Audyt ofert pracy, zapotrzebowanie na kwalifikacje i szkolenia na Dolnym Œl¹sku

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "Audyt ofert pracy, zapotrzebowanie na kwalifikacje i szkolenia na Dolnym Œl¹sku"

Transkrypt

1 Unia Europejska Audyt ofert pracy, zapotrzebowanie na kwalifikacje i szkolenia na Dolnym Œl¹sku Redaktor naukowy Teresa Kupczyk Politechnika Wroc³awska Centrum Kszta³cenia Ustawicznego Wroc³aw 2006 Partnerzy projektu Zwi¹zek Pracodawców Dolnego Œl¹ska

2 Publikacja wpólfinansowana ze œrodków Europejskiego Funduszu Spo³ecznego Unii Europejskiej w ramach Zintegrowanego Programu Operacyjnego Rozwoju Regionalnego i bud etu Pañstwa, na potrzeby realizacji projektu Audyt ofert pracy, zapotrzebowanie na kwalifikacje i szkolenia na Dolnym Œl¹sku nr Z/2.02/II/2.1/5/04 Nadzór naukowy nad badaniami Adam GRZECH Recenzenci Adam GRZECH, Jerzy ŒWI TEK Korekta Alina KACZAK Kopiowanie i powielanie w jakiejkolwiek formie wymaga pisemnej zgody Wydawcy Copyright by Politechnika Wroc³awska Centrum Kszta³cenia Ustawicznego, Wroc³aw 2006 ISBN Druk: Drukarnia Oficyny Wydawniczej Politechniki Wroc³awskiej.

3 Spis treœci Wprowadzenie I. Rynek pracy Dolnego Œl¹ska Bogdan Suchecki, Prognoza ca³kowitego popytu na pracê w województwie dolnoœl¹skim na lata Ewa Kuside³, Prognoza liczby pracuj¹cych wed³ug sektorów gospodarki i sekcji PKD dla Dolnego Œl¹ska Artur Gajdos, Prognoza liczby pracuj¹cych wed³ug wielkich i du ych grup zawodowych w województwie dolnoœl¹skim na lata Jaros³aw Janecki, Polityka pañstwa a rynek pracy S³awomir Najnigier, Wp³yw inwestycji na Dolnym Œl¹sku na rynek pracy Maciej Paw³owski, Ocena wp³ywu strategii rozwoju Jeleniej Góry, Wa³brzycha i Legnicy na rynek pracy Miros³aw Miller, Perspektywy rozwoju sektora zaawansowanych technologii na Dolnym Œl¹sku oraz jego wp³yw na rynek pracy w regionie Adam Wasilewski, e-kwalifikacje na wspó³czesnym rynku pracy Adam Wasilewski, Zapotrzebowanie dolnoœl¹skich firm informatycznych na kwalifikacje pracowników Kazimierz Fr¹czkowski, Zapotrzebowanie na kwalifikacje w e-zdrowiu Rafa³ Goca³ek, Jolanta Nadzieja, Rynek pracy dla osób niepe³nosprawnych Barbara Sujak-Cyrul, Systemy jakoœci a rynek pracy II. Miejsca pracy, potrzeby kwalifikacyjne i szkoleniowe na Dolnym Œl¹sku wyniki badañ (Teresa Kupczyk) Metodyka i cele badañ w³asnych Cele i problemy badawcze Metody badawcze, badana populacja i opis przebiegu badañ Zastosowane podejœcie do analizy danych Charakterystyka wstêpna badanych przedsiêbiorstw Opis badanych przedsiêbiorstw Informacje o respondentach Zmiany na rynku pracy w opinii badanych Przyczyny zmian na rynku pracy Zapotrzebowanie na kwalifikacje, zawody, bran e trendy Polska, Europa, œwiat Plany inwestycyjne firm krajowych i zagranicznych dotycz¹ce Dolnego Œl¹ska Zapotrzebowanie na kwalifikacje, zawody, bran e na Dolnym Œl¹sku

4 4 Spis treœci 4. Plany rozwojowe i inwestycyjne badanych przedsiêbiorstw Kierunki zmian w badanych przedsiêbiorstwach Efekty planowanych zmian w badanych przedsiêbiorstwach Zmiany zatrudnienia w badanych przedsiêbiorstwach Deklarowane nowe miejsca pracy Planowana redukcja miejsc pracy Potrzeby badanych przedsiêbiorstw Aktualne zapotrzebowanie na kwalifikacje Potrzeby edukacyjne i szkoleniowe Uwarunkowania rozwoju i poprawy wyników badanych przedsiêbiorstw Braki kwalifikacyjne absolwentów szkó³ œrednich i wy szych zatrudnianych przez badane przedsiêbiorstwa Audyt ofert szkoleniowych na Dolnym Œl¹sku w zakresie zapotrzebowania zg³oszonego przez badane przedsiêbiorstwa (Adam Wasilewski) Podsumowanie Literatura Spis rysunków Za³¹cznik 1. Narzêdzia badawcze i formularz danych osobowych respondenta Ankieta Rynek Pracy (dla ma³ych i œrednich przedsiêbiorstw) Ankieta Rynek Pracy (dla du ych przedsiêbiorstw) Ankiety Audyt ofert szkoleniowo-edukacyjnych Za³¹cznik 2. Zestawienie deklarowanych przez przedsiêbiorstwa nowych miejsc pracy Opis projektu Audyt ofert pracy, zapotrzebowanie na kwalifikacje i szkolenia na Dolnym Œl¹sku (Z/2.02/II/2.1/5/04)

5 5 Wprowadzenie Niniejsze opracowanie stanowi podsumowanie wyników badañ realizowanych w ramach dofinansowanego z funduszy Unii Europejskiej projektu pt. Audyt ofert pracy, zapotrzebowanie na kwalifikacje i szkolenia na Dolnym Œl¹sku, którego realizacja dobieg³a koñca. Celem projektu by³o pozyskanie informacji na temat rynku pracy Dolnego Œl¹ska, perspektyw jego rozwoju oraz dostêpnych i oczekiwanych na tym rynku ofert edukacyjnych i szkoleniowych. Projekt miêdzy innymi mia³ odpowiedzieæ na nastêpuj¹ce pytania: Gdzie w najbli szych trzech latach pojawi¹ siê miejsca pracy? Jakie s¹ plany inwestycyjne i rozwojowe przedsiêbiorstw? Na jakie kwalifikacje i szkolenia jest zapotrzebowanie pracodawców? Projekt zosta³ zrealizowany w ramach partnerstwa, z udzia³em Zwi¹zku Pracodawców Dolnego Œl¹ska, Politechniki Wroc³awskiej i Dolnoœl¹skiego Centrum Informacji Zawodowej i Doskonalenia Nauczycieli. Przedk³adane opracowanie sk³ada siê z dwóch komplementarnych czêœci. Pierwsza to zbiór autorskich opracowañ, w ró nym stopniu dotycz¹cych aktualnego rynku pracy na Dolnym Œl¹sku, przewidywanych zmian i prognoz rozwojowych. Przedstawia ona miêdzy innymi prognozê ca³kowitego popytu na pracê, w tym liczebnoœci pracuj¹cych wed³ug sektorów gospodarki i sekcji PKD, jak równie du ych grup zawodowych w Województwie Dolnoœl¹skim na lata Prezentuje wp³yw na rynek pracy takich czynników, jak polityka pañstwa, nowe inwestycje w regionie, rozwój sektora zaawansowanych technologii czy absorpcja technologii informacyjno-komunikacyjnych, objawiaj¹cych siê w e-kwalifikacjach. Charakteryzuje te rynek pracy dla niepe³nosprawnych. Zakres tych opracowañ, mimo i s¹ bardzo wartoœciowe i ciekawe, nie wyczerpuje z³o onoœci tematu i m.in. dowodzi tego, e sprostanie wyzwaniom spo³eczeñstwa informacyjnego przez gospodarkê Dolnego Œl¹ska podlega rozmaitym ograniczeniom i uwarunkowaniom, których natura i przyczyny s¹ jeszcze stosunkowo s³abo rozpoznane. Lektura tych opracowañ pozwala tak e na sformu³owanie wniosku o koniecznoœci poddania zmian zachodz¹cych na runku pracy dalszym wyczerpuj¹cym i systematycznym badaniom. Czêœæ druga publikacji zawiera opracowane wyniki badañ przeprowadzonych w przedsiêbiorstwach z Dolnego Œl¹ska. Zawieraj¹ one charakterystykê badanych przedsiêbiorstw, ich plany rozwojowe i inwestycyjne oraz ich wp³yw na rynek pracy Dolnego Œl¹ska. Wskazano, gdzie powstan¹ miejsca pracy i jakich kwalifikacji bêd¹ dotyczyæ oraz ustalono planowan¹ przez przedsiêbiorstwa redukcjê zatrudnienia. W tej czêœci opracowania przedstawiono tak e zapotrzebowanie pracodawców na szkolenia i dokonano pod ich k¹tem audytu ofert szkoleniowych na Dolnym Œl¹sku. Omówiono te uwarunkowania, w opinii badanych przedsiêbiorstw, procesu ich rozwoju i poprawy wyników dzia³ania. Przedstawiono sygnalizowane przez przedsiêbiorstwa braki kwalifikacyjne absolwentów szkó³ œrednich i wy szych oraz przedstawiono ich uwagi do systemu kszta³cenia. Niezale nie od zaplanowanego i zrealizowanego zakresu projektu jego wyniki powinny byæ odniesione do powszechnie dyskutowanych zagadnieñ zwi¹zanych z pojêciami, takimi jak: nowa gospodarka, gospodarka oparta na wiedzy, czy spo³eczeñstwo informacyjne. Analiza aktualnego rynku pracy na Dolnym Œl¹sku, zachodz¹cych

6 6 Wprowadzenie zmian i perspektyw rozwoju nie mo e byæ izolowana od zmian obserwowanych w bli szym i dalszym otoczeniu. Poziom nowoczesnoœci i konkurencyjnoœci gospodarki wyznacza udzia³ w niej nowych dziedzin techniki, takich jak automatyka i informatyka, telekomunikacja, biotechnologia i farmaceutyka, in ynieria materia³owa, energetyka itd. Maj¹ one najwy - szy wskaÿnik nasycenia nauk¹, zapotrzebowania na prace badawcze i rozwojowe, tempo odnowy produktów i us³ug, udzia³ pracowników o najwy szych kwalifikacjach itd. Wymienione dziedziny techniki maj¹ istotny udzia³ w tworzeniu tzw. nowej gospodarki (opartej na wiedzy) i wp³ywaj¹ na mo liwoœci rozwojowe nie tylko gospodarki jako ca³oœci, ale, regionów i pojedynczych przedsiêbiorstw i ich pracowników. Warunkiem koniecznym budowy gospodarki opartej na wiedzy i spo³eczeñstwa informacyjnego s¹ umiejêtnoœci szybkiego i efektywnego tworzenia wiedzy, absorpcji nowoœci technicznych oraz wdra ania innowacji opartych na œcis³ym wspó³dzia³aniu sfery nauki, organizacji gospodarczych i administracji publicznej. Konkurencyjnoœæ gospodarki, przedsiêbiorstw oraz zasobów ludzkich na rynku wp³ywa na poziom ycia obywateli i w coraz wiêkszym stopniu zale y od poziomu rozwoju i powszechnoœci wykorzystania nowych technik i technologii, zw³aszcza informacyjno-komunikacyjnych. Spo³eczeñstwo bêdziemy mogli nazwaæ informacyjnym dopiero wtedy, kiedy bêdzie ono ci¹gle ucz¹ce siê, rozumiej¹ce informacjê, wymieniaj¹ce siê wiedz¹ i tworz¹ce wiedzê. By sprostaæ tym wymaganiom trzeba stale monitorowaæ rynek pracy, jego zmiany i trendy. Warto badaæ zapotrzebowanie na kwalifikacje pracodawców, w tym przedsiêbiorstw, to oni bowiem najszybciej musz¹ reagowaæ na rynek, jego zmiany i potrzeby. Niezbêdna jest te sta³a analiza potrzeb szkoleniowych ludzkich zasobów pracy, tak by we w³aœciwym czasie oœrodki edukacyjne i szkoleniowe mog³y sprostaæ zapotrzebowaniu Tylko systematyczne badania struktury zapotrzebowania na kwalifikacje i szkolenia pozwol¹ okreœliæ i oceniæ miarê nowoczesnoœci, konkurencyjnoœci i innowacyjnoœci gospodarki Dolnego Œl¹ska, a przez to sprawdziæ œwiadomoœæ i stopieñ przygotowania spo³eczeñstwa do sprostania wyzwaniom stawianym przez globaln¹, wysoce konkurencyjn¹ i ju cyfrow¹ gospodarkê. Zak³ada siê, e projekt przyczyni siê do dopasowania programów nauczania w szko- ³ach zawodowych i uczelniach do rzeczywistych potrzeb rynku pracy, co spowoduje zmniejszenie liczby bezrobotnych absolwentów, a podkreœlenia wymaga fakt, e bezrobocie w tej grupie, jest w naszym kraju najwiêksze w ca³ej Unii Europejskiej. Realizatorzy badañ licz¹ tak e, e rezultaty projektu pozwol¹ instytucjom zajmuj¹cym siê monitorowaniem rynku pracy i eliminowaniem bezrobocia lepiej dobieraæ programy szkoleñ dla bezrobotnych, a przez to zapewniæ im uzyskanie dok³adnie takich kwalifikacji, na które jest aktualnie zapotrzebowanie pracodawców. Doceniaj¹c wspó³pracê w realizacji przedsiêwziêcia badawczego i wielki wk³ad wniesiony w przygotowanie mniejszego opracowania, pragnê z³o yæ serdecznie podziêkowania Partnerom realizuj¹cym projekt, autorom, jak i wszystkim innym osobom, instytucjom i przedsiêbiorstwom, które uczestniczy³y w badaniach. Pozostajê w nadziei, i ich trud nie pójdzie na marne, a wprost przeciwnie przyczyni siê do sukcesów Dolnego Œl¹ska Teresa Kupczyk Redaktor naukowy

7 Prognoza ca³kowitego popytu na pracê w województwie dolnoœl¹skim na lata Bogdan SUCHECKI* Streszczenie Opracowanie zawiera prezentacjê i analizê podstawowych danych statystycznych dotycz¹cych dolnoœl¹skiego rynku pracy w latach oraz prognozy do roku Analizowany materia³ statystyczny pochodzi z publikacji G³ównego Urzêdu Statystycznego oraz z niepublikowanych wyników Badania Aktywnoœci Ekonomicznej Ludnoœci. W wyniku przeprowadzonej analizy statystycznej zosta³y wyspecyfikowane, zbudowane, oszacowane i zweryfikowane modele kszta³towania siê zmiennych (liczba pracuj¹cych, liczba zatrudnionych, liczba bezrobotnych, liczba ofert pracy i inne), przy wykorzystaniu modeli analizy szeregów czasowych i wielorównaniowych modeli przyczynowo-skutkowych. Przeprowadzone analizy pozwoli³y na wygenerowanie, w wariantach optymistycznym, poœrednim i pesymistycznym, prognoz dla zmiennych dotycz¹cych rynku pracy województwa dolnoœl¹skiego na lata Wprowadzenie Wojewódzkie rynki pracy odzwierciedlaj¹ specyfikê ekonomiczno-spo³eczn¹ regionów. Dlatego te istotne jest badanie, poza ogólnopolskim rynkiem pracy, tak e lokalnych (wojewódzkich) rynków pracy. Celem opracowania jest prezentacja i analiza danych dotycz¹cych rynku pracy województwa dolnoœl¹skiego w latach oraz, z wykorzystaniem metod analizy szeregów czasowych i modelowania przyczynowo-skutkowego, wygenerowanie wariantowych prognoz dla zmiennych wojewódzkiego rynku pracy. W pierwszej czêœci zawarto opis Ÿróde³ i charakterystykê danych statystycznych z opisem zarysowanych tendencji w liczbie pracuj¹cych w województwie dolnoœl¹skim w latach Druga czêœæ opracowania zawiera prognozy liczby pracuj¹cych w województwie dolnoœl¹skim wykonane na podstawie modeli trendu oraz metod wyrówny- * Katedra Ekonometrii Przestrzennej, Uniwersytet ódzki.

8 8 Bogdan SUCHECKI wania wyk³adniczego. Zastosowane metody analizy szeregów czasowych pozwoli³y na wygenerowanie wariantowych prognoz. W trzeciej czêœci zawarto uzasadnienie zastosowania modelowania wielorównaniowego w analizach rynku pracy. Nastêpnie przeprowadzono dyskusjê wyników specyfikacji i estymacji wielorównaniowego modelu opisuj¹cego najwa niejsze zmienne dolnoœl¹skiego rynku pracy. W wyniku symulacji zaproponowanego modelu wygenerowano wariantowe prognozy zmiennych opisuj¹cych dolnoœl¹ski rynek pracy w trzech wariantach: optymistycznym, poœrednim i pesymistycznym. Wyniki analiz scenariuszowych zosta³y zaprezentowane w formie tabelarycznej i w postaci wykresów. W koñcowej czêœci pracy zawarto wnioski wynikaj¹ce ze scenariuszowej analizy przysz³ej sytuacji na dolnoœl¹skim rynku pracy. ród³a i charakterystyka danych statystycznych W analizach i prognozowaniu zagregowanych elementów rynku pracy województwa dolnoœl¹skiego wykorzystano informacje statystyczne w postaci szeregów czasowych o czêstotliwoœci rocznej i kwartalnej z okresu oraz prognozy do roku Zmiennymi endogenicznymi charakteryzuj¹cymi kszta³towanie siê sytuacji na rynku pracy oraz objêtych prognozowaniem na okres by³y: LP_dol liczba pracuj¹cych w województwie dolnoœl¹skim ogó³em w tys. osób, LZ_dol liczba zatrudnionych w województwie dolnoœl¹skim (pracowników najemnych) w tys. osób, LB_dol liczba bezrobotnych w województwie dolnoœl¹skim w tys. osób, LOP_dol liczba ofert pracy w województwie dolnoœl¹skim, w tys. wolnych miejsc pracy, LAZ_dol=LP_dol+LB_dol liczba aktywnych zawodowo w województwie dolnoœl¹skim. W konstruowanych modelach przyczynowo-skutkowych uwzglêdniono zarówno zmienne lokalne dla województwa, jak i zmienne makroekonomiczne dla Polski. Bazê danych pomocniczych, g³ównie jako zmienne objaœniaj¹ce (predyktory), stanowi³y wiêc zebrane w odpowiednich bankach SPPP 1 : makroekonomiczne dane GUS dotycz¹ce kszta³towania siê w Polsce PKB, p³acy przeciêtnej brutto, liczby ludnoœci, wskaÿników cen, p³acy minimalnej, nak³adów inwestycyjnych i inne 2, zdefiniowane szczegó³owo jako: PKB produkt krajowy brutto w cenach sta³ych 1995 r., WBP przeciêtna miesiêczna p³aca brutto w przeliczeniu na 1 zatrudnionego (w z³, ceny bie ¹ce), 1 System Prognozowania Popytu na Pracê w Polsce: Por. SPPP czêœæ II, RCSS, Warszawa Informacje i opracowania statystyczne, GUS, Warszawa; Poland Quarterly Statistics, Biuletyn Statystyczny, wyd. GUS, Warszawa (z ró nych okresów ).

9 Analiza i prognozy rynku pracy Dolnego Œl¹ska (przemys³, rolnictwo, us³ugi) 9 PC wskaÿnik cen towarów i us³ug konsumpcyjnych, indeks jednopodstawowy (I kw r. = 1), WMINP miesiêczna p³aca minimalna brutto w z³, ceny bie ¹ce, publikowane w specjalnych wydawnictwach szacunkowe dane GUS o kszta³towaniu siê wed³ug województw produktu regionalnego brutto (PKB wed³ug województw) i wartoœci dodanej w poszczególnych województwach w cenach bie ¹cych i sta³ych oraz dane o stopie bezrobocia rejestrowanego i wskaÿnikach cen wed³ug województw. W przypadku modelowania i formu³owania prognozy popytu na pracê w województwie dolnoœl¹skim zdefiniowano nastêpuj¹co zmienne objaœniaj¹ce: PKB_dol produkt regionalny brutto wytworzony w województwie (w cenach sta³ych 1995 r., mln z³), WBP_dol przeciêtna miesiêczna p³aca brutto w województwie dolnoœl¹skim w przeliczeniu na 1 zatrudnionego (w z³, ceny bie ¹ce), LL_dol liczba mieszkañców województwa dolnoœl¹skiego w tys. osób, PC_dol wskaÿnik cen towarów i us³ug konsumpcyjnych w województwie dolnoœl¹skim, indeks jednopodstawowy I kw r. = 1 Przy formu³owaniu prognozy, jako informacje historyczne o kszta³towaniu siê zmiennych prognozowanych, wykorzystano dane z Badañ Aktywnoœci Ekonomicznej Ludnoœci Polski za okres od I kwarta³u 1995 r. do IV kwarta³u 2005 r. Korzystaj¹c ze specjalnego oprogramowania Systemu Analiz i Prognoz SAP/SPPP 3 zmienne te zosta³y obliczone na podstawie indywidualnych ankiet BAEL dla poszczególnych kwarta³ów lat , tzn. dla tych okresów, które zawiera³y informacje o lokalizacji miejsca zamieszkania badanych gospodarstw domowych wed³ug nowego podzia³u administracyjnego na 16 województw. W badaniach korzystano tak e z danych rocznych. W tym przypadku informacje statystyczne pochodz¹ z publikacji GUS, a zw³aszcza z Rocznik statystyczny województw i Produkt Krajowy Brutto wed³ug województw (ró ne wydania z lat ). Liczba pracuj¹cych w województwie dolnoœl¹skim oraz jej wyg³adzone wartoœci przedstawiono na wykresie 1. W pierwszym etapie formu³owania prognozy dokonano identyfikacji tendencji, sezonowoœci oraz obserwacji i okresów nietypowych. W tym celu przeprowadzono estymacjê ró nych postaci funkcji trendu z uwzglêdnieniem odpowiednio dobieranych zmiennych zero-jedynkowych. Na podstawie rezultatów badañ empirycznych prezentowanych na wykresie, mo na stwierdziæ, i ogóln¹ tendencjê kszta³towania siê liczby pracuj¹cych mo na aproksymowaæ tylko wielomianem stopnia trzeciego (^YFIT). Poniewa funkcja trendu stopnia trzeciego nie nadaje siê do prognozowania na okresy œrednie i d³ugie, jako alternatywny model tendencji rozwojowej mo na wiêc zaproponowaæ funkcjê segmentow¹. W celu zbudowania takiej funkcji zidentyfikowano trzy podokresy: 3 Zob. informacje na stronie internetowej

10 10 Bogdan SUCHECKI LP_DOL LP_DOLP ^YFIT Wykres 1. Liczba pracuj¹cych w województwie dolnoœl¹skim w okresie 1995 kw. I 2005 kw. IV, w tysi¹cach osób. ród³o: Na podstawie danych kwartalnych z Badañ Aktywnoœci Ekonomicznej Ludnoœci ( ) kw kw. 4, kw kw. 1, kw kw. 4. Wybieraj¹c podwójnie logarytmiczn¹ (potêgow¹) postaæ funkcji, najlepsze dopasowanie (85% objaœnienia zmiennoœci) otrzymano przy za³o eniu zmiennoœci zarówno wyrazów wolnych, jak i wspó³czynników kierunkowych w poszczególnych segmentach próby. Prezentowane w tabeli 1 rezultaty estymacji wskazuj¹, i w okresie pierwszym (1995 kw kw. 4) przeciêtne tempo wzrostu liczby pracuj¹cych w województwie wynosi³o ok. 0,04% kwartalnie. Z kolei w okresie drugim obserwujemy spadek tej zmiennej ok. 0,29% kwartalnie. W okresie trzecim, tzn. od 2 kwarta³u 2004 obserwujemy przeciêtne tempo wzrostu liczby pracuj¹cych wynosz¹ce ok. 0,69% kwartalnie. Zmiany liczby pracuj¹cych ogó³em charakteryzuj¹ równie sezonowe spadki w I kwarta³ach poszczególnych lat w ca³ym okresie analizy. Prognozy liczby pracuj¹cych województwa dolnoœl¹skiego na podstawie modeli trendu oraz metod wyrównywania wyk³adniczego Segmentowy model tendencji rozwojowej nie jest odpowiednim narzêdziem do formu³owania prognoz. W celu opracowania mo liwych tendencji przysz³ego kszta³towania siê liczby pracuj¹cych w województwie proponowany jest model autoregresyjno-nieliniowy, metody wyrównywania wyk³adniczego oraz metoda

11 Analiza i prognozy rynku pracy Dolnego Œl¹ska (przemys³, rolnictwo, us³ugi) 11 Tabela 1. Wyniki estymacji segmentowego modelu tendencji rozwojowej liczby pracuj¹cych w województwie dolnoœl¹skim: lp_dol = const + b 1 S 1 + a 1^const_okres1 + a 2^const_okres2 +a 3 lnt_okres1+ a 4 lnt_okres2 + a 5 lnt_okres3 + ε Variable Coefficient Std Err T-stat Signf ^CONST S R 2 Adj = DW = 1.27 DW4 = 1.51 ród³o: Obliczenia w³asne. Boxa-Jenkinsa (modele ARMA/ARIMA). W tabeli 2 pokazano wyniki estymacji tego równania. Dokonuj¹c nastêpnie ekstrapolacji oszacowanego modelu autoregresyjno-nieliniowego (tabela 2) na kolejne kwarta³y lat , stwierdzono bardzo du y wp³yw dwóch ostatnich obserwacji w próbie na wartoœci prognozowane, tzn. z kw. 3 i r. Sformu³owano wiêc dwie serie prognoz eliminuj¹c alternatywnie wp³yw obserwacji z 4 kw (lpdol4) oraz z 3 i 4 kw r. (lpdol34). W tabeli 3 przedstawiono szeregi czasowe prognoz formu³owanych zarówno na podstawie modelu trendu, jak i z zastosowaniem metody Boxa-Jenkinsa wy- Tabela 2. Wyniki estymacji autoregresyjno-nieliniowego modelu tendencji rozwojowej liczby pracuj¹cych w województwie dolnoœl¹skim: lp_dol = const + a 1 *lp_dol( 1) + a 3 T + a 4 lnt + a 5 OT + b 1 S1 + b 3 *S3 + d 1 *u994 + ε Variable Coefficient Std Err T-stat Signf ^CONST LP_DOL{-1} T LNT OT S S U Equation Summary No. of Obs. = 40 R2= (adj)= Durbins H= Log(likelihood) = Durbin-Watson = ród³o: Obliczenia w³asne.

12 12 Bogdan SUCHECKI Wykres 2. Dopasowanie do danych modelu trendu autoregresyjno-nieliniowego. ród³o: Opracowanie w³asne Wykres 3. Rezultaty prognozowania liczby pracuj¹cych w województwie dolnoœl¹skim na podstawie modeli trendu autoregresyjno-nieliniowego i modeli: ARMA(p = 1, q = 1, s = 4); ARMA(p = 2, q = 2, s = 4) ród³o: Opracowanie w³asne. równywania wyk³adniczego: Holta, Wintera i metody ADRES (ADaptive RESponses). Rezultaty z metody Holta i Wintera s¹ rozbie ne, wskazuj¹ na wzrost do 1252 tys. osób lub mo liwoœæ zmniejszenia siê liczby pracuj¹cych do 993 tys. osób. Z metody ADRES otrzymano natomiast rezultat kompromisowy, czyli stagnacjê liczby pracuj¹cych na poziomie roku 2006.

13 Analiza i prognozy rynku pracy Dolnego Œl¹ska (przemys³, rolnictwo, us³ugi) 13 Tabela 3. Prognozy liczby pracuj¹cych w województwie dolnoœl¹skim na podstawie modelu trendu autoregresyjno-nieliniowego i modeli: ARMA(p = 1, q = 1, s = 4); ARMA(p = 2, q = 2, s = 4), w tys. osób Okres LP_dol4 LP_dol34 LP_dol114 LP_dol kw kw kw kw kw kw kw kw kw kw kw kw kw kw kw kw kw kw kw kw ród³o: Obliczenia w³asne. Prognozy rynku pracy województwa dolnoœl¹skiego na podstawie modeli przyczynowo-skutkowych W przypadku modeli przyczynowo-skutkowych dla opisu i prognozowania popytu na pracê w województwie testowano modele, uwzglêdniaj¹ce zmiany regionalnego PKB lub wydajnoœci pracy (PKB na 1 pracuj¹cego lub PKB w przeliczeniu na 1 mieszkañca) oraz nominalnej lub realnej p³acy przeciêtnej (w cenach produkcji lub konsumpcji). Dodatkowymi zmiennymi uzupe³niaj¹cymi specyfikacjê funkcji zapotrzebowania na pracê najemn¹ mog¹ byæ: stopa (lub liczba) bezrobotnych, jako miara presji poda y na rynek pracy, oraz zmienna czasowa dla uwzglêdnienia autonomicznych zmian techniczno-organizacyjnych w procesach produkcji. Takie relacje wynikaj¹ z ogólnych hipotez teoretycznych oraz potwierdzone s¹ wieloma badaniami empirycznymi.

14 14 Bogdan SUCHECKI Z badañ tych wynika równie, i zmienne ogólnokrajowe makroekonomiczne czêsto w sposób istotny wp³ywaj¹ na kszta³towanie siê zmiennych regionalnych. Z tego wzglêdu przy specyfikacji równañ dla zmiennych lokalnego rynku pracy równie uwzglêdniane s¹ makroekonomiczne zmienne objaœniaj¹ce. W celu konstrukcji wielorównaniowego modelu rynku pracy dla województwa dolnoœl¹skiego testowano wiele mo liwych specyfikacji zmiennych objaœnianych w poszczególnych równaniach. Najlepsze rezultaty otrzymano przy nastêpuj¹cej specyfikacji poszczególnych równañ. 1. LZ_dol kszta³towanie siê liczby zatrudnionych (pracowników najemnych) w przypadku województwa dolnoœl¹skiego najlepiej opisuj¹ zmienne regionalne: PKB_dol i WBP_dol oraz zale noœæ autoregresyjna z opóÿnieniem o 1 kwarta³. 2. LP_dol liczba pracuj¹cych ogó³em jest skorelowana z liczb¹ pracowników najemnych oraz zale y od poziomu p³ac realnych w województwie. 3. LB_dol liczba bezrobotnych zale y od zmian poziomu regionalnego produktu brutto, poziomu realnej p³acy przeciêtnej w województwie oraz podlega inercji. 4. LOP_dol liczba wolnych miejsc pracy w województwie dolnoœl¹skim zale y od regionalnego produktu brutto oraz od liczby bezrobotnych w województwie z przed dwóch kwarta³ów. Wahania kwartalne mo na eliminowaæ poprzez zastosowanie autoregresji czwartego rzêdu. 5. PKB_dol produkt regionalny brutto zale y od poziomu produktu krajowego brutto oraz od zmian przeciêtnej p³acy w województwie. 6. WBP_dol przeciêtna p³aca miesiêczna 1 zatrudnionego w województwie dolnoœl¹skim zale y od zmian wydajnoœci pracy (Xdol = PKB_dol/LP_dol) i p³ac realnych w województwie w okresie poprzednim oraz od zmian wskaÿnika cen w poprzednim kwartale. 7. PC_dol ceny w województwie dolnoœl¹skim opisywane s¹ w zale noœci od kszta³towania siê ogólnego poziomu cen w kraju oraz autoregresyjnie od w³asnych opóÿnieñ o 1 i 4 kwarta³y. Dok³adne zale noœci funkcyjne pomiêdzy powy szymi równaniami zamieszczone zosta³y w za³¹czniku, w którym znalaz³y siê równie niezbêdne równania to - samoœciowe. Dla umo liwienia prognozowania wielowariantowego zbudowany zosta³ pomocniczy, wielorównaniowy model rynku pracy dla Polski. W modelu tym zastosowano równania o postaci podwójnie logarytmicznej estymowane na próbie od 1 kw do 4 kw (40 obserwacji). W celu jednoczesnego wykorzystania zmiennych krajowych i regionalnych w prognozowaniu rynku pracy województwa dolnoœl¹skiego równania modelu rynku krajowego po³¹czono z modelem regionalnym. W rezultacie otrzymano uk³ad równañ 19 równañ, któy przedstawiono w za³¹czniku. Po oszacowaniu równañ stochastycznych wykonano dwustopniow¹ MNK trzy szacunki symulacyjne dla opisanych za³o eniach co do kszta³towania siê PKB i PC w okresie prognozy , tzn.:

15 Analiza i prognozy rynku pracy Dolnego Œl¹ska (przemys³, rolnictwo, us³ugi) 15 w wariancie optymistycznym: 0% wzrostu cen i 5% wzrostu PKB (rocznie); w wariancie pesymistycznym: 5% wzrostu cen i 2% wzrostu PKB rocznie, w wariancie poœrednim: 2% wzrostu cen i 3% wzrostu PKB rocznie. Rezultaty prognozowania wariantowego prezentowane s¹ na wykresie 4. Dok³¹dne wartoœci prognoz rynku pracy województwa dolnoœl¹skiego sformu- ³owane na podstawie wyników symulacji modelu wielorównaniowego przedstawione s¹ w tabelach w za³¹czniku. Wnioski W prezentowanym opracowaniu dokonano prognoz dolnoœl¹skiego rynku pracy za pomoc¹ dwóch podejœæ badawczych. Pierwsze wykorzystuj¹ce w³aœciwoœci szeregów czasowych formu³uje prognozy poprzez wykrycie i analizê tendencji rozwojowych w samym szeregu danych. Zalet¹ tego podejœcia jest brak koniecznoœci formu³owania jakichkolwiek za³o eñ prognostycznych (odnoœnie wartoœci zmiennych objaœniaj¹cych w prognozowanym okresie lub wyboru wariantu prognozy). Wyniki tego etapu s¹ generalnie optymistyczne: z 5 ró nych wersji modelu ARMA tylko jeden wskazuje na spadek liczby pracuj¹cych, pozosta³e daj¹ nadziejê pozytywnego rozwoju dolnoœl¹skiego rynku pracy. Obok prognoz z modelu ARMA wygenerowano prognozy z wielorównaniowego modelu przyczynowo-skutkowego, z którego mo emy odczytaæ znacznie wiêcej zmiennych prognozuj¹cych dolnoœl¹ski rynek pracy przy ró nych scenariuszach rozwojowych. Analizy scenariuszowe pozwalaj¹ na badanie rozwoju rynku pracy przy ró - nych za³o eniach wartoœci zmiennych makroekonomicznych (inflacja i PKB). W prezentowanym materiale zawarto trzy mo liwe œcie ki rozwoju dolnoœl¹skiego rynku pracy. W scenariuszu optymistycznym przewidywany jest wzrost liczby pracuj¹cych do 1480 tys. osób, któremu towarzyszy spadek liczby bezrobotnych do oko³o 200 tys. osób w 2011 roku. Scenariusz poœredni wskazuje na wzrost liczby pracuj¹cych do 1260 tys. osób, przy spadku liczby bezrobotnych do ponad 230 tys. osób. W scenariuszu pesymistycznym prognozowana jest stabilizacja liczby pracuj¹cych na poziomie oko³o 1100 tys. osób, przy spadku liczby bezrobotnych do blisko 240 tys. osób. Obserwowana w ostatnich latach tendencja wzrostu liczby pracuj¹cych w województwie dolnoœl¹skim odzwierciedlona jest w optymistycznym i poœrednim scenariuszu rozwojowym. Jedynie scenariusz pesymistyczny przewiduje pewn¹ stagnacjê na rynku pracy, przejawiaj¹c¹ siê ni szym ni wczeœniejsze tendencje wzrostu zatrudnienia (choæ jest to ci¹gle tendencja rosn¹ca).

16 16 Bogdan SUCHECKI Liczba zatrudnionych Liczba pracuj¹cych Liczba bezrobotnych Liczba wolnych miejsc pracy Produkt regionalny brutto Nominalna miesiêczna p³aca przeciêtna Liczba aktywnych zawodowo Stopa bezrobocia Wykres 4. Rezultaty prognozowania wariantowego

17 Analiza i prognozy rynku pracy Dolnego Œl¹ska (przemys³, rolnictwo, us³ugi) 17 Literatura [1] Suchecki B., Dynamics of Employment and Unemployment in Poland Econometric Analysis With Application of Error Correction Models [w:] Labour market flexibility in the wake of EU accession, Wyd. IPiSS, Warszawa [2] Suchecki B., Prognoza popytu na pracê wed³ug województw na lata , [w:] Przekrojowe prognozy popytu na pracê w Polsce na lata , T. XV, RCSS, Warszawa [3] Suchecki B., Gajdos A., Simulation analysis of the sectoral labour market model, Dynamic Econometric Models, Wydawnictwo UMK, Toruñ [4] Suchecki B., Gajdos A., Modelowanie i prognozowanie rynku pracy, [w:] Prognozy rynku pracy i zapotrzebowania na kwalifikacje, Kupczyk T. (red.), Politechnika Wroc³awska Centrum Kszta³cenia Ustawicznego, Wroc³aw [5] System Prognozowania Popytu na Pracê w Polsce, Czêœæ IV, SPPP podrêcznik u ytkownika, Suchecki B. (red.), Rz¹dowe Centrum Studiów Strategicznych, Warszawa 2005.

18 18 Bogdan SUCHECKI Za³¹cznik W wersji symulacyjnej modelu zastosowano natomiast nastêpuj¹ce zale noœci: pkb_dol=exp(a01+a11*log(pkb)+a21*log(wb_dol)) wbp_dol=b01+b11*pkb_dol(-1)/lp_dol(-1)+b31*wb_dol(-1)+b41*pc_dol(-1) lz_dol=c11*pkb_dol+c21*wbp_dol+c31*lz_dol(-1) lp_dol=d01+d11*lz_dol+d21*wb_dol lb_dol=e01+e11*pkb_dol+e21*lb_dol(-1)+e31*wb_dol lop_dol=f01+f11*lop_dol(-4)+f21*pkb_dol+f31*lb_dol( 2)+f41*s1 pc_dol=g01+g11*pc_dol(-4)+g21*pc+g31*pc_dol(-1) Oprócz równañ stochastycznych w modelu zastosowano cztery to samoœci umo liwiaj¹ce prognozowanie: 1. LAZ_dol = LP_dol + LB_dol liczby aktywnych zawodowo w województwie dolnoœl¹skim, 2. LPP_dol = LP_dol + LOP_dol ca³kowitego popytu na pracê w województwie, 3. WB_dol = WBP_dol/PC_dol poziom realnej p³acy przeciêtnej, 4. SB_dol = LB_dol/LAZ_dol stopê bezrobocia regionalnego.

19 Analiza i prognozy rynku pracy Dolnego Œl¹ska (przemys³, rolnictwo, us³ugi) 19 Model RYNEKDOL Linkage Statistics 19 Equations 47 Endogenous Linkages Density of Linkage Matrix is 2.47 Equations will be solved in the following order: Equation Associated Variable 1 EWBP WBP 2 ELZ LZ 3 ELP LP 4 ELB LBB 5 ELO LO 6 ILAZ LAZ 7 ILPP LPP 8 IWB WB 9 EPKBDO PKB_DOL 10 EWBPDO WBP_DOL 11 ELZDO LZ_DOL 12 ELPDO LP_DOL 13 ELBDO LB_DOL 14 ELOPDO LOP_DOL 15 ILAZDO LAZ_DOL 16 ILPPDO LPP_DOL 17 IWBDO WB_DOL 18 ISBDO SB_DOL 19 EPCDO PC_DOL Recursive block 1 is empty. Nonlinear simultaneous block 1 contains 5 equations. Recursive block 2 contains 14 equations.

20 20 Bogdan SUCHECKI Wariantowe prognozy dolnoœl¹skiego rynku pracy I. Wariant optymistyczny LP_DOL^05 LZ_DOL^05 LB_DOL^05 LOP_DOL^05 WBP_DOL^05 PKB_DOL^05 w tys. osób w tys. osób w tys. osób w tys. miejsc w z³. c.b. w tys.z³.c.s Q1 1113, , ,163 3, , Q2 1124, , ,023 3, , Q3 1138, , ,727 4, , Q4 1187, , ,627 2, , Q1 1186, , ,303 4, , Q2 1200, , ,752 3, , Q3 1217, , ,441 4, , Q4 1271, , ,211 3, , Q1 1272, , ,737 4, , Q2 1289, , ,683 4, , Q3 1309, , ,768 4, , Q4 1367, , ,147 4, , Q1 1371, , ,554 5, , Q2 1390, , ,179 4, , Q3 1411, , ,916 5, , Q4 1473, , ,144 4, , Q1 1477, , ,724 5, ,500

Krótka informacja o instytucjonalnej obs³udze rynku pracy

Krótka informacja o instytucjonalnej obs³udze rynku pracy Agnieszka Miler Departament Rynku Pracy Ministerstwo Gospodarki, Pracy i Polityki Spo³ecznej Krótka informacja o instytucjonalnej obs³udze rynku pracy W 2000 roku, zosta³o wprowadzone rozporz¹dzeniem Prezesa

Bardziej szczegółowo

Wynagrodzenia i świadczenia pozapłacowe specjalistów

Wynagrodzenia i świadczenia pozapłacowe specjalistów Wynagrodzenia i świadczenia pozapłacowe specjalistów Wynagrodzenia i podwyżki w poszczególnych województwach Średnie podwyżki dla specjalistów zrealizowane w 2010 roku ukształtowały się na poziomie 4,63%.

Bardziej szczegółowo

Powiatowy Urząd Pracy w Trzebnicy. w powiecie trzebnickim w 2008 roku Absolwenci w powiecie trzebnickim

Powiatowy Urząd Pracy w Trzebnicy. w powiecie trzebnickim w 2008 roku Absolwenci w powiecie trzebnickim Powiatowy Urząd Pracy w Trzebnicy Załącznik do Monitoringu zawodów deficytowych i nadwyżkowych w powiecie trzebnickim w 2008 roku Absolwenci w powiecie trzebnickim Trzebnica, wrzesień 2009 Opracowanie:

Bardziej szczegółowo

AUTOR MAGDALENA LACH

AUTOR MAGDALENA LACH PRZEMYSŁY KREATYWNE W POLSCE ANALIZA LICZEBNOŚCI AUTOR MAGDALENA LACH WARSZAWA, 2014 Wstęp Celem raportu jest przedstawienie zmian liczby podmiotów sektora kreatywnego na obszarze Polski w latach 2009

Bardziej szczegółowo

URZĄD STATYSTYCZNY W KATOWICACH. Katowice, czerwiec 2013 r.

URZĄD STATYSTYCZNY W KATOWICACH. Katowice, czerwiec 2013 r. RYNEK PRACY W WOJEWÓDZTWIE ŚLĄSKIM Katowice, czerwiec 2013 r. WOJEWÓDZTWO Ś L Ą SKIE W 2012 R. W SKALI KRAJU KONCENTRUJE stan w dniu 31 XII ludności w wieku produkcyjnym pracujących w gospodarce narodowej

Bardziej szczegółowo

systemy informatyczne SIMPLE.ERP Bud etowanie dla Jednostek Administracji Publicznej

systemy informatyczne SIMPLE.ERP Bud etowanie dla Jednostek Administracji Publicznej SIMPLE systemy informatyczne SIMPLE.ERP Bud etowanie dla Jednostek Administracji Publicznej SIMPLE.ERP Bud etowanie dla Jednostek Administracji Publicznej to nowoczesny system informatyczny kompleksowo

Bardziej szczegółowo

URZĄD STATYSTYCZNY W KRAKOWIE

URZĄD STATYSTYCZNY W KRAKOWIE URZĄD STATYSTYCZNY W KRAKOWIE 31-223 Kraków, ul. Kazimierza Wyki 3 e-mail:sekretariatuskrk@stat.gov.pl tel. 12 415 60 11 Internet: http://www.stat.gov.pl/krak Informacja sygnalna - Nr 1 Data opracowania

Bardziej szczegółowo

Forum Społeczne CASE

Forum Społeczne CASE Forum Społeczne CASE Europejska Strategia Zatrudnienia (ESZ) w Polsce. Próba postawienia pytań. Mateusz Walewski, CASE, 14 marca 2003 roku. LICZBOWE CELE HORYZONTALNE ESZ 2005 2010 Ogólna stopa 67% 70%

Bardziej szczegółowo

DZIAŁALNOŚĆ INNOWACYJNA PRZEDSIĘBIORSTW

DZIAŁALNOŚĆ INNOWACYJNA PRZEDSIĘBIORSTW DZIAŁALNOŚĆ INNOWACYJNA PRZEDSIĘBIORSTW Opole, 29.01.2016 r. Danuta Michoń Opolski Ośrodek Badań Regionalnych Badania z zakresu innowacji ujęte w PBSSP Podstawowe pojęcia Działalność innowacyjna przedsiębiorstw

Bardziej szczegółowo

2.8. Ma³e i œrednie przedsiêbiorstwa w uk³adzie regionalnym (wojewódzkim)

2.8. Ma³e i œrednie przedsiêbiorstwa w uk³adzie regionalnym (wojewódzkim) Dodatkowo w Warszawie, powsta³o wiele firm zajmuj¹cych siê importem towarów konsumpcyjnych. Towary te rozsy³ane s¹ nastêpnie do innych województw, gdzie nastêpuje ich rzeczywista konsumpcja. W Warszawie

Bardziej szczegółowo

WOJEWÓDZTWO OPOLSKIE SYTUACJA SPO ECZNO-GOSPODARCZA W LATACH 2002 2005

WOJEWÓDZTWO OPOLSKIE SYTUACJA SPO ECZNO-GOSPODARCZA W LATACH 2002 2005 WOJEWÓDZTWO OPOLSKIE SYTUACJA SPO ECZNO-GOSPODARCZA W LATACH 2002 2005 URZ D MARSZA KOWSKI WOJEWÓDZTWA OPOLSKIEGO Departament Rozwoju Regionalnego Referat Badañ i Analiz Strategicznych WOJEWÓDZTWO OPOLSKIE

Bardziej szczegółowo

PROGNOZA LICZBY BEZROBOTNYCH W POLSCE W PIERWSZYM ROKU CZ ONKOSTWA W UNII EUROPEJSKIEJ

PROGNOZA LICZBY BEZROBOTNYCH W POLSCE W PIERWSZYM ROKU CZ ONKOSTWA W UNII EUROPEJSKIEJ Micha³ Bednarz Maciej Tracz * PROGNOZA LICZBY BEZROBOTNYCH W POLSCE W PIERWSZYM ROKU CZ ONKOSTWA W UNII EUROPEJSKIEJ 1. Bezrobocie w Polsce i w Unii Europejskiej Bezrobocie jest obecnie jednym z najwa

Bardziej szczegółowo

Raport kwartalny z działalności emitenta

Raport kwartalny z działalności emitenta CSY S.A. Ul. Grunwaldzka 13 14-200 Iława Tel.: 89 648 21 31 Fax: 89 648 23 32 Email: csy@csy.ilawa.pl I kwartał 2013 Raport kwartalny z działalności emitenta Iława, 14 maja 2013 SPIS TREŚCI: I. Wybrane

Bardziej szczegółowo

II.2) CZAS TRWANIA ZAMÓWIENIA LUB TERMIN WYKONANIA: Okres w miesiącach: 7.

II.2) CZAS TRWANIA ZAMÓWIENIA LUB TERMIN WYKONANIA: Okres w miesiącach: 7. Warszawa: Organizacja cyklu wyjazdów informacyjnych w ramach Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa Mazowieckiego (RPO WM) w roku 2010 Numer ogłoszenia: 34595-2010; data zamieszczenia: 19.02.2010

Bardziej szczegółowo

4.3. Warunki życia Katarzyna Gorczyca

4.3. Warunki życia Katarzyna Gorczyca 4.3. Warunki życia Katarzyna Gorczyca [w] Małe i średnie w policentrycznym rozwoju Polski, G.Korzeniak (red), Instytut Rozwoju Miast, Kraków 2014, str. 88-96 W publikacji zostały zaprezentowane wyniki

Bardziej szczegółowo

Wytyczne Województwa Wielkopolskiego

Wytyczne Województwa Wielkopolskiego 5. Wytyczne Województwa Wielkopolskiego Projekt wspó³finansowany przez Uniê Europejsk¹ z Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego oraz Bud etu Pañstwa w ramach Wielkopolskiego Regionalnego Programu

Bardziej szczegółowo

Kredyt technologiczny premia dla innowacji

Kredyt technologiczny premia dla innowacji Kredyt technologiczny premia dla innowacji Bogus awa Skomska Zast pca Dyrektora Departamentu Wspierania Przedsi biorczo ci i Innowacji Warszawa, 2 pa dziernika 2009 r. Kredyt technologiczny PO Innowacyjna

Bardziej szczegółowo

Czy przedsiêbiorstwo, którym zarz¹dzasz, intensywnie siê rozwija, ma wiele oddzia³ów lub kolejne lokalizacje w planach?

Czy przedsiêbiorstwo, którym zarz¹dzasz, intensywnie siê rozwija, ma wiele oddzia³ów lub kolejne lokalizacje w planach? Czy przedsiêbiorstwo, którym zarz¹dzasz, intensywnie siê rozwija, ma wiele oddzia³ów lub kolejne lokalizacje w planach? Czy masz niedosyt informacji niezbêdnych do tego, by mieæ pe³en komfort w podejmowaniu

Bardziej szczegółowo

Adres strony internetowej, na której Zamawiający udostępnia Specyfikację Istotnych Warunków Zamówienia: www.bzp.uni.wroc.pl

Adres strony internetowej, na której Zamawiający udostępnia Specyfikację Istotnych Warunków Zamówienia: www.bzp.uni.wroc.pl Adres strony internetowej, na której Zamawiający udostępnia Specyfikację Istotnych Warunków Zamówienia: www.bzp.uni.wroc.pl Wrocław: SUKCESYWNE DOSTAWY MATERIAŁÓW KOMPUTEROWYCH ORAZ ŚWIADCZENIE USŁUG INFORMATYCZNYCH

Bardziej szczegółowo

Objaśnienia do Wieloletniej Prognozy Finansowej na lata 2011-2017

Objaśnienia do Wieloletniej Prognozy Finansowej na lata 2011-2017 Załącznik Nr 2 do uchwały Nr V/33/11 Rady Gminy Wilczyn z dnia 21 lutego 2011 r. w sprawie uchwalenia Wieloletniej Prognozy Finansowej na lata 2011-2017 Objaśnienia do Wieloletniej Prognozy Finansowej

Bardziej szczegółowo

WOJEWÓDZKI URZĄD PRACY W SZCZECINIE

WOJEWÓDZKI URZĄD PRACY W SZCZECINIE WOJEWÓDZKI URZĄD PRACY W SZCZECINIE Powierzenie pracy cudzoziemcom na podstawie oświadczenia pracodawcy bez konieczności uzyskania zezwolenia na pracę w województwie zachodniopomorskim w 2013 roku Opracowanie:

Bardziej szczegółowo

Praca badawcza. Badanie innowacji w mikroprzedsiębiorstwach

Praca badawcza. Badanie innowacji w mikroprzedsiębiorstwach Praca badawcza Badanie innowacji w mikroprzedsiębiorstwach Projekt współfinansowany ze środków Unii Europejskiej w ramach Programu Operacyjnego Pomoc Techniczna 2007-2013 Główny cel badania: Uzyskanie

Bardziej szczegółowo

Harmonogramowanie projektów Zarządzanie czasem

Harmonogramowanie projektów Zarządzanie czasem Harmonogramowanie projektów Zarządzanie czasem Zarządzanie czasem TOMASZ ŁUKASZEWSKI INSTYTUT INFORMATYKI W ZARZĄDZANIU Zarządzanie czasem w projekcie /49 Czas w zarządzaniu projektami 1. Pojęcie zarządzania

Bardziej szczegółowo

Adres strony internetowej, na której Zamawiający udostępnia Specyfikację Istotnych Warunków Zamówienia: www.wup.pl/index.php?

Adres strony internetowej, na której Zamawiający udostępnia Specyfikację Istotnych Warunków Zamówienia: www.wup.pl/index.php? 1 z 6 2013-10-03 14:58 Adres strony internetowej, na której Zamawiający udostępnia Specyfikację Istotnych Warunków Zamówienia: www.wup.pl/index.php?id=221 Szczecin: Usługa zorganizowania szkolenia specjalistycznego

Bardziej szczegółowo

Bezrobocie w Małopolsce

Bezrobocie w Małopolsce III 21 IV 21 V 21 VI 21 VII 21 VIII 21 IX 21 X 21 XI 21 XII 21 I 211 II 211 III 211 IV 211 V 211 VI 211 VII 211 VIII 211 IX 211 X 211 XI 211 XII 211 I 212 II 212 III 212 IV 212 V 212 VI 212 VII 212 VIII

Bardziej szczegółowo

I. 2) RODZAJ ZAMAWIAJĄCEGO:

I. 2) RODZAJ ZAMAWIAJĄCEGO: Wrocław: Sukcesywna dostawa odczynników chemicznych Numer ogłoszenia: 52649-2012; data zamieszczenia: 06.03.2012 OGŁOSZENIE O ZAMÓWIENIU - dostawy Zamieszczanie ogłoszenia: obowiązkowe. Ogłoszenie dotyczy:

Bardziej szczegółowo

Stan i prognoza koniunktury gospodarczej

Stan i prognoza koniunktury gospodarczej 222 df Instytut Badań nad Gospodarką Rynkową przedstawia dziewięćdziesiąty kwartalny raport oceniający stan koniunktury gospodarczej w Polsce (I kwartał 2016 r.) oraz prognozy na lata 2016 2017 KWARTALNE

Bardziej szczegółowo

Raport. wynagrodzenia na stanowiskach. oferta sprzedaży

Raport. wynagrodzenia na stanowiskach. oferta sprzedaży wynagrodzenia na stanowiskach Kraków 2009 Raport IT oferta sprzedaży 30-220 Kraków ul. Królowej Jadwigi 189 B tel. 012 625 59 10 fax. 012 625 59 20 e-mail: sedlak@sedlak.pl www.sedlak.pl www.wynagrodzenia.pl

Bardziej szczegółowo

NUMER WNIOSKU Wypełnia PUP Wolsztyn

NUMER WNIOSKU Wypełnia PUP Wolsztyn .... pieczęć firmowa wnioskodawcy..., dnia... NUMER WNIOSKU Wypełnia PUP Wolsztyn WNIOSEK o przyznanie środków z Krajowego Funduszu Szkoleniowego Podstawa prawna: 1) Ustawa z dnia 20 kwietnia 2004r.o promocji

Bardziej szczegółowo

Adres strony internetowej, na której Zamawiający udostępnia Specyfikację Istotnych Warunków Zamówienia: www.wawer.warszawa.pl

Adres strony internetowej, na której Zamawiający udostępnia Specyfikację Istotnych Warunków Zamówienia: www.wawer.warszawa.pl Strona 1 z 5 Adres strony internetowej, na której Zamawiający udostępnia Specyfikację Istotnych Warunków Zamówienia: www.wawer.warszawa.pl Warszawa: Ochrona osób i mienia w obiektach Urzędu m. st. Warszawy

Bardziej szczegółowo

Satysfakcja pracowników 2006

Satysfakcja pracowników 2006 Satysfakcja pracowników 2006 Raport z badania ilościowego Listopad 2006r. www.iibr.pl 1 Spis treści Cel i sposób realizacji badania...... 3 Podsumowanie wyników... 4 Wyniki badania... 7 1. Ogólny poziom

Bardziej szczegółowo

DE-WZP.261.11.2015.JJ.3 Warszawa, 2015-06-15

DE-WZP.261.11.2015.JJ.3 Warszawa, 2015-06-15 DE-WZP.261.11.2015.JJ.3 Warszawa, 2015-06-15 Wykonawcy ubiegający się o udzielenie zamówienia Dotyczy: postępowania prowadzonego w trybie przetargu nieograniczonego na Usługę druku książek, nr postępowania

Bardziej szczegółowo

Adres strony internetowej, na której Zamawiający udostępnia Specyfikację Istotnych Warunków Zamówienia: www.rops-katowice.pl

Adres strony internetowej, na której Zamawiający udostępnia Specyfikację Istotnych Warunków Zamówienia: www.rops-katowice.pl 1 z 5 2014-09-19 09:17 Adres strony internetowej, na której Zamawiający udostępnia Specyfikację Istotnych Warunków Zamówienia: www.rops-katowice.pl Katowice: ROPS.ZPP.3321.28.2014 - Wybór osób prowadzących

Bardziej szczegółowo

Wykorzystanie metod statystycznych w badaniach IUNG PIB w Puławach

Wykorzystanie metod statystycznych w badaniach IUNG PIB w Puławach Instytut Uprawy Nawożenia i Gleboznawstwa Państwowy Instytut Badawczy Wykorzystanie metod statystycznych w badaniach IUNG PIB w Puławach Stanisław Krasowicz Wiesław Oleszek Puławy, 2010r. Nauka ogniwo

Bardziej szczegółowo

Objaśnienia do Wieloletniej Prognozy Finansowej Gminy Nowa Ruda

Objaśnienia do Wieloletniej Prognozy Finansowej Gminy Nowa Ruda Załącznik Nr 3 do Uchwały nr 106/XIII/15 Rady Gminy Nowa Ruda z dnia 29 grudnia 2015 roku Objaśnienia do Wieloletniej Prognozy Finansowej Gminy Nowa Ruda Ustawa z dnia 27 sierpnia 2009 roku o finansach

Bardziej szczegółowo

Rynek telekomunikacyjny w Polsce 2007

Rynek telekomunikacyjny w Polsce 2007 Rynek telekomunikacyjny w Polsce 2007 Prognozy rozwoju na lata 2007-2010 Data publikacji: wrzesieñ 2007 Wersje jêzykowe: polska, angielska Od autora Na polskim rynku telekomunikacyjnym widocznych jest

Bardziej szczegółowo

Regionalna Karta Du ej Rodziny

Regionalna Karta Du ej Rodziny Szanowni Pañstwo! Wspieranie rodziny jest jednym z priorytetów polityki spo³ecznej zarówno kraju, jak i województwa lubelskiego. To zadanie szczególnie istotne w obliczu zachodz¹cych procesów demograficznych

Bardziej szczegółowo

Adres strony internetowej, na której Zamawiający udostępnia Specyfikację Istotnych Warunków Zamówienia: www.gddkia.gov.pl

Adres strony internetowej, na której Zamawiający udostępnia Specyfikację Istotnych Warunków Zamówienia: www.gddkia.gov.pl 1 z 6 2012-03-08 14:33 Adres strony internetowej, na której Zamawiający udostępnia Specyfikację Istotnych Warunków Zamówienia: www.gddkia.gov.pl Rzeszów: Wynajem i obsługa przenośnych toalet przy drogach

Bardziej szczegółowo

DZIAŁALNOŚĆ SPÓŁEK Z UDZIAŁEM KAPITAŁU ZAGRANICZNEGO W WOJEWÓDZTWIE ŁÓDZKIM W 2009 R.

DZIAŁALNOŚĆ SPÓŁEK Z UDZIAŁEM KAPITAŁU ZAGRANICZNEGO W WOJEWÓDZTWIE ŁÓDZKIM W 2009 R. 93-176 Łódź ul. Suwalska 29 tel. 42 6839-100, 6839-101 Informacja sygnalna DZIAŁALNOŚĆ SPÓŁEK Z UDZIAŁEM KAPITAŁU ZAGRANICZNEGO W WOJEWÓDZTWIE ŁÓDZKIM W 2009 R. Prezentowane dane charakteryzują zbiorowość

Bardziej szczegółowo

WYPRAWKA SZKOLNA 2015

WYPRAWKA SZKOLNA 2015 WYPRAWKA SZKOLNA 2015 Pion Edukacji i Usług Społecznych Urzędu Miejskiego w Śremie informuje, że w ramach Rządowego programu pomocy uczniom w 2015r. Wyprawka szkolna można skorzystać z pomocy na dofinansowanie:

Bardziej szczegółowo

Spis treœci 1. Istotne dla realizowanej w praktyce polityki gospodarczej osi¹gniêcia szkó³ ekonomicznych

Spis treœci 1. Istotne dla realizowanej w praktyce polityki gospodarczej osi¹gniêcia szkó³ ekonomicznych Spis treœci Wstêp... 9 1. Istotne dla realizowanej w praktyce polityki gospodarczej osi¹gniêcia szkó³ ekonomicznych... 11 1.1. Merkantylizm... 11 1.2. Fizjokratyzm... 12 1.3. Klasyczna myœl ekonomiczna...

Bardziej szczegółowo

Powiatowy Urząd Pracy w Rawie Mazowieckiej

Powiatowy Urząd Pracy w Rawie Mazowieckiej ...... pieczęć firmowa wnioskodawcy (miejscowość i data) Powiatowy Urząd Pracy w Rawie Mazowieckiej WNIOSEK PRACODAWCY O PRZYZNANIE ŚRODKÓW Z KRAJOWEGO FUNDUSZU SZKOLENIOWEGO NA KSZTAŁCENIE USTAWICZNE

Bardziej szczegółowo

Charakterystyka ma³ych przedsiêbiorstw w województwach lubelskim i podkarpackim w 2004 roku

Charakterystyka ma³ych przedsiêbiorstw w województwach lubelskim i podkarpackim w 2004 roku 42 NR 6-2006 Charakterystyka ma³ych przedsiêbiorstw w województwach lubelskim i podkarpackim w 2004 roku Mieczys³aw Kowerski 1, Andrzej Salej 2, Beata Æwierz 2 1. Metodologia badania Celem badania jest

Bardziej szczegółowo

Uczeń ma świadomość, jak wielkie znaczenie dla obywateli i całej gospodarki mają decyzje dotyczące wydatków i dochodów państwa.

Uczeń ma świadomość, jak wielkie znaczenie dla obywateli i całej gospodarki mają decyzje dotyczące wydatków i dochodów państwa. 1. Budżet państwa Uczeń zna: a. 1. Cele lekcji i. a) Wiadomości pojęcia: budżet państwa, deficyt, równowaga budżetowa, procedurę uchwalania ustawy budżetowej, podstawowe dochody i wydatki państwa. ii.

Bardziej szczegółowo

Nowy Serwis Pstr gowy. Analiza Rynku Producentów Ryb ososiowatych

Nowy Serwis Pstr gowy. Analiza Rynku Producentów Ryb ososiowatych Nowy Serwis Pstr gowy Analiza Rynku Producentów Ryb ososiowatych Spis Tre ci Za enia Nowego Serwisu Historia Serwisu Pstr gowego Problemy Nowego Serwisu Pstr gowego Pozyskiwanie Danych ci galno danych

Bardziej szczegółowo

WOJEWÓDZTWO DOLNO L SKIE

WOJEWÓDZTWO DOLNO L SKIE WOJEWÓDZTWO DOLNO L SKIE Zacznik INFORMACJA ZARZ DU WOJEWÓDZTWA DOLNO L SKIEGO O PRZEBIEGU WYKONANIA BUD ETU WOJEWÓDZTWA DOLNO L SKIEGO ZA I PÓ ROCZE 200 r. r. str. 1. 4 16 2.1. 39 2.2. 40 2.3. Dotacje

Bardziej szczegółowo

Kompensacyjna funkcja internatu w procesie socjalizacji dzieci i m³odzie y upoœledzonych umys³owo

Kompensacyjna funkcja internatu w procesie socjalizacji dzieci i m³odzie y upoœledzonych umys³owo Kompensacyjna funkcja internatu w procesie socjalizacji dzieci i m³odzie y upoœledzonych umys³owo Ma³gorzata Czajkowska Kompensacyjna funkcja internatu w procesie socjalizacji dzieci i m³odzie y upoœledzonych

Bardziej szczegółowo

Temat: Funkcje. Własności ogólne. A n n a R a j f u r a, M a t e m a t y k a s e m e s t r 1, W S Z i M w S o c h a c z e w i e 1

Temat: Funkcje. Własności ogólne. A n n a R a j f u r a, M a t e m a t y k a s e m e s t r 1, W S Z i M w S o c h a c z e w i e 1 Temat: Funkcje. Własności ogólne A n n a R a j f u r a, M a t e m a t y k a s e m e s t r 1, W S Z i M w S o c h a c z e w i e 1 Kody kolorów: pojęcie zwraca uwagę * materiał nieobowiązkowy A n n a R a

Bardziej szczegółowo

MONITORING ZAWODÓW DEFICYTOWYCH I NADWYŻKOWYCH W POWIECIE WŁODAWSKIM ZA 2010 R.

MONITORING ZAWODÓW DEFICYTOWYCH I NADWYŻKOWYCH W POWIECIE WŁODAWSKIM ZA 2010 R. URZĄD PRACY POWIATOWY URZĄD PRACY WE WŁODAWIE ul. Niecała 2 22-200 Włodawa, tel. 082 5725-240 fax 5724-043 e-mail: sekretariat@pup.wlodawa.pl MONITORING ZAWODÓW DEFICYTOWYCH I NADWYŻKOWYCH W POWIECIE WŁODAWSKIM

Bardziej szczegółowo

Układ wykonawczy 2010 r. Gmina Krapkowice

Układ wykonawczy 2010 r. Gmina Krapkowice Układ wykonawczy 2010 r. Gmina Krapkowice Zarządzenie Nr 379/2010 Burmistrza Krapkowice z 04 stycznia 2010 r. Zadania własne Dział Rozdział Paragraf Treść Wartość 010 Rolnictwo i łowiectwo 396 350,00 01010

Bardziej szczegółowo

Adres strony internetowej, na której Zamawiający udostępnia Specyfikację Istotnych Warunków Zamówienia: www.wup.pl

Adres strony internetowej, na której Zamawiający udostępnia Specyfikację Istotnych Warunków Zamówienia: www.wup.pl 1 z 6 2015-06-09 10:55 Adres strony internetowej, na której Zamawiający udostępnia Specyfikację Istotnych Warunków Zamówienia: www.wup.pl Szczecin: Usługa szkolenia specjalistycznego pn. Obsługa trudnego

Bardziej szczegółowo

II.2) CZAS TRWANIA ZAMÓWIENIA LUB TERMIN WYKONANIA: Zakończenie: 31.07.2012.

II.2) CZAS TRWANIA ZAMÓWIENIA LUB TERMIN WYKONANIA: Zakończenie: 31.07.2012. 1 z 5 2012-03-06 12:21 Konin: Przeprowadzenie szkolenia Instruktor nauki jazdy kat. B i dokonanie opłaty za egzamin państwowy umożliwiający nabycie uprawnień zawodowych Numer ogłoszenia: 68060-2012; data

Bardziej szczegółowo

UCHWAŁA NR X/143/2015 RADY MIEJSKIEJ WAŁBRZYCHA. z dnia 27 sierpnia 2015 r. w sprawie utworzenia Zakładu Aktywności Zawodowej Victoria w Wałbrzychu

UCHWAŁA NR X/143/2015 RADY MIEJSKIEJ WAŁBRZYCHA. z dnia 27 sierpnia 2015 r. w sprawie utworzenia Zakładu Aktywności Zawodowej Victoria w Wałbrzychu UCHWAŁA NR X/143/2015 RADY MIEJSKIEJ WAŁBRZYCHA z dnia 27 sierpnia 2015 r. w sprawie utworzenia Zakładu Aktywności Zawodowej Victoria w Wałbrzychu Na podstawie art. 18 ust 2 pkt 9 lit. h ustawy z dnia

Bardziej szczegółowo

URZ D MIEJSKI W BRUSACH

URZ D MIEJSKI W BRUSACH URZ D MIEJSKI W BRUSACH Brusy 2004 Mieszkañcy Miasta i Gminy Brusy, oddajê w Pañstwa rêce broszurê informacyjn¹ poœwiêcon¹ dochodom i wydatkom naszej gminy w 2004 roku. Broszura ma za zadanie informowaæ

Bardziej szczegółowo

Adres strony internetowej, na której Zamawiający udostępnia Specyfikację Istotnych Warunków Zamówienia: www.mcs-przychodnia.pl

Adres strony internetowej, na której Zamawiający udostępnia Specyfikację Istotnych Warunków Zamówienia: www.mcs-przychodnia.pl Adres strony internetowej, na której Zamawiający udostępnia Specyfikację Istotnych Warunków Zamówienia: www.mcs-przychodnia.pl Warszawa: Dostawa materiałów i wypełnień stomatologicznych dla Mazowieckiego

Bardziej szczegółowo

Tabela 1. Łączny kapitał pożyczkowy funduszy pożyczkowych (w mln zł) oraz dynamika zmian (w %) w latach 2011 2013 Wyszczególnienie 2011 2012 2013 Kapitał pożyczkowy 1674,60 1983,10 2166,71 Dynamika zmian

Bardziej szczegółowo

Objaśnienia wartości, przyjętych do Projektu Wieloletniej Prognozy Finansowej Gminy Golina na lata 2012-2015

Objaśnienia wartości, przyjętych do Projektu Wieloletniej Prognozy Finansowej Gminy Golina na lata 2012-2015 Załącznik Nr 2 do Uchwały Nr XIX/75/2011 Rady Miejskiej w Golinie z dnia 29 grudnia 2011 r. Objaśnienia wartości, przyjętych do Projektu Wieloletniej Prognozy Finansowej Gminy Golina na lata 2012-2015

Bardziej szczegółowo

Projekt pn. Mam zawód-mam pracę w regionie" jest współfinansowany ze środków Unii Europejskiej w ramach Europejskiego Funduszu Społecznego

Projekt pn. Mam zawód-mam pracę w regionie jest współfinansowany ze środków Unii Europejskiej w ramach Europejskiego Funduszu Społecznego FER.042.29.2014 Częstochowa 17.12.2014r. Zapytanie ofertowe ( wartość do 30 000 ) W związku z realizacją projektu pn. Mam zawód-mam pracę w regionie, Program Operacyjny Kapitał Ludzki 2007 2013, Priorytet

Bardziej szczegółowo

Wyniki badania kariery zawodowej absolwenta Wydziału Ekonomicznego ZUT w Szczecinie Absolwenci kierunku Ekonomia (S2)

Wyniki badania kariery zawodowej absolwenta Wydziału Ekonomicznego ZUT w Szczecinie Absolwenci kierunku Ekonomia (S2) Wyniki badania kariery zawodowej absolwenta Wydziału Ekonomicznego ZUT w Szczecinie Absolwenci kierunku Ekonomia (S2) Spis treści: 1. Odpowiedzi absolwentów, którzy zadeklarowali, że: A. Pracują w zawodzie

Bardziej szczegółowo

DLA ZAMAWIAJĄCEGO: OFERTA. Ja/-my, niżej podpisany/-ni... działając w imieniu i na rzecz... Adres Wykonawcy:...

DLA ZAMAWIAJĄCEGO: OFERTA. Ja/-my, niżej podpisany/-ni... działając w imieniu i na rzecz... Adres Wykonawcy:... załącznik nr 1 do SIWZ. (pieczęć Wykonawcy) DLA ZAMAWIAJĄCEGO: Centrum Pomocy Społecznej Dzielnicy Śródmieście im. prof. Andrzeja Tymowskiego 00-217 Warszawa, ul. Konwiktorska 3/5 OFERTA Ja/-my, niżej

Bardziej szczegółowo

Społecznie odpowiedzialni. Strategie społecznej odpowiedzialności w województwie opolskim

Społecznie odpowiedzialni. Strategie społecznej odpowiedzialności w województwie opolskim III Spotkanie Grupy Sterującej Ewaluacją I Monitoringiem Społecznie odpowiedzialni. Strategie społecznej odpowiedzialności w województwie opolskim Badanie w ramach projektu pn. Opolskie Obserwatorium Terytorialne

Bardziej szczegółowo

Wypadki przy pracy: przyczyny, skutki, zapobieganie. Rada Ochrony Pracy 29-30 listopad 2004 r.

Wypadki przy pracy: przyczyny, skutki, zapobieganie. Rada Ochrony Pracy 29-30 listopad 2004 r. Wypadki przy pracy: przyczyny, skutki, zapobieganie Rada Ochrony Pracy 29-30 listopad 2004 r. 1 2 Treść prezentacji wypadki w Polsce w 2003 roku społeczne koszty wypadków wypadki w Polsce i nowych krajach

Bardziej szczegółowo

Działania wdrażane przez SW PROW 2014-2020 Departament Programów Rozwoju Obszarów Wiejskich

Działania wdrażane przez SW PROW 2014-2020 Departament Programów Rozwoju Obszarów Wiejskich Działania wdrażane przez SW PROW 2014-2020 Departament Programów Rozwoju Obszarów Wiejskich Kościerzyna, 25 września 2015 Działanie: Inwestycje w środki trwałe/ scalanie gruntów Beneficjent: Starosta Koszty

Bardziej szczegółowo

Adres strony internetowej, na której Zamawiający udostępnia Specyfikację Istotnych Warunków Zamówienia: www.wschp.pl/

Adres strony internetowej, na której Zamawiający udostępnia Specyfikację Istotnych Warunków Zamówienia: www.wschp.pl/ Strona 1 z 5 Adres strony internetowej, na której Zamawiający udostępnia Specyfikację Istotnych Warunków Zamówienia: www.wschp.pl/ Jaroszowiec: Usługa grupowego ubezpieczenia na życie pracowników oraz

Bardziej szczegółowo

Szpital Iłża: Udzielenie i obsługa kredytu długoterminowego w wysokości 800 000 zł na sfinansowanie bieżących zobowiązań.

Szpital Iłża: Udzielenie i obsługa kredytu długoterminowego w wysokości 800 000 zł na sfinansowanie bieżących zobowiązań. Szpital Iłża: Udzielenie i obsługa kredytu długoterminowego w wysokości 800 000 zł na sfinansowanie bieżących zobowiązań. Numer ogłoszenia: 159554-2012; data zamieszczenia: 17.05.2012 OGŁOSZENIE O ZAMÓWIENIU

Bardziej szczegółowo

EKONOMETRIA dr inż.. ALEKSANDRA ŁUCZAK Uniwersytet Przyrodniczy w Poznaniu Katedra Finansów w i Rachunkowości ci Zakład Metod Ilościowych Collegium Maximum,, pokój j 617 Tel. (61) 8466091 luczak@up.poznan.pl

Bardziej szczegółowo

Miasto KALISZ WYBRANE DANE STATYSTYCZNE 2012 2013 2014 W POZNANIU. Powierzchnia w km² 69 2014. Województwo 2014 58,4

Miasto KALISZ WYBRANE DANE STATYSTYCZNE 2012 2013 2014 W POZNANIU. Powierzchnia w km² 69 2014. Województwo 2014 58,4 URZĄD STATYSTYCZNY W POZNANIU Powierzchnia w km² 69 2014 Gęstość zaludnienia w osobach na 1 km² 1489 WYBRANE DANE STATYSTYCZNE 2012 2013 2014 Województwo 2014 Miasto KALISZ LUDNOŚĆ WEDŁUG PŁCI I WIEKU

Bardziej szczegółowo

1. Nazwa i adres Zamawiającego: Akademia Sztuk Pięknych im. Eugeniusza Gepperta we Wrocławiu Plac Polski 3/4, 50-156 Wrocław. 2. Przedmiot zamówienia:

1. Nazwa i adres Zamawiającego: Akademia Sztuk Pięknych im. Eugeniusza Gepperta we Wrocławiu Plac Polski 3/4, 50-156 Wrocław. 2. Przedmiot zamówienia: Zadanie współfinansowane przez Unię Europejską w ramach Europejskiego Funduszu Społecznego. Akademia Sztuk Pięknych im. Eugeniusza Gepperta we Wrocławiu działając na podstawie art. 4 pkt 8 ustawy z dnia

Bardziej szczegółowo

Infrastruktura techniczna. Warunki mieszkaniowe

Infrastruktura techniczna. Warunki mieszkaniowe Daniela Szymańska, Jadwiga Biegańska Uniwersytet Mikołaja Kopernika, Instytut Geografii, Gagarina 9, 87-100 Toruń dostępne na: http://www.stat.gov.pl/cps/rde/xbcr/gus/rl_charakter_obszar_wiejskich_w_2008.pdf

Bardziej szczegółowo

Adres strony internetowej, na której Zamawiający udostępnia Specyfikację Istotnych Warunków Zamówienia: www.bip.nauka.gov.pl

Adres strony internetowej, na której Zamawiający udostępnia Specyfikację Istotnych Warunków Zamówienia: www.bip.nauka.gov.pl Adres strony internetowej, na której Zamawiający udostępnia Specyfikację Istotnych Warunków Zamówienia: www.bip.nauka.gov.pl Warszawa: Archiwizacja dokumentacji Ministerstwa Nauki i Szkolnictwa Wyższego

Bardziej szczegółowo

I. 1) NAZWA I ADRES: Gmina Miasto Rzeszowa, Rynek 1, 35-064 Rzeszów, woj. podkarpackie, tel. 017 8754636, faks 017 8754634.

I. 1) NAZWA I ADRES: Gmina Miasto Rzeszowa, Rynek 1, 35-064 Rzeszów, woj. podkarpackie, tel. 017 8754636, faks 017 8754634. Rzeszów: Organizacja i przeprowadzenie szkoleń dla pracowników samorządowych Urzędu Miasta Rzeszowa w ramach projektu Nowoczesny Urzędnik - Kompetentny Urzędnik. Program szkoleniowy dla pracowników samorządowych

Bardziej szczegółowo

Uprawnienia do dysponentów/jednostek organizacyjnych Uprawnienia do operacji. System EUROBUDŻET Aplikacja Księga Główna Aplikacja Środki trwałe

Uprawnienia do dysponentów/jednostek organizacyjnych Uprawnienia do operacji. System EUROBUDŻET Aplikacja Księga Główna Aplikacja Środki trwałe Załącznik Nr 5 do Zarządzenia Nr 100/08 Burmistrza Myszyńca z dnia 28 lipca 2008 r. w sprawie wprowadzenia zasad (polityki) prowadzenia rachunkowości w Urzędzie Miejskim w Myszyńcu, w jednostkach budżetowych,

Bardziej szczegółowo

ZAMAWIAJĄCY: ZAPYTANIE OFERTOWE

ZAMAWIAJĄCY: ZAPYTANIE OFERTOWE Opinogóra Górna, dn. 10.03.2014r. GOPS.2311.4.2014 ZAMAWIAJĄCY: Gminny Ośrodek Pomocy Społecznej w Opinogórze Górnej ul. Krasińskiego 4, 06-406 Opinogóra Górna ZAPYTANIE OFERTOWE dla przedmiotu zamówienia

Bardziej szczegółowo

Metody wyceny zasobów, źródła informacji o kosztach jednostkowych

Metody wyceny zasobów, źródła informacji o kosztach jednostkowych Metody wyceny zasobów, źródła informacji o kosztach jednostkowych by Antoni Jeżowski, 2013 W celu kalkulacji kosztów realizacji zadania (poszczególnych działań i czynności) konieczne jest przeprowadzenie

Bardziej szczegółowo

Adres strony internetowej, na której Zamawiający udostępnia Specyfikację Istotnych Warunków Zamówienia: www.eitplus.pl

Adres strony internetowej, na której Zamawiający udostępnia Specyfikację Istotnych Warunków Zamówienia: www.eitplus.pl 1 z 5 2015-12-18 11:28 Adres strony internetowej, na której Zamawiający udostępnia Specyfikację Istotnych Warunków Zamówienia: www.eitplus.pl Wrocław: Przeglądy i serwisy systemu SAP i oddymiania, SMS,

Bardziej szczegółowo

1) BENEFICJENT (ZAMAWIAJĄCY):

1) BENEFICJENT (ZAMAWIAJĄCY): Marcelów, dn. 05.06.2012 r. Zapytanie ofertowe Mając na względzie postanowienia i obowiązki wynikające ze stosowania zasady konkurencyjności oraz zasady efektywnego zarządzania finansami obowiązującej

Bardziej szczegółowo

WYBRANE DANE STATYSTYCZNE 2012 2013 2014

WYBRANE DANE STATYSTYCZNE 2012 2013 2014 URZĄD STATYSTYCZNY W ŁODZI Powierzchnia w km² 293 2014 Gęstość zaludnienia w osobach na 1 km² 2408 WYBRANE DANE STATYSTYCZNE 2012 2013 2014 Województwo 2014 Miasto ŁÓDŹ LUDNOŚĆ WEDŁUG PŁCI I WIEKU W 2014

Bardziej szczegółowo

Sytuacja na rynku kredytowym

Sytuacja na rynku kredytowym Sytuacja na rynku kredytowym wyniki ankiety do przewodniczących komitetów kredytowych II kwartał 2013 Warszawa, kwiecień 2013 r. Podsumowanie wyników ankiety Kredyty dla przedsiębiorstw Polityka kredytowa:

Bardziej szczegółowo

Załącznik nr 4 WZÓR - UMOWA NR...

Załącznik nr 4 WZÓR - UMOWA NR... WZÓR - UMOWA NR... Załącznik nr 4 zawarta w dniu we Wrocławiu pomiędzy: Wrocławskim Zespołem Żłobków z siedzibą we Wrocławiu przy ul. Fabrycznej 15, 53-609 Wrocław, NIP 894 30 25 414, REGON 021545051,

Bardziej szczegółowo

Szczegółowy Opis Przedmiotu Zamówienia

Szczegółowy Opis Przedmiotu Zamówienia Załącznik nr 4 do SIWZ BZP.243.1.2012.KP Szczegółowy Opis Przedmiotu Zamówienia Usługa polegająca na przygotowaniu i przeprowadzeniu badania ewaluacyjnego projektu pn. Rozwój potencjału i oferty edukacyjnej

Bardziej szczegółowo

Uwarunkowania rozwoju miasta

Uwarunkowania rozwoju miasta AKTUALIZACJA PROJEKTU ZAŁOŻEŃ DO PLANU ZAOPATRZENIA W CIEPŁO, ENERGIĘ ELEKTRYCZNĄ I PALIWA GAZOWE DLA MIASTA KATOWICE Część 06 Uwarunkowania rozwoju miasta W 880.06 2/9 SPIS TREŚCI 6.1 Główne czynniki

Bardziej szczegółowo

WYBRANE DANE STATYSTYCZNE 2012 2013 2014

WYBRANE DANE STATYSTYCZNE 2012 2013 2014 URZĄD STATYSTYCZNY W LUBLINIE Powierzchnia w km² 30 2014 Gęstość zaludnienia w osobach na 1 km² 2144 WYBRANE DANE STATYSTYCZNE 2012 2013 2014 Województwo 2014 Miasto ZAMOŚĆ LUDNOŚĆ WEDŁUG PŁCI I WIEKU

Bardziej szczegółowo

Warszawa: Dostawa kalendarzy na rok 2017 Numer ogłoszenia: 41127-2016; data zamieszczenia: 15.04.2016 OGŁOSZENIE O ZAMÓWIENIU - dostawy

Warszawa: Dostawa kalendarzy na rok 2017 Numer ogłoszenia: 41127-2016; data zamieszczenia: 15.04.2016 OGŁOSZENIE O ZAMÓWIENIU - dostawy Strona 1 z 5 Adres strony internetowej, na której Zamawiający udostępnia Specyfikację Istotnych Warunków Zamówienia: www.knf.gov.pl/o_nas/urzad_komisji/zamowienia_publiczne/zam_pub_pow/index.html Warszawa:

Bardziej szczegółowo

KARTA PRZEDMIOTU. 1. Informacje ogólne. 2. Ogólna charakterystyka przedmiotu. 3. Bilans punktów ECTS

KARTA PRZEDMIOTU. 1. Informacje ogólne. 2. Ogólna charakterystyka przedmiotu. 3. Bilans punktów ECTS KARTA PRZEDMIOTU 1. Informacje ogólne Nazwa przedmiotu i kod: Kierunek studiów: Specjalność: Poziom kształcenia: Profil kształcenia: Forma studiów: Obszar kształcenia: Koordynator przedmiotu: Prowadzący

Bardziej szczegółowo

PLANY FINANSOWE Z BUD ETU, PROJEKTÓW EFS PO KL I FUNDUSZU PRACY

PLANY FINANSOWE Z BUD ETU, PROJEKTÓW EFS PO KL I FUNDUSZU PRACY Powiatowy Urz d Pracy w Czarnkowie ul. Przemys owa 2a, 64-700 Czarnków PLANY FINANSOWE Z BUD ETU, PROJEKTÓW EFS PO KL I FUNDUSZU PRACY Czarnków, maj 2009 rok Powiatowy Urz d Pracy w Czarnkowie realizuje

Bardziej szczegółowo

Adres strony internetowej, na której Zamawiający udostępnia Specyfikację Istotnych Warunków Zamówienia: www.tbspolnoc.pl

Adres strony internetowej, na której Zamawiający udostępnia Specyfikację Istotnych Warunków Zamówienia: www.tbspolnoc.pl Adres strony internetowej, na której Zamawiający udostępnia Specyfikację Istotnych Warunków Zamówienia: www.tbspolnoc.pl Warszawa: Świadczenie usług w zakresie konserwacji dźwigów osobowych oraz platform

Bardziej szczegółowo

Sytuacja osób w wieku niemobilnym na lubelskim rynku pracy prognozy

Sytuacja osób w wieku niemobilnym na lubelskim rynku pracy prognozy Sytuacja osób w wieku niemobilnym na lubelskim rynku pracy prognozy Agnieszka Szkudlarek Instytut Nauk Społeczno-Ekonomicznych luty 2011 Metodologia prognoz System badao i prognoz regionalnych Region-Stat

Bardziej szczegółowo

I. 1) NAZWA I ADRES: Główny Inspektorat Sanitarny, ul. Targowa 65, 03-729 Warszawa, woj. mazowieckie, tel. 22

I. 1) NAZWA I ADRES: Główny Inspektorat Sanitarny, ul. Targowa 65, 03-729 Warszawa, woj. mazowieckie, tel. 22 1 z 5 2016-05-20 10:10 Adres strony internetowej, na której Zamawiający udostępnia Specyfikację Istotnych Warunków Zamówienia: www.gis.gov.pl Warszawa: WYKONANIE, KONFEKCJONOWANIE ORAZ DYSTRYBUCJA 1210

Bardziej szczegółowo

Hanna Kosarczyn* Wsparcie dla ma³ych i œrednich firm w ramach programów realizowanych przez Polsk¹ Agencjê Rozwoju Przedsiêbiorczoœci

Hanna Kosarczyn* Wsparcie dla ma³ych i œrednich firm w ramach programów realizowanych przez Polsk¹ Agencjê Rozwoju Przedsiêbiorczoœci ORUM LIDERÓW Hanna Kosarczyn* Wsparcie dla ma³ych i œrednich firm w ramach programów realizowanych przez Polsk¹ Agencjê Rozwoju Przedsiêbiorczoœci orum Programy liderów realizowane przez Polsk¹ Agencjê

Bardziej szczegółowo

GRUPA KAPITAŁOWA POLIMEX-MOSTOSTAL SKRÓCONE SKONSOLIDOWANE SPRAWOZDANIE FINANSOWE ZA OKRES 12 MIESIĘCY ZAKOŃCZONY DNIA 31 GRUDNIA 2006 ROKU

GRUPA KAPITAŁOWA POLIMEX-MOSTOSTAL SKRÓCONE SKONSOLIDOWANE SPRAWOZDANIE FINANSOWE ZA OKRES 12 MIESIĘCY ZAKOŃCZONY DNIA 31 GRUDNIA 2006 ROKU GRUPA KAPITAŁOWA POLIMEX-MOSTOSTAL SKRÓCONE SKONSOLIDOWANE SPRAWOZDANIE FINANSOWE ZA OKRES 12 MIESIĘCY ZAKOŃCZONY DNIA 31 GRUDNIA 2006 ROKU Warszawa 27 lutego 2007 SKONSOLIDOWANE RACHUNKI ZYSKÓW I STRAT

Bardziej szczegółowo

I. 1) NAZWA I ADRES: Powiatowe Centrum Pomocy Rodzinie, ul. Skarbowa 1, 73-110 Stargard Szczeciński,

I. 1) NAZWA I ADRES: Powiatowe Centrum Pomocy Rodzinie, ul. Skarbowa 1, 73-110 Stargard Szczeciński, 1 z 6 2012-04-11 14:50 Adres strony internetowej, na której Zamawiający udostępnia Specyfikację Istotnych Warunków Zamówienia: www.integracja.stargard.pl; www.pcpr.stargard.pl Stargard Szczeciński: Organizacja

Bardziej szczegółowo

W N I O S E K O PRZYZNANIE ŚRODKÓW Z KRAJOWEGO FUNDUSZU SZKOLENIOWEGO NA DOFINANSOWANIE KOSZTÓW KSZTAŁCENIA USTAWICZNEGO PRACOWNIKÓW I PRACODAWCY ...

W N I O S E K O PRZYZNANIE ŚRODKÓW Z KRAJOWEGO FUNDUSZU SZKOLENIOWEGO NA DOFINANSOWANIE KOSZTÓW KSZTAŁCENIA USTAWICZNEGO PRACOWNIKÓW I PRACODAWCY ... ... (pieczęć wnioskodawcy) Dyrektor Powiatowego Urzędu Pracy w Gryficach W N I O S E K O PRZYZNANIE ŚRODKÓW Z KRAJOWEGO FUNDUSZU SZKOLENIOWEGO NA DOFINANSOWANIE KOSZTÓW KSZTAŁCENIA USTAWICZNEGO PRACOWNIKÓW

Bardziej szczegółowo

Zadania ćwiczeniowe do przedmiotu Makroekonomia I

Zadania ćwiczeniowe do przedmiotu Makroekonomia I Dr. Michał Gradzewicz Zadania ćwiczeniowe do przedmiotu Makroekonomia I Ćwiczenia 3 i 4 Wzrost gospodarczy w długim okresie. Oszczędności, inwestycje i wybrane zagadnienia finansów. Wzrost gospodarczy

Bardziej szczegółowo

Przeprowadzenie studiów II stopnia niestacjonarnych (zaocznych) na kierunkach uprawniających do wykonywania zawodu pracownika socjalnego

Przeprowadzenie studiów II stopnia niestacjonarnych (zaocznych) na kierunkach uprawniających do wykonywania zawodu pracownika socjalnego Przeprowadzenie studiów II stopnia niestacjonarnych (zaocznych) na kierunkach uprawniających do wykonywania zawodu pracownika socjalnego OGŁOSZENIE O ZAMÓWIENIU usługi Ogłoszenie dotyczy: zamówienia publicznego.

Bardziej szczegółowo

RANKING ZAWODÓW DEFICYTOWYCH I NADWYśKOWYCH W POWIECIE GOŁDAPSKIM W 2012 ROKU

RANKING ZAWODÓW DEFICYTOWYCH I NADWYśKOWYCH W POWIECIE GOŁDAPSKIM W 2012 ROKU POWIATOWY URZĄD PRACY W GOŁDAPI ul. śeromskiego 18, 19-500 GOŁDAP (087) 615-03-95, www.goldap.pup.gov.pl, e-mail: olgo@praca.gov.pl RANKING ZAWODÓW DEFICYTOWYCH I NADWYśKOWYCH W POWIECIE GOŁDAPSKIM W 2012

Bardziej szczegółowo

uczniów ze specjalnymi potrzebami edukacyjnymi w szkole podstawowej w formie studiów podyplomowych,dla

uczniów ze specjalnymi potrzebami edukacyjnymi w szkole podstawowej w formie studiów podyplomowych,dla Page 1 of 6 Wrocław: Zorganizowanie i przeprowadzenie róŝnych form doskonalenia zawodowego dla nauczycieli z terenu województwa dolnośląskiego. Numer ogłoszenia: 114995-2011; data zamieszczenia: 14.04.2011

Bardziej szczegółowo

Zamieszczanie ogłoszenia: obowiązkowe. Ogłoszenie dotyczy: zamówienia publicznego. SEKCJA I: ZAMAWIAJĄCY

Zamieszczanie ogłoszenia: obowiązkowe. Ogłoszenie dotyczy: zamówienia publicznego. SEKCJA I: ZAMAWIAJĄCY Brzozów: Wykonanie usługi edukacyjnej obejmującej przeprowadzenie zajęć wyrównawczych i dodatkowych oraz szkoleń i kursów w ramach projektu p.n. Podkarpacie stawia na zawodowców Numer ogłoszenia: 375224-2012;

Bardziej szczegółowo

Warszawa: usługa modyfikacji systemu ZSI db modułów finansowoksięgowych

Warszawa: usługa modyfikacji systemu ZSI db modułów finansowoksięgowych Page 1 of 6 Adres strony internetowej, na której Zamawiający udostępnia Specyfikację Istotnych Warunków Zamówienia: www.msp.gov.pl Warszawa: usługa modyfikacji systemu ZSI db modułów finansowoksięgowych

Bardziej szczegółowo

4. OCENA JAKOŒCI POWIETRZA W AGLOMERACJI GDAÑSKIEJ

4. OCENA JAKOŒCI POWIETRZA W AGLOMERACJI GDAÑSKIEJ 4. OCENA JAKOŒCI POWIETRZA 4.1. Ocena jakoœci powietrza w odniesieniu do norm dyspozycyjnych O jakoœci powietrza na danym obszarze decyduje œredni poziom stê eñ zanieczyszczeñ w okresie doby, sezonu, roku.

Bardziej szczegółowo