JAKOŚĆ CZY ŚWIĘTOŚĆ ŻYCIA LUDZKIEGO JAKO KRYTERIUM GRANICZNE BIOETYKI

Save this PDF as:
 WORD  PNG  TXT  JPG

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "JAKOŚĆ CZY ŚWIĘTOŚĆ ŻYCIA LUDZKIEGO JAKO KRYTERIUM GRANICZNE BIOETYKI"

Transkrypt

1 JAKOŚĆ CZY ŚWIĘTOŚĆ ŻYCIA LUDZKIEGO JAKO KRYTERIUM GRANICZNE BIOETYKI

2 JAKOŚĆ (QUALITY), JAKOŚĆ ŻYCIA (QUALITY OF LIFE) popularność pojęcia jakość (quality), jakość życia (quality of life) por. popularność tzw. znaku jakości Q, różnego rodzaju atestów czy wreszcie certyfikaty jakości (np. ISO) powszechne użycie pojęcia quality of life - zawężone do wszelkiego rodzaju dóbr konsumpcyjnych ( materii użytecznej )

3 ŻYCIE O PODWYŻSZONYM STANDARDZIE szeroki wachlarz możliwości zaspokajania naszych gustów i pragnień na drodze nabywania, posiadania, podróżowania, konsumowania, wymieniania, wypoczywania dobro wspólne, wysoki standard relacji międzyludzkich, ochrona środowiska powszechna akceptacja i ochrona życia szerszy dostęp do opieki paliatywnej, poszanowanie praw pacjenta i lekarza społeczna emancypacja osób niepełnosprawnych

4 ZNACZENIE QUALITY OF LIFE w tzw. krajach wysoko rozwiniętych termin jakość życia : z poziomu rzeczy poziom osób quality of life zaczęło się odnosić przede wszystkim do życia-ludzkiego-jako-takiego

5 od lat 60. XX wieku rewolucja seksualna pluralizacja postaw moralnych i światopoglądowych szybki postęp nauk przyrodniczych, biomedycznych i biotechnologicznych

6 bezpośrednie ingerencje w sferę życia ludzkiego-jako-takiego promocja/ kreacje standardów wysokiej jakości życia eliminacja/ marginalizacja życia w pozostałych przypadkach

7 bioetyka forma moralnego zarządzania życiem ludzkim (moral management of life) poszukiwanie takich rozwiązań, które 1 szanowałyby godność osoby ludzkiej 2 sprzyjałyby integralnemu rozwojowi człowieka zgodnie z jego naturą 3 zapewniłyby stabilny rozwój nie tylko generacjom dnia dzisiejszego, ale także tym w przyszłości bioetyka - dziedziną, która pragnie zapewnić wysoką jakość życia jednostek i całych społeczeństw to przekonanie nie jest akceptowane z tą samą siłą przez wszystkie szkoły bioetyczne

8 BIOETYKA NA ROZDROŻU bioetyka dziś w obliczu naglącego wyboru wartości i pryncypiów optymistyczna przyszłość jest nierealna bez wspólnego kodeksu moralnego i bioetycznego. 1 pluralizm światopoglądowy, relatywizm moralny, sceptycyzm poznawczy i dominacja liberalizmu sceptycyzm wobec wspólnej gramatyki moralnej 2 konsensus moralny jest koniecznością, jest imperatywem moralnym

9 DWA PODSTAWOWE ROZWIĄZANIA BIOETYKI 1 etyka-świętości-życia (sanctity-of-life-ethics) świętość - nie nadawać stricte teologicznego znaczenia oznacza pewną doskonałość (excellence), pełnię, nietykalność, nienaruszalność fenomen życia ludzkiego - wartością samą w sobie, fundamentalną, tylko tam, gdzie jest życie, możliwe jest realizowanie innych wartości i dążenie do szczęścia 2 etyka-jakości-życia v (quality-of-life-ethics)

10 BIOETYKA NA ROZDROŻU dwie alternatywne szkoły dwie zupełnie odmienne wizje rzeczywistości, dwie odmienne tradycje filozoficzne

11 BIOETYKA JAKOŚCI ŻYCIA korzenie w tradycji nowożytnego Oświecenia: scjentyzm, deizm, agnostycyzm, immanentyzm, materializm mechanicystyczny, utylitaryzm. stanowisko programowo zlaicyzowane, agnostyczne kryterium wyboru - nie samo życie-jako-takie, ale jakość życia [dobrobyt i możliwość realizacji zamierzeń indywidualnych i grupowych]

12 zasada jakości życia podlega możliwości modyfikacji i rewizji na drodze demokratycznego dialogu społecznego dyktat większości, a nie prawda inspiruje się zasadą użyteczności (utlity) i przychylności (benevolence) - by zadowolić jak największą liczbę osób, przy jednoczesnym zminimalizowaniu szkód respektować pluralizm światopoglądowy i autonomię działania jednostek

13 BIOETYKA JAKOŚCI ŻYCIA życie człowieka nie jest wartością niewymierną i absolutną podlega kwalifikacji i ocenie na podstawie charakterystycznych cech osobowych, jak: zdolność relacji międzyludzkich, zdolność komunikowania, samoświadomość, panowanie nad sobą, poczucie czasoprzestrzeni, zainteresowanie życiem innych, ciekawość świata, zdolność do przemiany, równowaga racjonalno-uczuciowa, kontrola własnej egzystencji itp.

14 BIOETYKA JAKOŚCI ŻYCIA pojęcie jakości życia [kryterium oceny ludzkiego życia] - ideą moralnie niebezpieczną bazuje a logice dyskryminacji i wykluczenia pokusa rozgraniczania na istnienia godne trwania, i na te, które ze względu na swoją niską jakość powinny być zakończone ( not-worthliving-lives) filozofia życia - mało przyjazna w odniesieniu do przewlekle chorych, niepełnosprawnych czy umierających jest przejawem kultury śmierci, tj. logiki przeciwko życiu (anti-life logic) czy jakość życia może naprawdę determinować godność osoby? osoba ludzka, jest zawsze pierwsza, jest przed jakością i jest dla niej fundamentem

15 BIOETYKA JAKOŚCI ŻYCIA bioetyka-jakości-życia podąża drogą liberalizmu [libertynizmu]= jedynym kryterium działania poszanowanie autonomii jednostki tzw. slippery slope, tj. równia pochyłą absolutyzacja wolności i brak solidnych zasad moralnych miałkie społeczeństwo (soft society) [życie ludzkie przestaje mieć wartość absolutną, a zyskuje relatywną, tzn. ulega instrumentalizacji]

16 BIOETYKA JAKOŚCI ŻYCIA absolutyzacja wolności na płaszczyźnie społeczno-kulturalnej - drogą do coraz większej izolacji, alienacji i podejrzliwości liberalni indywidualiści brak przywiązania do kultury społeczności, do której należą skrajny liberalizm pluralizm moralny nie pomagają demokracji, ale jej szkodzą zwycięża nie prawda, ale strona, po której w danej chwili stoi większość ład, solidarność i spokój niepokój, zamęt moralny, wzajemna niechęć

17 BIOETYKA ŚWIĘTOŚCI ŻYCIA identyfikowana z personalizmem metafizycznym (personalismo metafisicamente fondato) Jan Paweł II min. Papieska Akademia Pro Vita wszelkie rozwiązania na polu bioetyki są moralnie obiektywne, ponieważ ich źródłem jest natura ludzka. sprzeciwia się demokratyzacji bioetyki, tzn. podejmowaniu decyzji większościowych status osoby nie jest wynikiem społecznego konsensusu, lecz posiada wartość obiektywną i niezmienną

18 BIOETYKA ŚWIĘTOŚCI ŻYCIA Bioetyka-świętości-życia opiera się na zasadach: (1) nienaruszalności życia-jakotakiego (2) personalizmu (3) jednolitości osoby (integralność) (4) naturalnego porządku moralnego

19 BIOETYKA ŚWIĘTOŚCI ŻYCIA naczelne zadanie - obrona osoby ludzkiej takiej-jakaona-jest, a nie takiejjaka-może-być dzięki ingerencji technicznej przezwyciężenie współczesnej niepewności i schizofrenii moralnej za pomocą wiarygodnego i wewnętrznie spójnego systemu normatywnego, sprzeciw bioetycejakości-życia

20 WNIOSKI bioetyka-jakości-życia rzeczywistość może przekształcić się w prawdziwy koszmar typu hotel Kalifornia, gdzie protagoniści stają się ofiarami systemu, który sami stworzyli etyka-świętości-życia pozwoli uniknąć sytuacji, w której zgodnie z demokratyczną wolą większości zostanę pewnego dnia automatycznie zaliczony do grupy ryzyka i predestynowany do przeprowadzenia eutanazji lub też odmówi mi się opieki paliatywnej

Zakres rozszerzony - moduł 36 Prawa człowieka. Janusz Korzeniowski

Zakres rozszerzony - moduł 36 Prawa człowieka. Janusz Korzeniowski Zakres rozszerzony - moduł 36 Prawa człowieka Opracowanie: Janusz Korzeniowski nauczyciel konsultant ds. edukacji obywatelskiej w Zachodniopomorskim Centrum Doskonalenia Nauczycieli 1 Spis slajdów Idea

Bardziej szczegółowo

przypomnienie filozofia nowożytna: filozofia współczesna: f. spekulatywna f. pozytywna

przypomnienie filozofia nowożytna: filozofia współczesna: f. spekulatywna f. pozytywna przypomnienie filozofia nowożytna: filozofia współczesna: racjonalizm woluntaryzm idealizm materializm uniwersalizm indywidualizm f. spekulatywna f. pozytywna John N. Gray (ur. 1948): wiele odmian liberalizmu

Bardziej szczegółowo

Wstęp. Cele kształcenia

Wstęp. Cele kształcenia Paweł Kołodziński Etyka Wstęp Przedmiot etyka jest nieobowiązkowy. Można go wybrać zarówno zamiast religii, jak i równolegle z religią (patrz Rozporządzenie Ministra Edukacji Narodowej z dnia 14 kwietnia

Bardziej szczegółowo

STUDIA PODYPLOMOWE BIOETYKI I PRAWA MEDYCZNEGO

STUDIA PODYPLOMOWE BIOETYKI I PRAWA MEDYCZNEGO STUDIA PODYPLOMOWE BIOETYKI I PRAWA MEDYCZNEGO Dokumentacja związana z programem studiów program kształcenia Nazwa kierunku studiów i kod programu wg USOS Studia Podyplomowe Bioetyki i Prawa Medycznego

Bardziej szczegółowo

Kodeks Wartości Grupy Kapitałowej ENEA

Kodeks Wartości Grupy Kapitałowej ENEA Kodeks Wartości Grupy Kapitałowej ENEA 1 Cel Kodeksu Wartości GK ENEA 2 2 Kodeks Wartości wraz z Misją i Wizją stanowi fundament dla zasad działania Grupy Kapitałowej ENEA. Zamierzeniem Kodeksu jest szczegółowy

Bardziej szczegółowo

ZADANIA EDUKACJI ELEMENTARNEJ

ZADANIA EDUKACJI ELEMENTARNEJ ZADANIA EDUKACJI ELEMENTARNEJ 1. Wspieranie dziecka w poznawaniu oraz wykorzystywaniu własnego potencjału rozwojowego i budowaniu pozytywnego obrazu własnego ja. 2. Tworzenie warunków umożliwiających dziecku

Bardziej szczegółowo

AUTONOMIA JAKO ZASADA ETYCZNOŚCI

AUTONOMIA JAKO ZASADA ETYCZNOŚCI FUNDACJA NA RZECZ NAUKI POLSKIEJ EWA NOWAK-JUCHACZ AUTONOMIA JAKO ZASADA ETYCZNOŚCI KANT, FICHTE, HEGEL WROCŁAW 2002 SPIS TREŚCI Przedmowa. WOLNOŚĆ I FILOZOFIA 7 Część I. KANT 13 Rozdział I. WOLA I JEJ

Bardziej szczegółowo

Teoria potencjalności (capabilities approach)

Teoria potencjalności (capabilities approach) Teoria potencjalności (capabilities approach) 1987-1993: współpraca z Amartyą Senem w WIDER w Helsinkach Zdolności wewnętrzne własności człowieka, które przy odpowiednim jego funkcjonowaniu w ramach właściwych

Bardziej szczegółowo

Akademia Wychowania Fizycznego i Sportu w Gdańsku SYLABUS W CYKLU KSZTAŁCENIA 2014/2016. Filozofia i bioetyka

Akademia Wychowania Fizycznego i Sportu w Gdańsku SYLABUS W CYKLU KSZTAŁCENIA 2014/2016. Filozofia i bioetyka Jednostka Organizacyjna: Akademia Wychowania Fizycznego i Sportu w Gdańsku SYLABUS W CYKLU KSZTAŁCENIA 2014/2016 Katedra Nauk Społecznych Kierunek: Fizjoterapia Rodzaj studiów i profil (I stopień/ii stopień,

Bardziej szczegółowo

NAZWA MODUŁU KSZTAŁCENIA Teologia moralna szczegółowa I: Bioetyka teologiczna

NAZWA MODUŁU KSZTAŁCENIA Teologia moralna szczegółowa I: Bioetyka teologiczna NAZWA MODUŁU KSZTAŁCENIA Teologia moralna szczegółowa I: Bioetyka teologiczna NAZWA W JĘZYKU ANGIELSKIM: Detailed Moral Theology I KOD MODUŁU: 1-TS-1-TMTMSZ1, 1-TN-1-TMTMSZ1 KIERUNEK STUDIÓW: teologia

Bardziej szczegółowo

Filozofia, ISE, Wykład III - Klasyfikacja dyscyplin filozoficznych

Filozofia, ISE, Wykład III - Klasyfikacja dyscyplin filozoficznych Filozofia, ISE, Wykład III - Klasyfikacja dyscyplin filozoficznych 2011-10-01 Plan wykładu 1 Klasyczny podział dyscyplin filozoficznych 2 Podział dyscyplin filozoficznych Klasyczny podział dyscyplin filozoficznych:

Bardziej szczegółowo

WOLONTARIAT wyzwaniem dla wychowania XXI wieku. Dr Joanna Michalak-Dawidziuk

WOLONTARIAT wyzwaniem dla wychowania XXI wieku. Dr Joanna Michalak-Dawidziuk WOLONTARIAT wyzwaniem dla wychowania XXI wieku Dr Joanna Michalak-Dawidziuk ). PROCES STARZEJĄCEGO SIĘ ŚWIATA W 2047 roku po raz pierwszy w skali światowej liczba osób starszych (powyżej 60 lat) będzie

Bardziej szczegółowo

Etyka kompromisu. Zbigniew Szawarski Komitet Bioetyki przy Prezydium PAN Narodowy Instytut Zdrowia Publicznego -PZH z.szawarski@uw.edu.

Etyka kompromisu. Zbigniew Szawarski Komitet Bioetyki przy Prezydium PAN Narodowy Instytut Zdrowia Publicznego -PZH z.szawarski@uw.edu. Etyka kompromisu Zbigniew Szawarski Komitet Bioetyki przy Prezydium PAN Narodowy Instytut Zdrowia Publicznego -PZH z.szawarski@uw.edu.pl 20.IX.2013 Struktura problemu Ład społeczny Konflikt Kompromis Ład

Bardziej szczegółowo

PRAWA DZIECI A OBOWIĄZKI NAUCZYCIELI. w świetle przepisów prawa

PRAWA DZIECI A OBOWIĄZKI NAUCZYCIELI. w świetle przepisów prawa PRAWA DZIECI A OBOWIĄZKI NAUCZYCIELI w świetle przepisów prawa Zależności Konwencja o prawach dziecka 1. Prawo do wychowania w duchu tolerancji i zrozumienia dla innych, bez dyskryminacji wynikającej z

Bardziej szczegółowo

Bioetyka. dr M. Dolata. 1 ECTS F-2-P-B-04 Forma studiów /liczba godzin studia /liczba punktów ECTS:

Bioetyka. dr M. Dolata. 1 ECTS F-2-P-B-04 Forma studiów /liczba godzin studia /liczba punktów ECTS: Nazwa jednostki prowadzącej kierunek: Nazwa kierunku: Poziom kształcenia: Profil kształcenia: Moduły wprowadzające / wymagania wstępne: Nazwa modułu (przedmiot lub grupa przedmiotów): Osoby prowadzące:

Bardziej szczegółowo

KARTA PRZEDMIOTU. 12. PRZEDMIOTOWE EFEKTY KSZTAŁCENIA Odniesienie do kierunkowych efektów kształcenia (symbol) WIEDZA

KARTA PRZEDMIOTU. 12. PRZEDMIOTOWE EFEKTY KSZTAŁCENIA Odniesienie do kierunkowych efektów kształcenia (symbol) WIEDZA KARTA PRZEDMIOTU 1. NAZWA PRZEDMIOTU: Filozofia 2. KIERUNEK: Filologia, specjalność Filologia angielska 3. POZIOM STUDIÓW: studia pierwszego stopnia 4. ROK/ SEMESTR STUDIÓW: III rok, 5 semestr 5. LICZBA

Bardziej szczegółowo

KODEKS ETYKI PRACOWNIKA PORADNI PSYCHOLOGICZNO - PEDAGOGICZNEJ

KODEKS ETYKI PRACOWNIKA PORADNI PSYCHOLOGICZNO - PEDAGOGICZNEJ KODEKS ETYKI PRACOWNIKA PORADNI PSYCHOLOGICZNO - PEDAGOGICZNEJ w BYTOMIU I. Założenia ogólne KODEKS ETYKI PORADNI PSYCHOLOGICZNO PEDAGOGICZNEJ W BYTOMIU jest wezwaniem skierowanym do wszystkich pracowników

Bardziej szczegółowo

1.Wstęp. Aktualny program wychowawczy naszej szkoły powstał po kolejnej modyfikacji istniejącego wcześniej programu.

1.Wstęp. Aktualny program wychowawczy naszej szkoły powstał po kolejnej modyfikacji istniejącego wcześniej programu. Program wychowawczy Szkoły Podstawowej Nr 1 im Marszałka Józefa Piłsudskiego w Katowicach (obowiązujący od 1 września 2009r.) Z uwzględnionymi modyfikacjami od września 2014r. Trzeba jasno zdać sobie sprawę

Bardziej szczegółowo

MIĘDZYKULTUROWEGO. poszanowanie i promocja różnorodności. mieszkańcom UE i przeciwdziałanie. wsparcie idei solidarności i sprawiedliwości

MIĘDZYKULTUROWEGO. poszanowanie i promocja różnorodności. mieszkańcom UE i przeciwdziałanie. wsparcie idei solidarności i sprawiedliwości DIALOG MIĘDZYKULTUROWY W KSZTAŁTOWANIU POSTAW UCZNIÓW CELE OBCHODÓW EUROPEJSKIEGO ROKU DIALOGU MIĘDZYKULTUROWEGO poszanowanie i promocja różnorodności kulturowej; zapewnienie równości szans wszystkim mieszkańcom

Bardziej szczegółowo

Podstawy moralności. Prawo moralne

Podstawy moralności. Prawo moralne Podstawy moralności Prawo moralne Po co mi prawo? Prawo drogowe (kodeks drogowy) chroni użytkowników pojazdów i dróg przed wypadkami. Prawo karne zabezpiecza przed przestępczością, a przynajmniej przed

Bardziej szczegółowo

Poznań, 5 stycznia 2015 r. O BEZPIECZEŃSTWIE W RÓŻNYCH ASPEKTACH

Poznań, 5 stycznia 2015 r. O BEZPIECZEŃSTWIE W RÓŻNYCH ASPEKTACH Poznań, 5 stycznia 2015 r. O BEZPIECZEŃSTWIE W RÓŻNYCH ASPEKTACH We współczesnej szkole, która oceniana jest w różnych rankingach, najważniejszymi przedmiotami są oczywiście te, które występują na egzaminach.

Bardziej szczegółowo

Spis treści VII. Rozdział 1. Wprowadzenie do etyki. Rozdział 2. Zarys dziejów etyki lekarskiej. Rozdział 3. Prawa pacjenta

Spis treści VII. Rozdział 1. Wprowadzenie do etyki. Rozdział 2. Zarys dziejów etyki lekarskiej. Rozdział 3. Prawa pacjenta Spis treści Rozdział 1. Wprowadzenie do etyki 1.1. Podstawowe pojęcia etyki ogólnej, niezbędne do zrozumienia zasad etyki lekarskiej i bioetyki..................................... 1 1.2. Pojęcia dobra

Bardziej szczegółowo

WYKŁADY Z ZAKRESU BIOETYKI, PRAWA MEDYCZNEGO i ORZECZNICTWA LEKARSKIEGO

WYKŁADY Z ZAKRESU BIOETYKI, PRAWA MEDYCZNEGO i ORZECZNICTWA LEKARSKIEGO WYKŁADY Z ZAKRESU BIOETYKI, PRAWA MEDYCZNEGO i ORZECZNICTWA LEKARSKIEGO (dla stażystów lekarzy i lekarzy dentysów, którzy rozpoczęli staż podyplomowy 01.10.2016 r. i 01.03.2017 r.) - szkolenie od 27 marca

Bardziej szczegółowo

SZKOLNY PROGRAM WYCHOWAWCZY

SZKOLNY PROGRAM WYCHOWAWCZY POSZUKIWANIE P R A W D Y POCZĄTKIEM MĄDROŚCI SZKOLNY PROGRAM WYCHOWAWCZY DŁUGOFALOWY PROGRAM WYCHOWAWCZY SZKOŁY PODSTAWOWEJ nr 73 IM. GENERAŁA WŁADYSŁAWA ANDERSA we WROCŁAWIU OPRACOWANIE I NOWELIZACJA:

Bardziej szczegółowo

PRAWA CZŁOWIEKA W BIOMEDYCYNIE. ks. Artur Aleksiejuk

PRAWA CZŁOWIEKA W BIOMEDYCYNIE. ks. Artur Aleksiejuk PRAWA CZŁOWIEKA W BIOMEDYCYNIE ks. Artur Aleksiejuk Pojęcie praw człowieka Przez prawa człowieka rozumie się te prawa, które są bezpośrednio związane z naturą człowieka jako istoty rozumnej i wolnej (osoby)

Bardziej szczegółowo

Ekonomiczny Uniwersytet Dziecięcy

Ekonomiczny Uniwersytet Dziecięcy Ekonomiczny Uniwersytet Dziecięcy Kształtowanie postaw etycznych u dziecka Beata Szynalska-Skarżyńska Uniwersytet Ekonomiczny w Katowicach 11 maja 2015 r. CZYM JEST ETYKA? Etyka, zgodnie z europejską tradycją,

Bardziej szczegółowo

Spis treści. Wstęp Rozdział I Systemy polityczne problemy ogólne Rozdział II Historyczne systemy polityczne. Rewolucje demokratyczne..

Spis treści. Wstęp Rozdział I Systemy polityczne problemy ogólne Rozdział II Historyczne systemy polityczne. Rewolucje demokratyczne.. Spis treści Wstęp... 7 Rozdział I Systemy polityczne problemy ogólne... 11 Rozdział II Historyczne systemy polityczne. Rewolucje demokratyczne.. 27 Rozdział III Demokracja i totalitaryzm. Kryzys polityczny

Bardziej szczegółowo

SPIS TREŚCI. ROZDZIAŁ 1. WSPÓŁCZESNE WYZWANIA CYWILIZACYJNE A EDUKACJA PRZYRODNICZA (Wiesław Stawiński)...11

SPIS TREŚCI. ROZDZIAŁ 1. WSPÓŁCZESNE WYZWANIA CYWILIZACYJNE A EDUKACJA PRZYRODNICZA (Wiesław Stawiński)...11 SPIS TREŚCI WSTĘP (Wiesław Stawiński)........................ 9 ROZDZIAŁ 1. WSPÓŁCZESNE WYZWANIA CYWILIZACYJNE A EDUKACJA PRZYRODNICZA (Wiesław Stawiński)..................11 1.1. Problemy globalizacji........................

Bardziej szczegółowo

Ekonomiczny Uniwersytet Dziecięcy

Ekonomiczny Uniwersytet Dziecięcy Ekonomiczny Uniwersytet Dziecięcy Podejmowanie decyzji konsumenckich przez dzieci Magdalena Zientalska Uniwersytet Ekonomiczny w Poznaniu 22 listopada 2012 r. EKONOMICZNY UNIWERSYTET DZIECIĘCY WWW.UNIWERSYTET-DZIECIECY.PL

Bardziej szczegółowo

SPIS TREŚCI I. WPROWADZENIE - FILOZOFIA JAKO TYP POZNANIA. 1. Człowiek poznający Poznanie naukowe... 16

SPIS TREŚCI I. WPROWADZENIE - FILOZOFIA JAKO TYP POZNANIA. 1. Człowiek poznający Poznanie naukowe... 16 SPIS TREŚCI P r z e d m o w a... 5 P r z e d m o w a do d r u g i e g o w y d a n i a... 7 P r z e d m o w a do t r z e c i e g o w y d a n i a... 9 P r z e d m o w a do c z w a r t e g o w y d a n i a...

Bardziej szczegółowo

W poszukiwaniu równowagi pomiędzy prawem pacjenta do opieki zdrowotnej a prawem lekarza do sprzeciwu sumienia

W poszukiwaniu równowagi pomiędzy prawem pacjenta do opieki zdrowotnej a prawem lekarza do sprzeciwu sumienia Dyskusja: Jakich świadczeń medycznych wolno odmówić ze względów moralnych? 1.10. 2012 - W poszukiwaniu równowagi pomiędzy prawem pacjenta do opieki zdrowotnej a prawem lekarza do sprzeciwu sumienia Jakub

Bardziej szczegółowo

PROFILAKTYKA INTEGRALNA KIERUNKIEM ZMIAN ZAPOBIEGANIA UZALEŻNIENIOM

PROFILAKTYKA INTEGRALNA KIERUNKIEM ZMIAN ZAPOBIEGANIA UZALEŻNIENIOM PROFILAKTYKA INTEGRALNA KIERUNKIEM ZMIAN ZAPOBIEGANIA UZALEŻNIENIOM dr Piotr Owczarek Prezes FSL Na podstawie : M. Dziewiecki, Nowoczesna profilaktyka uzależnień, Kielce 2005 r. MOŻE WRESZCIE SOBIE UZMYSŁOWISZ,

Bardziej szczegółowo

Podstawy prawne działalności kościołów, stowarzyszeń religijnych i związków wyznaniowych na terenie zakładów karnych i aresztów śledczych Istniejące

Podstawy prawne działalności kościołów, stowarzyszeń religijnych i związków wyznaniowych na terenie zakładów karnych i aresztów śledczych Istniejące Podstawy prawne działalności kościołów, stowarzyszeń religijnych i związków wyznaniowych na terenie zakładów karnych i aresztów śledczych Istniejące uregulowania prawne nakładają na administrację jednostek

Bardziej szczegółowo

Kształtowanie postaw. Wychowanie do wartości. dr hab. Anna Szylar

Kształtowanie postaw. Wychowanie do wartości. dr hab. Anna Szylar Kształtowanie postaw Wychowanie do wartości dr hab. Anna Szylar 1 Czymże jest człowiek, jeśli w jego życiu główną wartością i treścią jest tylko sen i trawienie? Zwyczajnym bydlęciem Hamlet Celem naszych

Bardziej szczegółowo

WYKŁADY Z ZAKRESU BIOETYKI, PRAWA MEDYCZNEGO i ORZECZNICTWA LEKARSKIEGO

WYKŁADY Z ZAKRESU BIOETYKI, PRAWA MEDYCZNEGO i ORZECZNICTWA LEKARSKIEGO WYKŁADY Z ZAKRESU BIOETYKI, PRAWA MEDYCZNEGO i ORZECZNICTWA LEKARSKIEGO (dla stażystów lekarzy i lekarzy dentysów, którzy rozpoczęli staż podyplomowy 01.10.2014 r. i 01.03.2015 r.) - szkolenie od 13 kwietnia

Bardziej szczegółowo

Wymagania do przedmiotu Etyka w gimnazjum, zgodne z nową podstawą programową.

Wymagania do przedmiotu Etyka w gimnazjum, zgodne z nową podstawą programową. Wymagania do przedmiotu Etyka w gimnazjum, zgodne z nową podstawą programową. STANDARDY OSIĄGNIĘĆ: Rozwój osobowy i intelektualny uczniów wynikający z ich uczestnictwa w zajęciach etyki podążając za przyjętymi

Bardziej szczegółowo

Etyka zagadnienia wstępne

Etyka zagadnienia wstępne Etyka zagadnienia wstępne Plan 1. Czy jest etyka? 2. Czym etyka nie jest 3. Historyczne postacie etyki Etyka - zagadnienia wstępne 2 Określenie etyki Jest dyscypliną filozoficzną Jej przedmiotem są zasady

Bardziej szczegółowo

Orzecznictwo 43 stażystów Orzecznictwo 94 stażystów

Orzecznictwo 43 stażystów Orzecznictwo 94 stażystów Zał. nr 1 do SIWZ Opis przedmiotu zamówienia Przedmiotem zamówienia jest organizacja i zapewnienie odbycia stażu podyplomowego dla zamieszkałych na obszarze województwa absolwentów studiów lekarskich i

Bardziej szczegółowo

PROGRAM WYCHOWAWCZY. Zespołu Szkół Ogólnokształcących nr 3 im. Jana Pawła II w Rudzie Śląskiej

PROGRAM WYCHOWAWCZY. Zespołu Szkół Ogólnokształcących nr 3 im. Jana Pawła II w Rudzie Śląskiej PROGRAM WYCHOWAWCZY Zespołu Szkół Ogólnokształcących nr 3 im. Jana Pawła II w Rudzie Śląskiej,,W wychowaniu chodzi właśnie o to, ażeby człowiek stawał się coraz bardziej człowiekiem Jan Paweł II PROGRAM

Bardziej szczegółowo

Filozofia, Germanistyka, Wykład I - Wprowadzenie.

Filozofia, Germanistyka, Wykład I - Wprowadzenie. 2010-10-01 Plan wykładu 1 Czym jest filozofia Klasyczna definicja filozofii Inne próby zdefiniowania filozofii 2 Filozoficzna geneza nauk szczegółowych - przykłady 3 Metafizyka Ontologia Epistemologia

Bardziej szczegółowo

KONCEPCJA PRACY NIEPUBLICZNEJ SZKOŁY PODSTAWOWEJ W GORZYCACH NA LATA 2010-2016

KONCEPCJA PRACY NIEPUBLICZNEJ SZKOŁY PODSTAWOWEJ W GORZYCACH NA LATA 2010-2016 KONCEPCJA PRACY NIEPUBLICZNEJ SZKOŁY PODSTAWOWEJ W GORZYCACH NA LATA 2010-2016 Tak naprawdę, to są tylko dwie rzeczy, w które można wyposażyć dzieci: pierwsze są korzenie, a drugą skrzydła. Hadding Carter

Bardziej szczegółowo

WYCHOWANIE jako wprowadzanie dziecka w świat wartości

WYCHOWANIE jako wprowadzanie dziecka w świat wartości WYCHOWANIE jako wprowadzanie dziecka w świat wartości Opr. Zbigniew B. Gaś Zakład Psychoprofilaktyki i Pomocy Psychologicznej Wyższa Szkoła Ekonomii i Innowacji Lublin prawa zastrzeżone 1/26 Podstawowe

Bardziej szczegółowo

Wiek XVIII wiek oświecenia, wiek rozumu. Sapere aude! Miej odwagę posługiwać się swym własnym rozumem tak oto brzmi hasło oświecenia (I. Kant).

Wiek XVIII wiek oświecenia, wiek rozumu. Sapere aude! Miej odwagę posługiwać się swym własnym rozumem tak oto brzmi hasło oświecenia (I. Kant). Wiek XVIII wiek oświecenia, wiek rozumu. Sapere aude! Miej odwagę posługiwać się swym własnym rozumem tak oto brzmi hasło oświecenia (I. Kant). Epoka filozofów, którzy chcą przekształcać świat 4 główne

Bardziej szczegółowo

STUDIA PODYPLOMOWE BIOETYKI I PRAWA MEDYCZNEGO

STUDIA PODYPLOMOWE BIOETYKI I PRAWA MEDYCZNEGO STUDIA PODYPLOMOWE BIOETYKI I PRAWA MEDYCZNEGO Plan zajęć na rok akad. 2013/2014 ZJAZD I (12-13 października 2013) (16h) 10.00-10.45 Organizatorzy Studiów Podyplomowych 10.45-11.30 Ks. prof. dr hab. Wojciech

Bardziej szczegółowo

Wybrane aspekty. bezpieczeństwa społecznego. Wykład wprowadzający. Bezpieczeństwo społeczne - tematyka wykładów. Przedmiotowe efekty kształcenia

Wybrane aspekty. bezpieczeństwa społecznego. Wykład wprowadzający. Bezpieczeństwo społeczne - tematyka wykładów. Przedmiotowe efekty kształcenia Wybrane aspekty bezpieczeństwa społecznego Wykład wprowadzający Bezpieczeństwo społeczne - tematyka wykładów 1. Pojęcie Istota Relacje między bezpieczeństwem społecznym a bezpieczeństwem narodowych i polityką

Bardziej szczegółowo

Filozofia. Dla rocznika: 2015/2016. Zarządzania, Informatyki i Finansów. Opis przedmiotu

Filozofia. Dla rocznika: 2015/2016. Zarządzania, Informatyki i Finansów. Opis przedmiotu Sylabus przedmiotu: Specjalność: Filozofia Wszystkie specjalności Data wydruku: Dla rocznika: 2015/2016 Kierunek: Wydział: Wszystkie kierunki Zarządzania, Informatyki i Finansów Opis przedmiotu Przedmiot

Bardziej szczegółowo

Ekonomiczny Uniwersytet Dziecięcy. Wartości w wychowaniu

Ekonomiczny Uniwersytet Dziecięcy. Wartości w wychowaniu Ekonomiczny Uniwersytet Dziecięcy Wartości w wychowaniu prof. Ewa Chmielecka Szkoła Główna Handlowa w Warszawie 20 października 2009 r. EKONOMICZNY UNIWERSYTET DZIECIĘCY WWW.UNIWERSYTETDZIECIECY.PL O czym

Bardziej szczegółowo

Koncepcja pracy MSPEI

Koncepcja pracy MSPEI Międzynarodowa Szkoła Podstawowa Edukacji Innowacyjnej w Łodzi to Szkoła Kompetencji Kluczowych posiadająca i rozwijająca nowatorskie spojrzenie na kształtowanie postaw i umiejętności zgodnie z Europejskimi

Bardziej szczegółowo

KARTA PRZEDMIOTU. 1. NAZWA PRZEDMIOTU: Filozofia KOD WF/II/st/3

KARTA PRZEDMIOTU. 1. NAZWA PRZEDMIOTU: Filozofia KOD WF/II/st/3 KARTA PRZEDMIOTU 1. NAZWA PRZEDMIOTU: Filozofia KOD WF/II/st/3 2. KIERUNEK: Wychowanie fizyczne 3. POZIOM STUDIÓW 1 : II stopień studia stacjonarne 4. ROK/ SEMESTR STUDIÓW: I rok/i semestr 5. LICZBA PUNKTÓW

Bardziej szczegółowo

Ekonomiczny Uniwersytet Dziecięcy

Ekonomiczny Uniwersytet Dziecięcy Nauczanie wartości. Czym są wartości? Czy można nauczyć dziecko praktykować wartości? Dlaczego trzeba i jak uczyć wartości moralnych? Dwanaście najważniejszych wartości w praktyce. Prowadzący: mgr Małgorzata

Bardziej szczegółowo

Polityka społeczna. (na podstawie Wikipedii) Opracował(a): Imię i nazwisko studenta

Polityka społeczna. (na podstawie Wikipedii) Opracował(a): Imię i nazwisko studenta Polityka społeczna (na podstawie Wikipedii) Opracował(a): Imię i nazwisko studenta Spis treści 1Wstęp...3 2Cele polityki społecznej...3 3Etapy rozwoju politechniki społecznej...4 3.α Od prawa ubogich do

Bardziej szczegółowo

M agdalena R usin. P sta' >m i zasady etyczne Sizj terapeuty

M agdalena R usin. P sta' >m i zasady etyczne Sizj terapeuty M agdalena R usin P sta' >m i zasady etyczne Sizj terapeuty Postawa i zasady etyczne fizjoterapeuty Magdalena Rusin Bielsko-Biała 2013 Spis treści Przedmowa... 3 W stęp... 11 Rozdział 1 Rehabilitacja medyczna

Bardziej szczegółowo

SPIS TREŚCI. Wstęp 3.

SPIS TREŚCI. Wstęp 3. SPIS TREŚCI Wstęp 3 I. ROZWAŻANIA WSTĘPNE 23 1. Luteranizm i jego znaczenie dla filozofii 23 1.1. Główne założenia doktrynalne luteranizmu 24 1.2. Luter i filozofia 33 2. Reakcja na Reformację - racjonalizacje

Bardziej szczegółowo

Humanizacja nauczania medycyny w Polsce w XXI wieku

Humanizacja nauczania medycyny w Polsce w XXI wieku 28-11-2011 Prof. dr hab. Tomasz Pasierski ZAkład Bioetyki i Humanistycznych Podstaw Medycyny Warszawski Uniwersytet Medyczny Humanizacja nauczania medycyny w Polsce w XXI wieku Medycyna jest najbardziej

Bardziej szczegółowo

PROGRAM WYCHOWAWCZY PRZEDSZKOLA PUBLICZNEGO W KANIOWIE

PROGRAM WYCHOWAWCZY PRZEDSZKOLA PUBLICZNEGO W KANIOWIE PROGRAM WYCHOWAWCZY PRZEDSZKOLA PUBLICZNEGO W KANIOWIE Podstawa prawna: Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej Powszechna Deklaracja Praw Człowieka Ustawa z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty (

Bardziej szczegółowo

PROJEKT NAUKOWEJ ETYKI ETYKA OSIEMNASTEGO WIEKU

PROJEKT NAUKOWEJ ETYKI ETYKA OSIEMNASTEGO WIEKU PROJEKT NAUKOWEJ ETYKI ETYKA OSIEMNASTEGO WIEKU ETYKA I METODA NAUKOWA Metoda naukowa uniwersalne narzędzie poznania prawdy. pozwala ustalić prawdę ponad wszelką wątpliwość powoduje bardzo dynamiczny rozwój

Bardziej szczegółowo

Kodeks Etyki Studenta Uniwersytetu Medycznego im. Karola Marcinkowskiego w Poznania

Kodeks Etyki Studenta Uniwersytetu Medycznego im. Karola Marcinkowskiego w Poznania Kodeks Etyki Studenta Uniwersytetu Medycznego im. Karola Marcinkowskiego w Poznania Kodeks Etyki Studenta Uniwersytetu Medycznego im. Karola Marcinkowskiego w Poznaniu zawiera, niewymagające z natury rzeczy

Bardziej szczegółowo

Prawo i polityka penitencjarna warsztaty ze stosowania prawa

Prawo i polityka penitencjarna warsztaty ze stosowania prawa Prawo i polityka penitencjarna warsztaty ze stosowania prawa Zajęcia nr 1 cz. II Cele, zasady, oraz funkcje kary pozbawienia wolności Mgr Agata Hulak 18 października 2017 r. Cele kary pozbawienia wolności

Bardziej szczegółowo

Kodeks Równego Traktowania w Publicznej Szkole Podstawowej Nr 3 im. H. Łaskiego w Staszowie

Kodeks Równego Traktowania w Publicznej Szkole Podstawowej Nr 3 im. H. Łaskiego w Staszowie Kodeks Równego Traktowania w Publicznej Szkole Podstawowej Nr 3 im. H. Łaskiego w Staszowie I. Wstęp: Każdy człowiek ma prawo do korzystania z uprawnień i wolności, bez względu na jakiekolwiek różnice

Bardziej szczegółowo

Komunikowanie a ideologia

Komunikowanie a ideologia Elżbieta Laskowska Komunikowanie a ideologia Opublikowano w: Badanie i projektowanie komunikacji 1, red. Michał Grech, Anette Siemes, Wrocław 2012 Przykład sądu quasi-asertywnego: Społeczeństwo obywatelskie

Bardziej szczegółowo

Wymagania na ocenę dopuszczającą z Etyki dla klasy 1

Wymagania na ocenę dopuszczającą z Etyki dla klasy 1 Wymagania na ocenę dopuszczającą z Etyki dla klasy 1 1 klasa: (okres od staroŝytności do średniowiecza ) 1. Krótko zdefiniować pojęcia "etyka" i "moralność", oraz wskazać róŝnicę pomiędzy etyką a moralnością.

Bardziej szczegółowo

KODEKS ETYKI STUDENTA WYŻSZEJ SZKOŁY TURYSTYKI I EKOLOGII W SUCHEJ BESKIDZKIEJ

KODEKS ETYKI STUDENTA WYŻSZEJ SZKOŁY TURYSTYKI I EKOLOGII W SUCHEJ BESKIDZKIEJ KODEKS ETYKI STUDENTA WYŻSZEJ SZKOŁY TURYSTYKI I EKOLOGII W SUCHEJ BESKIDZKIEJ 1 Wypełniając obowiązek nałożony przez art. 202 ust. 5a znowelizowanej ustawy z dnia 27 lipca 2005 r. Prawo o szkolnictwie

Bardziej szczegółowo

PRAWO W OCHRONIE ZDROWIA

PRAWO W OCHRONIE ZDROWIA Wyższa Szkoła Planowania Strategicznego ul. Kościelna 6 41-303 Dąbrowa Górnicza tel./fax 32 264 74 75; kancelaria@wsps.pl Studia podyplomowe PRAWO W OCHRONIE ZDROWIA Przedmiot BIOETYKA Temat EUTANAZJA

Bardziej szczegółowo

Dr hab. Maciej Witek Instytut Filozofii, Uniwersytet Szczeciński.

Dr hab. Maciej Witek Instytut Filozofii, Uniwersytet Szczeciński. Dr hab. Maciej Witek Instytut Filozofii, Uniwersytet Szczeciński http://mwitek.univ.szczecin.pl pok. 174, gmach Wydziału Humanistycznego US przy ul. Krakowskiej etyka moralność etyka moralność reguły,

Bardziej szczegółowo

Jerzy Lukierski NAUKA I RELIGIA CZY MOŻNA POGODZIĆ?

Jerzy Lukierski NAUKA I RELIGIA CZY MOŻNA POGODZIĆ? Jerzy Lukierski NAUKA I RELIGIA CZY MOŻNA POGODZIĆ? Relacja między nauką i religią jest dość złożona. Wyrazem tego jest debata pomiędzy nauką i religią, w której szczególnie w przeszłości było wiele pasji

Bardziej szczegółowo

Etyka problem dobra i zła

Etyka problem dobra i zła Etyka problem dobra i zła Plan wykładu Definicje i podstawowe odróżnienia Problem dobrego życia w klasycznej etyce Arystotelesowskiej Chrześcijańska interpretacja etyki Arystotelesowskiej Etyka - problem

Bardziej szczegółowo

PROGRAM WYCHOWAWCZY SZKOŁY PODSTAWOWEJ

PROGRAM WYCHOWAWCZY SZKOŁY PODSTAWOWEJ PROGRAM WYCHOWAWCZY SZKOŁY PODSTAWOWEJ PRZY SPECJALNYM OŚRODKU SZKOLNO - WYCHOWAWCZYM W LESZNIE Podstawy prawne systemu wychowania Powszechna Deklaracja Praw Człowieka Konwencja Praw Dziecka Deklaracja

Bardziej szczegółowo

Program adaptacyjny. dla klasy I. Jestem pierwszakiem. w Szkole Podstawowej nr 28

Program adaptacyjny. dla klasy I. Jestem pierwszakiem. w Szkole Podstawowej nr 28 Szkoła Podstawowa nr 28 im. K. I. Gałczyńskiego w Białymstoku Program adaptacyjny dla klasy I Jestem pierwszakiem w Szkole Podstawowej nr 28 im. K. I. Gałczyńskiego w Białymstoku ,,Dzieci różnią się od

Bardziej szczegółowo

KRYTERIUM MORALNOŚCI I ZASADY POMOCNICZE W BIOETYCE. Paweł Bortkiewicz UAM

KRYTERIUM MORALNOŚCI I ZASADY POMOCNICZE W BIOETYCE. Paweł Bortkiewicz UAM KRYTERIUM MORALNOŚCI I ZASADY POMOCNICZE W BIOETYCE Paweł Bortkiewicz UAM ROZWÓJ BIOETYKI - POD WPŁYWEM odkryć w biologii, medycynie, genetyce i technice medycznej, rozstrzygnięć prawnych oraz polityki

Bardziej szczegółowo

PROGRAM WYCHOWAWCZY SZKOŁY SPECJALNEJ PRZYSPOSABIAJĄCEJ DO PRACY

PROGRAM WYCHOWAWCZY SZKOŁY SPECJALNEJ PRZYSPOSABIAJĄCEJ DO PRACY PROGRAM WYCHOWAWCZY SZKOŁY SPECJALNEJ PRZYSPOSABIAJĄCEJ DO PRACY PRZY SPECJALNYM OŚRODKU SZKOLNO - WYCHOWAWCZYM W LESZNIE Podstawy prawne systemu wychowania Powszechna Deklaracja Praw Człowieka Konwencja

Bardziej szczegółowo

Wprowadzenie. D. Wade Hands. Economic methodology is dead long live economic methodology: thirteen theses on the new economic methodology

Wprowadzenie. D. Wade Hands. Economic methodology is dead long live economic methodology: thirteen theses on the new economic methodology Economic methodology is dead long live economic methodology: thirteen theses on the new economic methodology D. Wade Hands Dominik Komar Wprowadzenie Sukces intensyfikacja badań na polu metodologicznym

Bardziej szczegółowo

Etyka pomiędzy teorią a praktyką. Dr Mariusz Szynkiewicz Instytut Filozofii UAM, ZFTiRC

Etyka pomiędzy teorią a praktyką. Dr Mariusz Szynkiewicz Instytut Filozofii UAM, ZFTiRC Etyka pomiędzy teorią a praktyką Dr Mariusz Szynkiewicz Instytut Filozofii UAM, ZFTiRC marszyn@amu.edu.pl Normy Moralne Obyczajowe Prawne Różnice: - Źródło - Sankcja - Zakres (za: M.Ś.) Etyka (ethos) Dział

Bardziej szczegółowo

KOMISJA GENERALNA DS. BIOETYKI

KOMISJA GENERALNA DS. BIOETYKI KOMISJA GENERALNA DS. BIOETYKI PROGRAM FOMACJI W ZAKRESIE BIOETYKI CEL OGÓLNY ZAKON SZPITALNY ŚW. JANA BOŻEGO Opracować wzorzec, według którego wszystkie prowincje i ośrodki w Zakonie, będą mogły określić,

Bardziej szczegółowo

Program wychowawczy Szkoły Podstawowej z Oddziałami Integracyjnymi nr 1 im. Karola Miarki w Lędzinach

Program wychowawczy Szkoły Podstawowej z Oddziałami Integracyjnymi nr 1 im. Karola Miarki w Lędzinach Program wychowawczy Szkoły Podstawowej z Oddziałami Integracyjnymi nr 1 im. Karola Miarki w Lędzinach W naszej szkole przyjęto następującą interpretację definicji wychowania: Wychowanie w szkole jest to

Bardziej szczegółowo

GRUPY SPOŁECZNE Rodzaje grup społecznych

GRUPY SPOŁECZNE Rodzaje grup społecznych Rodzaje grup społecznych Grupy małe WIELKOŚCI Grupy duże RODZAJE GRUP SPOŁECZNYCH SFORMALIZOWANIA WIĘZI Grupy formalne Grupy nieformalne Grupy pierwotne Grupy wtórne CZŁONKOSTWA Grupy zamknięte Grupy otwarte

Bardziej szczegółowo

Ku wolności jako odpowiedzialności

Ku wolności jako odpowiedzialności Marcin Kilanowski Ku wolności jako odpowiedzialności Dewey, Rorty, Habermas o nowej jakości w demokracji Wydawnictwo Naukowe Uniwersytetu Mikołaja Kopernika Toruń 2013 Spis treści Od Autora 11 Wstęp 13

Bardziej szczegółowo

Czym jest zło? Materiały do lekcji z podstawowych zagadnieo z etyki

Czym jest zło? Materiały do lekcji z podstawowych zagadnieo z etyki Czym jest zło? Materiały do lekcji z podstawowych zagadnieo z etyki Rodzaje zła według Leibniza: Zło moralne grzech Czyn nieetyczny Zło Zło fizyczne cierpienie ból Zło metafizyczne niedoskonałośd Wybrakowanie

Bardziej szczegółowo

pielęgniarstwo praktyczny 1/1 Specjalność Przedmiot oferowany w języku: Kurs (obligatoryjny/obieralny) Obszar(y) kształcenia

pielęgniarstwo praktyczny 1/1 Specjalność Przedmiot oferowany w języku: Kurs (obligatoryjny/obieralny) Obszar(y) kształcenia KARTA OPISU MODUŁU KSZTAŁCENIA Kierunek studiów Profil kształcenia (ogólnoakademicki, praktyczny) Rok / Semestr pielęgniarstwo praktyczny 1/1 Specjalność Przedmiot oferowany w języku: Kurs (obligatoryjny/obieralny)

Bardziej szczegółowo

SYLABUS. DOTYCZY CYKLU KSZTAŁCENIA (skrajne daty)

SYLABUS. DOTYCZY CYKLU KSZTAŁCENIA (skrajne daty) SYLABUS DOTYCZY CYKLU KSZTAŁCENIA 2015-2017 (skrajne daty) 1.1. PODSTAWOWE INFORMACJE O PRZEDMIOCIE/MODULE Nazwa przedmiotu/ modułu Bioetyka Kod przedmiotu/ modułu* Wydział (nazwa jednostki prowadzącej

Bardziej szczegółowo

Granice polityczności

Granice polityczności SUB Hamburg A/528398 Pawet Dybel, Szymon Wróbel Granice polityczności Od polityki emancypacji do polityki życia I N S T Y T U T F I L O Z O F I I I S O C J O L O G I I P O L S K I E J A K A D E M I I N

Bardziej szczegółowo

PROGRAM WYCHOWAWCZY PUBLICZNEGO PRZEDSZKOLA IM. JANUSZA KORCZAKA W TUMLINIE. na rok szkolny: 2015/2016. Program opracowały:

PROGRAM WYCHOWAWCZY PUBLICZNEGO PRZEDSZKOLA IM. JANUSZA KORCZAKA W TUMLINIE. na rok szkolny: 2015/2016. Program opracowały: PROGRAM WYCHOWAWCZY PUBLICZNEGO PRZEDSZKOLA IM. JANUSZA KORCZAKA W TUMLINIE na rok szkolny: 2015/2016 Program opracowały: mgr Marta Wychowaniec mgr Agnieszka Kaszuba mgr Małgorzata Bekier-Bochenek Podstawa

Bardziej szczegółowo

KODEKS ETYKI PRACOWNIKÓW URZĘDU MIEJSKIEGO W SANDOMIERZU

KODEKS ETYKI PRACOWNIKÓW URZĘDU MIEJSKIEGO W SANDOMIERZU Zał. do Zarządzenia Nr Or.0121.15.2011.2011 Burmistrza Miasta Sandomierza z dnia 30 grudnia 2011 r. KODEKS ETYKI PRACOWNIKÓW URZĘDU MIEJSKIEGO W SANDOMIERZU Kodeks Etyki jest zbiorem wartości etycznych

Bardziej szczegółowo

TRZY GŁÓWNE PERSPEKTYWY FUNKCJONALIZM ROZWÓJ MYŚLI SOCJOLOGICZNEJ. WSPÓŁCZESNE PERSPEKTYWY SOCJOLOGICZNE FUNKCJONALIZM TEORIE KONFLIKTU

TRZY GŁÓWNE PERSPEKTYWY FUNKCJONALIZM ROZWÓJ MYŚLI SOCJOLOGICZNEJ. WSPÓŁCZESNE PERSPEKTYWY SOCJOLOGICZNE FUNKCJONALIZM TEORIE KONFLIKTU ROZWÓJ MYŚLI SOCJOLOGICZNEJ. WSPÓŁCZESNE PERSPEKTYWY SOCJOLOGICZNE dr Agnieszka Kacprzak TRZY GŁÓWNE PERSPEKTYWY Auguste Comte Emile Durkheim TEORIE KONFLIKTU Karol Marks INTERAKCJONIZM SYMBOLICZNY Max

Bardziej szczegółowo

Pojęcie myśli politycznej

Pojęcie myśli politycznej Myśl polityczna Pojęcie myśli politycznej Myśl polityczna obejmuje całość zagadnień odnoszących się bezpośrednio do działalności politycznej stanowi zbiór wyobrażeń dotyczących organizacji państwa oraz

Bardziej szczegółowo

Choroby rzadkie: perspektywa etyki Zbigniew Szawarski Narodowy Instytut Zdrowia PZH Komitet Bioetyki przy Prezydium PAN

Choroby rzadkie: perspektywa etyki Zbigniew Szawarski Narodowy Instytut Zdrowia PZH Komitet Bioetyki przy Prezydium PAN Choroby rzadkie: perspektywa etyki Zbigniew Szawarski Narodowy Instytut Zdrowia PZH Komitet Bioetyki przy Prezydium PAN WHC. Choroby rzadkie i ultra-rzadkie dostępność leczenia w Polsce na tle Europy.

Bardziej szczegółowo

Zagadnienia historiozoficzne we współczesnej filozofii.

Zagadnienia historiozoficzne we współczesnej filozofii. Zagadnienia historiozoficzne we współczesnej filozofii. historiozofia DZIEJÓW FILOZOFIA nauka filozoficzna o ostatecznych czynnikach sprawczych, istocie i sensie ludzkich dziejów jako całości, zw. także

Bardziej szczegółowo

Adriana Schetz IF US

Adriana Schetz IF US Adriana Schetz IF US Konformizm to: "skłonność ludzi do przejmowania zachowań, postaw i wartości innych członków grupy odniesienia" (Zimbardo). Zmiana zachowania polegająca na upodobnieniu go do działań

Bardziej szczegółowo

Referat: Krytyczne czytanie w polonistycznej edukacji wczesnoszkolnej

Referat: Krytyczne czytanie w polonistycznej edukacji wczesnoszkolnej Propozycje zintegrowanych programów edukacji zatwierdzone przez Ministra Edukacji Narodowej do użytku szkolnego odpowiadają założeniom uprzednio opracowanej przez MEN Podstawie programowej kształcenia

Bardziej szczegółowo

Status i ochrona osób z niepełnosprawnością w prawie międzynarodowym

Status i ochrona osób z niepełnosprawnością w prawie międzynarodowym Małgorzata Joanna Adamczyk Kolegium MISH UW Collegium Invisibile m.adamczyk@ci.edu.pl Status i ochrona osób z niepełnosprawnością w prawie międzynarodowym Ewolucja czy rewolucja? Zdobywanie przez osoby

Bardziej szczegółowo

Darmowy fragment www.bezkartek.pl

Darmowy fragment www.bezkartek.pl Wydawnictwo WAM, 2008 Recenzenci prof. dr hab. Józef Jaroń ks. prof. dr hab. Jan Orzeszyna Korekta Dariusz Godoś Projekt okładki i stron tytułowych Jadwiga Mączka ISBN 978-83-7505-191-9 WYDAWNICTWO WAM

Bardziej szczegółowo

Filozofia, Historia, Wykład IV - Platońska teoria idei

Filozofia, Historia, Wykład IV - Platońska teoria idei Filozofia, Historia, Wykład IV - Platońska teoria idei 2010-10-01 Tematyka wykładu 1 Metafora jaskini 2 Świat materialny - świat pozoru Świat idei - świat prawdziwy Relacja między światem idei i światem

Bardziej szczegółowo

Rola liderów w dopasowaniu pracowników do organizacji, pracy i zespołu. dr Agnieszka Wojtczuk-Turek Instytut Kapitału Ludzkiego, SGH

Rola liderów w dopasowaniu pracowników do organizacji, pracy i zespołu. dr Agnieszka Wojtczuk-Turek Instytut Kapitału Ludzkiego, SGH Rola liderów w dopasowaniu pracowników do organizacji, pracy i zespołu dr Agnieszka Wojtczuk-Turek Instytut Kapitału Ludzkiego, SGH LIDER A DOPASOWANIE Prawdziwy lider to nie jest ktoś wyjątkowy, lecz

Bardziej szczegółowo

Koncepcja pracy MISJA: Zespołu Szkół Publicznych w Kliniskach Wielkich. w latach

Koncepcja pracy MISJA: Zespołu Szkół Publicznych w Kliniskach Wielkich. w latach Koncepcja pracy Zespołu Szkół Publicznych w Kliniskach Wielkich w latach 2012-2017 MISJA: Nasza szkoła : dąży do wszechstronnego rozwoju ucznia promuje zdrowy styl życia w zgodzie ze środowiskiem jest

Bardziej szczegółowo

PROGRAM WYCHOWAWCZY W SZKOLE PODSTAWOWEJ W SMARDZEWIE

PROGRAM WYCHOWAWCZY W SZKOLE PODSTAWOWEJ W SMARDZEWIE ,,Mądrość to dążenie do pełni Ks. Jan Twardowski PROGRAM WYCHOWAWCZY W SZKOLE PODSTAWOWEJ W SMARDZEWIE ,,Mądrość to dążenie do pełni Ks. Jan Twardowski Program wychowawczy SPIS TREŚCI: 1. Podstawa prawna

Bardziej szczegółowo

Rozwiązania informatyczne

Rozwiązania informatyczne Rozwiązania informatyczne WOJSKOWE ZAKŁADY LOTNICZE NR 2 S.A. KODEKS ETYCZNY 2014 BYDGOSZCZ, DNIA 21.02.2014 ROKU Szanowni Państwo Etyczne postępowanie ma zasadnicze znaczenie dla sukcesu naszej Spółki

Bardziej szczegółowo

Karta opisu przedmiotu

Karta opisu przedmiotu AKADEMIA MARYNARKI WOJENNEJ W GDYNI Wydział Nauk Humanistycznych i Społecznych Karta opisu przedmiotu A. Informacje ogólne 1. Nazwa przedmiotu Filozofia polityki. Jednostka prowadząca Instytut Stosunków

Bardziej szczegółowo

Dialog Motywujący. skuteczne podejście w pracy z uczestnikami przemocy domowej

Dialog Motywujący. skuteczne podejście w pracy z uczestnikami przemocy domowej Dialog Motywujący skuteczne podejście w pracy z uczestnikami przemocy domowej Jarosław Banaszak Pracownia Motywacji i Zmian www.pmiz.pl, kontakt@pmiz.pl Gdy przyjmujemy ludzi takimi jakimi są, czynimy

Bardziej szczegółowo

Różnorodność w edukacji dzieci ze specjalnymi potrzebami edukacyjnymi dzieci uzdolnione dzieci cudzoziemskie polskie dzieci powracające z zagranicy

Różnorodność w edukacji dzieci ze specjalnymi potrzebami edukacyjnymi dzieci uzdolnione dzieci cudzoziemskie polskie dzieci powracające z zagranicy Różnorodność w edukacji dzieci ze specjalnymi potrzebami edukacyjnymi dzieci uzdolnione dzieci cudzoziemskie polskie dzieci powracające z zagranicy Autor: Liliana Zientecka liliana_zientecka@tlen.pl Spójność

Bardziej szczegółowo

Efekty kształcenia dla kierunku studiów Etyka prowadzonego w Instytucie Filozofii UJ. Studia pierwszego stopnia profil ogólnoakademicki

Efekty kształcenia dla kierunku studiów Etyka prowadzonego w Instytucie Filozofii UJ. Studia pierwszego stopnia profil ogólnoakademicki Efekty kształcenia dla kierunku studiów Etyka prowadzonego w Instytucie Filozofii UJ Studia pierwszego stopnia profil ogólnoakademicki Lp. K_W01 K_W02 Nazwa Wydziału: Wydział Filozoficzny Nazwa kierunku

Bardziej szczegółowo

DOPUSZCZALNOŚĆ EKPSERYMENYU MEDYCZNEGO W STANACH NAGŁYCH I ZAGROŻENIA ŻYCIA THE ADMISSIBILITY OF RESEARCH IN EMERGENCY MEDICINE

DOPUSZCZALNOŚĆ EKPSERYMENYU MEDYCZNEGO W STANACH NAGŁYCH I ZAGROŻENIA ŻYCIA THE ADMISSIBILITY OF RESEARCH IN EMERGENCY MEDICINE DOPUSZCZALNOŚĆ EKPSERYMENYU MEDYCZNEGO W STANACH NAGŁYCH I ZAGROŻENIA ŻYCIA THE ADMISSIBILITY OF RESEARCH IN EMERGENCY MEDICINE Agata Wnukiewicz-Kozłowska Katedra Prawa Międzynarodowego i Europejskiego

Bardziej szczegółowo