w postaci gier do testowania wiedzy teoretycznej i praktycznej). Z kolei obecność problematyki wielokulturowości i edukacji międzykulturowej w praktyce szkolnej badano w projekcie poddającym analizie recenzje podręczników polonistycznych. Jak dowodzą badania Sylwii Pikuli problematyka edukacji międzykulturowej jest brana pod uwagę przez recenzentów podręczników. Szczegółowa analiza recenzji pozwoliła autorce na ujawnienie, w jakim stopniu kwestie związane z edukacją międzykulturową są uznawane przez ministerialnych ekspertów za ważny elementem zarówno samych recenzji, jak i nauczania języka polskiego. W ramach prezentowanego tomu podjęto również problematykę mediów i ich wpływu na zaburzenia odżywiania młodzieży. W tym kontekście Barbara Ciżkowicz krytycznie odnosi się do kultywowanych i popularyzowanych przez niektóre media i reklamy komercyjne zachowań społecznie niepożądanych. Równie istotnym, choć o odmiennym charakterze problemem społecznym, jest poruszana przez Małgorzatę Jabłońską sytuacja osób z autyzmem. Na tle poruszanych wyżej problemów optymistycznym akcentem jest 9

10 Pedagogika wobec wyzwań cywilizacyjnych sygnalizowana przez autorkę zmiana postaw społecznych wobec osób niepełnosprawnych. Zaobserwować można również pozytywne przemiany w postrzeganiu samego faktu niepełnosprawności, które sprawiają, że możliwa staje się obecnie integracja osób z autyzmem oraz zapoczątkowanie procesu inkluzji we współczesnym społeczeństwie opartego na zasadach wzajemnego zaufania. Artykuł Zbigniewa Węgierskiego jest próbą kompleksowego przedstawienia działalności społecznej i pedagogicznej burs i stancji szkolnych w ostatnich latach zaborów i po uzyskaniu niepodległości Polski, szczególnie na Kresach Wschodnich. Autor opisuje przykłady świadczące o tolerancji i wielokulturowości w szkolnictwie polskim w omawianym okresie, akcentując funkcjonowanie wybranych jednostek edukacyjnych, jak na przykład znane licea ogólnokształcące: Liceum Krzemienieckie i Liceum w Rydzynie. Tekst Sylwii Piekut-Burzyńskiej prezentuje wyniki badań zespołu naukowców KPSW pracujących pod kierunkiem Profesora Zbigniewa Węgierskiego dotyczące zjawiska eurosieroctwa. Jego przewodnim założeniem jest twierdzenie, że konsekwencją migracji zarobkowej rodziców mogą być trudności wychowawcze, dydaktyczne i emocjonalne u dzieci. Autorka przedstawia również interesujące propozycje dotyczące pomocy kierowanej do rodziców emigrujących w celach zarobkowych oraz ich dzieci. Powyżej naszkicowana tematyka zgromadzonych referatów ma na celu zachęcić Czytelnika do pogłębionych studiów nad przygotowaną monografią. Całość lektury cechuje duże zróżnicowanie problemowe, uwypukla pluralizm poglądów, a nawet dowodzi istnienia rozbieżności w myśleniu o wartościach i sposobach interpretacji świata społecznego. Zarysowany wielogłos współistniejąc jednak w żywym dialogu i autentycznej wymianie myśli rozszerza horyzonty i skłania do snucia swoistej metarefleksji skoncentrowanej wokół przewodniej idei prezentowanej monografii. Refleksji, która być może stanie się przyczynkiem dla kolejnych badań, dyskusji i odkryć. Redaktorki opracowania pragną wyrazić szczere podziękowania wszystkim Autorom niniejszego opracowania za ich udział w monografii. Szczególne podziękowania kierują również do Pani profesor zw. dr hab. Marii Czerepaniak-Walczak, która podjęła się trudu przeczytania i zrecenzowania materiałów dostarczając wskazówek ulepszenia całości. Maria Kuchcińska i Grażyna Szabelska

11 rozdział I Od wartości do wyniku edukacji

12

13 Krystyna Chałas* EDUKACJA AKsJOLOGICZNA WYZWANIEM I ZADANIEM DLA SZKOŁY W JEDNOCZĄCEJ SIĘ EUROPIE Wprowadzenie Podjęcie tematu wymaga zdefiniowania zasadniczych pojęć: edukacja, edukacja aksjologiczna, wartości. Pojęcie edukacji przyjmuję za Z. Kwiecińskim jako ogół wpływów na jednostki i grupy ludzkie, wpływów sprzyjających takiemu ich rozwojowi i wykorzystaniu posiadanych możliwości, aby w maksymalnym stopniu stały się świadomymi i twórczymi członkami wspólnoty społecznej, narodowej, kulturalnej i globalnej oraz by stały się zdolne do aktywnej samorealizacji niepowtarzalnej i trwałej tożsamości i odrębności, były zdolne do rozwijania własnego Ja w toku spełniania [zadań dalekich]. Edukacja to ogół czynności prowadzenia drugiego człowieka i jego własnej aktywności w osiąganiu pełnych i osobistych dlań możliwości, jak też ogół wpływów i funkcji ustanawiających i regulujących osobowość człowieka i jego zachowanie w relacji do innych ludzi i wobec świata 1. Według K. Olbrycht edukacja aksjologiczna ( ) nauczanie o sposobach traktowania wartości, wartościowania, o sposobach ich uzasadniania, a także o uwarunkowaniach i konsekwencjach różnych postaw wobec wartości 2. Celem edukacji aksjologicznej według autorki jest zwiększenie kompetencji aksjologicznej, na którą składają się znajomość problematyki wartości i wartościowania (wymiar teoretyczny wiedza) oraz sprawność w podejmowaniu * Prof. dr hab. Krystyna Chałas Katolicki Uniwersytet Lubelski Jana Pawła II. 1 Z. Kwieciński, Socjopatologia edukacji, Olecko 1995, s K. Olbrycht, Prawda, dobro i piękno w wychowaniu człowieka jako osób, Katowice 2000, s

14 Krystyna Chałas świadomych, samodzielnych aksjologicznych decyzji (wymiar sprawnościowy kompetencja emocjonalno-ewaluacyjna) 3. Przez wartość rozumieć będziemy to wszystko co cenne i ważne dla jednostki i społeczeństwa oraz godne człowieka, co prowadzi do integralnego rozwoju, do pełni człowieczeństwa. Stanowi podstawę lub istotny punkt odniesienia w uznaniu czegoś za dobre lub złe 4. W kontekście powyższych określeń podstawowych pojęć należy podkreślić, że w edukacji aksjologicznej chodzi głównie o spowodowanie by wartości stały się czynnikami regulującymi funkcjonowanie człowieka o nabywanie wrażliwości aksjologicznej, doświadczenia aksjologicznego, którego podstawą jest rangowanie, zestawianie, analizowanie. Edukacja aksjologiczna pozostaje w ścisłym związku z edukacją jako wartością utylitarną i instrumentalną. Jak podkreśla J. Puzynina rolą dobrej edukacji jest z jednej strony ukazywanie różnych koncepcji człowieka i świata wraz z konsekwencjami, jakie ich świadomy wybór ma dla hierarchii 5. Nie ma edukacji bez wpisania w nią sfery aksjologicznej. Jest ona wkomponowana wielowymiarowo i wielopłaszczyznowo. Proces edukacji musi odnieść się do wartości, gdyż do wartości musi odnieść się człowiek, podmiot edukacji nauczyciel i uczeń. Obserwowalnym zjawiskiem w jednoczeniu się Europy są procesy zmierzające do integracji w różnych dziedzinach życia i funkcjonowania człowieka oraz grup i wspólnot społecznych. W szeroko rozumianej edukacji wskaźnikiem tych procesów jest ujednolicanie ram kwalifikacji, różnego rodzaju wymogów w kształceniu na poszczególnych jego etapach. Wychowanie nie znalazło do tej pory swego znaczącego miejsca w dyskusjach nad przyszłością Europy i jej obywateli. Stąd zasadnym wydaje się podjęcie Europejskiej debaty nad wychowaniem, w której uwaga zostanie skoncentrowana na koncepcji człowieka jako osoby oraz na wartościach. Wychowanie bowiem integruje wiedzę o człowieku i wiedzę o wartościach. Jednym z podstawowych czynników warunkujących budowanie aksjologicznej tożsamości europejskiej szkoły jest podjęcie w Europie badań nad orientacjami aksjologicznymi młodzieży szkolnej. Ich wyniki powinny stać się przyczynkiem do badań w działaniu nad edukacją aksjologiczną i wychowaniem ku wartościom. Wspólnie wypracowanych programów edukacyjnych o charakterze aksjologicznym, będących rdzeniem badań w działaniu. 3 Tamże, s Zob. M. Łobocki, Wychowanie moralne, Kraków 2002; Zob. także K. Chałas, Wychowanie ku wartościom, t. 1, Godność, wolność, odpowiedzialność, tolerancja, Lublin Kielce 2006, s J. Puzynina, Wokół wartości, [w:] K. Olbrycht (red.), Edukacja aksjologiczna. Wymiary kierunki uwarunkowania, Katowice 1994, s

15 Edukacja aksjologiczna wyzwaniem i zadaniem dla szkoły Ich wdrażanie i ewaluacja oraz osiągnięcia edukacyjne mają szansę stać się płaszczyzną, na której będzie wzrastał pedagogiczny profesjonalizm europejskiej wspólnoty pedagogów, która wychowanie ku wartościom młodego człowieka uczyni priorytetem. W wychowaniu chodzi zawsze o człowieka, o jego postawy, zachowania, urzeczywistniane spektrum wartości. Nie jest więc obojętne, czy wychowamy człowieka bezkrytycznie posłusznego, poddającego się wpływom zewnętrznym, nie mającego potrzeby dokonywania wyborów; czy też człowieka zdolnego do adaptacji, ale też krytycznego, zdolnego do wartościowania w kategoriach dobra, siebie i sytuacji oraz zjawisk których jest świadkiem i uczestnikiem; człowieka otwartego na zmiany, wyrażającego gotowość podejmowania działań twórczych; człowieka ambitnego, kreującego siebie i rzeczywistość, w której przyszło mu żyć, pracować ku wyższemu poziomowi aksjologicznemu i w ten sposób budującego nową i lepszą jakość życia, u podstaw której znajduje się świat wartości ze swą strukturą oraz właściwą hierarchią zapewniającą integralny rozwój; człowieka budującego cywilizację miłości, sprawiedliwości i pokoju. Przedstawiony materiał jest próbą zainicjowania dyskusji nad wychowaniem szkolnym w perspektywie procesów zjednoczeniowych, jakie zachodzą w Europie. Podjęte zagadnienia integruje stwierdzenie: edukacja aksjologiczna i wychowanie ku wartościom, zapewniające integralny rozwój młodego człowieka jest wyzwaniem i zadaniem dla szkoły w jednoczącej się Europie. W kontekście powyższego zagadnienia wyrasta pytanie: Dlaczego wychowanie ku wartościom ma być podstawowym zadaniem europejskiej szkoły? Uzasadnienia tkwią w: funkcji wartości w życiu człowieka; znaczeniu wartości w procesach zjednoczeniowych Europy, które określał w swoim nauczaniu Jan Paweł II; miejscu edukacji aksjologicznej w edukacji szkolnej. Funkcje wartości w życiu człowieka Rozpatrując szczegółowe funkcje wartości w życiu człowieka należy podkreślić, że ich podstawową funkcję można określić jako prorozwojową. U jej podstaw znajdują się funkcje szczegółowe. Wśród nich można wyróżnić następujące: poznawcza; motywacyjna; tożsamościowa; integracyjna. 15

16 Krystyna Chałas Warunkiem spełnienia tych funkcji jest otwarcie człowieka na wartości, zaakceptowanie ich, wewnętrzna refleksja nad nimi, przeżycie, zinterioryzowanie i uczynienie z nich orientującą zasadą życia. Tylko wówczas wpisują się w treść życia, podmiotowe doświadczenie, egzystencjalne znaczenie. Wartości stanowią istotny czynnik rozwoju poznawczego. Stanowią przedmiot intelektualnych zainteresowań, emocjonalnych odniesień i podmiotowych dążeń jednostki. Uaktywniają wyobraźnię, skojarzenia, intuicję, mobilizują i wyzwalają siły motywacyjne do poznania siebie, obiektywnej rzeczywistości, drugiego człowieka. Wartości tkwiące w obiektywnej rzeczywistości mają moc wołania ku sobie. Są rzeczywistością orientującą człowieka ku: drugiemu człowiekowi, Bogu, zjawiskom, rzeczom. Człowiek odpowiadając na to wołanie poznaje, odkrywa i przeżywa rzeczywistość. Problem edukacji aksjologicznej i wychowania ku wartościom jest podejmowany w praktyce szkolnej w wielu krajach. W sposób ukonkretniony w szkołach w Bawarii. Również w Polsce podjęto działania nad edukacją aksjologiczną i wychowaniem ku wartościom w gimnazjach zrzeszonych w Towarzystwie Gimnazjów Poszukujących. Upowszechnianie doświadczeń pedagogicznych w tym zakresie wskazuje na duże zainteresowanie nauczycieli problematyką aksjologiczną w praktyce szkolnej. Problem w tym, że dotychczas w kształceniu nauczycieli aksjologia nie znalazła swego znaczącego miejsca, stąd wiedza na temat wartości u nauczycieli jest znikoma, co w istotny sposób wpływa na ich pracę pedagogiczną. Przyjęta wspólna podstawa aksjologiczna pozwoli budować tożsamość szkoły europejskiej, w której ideałem wychowawczym będzie człowiek dążący do integralnego rozwoju i budujący nową, lepszą rzeczywistość sprzyjającą urzeczywistnianiu tego ideału. Nadrzędnym zaś zadaniem pedagogicznym będzie integralne wychowanie, obejmujące całego człowieka i chroniące go przed różnego rodzaju deformacjami i redukcjonizmami. Twórcza w aspekcie pedagogicznym wierność wspólnym wartościom pozwoli zaznać młodym ludziom i nauczycielom smaku wolności opartej na prawdzie i zintegrowanej z miłością, solidarnością, służbą drugiemu człowiekowi. W ten sposób wartości stają się czynnikiem pobudzającym aktywność poznawczą i działaniową, a więc czynnikiem rozwijania zainteresowań. Istoty problemu nabiera odkrycie wartości człowieka. Odkrycie siebie jako wartości zobowiązuje do poszanowania własnej godności, a tym samym do poszanowania godności drugiego człowieka, zobowiązuje do integralnego rozwoju, formacji, twórczej realizacji swojego powołania, a nade wszystko do budowania pełni człowieczeństwa. 16

17 Edukacja aksjologiczna wyzwaniem i zadaniem dla szkoły Wartości cenione przez człowieka, wybierane, urzeczywistniane, stanowią istotny czynnik motywacyjny. Wartości motywują człowieka do działania, inspirują i pobudzają jego aktywność, stanowią czynnik aktywności, podmiotowości, autonomii. Znajdując się w świecie wartości człowiek prezentuje wobec nich określoną postawę: pozytywną lub negatywną. Akceptuje, wybiera, preferuje, urzeczywistnia w swoim życiu, zachęca innych do podobnych postaw. P. Oleś podkreśla, że: Warunkują one stosunek do otaczającego świata, wpływają na ocenę przeszłości oraz na wybór celów i kierunków działania w przyszłości 6. Poprzez dążenie do perspektywy aksjologicznej mobilizowane są i wyzwalane siły twórcze. W ten sposób budowany jest projekt życia, którego podstawą są wartości. Wartości odgrywają istotną rolę w kreowaniu tożsamości człowieka rozumianej jako kompetencja do działania, do rozwiązywania problemów. Pozwalają jednostce na doświadczanie sensu i znaczenia własnej podmiotowo-osobowej egzystencji. Urzeczywistnianie wartości i wartościowanie ich urzeczywistniania ułatwiają odpowiedź na pytania: Kim jestem? Jakie miejsce zajmuję w środowisku społecznym? Jak potrafię rozwiązywać problemy? Kompetencje człowieka rozwijają się w procesie rozwiązywania problemów. Podmiotowe usytuowanie człowieka w świecie wartości i odnoszenie się do nich stanowi płaszczyznę rozwiązywania problemów oraz uzdalniania do ich rozwiązywania, rozwijając przy tym siły twórcze, doskonaląc umiejętności, kształtując postawę odpowiedzialności, która stanowi istotny składnik tożsamości człowieka. Proces urzeczywistniania wartości pozwala człowiekowi na gruntowanie poczucia tożsamości, jak również kreowania jej ku wyższym jakościom poprzez wartościowanie siebie w aspekcie kim mogę być i chcę być, ku jakim wartościom dążę i chce dążyć. Wartości zajmują istotne miejsce w życiu społeczno-kulturowym. Pełnią funkcję integracyjną w organizacji życia społecznego. Stanowią czynnik kształtujący relacje: człowiek człowiek, człowiek grupa społeczna, człowiek środowisko społeczne, współtworzą życie wspólnotowe. Zaakceptowanie naczelnych wartości stanowi podstawowy warunek integracji społecznej jak podkreśla F. J. Lis która za ich pomocą pozwala głębiej wnikać w istotne mechanizmy i tendencje kształtowania się ładu społecznego 7, stanowią więc ogniwo integrujące wspólnoty i grupy społeczne. 6 P. Oleś, System klaryfikacji wartości: założenia, zastosowanie, przegląd niektórych technik, Roczniki Filozoficzne 2002, t. 5, s F. J. Lis, Wartości w kształtowaniu motywacji i organizacji życia społecznego, Lublin 1996, s

18 Krystyna Chałas Centralne miejsce zajmują w następujących sytuacjach: są źródłem dynamizmu zmian w społeczeństwie; inspirują znaczące inicjatywy w społeczeństwie; interweniują w sposób istotny w strukturę systemu działania zarówno jednostki, jak i grupy; ukierunkowują i legitymizują zachowania; pełnią funkcję sankcji społecznej; stanowią podstawę sieci relacji między jednostkami lub grupami; pełnią funkcję integracji jednostki i grupy społecznej; dostarczają pierwszej materii ideologiom i jako takie nieustannie interweniują w historię dziejów grup i społeczeństw, stanowią czynnik podtrzymywania norm 8. W aspekcie społecznym na szczególną uwagę zasługują wartości podstawowe: religia, Kościół, patriotyzm, naród, wolność, demokracja, sprawiedliwość społeczna, zabezpieczenie społeczne, równość społeczna, godność człowieka, prawo człowieka, solidarność, prawda. Zdaniem W. Piwowarskiego Nadają one sens, identyfikację i kierunek działania społeczeństwom i państwom. Stanowią fundament porozumienia narodowego i pozytywnej kooperacji dla dobra wspólnego ( ). Brak szerszego uświadamiania i zaakceptowania wartości podstawowych staje się źródłem konfliktów pomiędzy różnymi grupami interesów, które mogą nie dostrzegać ani fundamentu, ani celu wzajemnej pozytywnej kooperacji dla społeczeństwa i państwa 9. Można ogólnie stwierdzić, że wartości pełnią wielostronna funkcję w życiu człowieka. Aktywizują poznawczo, emocjonalnie, społecznie, kulturowo, duchowo; aktywizują do praktycznego działania. Te szczegółowe funkcje zintegrowane są z ogólnymi celami edukacji szkolnej. Wartości warunkiem i płaszczyzną procesów zjednoczeniowych Europy w nauczaniu Jana Pawła II Jan Paweł II żywo interesował się procesami zachodzącymi w Europie, szczególnie procesem jednoczenia się państw, narodów we wspólny europejski dom. Wyrazem tej troski jest Jego nauczanie zawarte w nim wskazania co do podstawy aksjologicznej, postaw i zasad postępowania zarówno 8 Zob. K. Ryczan, Wychowanie ku wartościom, [w:] P. Piotrowski (red.), Na przełomie stuleci. Naród Kościół Państwo w XIX XX wieku, Lublin 1997, s W. Piwowarski (red.), Słownik Katolickiej Nauki Społecznej, Warszawa 1993, s

19 Edukacja aksjologiczna wyzwaniem i zadaniem dla szkoły pojedynczego człowieka, jak również instytucji społecznych, politycznych gospodarczych. Jan Paweł II stoi na stanowisku, że wspólne wartości, wspólne aspiracje, wspólne cele stanowią płaszczyznę jednoczenia Europy. Wartościom przypisuje określone funkcje. Wśród nich można wyróżnić funkcję: integracyjną; tożsamościową; rozwojową; perspektywiczno-stabilizacyjną. Papież z wartości czynił podstawowe ogniwo integrujące Europę. Podczas audiencji 17 marca 1988 roku dla Komitetu Zgromadzenia Parlamentarnego Rady Europejskiej do Stosunków z Parlamentami Krajowymi powiedział: Jestem głęboko przekonany o tym, że jeśli Europa pragnie odzyskać swą podstawową jedność, musi się zwrócić ku tym wartościom, które za sprawą chrześcijaństwa od samego początku kształtowały się w obrębie jej kultury i w jej społeczności 10. W swym nauczaniu jasno i czytelnie określa spektrum wartości, które powinny stanowić podstawę aksjologiczną procesów zjednoczeniowych. Tymi wartościami są wartości humanistyczne, kulturowe zintegrowane z wartościami chrześcijańskimi. Te trzy kategorie według Papieża stanowią podstawowe dziedzictwo kulturowe Europy na którym powinien być budowany rozwój tak indywidualnego człowieka, jak również rozwój dobra wspólnego we wszystkich płaszczyznach życia i funkcjonowania poszczególnych narodów i państw. Jan Paweł II podkreślał, że: Nowy ład europejski ( ) powinien uznawać i chronić te wartości, które stanowią najcenniejsze dziedzictwo europejskiego humanizmu, który zawsze zapewniał i nadal zapewnia Europie owo szczególne promieniowanie w całej historii cywilizacji 11. Jan Paweł II postrzegał wartości będące korzeniami Europy jako warunek odrodzenia i zjednoczenia Europy. Do nich zaliczał głównie godność człowieka, wolność, prawa człowieka, u podstaw których znajduje się przestrzeganie podstawowych zasad moralnych, sprawiedliwość, pracowitość, duch inicjatywy, miłość rodzinna, szacunek dla życia, tolerancja, wspólnota, pokój. Zatroskany o losy Europy podkreślał, że: tożsamości europejskiej 10 Jan Paweł II, Audiencje dla Komitetu Zgromadzenia Parlamentarnego Rady Europejskiej do stosunków z parlamentami krajowymi, [w:] Jan Paweł II, Europa Zjednoczona w Chrystusie, wyb. i opr. L. Sosnowski, G. Turowski, Kraków 2002, s Przesłanie do uczestników zjazdu Ku Konstytycji Europejskiej 20 czerwca 2002 r., [w:] Jan Paweł II, Europa zjednoczona, dz. cyt., s

20 Krystyna Chałas nie można zrozumieć bez chrześcijaństwa i że w nim właśnie znajdują się te wspólne korzenie, z których wyrosła i dojrzała cywilizacja starego kontynentu, jego kultura, jego dynamika, jego przedsiębiorczość, jego zdolności do konstruktywnej ekspansji także na inne kontynenty; jednym słowem to wszystko, co stanowi o jego chwale 12. W Santiago de Compostela 9 listopada 1982 roku z miłością apelował: Stara Europo ( ) Odnajdź siebie samą! Bądź sobą! Odkryj swoje początki. Tchnij życie w swoje korzenie. Tchnij życie w te autentyczne wartości, które sprawiły, że twoje dzieje były pełne chwały, a twoja obecność na innych kontynentach dobroczynna. Odbuduj swoją jedność duchową w klimacie pełnego szacunku dla innych religii i dla prawdziwych swobód. ( ) Możesz jeszcze być latarnią cywilizacji i bodźcem postępu dla świata 13. Według Papieża Kultury Europejskiej nie można zrozumieć bez odniesienia do chrześcijaństwa: Ewangelia stanowi jej fundament 14. dalej podkreśla rolę kultury chrześcijańskiej w rozwoju Europy, a przez to funkcji Europy w budowaniu rzeczywistości naukowej, gospodarczej, społecznej. Zdaniem Jana Pawła II Przyszłość Europy zależy w dużej mierze od rozbudzania sumień, czego dokonać może tylko Chrystus, początek i kres ludzkiej historii 15. W odnowionej kulturze chrześcijańskiej postrzega szansę przezwyciężenia dawnych urazów i obecnego rozbicia, stworzenia cywilizacji miłości i prawdy. Wierność korzeniom Jan Paweł II postrzega jako integrację głębi duchowej z twórczym odpowiadaniem wyzwaniom, jakie niesie teraźniejszość i przyszłość. Papież podkreślał, że Wierność korzeniom nie oznacza mechanicznego kopiowania wzorów z przeszłości. Wierność korzeniom jest zawsze twórcza, gotowa do pójścia w głąb, otwarta na nowe wyzwania, wrażliwa na znaki czasu. Wyraża się ona także w trosce o rozwój rodzinnej kultury, w której wątek chrześcijański obecny był od samego początku, wierność korzeniom oznacza nade wszystko umiejętność budowania organicznej więzi między odwiecznymi wartościami, które tyle razy sprawdziły się w historii, a wyzwaniami świata współczesnego, między wiarą a kulturą, miedzy Ewangelią a życiem Jan Paweł II, Akt Europejski, [w:] Jan Paweł II, Europa Zjednoczona, dz. cyt., s Tamże, s Jan Paweł II, Przemówienie do uczestników sympozjum przedsynodalnego, [w:] Jan Paweł II, Europa Zjednoczona, dz. cyt., s Tamże, s Jan Paweł II, Przemówienie pożegnalne na lotnisku w Balicach, [w:] Jan Paweł II, Europa zjednoczona, dz. cyt., s

TEORETYCZNE PODSTAWY WYCHOWANIA

TEORETYCZNE PODSTAWY WYCHOWANIA Autor: Prof. PAWEŁ TYRAŁA Tytuł: TEORETYCZNE PODSTAWY WYCHOWANIA zarys teorii oraz metodyki wychowania Recenzja Prof. Igor Kominarec Liczba stron: 240 Rok wydania: 2012 Spis treści WSTĘP Rozdział I TEORIA

Bardziej szczegółowo

Referat: Krytyczne czytanie w polonistycznej edukacji wczesnoszkolnej

Referat: Krytyczne czytanie w polonistycznej edukacji wczesnoszkolnej Propozycje zintegrowanych programów edukacji zatwierdzone przez Ministra Edukacji Narodowej do użytku szkolnego odpowiadają założeniom uprzednio opracowanej przez MEN Podstawie programowej kształcenia

Bardziej szczegółowo

Takie jest Rzeczpospolitą władanie, jakie młodzieży chowanie Stanisław Staszic

Takie jest Rzeczpospolitą władanie, jakie młodzieży chowanie Stanisław Staszic PROGRAM WYCHOWAWCZY SZKOŁY PODSTAWOWEJ NR 65 W ŁODZI Takie jest Rzeczpospolitą władanie, jakie młodzieży chowanie Stanisław Staszic Priorytet w wychowaniu młodego człowieka powinien mieć dom rodzinny.

Bardziej szczegółowo

Koncepcja pracy Szkoły Podstawowej im. Króla Władysława Jagiełły w Zespole Szkół w Błażowej

Koncepcja pracy Szkoły Podstawowej im. Króla Władysława Jagiełły w Zespole Szkół w Błażowej Koncepcja pracy Szkoły Podstawowej im. Króla Władysława Jagiełły w Zespole Szkół w Błażowej Nasza szkoła realizuje potrzeby i oczekiwania całej społeczności szkolnej i środowiska lokalnego. Kształci i

Bardziej szczegółowo

WYDZIAŁ NAUK PEDAGOGICZNYCH UKSW. Podyplomowe Studia Kwalifikacyjne

WYDZIAŁ NAUK PEDAGOGICZNYCH UKSW. Podyplomowe Studia Kwalifikacyjne Załącznik do Uchwały Nr 82/2016 Senatu UKSW z dnia 19 maja 2016 r. WYDZIAŁ NAUK PEDAGOGICZNYCH UKSW Podyplomowe Studia Kwalifikacyjne PODNOSZENIE KOMPETENCJI NAUCZYCIELSKICH W PRACY Z UCZNIEM O SPECJALNYCH

Bardziej szczegółowo

MISJA "UCZYMY NIE DLA SZKOŁY, LECZ DLA ŻYCIA"

MISJA UCZYMY NIE DLA SZKOŁY, LECZ DLA ŻYCIA Gimnazjum im. Jana Pawła II w Iwierzycach 39-124 Iwierzyce 186 tel. 17 745 50 94 fax. 17 222 15 25 www.gimiwierzyce.pl adres e-mail: gimnazjum@iwierzyce.pl MISJA "UCZYMY NIE DLA SZKOŁY, LECZ DLA ŻYCIA"

Bardziej szczegółowo

PROGRAM WYCHOWAWCZY. Zespołu Szkół Ogólnokształcących nr 3 im. Jana Pawła II w Rudzie Śląskiej

PROGRAM WYCHOWAWCZY. Zespołu Szkół Ogólnokształcących nr 3 im. Jana Pawła II w Rudzie Śląskiej PROGRAM WYCHOWAWCZY Zespołu Szkół Ogólnokształcących nr 3 im. Jana Pawła II w Rudzie Śląskiej,,W wychowaniu chodzi właśnie o to, ażeby człowiek stawał się coraz bardziej człowiekiem Jan Paweł II PROGRAM

Bardziej szczegółowo

Kierunek Stosunki Międzynarodowe. Studia I stopnia. Profil ogólnoakademicki. Efekty kształcenia:

Kierunek Stosunki Międzynarodowe. Studia I stopnia. Profil ogólnoakademicki. Efekty kształcenia: Kierunek Stosunki Międzynarodowe Studia I stopnia Profil ogólnoakademicki Efekty kształcenia: Kierunek: Stosunki Międzynarodowe Poziom kształcenia: studia I stopnia Uczelnia: Uczelnia Łazarskiego w Warszawie

Bardziej szczegółowo

Program wychowawczy Gimnazjum nr l im. Powstańców Styczniowych w Pińczowie na rok szkolny 2014/2015

Program wychowawczy Gimnazjum nr l im. Powstańców Styczniowych w Pińczowie na rok szkolny 2014/2015 Program wychowawczy Gimnazjum nr l im. Powstańców Styczniowych w Pińczowie na rok szkolny 2014/2015 Wstęp Program wychowawczy szkoły jest opracowany zgodnie z: Konstytucją Rzeczpospolitej Polskiej z dnia

Bardziej szczegółowo

PROGRAM WYCHOWAWCZY SZKOŁY PODSTAWOWEJ NR 15 W KROŚNIE

PROGRAM WYCHOWAWCZY SZKOŁY PODSTAWOWEJ NR 15 W KROŚNIE PROGRAM WYCHOWAWCZY SZKOŁY PODSTAWOWEJ NR 15 W KROŚNIE W wychowaniu chodzi właśnie o to, ażeby człowiek stawał się coraz bardziej człowiekiem o to ażeby bardziej był, a nie tylko więcej miał, aby poprzez

Bardziej szczegółowo

PROGRAM WYCHOWAWCZY SZKOŁY PODSTAWOWEJ W KOSEWIE

PROGRAM WYCHOWAWCZY SZKOŁY PODSTAWOWEJ W KOSEWIE Załącznik nr 1 do Uchwały Rady Pedagogicznej Nr 6/2013 z dnia 10.09.2013r. PROGRAM WYCHOWAWCZY SZKOŁY PODSTAWOWEJ W KOSEWIE Wrzesień 2013 r. PODSTAWA PRAWNA Konstytucja Rzeczpospolitej Polskiej z dnia

Bardziej szczegółowo

Koncepcja pracy Gimnazjum im. św. Franciszka z Asyżu w Teresinie

Koncepcja pracy Gimnazjum im. św. Franciszka z Asyżu w Teresinie Koncepcja pracy Gimnazjum im. św. Franciszka z Asyżu w Teresinie,,( ) Wychowywać to nie znaczy kształcić tylko rozum, lecz kształtować harmonijnie całego człowieka, a więc także jego serce i charakter.

Bardziej szczegółowo

STRESZCZENIE ROZPRAWY DOKTORSKIEJ

STRESZCZENIE ROZPRAWY DOKTORSKIEJ STRESZCZENIE ROZPRAWY DOKTORSKIEJ Imię i nazwisko autora rozprawy: mgr Paulina Mamiedow Stopień / tytuł naukowy oraz imię i nazwisko promotora rozprawy: dr hab. Mariusz Gizowski Temat rozprawy doktorskiej:

Bardziej szczegółowo

ZESPÓŁ SZKÓŁ INTEGRACYJNYCH IM. POWSTAŃCÓW WIELKOPOLSKICH W INOWROCŁAWIU

ZESPÓŁ SZKÓŁ INTEGRACYJNYCH IM. POWSTAŃCÓW WIELKOPOLSKICH W INOWROCŁAWIU ZESPÓŁ SZKÓŁ INTEGRACYJNYCH IM. POWSTAŃCÓW WIELKOPOLSKICH W INOWROCŁAWIU JAN PAWEŁ II ORĘDOWNIK RODZINY NASZA SPOŁECZNOŚĆ SZKOLNA ŁĄCZY SIĘ Z TYMI SŁOWAMI PAMIĘTAMY 27 kwietnia 2015 roku odbył się w naszej

Bardziej szczegółowo

WĘDRUJĄC RAZEM KU PRZYSZOŚCI

WĘDRUJĄC RAZEM KU PRZYSZOŚCI WĘDRUJĄC RAZEM KU PRZYSZOŚCI Program wychowawczy Mlodzieżowego Domu Kultury w Świdnicy im. Mieczyslawa Kozara- Sobódzkiego Do realizacji w latach 2012-2014 PROGRAM WYCHOWAWCZY WĘDRUJĄC RAZEM KU PRZYSZŁOŚCI

Bardziej szczegółowo

Załącznik do Uchwały Nr 96/2015 Senatu UKSW z dnia 25 czerwca 2015 r.

Załącznik do Uchwały Nr 96/2015 Senatu UKSW z dnia 25 czerwca 2015 r. Załącznik do Uchwały Nr 96/2015 Senatu UKSW z dnia 25 czerwca 2015 r. Podyplomowe Studia Kwalifikacyjne PEDAGOGIKA OSÓB Z NIEPEŁNOSPRAWNOŚCIĄ INTELEKTUALNĄ I TYFLOPEDAGOGIKA WYDZIAŁ NAUK PEDAGOGICZNYCH

Bardziej szczegółowo

SZTUKA I TWÓRCZOŚĆ ORAZ ELEMENTY PEDAGOGIKI MIĘDZYKULTUROWEJ W PROCESIE KSZTAŁTOWANIA OSOBOWOŚCI DZIECKA W WIEKU PRZEDSZKOLNYM

SZTUKA I TWÓRCZOŚĆ ORAZ ELEMENTY PEDAGOGIKI MIĘDZYKULTUROWEJ W PROCESIE KSZTAŁTOWANIA OSOBOWOŚCI DZIECKA W WIEKU PRZEDSZKOLNYM Pod patronatem Teatru im. Stefana Jaracza w Olsztynie ul. Świtezianki 2, 10-465 Olsztyn, tel. 89 533 72 52 SZTUKA I TWÓRCZOŚĆ ORAZ ELEMENTY PEDAGOGIKI MIĘDZYKULTUROWEJ W PROCESIE KSZTAŁTOWANIA OSOBOWOŚCI

Bardziej szczegółowo

Mikroświaty społeczne wyzwaniem dla współczesnej edukacji

Mikroświaty społeczne wyzwaniem dla współczesnej edukacji Mikroświaty społeczne wyzwaniem dla współczesnej edukacji Mikroświaty społeczne wyzwaniem dla współczesnej edukacji Pod redakcją naukową Martyny Pryszmont-Ciesielskiej Copyright by Uniwersytet Wrocławski

Bardziej szczegółowo

PROGRAM WYCHOWAWCZY SZKOŁA MUZYCZNA I STOPNIA W CZERNIKOWIE

PROGRAM WYCHOWAWCZY SZKOŁA MUZYCZNA I STOPNIA W CZERNIKOWIE PROGRAM WYCHOWAWCZY SZKOŁA MUZYCZNA I STOPNIA W CZERNIKOWIE 2015/2016 Podstawa prawna: 1. Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 roku (Dz. U. z 1997 r. Nr 78 poz. 483, późn. zm.)

Bardziej szczegółowo

Załącznik nr 1WZORCOWE EFEKTY KSZTAŁCENIA DLA KIERUNKU STUDIÓW PEDAGOGIKA STUDIA PIERWSZEGO STOPNIA PROFIL OGÓLNOAKADEMICKI

Załącznik nr 1WZORCOWE EFEKTY KSZTAŁCENIA DLA KIERUNKU STUDIÓW PEDAGOGIKA STUDIA PIERWSZEGO STOPNIA PROFIL OGÓLNOAKADEMICKI Dz.U. z 2013 poz. 1273 Brzmienie od 31 października 2013 Załącznik nr 1WZORCOWE EFEKTY KSZTAŁCENIA DLA KIERUNKU STUDIÓW PEDAGOGIKA STUDIA PIERWSZEGO STOPNIA PROFIL OGÓLNOAKADEMICKI Umiejscowienie kierunku

Bardziej szczegółowo

Pedagogika autorytarna. Geneza, modele, przemiany

Pedagogika autorytarna. Geneza, modele, przemiany Pedagogika autorytarna Geneza, modele, przemiany Małgorzata Kosiorek Pedagogika autorytarna Geneza, modele, przemiany Oicyna Wydawnicza Impuls Kraków 2007 Copyright by Oicyna Wydawnicza Impuls, Kraków

Bardziej szczegółowo

Program Wychowawczy Podkowiańskiego Liceum Ogólnokształcącego nr 60

Program Wychowawczy Podkowiańskiego Liceum Ogólnokształcącego nr 60 Program Wychowawczy Podkowiańskiego Liceum Ogólnokształcącego nr 60 Motto: Takie będą Rzeczypospolite jakie ich młodzieży chowanie. Uwagi nad życiem Jana Zamoyskiego Stanisława Staszica Pogram wychowawczy

Bardziej szczegółowo

OLSZTYŃSKA SZKOŁA WYŻSZA im. Józefa Rusieckiego Wydział Pedagogiczny. Artur Paweł Moskalik Nr albumu PSS/5455. Surdopedagogika

OLSZTYŃSKA SZKOŁA WYŻSZA im. Józefa Rusieckiego Wydział Pedagogiczny. Artur Paweł Moskalik Nr albumu PSS/5455. Surdopedagogika OLSZTYŃSKA SZKOŁA WYŻSZA im. Józefa Rusieckiego Wydział Pedagogiczny Artur Paweł Moskalik Nr albumu PSS/5455 Surdopedagogika Temat: Świetlica terapeutyczna dla osób z uszkodzonym słuchem w Działdowie cele

Bardziej szczegółowo

PROGRAM WYCHOWAWCZY W SZKOLE PODSTAWOWEJ W SMARDZEWIE

PROGRAM WYCHOWAWCZY W SZKOLE PODSTAWOWEJ W SMARDZEWIE ,,Mądrość to dążenie do pełni Ks. Jan Twardowski PROGRAM WYCHOWAWCZY W SZKOLE PODSTAWOWEJ W SMARDZEWIE ,,Mądrość to dążenie do pełni Ks. Jan Twardowski Program wychowawczy SPIS TREŚCI: 1. Podstawa prawna

Bardziej szczegółowo

1. Dokumentacja dotycząca opisu efektów kształcenia dla programu kształcenia

1. Dokumentacja dotycząca opisu efektów kształcenia dla programu kształcenia Załącznik do Uchwały nr 125/2014 Senatu UKSW z dnia 25 września 2014 r. 1. Dokumentacja dotycząca opisu efektów kształcenia dla programu kształcenia Nazwa kierunku studiów i kod programu wg USOS Poziom

Bardziej szczegółowo

Koncepcja pracy Przedszkola nr 5 Zielona Półnutka w Swarzędzu

Koncepcja pracy Przedszkola nr 5 Zielona Półnutka w Swarzędzu Koncepcja pracy Przedszkola nr 5 Zielona Półnutka w Swarzędzu Każde dziecko ma prawo do pełnego dostępu do edukacji bez względu na to, jaki prezentuje potencjał rozwojowy. Przedszkole daje szansę rozwoju

Bardziej szczegółowo

Misja i wizja Szkoły Podstawowej nr 2 im. K.K. Baczyńskiego w Puławach

Misja i wizja Szkoły Podstawowej nr 2 im. K.K. Baczyńskiego w Puławach Misja i wizja Szkoły Podstawowej nr 2 im. K.K. Baczyńskiego w Puławach MISJA SZKOŁY Jednym z głównych celów Szkoły Podstawowej nr 2 im. Krzysztofa Kamila Baczyńskiego w Puławach jest systematyczne podnoszenie

Bardziej szczegółowo

MISJA I WIZJA. Gimnazjum im. Rady Europy w Kostrzynie

MISJA I WIZJA. Gimnazjum im. Rady Europy w Kostrzynie MISJA I WIZJA Załącznik nr 02 do Statutu Gimnazjum im. Rady Europy w Kostrzynie Gimnazjum im. Rady Europy w Kostrzynie Kostrzyn 2012 r. 1 S t r o n a MISJA SZKOŁY J WYCHOWUJEMY POLAKA I EUROPEJCZYKA esteśmy

Bardziej szczegółowo

Szkoła Demokracji - Szkoła Samorządności

Szkoła Demokracji - Szkoła Samorządności Szkoła Demokracji - Szkoła Samorządności Raport końcowy programu pilotażowego MEN realizowanego na terenie powiatu sępoleńskiego Poradnia Psychologiczno Pedagogiczna Eksperci programu: Baran Daniela Kowalczyk

Bardziej szczegółowo

S Y L A B U S. Druk DNiSS nr 11D

S Y L A B U S. Druk DNiSS nr 11D S Y L A B U S Druk DNiSS nr 11D NAZWA PRZEDMIOTU: Teoretyczne i metodyczne podstawy pedagogiki wczesnoszkolnej Kod przedmiotu:. Rodzaj przedmiotu: specjalnościowy obowiązkowy Wydział: Humanistyczno- Społeczny

Bardziej szczegółowo

Wydział Nauk Humanistycznych i Społecznych Akademii Marynarki Wojennej

Wydział Nauk Humanistycznych i Społecznych Akademii Marynarki Wojennej Wydział Nauk Humanistycznych i Społecznych Akademii Marynarki Wojennej Program kształcenia studiów podyplomowych Przygotowanie pedagogiczne Gdynia 2014 r. Podstawa prawna realizacji studiów. Ustawa Prawo

Bardziej szczegółowo

Program wychowawczy Szkoły Podstawowej nr 340 w Warszawie na rok 2015/2016

Program wychowawczy Szkoły Podstawowej nr 340 w Warszawie na rok 2015/2016 Program wychowawczy Szkoły Podstawowej nr 340 w Warszawie na rok 2015/2016 Podstawa prawna 1. Ustawa z dnia 7 IX 1991 r. o systemie oświaty (z późniejszymi zmianami) 2. Rozporządzenie Ministra Edukacji

Bardziej szczegółowo

KONCEPCJA PRACY SZKOŁY ZESPÓŁ SZKÓŁ IM. POWSTAŃCÓW WIELKOPOLSKICH W BORKU WLKP.

KONCEPCJA PRACY SZKOŁY ZESPÓŁ SZKÓŁ IM. POWSTAŃCÓW WIELKOPOLSKICH W BORKU WLKP. KONCEPCJA PRACY SZKOŁY ZESPÓŁ SZKÓŁ IM. POWSTAŃCÓW WIELKOPOLSKICH W BORKU WLKP. CEL NADRZĘDNY: Wspomaganie wszechstronnego i harmonijnego rozwoju ucznia, wspieranie go w procesie nabywania wiedzy i umiejętności,

Bardziej szczegółowo

PROGRAM WYCHOWAWCZY ZESPOŁU SZKÓŁ AGROTECHNICZNYCH I OGÓLNOKSZTAŁCĄCYCH IM. ST. STASZICA W SWAROŻYNIE

PROGRAM WYCHOWAWCZY ZESPOŁU SZKÓŁ AGROTECHNICZNYCH I OGÓLNOKSZTAŁCĄCYCH IM. ST. STASZICA W SWAROŻYNIE PROGRAM WYCHOWAWCZY ZESPOŁU SZKÓŁ AGROTECHNICZNYCH I OGÓLNOKSZTAŁCĄCYCH IM. ST. STASZICA W SWAROŻYNIE WSTĘP Założeniem programu wychowawczego naszej szkoły jest rozwój osobowości ucznia. Osobowości pojmowanej

Bardziej szczegółowo

Tytuł: Młodzież wobec wyboru profilu kształcenia i zawodu na przykładzie licealistów z Podkarpacia

Tytuł: Młodzież wobec wyboru profilu kształcenia i zawodu na przykładzie licealistów z Podkarpacia Tytuł: Młodzież wobec wyboru profilu kształcenia i zawodu na przykładzie licealistów z Podkarpacia Autor: Małgorzata Dubis ISBN: 978-83-7587-469-3 Dane techniczne: Wydanie I, Kraków 2011, Format B5, Objętość

Bardziej szczegółowo

ELEMENTY DYDAKTYKI DOROSŁYCH DYDAKTYKA TECHNOLOGICZNA DYDAKTYKA HUMANISTYCZNA DYDAKTYKA KRYTYCZNA

ELEMENTY DYDAKTYKI DOROSŁYCH DYDAKTYKA TECHNOLOGICZNA DYDAKTYKA HUMANISTYCZNA DYDAKTYKA KRYTYCZNA ELEMENTY DYDAKTYKI DOROSŁYCH DYDAKTYKA TECHNOLOGICZNA DYDAKTYKA HUMANISTYCZNA DYDAKTYKA KRYTYCZNA Warunki uczenia się Słuchacze odczuwają potrzebę uczenia się Zasady nauczania 1. Nauczyciel ujawnia studentom

Bardziej szczegółowo

Koncepcja pracy Gimnazjum nr 5 im. Sejmu Polskiego na lata 2010-2015

Koncepcja pracy Gimnazjum nr 5 im. Sejmu Polskiego na lata 2010-2015 Koncepcja pracy Gimnazjum nr 5 im. Sejmu Polskiego na lata 2010-2015 1 I. Informacja o szkole: a. Nazwa szkoły: Gimnazjum nr 5 im. Sejmu Polskiego w Słupsku. b. Adres szkoły: ul. Profesora Lotha 3, 76

Bardziej szczegółowo

ROLA NAUCZYCIELA W KSZTAŁTOWANIU POSTAW UCZNIÓW. Kamila Ordowska

ROLA NAUCZYCIELA W KSZTAŁTOWANIU POSTAW UCZNIÓW. Kamila Ordowska ROLA NAUCZYCIELA W KSZTAŁTOWANIU POSTAW UCZNIÓW Kamila Ordowska Dlaczego powinniśmy kształcić postawy społeczne i obywatelskie? Dynamicznie zmieniające się realia współczesnego świata rozwój cywilizacyjno

Bardziej szczegółowo

PROGRAM WYCHOWAWCZY NIEPUBLICZNEGO KATOLICKIEGO GIMNAZJUM im. Świętej Rodziny w Katowicach

PROGRAM WYCHOWAWCZY NIEPUBLICZNEGO KATOLICKIEGO GIMNAZJUM im. Świętej Rodziny w Katowicach PROGRAM WYCHOWAWCZY NIEPUBLICZNEGO KATOLICKIEGO GIMNAZJUM im. Świętej Rodziny w Katowicach Wychowanie jest podstawową formą komunikacji, która nie tylko tworzy głęboką więź pomiędzy wychowawcą a wychowankiem,

Bardziej szczegółowo

Wyzwania nauczyciela - wychowawcy XXI wieku

Wyzwania nauczyciela - wychowawcy XXI wieku mgr Grażyna Piskorska Wyzwania nauczyciela - wychowawcy XXI wieku Problem wychowania nie jest nowym problemem. Kolejne epoki przynosiły nowe wyzwania przed jakimi stawała szkoła oraz związani z nią nauczyciele

Bardziej szczegółowo

Anna Watoła "Rzeczywistość, perswazyjność, falsyfikacja w optyce wychowania i edukacji", Red. M. Kisiel i T. Huk, Katowice, 2009 : [recenzja]

Anna Watoła Rzeczywistość, perswazyjność, falsyfikacja w optyce wychowania i edukacji, Red. M. Kisiel i T. Huk, Katowice, 2009 : [recenzja] Anna Watoła "Rzeczywistość, perswazyjność, falsyfikacja w optyce wychowania i edukacji", Red. M. Kisiel i T. Huk, Katowice, 2009 : [recenzja] Chowanna 1, 333-336 2011 Rzeczywistość, perswazyjność, falsyfikacja

Bardziej szczegółowo

Program wychowawczy Szkoły Podstawowej z Oddziałami Integracyjnymi nr 1 w Lędzinach

Program wychowawczy Szkoły Podstawowej z Oddziałami Integracyjnymi nr 1 w Lędzinach Program wychowawczy Szkoły Podstawowej z Oddziałami Integracyjnymi nr 1 w Lędzinach W naszej szkole przyjęto następującą interpretację definicji wychowania: Wychowanie w szkole jest to sekwencja działań

Bardziej szczegółowo

Organizacja i Zarządzanie

Organizacja i Zarządzanie Kazimierz Piotrkowski Organizacja i Zarządzanie Wydanie II rozszerzone Warszawa 2011 Recenzenci prof. dr hab. Waldemar Bańka prof. dr hab. Henryk Pałaszewski skład i Łamanie mgr. inż Ignacy Nyka PROJEKT

Bardziej szczegółowo

Kierunkowe efekty kształcenia. dla kierunku KULTUROZNAWSTWO. Studia drugiego stopnia

Kierunkowe efekty kształcenia. dla kierunku KULTUROZNAWSTWO. Studia drugiego stopnia Załącznik nr 2 do Uchwały nr 41/2014/2015 Senatu Akademickiego Akademii Ignatianum w Krakowie z dnia 26 maja 2015 r. Kierunkowe efekty kształcenia dla kierunku KULTUROZNAWSTWO Studia drugiego stopnia Profil

Bardziej szczegółowo

Spis treści. V. Standardy chrześcijańskiej edukacji

Spis treści. V. Standardy chrześcijańskiej edukacji Spis treści I. Istota edukacji chrześcijańskiej I.1. Filozoficzne podstawy edukacji chrześcijańskiej 1.1.1. Główne założenia 1.1.2. Rola rodziny w realizacji idei wychowania chrześcijańskiego 1.1.3. Rola

Bardziej szczegółowo

SPIS TREŚCI. ROZDZIAŁ 1. WSPÓŁCZESNE WYZWANIA CYWILIZACYJNE A EDUKACJA PRZYRODNICZA (Wiesław Stawiński)...11

SPIS TREŚCI. ROZDZIAŁ 1. WSPÓŁCZESNE WYZWANIA CYWILIZACYJNE A EDUKACJA PRZYRODNICZA (Wiesław Stawiński)...11 SPIS TREŚCI WSTĘP (Wiesław Stawiński)........................ 9 ROZDZIAŁ 1. WSPÓŁCZESNE WYZWANIA CYWILIZACYJNE A EDUKACJA PRZYRODNICZA (Wiesław Stawiński)..................11 1.1. Problemy globalizacji........................

Bardziej szczegółowo

Istota wsparcia nauczyciela przez rodziców

Istota wsparcia nauczyciela przez rodziców Istota wsparcia nauczyciela przez rodziców Proces właściwego wychowania dziecka jest możliwy tylko wtedy, gdy obie strony, rodzice i nauczyciel, znajdą wspólną płaszczyznę porozumienia umożliwiającą wzajemne

Bardziej szczegółowo

Koncepcja pracy. Przedszkola nr 12 w Siemianowicach Śląskich

Koncepcja pracy. Przedszkola nr 12 w Siemianowicach Śląskich Koncepcja pracy Przedszkola nr 12 w Siemianowicach Śląskich Misja W naszym przedszkolu dziecko: - znajduje możliwość indywidualnego rozwoju możliwości twórczych i intelektualnych, - zdobywa wiedzę i umiejętności

Bardziej szczegółowo

Program Wychowawczy Społecznego Gimnazjum Stowarzyszenia Muzyków Polskich PRO ARTE w Łodzi

Program Wychowawczy Społecznego Gimnazjum Stowarzyszenia Muzyków Polskich PRO ARTE w Łodzi Program Wychowawczy Społecznego Gimnazjum Stowarzyszenia Muzyków Polskich PRO ARTE w Łodzi Nadrzędnym celem wychowawczym Społecznego Gimnazjum Stowarzyszenia Muzyków Polskich PRO ARTE jest wspomaganie

Bardziej szczegółowo

PROGRAM WYCHOWAWCZY SZKOŁY PODSTAWOWEJ NR 27 W BIELSKU-BIAŁEJ

PROGRAM WYCHOWAWCZY SZKOŁY PODSTAWOWEJ NR 27 W BIELSKU-BIAŁEJ PROGRAM WYCHOWAWCZY SZKOŁY PODSTAWOWEJ NR 27 W BIELSKU-BIAŁEJ Człowiek jest wielki nie przez to, co ma, nie przez to, kim jest, lecz przez to, czym dzieli się z innymi. Jan Paweł II SPIS TREŚCI 1. Podstawa

Bardziej szczegółowo

WYKAZ KONFERENCJI NAUKOWYCH POD PATRONATEM KOMITETU NAUK PEDAGOGICZNYCH PAN ZA LATA 2013 2014 1

WYKAZ KONFERENCJI NAUKOWYCH POD PATRONATEM KOMITETU NAUK PEDAGOGICZNYCH PAN ZA LATA 2013 2014 1 Rocznik Pedagogiczny 37/2014 PL ISSN 0137-9585 Uniwersytet im. Adama Mickiewicza w Poznaniu WYKAZ KONFERENCJI NAUKOWYCH POD PATRONATEM KOMITETU NAUK PEDAGOGICZNYCH PAN ZA LATA 2013 2014 1 Konferencja Naukowa

Bardziej szczegółowo

PROGRAM WYCHOWAWCZY SZKOŁY PODSTAWOWEJ NR 11 IM. SZARYCH SZEREGÓW W STALOWEJ WOLI

PROGRAM WYCHOWAWCZY SZKOŁY PODSTAWOWEJ NR 11 IM. SZARYCH SZEREGÓW W STALOWEJ WOLI PROGRAM WYCHOWAWCZY SZKOŁY PODSTAWOWEJ NR 11 IM. SZARYCH SZEREGÓW W STALOWEJ WOLI SPIS TREŚCI: I. Podstawa prawna Szkolnego Programu Wychowawczego II. Misja szkoły III. Model absolwenta IV. Priorytety

Bardziej szczegółowo

Program wychowawczy na lata 2007-20012

Program wychowawczy na lata 2007-20012 Program wychowawczy na lata 2007-20012 PROGRAM WYCHOWAWCZY PUBLICZNEGO GIMNAZJUM NR 1 IM. JANA PAWŁA II W ZĄBKACH 2007-2012 Opracowanie: Renata Koc Elżbieta Połomska Publiczne Gimnazjum Nr 1 im. Jana Pawła

Bardziej szczegółowo

PROGRAM WYCHOWAWCZY II LICEUM OGÓLNOKSZTAŁCĄCEGO Z ODDZIAŁAMI DWUJĘZYCZNYMI IM. ŚW. KRÓLOWEJ JADWIGI W SIEDLCACH

PROGRAM WYCHOWAWCZY II LICEUM OGÓLNOKSZTAŁCĄCEGO Z ODDZIAŁAMI DWUJĘZYCZNYMI IM. ŚW. KRÓLOWEJ JADWIGI W SIEDLCACH PROGRAM WYCHOWAWCZY II LICEUM OGÓLNOKSZTAŁCĄCEGO Z ODDZIAŁAMI DWUJĘZYCZNYMI IM. ŚW. KRÓLOWEJ JADWIGI W SIEDLCACH Zatwierdzono dnia 12.09.2014r. przez Radę Pedagogiczną. 1 Program wychowawczy szkoły obejmuje:

Bardziej szczegółowo

KARTA PROJEKTU. Odpowiedzialni, Aktywni, Pewni Siebie i Efektywni Tytuł projektu Poprzez Dialog Wielokulturowy Okres realizacji 01.08.2011 31.07.

KARTA PROJEKTU. Odpowiedzialni, Aktywni, Pewni Siebie i Efektywni Tytuł projektu Poprzez Dialog Wielokulturowy Okres realizacji 01.08.2011 31.07. KARTA PROJEKTU Informacje o projekcie Odpowiedzialni, Aktywni, Pewni Siebie i Efektywni Tytuł projektu Poprzez Dialog Wielokulturowy Okres realizacji 01.08.2011 31.07.2013 Informacje o projektodawcy Nazwa

Bardziej szczegółowo

KARTA PRZEDMIOTU 1. NAZWA PRZEDMIOTU: PODSTAWY PRAWA WSPÓLNOTOWEGO 2. KIERUNEK: POLITOLOGIA 3. POZIOM STUDIÓW: I STOPNIA

KARTA PRZEDMIOTU 1. NAZWA PRZEDMIOTU: PODSTAWY PRAWA WSPÓLNOTOWEGO 2. KIERUNEK: POLITOLOGIA 3. POZIOM STUDIÓW: I STOPNIA KARTA PRZEDMIOTU 1. NAZWA PRZEDMIOTU: PODSTAWY PRAWA WSPÓLNOTOWEGO 2. KIERUNEK: POLITOLOGIA 3. POZIOM STUDIÓW: I STOPNIA 4. ROK/ SEMESTR STUDIÓW: III/5 5. LICZBA PUNKTÓW ECTS: 5 6. LICZBA GODZIN: 30 WY/30

Bardziej szczegółowo

Samorządowa Szkoła Muzyczna I st. w Tarnowie Podgórnym, ul. Szkolna 5 62-080 Tarnowo Podgórne PROGRAM WYCHOWAWCZY

Samorządowa Szkoła Muzyczna I st. w Tarnowie Podgórnym, ul. Szkolna 5 62-080 Tarnowo Podgórne PROGRAM WYCHOWAWCZY PROGRAM WYCHOWAWCZY - 2014 1 Podstawa prawna: Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej z 1997 r. (art. 48, 53, 70) Ustawa o systemie oświaty z 7.09.1991 r. (art. 1, 5, 33, 34a, 40) z późniejszymi zmianami

Bardziej szczegółowo

Koncepcja pracy placówki

Koncepcja pracy placówki Koncepcja pracy placówki Edukacja jest podstawowym prawem człowieka oraz uniwersalną wartością. [ ] powinna organizować się wokół czterech aspektów kształcenia, [...] uczyć się, aby wiedzieć, tzn. aby

Bardziej szczegółowo

Kierunek: Pedagogika Poziom kształcenia: studia I stopnia Specjalności: Profil kształcenia: ogólnoakademicki Forma studiów: niestacjonarne Tytuł

Kierunek: Pedagogika Poziom kształcenia: studia I stopnia Specjalności: Profil kształcenia: ogólnoakademicki Forma studiów: niestacjonarne Tytuł Kierunek: Pedagogika Poziom kształcenia: studia I stopnia Specjalności: Profil kształcenia: ogólnoakademicki Forma studiów: niestacjonarne Tytuł zawodowy uzyskiwany przez absolwenta: licencjat Przyporządkowanie

Bardziej szczegółowo

KONCEPCJA PRACY. Zespołu Szkolno-Przedszkolnego w Janowie. SZKOŁY PODSTAWOWEJ im. Romualda Traugutta w Janowie

KONCEPCJA PRACY. Zespołu Szkolno-Przedszkolnego w Janowie. SZKOŁY PODSTAWOWEJ im. Romualda Traugutta w Janowie KONCEPCJA PRACY Zespołu Szkolno-Przedszkolnego w Janowie SZKOŁY PODSTAWOWEJ im. Romualda Traugutta w Janowie na lata szkolne 2011-2016 1 Koncepcja pracy szkoły została opracowana w oparciu o: 1. Ustawę

Bardziej szczegółowo

KONCEPCJA PRACY LICEUM OGÓLNOKSZTAŁCĄCEGO W ZESPOLE SZKÓŁ im. Jana Pawła II w Smrokowie na lata szkolne 2014/15

KONCEPCJA PRACY LICEUM OGÓLNOKSZTAŁCĄCEGO W ZESPOLE SZKÓŁ im. Jana Pawła II w Smrokowie na lata szkolne 2014/15 KONCEPCJA PRACY LICEUM OGÓLNOKSZTAŁCĄCEGO W ZESPOLE SZKÓŁ im. Jana Pawła II w Smrokowie na lata szkolne 2014/15 2019/20 Koncepcja pracy szkoły została opracowana w oparciu o: 1. Ustawę o systemie oświaty

Bardziej szczegółowo

Od teorii stopni formalnych do teorii komunikacji i dialogu w dydaktyce szkolnej i katechetycznej

Od teorii stopni formalnych do teorii komunikacji i dialogu w dydaktyce szkolnej i katechetycznej 3 Grzegorz Łuszczak Od teorii stopni formalnych do teorii komunikacji i dialogu w dydaktyce szkolnej i katechetycznej Akademia Ignatianum Wydawnictwo WAM Kraków 2012 5 Spis treści Wprowadzenie 11 Rozdział

Bardziej szczegółowo

SZKOLNY PROGRAM WYCHOWAWCZY

SZKOLNY PROGRAM WYCHOWAWCZY POSZUKIWANIE P R A W D Y POCZĄTKIEM MĄDROŚCI SZKOLNY PROGRAM WYCHOWAWCZY DŁUGOFALOWY PROGRAM WYCHOWAWCZY SZKOŁY PODSTAWOWEJ nr 73 IM. GENERAŁA WŁADYSŁAWA ANDERSA we WROCŁAWIU OPRACOWANIE I NOWELIZACJA:

Bardziej szczegółowo

KONCEPCJA PRACY MIEJSKIEGO PRZEDSZKOLA NR 9 W SIEDLCACH

KONCEPCJA PRACY MIEJSKIEGO PRZEDSZKOLA NR 9 W SIEDLCACH KONCEPCJA PRACY MIEJSKIEGO PRZEDSZKOLA NR 9 W SIEDLCACH Wszystkiego, co naprawdę trzeba wiedzieć, nauczyłem się w przedszkolu- o tym jak żyć co robić, jak postępować, współżyć z innymi patrzeć, odczuwać,

Bardziej szczegółowo

Program Wychowawczy Zespołu Szkół nr 5 w Bełku

Program Wychowawczy Zespołu Szkół nr 5 w Bełku Program Wychowawczy Zespołu Szkół nr 5 w Bełku 1 WIZJA SZKOŁY Motto: Dziecko jest wspólnym dobrem rodziców i szkoły 1.Szkoła będzie wspólnotą opartą na zasadzie partnerstwa, przyjaźni, szacunku i wzajemnej

Bardziej szczegółowo

Misja i wizja Szkoły Podstawowej nr 2 im. K.K. Baczyńskiego w Puławach

Misja i wizja Szkoły Podstawowej nr 2 im. K.K. Baczyńskiego w Puławach Misja i wizja Szkoły Podstawowej nr 2 im. K.K. Baczyńskiego w Puławach MISJA SZKOŁY Jednym z głównych celów Szkoły Podstawowej nr 2 im. Krzysztofa Kamila Baczyńskiego w Puławach jest systematyczne podnoszenie

Bardziej szczegółowo

KONCEPCJA PRACY ZESPOŁU SZKOŁY PODSTAWOWEJ I GIMNAZJUM W ŚREMIE

KONCEPCJA PRACY ZESPOŁU SZKOŁY PODSTAWOWEJ I GIMNAZJUM W ŚREMIE KONCEPCJA PRACY ZESPOŁU SZKOŁY PODSTAWOWEJ I GIMNAZJUM W ŚREMIE Wstęp Funkcjonowanie szkoły jest procesem złożonym między innymi z uwagi na jej wielofunkcyjność: kształcenie, wychowanie, opieka, działalność

Bardziej szczegółowo

Szczegółowe efekty kształcenia i ich odniesienie do efektów dla obszaru nauk społecznych na kierunku administracja II stopnia

Szczegółowe efekty kształcenia i ich odniesienie do efektów dla obszaru nauk społecznych na kierunku administracja II stopnia Szczegółowe efekty kształcenia i ich odniesienie do efektów dla obszaru nauk społecznych na kierunku administracja II stopnia Objaśnienie oznaczeń w symbolach: K kierunkowe efekty kształcenia W kategoria

Bardziej szczegółowo

I.2 Matryca efektów kształcenia: filolo drugiego stopnia WIEDZA. MODUŁ 21 Nau społeczne - przedmiot doo wyboru. MODUŁ 20 Seminarium magisterskie

I.2 Matryca efektów kształcenia: filolo drugiego stopnia WIEDZA. MODUŁ 21 Nau społeczne - przedmiot doo wyboru. MODUŁ 20 Seminarium magisterskie I.2 Matryca efektów kształcenia: filolo drugiego stopnia Efekty kształcenia na kierunku Opis kierunkowych efektów kształcenia Odniesienie efektów do obszaru wiedzy MODUŁ 20 Seminarium magisterskie Seminarium

Bardziej szczegółowo

PRAWA DZIECI A OBOWIĄZKI NAUCZYCIELI. w świetle przepisów prawa

PRAWA DZIECI A OBOWIĄZKI NAUCZYCIELI. w świetle przepisów prawa PRAWA DZIECI A OBOWIĄZKI NAUCZYCIELI w świetle przepisów prawa Zależności Konwencja o prawach dziecka 1. Prawo do wychowania w duchu tolerancji i zrozumienia dla innych, bez dyskryminacji wynikającej z

Bardziej szczegółowo

KONCEPCJA ROZWOJU SZKOŁY PODSTAWOWEJ NR 8 IM. STANISŁAWA STASZICA NA LATA 2011-2014

KONCEPCJA ROZWOJU SZKOŁY PODSTAWOWEJ NR 8 IM. STANISŁAWA STASZICA NA LATA 2011-2014 KONCEPCJA ROZWOJU SZKOŁY PODSTAWOWEJ NR 8 IM. STANISŁAWA STASZICA NA LATA 2011-2014 Uczcież się ludzie. (...) Byście swe powinności wypełniać umieli! Stanisław Staszic Koncepcja rozwoju Szkoły Podstawowej

Bardziej szczegółowo

OPIS PRZEDMIOTU PAŃSTWOWA WYŻSZA SZKOŁA ZAWODOWA WE WŁOCŁAWKU. Wszystkie specjalności Instytut Humanistyczny/Zakład Pedagogiki. praktyczny.

OPIS PRZEDMIOTU PAŃSTWOWA WYŻSZA SZKOŁA ZAWODOWA WE WŁOCŁAWKU. Wszystkie specjalności Instytut Humanistyczny/Zakład Pedagogiki. praktyczny. OPIS PRZEDMIOTU PAŃSTWOWA WYŻSZA SZKOŁA ZAWODOWA WE WŁOCŁAWKU Nazwa przedmiotu: Moduł kształcenia I- Psychologiczne podstawy rozwoju i wychowania - Psychologia ogólna Nazwa kierunku studiów: Nazwa specjalności

Bardziej szczegółowo

EFEKTY KSZTAŁCENIA DLA KIERUNKU FILOLOGIA POLSKA STUDIA DRUGIEGO STOPNIA PROFIL OGÓLNOAKADEMICKI. Magister

EFEKTY KSZTAŁCENIA DLA KIERUNKU FILOLOGIA POLSKA STUDIA DRUGIEGO STOPNIA PROFIL OGÓLNOAKADEMICKI. Magister Załącznik nr 2 do Uchwały nr 113/2013 Senatu UKSW z dnia 27 czerwca 2013 r. Załącznik nr 2 do Uchwały nr 38/2012 Senatu UKSW z dnia 26 kwietnia 2012 r. EFEKTY KSZTAŁCENIA DLA KIERUNKU FILOLOGIA POLSKA

Bardziej szczegółowo

Specjalnościowe efekty kształcenia. dla kierunku. KULTUROZNAWSTWO Studia pierwszego stopnia Specjalność: edukacja artystyczna

Specjalnościowe efekty kształcenia. dla kierunku. KULTUROZNAWSTWO Studia pierwszego stopnia Specjalność: edukacja artystyczna Załącznik do Uchwały nr 46/2014/2015 Senatu Akademickiego Akademii Ignatianum w Krakowie z dnia 26 maja 2015 r. Specjalnościowe efekty kształcenia dla kierunku KULTUROZNAWSTWO Studia pierwszego stopnia

Bardziej szczegółowo

Kierunkowe efekty kształcenia. dla kierunku KULTUROZNAWSTWO. Studia pierwszego stopnia

Kierunkowe efekty kształcenia. dla kierunku KULTUROZNAWSTWO. Studia pierwszego stopnia Załącznik nr 1 do Uchwały nr 41/2014/2015 Senatu Akademickiego Akademii Ignatianum w Krakowie z dnia 26 maja 2015 r. Kierunkowe efekty kształcenia dla kierunku KULTUROZNAWSTWO Studia pierwszego stopnia

Bardziej szczegółowo

KONCEPCJA PRACY SZKOŁY PODSTAWOWEJ NR 20 W KATOWICACH NA ROK SZKOLNY 2015/2016

KONCEPCJA PRACY SZKOŁY PODSTAWOWEJ NR 20 W KATOWICACH NA ROK SZKOLNY 2015/2016 KONCEPCJA PRACY SZKOŁY PODSTAWOWEJ NR 20 W KATOWICACH NA ROK SZKOLNY 2015/2016 WIZJA I MISJA SZKOŁY PODSTAWOWEJ NR 20 W KATOWICACH WIZJA I MISJA SZKOŁY Tworzymy szkołę, która: Troszczy się o wszechstronny

Bardziej szczegółowo

Program wychowawczy Gimnazjum nr 38 im. Marii Skłodowskiej Curie w Warszawie

Program wychowawczy Gimnazjum nr 38 im. Marii Skłodowskiej Curie w Warszawie Program wychowawczy Gimnazjum nr 38 im. Marii Skłodowskiej Curie w Warszawie Jestem człowiekiem, Mieszkańcem Mazowsza - Warszawy, Obywatelem Polski, Europejczykiem" Został wprowadzony Uchwałą nr 7/2013/2014

Bardziej szczegółowo

WYCHOWANIE jako wprowadzanie dziecka w świat wartości

WYCHOWANIE jako wprowadzanie dziecka w świat wartości WYCHOWANIE jako wprowadzanie dziecka w świat wartości Opr. Zbigniew B. Gaś Zakład Psychoprofilaktyki i Pomocy Psychologicznej Wyższa Szkoła Ekonomii i Innowacji Lublin prawa zastrzeżone 1/26 Podstawowe

Bardziej szczegółowo

KONCEPCJA PRACY PRZEDSZKOLA NR 7 W ŁOWICZU

KONCEPCJA PRACY PRZEDSZKOLA NR 7 W ŁOWICZU KONCEPCJA PRACY PRZEDSZKOLA NR 7 W ŁOWICZU Każde dziecko ma prawo do pełnego dostępu do edukacji bez względu na to, jaki prezentuje potencjał rozwojowy. Przedszkole daje szansę rozwoju dzieciom uczy tolerancji,

Bardziej szczegółowo

Dylematy współczesnych: radzenie sobie z wielością ról i zadań

Dylematy współczesnych: radzenie sobie z wielością ról i zadań IV Interdyscyplinarna Konferencja Doktorantów i Młodych Naukowców Dylematy współczesnych: radzenie sobie z wielością ról i zadań Bydgoszcz, 3-5 IV 2014 Od wielu lat jesteśmy świadkami zmian, jakie dokonują

Bardziej szczegółowo

PLAN ROZWOJU SZKOŁY PODSTAWOWEJ IM. KAROLA MIARKI W LĘDZINACH

PLAN ROZWOJU SZKOŁY PODSTAWOWEJ IM. KAROLA MIARKI W LĘDZINACH PLAN ROZWOJU SZKOŁY PODSTAWOWEJ Z ODDZIAŁAMI INTEGRACYJNYMI NR 1 IM. KAROLA MIARKI W LĘDZINACH 2004/2005 2005/2006 2006/2007 2007/2008 2008/2009 1 I MISJA SZKOŁY Nadrzędnym celem wychowawczym naszej szkoły

Bardziej szczegółowo

WYMAGANIA EDUKACYJNE Z JĘZYKA POLSKIEGO - OCENIANIE BIEŻĄCE, SEMESTRALNE I ROCZNE (2015/2016)

WYMAGANIA EDUKACYJNE Z JĘZYKA POLSKIEGO - OCENIANIE BIEŻĄCE, SEMESTRALNE I ROCZNE (2015/2016) WYMAGANIA EDUKACYJNE Z JĘZYKA POLSKIEGO - OCENIANIE BIEŻĄCE, SEMESTRALNE I ROCZNE (2015/2016) Ocena dopuszczająca: Ocenę dopuszczającą otrzymuje uczeń, który opanował wiadomości i umiejętności określone

Bardziej szczegółowo

Koncepcja pracy Publicznego Przedszkola w Czarnowąsach w latach 2010-2014r.

Koncepcja pracy Publicznego Przedszkola w Czarnowąsach w latach 2010-2014r. Koncepcja pracy Publicznego Przedszkola w Czarnowąsach w latach 2010-2014r. Misja W przedszkolu wspierany jest rozwój dziecka, rozpoznaje się i zaspakaja jego potrzeby edukacyjne oraz umożliwia rozwój

Bardziej szczegółowo

Szkoła Podstawowa nr 3 im. Janusza Kusocińskiego w Zambrowie. Zambrów, 2005 r.

Szkoła Podstawowa nr 3 im. Janusza Kusocińskiego w Zambrowie. Zambrów, 2005 r. Szkoła Podstawowa nr 3 im. Janusza Kusocińskiego w Zambrowie PROGRAM EDUKACJI EUROPEJSKIEJ Młody Europejczyk to Ja Zambrów, 2005 r. I Wstęp. Głównym załoŝeniem edukacji europejskiej jest kształcenie poczucia

Bardziej szczegółowo

Zdzisława Piątek. o śmierci. seksie. i metodzie in vitro. universitas

Zdzisława Piątek. o śmierci. seksie. i metodzie in vitro. universitas Zdzisława Piątek o śmierci seksie i metodzie in vitro universitas Na ironię zakrawa fakt, iż nauka, która nigdy nie dążyła do odkrycia prawd absolutnych, a wręcz odcinała się od takich poszukiwań,

Bardziej szczegółowo

ZARYS TEORII REKREACJI RUCHOWEJ

ZARYS TEORII REKREACJI RUCHOWEJ ZARYS TEORII REKREACJI RUCHOWEJ Redakcja naukowa Andrzej Dąbrowski AKADEMIA WYCHOWANIA FIZYCZNEGO Warszawa, 2006 Recenzenci: prof. dr hab. Wiesław Siwiński prof. dr hab. Zbigniew Krawczyk Projekt okładki:

Bardziej szczegółowo

Pieczęć Uczelni: DZIENNIK PRAKTYK. Imię i nazwisko studenta / studentki:... Wydział i kierunek studiów:... Nr I N D E K S U :...

Pieczęć Uczelni: DZIENNIK PRAKTYK. Imię i nazwisko studenta / studentki:... Wydział i kierunek studiów:... Nr I N D E K S U :... Pieczęć Uczelni: DZIENNIK PRAKTYK Imię i nazwisko studenta / studentki:... Wydział i kierunek studiów:... Nr I N D E K S U :... 1 I Udokumentowanie realizacji praktyk przedmiotowo-metodycznych przez studenta

Bardziej szczegółowo

KONCEPCJA PRACY II LICEUM OGÓLNOKSZTAŁCĄCEGO Z BIAŁORUSKIM JĘZYKIEM NAUCZANIA IM. BRONISŁAWA TARASZKIEWICZA W BIELSKU PODLASKIM W ROKU SZKOLNYM

KONCEPCJA PRACY II LICEUM OGÓLNOKSZTAŁCĄCEGO Z BIAŁORUSKIM JĘZYKIEM NAUCZANIA IM. BRONISŁAWA TARASZKIEWICZA W BIELSKU PODLASKIM W ROKU SZKOLNYM 1. Podstawa prawna: KONCEPCJA PRACY II LICEUM OGÓLNOKSZTAŁCĄCEGO Z BIAŁORUSKIM JĘZYKIEM NAUCZANIA IM. BRONISŁAWA TARASZKIEWICZA W BIELSKU PODLASKIM W ROKU SZKOLNYM 2011/2012 - Ustawa z 7 września 1991

Bardziej szczegółowo

KONCEPCJA PRACY ZESPOŁU NIEPUBLICZNYCH SZKÓŁ SPECJALNYCH KROK ZA KROKIEM W ZAMOŚCIU

KONCEPCJA PRACY ZESPOŁU NIEPUBLICZNYCH SZKÓŁ SPECJALNYCH KROK ZA KROKIEM W ZAMOŚCIU KONCEPCJA PRACY ZESPOŁU NIEPUBLICZNYCH SZKÓŁ SPECJALNYCH KROK ZA KROKIEM W ZAMOŚCIU Koncepcja pracy Zespołu Niepublicznych Szkół Specjalnych Krok za krokiem w Zamościu nakreśla podstawowe cele i zadania

Bardziej szczegółowo

Autorka prezentacji: Magdalena Buzor

Autorka prezentacji: Magdalena Buzor Autorka prezentacji: Magdalena Buzor Pojęcie wychowania Wychowanie w szerokim znaczeniu wszelkie zjawiska związane z oddziaływaniem środowiska społ. i przyr. na człowieka, kształtujące jego tożsamość,

Bardziej szczegółowo

Efekty kształcenia dla kierunku studiów SPORT II stopnia i ich relacje z efektami kształcenia dla obszarów kształcenia

Efekty kształcenia dla kierunku studiów SPORT II stopnia i ich relacje z efektami kształcenia dla obszarów kształcenia Załącznik nr 1 do uchwały Nr 24/2014/2015 Senatu Akademii Wychowania Fizycznego Józefa Piłsudskiego w Warszawie z dnia 20 stycznia 2015 roku Akademia Wychowania Fizycznego Józefa Piłsudskiego w Warszawie

Bardziej szczegółowo

Hasło Roku: Wielkopolska da się lubić

Hasło Roku: Wielkopolska da się lubić Zintegrowany plan godzin wychowawczych dla Gimnazjum i Liceum Ogólnokształcącego im. Matki Jadwigi Borzęckiej Zgromadzenia Sióstr Zmartwychwstania Pańskiego Rok szkolny 2010/2011 Hasło Roku: Wielkopolska

Bardziej szczegółowo

WyŜsza Szkoła Europejska im. ks. Józefa Tischnera z siedzibą w Krakowie

WyŜsza Szkoła Europejska im. ks. Józefa Tischnera z siedzibą w Krakowie WyŜsza Szkoła Europejska im. ks. Józefa Tischnera z siedzibą w Krakowie KARTA PRZEDMIOTU 1. PODSTAWOWE INFORMACJE O PRZEDMIOCIE Nazwa przedmiotu PEDAGOGIKA Rocznik studiów 2012/13 Wydział Wydział Stosowanych

Bardziej szczegółowo

KONCEPCJA PRACY PRZEDSZKOLA NR 50 W BIELSKU-BIAŁEJ

KONCEPCJA PRACY PRZEDSZKOLA NR 50 W BIELSKU-BIAŁEJ KONCEPCJA PRACY PRZEDSZKOLA NR 50 W BIELSKU-BIAŁEJ Podstawa prawna: Rozporządzenie MEN z dnia 7 października 2009r. w sprawie nadzoru pedagogicznego (Dz. U. Nr 168, poz. 1324 z późn. zm.) Ustawa z dn.

Bardziej szczegółowo

Rozumienie EO i EPC. Szkoła demokracji szkoła samorządności. Program rozwoju kompetencji społecznych i obywatelskich rad pedagogicznych Spotkanie II

Rozumienie EO i EPC. Szkoła demokracji szkoła samorządności. Program rozwoju kompetencji społecznych i obywatelskich rad pedagogicznych Spotkanie II Program rozwoju kompetencji społecznych i obywatelskich rad pedagogicznych Spotkanie II Rozumienie EO i EPC Opracowały: Irena Denisoff Mirosława Horodok Cele spotkania: Omówienie kompetencji z grupy A:

Bardziej szczegółowo

WYCHOWANIE DZIECI W WIEKU PRZEDSZKOLNYM Praca zbiorowa pod redakcją ks. Józefa Stali i Elżbiety Osewskiej

WYCHOWANIE DZIECI W WIEKU PRZEDSZKOLNYM Praca zbiorowa pod redakcją ks. Józefa Stali i Elżbiety Osewskiej WYCHOWANIE DZIECI W WIEKU PRZEDSZKOLNYM Praca zbiorowa pod redakcją ks. Józefa Stali i Elżbiety Osewskiej I. Wychowanie ogólne 1. WYCHOWANIE DZIECKA W PRZEDSZKOLU W PERSPEKTYWIE HISTORYCZNEJ (Teresa Olearczyk)

Bardziej szczegółowo

Praca i rola nauczyciela w nowatorskich klasach integracyjnych

Praca i rola nauczyciela w nowatorskich klasach integracyjnych Praca i rola nauczyciela w nowatorskich klasach integracyjnych Kształcenie integracyjne, bez względu na to, w jakiej formie jest realizowane, zakłada współistnienie ze sobą dzieci i młodzieży o zróżnicowanych

Bardziej szczegółowo

KONCEPCJA PRACY GIMNAZJUM. im. Księcia Józefa Poniatowskiego w Mnikowie

KONCEPCJA PRACY GIMNAZJUM. im. Księcia Józefa Poniatowskiego w Mnikowie KONCEPCJA PRACY GIMNAZJUM im. Księcia Józefa Poniatowskiego w Mnikowie MISJA Dobre wychowanie, rzetelna wiedza. Jesteśmy po to by dobrze wychowywać powierzone nam przez rodziców dzieci i przekazywać im

Bardziej szczegółowo

8.4. MODUŁ: SZKOŁA DLA RODZICÓW

8.4. MODUŁ: SZKOŁA DLA RODZICÓW 8.4. MODUŁ: SZKOŁA DLA RODZICÓW Innowacyjny program nauczania uczniów z zaburzeniami w zachowaniu 70 Adresaci: rodzice dzieci i młodzieży zakwalifikowani do Innowacyjnego programu nauczania uczniów z zaburzeniami

Bardziej szczegółowo