Tab Zróżnicowanie podstawowych wskaźników rozwojowych w grupach miast w skali kraju i województw

Save this PDF as:
 WORD  PNG  TXT  JPG

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "Tab. 8.1. Zróżnicowanie podstawowych wskaźników rozwojowych w grupach miast w skali kraju i województw"

Transkrypt

1 8. Grażyna Korzeniak, Katarzyna Gorczyca, Policentryczność rozwoju systemu osadniczego z udziałem miast małych i średnich w kontekście procesów metropolizacji [w] Małe i średnie miasta w policentrycznym rozwoju Polski, G. Korzeniak (red), Instytut Rozwoju Miast, Kraków 2014, str W publikacji zostały zaprezentowane wyniki projektu badawczego pt.: Zróżnicowanie procesów rozwojowych małych i średnich miast i jego wpływ na rozwój policentryczny systemu osadniczego Polski, sfinansowanego ze środków Narodowego Centrum Nauki przyznanych na podstawie decyzji numer DEC-2011/01/B/HS4/02227 W prowadzonych badaniach, z uwagi na cele projektu, podstawowym poziomem oceny policentryczności rozwoju był poziom regionalny, na którym przyjmuje się, że policentryczność rozwoju powinna zapewnić wzrost również mniejszych ośrodków miejskich przyczyniających się do rozwoju wszystkich części regionów. Odniesiono się też do poziomu ponadregionalnego, uwzględniającego całość obszaru Polski. Zgodnie z przyjętymi założeniami metodycznymi projektu, opierającymi się na wydzieleniu grupy miast małych i średnich położonych w obszarach metropolitalnych i poza nimi, określono różnice w rozwoju tych dwóch grup. Oceniono też poszczególne województwa z punktu widzenia procesów metropolizacji rozumianych w prowadzonych badaniach jako zmiany stopnia koncentracji w obszarach metropolitalnych potencjału rozwojowego. Stwierdzone zróżnicowanie procesów rozwojowych miast przeanalizowano też w kontekście poziomu rozwoju województw, określonego stosunkiem PKB województwa do średniej krajowej. Zróżnicowanie podstawowych wskaźników rozwojowych w grupach miast w skali kraju i województw Przeprowadzone analizy wykazały istotne w skali kraju różnice między przebiegiem procesów rozwojowych w okresie w grupie miast małych i średnich położonych w obszarach metropolitalnych i poza nimi. W poszczególnych województwach zróżnicowanie to przebiegało również w odmienny sposób (Tab. 8.1). W skali kraju w małych i średnich miastach położonych w obszarach metropolitalnych korzystniejsza dynamika zmian w okresie niż poza tymi obszarami została odnotowana w zakresie: liczby ludności i mniejszego wzrostu udziału ludności w wieku poprodukcyjnym, mniejszego spadku liczby pracujących, przy wzroście liczby pracujących w sześciu województwach, występowania województw o wzrastającym udziale pracujących w liczbie ludności, silniejszego spadku udziału bezrobotnych w liczbie ludności w wieku produkcyjnym, większej liczby województw o silniejszych spadkach udziału bezrobotnych w okresie ,

2 wzrostu stosunku dochodów własnych budżetów gmin na mieszkańca do średniej krajowej, przy spadku tego wskaźnika w przypadku miast położonych poza obszarem metropolitalnym, silniejszych wzrostów dochodów własnych budżetów gmin pochodzących od osób fizycznych na mieszkańca, większej średniej liczbie mieszkań oddawanych rocznie na 1000 mieszkańców, wyższych średnich rocznych wydatków inwestycyjnych na mieszkańca, wzrostu udziału mieszkańców korzystających z kanalizacji, wzrostu powierzchni użytkowej mieszkań na mieszkańca, wzrostu liczby miejsc w przedszkolach na 1000 mieszkańców. W małych i średnich miastach położonych poza obszarami metropolitalnymi korzystniejsza dynamika zmian w okresie niż poza tymi obszarami została odnotowana w zakresie: mniejszego spadku liczby pracujących w skali kraju, mniejszego spadku udziału pracujących w liczbie ludności, większego wzrostu liczby podmiotów gospodarczych na 1000 mieszkańców, wzrostu stosunku dochodów budżetów gmin na mieszkańca do średniej krajowej. Tab Zróżnicowanie podstawowych wskaźników rozwojowych w grupach miast w skali kraju i województw Wskaźnik Zmiany liczby ludności ( ) Zmiany udziału ludności w wieku przedprodukcyjnym ( ) Zmiany udziału ludności w wieku produkcyjnym ( ) Zmiany udziału ludności w wieku poprodukcyjnym ( ) Zmiany liczby pracujących ( ) Małe i średnie miasta położone w obszarach metropolitalnych wzrost liczby ludności wzrost w 9 województwach, najsilniejszy wzrost w woj. wielkopolskim najsilniejszy spadek w woj. opolskim spadek udziału ludności w wieku przedprodukcyjnym niższy niż poza OM najsilniejszy spadek w woj. lubuskim najmniejszy spadek w woj. mazowieckim wzrost udziału mniejszy niż poza OM wzrost najsilniejszy w woj. lubelski wzrost najmniejszy w woj. wielkopolskim wzrost liczby ludności wzrost w 9 województwach, najsilniejszy wzrost w woj. wielkopolskim najsilniejszy spadek w woj. opolskim spadek liczby pracujących (-10,9) mniejszy niż poza OM wzrost liczby pracujących w 6 województwach wzrost liczby pracujących najwyższy w woj. małopolskim (+23,1%) Małe i średnie miasta położone poza obszarami metropolitalnymi spadek liczby ludności wzrost tylko w woj. wielkopolskim. najsilniejszy spadek w woj. opolskim spadek udziału ludności w wieku przedprodukcyjnym wyższy niż w OM najsilniejszy spadek w woj. podkarpackim najmniejszy spadek w woj. kujawsko-pomorskim i wielkopolskim wzrost udziału większy niż w OM wzrost najsilniejszy w woj. opolskim wzrost najmniejszy w woj. wielkopolskim spadek liczby ludności wzrost tylko w woj. wielkopolskim. najsilniejszy spadek w woj. opolskim spadek liczby pracujących (-12,2) większy niż w OM spadek liczby pracujących we wszystkich województwach Zmiany udziału pracujących w ogólnej liczbie ludności ( ) Zmiany liczby bezrobotnych spadek liczby pracujących najsilniejszy w woj. świętokrzyskim (-40%) Spadek udziału silniejszy niż poza OM wzrost udziału w 4 województwach najsilniejszy wzrost udziału w woj. małopolskim najsilniejszy spadek liczby pracujących (-25,2%) w woj. opolskim spadek udziału słabszy niż w OM spadek udziału we wszystkich województwach najmniejszy spadek udziału w woj. mazowieckim najsilniejszy spadek udziału w woj. podlaskim najsilniejszy spadek udziału w woj. opolskim spadek silniejszy niż poza OM (-40,9%) spadek słabszy niż w OM ( -38,3%) najsilniejszy spadek w woj. wielkopolskim (-53,0%) najsilniejszy spadek w woj. pomorskim (-53,0%) najsłabszy spadek w woj. podlaskim (-0,7%) najsłabszy spadek w woj. podkarpackim (-23,4%)

3 Zmiany udziału bezrobotnych w liczbie ludności w wieku produkcyjnym ( ) Zmiany liczby podmiotów gospodarczych na 1000 mieszkańców ( ) zmiany stosunku dochodów budżetów gmin na mieszkańca do średniej krajowej (%) ( ) Zmiany stosunku wysokości dochodów własnych budżetów gmin na mieszkańca do średniej krajowe ( ) Zmiany dochodów budżetów gmin z podatku od osób fizycznych na mieszkańca % ( ) Średnia liczba mieszkań oddanych do użytku w ciągu roku na mieszkańców ( ) Średnie roczne wydatki inwestycyjne na mieszkańca (zł) w okresie zmiany udziału ludności korzystającej z kanalizacji w ogólnej liczbie ludności (%) ( ) Zmiana powierzchni użytkowej mieszkań na mieszkańca ( ) Zmiany liczby miejsc w przedszkolach na mieszkańców ( ) spadek silniejszy niż poza OM najsilniejszy spadek w woj. lubuskim najsłabszy spadek w woj. podlaskim spadek słabszy niż w OM najsilniejszy spadek w woj. pomorskim najsłabszy spadek w woj. podkarpackim wzrost słabszy niż poza OM ( 80,3%) wzrost silniejszy niż poza OM (82,0%) najsilniejszy wzrost w woj. opolskim (175,8%) najsilniejszy wzrost w woj. zachodniopomorskim (122%) najsłabszy wzrost w woj. łódzkim (29,5%) najsłabszy wzrost w woj. małopolskim (56,9%) spadek wzrost w 5 województwach największy wzrost w woj. świętokrzyskim najsilniejszy spadek w woj. łódzkim wzrost wzrost w 7 województwach najsilniejszy wzrost w woj. pomorskim najsilniejszy spadek w woj. lubelskim wzrost wzrost w 8 województwach największy wzrost w woj. podkarpackim najsilniejszy spadek w woj. dolnośląskim spadek wzrost w jednym województwie najsilniejszy wzrost w woj. mazowieckim najsilniejszy spadek w woj. lubuskim wzrosty silniejsze niż poza (149,6%) wzrosty słabsze niż poza (136,7%) najsilniejszy wzrost w woj. lubelskim (443,0%) najsłabszy wzrost w woj. warmińsko-mazurskim (176,9%) najsilniejszy wzrost w woj. mazowieckim (663,5%) najsłabszy wzrost w woj. warmińsko-mazurskim (224,6%) więcej niż poza OM (33,7) mniej niż w OM (23,2) najwięcej w woj. pomorskim (64,7) najwięcej w woj. pomorskim (29,47) najmniej w woj. opolskim (12,2) najmniej w woj. opolskim (12,0) wyższe niż poza OM (362,5 zł) najwyższe w woj. pomorskim (566,6 zł) najniższe w woj. warmińsko-mazurskim (223,9 zł) wzrost udział ludności korzystającej z kanalizacji w ogólnej liczbie ludności wyższy niż poza OM najwyższy wzrost udziału w woj. mazowieckim najniższy wzrost udziału w woj. warmińskomazurskim wzrost powierzchni użytkowej na mieszkańca wyższy niż średnie wartości dla Polski najwyższy wzrost w województwach dolnośląskim, małopolskim, mazowieckim, podkarpackim podlaskim, pomorskim, wielkopolskim wzrost miejsc w przedszkolach wyższy niż średnie wartości dla Polski najwyższy wzrost 56,87% w woj. lubelskim, 45% w woj. mazowieckim najwyższy spadek w woj. świętokrzyskim (-59%), podlaskim (-36%) i lubuskim (-35%) niższe niż w OM (309,9 zł) najwyższe w woj. dolnośląskim (352,8 zł) najniższe w woj. opolskim (249,3 zł) wzrost udział ludności korzystającej z kanalizacji w ogólnej liczbie ludności niższy niż poza OM najwyższy wzrost udziału (10,2%) w woj. śląskim najniższy wzrost udziału w woj. pomorskim wzrost powierzchni użytkowej na mieszkańca zbliżony do wartości średnich dla Polski najwyższy wzrost w woj. śląskim wzrost liczby miejsc w przedszkolach/mieszkańca niższy niż średnie wartości dla Polski najwyższy wzrost w woj. lubelskim (16%), pomorskim (12%) i opolskim (10%) najwyższy spadek w województwach świętokrzyskim (-13,56%), podlaskim (-6,9%) i warmińsko-mazurskim (-5,07%) KONCENTRACJA POTENCJAŁU W OBSZARACH METROPOLITALNYCH Koncentracja potencjału rozwojowego w obszarach metropolitalnych została zbadana przez autorki poprzez trzy wskaźniki: 1) zmianę udziału w tych obszarach liczby ludności, 2) zmianę udziału pracujących oraz 3) zmianę udziału dochodów budżetów gmin pochodzących z podatków dochodowych od osób fizycznych (PIT). Uwzględniono analizę

4 każdego z tych wskaźników odrębnie a także skonstruowano na ich podstawie wskaźnik syntetyczny. Przeprowadzona ocena stopnia koncentracji każdego z wymienionych czynników dotyczyła gmin całego obszaru metropolitalnego danego województwa a więc miast dużych, małych i średnich oraz terenów wiejskich. Dodatkowo w analizie procesów koncentracji potencjału rozwojowego metropolii odniesiono się do udziału w obszarach metropolitalnych poszczególnych typów terenów. W okresie występowały istotne różnice w udziale każdego z wymienionych elementów, przy najmniejszym stopniu koncentracji liczby ludności, wyższym koncentracji pracujących oraz najwyższym dochodów budżetów gmin pochodzących z podatku dochodowego od osób fizycznych (Tab. 8.2). Tab Udział ludności, pracujących i dochodów budżetów gmin pochodzących z podatku dochodowego od osób fizycznych (PIT) w miastach centralnych i ich obszarach metropolitalnych (OM) w stosunku do obszarów województw w latach Jednostka terytorialna Udział ludności zamieszkałej w OM w ogólnej liczbie ludności województwa (%) Udział pracujących w OM w ogólnej liczbie pracujących w województwach (%) udział dochodów budżetów z PIT gmin leżących w OM w sumie dochodów budżetów gmin z PIT w województwach (%) syntetyczny wskaźnik udziału w OM ludności, pracujących, dochodów budżetów gmin z PIT 35,3 35,7 35,8 47,4 49,9 49,8 37,8 50,9 54,4 1,3 1,4 1, dolnośląskie 26,9 27,8 28,3 32,6 35,5 41,0 29,7 41,7 46,5 0,7 0,8 0,9 kujawskopomorskie lubelskie 22,3 23,2 23,5 35,3 36,3 37,9 26,8 39,2 44,1 0,6 0,7 0,7 lubuskie 32,2 33,2 33,5 41,8 42,8 43,3 32,2 48,2 52,0 1,0 1,2 1,2 łódzkie 44,4 44,2 43,7 53,1 51,7 53,4 55,4 58,4 59,8 1,9 1,8 1,8 małopolskie 33,8 34,2 34,2 46,3 47,8 49,8 42,6 50,8 56,5 1,3 1,3 1,4 mazowieckie 51,3 53,4 54,3 70,0 72,8 73,1 76,4 82,0 81,5 2,7 2,8 2,8 opolskie 27,0 27,2 27,3 34,0 37,0 39,3 26,9 38,4 42,3 0,6 0,8 0,8 podkarpackie 16,8 17,2 17,6 22,4 24,8 26,8 18,3 23,7 28,4 0,0 0,0 0,1 podlaskie 31,7 33,5 34,1 45,2 46,7 46,7 36,0 49,3 52,9 1,1 1,3 1,3 pomorskie 44,9 45,4 45,3 56,4 55,9 54,5 49,5 64,9 68,3 1,9 2,0 2,0 śląskie 63,9 63,2 62,4 70,6 68,3 67,7 74,9 68,9 69,0 3,0 2,7 2,7 świętokrzyskie 20,8 21,4 21,3 33,2 35,3 36,0 21,2 36,7 40,8 0,4 0,6 0,6 warmińskomazurskie 14,6 15,4 15,8 22,8 24,9 25,3 19,0 28,8 32,0 0,0 0,1 0,1 wielkopolskie 26,6 27,2 27,7 37,3 39,9 40,1 34,5 46,2 49,1 0,8 0,9 1,0 zachodniopomorskie 31,3 32,0 32,1 42,5 43,6 42,0 35,2 46,2 49,3 1,0 1,1 1,1 Polska 37,0 37,6 37,7 49,4 50,6 51,4 49,2 58,3 60,6 0,7 0,8 0,9 Najwyższym stopniem koncentracji ludności w obszarach metropolitalnych charakteryzowały się województwa mazowieckie i śląskie, najniższym świętokrzyskie i lubelskie. Wzrost stopnia koncentracji w obszarach metropolitalnych w okresie , w przypadku liczby ludności wynosił w skali kraju 0,7 pp. Najwyższe wzrosty stopnia koncentracji ludności w obszarze metropolitalnym wynoszące 3,0 pp wystąpiły w woj. mazowieckim, a także podlaskim (2,4 pp). Spadki wystąpiły w woj. łódzkim (-0,8 pp) i śląskim (-1,5 pp). Różnica między najwyższym udziałem ludności województwa w obszarze metropolitalnym w roku 1995 a najniższym wynosiła 47 pp. i była podobna w roku 2010 (Tab. 8.2, Rys. 8.1).

5 w całych obszarach w dużych miastach w małych i średnich miastach w całych obszarach w dużych miastach w małych i średnich miastach w całych obszarach w dużych miastach w małych i średnich miastach Koncentracja miejsc pracy w obszarach metropolitalnych w okresie była wyższa niż liczby ludności. W najwyższym stopniu miejsca pracy skupione były w obszarach metropolitalnych w województwach mazowieckim i śląskim, w najmniejszym w warmińskomazurskim i podkarpackim. Wzrost stopnia koncentracji pracujących w obszarach metropolitalnych w skali kraju w okresie był wyższy niż liczby ludności i wynosił 2,0 pp. Najwyższy wzrost wystąpił w woj. dolnośląskim i opolskim. Nieznacznie obniżył się w województwach śląskim, pomorskim i zachodniopomorskim. Różnica między województwem o najwyższym udziale i najniższym w roku wynosiła 48 pp i była nieznacznie niższa w roku 2010 (Tab. 8.2, Rys. 8.1). Tab Zmiany udziału ludności, pracujących i dochodów budżetów gmin z podatków PIT w całych obszarach metropolitalnych (OM), miastach dużych obszarów metropolitalnych i miastach małych i średnich obszarów metropolitalnych w latach , punkty procentowe( pp) województwo Zmiany udziału ludności zamieszkałej w obszarach metropolitalnych w ogólnej liczbie ludności województw pp Zmiany udziału pracujących w obszarach metropolitalnych w ogólnej liczbie pracujących w województwach pp Zmiany udziału dochodów budżetów gmin z podatku PIT pozyskiwanych w obszarach metropolitalnych w dochodach z PIT pozyskiwanych w gminach województwa pp Zmiany syntetycznego wskaźnika udziału w OM ludności, pracujących, dochodów budżetów gmin z PIT pp dolnośląskie 1,4 0,1 0,2 8,4 4,4 0,2 16,7 16,2-0,2 0,2 0,5-1,1 0,0 2,4-0,1 0,3 16,6 15,3-0,6 0,1 lubelskie 1,2 0,2 0,0 2,6 2,3-0,3 17,3 16,6 0,3 0,1 lubuskie 1,3 0,5-0,1 1,5 0,2 0,1 19,7 19,7-0,5 0,2 łódzkie -0,8-1,9 0,2 0,4-0,2-0,6 4,4 7,4-2,5-0,1 małopolskie 0,4-0,6 0,1 3,6 1,0 1,2 13,9 15,9-0,8 0,1 mazowieckie 3,0 0,0 1,2 3,0 1,6-0,5 5,1 9,8-4,5 0,1 opolskie 0,4 0,1-0,1 5,3 4,5 0,6 15,4 16,3-0,7 0,2 podkarpackie 0,8 0,8 0,1 4,5 2,9-0,1 10,1 11,4 0,1 0,1 podlaskie 2,4 1,7 0,2 1,4 1,2-1,1 16,9 17,9-0,2 0,1 pomorskie 0,4-1,8 0,4-1,9-4,7 1,5 18,8 16,8 1,1 0,1 śląskie -1,5-1,6-0,5-2,9-1,1-2,1-5,9 2,4-7,7-0,3 świętokrzyskie 0,6-0,3 0,0 2,8 2,6-0,1 19,6 18,8 0,0 0,2 1,2 0,5 0,0 2,6 2,4 0,0 13,0 12,5-0,2 0,1 wielkopolskie 1,1-1,3 0,5 2,8-1,8 0,3 14,6 12,0-0,2 0,2 kujawskopomorskie warmińskomazurskie zachodniopomorskie 0,8-0,5-0,1-0,5-2,0 0,4 14,1 12,3-0,6 0,1 Polska ogółem 0,7-0,6 0,1 2,0 0,8-0,5 11,3 13,1-2,2 0,2 W skali kraju udział dochodów budżetów gmin z podatku PIT uzyskiwanych w obszarach metropolitalnych był znacznie wyższy niż udział ludności i pracujących, a także ulegał w okresie najwyższym wzrostom (11,4 pp). Stopień koncentracji

6 potencjałów województw wyrażonych wielkością dochodów budżetów gmin z podatku PIT zdecydowanie najwyższy był w woj. mazowieckim (81,5% w roku 2010), jednak w okresie rósł tu w mniejszym stopniu niż wielu innych województwach. Wysoki był też w województwach śląskim i łódzkim. Najsilniej natomiast ulegał wzrostowi w województwach lubuskim i świętokrzyskim, pozostając tu jednak, a szczególnie w woj. świętokrzyskim w roku 2010, na znacznie niższym niż średni w kraju. Zmniejszył się natomiast w województwie śląskim, przy utrzymywaniu poziomu wyższego od średniej krajowej. Najniższa koncentracja dochodów z podatku dochodowego od osób fizycznych zarówno w roku 1995 jak i 2010 miała miejsce w woj. podkarpackim. Różnica między województwami o największym skupieniu dochodów z podatków PIT a najniższym wynosiła zarówno w roku 1995, jak i 2010 około 58 pp. W roku 2010 woj. mazowieckie charakteryzował największy udział pracujących w obszarach metropolitalnych oraz dochodów budżetów z podatków dochodowych od osób fizycznych. Województwo śląskie wyróżniała najsilniejsza koncentracja ludności, a także pracujących i dochodów z podatków PIT (Tab. 8.2, 8.3, Rys. 8.1, 8.2). Rys Zmiany udziału ludności, pracujących i dochodów budżetów gmin z podatku dochodowego od osób fizycznych (PIT) w obszarach metropolitalnych województw w latach (pp)

7 Rys Zróżnicowanie województw pod względem udziału w obszarach metropolitalnych ludności, pracujących i dochodów budżetów gmin z podatku dochodowego od osób fizycznych w roku 2010 Źródło: opracowanie własne na podstawie BDL GUS Konstrukcja syntetycznego wskaźnika udziału ludności, pracujących i dochodów budżetów gmin pozwoliła na określenie stopnia koncentracji potencjału demograficznego oraz ekonomicznego w poszczególnych województwach (Rys. 8.2). Analiza tego wskaźnika wskazuje na istotne zróżnicowanie w kraju pomiędzy poszczególnymi województwami. Wartości maksymalne (2,8 i 2,7) wystąpiły na terenie 2 województw: śląskiego i mazowieckiego, natomiast najniższa koncentracja charakteryzowała województwa podkarpackie i warmińsko-mazurskie (0,1). Syntetyczny wskaźnik najwyższą wartość - 3 osiągnął w województwie śląskim w roku 1995 i w tym regionie spadł do wartości 2,7 w roku Drugim województwem o najwyższym stopniu koncentracji potencjału w obszarach metropolitalnych, wyrażonym wskaźnikiem syntetycznym, było mazowieckie w którym w okresie koncentracja zwiększyła się, osiągając najwyższą w kraju wartość wskaźnika 2,8. W okresie wartość wskaźnika syntetycznego określającego udział w obszarach metropolitalnych ludności, pracujących i dochodów z PIT (oprócz woj. śląskiego) malała również w łódzkim (Tab , Rys. 8.2). We wszystkich pozostałych województwach następował wzrost koncentracji. Do województw o wyższym wzroście koncentracji potencjału w obszarach metropolitalnych niż średnio w kraju należały: dolnośląskie, lubuskie, opolskie, świętokrzyskie i wielkopolskie (Tab. 8.3, Rys. 8.2).

8 Rys Syntetyczny wskaźnik udziału w obszarach metropolitalnych województw ludności, pracujących i dochodów budżetów gmin z podatku dochodowego od osób fizycznych w województwach w latach 1995, 2003, 2010 Rola miast dużych oraz małych i średnich, a także terenów wiejskich w zmianach koncentracji potencjału w całych obszarach metropolitalnych była jednak zróżnicowana w obrębie kraju, a także województw. Zdecydowanie największy udział koncentracji ludności, miejsc pracy oraz dochodów występował w miastach dużych obszarów metropolitalnych i, w zakresie miejsc pracy oraz dochodów, sytuacja ta się utrzymywała. W skali kraju w dużych miastach obszarów metropolitalnych, w okresie , szególnie wysoki był wzrost koncentracji dochodów budżetów gmin z podatków od osób fizycznych (z poziomu 31% do 45%). Wzrost ten był też obserwowany w terenach wiejskich, natomiast w małych i średnich miastach udział ten ulegał zmniejszeniu (Rys. 8.3). Koncentracja miejsc pracy najsilniej zwiększała się również w terenach wiejskich (z 2,9% do 4,6%), w mniejszym stopniu wzrastała w dużych miastach a malała w miastach małych i średnich. Udział ludności w obszarach metropolitalnych zwiększał się szczególnie w terenach wiejskich ( z 5,2% do 6,5%), nieznacznie rósł w małych i średnich miastach, a obniżał się w miastach dużych. Wysoki i stale rosnący udział miast dużych obszarów metropolitalnych w zakresie liczby pracujących, a także dochodów budżetów gmin świadczy o wysokiej koncentracji potencjału ekonomicznego w miastach dużych i umacnianiu się ich znaczenia.

9 Rys Udział ludności, pracujących i dochodów budżetów gmin z podatku dochodowego od osób fizycznych w dużych miastach, małych i średnich miastach oraz terenach wiejskich obszarów metropolitalnych w Polsce w latach 1995 i 2010 Sytuacja różnicowała się wewnątrzregionalnie. Największy udział demograficzny miast dużych oraz małych i średnich zlokalizowanych w obszarach metropolitalnych w 2010 r. dotyczył województwa mazowieckiego oraz śląskiego (Rys. 8.5). Zmiany liczby ludności w okresie tj. większy wzrost udziału w miastach małych i średnich niż w miastach dużych dotyczył województw: dolnośląskiego, kujawsko-pomorskiego, łódzkiego, małopolskiego, mazowieckiego, pomorskiego i wielkopolskiego (Tab. 8.3). W roku 2010 największa koncentracja ludności w małych i średnich miastach obszarów metropolitalnych miała miejsce w województwie śląskim i mazowieckim. Obszary wiejskie największą rolę odgrywały w województwie opolskim (Rys. 8.5). Koncentracja potencjału ekonomicznego w 2010 r., analizowanego poprzez udział liczby pracujących wskazuje w każdym z województw na przewagę miast dużych. Najsilniej zaznacza się ona w woj. mazowieckim. Jednak należy podkreślić, że małe i średnie miasta zlokalizowane w obszarach metropolitalnych skupiają blisko 1/10 liczby miejsc pracy w województwach: łódzkim (9,2%), mazowieckim (11,3%) i aż 21,6% w woj. śląskim (Rys. 8.6). Analiza zmian liczby pracujących w latach wskazuje, że miasta małe i średnie miały duże znaczenie w koncentrowaniu potencjału w obszarach metropolitalnych w województwach: małopolskim, pomorskim, wielkopolskim i zachodniopomorskim. Obszary wiejskie największą rolę odgrywały w woj. wielkopolskim (Tab. 8.3, Rys. 8.6).

10 Rys Koncentracja ludności w dużych miastach, małych i średnich miastach oraz terenach wiejskich obszarów metropolitalnych w województwach w 2010 r. Rys Koncentracja pracujących w dużych miastach, małych i średnich miastach oraz terenach wiejskich obszarów metropolitalnych w województwach w 2010 r.

11 Udział dochodów z PIT najwyższy był w miastach dużych obszarów metropolitalnych i w większości województw stanowił blisko połowę udziału dochodów w skali wojewódzkiej. Najwyższe wartości w 2010 r. odnotowano w woj. mazowieckim (61%), pomorskim (53%) (Rys. 8.7). Województwami, w których małe i średnie miasta zlokalizowane w obszarach metropolitalnych odgrywały istotną rolę w dochodach budżetów gmin z PIT były województwo: śląskie (22%), mazowiecki (12%) i pomorskie (10%). Najmniejsze znaczenie miasta małe i średnie obszarów metropolitalnych miały w województwach świętokrzyskim i warmińsko-mazurskim (poniżej 1%). Co do zmian dochodów budżetów gmin z PIT w latach wzrost udziału w miastach małych i średnich, wyższy niż miastach centralnych nie wystąpił w żadnym województwie (Tab. 8.3, Rys. 8.7). Rys Koncentracja dochodów budżetów gmin z podatku dochodowego od osób fizycznych w dużych miastach, małych i średnich miastach oraz terenach wiejskich obszarów metropolitalnych w województwach w 2010 r. Ocena policentryczności województw Dla realizacji założonych celów badań ocena porównawcza policentryczności rozwoju województw z udziałem małych i średnich miast została wykonana poprzez uwzględnienie dwóch wskaźników: 1) stopnia koncentracji w 2010 r. potencjału rozwojowego województw w zakresie liczby ludności, liczby pracujących i dochodów budżetów gmin z podatku dochodowego od osób fizycznych,

12 2) udziału poza obszarami metropolitalnymi miast małych i średnich o korzystnych wskaźnikach rozwojowych, do których zaliczono miasta, które w przeprowadzonym rankingu zostały wskazane jako: rosnące silne, rosnące średnie, stabilne silne. Na podstawie koncentracji potencjału w obszarach metropolitalnych województwa zostały podzielone na trzy grupy: silnej koncentracji, umiarkowanej koncentracji, słabej koncentracji. Na podstawie udziału miast o korzystnych wskaźnikach rozwojowych województwa zostały zakwalifikowane do grup wydzielonych na podstawie procentowego udziału sumarycznej liczby miast o korzystnych wskaźnikach, położonych poza obszarami metropolitalnymi w ogólnej liczbie miast małych i średnich województw. Województwa zostały podzielone na trzy grupy: o znaczącym udziale miast małych i średnich charakteryzujących się korzystnymi wskaźnikami rozwojowymi, o m udziale miast małych i średnich charakteryzujących się korzystnymi wskaźnikami rozwojowymi, o niskim udziale miast małych i średnich charakteryzujących się korzystnymi wskaźnikami rozwojowymi. Wyróżnione typy policentryczności województw określają łącznie stopień koncentracji potencjału w obszarach metropolitalnych oraz udział poza obszarami metropolitalnymi miast małych i średnich o korzystnych wskaźnikach rozwojowych (Tab. 8.4, Rys. 8.4). Tab Typy policentryczności województw województwa Udział w liczbie wszystkich Syntetyczny wskaźnik udziału w obszarach metropolitalnych liczby ludności, liczby pracujących, dochodów budżetów gmin z podatku dochodowego od osób fizycznych 2010 miast małych i średnich województwa miast o korzystnych wskaźnikach rozwojowych położonych poza obszarami metropolitalnymi (rosnących silnych, rosnących średnich, stabilnych silnych) ( %) dolnośląskie 0,9 23,9 kujawsko-pomorskie 1,4 16,3 lubelskie 0,7 29,3 lubuskie 1,2 37,5 łódzkie 1,8 14,3 małopolskie 1,4 19,0 mazowieckie 2,8 31,7 opolskie 0,8 5,9 podkarpackie 0,1 39,6 podlaskie 1,3 15,8 Typy policentryczności województw z punktu widzenia koncentracji potencjału i udziału poza obszarami metropolitalnymi miast małych i średnich o korzystnych wskaźnikach rozwojowych słaba znaczący silna silna znaczący słaby słaba znaczący

13 pomorskie 2,0 37,5 śląskie 2,7 1,7 świętokrzyskie 0,6 6,7 warmińsko-mazurskie 0,1 17,0 wielkopolskie 1,0 16,8 zachodniopomorskie 1,1 42,6 silna znaczący silna słaby słaba słaby słaba znaczący Tab Grupy województw o zróżnicowanej koncentracji potencjału i udziału w obszarach metropolitalnych oraz udziału miast małych i średnich o korzystnych wskaźnikach rozwojowych poza obszarami metropolitalnymi X Koncentracja w obszarach metropolitalnych potencjału województw w zakresie liczby ludności, liczby pracujących, dochodów budżetów gmin z podatku dochodowego od osób fizycznych 2010 silna słaba znaczący mazowieckie pomorskie zachodniopomorskie lubuskie podkarpackie udział w liczbie wszystkich miast małych i średnich województwa miast położonych poza obszarami metropolitalnymi o korzystnych wskaźnikach rozwojowych łódzkie dolnośląskie kujawsko-pomorskie małopolskie podlaskie wielkopolskie warmińskomazurskie lubelskie słaby śląskie opolskie świętokrzyskie Biorąc pod uwagę koncentrację potencjału oraz udziału poza obszarami metropolitalnymi miast małych i średnich o korzystnych wskaźnikach rozwojowych wyróżniono 9 typów województw o zróżnicowanym stopniu i formie policentryczności. 1. Silna koncentracja potencjału i znaczący udział miast małych i średnich o korzystnych wskaźnikach rozwojowych poza obszarem metropolitalnym: mazowieckie, pomorskie. 2. Silna koncentracja potencjału i udział miast małych i średnich o korzystnych wskaźnikach rozwojowych poza obszarem metropolitalnym: łódzkie. 3. Silna koncentracja potencjału i słaby udział miast małych i średnich o korzystnych wskaźnikach rozwojowych poza obszarem metropolitalnym: śląskie. 4. Umiarkowana koncentracja potencjału i znaczący udział miast małych i średnich o korzystnych wskaźnikach rozwojowych poza obszarem metropolitalnym: zachodniopomorskie, lubuskie. 5. Umiarkowana koncentracja potencjału i udział miast małych i średnich o korzystnych wskaźnikach rozwojowych poza obszarem metropolitalnym: dolnośląskie, kujawsko-pomorskie, małopolskie, podlaskie, wielkopolskie.

14 Rys Typy policentryczności województw z punktu widzenia koncentracji potencjału w obszarach metropolitalnych w roku 2010 oraz obecności miast małych i średnich o korzystnych wskaźnikach rozwojowych w okresie

15 6. Umiarkowana koncentracja potencjału i słaby udział miast małych i średnich o korzystnych wskaźnikach rozwojowych poza obszarem metropolitalnym: opolskie. 7. Słaba koncentracja potencjału i znaczący udział miast małych i średnich o korzystnych wskaźnikach rozwojowych poza obszarem metropolitalnym: podkarpackie. 8. Słaba koncentracja potencjału i udział miast małych i średnich o korzystnych wskaźnikach rozwojowych poza obszarem metropolitalnym: warmińsko-mazurskie, lubelskie. 9. Słaba koncentracja potencjału i słaby udział miast małych i średnich o korzystnych wskaźnikach rozwojowych poza obszarem metropolitalnym: świętokrzyskie. Policentryczność na tle wskaźników rozwojowych województw W celu sprawdzenia czy występuje zbieżność pomiędzy wskaźnikami rozwojowymi określonymi na poziomie regionalnym, a zróżnicowaniem typu policentryczności województwa odniesiono się do: poziomu rozwoju województw określonego wielkością PKB województw w stosunku do średniej krajowej, wielkości miast centralnych obszarów funkcjonalnych (z uwzględnieniem łącznie miast metropolii śląskiej, trójmiasta Gdańsk-Gdynia-Sopot, Torunia-Bydgoszczy. Zielonej Góry- Gorzowa) i typów obszarów funkcjonalnych ośrodków miejskich określonych w KPZK30 jako metropolitalne bądź krajowe. Województwa o wartości PKB wyższym niż średnio w kraju charakteryzowały się koncentracją potencjału w obszarze metropolitalnym silną (mazowieckie, śląskie) lub umiarkowaną (dolnośląskie, wielkopolskie). W żadnym z województw o słabej koncentracji potencjału PKB nie przekraczało średniej krajowej. W województwach o stosunku PKB województwa do średniej krajowej niższym niż 80% charakteryzowały się koncentracją potencjału w obszarze metropolitalnym silną (łódzkie), umiarkowaną (opolskie, podlaskie) lub słabą (podkarpackie, świętokrzyskie, warmińsko-mazurskie). Województwa o stosunku PKB niższym niż średnia krajowa, na poziomie % tej średniej, charakteryzowała koncentracja potencjału silna (pomorskie) lub (kujawsko-pomorskie, lubuskie, małopolskie, zachodniopomorskie). W tej grupie nie wystąpiło województwo o słabej koncentracji potencjału. Województwa o silnej koncentracji potencjału należały do grupy województw o PKB wyższym niż średnia krajowa (mazowieckie i śląskie), ale też silną koncentracją charakteryzowało się województwo łódzkie, które cechowała niekorzystna wartość PKB, która w relacji do średniej krajowej ulegała pogorszeniu w okresie (Tab ). W generalnym ujęciu jednak zaobserwować można zbieżność między koncentracją potencjału w obszarach metropolitalnych a stosunkiem PKB województwa do średniej krajowej (Rys. 8.6). Wśród województw o najsilniej pogarszającej się w okresie relacji PKB województwa do średniej krajowej woj. warmińsko-mazurskie cechowała słaba koncentracja

16 potencjału w obszarze metropolitalnym i poza obszarami metropolitalnymi udział miast małych i średnich o korzystnych wskaźnikach rozwojowych. Słabą koncentracją charakteryzowało się też woj. podkarpackie, przy dużym udziale miast małych i średnich rozwijających się korzystnie. Duży udział takich miast przy umiarkowanej koncentracji potencjału w obszarze metropolitalnym występował w woj. zachodniopomorskim. Umiarkowany stopień koncentracji i udział miast charakteryzował woj. kujawsko-pomorskie. Tak więc znaczący udział dobrze rozwijających się miast małych i średnich położonych poza obszarami nie gwarantował poprawy relacji PKB województwa w stosunku do średniej krajowej. Ta poprawa wystąpiła tylko w woj. mazowieckim. W pozostałych województwach o dużym udziale takich miast następowało pogarszanie stosunku PKB województwa do średniej krajowej (Tab. 8.5). Tab Typy policentryczności województw o zróżnicowanym PKB Stosunek PKB województwa do średniej krajowej (%) Zmiana stosunku PKB województwa do średniej krajowej (%) Typy policentryczności województw z punktu widzenia koncentracji potencjału i udziału poza obszarami metropolitalnymi miast małych i średnich o korzystnych wskaźnikach rozwojowych dolnośląskie 101,8 112,5 10,5 kujawsko-pomorskie 89,5 83,9-6,3 lubelskie 86,6 84,5-2,4 lubuskie 92,7 92,1-0,6 łódzkie 71,1 67,6-4,9 małopolskie 86,1 84,9-1,4 mazowieckie 154,7 162,7 5,2 opolskie 79,0 79,5 0,6 podkarpackie 71,6 67,3-6,0 podlaskie 75,8 72,7-4,1 pomorskie 99,2 96,0-3,2 śląskie 109,0 107,0-1,8 świętokrzyskie 78,2 75,8-3,1 warmińsko-mazurskie 78,5 73,4-6,5 wielkopolskie 105,0 104,1-0,9 słaba znaczący silna silna znaczący słaby słaba znaczący silna znaczący silna słaby słaba słaby słaba zachodniopomorskie 93,6 87,0-7,1

17 znaczący Rys Koncentracja ludności pracujących i dochodów z podatków dochodowych od osób fizycznych na tle stosunku PKB województw do średniej krajowej w roku 2010 Zmiany średniej pozycji miast małych i średnich obu grup były zróżnicowane w województwach o różnym typie policentryczności. W województwach o silnej koncentracji potencjału występował bądź wzrost średniej pozycji miast w obszarze metropolitalnym oraz poza tym obszarem (mazowieckie, pomorskie) bądź też spadek w obu grupach (śląskie, łódzkie). Do województw o słabej koncentracji potencjału w obszarze metropolitalnym, w którym średniemu wzrostowi pozycji miast położonych w obszarze metropolitalnym towarzyszył również średni wzrost pozycji miastach poza tym obszarem należały warmińsko-mazurskie i podkarpackie. W pozostałych województwach o słabej koncentracji potencjału występował spadek pozycji obu grup miast (lubelskie) lub wzrost w miastach obszaru metropolitalnego oraz spadek poza obszarem metropolitalnym (świętokrzyskie). Wszystkie województwa o znaczącym udziale miast małych i średnich położonych poza obszarami metropolitalnymi charakteryzujących się korzystnymi wskaźnikami rozwojowymi cechowały wzrosty pozycji miast zarówno w obszarach metropolitalnych jak i poza nimi.

18 Województwa o słabym udziale miast dobrze rozwijających się położonych poza obszarami metropolitalnymi (opolskie, śląskie, świętokrzyskie) cechował jednocześnie średni spadek pozycji tych miast w rankingu (Tab. 8.5).

19 Tab Średnie pozycje miast małych i średnich wg rankingu miast na typu policentryczności województw Województwo Średnia pozycja miasta w rankingu miast małych i średnich 2010 położone w obszarze metropolitalnym położone poza obszarem metropolitalnym Średnia zmiana pozycji w rankingu miast małych i średnich poprawa (+) obniżenie (-) w okresie położone w obszarze metropolitalnym położone poza obszarem metropolitalnym dolnośląskie 246,5 471,0 +122,8-6,9 464,4 495,2 +0,4-58,7 lubelskie 443,7 456,6-128,8-50,5 lubuskie 270,2 370,0 +46,5 +12,5 łódzkie 430,1 455,0-90,7-81,9 małopolskie 278,8 463,3 +62,4-63,4 mazowieckie 283,1 339,1 +40,8 +62,7 opolskie 296,7 479,3 +61,5-121,1 podkarpackie 316,7 361,0 +59,8 +9,5 podlaskie 390,6 498,2 +20,3-31,3 pomorskie 211,4 350,7 +61,2 +33,7 śląskie 428,0 526,6-33,4-84,6 świętokrzyskie 367,3 606,2 +198,7-26,6 531,5 584,0 +33,1 +74,5 wielkopolskie 311,1 447,6 +121,6-8,4 kujawskopomorskie warmińskomazurskie zachodniopomorskie 295,7 436,4 123,4 114,6 Typy policentryczności województw z punktu widzenia koncentracji potencjału i udziału poza obszarami metropolitalnymi miast małych i średnich o korzystnych wskaźnikach rozwojowych słaba znaczący silna Silna znaczący słaby słaba znaczący silna znaczący silna słaby słaba słaby słaba znaczący Województwa o największej liczbie ludności miast centralnych i wykształconych obszarach funkcjonalnych o charakterze metropolitalnym cechowały rożne typy policentryczności. We wszystkich jednak występowała koncentracja potencjału silna (łódzkie, mazowieckie, pomorskie, śląskie) lub (dolnośląskie, kujawsko-pomorskie, małopolskie, wielkopolskie). Województwa te cechował też znaczący (mazowieckie, pomorskie) lub (dolnośląskie, małopolskie, łódzkie) udział poza obszarami metropolitalnymi miast małych i średnich o korzystnych wskaźnikach rozwoju. Wyjątkiem było woj. śląskie. Pozostałe województwa o obszarach funkcjonalnych zakwalifikowanych jako metropolitalne cechowała koncentracja potencjału (zachodniopomorskie) lub słaba (lubelskie). W województwach tych znaczący (zachodniopomorskie) lub był udział miast małych i średnich o korzystnych wskaźnikach rozwoju położonych poza obszarami metropolitalnymi. Województwa o dużych miastach obszarów metropolitalnych liczących powyżej 200 tys. mieszkańców i obszarach funkcjonalnych o charakterze krajowym, charakteryzowała (lubuskie, podlaskie) lub słaba koncentracja potencjału.

20 W województwie lubuskim towarzyszył temu znaczący udział miast małych i średnich o korzystnych wskaźnikach rozwojowych, w podlaskim, a w świętokrzyskim słaby. W województwach o miastach centralnych nie przekraczających 200 tys. mieszkańców i obszarach funkcjonalnych o charakterze krajowym występowała (opolskie) lub słaba koncentracja potencjału (podkarpackie, warmińsko-mazurskie). Udział miast małych i średnich o korzystnych wskaźnikach rozwoju położonych poza obszarami metropolitalnymi był wysoki w woj. podkarpackim, a słaby w opolskim i warmińskomazurskim. Nie można więc stwierdzić, że silnie wykształcony obszar metropolitalny, koncentrujący znaczący potencjał przyczynia się do ograniczania rozwoju miast małych i średnich położonych poza tym obszarem. Nie ma też jednoznacznej zależności między słabszą koncentracja potencjału w obszarach metropolitalnych a występowaniem dobrze rozwijających się miast małych i średnich położonych poza obszarami metropolitalnymi. Strefy zróżnicowanych procesów rozwojowych małych i średnich miast w województwach Przestrzeń Polski charakteryzuje się złożoną i zróżnicowaną pod względem różnych wskaźników strukturą systemu osadniczego z punktu widzenia procesów rozwojowych zachodzących w małych i średnich miastach w okresie oraz jej stanu w roku Strefy o dużym udziale miast charakteryzujących się wzrastającą w okresie liczbą ludności można wyróżnić jedynie w części województw i ich zasięg w województwach jest zróżnicowany. Wokół obszarów metropolitalnych, z szerokim zasięgiem przestrzennym również poza obszarami metropolitalnymi, strefy takie rozwinięte były w województwach wielkopolskim, mazowieckim, małopolskim i pomorskim. W woj. mazowieckim strefa taka sięgała do woj. podlaskiego. W woj. małopolskim do woj. podkarpackiego, łącząc się ze strefą rozwijającą się wokół obszaru metropolitalnego Rzeszowa, W województwie wielkopolskim sięgała do strefy wykształconej wokół obszaru metropolitalnego Wrocławia. W powiązaniu z obszarem metropolitalnym strefa korzystnej dynamiki liczby ludności rozwinięta była również wokół Gorzowa Wielkopolskiego. Brak natomiast było takiej strefy w woj. lubuskim wokół Zielonej Góry. W województwach łódzkim, warmińsko-mazurskim i częściowo podlaskim niewielkie strefy występowania miast o wzrastającej liczbie ludności rozwinęły się poza obszarami metropolitalnymi. Brak takich stref zaznaczał się w województwach lubelskim, opolskim a także śląskim. Szczególnie silna koncentracja miast o niekorzystnej dynamice liczby ludności charakteryzowała południową część woj. dolnośląskiego, woj. śląskie i opolskie (Rys. 8.10). W zakresie struktury wieku ludności zwraca uwagę szczególnie występowanie rozległych obszarów o niekorzystnej strukturze wieku w roku Dotyczy to szczególnie woj. śląskiego, łódzkiego, południowej części dolnośląskiego, lecz strefy takie wykształcone

21 są też w mniejszym zasięgu we wszystkich regionach. Najkorzystniejsza sytuacja występowała w województwach wielkopolskim, mazowieckim i pomorskim (Rys. 8.11). Rys Koncentracja ludności pracujących i dochodów z podatków dochodowych od osób fizycznych na tle stosunku PKB województw do średniej krajowej w roku 2010

22 Rys Strefy występowania miast małych i średnich o niekorzystnej strukturze wieku ludności

23 Strefy występowania znaczącej liczby miast małych i średnich charakteryzujących się korzystną dynamiką liczby pracujących wykształcone były w zasięgach nie w pełni odzwierciedlających zasięg stref o miastach charakteryzujących się korzystną dynamiką liczby ludności. W województwie mazowieckim zasięg tej strefy był większy niż w przypadku dynamiki liczby ludności. W województwie wielkopolskim zasięg strefy był nieznacznie mniejszy. W województwie dolnośląskim zasięg strefy praktycznie ograniczał się do obszaru metropolitalnego. Korzystniejsza sytuacja niż w przypadku liczby ludności była w rozkładzie miast o rosnącej liczbie pracujących w okresie w województwach podlaskim i opolskim (Rys. 8.12). Strefy występowania miast małych i średnich o korzystnym wskaźniku liczby podmiotów gospodarczych na 1000 mieszkańców najsilniej wykształcone były w zachodniej części kraju, w województwach: wielkopolskim, zachodniopomorskim, lubuskim, dolnośląskim a także opolskim. Ponadto strefa taka, o szerokim zasięgu zaznaczona była w województwie mazowieckim, małopolskim i pomorskim, znacznie wykraczając poza obszary metropolitalne a w przypadku województwa mazowieckiego, łącząc się z obszarem metropolitalnym Łodzi. Brak takich stref lub ich niewielki zasięg zaznaczał się w województwach warmińsko-mazurskim, podlaskim, śląskim (Rys. 8.13). Odmienny zasięg niż w przypadku liczby podmiotów gospodarczych ogółem na 1000 mieszkańców miała strefa o korzystnym wskaźniku liczby podmiotów sekcji M. W przestrzeni kraju obszar metropolitalny Warszawy wyróżniał się gęstością miast o korzystnym udziale podmiotów sekcji M. Strefa miast o korzystnym wskaźniku sięgała jednak również poza obszar metropolitalny. Podoba sytuacja, lecz o mniejszym zasięgu przestrzennym dotyczyła Krakowa i Rzeszowa. Najbardziej rozległy obszar, chociaż zróżnicowany pod względem gęstości miast o korzystnych wskaźnikach, obejmuje województwa wielkopolskie i dolnośląskie. Obszar metropolitalny Łodzi charakteryzuje brak miast wyróżniających się większą niż średnia w kraju liczbą podmiotów sekcji M i nieliczne są takie miasta poza tym obszarem. Podobna sytuacja dotyczy woj. lubelskiego. Brak miast o korzystnym wskaźniku w województwach warmińsko-mazurskim i podlaskim (Rys. 8.14). W roku 2010 strefy występowania miast małych i średnich o wyższych niż średnia w kraju wysokości dochodów budżetów gmin pochodzących z podatku dochodowego od osób fizycznych zawężone były praktycznie do obszaru metropolitalnego Warszawy i metropolii górnośląskiej. W znacznie mniejszym zasięgu strefy takie zaznaczyły się w obszarach metropolitalnych Poznania i Gdańska. Wskaźnik ten najbardziej niekorzystnie różnicuje przestrzeń Polski (Rys. 8.15). Obszary koncentracji miast małych i średnich, w których najwyższy jest udział osób korzystających ze środowiskowej opieki społecznej występują głównie w północnozachodniej i północno-wschodnie części kraju. W najmniejszym stopniu problem ten dotyka województw śląskiego, wielkopolskiego, małopolskiego i mazowieckiego, ale też opolskiego, lubelskiego i świętokrzyskiego, mimo że w województwach tych wiele wskaźników rozwojowych należy do najniższych (Rys. 8.16).

24 . Rys Strefy występowania miast małych i średnich o korzystnej dynamice liczby pracujących w okresie

25 Rys Strefy występowania miast małych i średnich o wysokiej przedsiębiorczości w roku 2010

26 Rys Strefy występowania miast małych i średnich o wysokim udziale podmiotów sekcji M na 1000 mieszkańców w 2010 r.

27 Rys Strefy występowania miast małych i średnich o wysokich dochodach budżetów gmin pochodzących z podatku dochodowego od osób fizycznych

28 Rys Strefy występowania miast małych i średnich o wysokim udziale osób korzystających ze środowiskowej opieki społecznej

29 Biorąc pod uwagę syntetyczny wskaźnik dynamiki rozwoju, zasięg przestrzenny stref występowania miast małych i średnich o najbardziej korzystnym wskaźniku jest niewielki. Największy zasięg przestrzenny, znacznie wykraczający poza obszar metropolitalny, strefa osiągała woj. mazowieckim. Rozległa była również w woj. zachodniopomorskim i lubuskim, również poza obszarem metropolitalnym, a także w powiązaniu z tym obszarem w północnozachodniej części woj. dolnośląskiego. Mniejszy zasięg stref zaznaczył się w województwach wielkopolskim, dolnośląskim, małopolskim, opolskim i pomorskim. Praktycznie nie występował wokół obszarów metropolitalnych oraz poza nimi w województwach kujawskopomorskim, warmińsko-mazurskim i podlaskim. W województwie opolskim niewielka strefa związana była z obszarem metropolitalnym. Tylko poza obszarami metropolitalnymi i ich sąsiedztwem strefy takie da się zidentyfikować w woj. lubelskim (Rys. 8.17). Skupienia miast charakteryzujących się najkorzystniejszymi wskaźnikami udziału pracujących w liczbie ludności, dochodów własnych budżetów gmin na osobę, liczby podmiotów gospodarczych na 1000 mieszkańców oraz powierzchni użytkowej mieszkań w roku 2010, podobnie jak i cząstkowe wskaźniki znacznie różnicują przestrzeń kraju. W przypadku wydzielenia pięciu skupień zasięg stref występowania miast o najkorzystniejszych wskaźnikach w najszerszym zasięgu, znacznie przekraczającym obszary metropolitalne, występował w województwach wielkopolskim, mazowieckim, małopolskim, śląskim i pomorskim. Stosunkowo duży zasięg ma również w województwach podkarpackim, i łódzkim. Brak takich stref w województwach podlaskim i świętokrzyskim (Rys. 8.18). Przy wydzieleniu 9 skupień miast zasięg tych stref został znacznie ograniczony (Rys. 8.19).

30 Rys Strefy występowania miast małych i średnich o wysokim udziale klas charakteryzujących się najwyższym syntetycznym wskaźnikiem dynamiki rozwoju

31 Rys Strefy występowania miast małych i średnich zaliczonych do skupisk miast o najkorzystniejszych w roku 2010 wskaźnikach w zakresie liczby ludności, dochodów własnych budżetów gmin na osobę, liczby podmiotów gospodarczych na 1000 mieszkańców oraz powierzchni użytkowej mieszkań w roku 2010 (5 skupisk)

32 Rys Strefy występowania miast małych i średnich zaliczonych do skupisk miast o najkorzystniejszych w roku 2010 wskaźnikach w zakresie liczby ludności, dochodów własnych budżetów gmin na osobę, liczby podmiotów gospodarczych na 1000 mieszkańców oraz powierzchni użytkowej mieszkań w roku 2010 (9 skupisk)

Rys. 4.2.1. Zmiany liczby pracujących w grupach miast w Polsce w latach 1995-2010

Rys. 4.2.1. Zmiany liczby pracujących w grupach miast w Polsce w latach 1995-2010 4.2. Grażyna Korzeniak, Dynamika rynku pracy, podmiotów gospodarczych, budżetów gmin, procesów inwestycyjnych, ochrony środowiska w małych i średnich miastach Polski w okresie 1995-2010 [w] Małe i średnie

Bardziej szczegółowo

2. Cel, metoda, zakres badań Grażyna Korzeniak, Tadeusz Grabiński

2. Cel, metoda, zakres badań Grażyna Korzeniak, Tadeusz Grabiński 2. Cel, metoda, zakres badań Grażyna Korzeniak, Tadeusz Grabiński [w] Małe i średnie miasta w policentrycznym rozwoju Polski, G.Korzeniak (red), Instytut Rozwoju Miast, Kraków 2014, str. 7-13 W publikacji

Bardziej szczegółowo

II. BUDOWNICTWO MIESZKANIOWE

II. BUDOWNICTWO MIESZKANIOWE II. BUDOWNICTWO MIESZKANIOWE 1. Mieszkania oddane do eksploatacji w 2007 r. 1 Według danych Głównego Urzędu Statystycznego, w Polsce w 2007 r. oddano do użytku 133,8 tys. mieszkań, tj. o około 16% więcej

Bardziej szczegółowo

1. Analiza wskaźnikowa... 3 1.1. Wskaźniki szczegółowe... 3 1.2. Wskaźniki syntetyczne... 53 1.2.1.

1. Analiza wskaźnikowa... 3 1.1. Wskaźniki szczegółowe... 3 1.2. Wskaźniki syntetyczne... 53 1.2.1. Spis treści 1. Analiza wskaźnikowa... 3 1.1. Wskaźniki szczegółowe... 3 1.2. Wskaźniki syntetyczne... 53 1.2.1. Zastosowana metodologia rangowania obiektów wielocechowych... 53 1.2.2. Potencjał innowacyjny

Bardziej szczegółowo

Rozdział 4. Profile regionalne małych i średnich przedsiębiorstw. Województwo dolnośląskie

Rozdział 4. Profile regionalne małych i średnich przedsiębiorstw. Województwo dolnośląskie Melania Nieć, Joanna Orłowska, Maja Wasilewska Rozdział 4. Profile regionalne małych i średnich przedsiębiorstw Województwo dolnośląskie Struktura podmiotowa przedsiębiorstw aktywnych W 2013 r. o ponad

Bardziej szczegółowo

na podstawie opracowania źródłowego pt.:

na podstawie opracowania źródłowego pt.: INFORMACJA O DOCHODACH I WYDATKACH SEKTORA FINASÓW PUBLICZNYCH WOJEWÓDZTWA KUJAWSKO-POMORSKIEGO W LATACH 2004-2011 ZE SZCZEGÓLNYM UWZGLĘDNIENIEM WYDATKÓW STRUKTURALNYCH na podstawie opracowania źródłowego

Bardziej szczegółowo

Rozdział 8. Profile regionalne małych i średnich przedsiębiorstw

Rozdział 8. Profile regionalne małych i średnich przedsiębiorstw Melania Nieć, Maja Wasilewska, Joanna Orłowska Rozdział 8. Profile regionalne małych i średnich przedsiębiorstw Struktura podmiotowa Województwo dolnośląskie W 2012 r. w systemie REGON w województwie dolnośląskim

Bardziej szczegółowo

DZIAŁALNOŚĆ GOSPODARCZA PRZEDSIĘBIORSTW O LICZBIE PRACUJĄCYCH DO 9 OSÓB W 2008 R.

DZIAŁALNOŚĆ GOSPODARCZA PRZEDSIĘBIORSTW O LICZBIE PRACUJĄCYCH DO 9 OSÓB W 2008 R. Warszawa, 2009.10.16 DZIAŁALNOŚĆ GOSPODARCZA PRZEDSIĘBIORSTW O LICZBIE PRACUJĄCYCH DO 9 OSÓB W 2008 R. W Polsce w 2008 r. prowadziło działalność 1780 tys. przedsiębiorstw o liczbie pracujących do 9 osób

Bardziej szczegółowo

Raport o sytuacji finansowej przedsiębiorstw w województwie mazowieckim w 2015 r.

Raport o sytuacji finansowej przedsiębiorstw w województwie mazowieckim w 2015 r. Raport o sytuacji finansowej przedsiębiorstw w województwie mazowieckim w 2015 r. Opracowanie: Zespół Mazowieckiego Obserwatorium Rynku Pracy Najważniejsze obserwacje W 2015 r.: Przychody z całokształtu

Bardziej szczegółowo

Produkt Krajowy Brutto. Rachunki Regionalne w 2013 roku

Produkt Krajowy Brutto. Rachunki Regionalne w 2013 roku Produkt Krajowy Brutto. Rachunki Regionalne w 2013 roku Wstęp Publikacja Głównego Urzędu Statystycznego Produkt krajowy brutto Rachunki regionalne w 2013 r., zawiera informacje statystyczne dotyczące podstawowych

Bardziej szczegółowo

Minimum egzystencji w układzie przestrzennym. Komentarz do danych za 2014 r.

Minimum egzystencji w układzie przestrzennym. Komentarz do danych za 2014 r. INSTYTUT PRACY I SPRAW SOCJALNYCH INSTITUTE OF LABOUR AND SOCIAL STUDIES INSTYTUT PRACY I SPRAW SOCJALNYCH Warszawa, 4 października 2015 r. INSTITUTE OF LABOUR AND SOCIAL STUDIES Minimum egzystencji w

Bardziej szczegółowo

Płatności bezpośrednie w Polsce. charakterystyka zróżnicowania. przestrzennego. wersja wstępna

Płatności bezpośrednie w Polsce. charakterystyka zróżnicowania. przestrzennego. wersja wstępna FUNDACJA PROGRAMÓW POMOCY DLA ROLNICTWA SEKCJA ANALIZ EKONOMICZNYCH POLITYKI ROLNEJ ul. Wspólna 30 Pokój 338 00-930 Warszawa http://www.fapa.org.pl tel. (+48 22) 623-19-70 623-19-81 fax. (+48 22) 623-19-09

Bardziej szczegółowo

Departament Koordynacji Polityki Strukturalnej. Fundusze unijne. a zróżnicowanie regionalne kraju. Warszawa, 27 marca 2008 r. 1

Departament Koordynacji Polityki Strukturalnej. Fundusze unijne. a zróżnicowanie regionalne kraju. Warszawa, 27 marca 2008 r. 1 Departament Koordynacji Polityki Strukturalnej Fundusze unijne a zróżnicowanie regionalne kraju Warszawa, 27 marca 2008 r. 1 Proces konwergencji w wybranych krajach UE (zmiany w stosunku do średniego PKB

Bardziej szczegółowo

Średnia wielkość powierzchni gruntów rolnych w gospodarstwie za rok 2006 (w hektarach) Jednostka podziału administracyjnego kraju

Średnia wielkość powierzchni gruntów rolnych w gospodarstwie za rok 2006 (w hektarach) Jednostka podziału administracyjnego kraju ROLNYCH W GOSPODARSTWIE W KRAJU ZA 2006 ROK w gospodarstwie za rok 2006 (w hektarach) Województwo dolnośląskie 14,63 Województwo kujawsko-pomorskie 14,47 Województwo lubelskie 7,15 Województwo lubuskie

Bardziej szczegółowo

Raport o sytuacji finansowej przedsiębiorstw w województwie mazowieckim w 2014 r.

Raport o sytuacji finansowej przedsiębiorstw w województwie mazowieckim w 2014 r. Raport o sytuacji finansowej przedsiębiorstw w województwie mazowieckim w 2014 r. Opracowanie: Zespół Mazowieckiego Obserwatorium Rynku Pracy 1 Wstęp Celem niniejszego raportu jest przedstawienie podstawowych

Bardziej szczegółowo

Żłobki i kluby dziecięce w 2013 r.

Żłobki i kluby dziecięce w 2013 r. Materiał na konferencję prasową w dniu 3 maja 214 r. GŁÓWNY URZĄD STATYSTYCZNY Departament Badań Społecznych i Warunków Życia Notatka informacyjna Żłobki i kluby dziecięce w 213 r. W pierwszym kwartale

Bardziej szczegółowo

Wybrane elementy pomocy społecznej i pieczy zastępczej w województwie kujawsko-pomorskim

Wybrane elementy pomocy społecznej i pieczy zastępczej w województwie kujawsko-pomorskim Wybrane elementy pomocy społecznej i pieczy zastępczej w województwie kujawsko-pomorskim w latach 2009-2011 - analiza porównawcza na tle innych województw Regionalny Ośrodek Polityki Społecznej w Toruniu

Bardziej szczegółowo

SYTUACJA DEMOGRAFICZNA W WOJEWÓDZTWIE KUJAWSKO-POMORSKIM W 2005 R.

SYTUACJA DEMOGRAFICZNA W WOJEWÓDZTWIE KUJAWSKO-POMORSKIM W 2005 R. Urząd Statystyczny w Bydgoszczy e-mail: SekretariatUSBDG@stat.gov.pl http://www.stat.gov.pl/urzedy/bydgosz tel. 0 52 366 93 90; fax 052 366 93 56 Bydgoszcz, 31 maja 2006 r. SYTUACJA DEMOGRAFICZNA W WOJEWÓDZTWIE

Bardziej szczegółowo

Działalność gospodarcza przedsiębiorstw o liczbie pracujących do 9 osób w 2015 r.

Działalność gospodarcza przedsiębiorstw o liczbie pracujących do 9 osób w 2015 r. GŁÓWNY URZĄD STATYSTYCZNY Warszawa, 03.10.2016 r. Opracowanie sygnalne Działalność gospodarcza przedsiębiorstw o liczbie pracujących do 9 osób w 2015 r. W 2015 r. działalność gospodarczą w Polsce prowadziło

Bardziej szczegółowo

Rozkład wyników ogólnopolskich

Rozkład wyników ogólnopolskich Rozkład wyników ogólnopolskich 15 13.5 12 1.5 procent uczniów 9 7.5 6 4.5 3 1.5 1 2 3 4 5 6 7 8 9 1 11 12 13 14 15 16 17 18 19 2 - wyniki niskie - wyniki średnie - wyniki wysokie liczba punktów Parametry

Bardziej szczegółowo

GŁÓWNY URZĄD STATYSTYCZNY Urząd Statystyczny w Katowicach

GŁÓWNY URZĄD STATYSTYCZNY Urząd Statystyczny w Katowicach GŁÓWNY URZĄD STATYSTYCZNY Urząd Statystyczny w Katowicach Notatka informacyjna PRODUKT KRAJOWY BRUTTO RACHUNKI REGIONALNE W 2008 R. 1 PRODUKT KRAJOWY BRUTTO W 2008 roku wartość wytworzonego produktu krajowego

Bardziej szczegółowo

Działalność badawcza i rozwojowa w Polsce w 2013 r. Główne wnioski

Działalność badawcza i rozwojowa w Polsce w 2013 r. Główne wnioski GŁÓWNY URZĄD STATYSTYCZNY Urząd Statystyczny w Szczecinie Warszawa, listopad 2014 r. Informacja sygnalna WYNIKI BADAŃ GUS Główne wnioski Wartość nakładów wewnętrznych 1 ogółem na działalność badawczo-rozwojową

Bardziej szczegółowo

W spisie ludności 2002 ustalano główne i dodatkowe źródło utrzymania dla poszczególnych osób oraz

W spisie ludności 2002 ustalano główne i dodatkowe źródło utrzymania dla poszczególnych osób oraz Źródło: www.stat.gov.pl (GUS) Rozdział V. CHARAKTERYSTYKA EKONOMICZNA LUDNOŚ CI 16. Źródła utrzymania W spisie ludności 2002 ustalano główne i dodatkowe źródło utrzymania dla poszczególnych osób oraz odrębnie

Bardziej szczegółowo

Dolnośląski O/W Kujawsko-Pomorski O/W Lubelski O/W. plan IV- XII 2003 r. Wykonanie

Dolnośląski O/W Kujawsko-Pomorski O/W Lubelski O/W. plan IV- XII 2003 r. Wykonanie Dolnośląski O/W Kujawsko-Pomorski O/W Lubelski O/W 14 371 13 455,56-915,44 93,63% 11 033 10 496,64-536,36 95,14% 10 905 10 760,90-144,10 98,68% 697 576,69-120,31 82,74% 441 415,97-25,03 94,32% 622 510,30-111,70

Bardziej szczegółowo

Raport z wyników Narodowego Spisu Powszechnego Ludności i Mieszkań 2002 [...]

Raport z wyników Narodowego Spisu Powszechnego Ludności i Mieszkań 2002 [...] Raport z wyników Narodowego Spisu Powszechnego Ludności i Mieszkań 2002 [...] 6. OSOBY NIEPEŁNOSPRAWNE Spisy powszechne ludności są jedynym badaniem pełnym, którego wyniki pozwalają ustalić liczbę osób

Bardziej szczegółowo

WOJEWÓDZTWO PODLASKIE W LICZBACH RAPORT Z WYNIKÓW NARODOWEGO SPISU POWSZECHNEGO LUDNOŚCI I MIESZKAŃ Kobiety Mężczyźni.

WOJEWÓDZTWO PODLASKIE W LICZBACH RAPORT Z WYNIKÓW NARODOWEGO SPISU POWSZECHNEGO LUDNOŚCI I MIESZKAŃ Kobiety Mężczyźni. WOJEWÓDZTWO PODLASKIE W LICZBACH RAPORT Z WYNIKÓW NARODOWEGO SPISU POWSZECHNEGO LUDNOŚCI I MIESZKAŃ 2002 Ludność według płci (w tys.) Razem 1208,6 -mężczyźni 591,2 -kobiety 617,4 W miastach (711,6): -mężczyźni

Bardziej szczegółowo

GŁÓWNY URZĄD STATYSTYCZNY Urząd Statystyczny w Katowicach

GŁÓWNY URZĄD STATYSTYCZNY Urząd Statystyczny w Katowicach Materiał na konferencję prasową w dniu 30 listopada 2012 r. GŁÓWNY URZĄD STATYSTYCZNY Urząd Statystyczny w Katowicach Notatka informacyjna PRODUKT KRAJOWY BRUTTO RACHUNKI REGIONALNE W 2010 R. 1 PRODUKT

Bardziej szczegółowo

Zróżnicowanie wyników egzaminu maturalnego z geografii na poziomie podstawowym w latach

Zróżnicowanie wyników egzaminu maturalnego z geografii na poziomie podstawowym w latach dr Mariola Tracz Akademia Pedagogiczna w Krakowie Uczenie się i egzamin w oczach nauczyciela Zróżnicowanie wyników egzaminu maturalnego z geografii na poziomie podstawowym w latach 2005-2008 Wprowadzenie

Bardziej szczegółowo

Klasówka po szkole podstawowej Historia. Edycja 2006/2007. Raport zbiorczy

Klasówka po szkole podstawowej Historia. Edycja 2006/2007. Raport zbiorczy Klasówka po szkole podstawowej Historia Edycja 2006/2007 Raport zbiorczy Opracowano w: Gdańskiej Fundacji Rozwoju im. Adama Mysiora Informacje ogólne... 3 Raport szczegółowy... 3 Tabela 1. Podział liczby

Bardziej szczegółowo

TRANSPROJEKT-WARSZAWA 01-793 Warszawa, ul. Rydygiera 8 bud.3a, tel.(0-22) 832-29-15, fax:832 29 13

TRANSPROJEKT-WARSZAWA 01-793 Warszawa, ul. Rydygiera 8 bud.3a, tel.(0-22) 832-29-15, fax:832 29 13 BIURO PROJEKTOWO - BADAWCZE DRÓG I MOSTÓW Sp. z o.o. TRANSPROJEKT-WARSZAWA 01-793 Warszawa, ul. Rydygiera 8 bud.3a, tel.(0-22) 832-29-15, fax:832 29 13 PRACOWNIA RUCHU I STUDIÓW DROGOWYCH GENERALNY POMIAR

Bardziej szczegółowo

Rozkład wyników ogólnopolskich

Rozkład wyników ogólnopolskich Rozkład wyników ogólnopolskich 5 4.5 4 3.5 procent uczniów 3 2.5 2 1.5 1.5 1 2 3 4 5 6 7 8 9 1 11 12 13 14 15 16 17 18 19 2 21 22 23 24 25 26 27 28 29 3 31 32 liczba punktów - wyniki niskie - wyniki średnie

Bardziej szczegółowo

Jarosław Zbieranek. Instytut Spraw Publicznych

Jarosław Zbieranek. Instytut Spraw Publicznych Jarosław Zbieranek Instytut Spraw Publicznych Głosy nieważne. Analiza zjawiska przez pryzmat wyborów samorządowych w latach 2002 i 2006 (Materiał roboczy) Warszawa 2010 INSTYTUT SPRAW PUBLICZNYCH Program

Bardziej szczegółowo

Spójrzmy na efektywność wiejskich gimnazjów

Spójrzmy na efektywność wiejskich gimnazjów Badania międzynarodowe i wzory zagraniczne w diagnostyce edukacyjnej Anna Rappe Okręgowa Komisja Egzaminacyjna w Krakowie Spójrzmy na efektywność wiejskich gimnazjów W Polsce 10 lat temu rozpoczęły pracę

Bardziej szczegółowo

Analiza poziomu frekwencji w wyborach samorządowych na poziomie powiatów województwa lubuskiego, jako jednego z mierników kapitału społecznego.

Analiza poziomu frekwencji w wyborach samorządowych na poziomie powiatów województwa lubuskiego, jako jednego z mierników kapitału społecznego. Analiza poziomu frekwencji w wyborach samorządowych na poziomie powiatów województwa lubuskiego, jako jednego z mierników kapitału społecznego. Według danych z końcu grudnia 2010 r województwo lubuskie

Bardziej szczegółowo

Ewolucja poziomu zatrudnienia w sektorze przedsiębiorstw

Ewolucja poziomu zatrudnienia w sektorze przedsiębiorstw Biuletyn Obserwatorium Regionalnych Rynków Pracy KPP Numer 4 Ewolucja poziomu zatrudnienia w sektorze przedsiębiorstw Czerwiec był piątym kolejnym miesiącem, w którym mieliśmy do czynienia ze spadkiem

Bardziej szczegółowo

GŁÓWNY URZĄD STATYSTYCZNY Urząd Statystyczny w Krakowie

GŁÓWNY URZĄD STATYSTYCZNY Urząd Statystyczny w Krakowie GŁÓWNY URZĄD STATYSTYCZNY Urząd Statystyczny w Krakowie Warszawa, dnia 28 listopada 2014 r. Informacja sygnalna WYNIKI BADAŃ GUS BENEFICJENCI ŚWIADCZEŃ RODZINNYCH W 2013 R. Podstawowe źródło danych opracowania

Bardziej szczegółowo

ROZDZIAŁ 13 EKONOMICZNE ZRÓŻNICOWANIE REGIONÓW POLSKI

ROZDZIAŁ 13 EKONOMICZNE ZRÓŻNICOWANIE REGIONÓW POLSKI Iwona Salejko-Szyszczak ROZDZIAŁ 13 EKONOMICZNE ZRÓŻNICOWANIE REGIONÓW POLSKI Wprowadzenie Regiony każdego kraju, a więc także Polski, cechują różne sytuacje gospodarcze i różny poziom rozwoju ekonomicznego.

Bardziej szczegółowo

RAPORT O STANIE SEKTORA MAŁYCH I ŚREDNICH PRZEDSIĘBIORSTW W POLSCE. Rozdział 8. Profile regionalne małych i średnich przedsiębiorstw

RAPORT O STANIE SEKTORA MAŁYCH I ŚREDNICH PRZEDSIĘBIORSTW W POLSCE. Rozdział 8. Profile regionalne małych i średnich przedsiębiorstw RAPORT O STANIE SEKTORA MAŁYCH I ŚREDNICH PRZEDSIĘBIORSTW W POLSCE Rozdział 8. Profile regionalne małych i średnich przedsiębiorstw Warszawa, 2011 Spis treści Województwo dolnośląskie...3 Województwo kujawsko-pomorskie...6

Bardziej szczegółowo

Wpływ funduszy europejskich perspektywy finansowej 2007-2013 na rozwój społeczno-gospodarczy Polski Wschodniej. Andrzej Regulski 28 września 2015 r.

Wpływ funduszy europejskich perspektywy finansowej 2007-2013 na rozwój społeczno-gospodarczy Polski Wschodniej. Andrzej Regulski 28 września 2015 r. Wpływ funduszy europejskich perspektywy finansowej 2007-2013 na rozwój społeczno-gospodarczy Polski Wschodniej Andrzej Regulski 28 września 2015 r. moduł 1 moduł 2 moduł 3 Analiza zmian społecznogospodarczych

Bardziej szczegółowo

Synteza wyników pomiaru ruchu na drogach wojewódzkich w 2005 roku

Synteza wyników pomiaru ruchu na drogach wojewódzkich w 2005 roku Synteza wyników pomiaru ruchu na drogach wojewódzkich w 2005 roku Opracowano w Transprojekt-Warszawa Sp. z o.o. na zlecenie Generalnej Dyrekcji Dróg Krajowych i Autostrad Autor: mgr. inż. Krzysztof Opoczyński

Bardziej szczegółowo

Opracował: mgr inż. Krzysztof Opoczyński. Zamawiający: Generalna Dyrekcja Dróg Krajowych i Autostrad. Warszawa, 2001 r.

Opracował: mgr inż. Krzysztof Opoczyński. Zamawiający: Generalna Dyrekcja Dróg Krajowych i Autostrad. Warszawa, 2001 r. GENERALNY POMIAR RUCHU 2000 SYNTEZA WYNIKÓW Opracował: mgr inż. Krzysztof Opoczyński Zamawiający: Generalna Dyrekcja Dróg Krajowych i Autostrad Warszawa, 2001 r. SPIS TREŚCI 1. Wstęp...1 2. Obciążenie

Bardziej szczegółowo

Rozkład wyników ogólnopolskich

Rozkład wyników ogólnopolskich Rozkład wyników ogólnopolskich 5 4.5 4 3.5 procent uczniów 3 2.5 2 1.5 1.5 1 2 3 4 5 6 7 8 9 1 11 12 13 14 15 16 17 18 19 2 21 22 23 24 25 26 27 28 29 3 liczba punktów - wyniki niskie - wyniki średnie

Bardziej szczegółowo

Sytuacja zawodowa osób z wyższym wykształceniem w Polsce i w krajach Unii Europejskiej w 2012 r.

Sytuacja zawodowa osób z wyższym wykształceniem w Polsce i w krajach Unii Europejskiej w 2012 r. 1 Urz d Statystyczny w Gda sku W Polsce w 2012 r. udział osób w wieku 30-34 lata posiadających wykształcenie wyższe w ogólnej liczbie ludności w tym wieku (aktywni zawodowo + bierni zawodowo) wyniósł 39,1%

Bardziej szczegółowo

PROGNOZA DEMOGRAFICZNA NA LATA DLA WOJEWÓDZTWA WARMIŃSKO-MAZURSKIEGO

PROGNOZA DEMOGRAFICZNA NA LATA DLA WOJEWÓDZTWA WARMIŃSKO-MAZURSKIEGO PROGNOZA DEMOGRAFICZNA NA LATA 214-25 DLA WOJEWÓDZTWA WARMIŃSKO-MAZURSKIEGO Niniejsza informacja została opracowana na podstawie prognozy ludności na lata 214 25 dla województw (w podziale na część miejską

Bardziej szczegółowo

Skala depopulacji polskich miast i zmiany struktury demograficznej - wnioski ze spisu ludności i prognozy demograficznej do 2035 roku

Skala depopulacji polskich miast i zmiany struktury demograficznej - wnioski ze spisu ludności i prognozy demograficznej do 2035 roku Skala depopulacji polskich miast i zmiany struktury demograficznej - wnioski ze spisu ludności i prognozy demograficznej do 2035 roku Konferencja Zarządzanie rozwojem miast o zmniejszającej się liczbie

Bardziej szczegółowo

Badanie krajowego i zagranicznego ruchu turystycznego w Województwie Zachodniopomorskim w roku 2014 Streszczenie raportu wyniki desk research

Badanie krajowego i zagranicznego ruchu turystycznego w Województwie Zachodniopomorskim w roku 2014 Streszczenie raportu wyniki desk research Badanie krajowego i zagranicznego ruchu turystycznego w Województwie Zachodniopomorskim w roku 2014 Streszczenie raportu wyniki desk research Listopad 2014 Wielkość i rozkład przestrzenny ruchu turystycznego

Bardziej szczegółowo

Leszek Jerzy Jasiński PODATKÓW RUCH MIĘDZY REGIONAMI

Leszek Jerzy Jasiński PODATKÓW RUCH MIĘDZY REGIONAMI Leszek Jerzy Jasiński PODATKÓW RUCH MIĘDZY REGIONAMI Finanse publiczne można rozpatrywać z różnych punktów widzenia. Dosyć rzadko analizuje się, w jaki sposób strumienie dochodów powstających w poszczególnych

Bardziej szczegółowo

Zmiany bezrobocia w województwie zachodniopomorskim w I półroczu 2014 roku Porównanie grudnia 2013 i czerwca 2014 roku

Zmiany bezrobocia w województwie zachodniopomorskim w I półroczu 2014 roku Porównanie grudnia 2013 i czerwca 2014 roku WOJEWÓDZKI URZĄD PRACY W SZCZECINIE Wydział Badań i Analiz Zmiany bezrobocia w województwie zachodniopomorskim w I półroczu 2014 roku Porównanie grudnia 2013 i czerwca 2014 roku Szczecin 2014 Według danych

Bardziej szczegółowo

Rozwody w Polsce w ujęciu regionalnym

Rozwody w Polsce w ujęciu regionalnym Demografia i Gerontologia Społeczna Biuletyn Informacyjny 2013, Nr 4 Piotr Szukalski Instytut Socjologii Uniwersytet Łódzki pies@uni.lodz.pl Rozwody w Polsce w ujęciu regionalnym Fakt, iż ostatnie lata

Bardziej szczegółowo

DZIAŁALNOŚĆ GOSPODARCZA PODMIOTÓW Z KAPITAŁEM ZAGRANICZNYM 1 W WOJEWÓDZTWIE WIELKOPOLSKIM W 2013 R.

DZIAŁALNOŚĆ GOSPODARCZA PODMIOTÓW Z KAPITAŁEM ZAGRANICZNYM 1 W WOJEWÓDZTWIE WIELKOPOLSKIM W 2013 R. URZĄD STATYSTYCZNY W POZNANIU ul. Wojska Polskiego 27/29, 60 624 Poznań Opracowania sygnalne Data opracowania: luty 2015 Kontakt: e mail: SekretariatUSPOZ@stat.gov.pl tel. 61 27 98 200, fax 61 27 98 100

Bardziej szczegółowo

Rozkład wyników ogólnopolskich

Rozkład wyników ogólnopolskich Rozkład wyników ogólnopolskich 1 9 8 7 procent uczniów 6 5 4 3 2 1 1 2 3 4 5 6 7 8 9 1 11 12 13 14 15 16 17 18 19 2 21 22 23 24 25 26 27 liczba punktów - wyniki niskie - wyniki średnie - wyniki wysokie

Bardziej szczegółowo

MINISTERSTWO PRACY I POLITYKI SPOŁECZNEJ Departament Rynku Pracy PROGRAM 30 MINUS. Informacja

MINISTERSTWO PRACY I POLITYKI SPOŁECZNEJ Departament Rynku Pracy PROGRAM 30 MINUS. Informacja MINISTERSTWO PRACY I POLITYKI SPOŁECZNEJ Departament Rynku Pracy PROGRAM 30 MINUS Informacja dotycząca wykorzystania w roku 2010 środków rezerwy Funduszu Pracy przeznaczonych na realizację Programu aktywizacji

Bardziej szczegółowo

ROZDZIAŁ 19 RYNEK PRACY A ROZWÓJ MAŁYCH I ŚREDNICH PRZEDSIĘBIORSTW W POLSCE (Z UWZGLĘDNIENIEM PRZYKŁADU WOJ. MAŁOPOLSKIEGO)

ROZDZIAŁ 19 RYNEK PRACY A ROZWÓJ MAŁYCH I ŚREDNICH PRZEDSIĘBIORSTW W POLSCE (Z UWZGLĘDNIENIEM PRZYKŁADU WOJ. MAŁOPOLSKIEGO) Dagmara K. Zuzek ROZDZIAŁ 19 RYNEK PRACY A ROZWÓJ MAŁYCH I ŚREDNICH PRZEDSIĘBIORSTW W POLSCE (Z UWZGLĘDNIENIEM PRZYKŁADU WOJ. MAŁOPOLSKIEGO) Wstęp Funkcjonowanie każdej gospodarki rynkowej oparte jest

Bardziej szczegółowo

Produkt Krajowy Brutto. Rachunki Regionalne w 2014 roku

Produkt Krajowy Brutto. Rachunki Regionalne w 2014 roku WWW.OBSERWATORIUM.MALOPOLSKA.PL Produkt Krajowy Brutto. Rachunki Regionalne w 2014 roku Opracowanie: Małopolskie Obserwatorium Rozwoju Regionalnego Departament Polityki Regionalnej Urząd Marszałkowski

Bardziej szczegółowo

GŁÓWNY URZĄD STATYSTYCZNY Departament Badań Społecznych

GŁÓWNY URZĄD STATYSTYCZNY Departament Badań Społecznych Materiał na konferencję prasową w dniu 25 października 2011 r. GŁÓWNY URZĄD STATYSTYCZNY Departament Badań Społecznych Notatka informacyjna WYNIKI BADAŃ GUS Baza noclegowa 1 wg stanu w dniu 31 lipca oraz

Bardziej szczegółowo

Zmiany bezrobocia w województwie zachodniopomorskim w 2015 roku

Zmiany bezrobocia w województwie zachodniopomorskim w 2015 roku WOJEWÓDZKI URZĄD PRACY W SZCZECINIE Wydział Badań i Analiz Zmiany bezrobocia w województwie zachodniopomorskim w 2015 roku Szczecin 2016 Według danych Eurostat zharmonizowana stopa bezrobocia 1 dla Polski

Bardziej szczegółowo

Żłobki i kluby dziecięce w 2012 r.

Żłobki i kluby dziecięce w 2012 r. Materiał na konferencję prasową w dniu 29 maja 213 r. GŁÓWNY URZĄD STATYSTYCZNY Departament Badań Społecznych i Warunków Życia Notatka informacyjna Żłobki i kluby dziecięce w 212 r. W pierwszym kwartale

Bardziej szczegółowo

Platforma C. Czynniki demograficzne

Platforma C. Czynniki demograficzne Platforma C. Czynniki demograficzne W tabeli 1 (33). odpowiedz na pytania dotyczące zjawisk charakteryzujących twoje otoczenie dalsze. Pytania obejmują czynniki demograficzne. Odpowiedzi wymagają od ciebie

Bardziej szczegółowo

Rozkład wyników ogólnopolskich

Rozkład wyników ogólnopolskich Rozkład wyników ogólnopolskich 1 9 8 7 procent uczniów 6 5 4 3 2 1 1 2 3 4 5 6 7 8 9 1 11 12 13 14 15 16 17 18 19 2 21 22 23 24 25 26 27 28 29 3 31 liczba punktów - wyniki niskie - wyniki średnie - wyniki

Bardziej szczegółowo

Nakłady na środki trwałe służące ochronie środowiska i gospodarce wodnej w Polsce w 2012 r.

Nakłady na środki trwałe służące ochronie środowiska i gospodarce wodnej w Polsce w 2012 r. mld zł GŁÓWNY URZĄD STATYSTYCZNY Departament Badań Regionalnych i Środowiska Notatka informacyjna WYNIKI BADAŃ GUS Nakłady na środki trwałe służące ochronie środowiska i gospodarce wodnej w Polsce w 2012

Bardziej szczegółowo

OPRACOWANIE STRATEGII ROZWOJU OBSZARU METROPOLITALNEGO DO 2030 ROKU

OPRACOWANIE STRATEGII ROZWOJU OBSZARU METROPOLITALNEGO DO 2030 ROKU OPRACOWANIE STRATEGII ROZWOJU OBSZARU METROPOLITALNEGO DO 2030 ROKU Rola małych miast i obszarów wiejskich w rozwoju obszaru metropolitalnego Prof. dr hab. Jerzy Bański Dr Konrad Czapiewski Plan Wprowadzenie

Bardziej szczegółowo

3. Wojewódzkie zróżnicowanie zatrudnienia w ochronie zdrowia w latach Opis danych statystycznych

3. Wojewódzkie zróżnicowanie zatrudnienia w ochronie zdrowia w latach Opis danych statystycznych 3. Wojewódzkie zróżnicowanie zatrudnienia w ochronie zdrowia w latach 1995-2005 3.1. Opis danych statystycznych Badanie zmian w potencjale opieki zdrowotnej można przeprowadzić w oparciu o dane dotyczące

Bardziej szczegółowo

Budownictwo mieszkaniowe a) w okresie I-II 2014 r.

Budownictwo mieszkaniowe a) w okresie I-II 2014 r. Warszawa, 17.3.214 r. Budownictwo mieszkaniowe a) w okresie I-II 214 r. Według wstępnych danych, w okresie styczeń-luty 214 r. oddano do użytkowania 2378 mieszkań, tj. o 4,9% mniej w porównaniu z analogicznym

Bardziej szczegółowo

MAPA FUNDUSZY POŻYCZKOWYCH

MAPA FUNDUSZY POŻYCZKOWYCH MAPA FUNDUSZY POŻYCZKOWYCH MAREK MIKA Polski Związek Funduszy Pożyczkowych Dane na 31.12 2011r. LICZBA POZIOM KAPITAŁU ROZKŁAD TERYTORIALNY Pierwszy fundusz pożyczkowy powstał w 1992 roku. Obecnie w Polsce

Bardziej szczegółowo

GŁÓWNY URZĄD STATYSTYCZNY Departament Badań Demograficznych i Rynku Pracy

GŁÓWNY URZĄD STATYSTYCZNY Departament Badań Demograficznych i Rynku Pracy Materiał na konferencję prasową w dniu 30 maja 2014 r. GŁÓWNY URZĄD STATYSTYCZNY Departament Badań Demograficznych i Rynku Pracy Notatka informacyjna WYNIKI BADAŃ GUS Podstawowe dane demograficzne o dzieciach

Bardziej szczegółowo

Potencjał demograficzny

Potencjał demograficzny Daniela Szymańska, Jadwiga Biegańska Uniwersytet Mikołaja Kopernika, Instytut Geografii, Gagarina 9, 87-100 Toruń dostępne na: http://www.stat.gov.pl/cps/rde/xbcr/gus/rl_charakter_obszar_wiejskich_w_2008.pdf

Bardziej szczegółowo

Wybrane elementy pomocy społecznej w województwie kujawsko- -pomorskim w latach 2009-2012

Wybrane elementy pomocy społecznej w województwie kujawsko- -pomorskim w latach 2009-2012 BIBLIOTECZKA REGIONALNEGO OŚRODKA POLITYKI SPOŁECZNEJ W TORUNIU Wybrane elementy pomocy społecznej w województwie kujawsko- -pomorskim w latach 2009-2012 Wybrane elementy pomocy społecznej w województwie

Bardziej szczegółowo

Klasówka po gimnazjum biologia. Edycja 2006\2007. Raport zbiorczy

Klasówka po gimnazjum biologia. Edycja 2006\2007. Raport zbiorczy Klasówka po gimnazjum biologia Edycja 2006\2007 Raport zbiorczy Opracowano w: Gdańskiej Fundacji Rozwoju im. Adama Mysiora Informacje ogólne... 3 Raport szczegółowy... 3 Tabela. Podział liczby uczniów

Bardziej szczegółowo

Regionalna Izba Obrachunkowa w Zielonej Górze

Regionalna Izba Obrachunkowa w Zielonej Górze Regionalna Izba Obrachunkowa w Zielonej Górze Wykonanie budżetów przez lubuskie gminy w 215 roku Finansowanie oświaty i wydatki ponoszone na realizację zadań oświatowych przez lubuskie gminy Prezes RIO

Bardziej szczegółowo

Rozkład wyników ogólnopolskich

Rozkład wyników ogólnopolskich Rozkład wyników ogólnopolskich 1 9 8 7 procent uczniów 6 5 4 3 2 1 1 2 3 4 5 6 7 8 9 1 11 12 13 14 15 16 17 18 19 2 21 22 23 24 liczba punktów - wyniki niskie - wyniki średnie - wyniki wysokie Parametry

Bardziej szczegółowo

Raport z cen korepetycji w Polsce Na podstawie cen z serwisu e-korepetycje.net

Raport z cen korepetycji w Polsce Na podstawie cen z serwisu e-korepetycje.net Raport z cen korepetycji w Polsce 2016 Na podstawie cen z serwisu e-korepetycje.net Spis treści WSTĘP... 3 ZAŁOŻENIA DO RAPORTU... 3 ANALIZA WOJEWÓDZTW... 3 Województwo dolnośląskie... 6 Województwo kujawsko-pomorskie...

Bardziej szczegółowo

Rozkład wyników ogólnopolskich

Rozkład wyników ogólnopolskich Rozkład wyników ogólnopolskich 1 9 8 7 procent uczniów 6 5 4 3 2 1 1 2 3 4 5 6 7 8 9 1 11 12 13 14 15 16 17 18 19 2 21 22 23 24 25 26 - wyniki niskie - wyniki średnie - wyniki wysokie liczba punktów Parametry

Bardziej szczegółowo

InfoDług Kwota zaległych płatności w poszczególnych województwach Na koniec grudnia 2011 r. większość województw polskich przekroczyła 1 miliard złotych zaległości płatniczych, obecnie jest ich 13 z 16

Bardziej szczegółowo

Rozkład wyników ogólnopolskich

Rozkład wyników ogólnopolskich Rozkład wyników ogólnopolskich 2 18 16 14 procent uczniów 12 1 8 6 4 2 1 2 3 4 5 6 7 8 9 1 11 12 13 14 15 16 17 18 19 2 21 22 23 24 25 26 27 liczba punktów - wyniki niskie - wyniki średnie - wyniki wysokie

Bardziej szczegółowo

Zmiany bezrobocia w województwie zachodniopomorskim w I półroczu 2015 roku

Zmiany bezrobocia w województwie zachodniopomorskim w I półroczu 2015 roku WOJEWÓDZKI URZĄD PRACY W SZCZECINIE Wydział Badań i Analiz Zmiany bezrobocia w województwie zachodniopomorskim w I półroczu 2015 roku Szczecin 2015 Według danych Eurostat zharmonizowana stopa bezrobocia

Bardziej szczegółowo

GŁÓWNY URZĄD STATYSTYCZNY Departament Badań Społecznych. Wykorzystanie bazy noclegowej 1 w 2008 roku

GŁÓWNY URZĄD STATYSTYCZNY Departament Badań Społecznych. Wykorzystanie bazy noclegowej 1 w 2008 roku GŁÓWNY URZĄD STATYSTYCZNY Departament Badań Społecznych Materiał na konferencję prasową w dniu 25 czerwca 2009 r. Notatka Informacyjna WYNIKI BADAŃ GUS Wykorzystanie bazy noclegowej 1 w 2008 roku Zgodnie

Bardziej szczegółowo

Rozkład wyników ogólnopolskich

Rozkład wyników ogólnopolskich Rozkład wyników ogólnopolskich 1 9 8 7 procent uczniów 6 5 4 3 2 1 1 2 3 4 5 6 7 8 9 1 11 12 13 14 15 16 17 18 19 2 21 22 23 24 25 26 27 - wyniki niskie - wyniki średnie - wyniki wysokie liczba punktów

Bardziej szczegółowo

Rozkład wyników ogólnopolskich

Rozkład wyników ogólnopolskich Rozkład wyników ogólnopolskich 1 9 8 7 procent uczniów 6 5 4 3 2 1 1 2 3 4 5 6 7 8 9 1 11 12 13 14 15 16 17 18 19 2 21 22 23 24 25 26 27 28 29 3 - wyniki niskie - wyniki średnie - wyniki wysokie liczba

Bardziej szczegółowo

Małe i średnie przedsiębiorstwa w Polsce na podstawie analiz PARP

Małe i średnie przedsiębiorstwa w Polsce na podstawie analiz PARP 2013 Paulina Zadura-Lichota Departament Rozwoju Przedsiębiorczości i Innowacyjności PARP Małe i średnie przedsiębiorstwa w Polsce na podstawie analiz PARP Warszawa, 14 marca 2013 r. Przedsiębiorczość w

Bardziej szczegółowo

Izby w mieszkaniach (w tys.) niezamieszkane. ogółem

Izby w mieszkaniach (w tys.) niezamieszkane. ogółem IV. ZASOBY MIESZKANIOWE 1. STAN I ROZWÓJ ZASOBÓW MIESZKANIOWYCH Mieszkanie, jako jednostka spisowa, jest to lokal składający się z jednej lub kilku izb, łącznie z pomieszczeniami pomocniczymi, wybudowany

Bardziej szczegółowo

Rozkład wyników ogólnopolskich

Rozkład wyników ogólnopolskich Rozkład wyników ogólnopolskich 5 4.5 4 3.5 procent uczniów 3 2.5 2 1.5 1.5 1 2 3 4 5 6 7 8 9 1 11 12 13 14 15 16 17 18 19 2 21 22 23 24 25 26 27 28 29 3 31 32 33 liczba punktów - wyniki niskie - wyniki

Bardziej szczegółowo

Rozkład wyników ogólnopolskich

Rozkład wyników ogólnopolskich Rozkład wyników ogólnopolskich 1 9 8 7 procent uczniów 6 5 4 3 2 1 1 2 3 4 5 6 7 8 9 1 11 12 13 14 15 16 17 18 19 2 21 22 23 24 25 26 27 28 29 3 31 32 33 liczba punktów - wyniki niskie - wyniki średnie

Bardziej szczegółowo

Rozkład wyników ogólnopolskich

Rozkład wyników ogólnopolskich Rozkład wyników ogólnopolskich 1 9 8 7 procent uczniów 6 5 4 3 2 1 1 2 3 4 5 6 7 8 9 1 11 12 13 14 15 16 17 18 19 2 liczba punktów - wyniki niskie - wyniki średnie - wyniki wysokie Parametry rozkładu wyników

Bardziej szczegółowo

Rozkład wyników ogólnopolskich

Rozkład wyników ogólnopolskich Rozkład wyników ogólnopolskich 5 4.5 4 3.5 procent uczniów 3 2.5 2 1.5 1.5 1 2 3 4 5 6 7 8 9 1 11 12 13 14 15 16 17 18 19 2 21 22 23 24 25 26 27 28 29 3 31 32 33 liczba punktów - wyniki niskie - wyniki

Bardziej szczegółowo

Źródło danych statystycznych i definicji. Uwagi ogólne

Źródło danych statystycznych i definicji. Uwagi ogólne Dział 1 DEMOGRAFIA - 13 - Źródło danych statystycznych i definicji 1. Tablice wynikowe opracowane w latach 1999 2011 przez Główny Urząd Statystyczny w Warszawie udostępnił Urząd Statystyczny w Bydgoszczy.

Bardziej szczegółowo

Szanse rozwoju gospodarczego Województwa Świętokrzyskiego w perspektywie realizacji RPOWŚ na lata Kielce, kwiecień 2008 r.

Szanse rozwoju gospodarczego Województwa Świętokrzyskiego w perspektywie realizacji RPOWŚ na lata Kielce, kwiecień 2008 r. Szanse rozwoju gospodarczego Województwa Świętokrzyskiego w perspektywie realizacji RPOWŚ na lata 2007-2013 Kielce, kwiecień 2008 r. Problemy ograniczające rozwój Województwa Świętokrzyskiego Problemy

Bardziej szczegółowo

Rozkład wyników ogólnopolskich

Rozkład wyników ogólnopolskich Rozkład wyników ogólnopolskich 1 9 8 7 procent uczniów 6 5 4 3 2 1 1 2 3 4 5 6 7 8 9 1 11 12 13 14 15 16 17 18 19 2 - wyniki niskie - wyniki średnie - wyniki wysokie liczba punktów Parametry rozkładu wyników

Bardziej szczegółowo

GŁÓWNY URZĄD STATYSTYCZNY Departament Handlu i Usług GOSPODARKA MIESZKANIOWA W 2007 R.

GŁÓWNY URZĄD STATYSTYCZNY Departament Handlu i Usług GOSPODARKA MIESZKANIOWA W 2007 R. Materiał na konferencję prasową w 23.października 2008 r. GŁÓWNY URZĄD STATYSTYCZNY Departament Handlu i Usług Notatka informacyjna WYNIKI BADAŃ GUS GOSPODARKA MIESZKANIOWA W 2007 R. Na stronie internetowej

Bardziej szczegółowo

Budownictwo mieszkaniowe a) w okresie I-XII 2013 r.

Budownictwo mieszkaniowe a) w okresie I-XII 2013 r. Warszawa, 17.1.214 r. Budownictwo mieszkaniowe a) w okresie I-XII 213 r. Według wstępnych danych, w okresie styczeń-grudzień 213 r. oddano do użytkowania 146122 mieszkania, tj. o 4,4% mniej niż w 212 r.

Bardziej szczegółowo

Powszechność nauczania języków obcych w roku szkolnym 2011/2012

Powszechność nauczania języków obcych w roku szkolnym 2011/2012 Wstęp Podstawowym celem kształcenia językowego jest zdobycie przez uczniów umiejętności porozumiewania się w języku obcym w mowie i piśmie. Odsetek osób uczących się języka obcego stale się zwiększa, co

Bardziej szczegółowo

Zmiany na polskim i wojewódzkim rynku pracy w latach 2004-2014

Zmiany na polskim i wojewódzkim rynku pracy w latach 2004-2014 WOJEWÓDZKI URZĄD PRACY W KATOWICACH Zmiany na polskim i wojewódzkim rynku pracy w latach 2004-2014 KATOWICE październik 2014 r. Wprowadzenie Minęło dziesięć lat od wstąpienia Polski do Unii Europejskiej.

Bardziej szczegółowo

Podsumowanie wyników GPR 2015 na zamiejskiej sieci dróg wojewódzkich

Podsumowanie wyników GPR 2015 na zamiejskiej sieci dróg wojewódzkich Podsumowanie wyników GPR 2015 na zamiejskiej sieci dróg wojewódzkich Autor: Krzysztof Opoczyński Warszawa, maj 2016 Spis treści 1. Wstęp... 3 2. Obciążenie ruchem sieci dróg wojewódzkich w 2015 roku...

Bardziej szczegółowo

KONKURS MAESTRO 3 STATYSTYKI

KONKURS MAESTRO 3 STATYSTYKI KONKURS MAESTRO 3 STATYSTYKI Rozstrzygnięcie: styczeń 2013 r. 15 czerwca 2012 roku Narodowe Centrum Nauki po raz trzeci ogłosiło konkurs MAESTRO przeznaczony dla doświadczonych naukowców na projekty badawcze

Bardziej szczegółowo

Urząd Statystyczny w Lublinie

Urząd Statystyczny w Lublinie Urząd Statystyczny w Lublinie ul. Leszczyńskiego 48 20-068 Lublin tel.: (81) 533 20 51 e-mail: sekretariatuslub@stat.gov.pl www.stat.gov.pl/lublin Plan konferencji prasowej 10.12.2012 r. Produkt krajowy

Bardziej szczegółowo

Przekazujemy Państwu efekt pierwszego etapu prac nad Programem Rozwoju Miasta Łomża dotyczącego gospodarki.

Przekazujemy Państwu efekt pierwszego etapu prac nad Programem Rozwoju Miasta Łomża dotyczącego gospodarki. Przekazujemy Państwu efekt pierwszego etapu prac nad Programem Rozwoju Miasta Łomża dotyczącego gospodarki. Efektem pierwszego etapu prac na Programem Rozwoju Miasta Łomża było powstanie analizy SWOT i

Bardziej szczegółowo

URZĄD STATYSTYCZNY W LUBLINIE OPRACOWANIA SYGNALNE. Lublin, czerwiec 2015 r.

URZĄD STATYSTYCZNY W LUBLINIE OPRACOWANIA SYGNALNE. Lublin, czerwiec 2015 r. URZĄD STATYSTYCZNY W LUBLINIE OPRACOWANIA SYGNALNE Lublin, czerwiec 2015 r. Kontakt: SekretariatUSLUB@stat.gov.pl tel. 81 533 20 51, fax 81 533 27 61 Internet: http://lublin.stat.gov.pl Budownictwo mieszkaniowe

Bardziej szczegółowo

Sytuacja młodych na rynku pracy

Sytuacja młodych na rynku pracy Sytuacja młodych na rynku pracy Plan prezentacji Zamiany w modelu: w obrębie każdego z obszarów oraz zastosowanych wskaźników cząstkowych w metodologii obliczeń wskaźników syntetycznych w obrębie syntetycznego

Bardziej szczegółowo

Klasówka po gimnazjum język polski

Klasówka po gimnazjum język polski Klasówka po gimnazjum język polski Rok 2005 Raport zbiorczy Opracowano w: Gdańskiej Fundacji Rozwoju im. Adama Mysiora Informacje ogólne...3 Informacje dotyczące wyników testu...4 2 Informacje ogólne Tegoroczna

Bardziej szczegółowo

ZACHODNIOPOMORSKIE NA TLE POLSKIEJ GOSPODARKI

ZACHODNIOPOMORSKIE NA TLE POLSKIEJ GOSPODARKI ZACHODNIOPOMORSKIE EJ GOSPODARKI W prezentacji wykorzystane zostały dane GUS oraz wyniki badania Monitoring kondycji sektora w latach 21-212 przygotowanego przez PKPP Lewiatan w ramach projektu współ finansowanego

Bardziej szczegółowo

Notatka dla nauczyciela: Ludność Polski w perspektywie roku 2035

Notatka dla nauczyciela: Ludność Polski w perspektywie roku 2035 Notatka dla nauczyciela: Ludność Polski w perspektywie roku 2035 Wprowadzenie Problematyka rozwoju demograficznego Polski naleŝy do tych tematów w nauczaniu geografii, które budzą duŝe zaciekawienie ze

Bardziej szczegółowo