Kinga BYRSKA, Sławomir HERMA Katedra Inżynierii Produkcji, Akademia Techniczno-Humanistyczna w Bielsku-Białej, E mail:

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "Kinga BYRSKA, Sławomir HERMA Katedra Inżynierii Produkcji, Akademia Techniczno-Humanistyczna w Bielsku-Białej, E mail: kinga.byrska@gmail."

Transkrypt

1 Kinga BYRSKA, Sławomir HERMA Katedra Inżynierii Produkcji, Akademia echniczno-humanistyczna w Bielsku-Białej, E mail: Kształtowanie kultury bezpieczeństwa wybranego zakładu przemysłowego przed wdrożeniem systemu zarządzania bezpieczeństwem i higieną pracy zgodnego z OHSAS 18001: Charakterystyka organizacji Niniejszy referat stanowi analizę powdrożeniową jednego z narzędzi wykorzystywanego w kształtowaniu kultury bezpieczeństwa zgodnego z wymaganiami PN18001:2004 oraz OHSAS 18001:2007. Ze względu na swój międzynarodowy kapitał organizacja zdecydowała się na wdrażanie systemu zarządzania zgodnego ze standardem brytyjskim. Analiza dotyczy roku 2011, w którym organizacja rozpoczęła przygotowania do implementacji systemu. System rejestracji zdarzeń potencjalnie wypadkowych rozpoczął funkcjonowanie od lutego 2011 r. Analizowane przedsiębiorstwo prowadzi działalność na halach o łącznej powierzchni ok m², zatrudnia ok pracowników własnych oraz poprzez agencję pracy tymczasowej. Spełnia wymagania i posiada certyfikację na zgodność z normami ISO S 16949:2002 oraz ISO 14001:2004. Zgodnie z księgą jakości najważniejsze procesy operacyjne przedsiębiorstwa: magazynowanie, kontrola dostaw, wytłaczanie, spiętrzanie, formowanie, cięcie, szlifowanie, montaż podzespołów, montaż ręczny, montaż maszynowy, kontrola parametrów, kontrola czystości, zapewnienie identyfikowalności, pakowanie wyrobów.

2 10 Kinga Byrska, Sławomir Herma Aktualnie panujące warunki rynkowe i ekonomiczne przedsiębiorstw nie stanowią czynnika wspierającego dla kształtowania i poprawy bezpieczeństwa i i higieny pracy oraz dla wdrażania istotnych z punktu bezpieczeństwa nowych technologii. Problemy wielu przedsiębiorstw to między innymi [5]: niepewność rynków zbytu, bardzo często zmieniająca się specyfikacja wyrobów oraz plany produkcyjne - problematyczne dla utrzymania oceny zgodności maszyn i odpowiedzialności producentów za maszyny sprzedane, rosnące koszty mediów potrzebnych w procesach (gaz, woda, energia), ograniczona powierzchnia wydziałów produkcyjnych, ograniczona powierzchnia i czas przepływu materiałowego na terenie magazynów, stale rosnące wymagania jakościowe odbiorców, duże koszty wprowadzania nowej technologii przy strategicznym ograniczeniu terminu zwrotu inwestycji ze względu na niepewność warunków rynkowych, wydziały produkcyjne są trudne do zarządzania ze względu na znaczne zdrobnicowanie parku maszynowego oraz bardzo dużą liczbę pracowników, utrudnienie wprowadzania innowacji i zmian technologicznych na wydziałach pracujących w systemach: 3 zmianowym oraz w systemie pracy weekendowej, trudne i czasochłonne procedury umożliwiające pozyskanie środków od podmiotów zewnętrznych na wsparcie rozwoju technologicznego organizacji. Zasady udzielania pomocy publicznej niejasności, administracja publiczna mająca problemy z ich interpretacją, błędnie definiowane wytyczne projektów, itp., brak kompetentnych pracowników na rynku, którzy mogliby stanowić kadrę obsługującą nowe technologie (konieczność kolejnych inwestycji w udoskonalenie pracowników operacyjnych), niska współpraca organizacji z ośrodkami rozwoju naukowego wciąż mały dostęp do wiedzy i sprzętu laboratoryjnego uczelni współpracujących, mała współpraca pracowników naukowych z przedsiębiorstwem, bariery regionalne - brak regionalnej koordynacji, duże rozproszenie inicjatyw, brak wiedzy, co rzeczywiście powinno być robione i jest potrzebne w regionie. Słaba współpraca ośrodków otoczenia biznesu z Samorządem, niska współpraca pomiędzy ośrodkami otoczenia biznesu w regionie, są podejmowana pewne próby, ale de facto bardziej na zasadzie personalnej, oddolnej, nie ma żadnej koordynacji tej współpracy, wysoki wskaźnik regulacji gospodarki (dominują zmiany na poziomie Ustaw, co jest czasochłonne i kosztowne), brak wspólnego języka: nauka biznes, brak aktywności samorządów lokalnych i regionalnych we wzmacnianiu instytucji otoczenia biznesu. Władze w znaczącym stopniu koncentrują się na inwestycjach w bezpośredni sposób dotyczących mieszkańców, rezygnując z działań na rzecz długofalowego wspierania przedsiębiorczości i innowacji,

3 Kształtowanie kultury bezpieczeństwa 11 słaba wiedza wśród przedsiębiorców nt. działania Krajowej Sieci Innowacji (KSI) i innych narzędzi wsparcia, zmienność rozwiązań prawnych brak konsekwencji w budowaniu spójnego i stabilnego systemu prawa. 2. Bezpieczeństwo Pomimo wszystkich tych czynników ograniczających, analizowane przedsiębiorstwo rozpoczęło działania zmierzające do jeszcze większego kształtowania bezpiecznych zachowań oraz budowania stabilnej kultury bezpieczeństwa. W rozumieniu organizacji definicja bezpieczeństwa i higieny pracy przedstawia się następująco:[6] zespół warunków, które muszą być zachowane, aby ludzie mogli pracować bezpiecznie, czyli bez wypadku i bez szkód dla zdrowia, zespół przedsięwzięć obejmujący wszystkie działania angażowanie w nie środki służące zapobieganiu urazom (wypadkom przy pracy), stan warunków i organizacji pracy oraz zachowań pracowników zapewniający wymagany poziom ochrony zdrowia i życia przed zagrożeniami występującymi w środowisku pracy. Stosowanie środków zabezpieczających Regularne prowadzenie szkoleń Bezpieczeństwo i higena pracy Ocena i minimalizacja ryzyka Znajomość przepisów Warunki środowiska pracy Rys. 1. Definicja bezpieczeństwa i higieny pracy Fig. 1. Healthy and safety definition Zgodnie z kodeksem pracy podstawowe Prawa i obowiązki Pracownika to [7]: korygowanie podejmowanie odpowiednich środków zaradczych, nie stwarzanie zagrożenia, zgłaszanie informowanie przełożonego. Jednym z narzędzi kształtowania kultury bezpieczeństwa wdrożonych przez wybranego przedsiębiorstwo jest rejestracja zdarzeń potencjalnie wypadkowych. Rejestracja i zarządzanie tymi danymi stanowi element oceny i minimalizacji ryzyka pojawiającego się w przedsiębiorstwie, stanowi również element badania warunków pracy i skuteczności

4 12 Kinga Byrska, Sławomir Herma stosowania środków zabezpieczających. Dane wykorzystywane są podczas określania celów i zadań regularnie prowadzonych szkoleń pracowniczych. W wybranym przedsiębiorstwie każdy z pracowników otrzymał cel zauważenie i odnotowanie co najmniej jednej sytuacji potencjalnie wypadkowej incydentu prawie wypadkowego, który mógł doprowadzić do sytuacji niebezpiecznej. Udowodniono, iż zapobiegnięcie 600 zdarzeniom potencjalnie wypadkowym pozwala na uniknięcie co najmniej jednego wypadku śmiertelnego. Zgodnie z piramidą zdarzeń wypadkowych wg H. Heinricha, każdy wypadek jest poprzedzony długą serią błędów i odchyleń w pracy, których wcześniejsze wyeliminowanie mogłoby zapobiec tragicznemu zdarzeniu. a analiza powinna dać pracodawcy wiedzę o tym, co i w jaki sposób powinien poprawić w swoim zakładzie pracy [1]. Aby zachować wysokie wskaźniki bezpieczeństwa należy [3]: zapewnić właściwą organizację stanowiska pracy, systematycznie wykonywać badania środowiskowe stanowisk pracy, stosować najlepsze zabezpieczenia procesowo-techniczne i zdrowotne, doskonalić system szacowania ryzyka w układzie człowiek-maszyna-otoczenie, prowadzić działalność doradczo-nadzorczo-kontrolną, organizować szkolenia i warsztaty tematyczne, podnosić świadomość pracowników i zaangażowanie pracowników. Zgodnie z normą PN-N pomiar efektów działalności w obszarze bhp powinien zapewnić [3]: informację zwrotną na temat stanu bezpieczeństwa i higieny pracy w organizacji, informację pozwalającą ustalić na ile skutecznie funkcjonują rutynowe rozwiązania organizacyjne w zakresie identyfikacji zagrożeń oraz ograniczania ryzyka zawodowego, podstawę do podejmowania decyzji dotyczących doskonalenia identyfikacji zagrożeń i ograniczenia ryzyka zawodowego. W normie PN-N wyrózniono dwie grupy wskaźników: monitorowanie proaktywne i reaktywne. Przykładowe wskaźniki monitorowania pro aktywnego [2]: ocena stopnia zgodności działań z wymaganiami prawnymi, zagrożeń i ryzyka zawodowego na stanowiskach pracy, stopnia realizacji planów i celów w zakresie bhp, stopnia zrozumienia polityki przez pracowników, liczby pracowników objętych szkoleniami w danym okresie, skuteczność szkoleń w zakresie bhp, liczby propozycji zgłaszanych przez pracowników w zakresie usprawnień w obszarze bhp, terminowość i skuteczność realizowanych działań korygujących i zapobiegawczych, sprawność techniczna maszyn i urządzeń z wymaganiami prawnymi, liczba pracowników narażonych na czynniki szkodliwe i niebezpieczne w środowisku pracy, stopnia stosowania środków ochrony indywidualnej pracowników.

5 Kształtowanie kultury bezpieczeństwa 13 Wskaźniki monitorowania reaktywnego [2]: ocena danych ilościowych dotyczących wypadków przy pracy i chorób zawodowych, analizę zdarzeń potencjalnie wypadkowych, liczba chorób zawodowych stwierdzona w danym okresie, absencja pracowników spowodowana chorobami zawodowymi i wypadkami, liczba i krotnośc przekroczeń dopuszczalnych normatywów w środowisku pracy, analiaz decyzji, nakazów, zakazów, zaleceń wydawanych przez zewnętrzne organy kontroli. Zaproponowana przez M.S.Sandersa matematyczna wykładnia bezpiecznego wykonywania pracy zakłada, że [2]: gdzie: gdzie: gdzie: Bw = f(zbw X Mbw) Bw bezpieczne wykonywanie pracy, Zbw zdolność do bezpiecznego wykonania pracy, Mbw motywacja do bezpiecznego wykonania. P postawa wobec ryzyka, W wiedza o zagrożeniach, Zbw = f[p X (W+D)] D doświadczenie w pracy w zagrożeniu. Mbw = f(owbw X ORbw X V) OWbw oczekiwany wysiłek związany z bezpiecznym wykonywaniem zadania, ORbw oczekiwany rezultat bezpiecznego wykonania zadania, V wartość, jaką dla pracownika stanowi bezpieczne wykonanie. 3. Kultura bezpieczeństwa organizacji Z badań prowadzonych przez CIOP wynika, że edukacja szkolna nie przygotowuje młodych osób do ochrony zdrowia i życia w pracy. Wśród 2014 pracowników w wieku roku życia oraz młodocianych, stwierdzono iż jedynie [3]: omówiono obowiązki pracodawcy 35%, prawa pracownika 28%, ochrona przed wypadkami przy pracy 34%, zagrożenia dla zdrowia w środowisku pracy 33%. Należy mieć na uwadze duże znaczenie ekonomiczne kosztów wypadków, które nie tylko stanowią w konsekwencjach o konkurencyjności poskich organizacji ale także o obciążeniu systemów zabezpieczenia społecznego i finansów publicznych.

6 14 Kinga Byrska, Sławomir Herma Warunki skutecznego kształtowania kultury bezpieczeństwa pracy to [4]: zaangażowanie kierownictwa, otwarta i szczera komunikacja, partycypacja pracowników, edukacja z zakresu bhp, analiza wypadków, motywowanie i wzmacnianie zachowań bezpiecznych, współpraca między pracownikami. ylko 1% realizowanych badań dotyczących zarządzania jest związanych z problematyką bezpieczeństwa i higieny pracy. Całkowite koszty związane z niewłaściwymi warunkami pracy w krajach Unii Europejskiej szacuje się na 2,8% PKB. Badania w głównej mierze dotyczyły zarządzania bhp, odpowiedzialności biznesu, rozpowszechniania odkryć nauki oraz przykładów dobrych praktyk. ermin kultura bezpieczeństwa po raz pierwszy zastosowany został przez Agencję Energii Atomowej, która wydała raport o katastrofie w Czarnobylu. Kultura bezpieczeństwa dotyczy wszystkich działań polegających na stosowaniu organizacyjnych i międzyorganizacyjnych praktyk, kreowaniu wzorców zachowań, które zmierzają ku ochronie pracownika. Podstawowym zadaniem jest takie kształtowanie postaw pracowników, które prowadzi do refleksji pracownika nad zagrożeniami pojawiającymi się w procesie pracy, uświadamiania sobie ich skutków i sposobów ich eliminacji. Każdy wypadek przy pracy powinien być traktowany jako źródło wiedzy wykorzystywanej w dalszym funkcjonowaniu organizacji. Kultura bezpieczeństwa jest bardzo trudna do oceny i zmierzenia. Kultura bezpieczeństwa posiada wiele dostrzegalnych i niedostrzegalnych cech. Elementami świadczącymi o wysokiej kulturze bezpieczeństwa jest dbałość o odpowiedni system szkoleń pracowników, wizualizacji np., ciągów komunikacyjnych, wyjść ewakuacyjnych, stref niebezpiecznych itd., warunkach pracy zapewniających bezpieczeństwo, ogólnym ładzie i porządku w organizacji, istnienie procedur i instrukcji bhp, stosowaniu środków ochrony indywidualnej, zapewnieniu bezpieczeństwa technicznego użytkowanych maszyn oraz podejmowanych działaniach profilaktycznych [3]. Kultura może być porównana do zaprogramowania umysłu, które odróżnia jedną grupę społeczną od innych grup. Konflikty w wewnętrznym przekonaniu jednostki a normami ogólnie przyjętymi mogą budzić trudność w określeniu jak zachowa się dana jednostka w zaistniałej dla niej nowej sytuacji. Pracownicy bazują na zasadach i zwyczajach panujących w przedsiębiorstwie zaszczepiają w sobie szacunek do norm i zwyczajów panujących w organizacji. W kulturze bezpieczeństwa istotne jest określenie założeń dotyczących natury przestrzeni określenie jaką odległość powinni zachowywać ludzie, żeby nie naruszać swojej przestrzeni intymnej, określenie ogólnych cech ludzkiego charakteru, wyobrażeń o aktywności w pracy. Silna kultura organizacyjna może być atutem i wadą organizacji. Silna kultura może prowadzić organizację w kierunku sprzecznym z rozwojem rynku. Należy odpowiednio nauczyć się i rozumieć, kształtować postawę swoich pracowników [3].

7 Kształtowanie kultury bezpieczeństwa 15 Najważniejsze czynniki wpływające na kształtowanie kultury organizacji to: otoczenie zewnętrzne - kultura narodowa, system wartości społeczeństwa, lokalny system wartości, typ organizacji - struktura rynkowa, wyroby i technologie, branża, cechy organizacji - historia, wielkość, struktura, metody zarządzania, cechy pracowników - wartości, postawy, wykształcenie, płeć, wiek, doświadczenie, więzi emocjonalne. Istotę bezpieczeństwa można rozpatrywać w kontekście trzech czynników fizycznych (wypadki, choroby), emocjonalnych (brak strachu, poniżenia), intelektualnych (wyobraźnia, zdrowy rozsądek, koncentracja uwagi, opanowanie w trudnych sytuacjach). Kulturę bezpieczeństwa również można rozpatrywać jako kulturę bezpieczeństwa społeczeństwa, przedsiębiorstwa lub jednostki. Kultura bezpieczeństwa społeczeństwa to stosunek grupy społecznej do ryzyka, sposób oceniania ryzykantów. Próbę definiowania akceptowalnego poziomu kultury bezpieczeństwa w sposób matematyczny podjął F.Jucha. Według autora [3]: gdzie: APKB = B+2E+R APKB akceptowalny poziom kultury bezpieczeństwa B bariera procedura lub urządzenie, które ma za zadanie ograniczyć niekorzystny wpływ czynników materialnych środowiska, 2E edukacja w zakresie bhp i jego egzekwowanie, zakres wiedzy w dziedzinie bhp, R ryzyko, środki pozwalające osiągnąć akceptowalny poziom kultury bezpieczeństwa. Kultura bezpieczeństwa wpływa na to jaką wiedzę mają pracownicy, jakie posiadają umiejętności (jak potrafią się zachować, pracować) i jakie działania podejmują, jakie mają kwalifikacje. Patrząc przez pryzmat zaoszczędzenia czasu ludzie są skłonni podejmować ryzyko, tragiczne konsekwencje swoich czynów są dla nich mniej przekonywujące niż możliwość uzyskania natychmiastowej korzyści. Kształtowanie właściwej kultury bezpieczeństwa opiera się na trzech zasadach: zasadzie elastyczności akceptowanie faktu, iż błędy ludzkie są nieuniknione, zasadzie uczenia się na podstawie wypadków i normalnych warunków pracy, zasadzie świadomości brak tolerancji dla zachowań karygodnych. Przedsiębiorstwa o wysokiej kulturze bezpieczeństwa charakteryzują się: wyższymi morale pracowników, większe wzajemne zaufanie pomiędzy kierownictwem a robotnikami, uczeniem się organizacyjnym, osobistą odpowiedzialnością za bezpieczeństwo.

8 16 Kinga Byrska, Sławomir Herma Ryzyko bardzo duże Ryzyko niedopuszczalne Ryzyko dopuszczalne warunkowo Ryzyko akceptowalne Ryzyko minimalne Skutki poprawy warunków pracy Bezpieczeństwo i higiena pracy Strefa optymalna Warunki pracy bezwzględnie niedopuszczalne - zagrożenie życia; -utrata zdrowia Warunki pracy niedopuszczalne - zagrożenie zdrowia; Rys. 2. Warunki pracy i ryzyko Fig. 2. Work conditions and risics - uciążliwości w czasie pracy - małe zagrożenie zdrowia Poprawa warunków pracy Warunki pracy dopuszczalne - niewielkie zagrożenie zdrowia - dopuszczalne uciążliwości dla wybranych zawodów Komfort - dobre warunki pracy 4. Działania kształtujące kulturę bezpieczeństwa Najważniejsze działania to [3]: kształcenie i edukacja w dziedzinie bhp szkolenia przewidziane przez prawo, specjalistyczne adekwatne do specyfiki zakładu, propagowanie bezpiecznych zachowań, programy i akcje edukacyjne w zakresie ochrony zdrowia, profilaktyka wypadkowa analizowanie zaistniałych zdarzeń wypadkowych na terenie zakładu pracy, omawianie zdarzeń wypadkowych z kierownictwem zakładu i pracownikami, identyfikowanie przyczyn zdarzeń wypadkowych oraz podejmowanie działań zapobiegawczych, udział pracowników oraz związków zawodowych w zarządzaniu bhp prowadzenie konsultacji w zakresie bhp, zespoły interdyscyplinarne do rozwiązywania problemów bhp, oceny ryzyka zawodowego, angażowanie pracowników do prac nad tworzeniem instrukcji stanowiskowych, bhp, motywowanie zachowań bezpiecznych nagradzanie pracowników angażujących się w bezpieczne wykonywanie pracy, konkursy z zakresu bhp, zaangażowanie kadry kierowniczej właściwa realizacja instruktażu stanowiskowego, osobisty przykład, właściwa troska o stan stanowisk pracy podległych pracowni-

9 Kształtowanie kultury bezpieczeństwa 17 ków, uwzględnianie działań służących poprawie bezpieczeństwa w codziennych działaniach i budżecie organizacji, komunikacja wewnątrzzakładowa informowanie pracowników o istniejących zagrożeniach, środkach zapobiegawczych w zakładzie pracy, regulowanie wewnętrznymi dokumentami, procedurami kwestii dotyczących bhp, jasne procedury na wypadek sytuacji awaryjnych, gazetka zakładowa. 5. Wyniki wdrożenia systemu rejestracji ZPW Przykładowe zgłoszenie: Problem rozwiązano Sposób rozwiązania problemu: Śnieg na daszku recepcji upadł na przechodnia Oblodzone schody Magazyn Podczas pracy manipulacyjnej jednostką ładunkową ładunek upadł z wysokości 5 metrów na przejście ewakuacyjne Montaż śniegołapu Poinformowanie kontrahenta dbającego o odśnieżanie i odladzanie parkingów oraz przejść o zdarzeniu, posypanie solą schodów Szkolenie przypominające zasady pracy na magazynie; zakaz wstępu pracownikom innym niż magazynierzy do strefy magazynu Proces Niebezpieczne składowanie kartonów i pojemników wymiennych, ryzyko przygniecenia pracownika Wyznaczenie stref na półwyroby na obszarze produkcyjnym Proces Dźwiganie ciężkich paczek z brakami Zmiana dopuszczalnej masy pakowania braków do worków - masa dopuszczalna 4kg/worek Maszyny Ryzyko zranienia na wystających częściach maszyn - śruby, elementy funkcjonalne, Modyfikacja osłon wszystkich zgłoszonych na formularzu ZPW maszyn Maszyny Za duża odległość między osłonami - ryzyko włożenia palca do strefy niebezpiecznej; przygniecenie palca Instalacja reduktora ciśnienia; weryfikacja stanu osłon innych maszyn tego typu Maszyny Uszkodzony przewód elektryczny, wyłącznik różnicowoprądowy zadziałał prawidłowo jednakże wystąpiło ryzyko porażenia prądem elektrycznym Zamówienie osłon termicznych, modyfikacja wyłącznika bezpieczeństwa, przesłanie informacji o zdarzeniu do wszystkich wydziałów produkcyjnych Wyciek paliwa z baku samochodu ciężarowego - awaria środowiskowa Podstawienie wanny; zabezpieczenie rozlanego paliwa sorbentem, poinformowanie firmy transportowej o zaistniałym problemie Maszyny Otwarta brama do pieca; ryzyko wstępu osoby postronnej Zamontowanie zamka na bramie, zamontowanie tabliczek ostrzegawczych Nierówności w przejściu, konieczność poprawy posadzki Poprawa jakości posadzki w przejściu obok biur

10 18 Kinga Byrska, Sławomir Herma Przykładowe zgłoszenie: Problem rozwiązano Sposób rozwiązania problemu: Zagrożenia związane z poślizgnięciem się; nieumocowane prawidłowo maty, ścinki gumowe na produkcji, odklejająca się taśma do wyznaczania stref produkcyjnych zablokowanie i unieruchomienie mat, wyznaczanie stref farbą a nie taśmą, zwracanie uwagi na porządek na wydziale produkcyjnym belka utrzymująca schody stwarza ryzyko uderzenia osób wysokich; klatka na braki Oznaczenie belki oraz wejścia do izolatora braków w widoczny sposób - pasy czarno-żółte Proces Utrudnione przemieszczanie wśród maszyn z ekranami do videokontroli Zmiana lokalizacji monitorów na górną część maszyn Proces Złe rozmieszczenie pojemników kanban - wysoko elementy ciężkie, nisko elementy lekkie Zmiana układu rozmieszczenia pojemników kanban, zgodnie z zasadami ergonomii Maszyny Ryzyko uszkodzenia ciała lub oczu opiłkiem w trakcie szlifowania Wyposażenie stanowiska w okulary, zmiana karty bezpieczeństwa - obowiązek pracy w okularach ochronnych Brak piktogramu na dużych szklanych drzwiach, ryzyko stłuczenia szyby i wypadku Umieszczenie piktogramu ostrzegającego na szybę Brak oświetlenia strefy ewakuacji w porze nocnej Montaż oświetlenia w strefie ewakuacji Słaba widoczność na skrzyżowaniu dróg transportowych Montaż lustra półkolistego Brak informacji o wysokiej temperaturze na maszynach Zamówienie piktogramów Ryzyko upadku pojemnika, metalowy, wysoki próg Wyrównanie progu między halą a strefą pojemników Magazyn Ryzyko zderzenia wózka widłowego z samochodem osobowym Zmiana organizacji ruchu, przygotowanie nowego parkingu przed budynkiem A Magazyn Ryzyko zderzenia wózka widłowego z samochodem osobowym Zmiana organizacji ruchu, przygotowanie nowego parkingu przed budynkiem A Magazyn Ryzyko potrącenia pieszego wychodzącego z magazynu Instalacja barierki odgradzającej chodnik od jezdni na placu przy magazynie Proces W miejsce gdzie składa się istnieje możliwość wypadku poprzez uderzenie formującego metalem przez montera na montażu, przyczyną jest zbyt mała odległość formującego od montera Poprawa layoutu, przesunięcie maszyn o 25cm Maszyny Sterowanie 1 ręczne, ryzyko przygniecenia drugiej ręki Wymiana panelu sterowania na 2 ręczne Proces Urwany uchwyt od czujnika CO - detektor czadu, obok starej prototypowni Montaż na ścianie nowego uchwytu wraz z czujnikiem CO

11 Kształtowanie kultury bezpieczeństwa 19

12 20 Kinga Byrska, Sławomir Herma

13 Kształtowanie kultury bezpieczeństwa Wnioski W pierwszym roku funkcjonowania narzędzia nie został osiągnięty cel zgłoszeń incydentów prawie wypadkowych. Przyczyną tego stanu była niskie zaufanie operatorów do skuteczności narzędzia. Stosunkowo wraz z upływem czasu opór został przełamany. Stosunkowo duże zainteresowanie narzędziem wystąpiło u pracowników administracyjnych. Zmniejszona ilość zgłoszeń w miesiącu sierpniu ma swój związek z przestojem występującym w tym miesiącu. Gwałtowny wzrost zainteresowania narzędziem wynika z jego dużego skuteczności około 95% zgłoszeń doczekało się działań reaktywnych. Wszystkie działania są kontrolowane osobiście przez dyrektora zakładu. Zgłaszanie zdarzeń potencjalnie wypadkowych jest przedmiotem oceny końcowo rocznej pracownika jako postawa pro-organizacyjna. Dowodem na rosnący poziom kształtowania kultury bezpieczeństwa poprzez rejestrację zdarzeń potencjalnie wypadkowych jest fakt, iż w I kwartale roku 2012 ilość zgłoszeń przewyższa założony miesięczny cel o około 30%. Pracownicy często i chętnie korzystają z udostępnionego im narzędzia, gdyż widzą realne skutki i eliminację zgłaszanych problemów dotyczących bezpieczeństwa i higieny pracy. Wskaźniki wysokiej kultury bezpieczeństwa, do których zakład aktualnie dąży [3]: zawsze są wystarczające zasoby na inwestycje z zakresu bhp, pracownicy są motywowani do działań na rzecz bezpieczeństwa poprzez system informacji, wszyscy pracownicy są odpowiedzialni za bezpieczeństwo, a służby bhp służą pomocą, cele bhp są pro aktywne i wynikają z inicjatyw organizacji, technologia jest wykorzystywana, by pomóc człowiekowi w realizacji zadań, pracownicy są wykwalifikowani, by adekwatnie uczestniczyć w poprawie bezpieczeństwa pracy, podczas dezorganizacji procesów pracownicy mogą podejmować własne decyzje, problemy dotyczące danej jednostki są rozwiązywane wewnątrz tej jednostki, w porozumieniu z jednostkami zewnętrznymi, zapytanie dotyczące instrukcji są wskazane, procedury są opracowane w ściesłej współpracy z pracownikami, szkolenia z zakresu bhp podlegają doskonaleniu i poszerzeniu, pracownicy produkcyjni mogą interweniować w automatyzację procesów w celu zapewnienia jakości i bezpieczeństwa operacji. Literatura 1. Byrska K.: Ocena ryzyka zawodowego stanowisk pracy, 12th International Scientific Conference Automation in Production Planning and Manufacturing; in framework of International project CEEPUS, Ejdys J., Lulewicz A., Obolewicz J.: Zarządzanie bezpieczeństwem w przedsiębiorstwie, Wydawnictwo Politechniki Białostockiej, Białystok 2008

14 22 Kinga Byrska, Sławomir Herma 3. Ejdys J.: Kształtowanie kultury bezpieczeństwa i higieny pracy w organizacji, Oficyna Wydawnicza Politechniki Białostockiej, Białystok Malinowski A., Skoczylas W., Jeziorek A. (pod redakcją); Antropologia a medycyna i promocja zdrowia; Wydawnictwo Uniwersytetu Łódzkiego, Łódź Rozporządzenie Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z 26 września 1997 r. w sprawie ogólnych przepisów bezpieczeństwa i higieny pracy (Dz.U. z 2003 r. nr 169, poz. 1650) 7. Ustawa z 26 czerwca 1974 r. - Kodeks pracy (Dz.U. z 1998 r. nr 21, poz. 94 z późn. zm.) Streszczenie Kształtowanie kultury bezpieczeństwa i higieny pracy wybranego przedsiębiorstwa przemysłowego poprzez zastosowanie narzędzia rejestracji zdarzeń potencjalnie wypadkowych. W referacie omówiono ewaluację narzędzia i jego wpływ na budowie kultury bezpieczeństwa w wybranej organizacji. Rejestracja incydentów stanowi pierwszy etap wdrożenia systemu zarządzania zgodnego z wymaganiami OHSAS 18001:2007. Developing a safety culture in the company before the implementation of the safety management system and occupational health in accordance with the requirements of OHSAS 18001:2007 Summary Paper describe developing a culture of safety and healthy of the selected industrial enterprise. Company implements the new tool near misses registration. he paper discusses the evaluation and impact on healthy and safety culture in organization. Register of incidents is the first step to implement the management system in accordance with the requirements of OHSAS 18001:2007.

Zarządzanie bezpieczeństwem i higieną pracy

Zarządzanie bezpieczeństwem i higieną pracy Ewa Górska Zarządzanie bezpieczeństwem i higieną pracy EWOLUCJA POGLĄDÓW NA ZAGADNIENIA BEZPIECZEŃSTWA PRACY Hand from root of finger to fingertip Hand frim wist to fingertip Arm from elbow to fingertip

Bardziej szczegółowo

8. Kompetencje i szkolenie pracowników w systemie zarządzania bezpieczeństwem i higieną pracy

8. Kompetencje i szkolenie pracowników w systemie zarządzania bezpieczeństwem i higieną pracy 8. Kompetencje i szkolenie pracowników w systemie zarządzania bezpieczeństwem i higieną pracy 8.1. Jakie wymagania i zalecenia dotyczące kompetencji i szkoleń sformułowano w normach serii PN-N-18001? Zgodnie

Bardziej szczegółowo

PRZEWODNIK PO PRZEDMIOCIE

PRZEWODNIK PO PRZEDMIOCIE Nazwa przedmiotu Zarządzanie Bezpieczeństwem i Higieną Pracy Industrial Safety Management Kierunek: Zarządzanie i inżynieria produkcji Management and Production Engineering Rodzaj przedmiotu: kierunkowy

Bardziej szczegółowo

14. Sprawdzanie funkcjonowania systemu zarządzania bezpieczeństwem i higieną pracy

14. Sprawdzanie funkcjonowania systemu zarządzania bezpieczeństwem i higieną pracy 14. Sprawdzanie funkcjonowania systemu zarządzania bezpieczeństwem i higieną pracy 14.1. Co to jest monitorowanie bezpieczeństwa i higieny pracy? Funkcjonowanie systemu zarządzania bezpieczeństwem i higieną

Bardziej szczegółowo

Organizacja stanowiska pracy biurowej. Szkolenia bhp w firmie Organizacja stanowiska pracy biurowej 1

Organizacja stanowiska pracy biurowej. Szkolenia bhp w firmie Organizacja stanowiska pracy biurowej 1 Organizacja stanowiska pracy biurowej Szkolenia bhp w firmie Organizacja stanowiska pracy biurowej 1 Instrukcje bhp Wymogi zawarte w przepisach prawnych nakazują opracowanie i udostępnienie pracownikom

Bardziej szczegółowo

Ryzyko w działalności przedsiębiorstw przemysłowych. Grażyna Wieteska Uniwersytet Łódzki Katedra Zarządzania Jakością

Ryzyko w działalności przedsiębiorstw przemysłowych. Grażyna Wieteska Uniwersytet Łódzki Katedra Zarządzania Jakością Ryzyko w działalności przedsiębiorstw przemysłowych Grażyna Wieteska Uniwersytet Łódzki Katedra Zarządzania Jakością Plan Prezentacji Cel artykułu Dlaczego działalność przemysłowa wiąże się z ryzykiem?

Bardziej szczegółowo

2. Uczestnicy szkolenia Szkolenie jest przeznaczone dla wszystkich osób, które rozpoczynają pracę w danym zakładzie pracy.

2. Uczestnicy szkolenia Szkolenie jest przeznaczone dla wszystkich osób, które rozpoczynają pracę w danym zakładzie pracy. ZAŁĄCZNIK Nr RAMOWE PROGRAMY SZKOLENIA I. Ramowy program instruktażu ogólnego. Cel szkolenia Celem szkolenia jest zaznajomienie pracownika w szczególności z: a) podstawowymi przepisami bezpieczeństwa i

Bardziej szczegółowo

Zarządzenie Nr 90/2008 Burmistrza Miasta Czeladź. z dnia 09.05. 2008

Zarządzenie Nr 90/2008 Burmistrza Miasta Czeladź. z dnia 09.05. 2008 Zarządzenie Nr 90/2008 Burmistrza Miasta Czeladź z dnia 09.05. 2008 w sprawie : wprowadzenia procedury Identyfikacji zagrożeń oraz oceny ryzyka zawodowego na stanowiskach pracy w Urzędzie Miasta Czeladź

Bardziej szczegółowo

Kwestionariusz dla przedstawiciela kadry kierowniczej lub specjalisty ds. bhp

Kwestionariusz dla przedstawiciela kadry kierowniczej lub specjalisty ds. bhp Kwestionariusz dla przedstawiciela kadry kierowniczej lub specjalisty ds. bhp Podstawowe informacje o przedsiębiorstwie Rodzaj działalności:. Liczba pracowników w jednostce lokalnej:. Wdrożony system zarządzania

Bardziej szczegółowo

5. Planowanie działań w systemie zarządzania bezpieczeństwem i higieną pracy

5. Planowanie działań w systemie zarządzania bezpieczeństwem i higieną pracy 5. Planowanie działań w systemie zarządzania bezpieczeństwem i higieną pracy 5.1. Jakie znaczenie ma planowanie działań w systemie zarządzania bezpieczeństwem i higieną pracy? Planowanie jest ważnym elementem

Bardziej szczegółowo

7. Struktura, odpowiedzialność i uprawnienia w systemie zarządzania bezpieczeństwem i higieną pracy

7. Struktura, odpowiedzialność i uprawnienia w systemie zarządzania bezpieczeństwem i higieną pracy 7. Struktura, odpowiedzialność i uprawnienia w systemie zarządzania bezpieczeństwem i higieną pracy 7.1. Jakie wymagania i wytyczne dotyczące określenia struktur odpowiedzialności i uprawnień w systemie

Bardziej szczegółowo

BEZPIECZNA PRACA W MAGAZYNIE ZAGROŻENIA I DOBRE PRAKTYKI. Inspektor pracy OIP Poznań Jakub Konieczny

BEZPIECZNA PRACA W MAGAZYNIE ZAGROŻENIA I DOBRE PRAKTYKI. Inspektor pracy OIP Poznań Jakub Konieczny BEZPIECZNA PRACA W MAGAZYNIE ZAGROŻENIA I DOBRE PRAKTYKI Inspektor pracy OIP Poznań Jakub Konieczny Pojęcie dobrych praktyk w magazynie jest terminem, który należy rozumieć dwojako. Ze względu na funkcję

Bardziej szczegółowo

ORGANIZACJA DZIAŁAŃ W ZAKRESIE OCENY RYZYKA ZAWODOWEGO - LISTA PYTAŃ KONTROLNYCH

ORGANIZACJA DZIAŁAŃ W ZAKRESIE OCENY RYZYKA ZAWODOWEGO - LISTA PYTAŃ KONTROLNYCH ORGANIZACJA DZIAŁAŃ W ZAKRESIE OCENY RYZYKA ZAWODOWEGO - LISTA PYTAŃ KONTROLNYCH Przedstawiona lista dotyczy podstawowych zagadnień związanych z oceną ryzyka zawodowego. Odpowiedź tak oznacza, że przyjęte

Bardziej szczegółowo

PROGRAM szkolenia okresowego w dziedzinie bezpieczeństwa i higieny pracy dla pracowników administracyjno-biurowych

PROGRAM szkolenia okresowego w dziedzinie bezpieczeństwa i higieny pracy dla pracowników administracyjno-biurowych Załącznik nr 3 PROGRAM szkolenia okresowego w dziedzinie bezpieczeństwa i higieny pracy dla pracowników administracyjno-biurowych 1. Nazwa formy kształcenia Szkolenie okresowe w zakresie bezpieczeństwa

Bardziej szczegółowo

WZORCOWY PROGRAM. szkolenia wstępnego na stanowisku pracy (instruktażu stanowiskowego)

WZORCOWY PROGRAM. szkolenia wstępnego na stanowisku pracy (instruktażu stanowiskowego) WZORCOWY PROGRAM szkolenia wstępnego na stanowisku pracy (instruktażu stanowiskowego) 1. Nazwa formy kształcenia Szkolenie wstępne na stanowisku pracy nazywane dalej instruktażem stanowiskowym jest przeprowadzane

Bardziej szczegółowo

Szczegółowa tematyka Szkolenia Wstępnego Ogólnego...

Szczegółowa tematyka Szkolenia Wstępnego Ogólnego... Szczegółowa tematyka Szkolenia Wstępnego Ogólnego..... Sporządził: Zatwierdził: 1 Lp. Temat szkolenia 1 Wprowadzenie. Istota bezpieczeństwa i higieny pracy. 1. Cel i program instruktażu ogólnego. 2. Podstawowe

Bardziej szczegółowo

... Ocena ryzyka zawodowego na stanowisku magazyniera.

... Ocena ryzyka zawodowego na stanowisku magazyniera. . (Nazwa zakładu pracy)... (Sporządził) Ocena ryzyka zawodowego na stanowisku magazyniera. 1. Opis stanowiska. Podstawowym stanowiskiem pracy magazyniera jest budynek parterowy o wysokości powyżej 3,3

Bardziej szczegółowo

Wytyczne dotyczące bezpiecznego wykonywania prac przez podwykonawców Szpitala Wojewódzkiego im. Prymasa Kardynała Stefana Wyszyńskiego

Wytyczne dotyczące bezpiecznego wykonywania prac przez podwykonawców Szpitala Wojewódzkiego im. Prymasa Kardynała Stefana Wyszyńskiego I. Cel dokumentu Wytyczne określają rozwiązania organizacyjne w zakresie zarządzania środowiskowego oraz bezpieczeństwa i higieny pracy w odniesieniu do Podwykonawców pracujących w imieniu lub na terenie

Bardziej szczegółowo

4. Zaangażowanie kierownictwa i współudział

4. Zaangażowanie kierownictwa i współudział 4. Zaangażowanie kierownictwa i współudział pracowników - podstawowe warunki skutecznego wdrażania polityki bezpieczeństwa i higieny pracy 4.1. Jakie działania świadczą o zaangażowaniu kierownictwa we

Bardziej szczegółowo

ROZPORZĄDZENIE RADY MINISTRÓW. z dnia 2 września 1997 r. w sprawie służby bezpieczeństwa i higieny pracy. (Dz. U. z dnia 18 września 1997 r.

ROZPORZĄDZENIE RADY MINISTRÓW. z dnia 2 września 1997 r. w sprawie służby bezpieczeństwa i higieny pracy. (Dz. U. z dnia 18 września 1997 r. Dz.U.1997.109.704 2005.07.01 zm. Dz.U.2004.246.2468 1 ROZPORZĄDZENIE RADY MINISTRÓW z dnia 2 września 1997 r. w sprawie służby bezpieczeństwa i higieny pracy. (Dz. U. z dnia 18 września 1997 r.) Na podstawie

Bardziej szczegółowo

Zarządzanie Wypadki bezpieczeństwem. Organizacja służby bhp bhp apraca przy komputerzeft rth dgjjj tdyjdyjd

Zarządzanie Wypadki bezpieczeństwem. Organizacja służby bhp bhp apraca przy komputerzeft rth dgjjj tdyjdyjd PRZEPISY ANALIZY PRZYKŁADY KOMENTARZE PRZEPISY ANALIZY PRZYKŁADY KOMENTARZE Pod Redaktor redakcją naczelna Przemysława Agnieszka Gawrońska-Świeboda Ł. Siemiątkowskiego Redaktor merytoryczny Przemysław

Bardziej szczegółowo

Księga Zintegrowanego Systemu Zarządzania ODPOWIEDZIALNOŚĆ KIEROWNICTWA

Księga Zintegrowanego Systemu Zarządzania ODPOWIEDZIALNOŚĆ KIEROWNICTWA Strona: 1 z 6 1. Zaangażowanie kierownictwa Najwyższe kierownictwo SZPZLO Warszawa Ochota przejęło pełną odpowiedzialność za rozwój i ciągłe doskonalenie ustanowionego i wdrożonego zintegrowanego systemu

Bardziej szczegółowo

ISO 9001 ISO 14001 OHSAS 18001

ISO 9001 ISO 14001 OHSAS 18001 ISO 9001 ISO 14001 OHSAS 18001 ZINTEGROWANY SYSTEM ZARZĄDZANIA W TRAKCJA PRKiI S.A. Warszawa, maj 2015 SYSTEM ZARZĄDZANIA JAKOŚCIĄ Od 1999 roku Trakcja PRKiI S.A. mając na uwadze satysfakcję Klienta i

Bardziej szczegółowo

Zarządzenie nr 7/2012 Starosty Nowodworskiego z dnia 16 lutego 2012r.

Zarządzenie nr 7/2012 Starosty Nowodworskiego z dnia 16 lutego 2012r. Zarządzenie nr 7/0 Starosty Nowodworskiego z dnia 6 lutego 0r. w sprawie: wprowadzenia ramowych programów szkoleń pracowników Starostwa Powiatowego w Nowym Dworze Mazowieckim w dziedzinie bezpieczeństwa

Bardziej szczegółowo

Ekspercka usługa jako element zarządzania bezpieczeństwem w procesach logistycznych, składowania i magazynowania towarów

Ekspercka usługa jako element zarządzania bezpieczeństwem w procesach logistycznych, składowania i magazynowania towarów Wiesław Staniuk Ekspercka usługa jako element zarządzania bezpieczeństwem w procesach logistycznych, składowania i magazynowania towarów Plan prezentacji 1. Typologia ryzyka w procesach magazynowych 2.

Bardziej szczegółowo

Ocena ryzyka proces analizowania ryzyka zawodowego i wyznaczania jego dopuszczalności [PN- N-18002:2011].

Ocena ryzyka proces analizowania ryzyka zawodowego i wyznaczania jego dopuszczalności [PN- N-18002:2011]. Dokumenty związane 5. Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. o systemie oceny zgodności (tekst jednolity z 2004 r. Dz.U. Nr 204 poz. 2087 z późniejszymi zmianami). 6. Rozporządzenie Ministra Pracy i Polityki

Bardziej szczegółowo

USTAWA. z dnia 21 listopada 2008 r. o zmianie ustawy - Kodeks pracy 1) (Dz. U. z dnia 18 grudnia 2008 r.)

USTAWA. z dnia 21 listopada 2008 r. o zmianie ustawy - Kodeks pracy 1) (Dz. U. z dnia 18 grudnia 2008 r.) Dz.U.08.223.1460 USTAWA z dnia 21 listopada 2008 r. o zmianie ustawy - Kodeks pracy 1) (Dz. U. z dnia 18 grudnia 2008 r.) Art. 1. W ustawie z dnia 26 czerwca 1974 r. - Kodeks pracy (Dz. U. z 1998 r. Nr

Bardziej szczegółowo

001-013 Szkolenie wstępne ogólne (instruktaŝ ogólny)

001-013 Szkolenie wstępne ogólne (instruktaŝ ogólny) 001-013 Szkolenie wstępne ogólne (instruktaŝ ogólny) Cena 240 zł I. Istota bezpieczeństwa i higieny pracy 1. NajwaŜniejsze definicje a. Bezpieczeństwo b. Higiena pracy c. Ochrona pracy 2. Regulacje prawne

Bardziej szczegółowo

Obowiązki pracodawcy w dziedzinie bezpieczeństwa i higieny pracy

Obowiązki pracodawcy w dziedzinie bezpieczeństwa i higieny pracy Obowiązki pracodawcy w dziedzinie bezpieczeństwa i higieny pracy Podstawowe obowiązki pracodawcy w dziedzinie bezpieczeństwa i higieny pracy Obowiązki zawarte w Kodeksie Pracy. Pracodawca ponosi odpowiedzialność

Bardziej szczegółowo

Inwestuj. w bezpieczeństwo. SŁUŻBA BHP. Ireneusz Pawlik

Inwestuj. w bezpieczeństwo. SŁUŻBA BHP. Ireneusz Pawlik Inwestuj w bezpieczeństwo. SŁUŻBA BHP Ireneusz Pawlik USTAWA z dnia 26 czerwca 1974 r. Kodeks pracy Służba bezpieczeństwa i higieny pracy art. 237 11 WYMAGANIA PRAWNE Pracodawca zatrudniający więcej niż

Bardziej szczegółowo

Zarządzenie nr 98/2015 Wójta Gminy Czarnocin z dnia 28 października 2015 roku w sprawie szkolenia w dziedzinie bezpieczeństwa i higieny pracy

Zarządzenie nr 98/2015 Wójta Gminy Czarnocin z dnia 28 października 2015 roku w sprawie szkolenia w dziedzinie bezpieczeństwa i higieny pracy Zarządzenie nr 98/2015 Wójta Gminy Czarnocin z dnia 28 października 2015 roku w sprawie szkolenia w dziedzinie bezpieczeństwa i higieny pracy Na podstawie art. 237 3-237 5 ustawy z dnia 26 czerwca 1974

Bardziej szczegółowo

Zarządzenie Nr 71/2010 Burmistrza Miasta Czeladź. z dnia 28 kwietnia 2010r.

Zarządzenie Nr 71/2010 Burmistrza Miasta Czeladź. z dnia 28 kwietnia 2010r. Zarządzenie Nr 71/2010 Burmistrza Miasta Czeladź z dnia 28 kwietnia 2010r. w sprawie : wprowadzenia procedury Identyfikacji zagroŝeń oraz oceny ryzyka zawodowego na stanowiskach pracy w Urzędzie Miasta

Bardziej szczegółowo

Matryca efektów kształcenia dla programu studiów podyplomowych ZARZĄDZANIE I SYSTEMY ZARZĄDZANIA JAKOŚCIĄ

Matryca efektów kształcenia dla programu studiów podyplomowych ZARZĄDZANIE I SYSTEMY ZARZĄDZANIA JAKOŚCIĄ Podstawy firmą Marketingowe aspekty jakością Podstawy prawa gospodarczego w SZJ Zarządzanie Jakością (TQM) Zarządzanie logistyczne w SZJ Wymagania norm ISO serii 9000 Dokumentacja w SZJ Metody i Techniki

Bardziej szczegółowo

KOMENDA GŁÓWNA PAŃSTWOWEJ STRAŻY POŻARNEJ PROGRAM SZKOLENIA WSTĘPNEGO Z ZAKRESU BEZPIECZEŃSTWA I HIGIENY SŁUŻBY DLA FUNKCJONARIUSZY

KOMENDA GŁÓWNA PAŃSTWOWEJ STRAŻY POŻARNEJ PROGRAM SZKOLENIA WSTĘPNEGO Z ZAKRESU BEZPIECZEŃSTWA I HIGIENY SŁUŻBY DLA FUNKCJONARIUSZY KOMENDA GŁÓWNA PAŃSTWOWEJ STRAŻY POŻARNEJ PROGRAM SZKOLENIA WSTĘPNEGO Z ZAKRESU BEZPIECZEŃSTWA I HIGIENY SŁUŻBY DLA FUNKCJONARIUSZY PAŃSTWOWEJ STRAŻY POŻARNEJ Warszawa 2013 Opracowanie programu: 1. bryg.

Bardziej szczegółowo

OCENA RYZYKA ZAWODOWEGO JAKO SKUTECZNE NARZĘDZIE PREWENCJI WYPADKOWEJ

OCENA RYZYKA ZAWODOWEGO JAKO SKUTECZNE NARZĘDZIE PREWENCJI WYPADKOWEJ OCENA RYZYKA ZAWODOWEGO JAKO SKUTECZNE NARZĘDZIE PREWENCJI WYPADKOWEJ Karolina Główczyńska-Woelke Departament Nadzoru i Kontroli GIP 28 kwietnia 2010 r., Poznań Targi SAWO WPROWADZENIE 1. Ryzyko zawodowe

Bardziej szczegółowo

Informacja nt. sposobu przeprowadzenia oceny ryzyka zawodowego na stanowiskach pracy

Informacja nt. sposobu przeprowadzenia oceny ryzyka zawodowego na stanowiskach pracy Informacja nt. sposobu przeprowadzenia oceny zawodowego na stanowiskach pracy Pojęcie zawodowego, zostało ustalone w dyrektywie z dnia 12 czerwca 1989 r. o wprowadzaniu środków w celu zwiększania bezpieczeństwa

Bardziej szczegółowo

ZAWARTOŚĆ PLANU BEZPIECZEŃSTWA I OCHRONY ZDROWIA I. CZĘŚĆ OPISOWA

ZAWARTOŚĆ PLANU BEZPIECZEŃSTWA I OCHRONY ZDROWIA I. CZĘŚĆ OPISOWA ZAWARTOŚĆ PLANU BEZPIECZEŃSTWA I OCHRONY ZDROWIA I. CZĘŚĆ OPISOWA 1. Zakres robót 2. Opis elementów zagospodarowania terenu, które mogą stwarzać zagrożenie bezpieczeństwa i zdrowia ludzi podczas wykonywania

Bardziej szczegółowo

Służba bezpieczeństwa i higieny pracy

Służba bezpieczeństwa i higieny pracy Służba bezpieczeństwa i higieny pracy Podstawa prawna: Ustawa z dnia 26 czerw ca 1974 r. Kodeks pracy (Dz. U. z 1998 r. nr 21 poz. 94 z późniejszymi zmianami). Rozporządzenie Rady Ministrów z 2 września

Bardziej szczegółowo

Vademecum BHP. Lesław Zieliński. BHP w magazynie

Vademecum BHP. Lesław Zieliński. BHP w magazynie Vademecum BHP Lesław Zieliński BHP w magazynie Lesław Zieliński BHP W MAGAZYNIE Autor: Lesław Zieliński Kierownik Grupy Wydawniczej: Agnieszka Konopacka-Kuramochi Redaktor: Kinga Grodzicka-Lisek Menager

Bardziej szczegółowo

USTAWA z dnia 21 listopada 2008 r. o zmianie ustawy Kodeks pracy 1)

USTAWA z dnia 21 listopada 2008 r. o zmianie ustawy Kodeks pracy 1) Kancelaria Sejmu s. 1/6 USTAWA z dnia 21 listopada 2008 r. Opracowano na podstawie: Dz.U. z 2008 r. Nr 223, poz. 1460. o zmianie ustawy Kodeks pracy 1) Art. 1. W ustawie z dnia 26 czerwca 1974 r. Kodeks

Bardziej szczegółowo

PROBLEMATYKA MAŁEJ CHEMII W ZAKŁADZIE Z PUNKTU WIDZENIA SŁUŻBY BHP. Adam Chodyniecki

PROBLEMATYKA MAŁEJ CHEMII W ZAKŁADZIE Z PUNKTU WIDZENIA SŁUŻBY BHP. Adam Chodyniecki PROBLEMATYKA MAŁEJ CHEMII W ZAKŁADZIE Z PUNKTU WIDZENIA SŁUŻBY BHP Adam Chodyniecki PODSTAWY PRAWNE Rozporządzenie Min. Zdr. z 30.12.2004 r. w sprawie bezpieczeństwa i higieny pracy związanej z występowaniem

Bardziej szczegółowo

DOSKONALENIE PROCESÓW

DOSKONALENIE PROCESÓW KATALOG SZKOLEŃ DOSKONALENIE PROCESÓW - Tworzenie projektów ciągłego doskonalenia - Konsultacje z ekspertami - Poprawa jakości oraz produktywności - Eliminacja marnotrawstwa - Redukcja kosztów - Metody

Bardziej szczegółowo

1. Przepisy prawne na których bazowano podczas opracowania wspólnego programu szkoleniowego.

1. Przepisy prawne na których bazowano podczas opracowania wspólnego programu szkoleniowego. Głównym celem dobrych praktyk BHP w firmie ZRUG Sp. z o.o. jest ujednolicenie druków szkoleniowych obowiązujących na wszystkich budowach realizowanych przez firmę ZRUG Sp. z o.o. SPIS TREŚCI: 1. Przepisy

Bardziej szczegółowo

PRZEGLĄD KONCEPCJI ZARZĄDZANIA JAKOŚCIĄ

PRZEGLĄD KONCEPCJI ZARZĄDZANIA JAKOŚCIĄ Wykład 4. PRZEGLĄD KONCEPCJI ZARZĄDZANIA JAKOŚCIĄ 1 1.Ogólna charakterystyka koncepcji zarządzania jakością i kierunki ich zmian w czasie: W historycznym podejściu do zarządzania jako- ścią można wyróżnić

Bardziej szczegółowo

OPERATOR WĘZŁÓW CIEPLNYCH

OPERATOR WĘZŁÓW CIEPLNYCH Szkolenie wstępne InstruktaŜ stanowiskowy OPERATOR WĘZŁÓW CIEPLNYCH pod red. Bogdana Rączkowskiego Zgodnie z rozporządzeniem Ministra Gospodarki i Pracy z dnia 27 lipca 2004 r. w sprawie szkolenia w dziedzinie

Bardziej szczegółowo

I N F O R M A C J A BIOZ do. marzec 2015 P R O J E K T U WYKONAWCZEGO. utwardzenia terenu BUDYNEK CENTARLI PKP SA

I N F O R M A C J A BIOZ do. marzec 2015 P R O J E K T U WYKONAWCZEGO. utwardzenia terenu BUDYNEK CENTARLI PKP SA p r a c o w n i a a r c h i t e k t o n i c z n a jednostka projektowania Sylwia Melon-Szypulska www.wena21.com.pl biuro@wena21.com.pl biuro, ul. Górczewska 123 lok. 18, 01-109 Warszawa pracownia, ul.

Bardziej szczegółowo

VI. SZKOLENIA SPECJALNE

VI. SZKOLENIA SPECJALNE VI. SZKOLENIA SPECJALNE 1. Zasady wzorcowania przyrządów pomiarowych Czas trwania: 1 dzień / 8 godzin lekcyjnych CEL: Zapoznanie uczestników z podstawowymi pojęciami z zakresu metrologii, zasadami doboru

Bardziej szczegółowo

Analiza i ocena ryzyka zawodowego pracowników. chemicznych. Katarzyna Szymczak-Czyżewicz Oddział Higieny Pracy WSSE w Szczecinie 1

Analiza i ocena ryzyka zawodowego pracowników. chemicznych. Katarzyna Szymczak-Czyżewicz Oddział Higieny Pracy WSSE w Szczecinie 1 Analiza i ocena ryzyka zawodowego pracowników narażonych na występowanie szkodliwych czynników chemicznych Katarzyna Szymczak-Czyżewicz Oddział Higieny Pracy WSSE w Szczecinie 1 Ryzyko zawodowe stwarzane

Bardziej szczegółowo

W TROSCE O TWOJE BEZPIECZEŃSTWO

W TROSCE O TWOJE BEZPIECZEŃSTWO BROSZURA INFORMACYJNA DLA WYKONAWCÓW Informacje dla Wykonawców o zagrożeniach występujących w Operatorze Gazociągów Przesyłowych GAZ-SYSTEM S.A. W TROSCE O TWOJE BEZPIECZEŃSTWO Witamy na terenie Operatora

Bardziej szczegółowo

BHP i podstawy ergonomii. Podstawowe obowiązki pracodawcy w zakresie BHP

BHP i podstawy ergonomii. Podstawowe obowiązki pracodawcy w zakresie BHP BHP i podstawy ergonomii Podstawowe obowiązki pracodawcy w zakresie BHP Zagadnienia Podstawowe obowiązki pracodawcy w zakresie BHP. Szkolenia w dziedzinie bezpieczeństwa i higieny pracy. Rodzaje prac wymagające

Bardziej szczegółowo

Wymagania edukacyjne na poszczególne oceny z przedmiotu: Organizacja pracy w laboratorium analitycznym

Wymagania edukacyjne na poszczególne oceny z przedmiotu: Organizacja pracy w laboratorium analitycznym Wymagania edukacyjne na poszczególne oceny z przedmiotu: Organizacja pracy w laboratorium analitycznym 1. Podstawowe pojęcia związane z bezpieczeństwem i higieną pracy zna podstawowe pojęcia związane z

Bardziej szczegółowo

EXPOM S.A. OGRANICZANIE WYPADKÓW PRZY PRACY 2012-04-05. Warmińsko Mazurska Strategia Ograniczania Wypadków przy Pracy. Olsztyn 22.03.2012 r.

EXPOM S.A. OGRANICZANIE WYPADKÓW PRZY PRACY 2012-04-05. Warmińsko Mazurska Strategia Ograniczania Wypadków przy Pracy. Olsztyn 22.03.2012 r. OGRANICZANIE WYPADKÓW PRZY PRACY Warmińsko Mazurska Strategia Ograniczania Wypadków przy Pracy Olsztyn 22.03.2012 r. EXPOM S.A. ul. Sienkiewicza 19, 13-306 Kurzętnik POLAND EXPOM S.A. Olsztyn 22.03.2012

Bardziej szczegółowo

Cele kluczowe W dziedzinie inwestowania w zasoby ludzkie W zakresie wzmacniania sfery zdrowia i bezpieczeństwa

Cele kluczowe W dziedzinie inwestowania w zasoby ludzkie W zakresie wzmacniania sfery zdrowia i bezpieczeństwa Cele kluczowe Idea społecznej odpowiedzialności biznesu jest wpisana w wizję prowadzenia działalności przez Grupę Kapitałową LOTOS. Zagadnienia te mają swoje odzwierciedlenie w strategii biznesowej, a

Bardziej szczegółowo

Spis treści. Przedmowa... Wykaz autorów... Wykaz skrótów...

Spis treści. Przedmowa... Wykaz autorów... Wykaz skrótów... Przedmowa... Wykaz autorów... Wykaz skrótów... XI XIII XV Rozdział I. Obowiązki z zakresu bhp wobec nauczycieli i innych pracowników szkoły (Stanisław Wójcik)... 1 1. Obowiązki dyrektora szkoły jako pracodawcy

Bardziej szczegółowo

Zarządzanie projektami a zarządzanie ryzykiem

Zarządzanie projektami a zarządzanie ryzykiem Ewa Szczepańska Zarządzanie projektami a zarządzanie ryzykiem Warszawa, dnia 9 kwietnia 2013 r. Agenda Definicje Wytyczne dla zarządzania projektami Wytyczne dla zarządzania ryzykiem Miejsce ryzyka w zarządzaniu

Bardziej szczegółowo

Rozdział II. Organizacja służby bhp w szkole (Stanisław Wójcik)

Rozdział II. Organizacja służby bhp w szkole (Stanisław Wójcik) Spis treści Przedmowa Wykaz autorów Wykaz skrótów Rozdział I. Obowiązki z zakresu bhp wobec nauczycieli i innych pracowników szkoły 1. Obowiązki dyrektora szkoły jako pracodawcy i sprawującego opiekę nad

Bardziej szczegółowo

Państwowa Wyższa Szkoła Zawodowa w Nowym Sączu. Karta przedmiotu. obowiązuje studentów rozpoczynających studia w roku akademickim 2011/2012

Państwowa Wyższa Szkoła Zawodowa w Nowym Sączu. Karta przedmiotu. obowiązuje studentów rozpoczynających studia w roku akademickim 2011/2012 Państwowa Wyższa Szkoła Zawodowa w Nowym Sączu Karta przedmiotu Instytut Pedagogiczny obowiązuje studentów rozpoczynających studia w roku akademickim 011/01 Kierunek studiów: Pedagogika Profil: Ogólnoakademicki

Bardziej szczegółowo

SZCZEGÓŁOWY OPIS PRZEDMIOTU ZAMÓWIENIA

SZCZEGÓŁOWY OPIS PRZEDMIOTU ZAMÓWIENIA SZCZEGÓŁOWY OPIS PRZEDMIOTU ZAMÓWIENIA Sprawowanie obowiązków z zakresu służby bhp zgodnie z Działem dziesiątym Kodeksu pracy (tj. Dz. U. z 1998 r. Nr 21, poz. 94 z późn. zm.) oraz innymi obowiązującymi

Bardziej szczegółowo

INSTRUKCJA oceny ryzyka zawodowego na stanowiskach pracy oraz wynikające z niej działania w Starostwie Powiatowym w Gryfinie

INSTRUKCJA oceny ryzyka zawodowego na stanowiskach pracy oraz wynikające z niej działania w Starostwie Powiatowym w Gryfinie Załącznik Nr 1 do Zarządzenia Nr /2005 Z dnia 2005 r. INSTRUKCJA oceny ryzyka zawodowego na stanowiskach pracy oraz wynikające z niej działania w Starostwie Powiatowym w Gryfinie 1. DEFINICJE. 1) RYZYKO

Bardziej szczegółowo

Poczta Polska S.A. Schemat wartościowania

Poczta Polska S.A. Schemat wartościowania Poczta Polska S.A. Schemat wartościowania Spis treści 1. Kryterium: Wpływ na wynik ekonomiczny... 3 2. Kryterium: Odpowiedzialność za zarządzanie ludźmi i zespołami... 4 3. Kryterium: Odpowiedzialność

Bardziej szczegółowo

Szkolenie okresowe - OSP. Istota bezpieczeństwa i higieny pracy

Szkolenie okresowe - OSP. Istota bezpieczeństwa i higieny pracy Istota bezpieczeństwa i higieny pracy 1 BEZPIECZEŃSTWO stan niezagrożenia lub spokoju To stan powodujący zarówno poczucie braku zagrożenia jak i jego rzeczywisty brak. Bezpieczeństwo i higiena pracy ma

Bardziej szczegółowo

Zarządzanie bezpieczeństwem informacji przegląd aktualnych standardów i metodyk

Zarządzanie bezpieczeństwem informacji przegląd aktualnych standardów i metodyk Zarządzanie bezpieczeństwem informacji przegląd aktualnych standardów i metodyk dr T Bartosz Kalinowski 17 19 września 2008, Wisła IV Sympozjum Klubu Paragraf 34 1 Informacja a system zarządzania Informacja

Bardziej szczegółowo

PRZEWODNIK PO PRZEDMIOCIE

PRZEWODNIK PO PRZEDMIOCIE Nazwa przedmiotu: Kierunek: ENERGETYKA Rodzaj przedmiotu: humanistyczny i w-f Rodzaj zajęć: Wykład BHP INDUSTRIAL SAFETY Forma studiów: studia stacjonarne Poziom przedmiotu: I stopnia Liczba godzin/tydzień:

Bardziej szczegółowo

Zarządzanie jakością wg norm serii ISO 9000:2000 cz.1 system, kierownictwo i zasoby

Zarządzanie jakością wg norm serii ISO 9000:2000 cz.1 system, kierownictwo i zasoby Jakub Wierciak Zagadnienia jakości i niezawodności w projektowaniu Zarządzanie jakością wg norm serii ISO 9000:2000 cz.1 system, kierownictwo i zasoby System zarządzania jakością (ISO 9000:2000) System

Bardziej szczegółowo

Szczegółowy program szkolenia okresowego pracowników administracyjno- biurowych w zakresie bhp i ppoż. Urząd Miejski w Zagórowie.

Szczegółowy program szkolenia okresowego pracowników administracyjno- biurowych w zakresie bhp i ppoż. Urząd Miejski w Zagórowie. Załącznik nr 4 do Zarządzenia Burmistrza Gminy i Miasta Zagórów Szczegółowy program szkolenia okresowego pracowników administracyjno- biurowych w zakresie bhp i ppoż. Urząd Miejski w Zagórowie. (rozporządzenie

Bardziej szczegółowo

Program szkolenia okresowego nauczycieli

Program szkolenia okresowego nauczycieli Program szkolenia okresowego nauczycieli Lp. Temat szkolenia Liczba godzin * 1 3 1. Wybrane regulacje prawne z zakresu prawa pracy dotyczące bezpieczeństwa i higieny pracy z uwzględnieniem: a) praw i obowiązków

Bardziej szczegółowo

Zarządzenie Nr V/49/W/2007

Zarządzenie Nr V/49/W/2007 Zarządzenie Nr V/49/W/2007 Zarządzenie Nr V/49/W/2007 Wójta Gminy Zębowice z dnia 01.08.2007 w sprawie organizacji i prowadzenia szkoleń w dziedzinie bezpieczeństwa i higieny pracy Na podstawie Kodeksu

Bardziej szczegółowo

Przyłącze kanalizacyjne zlokalizowane na działce 496/5 do działek 496/3, 496/4

Przyłącze kanalizacyjne zlokalizowane na działce 496/5 do działek 496/3, 496/4 Biłgoraj marzec 2013 r Stadium: Informacja BIOZ Nazwa Inwestycji: Przyłącze kanalizacyjne zlokalizowane na działce 496/5 do działek 496/3, 496/4 Miejscowość: Wola Mała ; Gmina Biłgoraj Inwestor: Branża:

Bardziej szczegółowo

Zalecenie nr 197 dotyczące struktur promujących bezpieczeństwo i higienę pracy

Zalecenie nr 197 dotyczące struktur promujących bezpieczeństwo i higienę pracy Zalecenie nr 197 dotyczące struktur promujących bezpieczeństwo i higienę pracy Konferencja Ogólna Międzynarodowej Organizacji Pracy, zwołana do Genewy przez Radę Administracyjną Międzynarodowego Biura

Bardziej szczegółowo

Systemy zarządzania wiedzą w strategiach firm. Prof. dr hab. Irena Hejduk Szkoła Głowna Handlowa w Warszawie

Systemy zarządzania wiedzą w strategiach firm. Prof. dr hab. Irena Hejduk Szkoła Głowna Handlowa w Warszawie Systemy zarządzania wiedzą w strategiach firm Prof. dr hab. Irena Hejduk Szkoła Głowna Handlowa w Warszawie Wprowadzenie istota zarządzania wiedzą Wiedza i informacja, ich jakość i aktualność stają się

Bardziej szczegółowo

mgr inż. Iwona Matysiak mgr inż. Roksana Banachowicz dr inż. Dorota Brzezińska

mgr inż. Iwona Matysiak mgr inż. Roksana Banachowicz dr inż. Dorota Brzezińska Analiza systemów zabezpieczeń przeciwpożarowych i przeciwwybuchowych podczas rozładunku, magazynowania oraz transportu wewnętrznego biomasy do Zielonego Bloku w Połańcu dr inż. Dorota Brzezińska mgr inż.

Bardziej szczegółowo

I. OBIEKTY BUDOWLANE WYMAGANIA

I. OBIEKTY BUDOWLANE WYMAGANIA 3 Spis treści Wstęp... 9 I. OBIEKTY BUDOWLANE WYMAGANIA... 11 1. Określenia stosowane w budownictwie... 11 2. Wymagania stawiane obiektom budowlanym... 11 2.1. Wymagania stawiane obiektom budowlanym przez

Bardziej szczegółowo

SYSTEMY ZARZĄDZANIA JAKOŚCIĄ WEDŁUG

SYSTEMY ZARZĄDZANIA JAKOŚCIĄ WEDŁUG Wykład 10. SYSTEMY ZARZĄDZANIA JAKOŚCIĄ WEDŁUG NORM ISO 9000 1 1. Rodzina norm ISO 9000: Normy ISO 9000 są od 1987r., a trzecia rodzina norm ISO 9000 z 2000 r. (doskonalona w kolejnych latach) składa się

Bardziej szczegółowo

UDT a Utrzymanie Ruchu

UDT a Utrzymanie Ruchu Oferta UDT dla Służb Utrzymania Ruchu Misja UDT Misją Urzędu Dozoru Technicznego jest ograniczanie ryzyka związanego z eksploatacją urządzeń technicznych w Polsce do poziomu akceptowalnego przez społeczeństwo.

Bardziej szczegółowo

INFORMACJA dotycząca bezpieczeństwa i ochrony zdrowia

INFORMACJA dotycząca bezpieczeństwa i ochrony zdrowia INFORMACJA dotycząca bezpieczeństwa i ochrony zdrowia Dotyczy: Przyłącz kanalizacyjny do budynku mieszkalnego Lokalizacja: Lubliniec, ul. Przemysłowa 1, dz. nr 3767/134, 3764/137, 3765/137, 3766/137, 465/137

Bardziej szczegółowo

PODSTAWOWE ZASADY BHP ZWIĄZANE Z OBSŁUGĄ URZĄDZEŃ TECHNICZNYCH. Szkolenia bhp w firmie szkolenie wstępne ogólne 73

PODSTAWOWE ZASADY BHP ZWIĄZANE Z OBSŁUGĄ URZĄDZEŃ TECHNICZNYCH. Szkolenia bhp w firmie szkolenie wstępne ogólne 73 PODSTAWOWE ZASADY BHP ZWIĄZANE Z OBSŁUGĄ URZĄDZEŃ TECHNICZNYCH Szkolenia bhp w firmie szkolenie wstępne ogólne 73 Urządzenia techniczne Maszyny i inne urządzenia techniczne powinny być tak konstruowane

Bardziej szczegółowo

Normy środowiskowe w zarządzaniu firmą. dr Adam Jabłoński

Normy środowiskowe w zarządzaniu firmą. dr Adam Jabłoński 2012 Normy środowiskowe w zarządzaniu firmą dr Adam Jabłoński GENEZA POWSTANIA SYSTEMÓW ZARZĄDZANIA ŚRODOWISKOWEGO Konferencja w Rio de Janeiro 1992 r. 27 Zasad Zrównoważonego Rozwoju Karta Biznesu Zrównoważonego

Bardziej szczegółowo

3. Polityka w systemie zarządzania bezpieczeństwem i higieną pracy

3. Polityka w systemie zarządzania bezpieczeństwem i higieną pracy 3. Polityka w systemie zarządzania bezpieczeństwem i higieną pracy 3.1. Co to jest polityka bezpieczeństwa i higieny pracy? Przystępując do wdrażania systemu zarządzania, kierownictwo wyraża swoje zaangażowanie

Bardziej szczegółowo

Szczegółowy program instruktażu ogólnego W zakresie bhp i ppoż. pracowników zatrudnionych w Urzędzie Miejskim w Zagórowie

Szczegółowy program instruktażu ogólnego W zakresie bhp i ppoż. pracowników zatrudnionych w Urzędzie Miejskim w Zagórowie Załącznik nr 2 Do zarządzenia Burmistrza Gminy i Miasta Zagórów Szczegółowy program instruktażu ogólnego W zakresie bhp i ppoż. pracowników zatrudnionych w Urzędzie Miejskim w Zagórowie (rozporządzenie

Bardziej szczegółowo

Ocena ryzyka zawodowego może być prosta

Ocena ryzyka zawodowego może być prosta Ocena ryzyka zawodowego może być prosta wystarczy tylko pięć kroków, by wykonać ją właściwie! Co to jest ryzyko zawodowe? Mówiąc najprościej, ryzyko zawodowe oznacza prawdopodobieństwo, z jakim ktoś może

Bardziej szczegółowo

Spis treści. Wstęp 11 Wykaz skrótów użytych w treści 12 Literatura 12

Spis treści. Wstęp 11 Wykaz skrótów użytych w treści 12 Literatura 12 Spis treści Wstęp 11 Wykaz skrótów użytych w treści 12 Literatura 12 I. Regulacje prawne z zakresu prawa pracy dotyczące bezpieczeństwa i higieny pracy 1. Międzynarodowe źródła prawa 13 Dyrektywy UE 14

Bardziej szczegółowo

Lp. Kompetencja Poziom operacyjny Opis kompetencji

Lp. Kompetencja Poziom operacyjny Opis kompetencji Lp. Kompetencja Poziom operacyjny Opis kompetencji 1 Najwyższa jakość działania [kultura osobista, lojalność, prawość i uczciwość, dbałość o ład i porządek, terminowość] Wyznacza oczekiwania dbając o ład

Bardziej szczegółowo

INSTRUKCJA ZINTEGROWANEGO SYSTEMU ZARZĄDZANIA IS-7.10/01. O p r a c o w a ł S p r a w d z i ł Z a t w i e r d z i ł.

INSTRUKCJA ZINTEGROWANEGO SYSTEMU ZARZĄDZANIA IS-7.10/01. O p r a c o w a ł S p r a w d z i ł Z a t w i e r d z i ł. INSTRUKCJA ZINTEGROWANEGO SYSTEMU ZARZĄDZANIA Edycja instrukcji: 2 Data edycji: 10.2012 r. Strona 1 z 7 IS-7.10/01 Tytuł procedury:. SPIS TREŚCI 1. Cel instrukcji 2. Przedmiot instrukcji 3. Zakres stosowania

Bardziej szczegółowo

BIOZ. Łódź ul. Gen. S. Maczka 35 obręb G-21 dz. ew. 4/59. Inwestor: Port Lotniczy im. Wł. Reymonta w Łodzi ul. Gen. S. Maczka 35 94-326 Łódź

BIOZ. Łódź ul. Gen. S. Maczka 35 obręb G-21 dz. ew. 4/59. Inwestor: Port Lotniczy im. Wł. Reymonta w Łodzi ul. Gen. S. Maczka 35 94-326 Łódź 1 BIOZ INFORMACJA DOTYCZĄCA BEZPIECZEŃSTWA I OCHRONY ZDROWIA DLA PROJEKTU BUDYNEK ZAPLECZA WARSZTATOWO-GARAŻOWEGO PORTU LOTNICZEGO IM. WŁ. REYMONTA W ŁODZI ZBIORNIK RETENCYJNY NA WODY DESZCZOWE O POJEMNOŚCI

Bardziej szczegółowo

Ekoinnowacje w zarządzaniu przedsiębiorstwem

Ekoinnowacje w zarządzaniu przedsiębiorstwem Ekoinnowacje w zarządzaniu przedsiębiorstwem dr hab. inż. Alina Matuszak-Flejszman, prof. nadzw. UEP Poznań, 17 listopada 2014 r. AGENDA Innowacyjne podejście do zarządzania przedsiębiorstwem Warunki i

Bardziej szczegółowo

Spis treści. Od Autorów... 9

Spis treści. Od Autorów... 9 Spis treści Od Autorów... 9 1. Historia bezpieczeństwa i higieny pracy... 11 1.1. Pojęcia podstawowe... 11 1.2. Przyczyny stosowania profilaktyki BHP... 13 1.3. Organizacja profilaktyki... 15 1.4. Profilaktyka

Bardziej szczegółowo

INSTRUKCJA. w sprawie szkolenia pracowników Zespołu Szkół im. Jana Pawła II w Osieku z dnia 12 października 2009 r.

INSTRUKCJA. w sprawie szkolenia pracowników Zespołu Szkół im. Jana Pawła II w Osieku z dnia 12 października 2009 r. INSTRUKCJA w sprawie szkolenia pracowników z dnia 1 października 009 r. 1 1. Szkoleniu podlegają wszyscy pracownicy Zespołu Szkół.. Szkolenie winno się odbywać zgodnie z rozporządzeniem MGiP. z dnia 7.07.004

Bardziej szczegółowo

PROGRAM szkolenia okresowego w dziedzinie bezpieczeństwa i higieny pracy pracowników zatrudnionych na stanowiskach robotniczych

PROGRAM szkolenia okresowego w dziedzinie bezpieczeństwa i higieny pracy pracowników zatrudnionych na stanowiskach robotniczych Załącznik nr 4 PROGRAM szkolenia okresowego w dziedzinie bezpieczeństwa i higieny pracy pracowników zatrudnionych na stanowiskach robotniczych. Nazwa formy kształcenia Szkolenie okresowe w zakresie bezpieczeństwa

Bardziej szczegółowo

Kontrola zarządcza stanowi ogół działań podejmowanych dla zapewnienia realizacji celów w sposób zgodny z prawem, efektywny, oszczędny i terminowy.

Kontrola zarządcza stanowi ogół działań podejmowanych dla zapewnienia realizacji celów w sposób zgodny z prawem, efektywny, oszczędny i terminowy. ANKIETA / KWESTIONARIUSZ DLA JEDNOSTEK PODLEGŁYCH / NADZOROWANYCH PRZEZ MINISTRA NAUKI I SZKOLNICTWA WYŻSZEGO W ZAKRESIE STOSOWANIA STANDARDÓW KONTROLI ZARZĄDCZEJ Kontrola zarządcza stanowi ogół działań

Bardziej szczegółowo

1. UWAGI OGÓLNE 1.1.WPROWADZENIE.

1. UWAGI OGÓLNE 1.1.WPROWADZENIE. 1. UWAGI OGÓLNE 1.1.WPROWADZENIE. Informacja dotycząca BiOZ skierowana jest do Wykonawcy opracowującego Plan BiOZ, który ma na celu w celu ochronę zdrowia i bezpieczeństwa zawodowego. Przepisy określone

Bardziej szczegółowo

Studium podyplomowe ZARZĄDZANIE ZDROWIEM I BEZPIECZEŃSTWEM W MIEJSCU PRACY

Studium podyplomowe ZARZĄDZANIE ZDROWIEM I BEZPIECZEŃSTWEM W MIEJSCU PRACY Szkoła Zdrowia Publicznego Instytut Medycyny Pracy im. prof. J. Nofera 90-950 Łódź, ul. Św. Teresy od Dzieciątka Jezus 8 Studium podyplomowe ZARZĄDZANIE ZDROWIEM I BEZPIECZEŃSTWEM W MIEJSCU PRACY Program

Bardziej szczegółowo

Przykładowy szkolny plan nauczania

Przykładowy szkolny plan nauczania Przykładowy szkolny plan nauczania Typ szkoły: Szkoła policealna - /szkoła dla młodzieży/ 1,5 Zawód: Technik bezpieczeństwa i higieny pracy; symbol 325509 Podbudowa programowa: szkoły dające wykształcenie

Bardziej szczegółowo

INFORMACJA DOTYCZĄCA BEZPIECZEŃSTWA I OCHRONY ZDROWIA

INFORMACJA DOTYCZĄCA BEZPIECZEŃSTWA I OCHRONY ZDROWIA INFORMACJA DOTYCZĄCA BEZPIECZEŃSTWA I OCHRONY ZDROWIA NAZWA I ADRES OBIEKTU BUDOWLANEGO: Wentylacja sali gimnastycznej wraz z pomieszczeniem siłowni dz. nr 188 obr. Centrum ul. Piłsudskiego 10 58-200 Dzierżoniów

Bardziej szczegółowo

VI. SZKOLENIA SPECJALNE

VI. SZKOLENIA SPECJALNE VI. SZKOLENIA SPECJALNE a. Zasady wzorcowania przyrządów pomiarowych szkolenie modułowe moduł I Czas trwania: 1 dzień / 8 godzin lekcyjnych Zapoznanie uczestników z podstawowymi pojęciami z zakresu metrologii,

Bardziej szczegółowo

ZAGROŻENIA PRZY OBSŁUDZE MASZYN DO OBRÓBKI BKI PLASTYCZNEJ I SKRAWANIEM METALI. Wojewoda Wielkopolski Marszałek Województwa Wielkopolskiego

ZAGROŻENIA PRZY OBSŁUDZE MASZYN DO OBRÓBKI BKI PLASTYCZNEJ I SKRAWANIEM METALI. Wojewoda Wielkopolski Marszałek Województwa Wielkopolskiego ZAGROŻENIA PRZY OBSŁUDZE MASZYN DO OBRÓBKI BKI PLASTYCZNEJ I SKRAWANIEM METALI Obowiązki pracodawcy Pracodawca zobowiązany jest do wyposażania stanowisk pracy w maszyny i inne urządzenia techniczne, które

Bardziej szczegółowo

2.3 Jakie procesy zarządzanie bezpieczeństwem i higieną pracy można zidentyfikować i opisać w przedsiębiorstwie?

2.3 Jakie procesy zarządzanie bezpieczeństwem i higieną pracy można zidentyfikować i opisać w przedsiębiorstwie? 2.3 Jakie procesy zarządzanie bezpieczeństwem i higieną pracy można zidentyfikować i opisać w przedsiębiorstwie? Zastosowanie podejścia procesowego sprowadza się do trzech podstawowych etapów (Rys. 5),

Bardziej szczegółowo

2.11. Monitorowanie i przegląd ryzyka 2.12. Kluczowe role w procesie zarządzania ryzykiem

2.11. Monitorowanie i przegląd ryzyka 2.12. Kluczowe role w procesie zarządzania ryzykiem Spis treści Wstęp 1. Wprowadzenie 1.1. Co to jest bezpieczeństwo informacji? 1.2. Dlaczego zapewnianie bezpieczeństwa informacji jest potrzebne? 1.3. Cele, strategie i polityki w zakresie bezpieczeństwa

Bardziej szczegółowo

Spis treści. 1. Zakres robót dla całego zamierzenia budowlanego oraz kolejność realizacji poszczególnych. obiektów... 2

Spis treści. 1. Zakres robót dla całego zamierzenia budowlanego oraz kolejność realizacji poszczególnych. obiektów... 2 Spis treści 1. Zakres robót dla całego zamierzenia budowlanego oraz kolejność realizacji poszczególnych obiektów... 2 2. Wykaz istniejących obiektów budowlanych;... 2 3. Wskazanie elementów zagospodarowania

Bardziej szczegółowo

Spis treści Wstęp 1. Wprowadzenie 2. Zarządzanie ryzykiem systemów informacyjnych

Spis treści Wstęp 1. Wprowadzenie 2. Zarządzanie ryzykiem systemów informacyjnych Wstęp... 13 1. Wprowadzenie... 15 1.1. Co to jest bezpieczeństwo informacji?... 17 1.2. Dlaczego zapewnianie bezpieczeństwa informacji jest potrzebne?... 18 1.3. Cele, strategie i polityki w zakresie bezpieczeństwa

Bardziej szczegółowo