Bazy danych - 1. Doc. dr inż. Tadeusz Jeleniewski lub

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "Bazy danych - 1. Doc. dr inż. Tadeusz Jeleniewski e-mail: t.jeleniewski@neostrada.pl lub tadeusz.jeleniewski@pwr.wroc.pl"

Transkrypt

1 Bazy danych - 1 Doc. dr inż. Tadeusz Jeleniewski lub 1

2 Treści kształcenia Systemy baz danych. Modelowanie danych. Relacyjne bazy danych. Języki zapytań do baz danych. Projektowanie relacyjnych baz danych. Przetwarzanie transakcji. Efekty kształcenia - umiejętności i kompetencje Formułowania zapytań w języku SQL (Structured Query Language); przygotowanie schematu relacyjnej bazy danych na podstawie modelu encja-związek; tworzenie zapytań w języku SQL; ocena różnych strategii wykonywania zapytań; warunki integralności danych; bezpieczeństwo danych w bazie. 2

3 Formy i terminy zajęć: -Forma wiodąca wykład: sobota B, godz.13:00 15:25 -Forma towarzysząca laboratorium: sobota B grupa 4IZ2 godz. 15:30 17:55 4IZ1 godz. 18:00 20:25 Kurs kończy się egzaminem. Ocena końcowa będzie średnią arytmetyczną oceny z egzaminu i oceny z laboratorium pod warunkiem, że obydwie te oceny będą pozytywne. 3

4 Literatura [1] C.Delobel, M.Adiba - Relacyjne bazy danych. Wydawnictwa Naukowo- Techniczne, Warszawa, 1989 [2] T.Pankowski - Podstawy baz danych. Państwowe Wydawnictwo Naukowe, Warszawa, 1992 [3] M.Chałon Systemy baz danych. Wprowadzenie. Oficyna Wydawnicza Politechniki Wrocławskiej, Wrocław 2001 [4] Garcia-Molina H., Ullman J.D., Widom J. Implementacja systemów baz danych. WN-T, Warszawa [5] P. Beynon Davies - Systemy baz danych. WN T, Warszawa 1998 [6] J.D.Ullman, J.Widom Podstawowy wykład z systemów baz danych. WN-T, Warszawa, 2000 [7] T.Connolly, C. Begg Systemy baz danych. Praktyczne metody projektowania, implementacji i zarządzania. Wyd. RM, Warszawa,

5 Wprowadzenie Wykład 1 Podstawowe pojęcia Projektowanie systemów baz danych Przykładowy model pojęciowy bazy danych 5

6 Wg C.Delobel a i M.Adib y [1]: Bazą danych nazywamy zbiór danych o określonej strukturze, zapisany na zewnętrznym nośniku pamięciowym komputera, mogący zaspokoić potrzeby wielu użytkowników korzystających z niego w sposób selektywny w dogodnym dla siebie czasie. 6

7 W bazie danych są zapisywane informacje o faktach i zdarzeniach dotyczących pewnego wycinka rzeczywistości, po to aby możliwe było ich odtworzenie i analiza w dowolnej chwili. Poprawne i efektywne działanie na bazie danych zależy od właściwej interpretacji zawartych w niej informacji. Wymaga to wiernego i pełnego opisu semantyki (semantyka - znaczenie) modelowanego wycinka świata rzeczywistego. W systemach baz danych narzędziem opisu semantyki odwzorowywanego fragmentu świata rzeczywistego jest model danych. 7

8 Modele konceptualne - najbardziej zbliżone do naturalnego sposobu analizy modelowanej rzeczywistości, jej obiektów i zależności między nimi, wykonywanej przez projektanta bazy danych. Najczęściej stosowanym modelem konceptualnym jest model związków i encji (encja, z ang. entity - jednostka, element). W modelu tym podstawowymi pojęciami są encje, atrybuty i związki. 8

9 Modele implementacyjne - służą do reprezentacji określonych na poziomie modelowania konceptualnego encji, atrybutów i związków w konkretnym systemie bazy danych. Najczęściej obecnie stosowanym modelem implementacyjnym w komercyjnych ( i nie tylko) systemach baz danych (Oracle, MSSQL, Ingres, Sybase, Progress, Isis, Informix, dbase4, MySQL, PostgreSQL i in.) jest model relacyjny t Ewolucja modeli danych: 1. Model hierarchiczny 2. Model sieciowy 3. Model relacyjny 4. Model relacyjno obiektowy 5. Model obiektowy 6. Model dedukcyjny 9

10 Użytkownicy Transakcje System bazy danych S Z B D Moduł zarządzania transakcjami Moduł sterowania Dostępem do danych Schemat bazy danych Baza danych 10

11 Podstawowe funkcje jakie musi spełniać SZBD to: optymalizacja zapytań takie przekształcanie zapytań kierowanych do bazy przez jej użytkowników aby czas oczekiwania na odpowiedź był możliwie najkrótszy, zapewnienie integralności danych - uniemożliwienie przejścia bazy do stanu, który nie istnieje w modelowanej rzeczywistości, zarządzanie współbieżnym dostępem wielu użytkowników w taki sposób aby każdy z nich był niewidoczny ( przeźroczysty ) dla innych; każdy z użytkowników musi być przekonany o tym, że jest wyłącznym właścicielem danych, odporność na awarie (niezawodność bazy danych) - możliwość odtworzenia poprawnego stanu bazy danych sprzed awarii, ochrona danych - uniemożliwienie dostępu nieuprawnionych użytkowników do poufnych danych innych użytkowników. 11

12 Moduł zarządzania transakcjami umożliwia jednoczesne korzystanie z bazy danych wielu użytkownikom. Powinien on działać tak, aby każdy z nich miał wrażenie, że on i tylko on jest wyłącznym właścicielem i użytkownikiem danych. Moduł zarządzania dostępem do danych umożliwia właściwą interpretację danych przechowywanych w pamięciach zewnętrznych, wprowadzanie nowych danych oraz modyfikację i aktualizację istniejących danych. 12

13 Cechami charakterystycznymi baz danych są: Niezależność aplikacji i danych - dane mogą być wprowadzane do bazy bez konieczności modyfikacji korzystających z nich programów czy systemów użytkowych, a z drugiej strony aplikacje mogą być modyfikowane niezależnie od stanu baz danych. Abstrakcyjna reprezentacja danych. Programy i systemy użytkowe (aplikacje) są tworzone przy użyciu tzw. deklaratywnych języków programowania (w odróżnieniu od języków imperatywnych). Twórca aplikacji nie musi np. interesować się kolejnością danych w bazie, ani sposobem ich reprezentacji i wyszukiwania. Precyzuje jedynie warunki selekcji informacji. Twórca aplikacji decyduje zatem co zrobić, a nie jak zrobić. 13

14 Różnorodność sposobów widzenia danych. Te same dane zawarte w bazie mogą być widziane w różny sposób przez różnych użytkowników. Efekt ten uzyskuje się przez stosowanie różnych filtrów (perspektyw) nakładanych na te same dane. Fizyczna i logiczna niezależność danych. Fizyczna niezależność danych polega na tym, że rozszerzenie systemu komputerowego, na którym pracuje SZBD o nowy sprzęt nie narusza danych w bazie. Logiczna niezależność danych polega na tym, że - po pierwsze wprowadzanie nowych danych do bazy nie deaktualizuje starych, po drugie - dane, które nie są wzajemnie powiązane tzw. związkami integralnościowymi mogą być usuwane z bazy niezależnie od siebie. 14

15 Projektowanie systemów baz danych Modelowany fragment rzeczywistości Kostrukcja modelu konceptualnego fragmentu rzeczywistości Diagramy EER Transformacja modelu konceptualnego do modelu relacyjnego Relacje Normalizacja modelu relacyjnego Relacje znormalizowane W ybór struktur fizycznych i określenie ścieżek dostępu Fizyczne struktury danych Strojenie systemu 15

16 Procedura konstrukcji modelu konceptualnego fragmentu rzeczywistości składa się zwykle z trzech kroków: Określenie wymagań dla systemu informatycznego z punktu widzenia zamawiającego. Zdefiniowanie informacji o obiektach i ich wzajemnych związkach. Rezultatem jest kompletny diagram związków i encji. Określenie hierarchii funkcji realizowanych w systemie informatycznym 16

17 Nazwisko Adres Towar Cena Kowalski Parkowa 7 Deski 12,50 Kowalski Parkowa 7 Gwoździe 0,79 Kowalski Parkowa 7 Klej Wikol 7, Zieliński Stacyjna 13 Pręt zbrojeniowy 45,91 Zieliński Stacyjna 13 Cement 123,80 Relacja Dostawca 17

18 Relacja ta nie została zaprojektowana właściwie. Niepożądane cechy tej relacji to: redundancja (nadmiar) danych - adresy dostawców występują wielokrotnie; pojawiają się problemy z zachowaniem spójności nadmiarowych danych; anomalia wprowadzania danych - nie można zapamiętać dostawcy i jego adresu wtedy, kiedy nie dostarcza on żadnych towarów; anomalia usuwania danych - usunięcie wszystkich towarów dostarczanych przez jednego dostawcę powoduje usunięcie również jego adresu; anomalia uaktualniania danych - w niektórych przypadkach konieczne jest wielokrotne wprowadzanie tych samych uaktualnień. 18

19 Nazwisko Adres Kowalski Parkowa 7 Kowalski Parkowa 7 Kowalski Parkowa Zieliński Stacyjna 13 Zieliński Stacyjna 13 Nazwisko Adres Kowalski Parkowa Zieliński Stacyjna 13 Nazwisko Towar Cena Kowalski Deski 12,50 Kowalski Gwoździe 0,79 Kowalski Klej Wikol 7, Zieliński Pręt zbrojeniowy 45,91 Zieliński Cement 123,80 19

20 Celem normalizacji jest zapewnienie spójności bazy i usunięcie z niej informacji nadmiarowych. Normalizacja polega na dekompozycji relacji na mniejsze schematy relacji. Proces normalizacji musi spełniać następujące warunki: żaden atrybut nie zostanie zagubiony w trakcie procesu normalizacji, dekompozycja relacji nie prowadzi do utraty informacji, wszystkie zależności funkcyjne są reprezentowane w pojedynczych schematach relacji. 20

21 Na etapie doboru struktur fizycznych podstawowe struktury danych modelu implementacyjnego przekształca się do typowych struktur pamięci zewnętrznej (pliki, rekordy). Strojenie systemu polega na zwiększeniu jego efektywności za pomocą mechanizmów dostępnych w SZBD. Strojenie systemu jest zwykle realizowane przez administratorów bazy danych. 21

22 Podstawowym dla systemów baz danych pojęciem jest transakcja. Jej charakterystyczne cechy określa się często skrótem ACID A Atomicity niepodzielność transakcja może być wykonana w całości, od początku do końca, albo wcale C Consistency spójność - transakcja nie może naruszać więzów spójności bazy danych I - Isolation izolacja - każda transakcja musi przebiegać tak, jakby system w tym samym czasie nie realizował żadnej innej transakcji D Durability trwałość - wyniku przetwarzania kompletnie zakończonej transakcji system nie może utracić jej wyników 22

23 Każdy z obiektów odwzorowanych w bazie danych nazywa się encją (z ang. entity - jednostka). Rozróżnianie encji jest możliwe dzięki temu, że ich odpowiedniki - rzeczywiste obiekty mają tożsamość. Każda z encji jest jednoznacznie określona za pomocą nazwy. Encje tego samego typu można grupować w zbiory encji. Każdy zbiór encji w modelu otrzymuje unikalną nazwę. Przypisywanie nazw zbiorom encji jest jedną z podstawowych operacji w czasie tworzenia schematu pojęciowego. Inną ważną operacją jest definiowanie zbiorów encji. 23

24 Teoria mnogości dopuszcza różne sposoby definiowania zbiorów: (1) ekstensjonalnie, czyli przez wyliczenie elementów, np. {męski, żeński}; (2) intensjonalnie, czyli przez podanie własności, np. { x Osoba plec( x) meska} definicja ta określa zbiór osób płci męskiej; (3) za pomocą iloczynu kartezjańskiego; jeżeli X, Y, Z są nazwami zbiorów, to jest zbiorem elementów postaci takich, że X Y Z X, y Y, (4) za pomocą operatorów sumy, przecięcia i różnicy zbiorów postaci odpowiednio,, x z Z 24

25 Encje same w sobie nie niosą żadnej informacji. Powiązania to relacje dwuczłonowe na zbiorach encji X oraz Y niekoniecznie różnych. Powiązanie takie oznaczać będziemy dalej symbolicznie jako: F X Y G gdzie F, G są odwzorowaniami na ogół wielowartościowymi, odwrotnymi względem siebie. Zbiór X jest zbiorem źródłowym, zbiór Y - zbiorem docelowym odwzorowania F. Na rysunku 1 pokazano przykładowy schemat powiązań między zbiorami STUDENT oraz KIERUNEK-I-ROK STUDENT zapis Studenci KIERUNEK I ROK 25

26 piotr rok-i-informatyki jerzy Semestr-dyplomowy-informatyki anna III-rok-e-elektroniki 26

27 Wyrażenie określa kierunek i rok studiów, na które zapisał się student Piotr. Wyrażenie Studenci rok zapis piotr I inf ormatyki i zarz ądza nia określa dwuelementowy zbiór encji {piotr, jan} 27

28 Odwzorowania F oraz G mogą być: (1) jednowartościowe lub wielowartościowe; odwzorowanie jednowartościowe (funkcyjne) przyporządkowuje encji ze zbioru źródłowego dokładnie jedną encję ze zbioru docelowego; odwzorowanie wielowartościowe przyporządkowuje encji ze zbioru źródłowego podzbiór encji ze zbioru docelowego, (2) całkowite lub częściowe; odwzorowanie jest częściowe jeżeli w zbiorze źródłowym istnieją takie encje, które nie mają swoich obrazów, odwzorowanie jest całkowite jeżeli wszystkie encje ze zbioru źródłowego mają swoje obrazy, (3) o określonej liczności minimalnej i maksymalnej zbioru wartości; odwzorowaniom wielowartościowym można przypisać parę liczb całkowitych określających minimalną i maksymalną liczność zbioru wartości. 28

29 Do zapisu nazw encji, nazw zbiorów encji, powiązań i odwzorowań zastosowano dalej następujące reguły: (1) nazwy encji rozpoczynają się małą literą lub cyfrą, (2) nazwy zbiorów zaczynają się od wielkiej litery, (3) funkcje (odwzorowania jednowartościowe) pisze się małymi literami (jak encje), (4) odwzorowania wielowartościowe rozpoczyna się od wielkiej litery, (5) po odwzorowaniu całkowitym pisze się cyfrę 1 w nawiasie, (6) po odwzorowaniu częściowym pisze się cyfrę 0 w nawiasie, (7) po odwzorowaniu z określoną licznością minimalną i maksymalną wartości pisze się w nawiasie parę liczb, z których pierwsza oznacza minimalną liczność, a druga liczność maksymalną, (8) w definicji powiązania nie muszą występować obydwa elementy F i G. 29

30 Kilka przykładów powiązań zapisanych z zastosowaniem podanych zasad notacji: płeć( 1) OSOBA { męska,żeńska} PARTIA ROK Kandydat( 0) OSOBA OSOBA wiek ( 1) LICZBA mąż( 0) żona( 0) x OSOBA płeć( x ) żeńska x OSOBA płeć( x ) męska OSOBA Rodzice( 2, 2 ) Dzieci( 0) OSOBA 30

31 Opis systemu informacyjnego (w tym również modelu konceptualnego bazy danych) powstaje w trzech etapach: (1) określenie zbiorów encji składających się na dany system informacji, (2) określenie powiązań między zbiorami encji - należy tutaj uwzględnić możliwie najwięcej powiązań mimo, że prowadzi to często do występowania redundancji (nadmiaru), (3) określenie warunków dotyczących powiązań. Jako przykład formułowania modelu pojęciowego rozważmy uniwersytecką bazę danych wspomagającą zarządzanie uczelnią. W stosunku do rzeczywistości - model ten stanowi znaczne uproszczenie 31

32 Na pierwszym etapie określamy zbiory encji: 1. STUDENT - zbiór wszystkich studentów, którzy studiują aktualnie lub studiowali w przeszłości, np. 10 lub mniej lat temu. 2. WYKŁADOWCA - zbiór wykładowców aktualnie współpracujących z uniwersytetem. 3. KIERUNEK-I-ROK - zbiór wszystkich kierunków i lat studiów prowadzonych na uniwersytecie. 4. PRZEDMIOT - zbiór przedmiotów stanowiących elementy programu nauczania na określonym kierunku i roku studiów. 5. SALA - zbiór sal, w których odbywają się zajęcia. 6. NAZWISKO - zbiór nazwisk stanowiących łańcuchy znaków. 7. ADRES - zbiór łańcuchów znaków odpowiadających adresom. 8. ROK - zbiór lat akademickich w postaci np (rok akademicki 1996/1997) 32

33 9. STANOWISKO - zbiór stanowisk akademickich wykładowców, np. {profesor, adiunkt, starszy asystent, asystent}. 10. GODZINA. 11. DZIEŃ={poniedziałek, wtorek, środa, czwartek, piątek, sobota, niedziela} 12. LICZBA - zbiór liczb całkowitych. 13. BUDYNEK - zbiór budynków uniwersyteckich. 14. BOOL={prawda, fałsz} 33

34 Drugi etap polega na określeniu powiązań pomiędzy zbiorami encji 15. nazwiskostudenta( 1) STUDENT NAZWISKO Studentonazwisku( 0) 16. STUDENT adresstude nta( 1) ADRES 17. KIERUNEK I ROK Pr zedmiot( 1) PRZEDMIOT Kierunekgdzieprzedmiot( 1) 18. STUDENT nazwiskost udenta( 1) NAZWISKO Studentona zwisku( 0 ) 19. lokalizacj a( 1) SALA BUDYNEK Salawbudyn ku( 1) 20. KIERUNEK I ROK odpowiedzi a ln y ( 1) WYK Ł ADOWCA 21.. STUDENT zapisany( 1) KIERUNEK Studentzapisany( 0) I ROK 34

35 22. Uczęszczał ( 1) STUDENT KIERUNEK I ROKROKBOOL student uczęszczał w danym roku akademickim na określony kierunek i rok studiów, który zaliczył albo nie. 23. KIERUNEK I ROK Wymagany ( 0 ) KIERUNEK I ROK BOOL powiązanie określa zaliczenia, jakie powinien mieć student, który chce się zapisać na określony kierunek i rok studiów Rozkładzajęć( 1) PRZEDMIOT GODZINA DZIEŃ SALA WYK Ł ADOWCA Zajęaj(1) WYK Ł ADOWCA GODZINA DZIEŃ SALA PRZEDMIOT Zajęta( 0) SALA GODZINA DZIEŃ PRZEDMIOT zaliczenie( 1) STUDENT BOOL powiązanie to mówi, czy dany student zaliczył rok/semestr studiów, czy nie. 35

36 Trzeci etap projektowania modelu polega na określeniu warunków dotyczących powiązań 28. g GODZINA, d DZIEN, s SALA, w WYKLADOWCA, p PRZEDMIOT g, d, s, w Rozkladzaj ec p g, d, s, p Zajety w 29. Jeśli g,d,p Zajęta( s) to istnieje w takie, że g,d,s, p Zajętyw co zapisuje się formalnie jako: g,d,p Zajętas w WYKŁ ADOWCA g,d,s, p Zajęty w 36

37 30. Dla danego studenta s STUDENT zdefiniujmy zbiór kierunków i lat studiów, które ten student zaliczył. Zbiór ten zapiszemy w następującej postaci: ZAL k KIERUNEK I ROK r ROK k,r, prawda UCZĘSZCZAŁ s Student s może może zapisać się na kierunek i rok k tylko wtedy, gdy Wymagany( k ) ZAL co zapisuje się formalnie jako: k zapisany ( s ) Wymagany(k ) ZAL 37

System zarządzania bazą danych SZBD (ang. DBMS -Database Management System)

System zarządzania bazą danych SZBD (ang. DBMS -Database Management System) Podstawowe pojęcia Baza danych Baza danych jest logicznie spójnym zbiorem danych posiadających określone znaczenie. Precyzyjniej będzie jednak powiedzieć, Ŝe baza danych jest informatycznym odwzorowaniem

Bardziej szczegółowo

Bazy danych w sterowaniu

Bazy danych w sterowaniu Bazy danych w sterowaniu funkcje systemu zarządzania bazą danych, schemat pojęciowy, normalizacja relacji Jeffrey D. Ullman Systemy baz danych Claude Delobel Michel Adiba elacyjne bazy danych Paul Beynon-Davies

Bardziej szczegółowo

Bazy Danych. C. J. Date, Wprowadzenie do systemów baz danych, WNT - W-wa, (seria: Klasyka Informatyki), 2000

Bazy Danych. C. J. Date, Wprowadzenie do systemów baz danych, WNT - W-wa, (seria: Klasyka Informatyki), 2000 Bazy Danych LITERATURA C. J. Date, Wprowadzenie do systemów baz danych, WNT - W-wa, (seria: Klasyka Informatyki), 2000 J. D. Ullman, Systemy baz danych, WNT - W-wa, 1998 J. D. Ullman, J. Widom, Podstawowy

Bardziej szczegółowo

Wykład I. Wprowadzenie do baz danych

Wykład I. Wprowadzenie do baz danych Wykład I Wprowadzenie do baz danych Trochę historii Pierwsze znane użycie terminu baza danych miało miejsce w listopadzie w 1963 roku. W latach sześcdziesątych XX wieku został opracowany przez Charles

Bardziej szczegółowo

Podstawowe pojęcia dotyczące relacyjnych baz danych. mgr inż. Krzysztof Szałajko

Podstawowe pojęcia dotyczące relacyjnych baz danych. mgr inż. Krzysztof Szałajko Podstawowe pojęcia dotyczące relacyjnych baz danych mgr inż. Krzysztof Szałajko Czym jest baza danych? Co rozumiemy przez dane? Czym jest system zarządzania bazą danych? 2 / 25 Baza danych Baza danych

Bardziej szczegółowo

SZKOLENIE: Administrator baz danych. Cel szkolenia

SZKOLENIE: Administrator baz danych. Cel szkolenia SZKOLENIE: Administrator baz danych. Cel szkolenia Kurs Administrator baz danych skierowany jest przede wszystkim do osób zamierzających rozwijać umiejętności w zakresie administrowania bazami danych.

Bardziej szczegółowo

Bazy danych. Dr Henryk Telega. BD 10/11 Wykład 1 1

Bazy danych. Dr Henryk Telega. BD 10/11 Wykład 1 1 Bazy danych Dr Henryk Telega BD 10/11 Wykład 1 1 R. Elmasri, S.B. Navathe Wprowadzenie do systemów baz danych, wydanie 1, Helion 2005, seria Kanon Informatyki tłumaczenie wydania 4: R. Elmasri, S.B. Navathe

Bardziej szczegółowo

PRZEWODNIK PO PRZEDMIOCIE

PRZEWODNIK PO PRZEDMIOCIE Nazwa przedmiotu: Kierunek: Informatyka Rodzaj przedmiotu: obowiązkowy w ramach treści kierunkowych, moduł kierunkowy ogólny Rodzaj zajęć: wykład, laboratorium BAZY DANYCH Databases Forma studiów: Stacjonarne

Bardziej szczegółowo

PRZEWODNIK PO PRZEDMIOCIE

PRZEWODNIK PO PRZEDMIOCIE Nazwa przedmiotu: Bazy danych Database Kierunek: Rodzaj przedmiotu: obieralny Rodzaj zajęć: wykład, laboratorium Matematyka Poziom kwalifikacji: I stopnia Liczba godzin/tydzień: 2W, 2L Semestr: III Liczba

Bardziej szczegółowo

Program wykładu. zastosowanie w aplikacjach i PL/SQL;

Program wykładu. zastosowanie w aplikacjach i PL/SQL; Program wykładu 1 Model relacyjny (10 godz.): podstawowe pojęcia, języki zapytań (algebra relacji, relacyjny rachunek krotek, relacyjny rachunek dziedzin), zależności funkcyjne i postaci normalne (BCNF,

Bardziej szczegółowo

Sylabus do programu kształcenia obowiązującego od roku akademickiego 2014/15

Sylabus do programu kształcenia obowiązującego od roku akademickiego 2014/15 Sylabus do programu kształcenia obowiązującego od roku akademickiego 204/5 Nazwa Bazy danych Nazwa jednostki prowadzącej przedmiot Wydział Matematyczno - Przyrodniczy Kod Studia Kierunek studiów Poziom

Bardziej szczegółowo

Wrocławska Wyższa Szkoła Informatyki Stosowanej. Bazy danych. Dr hab. inż. Krzysztof Pieczarka. Email: krzysztof.pieczarka@gmail.

Wrocławska Wyższa Szkoła Informatyki Stosowanej. Bazy danych. Dr hab. inż. Krzysztof Pieczarka. Email: krzysztof.pieczarka@gmail. Wrocławska Wyższa Szkoła Informatyki Stosowanej Bazy danych Dr hab. inż. Krzysztof Pieczarka Email: krzysztof.pieczarka@gmail.com Literatura: Connoly T., Begg C., Systemy baz danych Praktyczne metody projektowania,

Bardziej szczegółowo

PAŃSTWOWA WYŻSZA SZKOŁA ZAWODOWA W NOWYM SĄCZU SYLABUS PRZEDMIOTU. Obowiązuje od roku akademickiego: 2011/2012

PAŃSTWOWA WYŻSZA SZKOŁA ZAWODOWA W NOWYM SĄCZU SYLABUS PRZEDMIOTU. Obowiązuje od roku akademickiego: 2011/2012 PAŃSTWOWA WYŻSZA SZKOŁA ZAWODOWA W NOWYM SĄCZU SYLABUS Obowiązuje od roku akademickiego: 2011/2012 Instytut Techniczny Kierunek studiów: Informatyka Kod kierunku: 11.3 Specjalność: Informatyka Stosowana

Bardziej szczegółowo

Modelowanie danych, projektowanie systemu informatycznego

Modelowanie danych, projektowanie systemu informatycznego Modelowanie danych, projektowanie systemu informatycznego Modelowanie odwzorowanie rzeczywistych obiektów świata rzeczywistego w systemie informatycznym Modele - konceptualne reprezentacja obiektów w uniwersalnym

Bardziej szczegółowo

Bazy danych 2. Wykład 1

Bazy danych 2. Wykład 1 Bazy danych 2 Wykład 1 Sprawy organizacyjne Materiały i listy zadań zamieszczane będą na stronie www.math.uni.opole.pl/~ajasi E-mail: standardowy ajasi@math.uni.opole.pl Sprawy organizacyjne Program wykładu

Bardziej szczegółowo

Definicja bazy danych TECHNOLOGIE BAZ DANYCH. System zarządzania bazą danych (SZBD) Oczekiwania wobec SZBD. Oczekiwania wobec SZBD c.d.

Definicja bazy danych TECHNOLOGIE BAZ DANYCH. System zarządzania bazą danych (SZBD) Oczekiwania wobec SZBD. Oczekiwania wobec SZBD c.d. TECHNOLOGIE BAZ DANYCH WYKŁAD 1 Wprowadzenie do baz danych. Normalizacja. (Wybrane materiały) Dr inż. E. Busłowska Definicja bazy danych Uporządkowany zbiór informacji, posiadający własną strukturę i wartość.

Bardziej szczegółowo

Technologia informacyjna (IT - Information Technology) dziedzina wiedzy obejmująca:

Technologia informacyjna (IT - Information Technology) dziedzina wiedzy obejmująca: 1.1. Podstawowe pojęcia Technologia informacyjna (IT - Information Technology) dziedzina wiedzy obejmująca: informatykę (włącznie ze sprzętem komputerowym oraz oprogramowaniem używanym do tworzenia, przesyłania,

Bardziej szczegółowo

Diagramy ERD. Model struktury danych jest najczęściej tworzony z wykorzystaniem diagramów pojęciowych (konceptualnych). Najpopularniejszym

Diagramy ERD. Model struktury danych jest najczęściej tworzony z wykorzystaniem diagramów pojęciowych (konceptualnych). Najpopularniejszym Diagramy ERD. Model struktury danych jest najczęściej tworzony z wykorzystaniem diagramów pojęciowych (konceptualnych). Najpopularniejszym konceptualnym modelem danych jest tzw. model związków encji (ERM

Bardziej szczegółowo

BAZY DANYCH wprowadzenie. Opracował: dr inż. Piotr Suchomski

BAZY DANYCH wprowadzenie. Opracował: dr inż. Piotr Suchomski BAZY DANYCH wprowadzenie Opracował: dr inż. Piotr Suchomski Prowadzący Katedra Systemów Multimedialnych dr inż. Piotr Suchomski (e-mail: pietka@sound.eti.pg.gda.pl) (pok. 730) dr inż. Andrzej Leśnicki

Bardziej szczegółowo

Grupa kursów: Wykład Ćwiczenia Laboratorium Projekt Seminarium 15 30

Grupa kursów: Wykład Ćwiczenia Laboratorium Projekt Seminarium 15 30 Zał. nr 4 do ZW 33/01 WYDZIAŁ INFORMATYKI I ZĄRZADZANIA KARTA PRZEDMIOTU Nazwa w języku polskim: Wprowadzenie do SQL Nazwa w języku angielskim: Introduction to SQL Kierunek studiów (jeśli dotyczy): Zarządzanie

Bardziej szczegółowo

Baza danych. Modele danych

Baza danych. Modele danych Rola baz danych Systemy informatyczne stosowane w obsłudze działalności gospodarczej pełnią funkcję polegającą na gromadzeniu i przetwarzaniu danych. Typowe operacje wykonywane na danych w systemach ewidencyjno-sprawozdawczych

Bardziej szczegółowo

Podstawowe pakiety komputerowe wykorzystywane w zarządzaniu przedsiębiorstwem. dr Jakub Boratyński. pok. A38

Podstawowe pakiety komputerowe wykorzystywane w zarządzaniu przedsiębiorstwem. dr Jakub Boratyński. pok. A38 Podstawowe pakiety komputerowe wykorzystywane w zarządzaniu przedsiębiorstwem zajęcia 1 dr Jakub Boratyński pok. A38 Program zajęć Bazy danych jako podstawowy element systemów informatycznych wykorzystywanych

Bardziej szczegółowo

forma studiów: studia stacjonarne Liczba godzin/tydzień: 1, 0, 2, 0, 0

forma studiów: studia stacjonarne Liczba godzin/tydzień: 1, 0, 2, 0, 0 Nazwa przedmiotu: Relacyjne Bazy Danych Relational Databases Kierunek: Zarządzanie i Inżynieria Produkcji Kod przedmiotu: ZIP.GD5.03 Rodzaj przedmiotu: Przedmiot Specjalnościowy na kierunku ZIP dla specjalności

Bardziej szczegółowo

Bazy danych i ich aplikacje

Bazy danych i ich aplikacje ORAZ ZAPRASZAJĄ DO UDZIAŁU W STUDIACH PODYPLOMOWYCH Celem Studiów jest praktyczne zapoznanie słuchaczy z podstawowymi technikami tworzenia i administrowania bazami oraz systemami informacyjnymi. W trakcie

Bardziej szczegółowo

Diagramy związków encji. Laboratorium. Akademia Morska w Gdyni

Diagramy związków encji. Laboratorium. Akademia Morska w Gdyni Akademia Morska w Gdyni Gdynia 2004 1. Podstawowe definicje Baza danych to uporządkowany zbiór danych umożliwiający łatwe przeszukiwanie i aktualizację. System zarządzania bazą danych (DBMS) to oprogramowanie

Bardziej szczegółowo

Bazy danych Podstawy teoretyczne

Bazy danych Podstawy teoretyczne Pojcia podstawowe Baza Danych jest to zbiór danych o okrelonej strukturze zapisany w nieulotnej pamici, mogcy zaspokoi potrzeby wielu u!ytkowników korzystajcych z niego w sposóbs selektywny w dogodnym

Bardziej szczegółowo

Podstawowy Wykład z Systemów Baz Danych

Podstawowy Wykład z Systemów Baz Danych Bazy Danych Wykład I Wprowadzenie Opracowano na podstawie: Podstawowy Wykład z Systemów Baz Danych, J.D.Ullman, J.Widom Copyrights by Arkadiusz Rzucidło 1 Definicje Baza danych to uporządkowany zbiór danych,

Bardziej szczegółowo

Ogólny plan przedmiotu. Strony WWW. Literatura BAZY DANYCH. Materiały do wykładu: http://aragorn.pb.bialystok.pl/~gkret

Ogólny plan przedmiotu. Strony WWW. Literatura BAZY DANYCH. Materiały do wykładu: http://aragorn.pb.bialystok.pl/~gkret Ogólny plan przedmiotu BAZY DANYCH Wykład 1: Wprowadzenie do baz danych Małgorzata Krętowska Politechnika Białostocka Wydział Informatyki Wykład : Wprowadzenie do baz danych Normalizacja Diagramy związków

Bardziej szczegółowo

Systemy GIS Systemy baz danych

Systemy GIS Systemy baz danych Systemy GIS Systemy baz danych Wykład nr 5 System baz danych Skomputeryzowany system przechowywania danych/informacji zorganizowanych w pliki Użytkownik ma do dyspozycji narzędzia do wykonywania różnych

Bardziej szczegółowo

I. KARTA PRZEDMIOTU CEL PRZEDMIOTU

I. KARTA PRZEDMIOTU CEL PRZEDMIOTU I. KARTA PRZEDMIOTU 1. Nazwa przedmiotu: BAZY DANYCH 2. Kod przedmiotu: Bda 3. Jednostka prowadząca: Wydział Mechaniczno-Elektryczny 4. Kierunek: Automatyka i Robotyka 5. Specjalność: Informatyka Stosowana

Bardziej szczegółowo

Bazy danych i usługi sieciowe

Bazy danych i usługi sieciowe Bazy danych i usługi sieciowe Wstęp do problematyki baz danych Paweł Daniluk Wydział Fizyki Jesień 2014 P. Daniluk (Wydział Fizyki) BDiUS w. I Jesień 2014 1 / 17 Plan wykładu 1 Bazy danych 1 Motywacja

Bardziej szczegółowo

Adam Cankudis IFP UAM

Adam Cankudis IFP UAM W s t ę p d o r e l a c y j n y c h b a z d a n y c h Adam Cankudis IFP UAM B i b l i o g r a f i a T. Morzy i in., Bazy danych, [w:] Studia Informatyczne, Pierwszy stopie ń, http://wazniak.mimuw.edu.pl/

Bardziej szczegółowo

Program nauczania. Systemy baz danych. technik informatyk 351203

Program nauczania. Systemy baz danych. technik informatyk 351203 Program nauczania Systemy baz technik informatyk 351203 Treści nauczania Lp. Temat Liczba godzin Efekty kształcenia 1. Zapoznanie z pojęciem baz 53 1. Pojęcie bazy podstawowe definicje 2 PKZ(E.b)11 2.

Bardziej szczegółowo

2010-10-06 ORGANIZACJA ZAJĘĆ BAZY DANYCH PLAN WYKŁADU SCHEMAT SYSTEMU INFORMATYCZNEGO

2010-10-06 ORGANIZACJA ZAJĘĆ BAZY DANYCH PLAN WYKŁADU SCHEMAT SYSTEMU INFORMATYCZNEGO ORGANIZACJA ZAJĘĆ Wykładowca dr inż. Agnieszka Bołtuć, pokój 304, e-mail: aboltuc@ii.uwb.edu.pl Liczba godzin i forma zajęć: 30 godzin wykładu oraz 30 godzin laboratorium Konsultacje: czwartek 10:15-12:00

Bardziej szczegółowo

Baza danych. Baza danych to:

Baza danych. Baza danych to: Baza danych Baza danych to: zbiór danych o określonej strukturze, zapisany na zewnętrznym nośniku (najczęściej dysku twardym komputera), mogący zaspokoić potrzeby wielu użytkowników korzystających z niego

Bardziej szczegółowo

poziom: Core wersja: 2.6 moduł: B : Wytwarzanie SYLLABUS

poziom: Core wersja: 2.6 moduł: B : Wytwarzanie SYLLABUS poziom: Core wersja: 2.6 moduł: B : Wytwarzanie SYLLABUS Niniejszy dokument jest syllabusem obowiązującym dla certyfikatu EUCIP ver. 2.6. Prezentuje obszary wiedzy, których znajomość jest niezbędna do

Bardziej szczegółowo

Relacyjny model baz danych, model związków encji, normalizacje

Relacyjny model baz danych, model związków encji, normalizacje Relacyjny model baz danych, model związków encji, normalizacje Wyklad 3 mgr inż. Maciej Lasota mgr inż. Karol Wieczorek Politechnika Świętokrzyska Katedra Informatyki Kielce, 2009 Definicje Operacje na

Bardziej szczegółowo

Bazy danych i usługi sieciowe

Bazy danych i usługi sieciowe Bazy danych i usługi sieciowe Modelowanie związków encji Paweł Daniluk Wydział Fizyki Jesień 2014 P. Daniluk (Wydział Fizyki) BDiUS w. II Jesień 2014 1 / 28 Modelowanie Modelowanie polega na odwzorowaniu

Bardziej szczegółowo

Opisy efektów kształcenia dla modułu

Opisy efektów kształcenia dla modułu Karta modułu - Bazy Danych II 1 / 5 Nazwa modułu: Bazy Danych II Rocznik: 2012/2013 Kod: BIT-2-105-s Punkty ECTS: 4 Wydział: Geologii, Geofizyki i Ochrony Środowiska Poziom studiów: Studia II stopnia Specjalność:

Bardziej szczegółowo

WPROWADZENIE DO BAZ DANYCH

WPROWADZENIE DO BAZ DANYCH 1 Technologie informacyjne WYKŁAD IV WPROWADZENIE DO BAZ DANYCH MAIL: WWW: a.dudek@pwr.edu.pl http://wgrit.ae.jgora.pl/ad Bazy danych 2 Baza danych to zbiór danych o określonej strukturze. zapisany na

Bardziej szczegółowo

Uniwersytet w Białymstoku Wydział Ekonomiczno-Informatyczny w Wilnie SYLLABUS na rok akademicki 2011/2012 http://www.wilno.uwb.edu.

Uniwersytet w Białymstoku Wydział Ekonomiczno-Informatyczny w Wilnie SYLLABUS na rok akademicki 2011/2012 http://www.wilno.uwb.edu. SYLLABUS na rok akademicki 011/01 Tryb studiów Studia stacjonarne Kierunek studiów Informatyka Poziom studiów Pierwszego stopnia Rok studiów/ semestr III / 5 Specjalność Bez specjalności Kod katedry/zakładu

Bardziej szczegółowo

S y s t e m y. B a z D a n y c h

S y s t e m y. B a z D a n y c h S y s t e m y B a z D a n y c h Wykład na przedmiot: Bazy danych Studia zaoczne i podyplomowe UAM Anna Pankowska aniap@amu.edu.pl W y k ł a d I Temat: Relacyjne bazy danych Plan wykładu: - cel stosowania

Bardziej szczegółowo

Przestrzenne bazy danych Podstawy języka SQL

Przestrzenne bazy danych Podstawy języka SQL Przestrzenne bazy danych Podstawy języka SQL Stanisława Porzycka-Strzelczyk porzycka@agh.edu.pl home.agh.edu.pl/~porzycka Konsultacje: wtorek godzina 16-17, p. 350 A (budynek A0) 1 SQL Język SQL (ang.structured

Bardziej szczegółowo

Bazy Danych. Bazy Danych i SQL Podstawowe informacje o bazach danych. Krzysztof Regulski WIMiIP, KISiM, regulski@metal.agh.edu.pl

Bazy Danych. Bazy Danych i SQL Podstawowe informacje o bazach danych. Krzysztof Regulski WIMiIP, KISiM, regulski@metal.agh.edu.pl Bazy Danych Bazy Danych i SQL Podstawowe informacje o bazach danych Krzysztof Regulski WIMiIP, KISiM, regulski@metal.agh.edu.pl Literatura i inne pomoce Silberschatz A., Korth H., S. Sudarshan: Database

Bardziej szczegółowo

Technologia informacyjna

Technologia informacyjna Technologia informacyjna Pracownia nr 9 (studia stacjonarne) - 05.12.2008 - Rok akademicki 2008/2009 2/16 Bazy danych - Plan zajęć Podstawowe pojęcia: baza danych, system zarządzania bazą danych tabela,

Bardziej szczegółowo

Bazy danych - wykład wstępny

Bazy danych - wykład wstępny Bazy danych - wykład wstępny Wykład: baza danych, modele, hierarchiczny, sieciowy, relacyjny, obiektowy, schemat logiczny, tabela, kwerenda, SQL, rekord, krotka, pole, atrybut, klucz podstawowy, relacja,

Bardziej szczegółowo

Systemy informatyczne. Modelowanie danych systemów informatycznych

Systemy informatyczne. Modelowanie danych systemów informatycznych Modelowanie danych systemów informatycznych Diagramy związków encji Entity-Relationship Diagrams Modelowanie danych diagramy związków encji ERD (ang. Entity-Relationship Diagrams) diagramy związków encji

Bardziej szczegółowo

Kod przedmiotu: PLPILA02-IEEKO-L-5s7-2012IWBIANS Pozycja planu: D7

Kod przedmiotu: PLPILA02-IEEKO-L-5s7-2012IWBIANS Pozycja planu: D7 Kod przedmiotu: PLPILA02-IEEKO-L-5s7-2012IWBIAN Pozycja planu: D7 INFORMACJE O PRZEDMIOCIE Podstawowe dane 1 Nazwa przedmiotu Bazy danych 2 Rodzaj przedmiotu pecjalnościowy/obowiązkowy 3 Kierunek studiów

Bardziej szczegółowo

Internetowe bazy danych

Internetowe bazy danych Wyższa Szkoła Technologii Teleinformatycznych w Świdnicy Internetowe bazy danych wykład 1 dr inż. Jacek Mazurkiewicz e-mail: Jacek.Mazurkiewicz@pwr.wroc.pl Cel Kursu przedstawienie zasad projektowania

Bardziej szczegółowo

Projektowanie baz danych

Projektowanie baz danych Projektowanie baz danych Etapy procesu projektowania BD Określenie celów, jakim ma służyć baza danych (w kontakcie z decydentem z firmy zamawiającej projekt). Sprecyzowanie zakresu dostępnych danych, kategorii

Bardziej szczegółowo

BAZY DANYCH LABORATORIUM. Studia niestacjonarne I stopnia

BAZY DANYCH LABORATORIUM. Studia niestacjonarne I stopnia BAZY DANYCH LABORATORIUM Studia niestacjonarne I stopnia Gdańsk, 2011 1. Cel zajęć Celem zajęć laboratoryjnych jest wyrobienie praktycznej umiejętności tworzenia modelu logicznego danych a nastepnie implementacji

Bardziej szczegółowo

Podstawowe wiadomości z zakresu: architektury sprzętowo-programowej komputerów, dowolnych języków programowania, algebry

Podstawowe wiadomości z zakresu: architektury sprzętowo-programowej komputerów, dowolnych języków programowania, algebry Załącznik nr 5 do Uchwały nr 1202 Senatu UwB z dnia 29 lutego 2012 r. Elementy składowe sylabusu Nazwa jednostki prowadzącej kierunek Nazwa kierunku studiów Poziom kształcenia Profil studiów Forma studiów

Bardziej szczegółowo

Systemy baz danych w zarządzaniu przedsiębiorstwem. W poszukiwaniu rozwiązania problemu, najbardziej pomocna jest znajomość odpowiedzi

Systemy baz danych w zarządzaniu przedsiębiorstwem. W poszukiwaniu rozwiązania problemu, najbardziej pomocna jest znajomość odpowiedzi Systemy baz danych w zarządzaniu przedsiębiorstwem W poszukiwaniu rozwiązania problemu, najbardziej pomocna jest znajomość odpowiedzi Proces zarządzania danymi Zarządzanie danymi obejmuje czynności: gromadzenie

Bardziej szczegółowo

Modelowanie hierarchicznych struktur w relacyjnych bazach danych

Modelowanie hierarchicznych struktur w relacyjnych bazach danych Modelowanie hierarchicznych struktur w relacyjnych bazach danych Wiktor Warmus (wiktorwarmus@gmail.com) Kamil Witecki (kamil@witecki.net.pl) 5 maja 2010 Motywacje Teoria relacyjnych baz danych Do czego

Bardziej szczegółowo

Informatyka II stopień (I stopień / II stopień) ogólnoakademicki (ogólno akademicki / praktyczny) kierunkowy (podstawowy / kierunkowy / inny HES)

Informatyka II stopień (I stopień / II stopień) ogólnoakademicki (ogólno akademicki / praktyczny) kierunkowy (podstawowy / kierunkowy / inny HES) KARTA MODUŁU / KARTA PRZEDMIOTU Kod modułu Nazwa modułu Modelowanie i Analiza Systemów Informatycznych Nazwa modułu w języku angielskim Modeling and Analysis of Information Systems Obowiązuje od roku akademickiego

Bardziej szczegółowo

ZMODYFIKOWANY Szczegółowy opis przedmiotu zamówienia

ZMODYFIKOWANY Szczegółowy opis przedmiotu zamówienia ZP/ITS/11/2012 Załącznik nr 1a do SIWZ ZMODYFIKOWANY Szczegółowy opis przedmiotu zamówienia Przedmiotem zamówienia jest: Przygotowanie zajęć dydaktycznych w postaci kursów e-learningowych przeznaczonych

Bardziej szczegółowo

INFORMATYKA GEODEZYJNO- KARTOGRAFICZNA. Modelowanie danych. Model związków-encji

INFORMATYKA GEODEZYJNO- KARTOGRAFICZNA. Modelowanie danych. Model związków-encji Modelowanie danych. Model związków-encji Plan wykładu Wprowadzenie do modelowania i projektowania kartograficznych systemów informatycznych Model związków-encji encje atrybuty encji związki pomiędzy encjami

Bardziej szczegółowo

Porównanie systemów zarządzania relacyjnymi bazami danych

Porównanie systemów zarządzania relacyjnymi bazami danych Jarosław Gołębiowski 12615 08-07-2013 Porównanie systemów zarządzania relacyjnymi bazami danych Podstawowa terminologia związana z tematem systemów zarządzania bazami danych Baza danych jest to zbiór danych

Bardziej szczegółowo

Pojęcie systemu informacyjnego i informatycznego

Pojęcie systemu informacyjnego i informatycznego BAZY DANYCH Pojęcie systemu informacyjnego i informatycznego DANE wszelkie liczby, fakty, pojęcia zarejestrowane w celu uzyskania wiedzy o realnym świecie. INFORMACJA - znaczenie przypisywane danym. SYSTEM

Bardziej szczegółowo

KARTA PRZEDMIOTU. 1) Nazwa przedmiotu: INŻYNIERIA SYSTEMÓW I ANALIZA SYSTEMOWA. 2) Kod przedmiotu: ROZ-L3-20

KARTA PRZEDMIOTU. 1) Nazwa przedmiotu: INŻYNIERIA SYSTEMÓW I ANALIZA SYSTEMOWA. 2) Kod przedmiotu: ROZ-L3-20 Z1-PU7 WYDANIE N2 Strona: 1 z 5 (pieczęć wydziału) KARTA PRZEDMIOTU 1) Nazwa przedmiotu: INŻYNIERIA SYSTEMÓW I ANALIZA SYSTEMOWA 3) Karta przedmiotu ważna od roku akademickiego: 2014/2015 2) Kod przedmiotu:

Bardziej szczegółowo

Cel przedmiotu. Wymagania wstępne w zakresie wiedzy, umiejętności i innych kompetencji 1 Język angielski 2 Inżynieria oprogramowania

Cel przedmiotu. Wymagania wstępne w zakresie wiedzy, umiejętności i innych kompetencji 1 Język angielski 2 Inżynieria oprogramowania Przedmiot: Bazy danych Rok: III Semestr: V Rodzaj zajęć i liczba godzin: Studia stacjonarne Studia niestacjonarne Wykład 30 21 Ćwiczenia Laboratorium 30 21 Projekt Liczba punktów ECTS: 4 C1 C2 C3 Cel przedmiotu

Bardziej szczegółowo

PRZEWODNIK PO PRZEDMIOCIE

PRZEWODNIK PO PRZEDMIOCIE Nazwa przedmiotu: Kierunek: Mechatronika Rodzaj przedmiotu: obowiązkowy w ramach treści kierunkowych Rodzaj zajęć: wykład, laboratorium BAZY DANYCH I SYSTEMY EKSPERTOWE Database and expert systems Forma

Bardziej szczegółowo

Bazy danych 1. Podstawowe pojęcia

Bazy danych 1. Podstawowe pojęcia Bazy danych 1 Podstawowe pojęcia Sprawy organizacyjne Materiały i listy zadań zamieszczane będą na stronie www.math.uni.opole.pl/~ajasi Literatura L. Banachowski Bazy danych. Tworzenie aplikacji L. Banachowski,

Bardziej szczegółowo

Transformacja wiedzy w budowie i eksploatacji maszyn

Transformacja wiedzy w budowie i eksploatacji maszyn Uniwersytet Technologiczno Przyrodniczy im. Jana i Jędrzeja Śniadeckich w Bydgoszczy Wydział Mechaniczny Transformacja wiedzy w budowie i eksploatacji maszyn Bogdan ŻÓŁTOWSKI W pracy przedstawiono proces

Bardziej szczegółowo

Specjalizacja magisterska Bazy danych

Specjalizacja magisterska Bazy danych Specjalizacja magisterska Bazy danych Strona Katedry http://bd.pjwstk.edu.pl/katedra/ Prezentacja dostępna pod adresem: http://www.bd.pjwstk.edu.pl/bazydanych.pdf Wymagania wstępne Znajomość podstaw języka

Bardziej szczegółowo

Komputerowe Systemy Przemysłowe: Modelowanie - UML. Arkadiusz Banasik arkadiusz.banasik@polsl.pl

Komputerowe Systemy Przemysłowe: Modelowanie - UML. Arkadiusz Banasik arkadiusz.banasik@polsl.pl Komputerowe Systemy Przemysłowe: Modelowanie - UML Arkadiusz Banasik arkadiusz.banasik@polsl.pl Plan prezentacji Wprowadzenie UML Diagram przypadków użycia Diagram klas Podsumowanie Wprowadzenie Języki

Bardziej szczegółowo

PRZEWODNIK PO PRZEDMIOCIE

PRZEWODNIK PO PRZEDMIOCIE Nazwa przedmiotu: PROJEKTOWANIE SYSTEMÓW INFORMATYCZNYCH I KARTA PRZEDMIOTU CEL PRZEDMIOTU PRZEWODNIK PO PRZEDMIOCIE C1. Podniesienie poziomu wiedzy studentów z inżynierii oprogramowania w zakresie C.

Bardziej szczegółowo

2010-10-21 PLAN WYKŁADU BAZY DANYCH MODEL DANYCH. Relacyjny model danych Struktury danych Operacje Integralność danych Algebra relacyjna HISTORIA

2010-10-21 PLAN WYKŁADU BAZY DANYCH MODEL DANYCH. Relacyjny model danych Struktury danych Operacje Integralność danych Algebra relacyjna HISTORIA PLAN WYKŁADU Relacyjny model danych Struktury danych Operacje Integralność danych Algebra relacyjna BAZY DANYCH Wykład 2 dr inż. Agnieszka Bołtuć MODEL DANYCH Model danych jest zbiorem ogólnych zasad posługiwania

Bardziej szczegółowo

Alicja Marszałek Różne rodzaje baz danych

Alicja Marszałek Różne rodzaje baz danych Alicja Marszałek Różne rodzaje baz danych Rodzaje baz danych Bazy danych można podzielić wg struktur organizacji danych, których używają. Można podzielić je na: Bazy proste Bazy złożone Bazy proste Bazy

Bardziej szczegółowo

Programowanie obiektowe

Programowanie obiektowe Programowanie obiektowe Wykład 13 Marcin Młotkowski 27 maja 2015 Plan wykładu Trwałość obiektów 1 Trwałość obiektów 2 Marcin Młotkowski Programowanie obiektowe 2 / 29 Trwałość (persistence) Definicja Cecha

Bardziej szczegółowo

INTERNETOWE BAZY DANYCH materiały pomocnicze - wykład X

INTERNETOWE BAZY DANYCH materiały pomocnicze - wykład X Wrocław 2006 INTERNETOWE BAZY DANYCH materiały pomocnicze - wykład X Paweł Skrobanek C-3, pok. 323 e-mail: pawel.skrobanek@pwr.wroc.pl INTERNETOWE BAZY DANYCH PLAN NA DZIŚ zajęcia 1: 2. Procedury składowane

Bardziej szczegółowo

SPIS TREŚCI Funkcje systemu operacyjnego Zapewnia obsługę dialogu między użytkownikiem a komputerem Nadzoruje wymianę informacji między poszczególnymi urządzeniami systemu komputerowego Organizuje zapis

Bardziej szczegółowo

RELACYJNE BAZY DANYCH I ICH ZNACZENIE W SYSTEMACH INFORMACJI GEOGRAFICZNEJ

RELACYJNE BAZY DANYCH I ICH ZNACZENIE W SYSTEMACH INFORMACJI GEOGRAFICZNEJ RELACYJNE BAZY DANYCH I ICH ZNACZENIE W SYSTEMACH INFORMACJI GEOGRAFICZNEJ RELACYJNE BAZY DANYCH I ICH ZNACZENIE W SYSTEMACH INFORMACJI GEOGRAFICZNEJ 1. ELEMENTY SYSTEMU INFORMACJI GEOGRAFICZNEJ DANE GEOGRAFICZNE

Bardziej szczegółowo

Definicja. Bazy danych

Definicja. Bazy danych Definicja Bazy danych Baza danych to zbiór wzajemnie powiązanych ze sobą i zintegrowanych danych z pewnej dziedziny jest to zbiór danych (duży), z którego mogą być one pobierane przez różnych użytkowników

Bardziej szczegółowo

Bazy danych. Plan wykładu. Diagramy ER. Podstawy modeli relacyjnych. Podstawy modeli relacyjnych. Podstawy modeli relacyjnych

Bazy danych. Plan wykładu. Diagramy ER. Podstawy modeli relacyjnych. Podstawy modeli relacyjnych. Podstawy modeli relacyjnych Plan wykładu Bazy danych Wykład 9: Przechodzenie od diagramów E/R do modelu relacyjnego. Definiowanie perspektyw. Diagramy E/R - powtórzenie Relacyjne bazy danych Od diagramów E/R do relacji SQL - perspektywy

Bardziej szczegółowo

PLAN WYKŁADU BAZY DANYCH GŁÓWNE ETAPY PROJEKTOWANIA BAZY MODELOWANIE LOGICZNE

PLAN WYKŁADU BAZY DANYCH GŁÓWNE ETAPY PROJEKTOWANIA BAZY MODELOWANIE LOGICZNE PLAN WYKŁADU Modelowanie logiczne Transformacja ERD w model relacyjny Odwzorowanie encji Odwzorowanie związków Odwzorowanie specjalizacji i generalizacji BAZY DANYCH Wykład 7 dr inż. Agnieszka Bołtuć GŁÓWNE

Bardziej szczegółowo

Liczba godzin 1,2 Organizacja zajęć Omówienie programu nauczania 2. Tematyka zajęć

Liczba godzin 1,2 Organizacja zajęć Omówienie programu nauczania 2. Tematyka zajęć rzedmiot : Systemy operacyjne Rok szkolny : 015/016 Klasa : 3 INF godz. x 30 tyg.= 60 godz. Zawód : technik informatyk; symbol 35103 rowadzący : Jacek Herbut Henryk Kuczmierczyk Numer lekcji Dział Tematyka

Bardziej szczegółowo

Dział Temat lekcji Ilość lekcji. godz. 1 Organizacja zajęć Omówienie programu nauczania 3

Dział Temat lekcji Ilość lekcji. godz. 1 Organizacja zajęć Omówienie programu nauczania 3 rzedmiot : Systemy baz Rok szkolny : 2015/2016 Klasa : INF godz. x 0 = 90 godz. Zawód : technik informatyk; symbol 5120 rowadzący : Jacek Herbut, Henryk Kuczmierczyk Henryk Kuczmierczyk Numer Dział Temat

Bardziej szczegółowo

Rozkład materiału do nauczania informatyki w liceum ogólnokształcącym Wersja I

Rozkład materiału do nauczania informatyki w liceum ogólnokształcącym Wersja I Zespół TI Instytut Informatyki Uniwersytet Wrocławski ti@ii.uni.wroc.pl http://www.wsip.com.pl/serwisy/ti/ Rozkład materiału do nauczania informatyki w liceum ogólnokształcącym Wersja I Rozkład zgodny

Bardziej szczegółowo

PRZEWODNIK PO PRZEDMIOCIE

PRZEWODNIK PO PRZEDMIOCIE Nazwa przedmiotu: MODELOWANIE I ANALIZA SYSTEMÓW INFORMATYCZNYCH Modeling and analysis of computer systems Kierunek: Informatyka Forma studiów: Stacjonarne Rodzaj przedmiotu: Poziom kwalifikacji: obowiązkowy

Bardziej szczegółowo

SCENARIUSZ LEKCJI. TEMAT LEKCJI: Zastosowanie średnich w statystyce i matematyce. Podstawowe pojęcia statystyczne. Streszczenie.

SCENARIUSZ LEKCJI. TEMAT LEKCJI: Zastosowanie średnich w statystyce i matematyce. Podstawowe pojęcia statystyczne. Streszczenie. SCENARIUSZ LEKCJI OPRACOWANY W RAMACH PROJEKTU: INFORMATYKA MÓJ SPOSÓB NA POZNANIE I OPISANIE ŚWIATA. PROGRAM NAUCZANIA INFORMATYKI Z ELEMENTAMI PRZEDMIOTÓW MATEMATYCZNO-PRZYRODNICZYCH Autorzy scenariusza:

Bardziej szczegółowo

Pojęcie bazy danych funkcje i możliwości

Pojęcie bazy danych funkcje i możliwości Pojęcie bazy danych funkcje i możliwości Baza danych to zbiór informacji zapisanych w ściśle określony sposób w strukturach odpowiadających założonemu modelowi danych. W potocznym ujęciu obejmuje dane

Bardziej szczegółowo

LITERATURA. Wprowadzenie do systemów baz danych C.J.Date; WNT Warszawa 2000

LITERATURA. Wprowadzenie do systemów baz danych C.J.Date; WNT Warszawa 2000 LITERATURA Wprowadzenie do systemów baz danych C.J.Date; WNT Warszawa 2000 Systemy baz danych. Pełny wykład H. Garcia Molina, Jeffrey D. Ullman, Jennifer Widom;WNT Warszawa 2006 Wprowadzenie do systemów

Bardziej szczegółowo

Wykład 3 2014-04-25 12:45 BD-1 W_3

Wykład 3 2014-04-25 12:45 BD-1 W_3 Wykład 3 SQL - język operacji na bazach danych Schemat przykładowej bazy danych Uczelnia Skrypt SQL - utworzenie bazy Uczelnia Polecenia selekcji i projekcji Interakcyjny dostęp do bazy danych 2014-04-25

Bardziej szczegółowo

Wprowadzenie do baz danych

Wprowadzenie do baz danych Wprowadzenie do baz danych Bazy danych stanowią obecnie jedno z ważniejszych zastosowań komputerów. Podstawowe zalety komputerowej bazy to przede wszystkim szybkość przetwarzania danych, ilość dostępnych

Bardziej szczegółowo

Model relacyjny. Wykład II

Model relacyjny. Wykład II Model relacyjny został zaproponowany do strukturyzacji danych przez brytyjskiego matematyka Edgarda Franka Codda w 1970 r. Baza danych według definicji Codda to zbiór zmieniających się w czasie relacji

Bardziej szczegółowo

PRZEWODNIK PO PRZEDMIOCIE

PRZEWODNIK PO PRZEDMIOCIE Nazwa przedmiotu: Kierunek: Mechatronika Rodzaj przedmiotu: obowiązkowy Rodzaj zajęć: wykład, laboratorium I KARTA PRZEDMIOTU CEL PRZEDMIOTU PRZEWODNIK PO PRZEDMIOCIE C1. Zapoznanie studentów z inteligentnymi

Bardziej szczegółowo

PRZEWODNIK PO PRZEDMIOCIE

PRZEWODNIK PO PRZEDMIOCIE Nazwa przedmiotu: Kierunek: Informatyka Rodzaj przedmiotu: obowiązkowy Rodzaj zajęć: wykład, laboratorium I KARTA PRZEDMIOTU CEL PRZEDMIOTU PRZEWODNIK PO PRZEDMIOCIE C1. Zapoznanie studentów z wiadomościami

Bardziej szczegółowo

Rozkład materiału do nauczania informatyki w liceum ogólnokształcącym Wersja II

Rozkład materiału do nauczania informatyki w liceum ogólnokształcącym Wersja II Zespół TI Instytut Informatyki Uniwersytet Wrocławski ti@ii.uni.wroc.pl http://www.wsip.com.pl/serwisy/ti/ Rozkład materiału do nauczania informatyki w liceum ogólnokształcącym Wersja II Rozkład wymagający

Bardziej szczegółowo

INFORMATYKA Pytania ogólne na egzamin dyplomowy

INFORMATYKA Pytania ogólne na egzamin dyplomowy INFORMATYKA Pytania ogólne na egzamin dyplomowy 1. Wyjaśnić pojęcia problem, algorytm. 2. Podać definicję złożoności czasowej. 3. Podać definicję złożoności pamięciowej. 4. Typy danych w języku C. 5. Instrukcja

Bardziej szczegółowo

Projektowanie baz danych za pomocą narzędzi CASE

Projektowanie baz danych za pomocą narzędzi CASE Projektowanie baz danych za pomocą narzędzi CASE Metody tworzenia systemów informatycznych w tym, także rozbudowanych baz danych są komputerowo wspomagane przez narzędzia CASE (ang. Computer Aided Software

Bardziej szczegółowo

Transformacja modelu ER do modelu relacyjnego

Transformacja modelu ER do modelu relacyjnego Transformacja modelu ER do modelu relacyjnego Wykład przygotował: Robert Wrembel BD wykład 4 (1) 1 Plan wykładu Transformacja encji Transformacja związków Transformacja hierarchii encji BD wykład 4 (2)

Bardziej szczegółowo

PRYWATNA WYŻSZA SZKOŁA BUSINESSU, ADMINISTRACJI I TECHNIK KOMPUTEROWYCH S Y L A B U S

PRYWATNA WYŻSZA SZKOŁA BUSINESSU, ADMINISTRACJI I TECHNIK KOMPUTEROWYCH S Y L A B U S PRYWATNA WYŻSZA SZKOŁA BUSINESSU, ADMINISTRACJI I TECHNIK KOMPUTEROWYCH ZATWIERDZAM Prorektor ds. dydaktyki i wychowania S Y L A B U S 1 Tytuł (stopień) naukowy oraz imię i nazwisko wykładowcy: dr hab.,

Bardziej szczegółowo

Podyplomowe Studium Informatyki w Bizniesie Wydział Matematyki i Informatyki, Uniwersytet Łódzki specjalność: Tworzenie aplikacji w środowisku Oracle

Podyplomowe Studium Informatyki w Bizniesie Wydział Matematyki i Informatyki, Uniwersytet Łódzki specjalność: Tworzenie aplikacji w środowisku Oracle Podyplomowe Studium Informatyki w Bizniesie Wydział Matematyki i Informatyki, Uniwersytet Łódzki specjalność: Tworzenie aplikacji w środowisku Oracle EFEKTY KSZTAŁCENIA Wiedza Absolwent tej specjalności

Bardziej szczegółowo

Dr Michał Tanaś(http://www.amu.edu.pl/~mtanas)

Dr Michał Tanaś(http://www.amu.edu.pl/~mtanas) Dr Michał Tanaś(http://www.amu.edu.pl/~mtanas) Bazy danych podstawowe pojęcia Baza danych jest to zbiór danych zorganizowany zgodnie ze ściśle określonym modelem danych. Model danych to zbiór ścisłych

Bardziej szczegółowo

PRZEWODNIK PO PRZEDMIOCIE

PRZEWODNIK PO PRZEDMIOCIE Nazwa przedmiotu: Kierunek: Inżynieria Biomedyczna Rodzaj przedmiotu: obowiązkowy moduł kierunkowy ogólny Rodzaj zajęć: wykład, laboratorium JĘZYKI PROGRAMOWANIA Programming Languages Forma studiów: studia

Bardziej szczegółowo

Oracle11g: Wprowadzenie do SQL

Oracle11g: Wprowadzenie do SQL Oracle11g: Wprowadzenie do SQL OPIS: Kurs ten oferuje uczestnikom wprowadzenie do technologii bazy Oracle11g, koncepcji bazy relacyjnej i efektywnego języka programowania o nazwie SQL. Kurs dostarczy twórcom

Bardziej szczegółowo

ORGANIZACJA I ZARZĄDZANIE INFORMACJĄ W BAZIE DNYCH. podstawowe pojęcia.

ORGANIZACJA I ZARZĄDZANIE INFORMACJĄ W BAZIE DNYCH. podstawowe pojęcia. ORGANIZACJA I ZARZĄDZANIE INFORMACJĄ W BAZIE DNYCH. podstawowe pojęcia. 1. Definicja bazy danych, Baza danych to uporządkowany zbiór danych z pewnej dziedziny tematycznej, zorganizowany w sposób ułatwiający

Bardziej szczegółowo