STABILIZATORY CZYNNE POSTAWY

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "STABILIZATORY CZYNNE POSTAWY"

Transkrypt

1 Slajd 1 Slajd 2 Slajd 3 STABILIZATORY CZYNNE POSTAWY PODZIAŁ MIĘŚNI GRZBIETU Mięśnie grzbietu dzieli się na dwie grupy: - warstwę bardziej powierzchowną stanowią mięśnie związane ze szkieletem kończyny górnej - do warstwy głębokiej należą mięśnie kręgosłupa

2 Slajd 4 MIĘŚNIE GRZBIETU GŁĘBOKIE W skład tej grupy wchodzą mięśnie położone po obu stronach kręgosłupa w rynience kolcowo żebrowej, czyli między wyrostkami kolczystymi kręgów a kątami żeber i stanowią one właściwe mm grzbietu. Grupa ta rozciąga się od kości potylicznej do kości krzyżowej. Ze względu na wspólną czynność noszą nazwę: mięsień prostownik grzbietu (musculus erector spinae). Slajd 5 mięsień prostownik grzbietu Slajd 6 schemat mm grzbietu właściwych 3. m. półkolcowy szyi 4. m. półkolcowy głowy 6. m. biodrowo-żebrowy szyi 7. m. półkolcowy klatki piersiowej 8. m. kolcowy klatki piersiowej 9. m. biodrowo-żebrowy klatki piersiowej 11. m. biodrowo-żebrowy lędźwi 17. m. wielodzielny 24. m. najdłuższy głowy 25. m. najdłuższy szyi 26. m. najdłuższy klatki piersiowej

3 Slajd 7 Slajd 8 Slajd 9 Mięśnie długie grzbietu: biodrowo-żebrowy, najdłuższy i kolcowy. Mięśnie mają wspólny PP na kości biodrowej, więzadle krzyżowo-kolcowym, w. krzyżowo-biodrowym tylnym, w. nadkolcowym i blaszce powierzchownej powięzi piersiowo-lędźwiowej. W górnej części okolicy lędźwiowej wspólna masa mięśniowa dzieli się na 3 podłużne pasma: 1. boczne m. biodrowo-żebrowy, 2. pośrednie m. najdłuższy, 3. przyśrodkowe m. kolcowy. Każde z nich dzieli się na 3 części w zależności od okolicy, w której przebiega. Mięśnie długie grzbietu Mięsień i jego części PP PK m. biodrowo-żebrowy (m. iliocostalis) a) lędźwi, b) klatki piersiowej, c) szyi m. najdłuższy (m. longissimus) a) klatki piersiowej, b) szyi, c) głowy m. kolcowy (m. spinalis) a) klatki piersiowej, b) szyi, c) głowy wspólna masa mięśniowa, kąty żeber od I do XII, kąty żeber od III do XII wyrostki poprzeczne kręgów od C 4 do C 6 wspólna masa mięśniowa, wyrostki żebrowe i wyrostki poprzeczne dodatkowe kręgów kręgów od Th 1 do Th 12 i od lędźwiowych, poprzeczne C 3 do C 7 kręgów od Th 1 do Th 12 i od C 2 do C 6, żebra od III do X, wyrostek sutkowy kości skroniowej wyrostki kolczyste kręgów wyrostki kolczyste kręgów L 1 - L 2, Th 10 -Th 12, Th 1-Th 2 i od Th 2 do Th 8 i od C 2 do C 4, dolnych kręgów szyjnych guzowatość potyliczna zewnętrzna Mięsień poprzeczno-kolcowy (m. transversospinalis) Jest to szereg drobnych mięśni biegnących od wyrostków poprzecznych w górę i do linii środkowej. Składają się na niego 3 grupy mięśni: 1. m. półkolcowy, 2. m. wielodzielny, 3. mm skręcające

4 Slajd 10 Slajd 11 Slajd 12 Mięsień poprzeczno-kolcowy Mięsień i jego części PP PK m. półkolcowy (m. wyrostki poprzeczne wyrostki kolczyste kręgów semispinalis) a) klatki piersiowej, b) szyi, c) głowy kręgów od Th 1 do Th 10 i od C 4 do C 6 od Th 1 do Th 4 i od C 2 do C 6, łuska kości potylicznej m. wielodzielny (m. multifidus) mm skręcające (mm rotatores) a) lędźwi, b) klatki piersiowej, c) szyi kość krzyżowa, kość wyrostki kolczyste kręgów miedniczna, więzadła lędźwiowych, piersiowych krzyżowo-biodrowe tylne i i szyjnych krzyżowo-kolcowe, wyrostki suteczkowate kręgów L, poprzeczne kręgów Th i stawowe kręgów od C 5 do C 7 wyrostki poprzeczne kręgów Mięśnie krótkie grzbietu (międzykręgowe) Są to drobne mięśnie przyczepiające się do sąsiadujących ze sobą kręgów. Należą do nich mm międzykolcowe i międzypoprzeczne. mm międzypoprzeczne podstawy wyrostków kolczystych kręgów położonych wyżej Mięśnie krótkie grzbietu Mięśnie i ich odcinki mm międzykolcowe (mm interspinales) a) lędźwi, b) klatki piersiowej, c) szyi PP i PK łączą wierzchołki wyrostków kolczystych sąsiadujących kręgów mm międzypoprzeczne łączą wyrostki żebrowe i dodatkowe (mm intertransversarii) z suteczkowatymi kręgów lędźwiowych, a) lędźwi, wyrostki poprzeczne dolnych kręgów b) klatki piersiowej (tylko w dolnej części) piersiowych oraz guzki przednie i tylne c) szyi wyrostków poprzecznych kręgów szyjnych

5 Slajd 13 Slajd 14 Slajd 15 Czynność mięśni głębokich grzbietu Mięśnie te stanowią zespół prostujący kręgosłup przyczyniają się do utrzymywania pionowej postawy ciała. Działając jednostronnie zginają kręgosłup w swoją stronę. Mięśnie posiadające skośny przebieg włókien obracają kręgosłup w swoją stronę lub przeciwną (w zależności od przyczepów): mm płatowate głowy i szyi obracają głowę w swoją stronę, m. poprzeczno-kolcowy obraca klatkę piersiową, szyję i głowę w stronę przeciwną. POWIĄZANIA OBRĘCZY KOŃCZYNY GÓRNEJ Z KLATKĄ PIERSIOWĄ I KRĘGOSŁUPEM ODCINKA PIERSIOWEGO MIĘŚNIE GRZBIETU POWIERZCHOWNE W tej grupie znajdują się mięśnie rozpoczynające się na kręgosłupie: - mięśnie kolcowo-ramienne (związane z kończyną górną) - mięśnie kolcowo-żebrowe (związane z żebrami)

6 Slajd 16 Slajd 17 Slajd 18 mm kolcowo - ramienne W skład tej grupy wchodzą mięśnie: - m. czworoboczny - m. najszerszy grzbietu - m. równoległoboczny - m. dźwigacz łopatki Z punktu widzenia postępowania korekcyjnego mięśnie te mają duże znaczenie ze względu na ich funkcję stabilizacyjną w stosunku do obręczy kończyny górnej. OBRĘCZ KOŃCZYNY GÓRNEJ Kończyna górna jest połączona z kośćcem tułowia za pomocą obręczy złożonej z obojczyka i łopatki. W tym połączeniu znajdują się trzy stawy: 1. mostkowo obojczykowy, 2. barkowo obojczykowy, 3. ramienny. Określeniem klinicznym powyższych stawów jest staw barkowy. Położenie łopatki w dużej mierze zależy od napięć mięśni ustalających ją, a także od zakresu ruchu w stawie barkowym. STAW RAMIENNY Należy do największych stawów kończyny górnej. Jest stawem kulistym, wieloosiowym, 3 0 swobody ruchu. w. kruczo - barkowe w. kruczo - ramienne ww obrąbkowo - ramienne Stabilizatorami biernymi są w nim m.in.: więzadło kruczo ramienne i więzadła obrąbkowo ramienne. Elementem uzupełniającym, poprawiającym stabilizację stawu jest obrąbek stawowy, który zwiększa głębokość panewki o ok. 50%.

7 Slajd 19 Slajd 20 Slajd 21 MOŻLIWOŚCI RUCHOWE STAWU RAMIENNEGO I ICH ZAKRESY FIZJOLOGICZNE Zasadnicze ruchy odbywają się wokół osi: poprzecznej w płaszczyźnie strzałkowej - zginanie i prostowanie. Cały zakres ruchu wynosi strzałkowej w płaszczyźnie czołowej odwodzenie i przywodzenie. Odwodzenie prosto w bok: 75 0, skośnie w bok i ku przodowi: podłużnej (oś długa kości, własna) kości ramiennej obrót na zewnątrz ( supinacja): i obrót do wewnątrz (pronacja): 50 0 m. najszerszy grzbietu (m. latissimus dorsi) PP wyrostki kolczyste kręgów od Th 7 do L 5, grzebień krzyżowy pośrodkowy, przyśrodkowa część grzebienia biodrowego, żebra od X do XII i kąt dolny łopatki PK grzebień guzka mniejszego kości ramiennej obniża podniesione ramię, przywodzi ramię, pociąga ku tyłowi i obraca je do wewnątrz. Przy ustalonych uniesionych kkg pociąga tułów ku górze, np. podczas podciągania się na linie. Przy ustalonych i opuszczonych kkg napinający się mięsień uciska żebra i staje się mięśniem wydechowym ( m. kaszlu ). m. czworoboczny (m. trapezius) PP kresa karkowa górna, guzowatość potyliczna zewnętrzna, więzadło karkowe i wyrostki kolczyste kręgów od C 7 do Th 12 PK koniec barkowy obojczyka, wyrostek barkowy i grzebień łopatki, przyśrodkowy koniec grzebienia łopatki pociąganie barków ku górze i ku tyłowi, prostowanie odcinka szyjnego kręgosłupa, zbliżanie łopatek do kręgosłupa i obracanie ich kątem bocznym ku górze, a dolnym ku bokowi bierze udział w odwodzeniu kończyny górnej ponad poziom. Jako całość mięsień ten ustala łopatkę unosząc ją, zbliżając do kręgosłupa i przyciskając do klatki piersiowej.

8 Slajd 22 Slajd 23 Slajd 24 m. dźwigacz łopatki (m. levator scapulae) PP guzki tylne wyrostków poprzecznych kręgów od C 1 do C 4 PK kąt górny i górna część brzegu przyśrodkowego łopatki pociąga łopatkę ku górze i do linii pośrodkowej tylnej m. równoległoboczny (m. rhomboideus) PP wyrostki kolczyste kręgów od C 6 do Th 4 PK brzeg przyśrodkowy łopatki między grzebieniem a kątem dolnym pociąga łopatkę ku górze i do linii pośrodkowej tylnej Podział mięśni klatki piersiowej Wyróżnia się trzy grupy mm klatki piersiowej: mięśnie powierzchowne, mięśnie głębokie, przepona

9 Slajd 25 Slajd 26 Slajd 27 Mięśnie powierzchowne Związane są ze szkieletem kończyny górnej. Warstwę tę tworzą: m. piersiowy większy ( m. pectoralis major) m. piersiowy większy, m. piersiowy mniejszy, m. zębaty przedni, m. podobojczykowy Zbudowany jest z trzech części: obojczykowej, PP: koniec mostkowy obojczyka, mostkowej, PP: mostek i żebra od I do V, brzusznej, PP: pochewka mięśnia prostego brzucha. Włókna zbiegają się wachlarzowato w kierunku grzebienia guzka większego kości ramiennej, gdzie znajduje się PK. Ze względu na rozległą linię przyczepu początkowego mięśnia jego części mogą działać antagonistycznie: cz. obojczykowa przywodzi ramię i ustala głowę kości ramiennej w stawie, cz. mostkowa przywodzi ramię, ale jej dolne włókna razem z częścią brzuszną przywodzą ramię i obniżają kość ramienną. Przy ustalonej klatce piersiowej cały mięsień przywodzi ramię i pociąga je w przód. Jeżeli ustalone jest ramię, np. w zwisie, to wynikiem skurczu mięśnia będzie pociągnięcie klatki piersiowej w górę. Przy ustalonych ramionach, np. oparcie się o stół w pozycji stojącej, mięsień może unosić żebra, w związku z tym pełni rolę pomocniczego mięśnia wdechowego. m. piersiowy mniejszy (m. pectoralis minor) Jest położony pod m. piersiowym większym. PP zębami na trzonach żeber od III do V. PK wyrostek kruczy łopatki. skurcz mięśnia powoduje unoszenie żeber jest to mięsień wdechowy. Przy ustalonych żebrach obniża bark lub ustala jego położenie w stosunku do klatki piersiowej.

10 Slajd 28 Slajd 29 Slajd 30 PP: przymostkowy koniec I żebra PK: powierzchnia dolna końca barkowego obojczyka mięsień ten ustala obojczyk w stawie mostkowoobojczykowym. m. zębaty przedni (m. serratus anterior) PP mięsień przyczepia się dziesięcioma zębami na żebrach od I do IX ( 2 przyczepy znajdują się na żebrze II). PK brzeg przyśrodkowy łopatki (od kąta górnego do kąta dolnego). część górna i środkowa mięśnia pociągają łopatkę ku bokowi, część dolna pociąga kąt dolny łopatki ku przodowi i obraca łopatkę kątem bocznym ku górze. W ten sposób mięsień bierze udział w odwodzeniu kończyny ponad poziom. Jeśli łopatka jest ustalona działa jako silny mięsień wdechowy. Cały mięsień przyciska łopatkę do klatki piersiowej. m. zębaty przedni (preparat) m. podobojczykowy (m. subclavius)

11 Slajd 31 Slajd 32 Slajd 33 OBRĘCZ MIEDNICZNA JAKO OGNIWO ŁĄCZĄCE KOŃCZYNY DOLNE WOLNE I ODCINEK LĘDŹWIOWY KRĘGOSŁUPA OBRĘCZ MIEDNICZNA Kończyna dolna, podobnie jak górna, zbudowana jest z dwóch części: obręczy kończyny dolnej, części wolnej kończyny. Szkielet obręczy stanowią kości miedniczne stanowiące kościozrost 3 kości: biodrowej, kulszowej i łonowej. Kończyna dolna wolna połączona jest z obręczą za pomocą stawu biodrowego. MIEDNICA Stanowi pierścień kostny, zbudowany z 2 kości miednicznych, kości krzyżowej i guzicznej. Górną część miednicy określa się jako miednicę większą, dolną jako miednicę mniejszą. Właściwą jamę miednicy stanowi miednica mniejsza.

12 Slajd 34 Slajd 35 Slajd 36 MIEDNICA c.d. Miednica, stanowiąca sztywną strukturę, bierze udział w łańcuchu kinematycznym kończyny dolnej dzięki ruchomym elementom. Są to: staw biodrowy z układem stabilizatorów, zarówno biernych, jak i czynnych oraz odcinek lędźwiowy kręgosłupa wraz z otaczającą go silną masą mięśniową, która wiąże go z klatką piersiową i miednicą. Miednica pochylając się w przód i w tył na głowach kości udowych powiększa lub zmniejsza swój fizjologiczny kąt przodopochylenia, co jednocześnie powoduje zmiany wielkości lordozy lędźwiowej. POCHYLENIE MIEDNICY W warunkach prawidłowych wielkość kąta przodopochylenia miednicy waha się w zależności od wieku, płci i somatotypu. Początkowo u dzieci jest on niewielki (miednica ustawiona jest pionowo), natomiast w miarę wytwarzania się krzywizn fizjologicznych powiększa się. U kobiet jest on większy i wynosi , u mężczyzn Odchylenia w granicach 15 0 zalicza się do fizjologicznych. POCHYLENIE MIEDNICY c.d. Zarówno powiększenie, jak i zmniejszenie kąta przodopochylenia miednicy może stanowić przyczynę lub następstwo patologicznych zmian kręgosłupa. Istnieją różne teorie dotyczące stopnia udziału poszczególnych grup mięśniowych w stabilizacji przednio tylnej, więc również przodopochylenia miednicy. Najbardziej rozpowszechnioną i stosowaną w praktyce gimnastyki korekcyjnej jest przyjęcie dwóch zespołów mięśni, których długość, napięcie i siła wpływa na położenie miednicy i jej stabilizację. Działanie tych zespołów należy rozpatrywać na tle ich udziału w łańcuchach statodynamicznych całej postawy i ogólnego zrównoważenia ciała danego osobnika.

13 Slajd 37 Slajd 38 Slajd 39 STAW BIODROWY Jest jednym z największych stawów organizmu, należy do stawów kulistych, wieloosiowych, 3 0 swobody ruchu. Główkę stawową tworzy głowa kości udowej (stanowi ona 2 / 3 kuli). rąbek panewki trzon kości udowej STAW BIODROWY c.d. trzon kości biodrowej więzadło głowy kości udowej głowa kości udowej Torebka jest wzmocniona przez silne więzadła hamujące nadmierne ruchy kończyny, pełnią rolę stabilizatorów biernych stawu: więzadło łonowo udowe, więzadło kulszowo udowe, więzadło biodrowo udowe w. biodrowo - udowe w. łonowo - udowe STAW BIODROWY c.d. Więzadło biodrowo udowe: hamuje nadmierne prostowanie i obrót uda na zewnątrz, a część boczna hamuje nadmierne przywodzenie kończyny. Więzadło łonowo udowe: hamuje nadmierne odwodzenie i obrót uda na zewnątrz. Więzadło kulszowo udowe: hamuje nadmierne prostowanie uda, obrót do wewnątrz i przywodzenie. w. krzyżowo - kolcowe w. kulszowo - udowe w. krzyżowo - guzowe w. biodrowo - udowe krętarz mniejszy

14 Slajd 40 Slajd 41 Slajd 42 RODZAJE RUCHÓW W STAWIE BIODROWYM Zginanie i prostowanie (wokół osi poprzecznej): - zginanie 80 0, przy zgiętym kolanie 90 0, - prostowanie 15 0 Odwodzenie i przywodzenie (wokół osi strzałkowej): 40 0 Znaczne powiększenie zakresu ruchu następuje przy zgiętym udzie. Odwracanie i nawracanie (wokół osi długiej kończyny dolnej): - odwracanie 25 0, - nawracanie Przy zgięciu i odwiedzeniu uda zakresy ruchów powiększają się do 40 0 i STABILIZATORY CZYNNE MIEDNICY W związku z tym, że za punkt stały u człowieka w pozycji spionizowanej należy przyjąć kończyny dolne, w ustalaniu położenia miednicy biorą udział dwa zespoły mięśni: zwiększający swoim skurczem przodopochylenie miednicy: m. prosty uda, m. biodrowo lędźwiowy, m. czworoboczny lędźwi i prostownik grzbietu odcinka L kręgosłupa; zmniejszający swoim skurczem przodopochylenie miednicy: m. pośladkowy wielki i zespół kulszowo goleniowy (m. półścięgnisty, półbłoniasty i głowa długa m. dwugłowego uda) oraz m. przywodziciel wielki, m. pośladkowy średni, a także grupa mm brzucha, szczególnie m. prosty brzucha. MM ZWIĘKSZAJĄCE PRZODOPOCHYLENIE MIEDNICY

15 Slajd 43 Slajd 44 Slajd 45 m. czworogłowy uda (m. quadriceps femoris) Jest to bardzo silny mięsień, którego każda głowa stanowi oddzielnie rozpatrywaną jednostkę morfologiczną. W związku z tym w jego skład wchodzą następujące mięśnie: prosty uda (a), obszerny pośredni (d), obszerny przyśrodkowy (c), obszerny boczny (b). PP: kolec biodrowy przedni dolny, brzeg panewki i torebka stawu biodrowego, w dolnej części uda brzusiec przechodzi w silne ścięgno, na które składają się także mięśnie obszerne. Ścięgno łączy się z powierzchnią przednią rzepki, schodząc z jej wierzchołka przechodzi na goleń jako więzadło rzepki. PK: guzowatość piszczelowa kości piszczelowej. dzięki przyczepowi początkowemu mięsień zgina staw biodrowy. Razem z pozostałymi głowami jest najważniejszym dla stawu kolanowego mięśniem chodu zarówno w terenie płaskim, jak również w czasie podchodzenia pod górę i schodzenia pełni funkcję antygrawitacyjną i stabilizującą staw kolanowy. b m. prosty uda (m. rectus femoris) Mięsień biodrowo - lędźwiowy Ze względu na wspólne ścięgno końcowe m. lędźwiowego większego i m. biodrowego, noszą one nazwę m. biodrowo-lędźwiowego. d m. lędźwiowy większy (m. psoas major) PP: trzony kręgów Th 12 i od L 1 do L 4 oraz wyrostki poprzeczne wszystkich kręgów lędźwiowych (od L 1 do L 5 ). Mięsień biegnie ku dołowi i bokowi, razem z m. biodrowym wychodzi na udo pod więzadłem pachwinowym. Ścięgna obu mięśni łączą się i przebiegają po przedniej ścianie torebki stawowej stawu biodrowego. PK: krętarz mniejszy kości udowej. c c a

16 Slajd 46 Slajd 47 Slajd 48 m. biodrowy (m. iliacus) PP: powierzchnia całego dołu biodrowego. Czynność m. biodrowo-lędźwiowego: jest to najsilniejszy zginacz stawu biodrowego, obraca również udo na zewnątrz. Ze względu na przyczepy położone na kręgosłupie, przy działaniu obustronnym zgina odcinek L kręgosłupa (pochylenie tułowia ku przodowi), kurcząc się jednostronnie może zginać kręgosłup ku bokowi. Przy ustalonym przyczepie końcowym, w pozycji leżenie tyłem, unosi tułów do siadu. m. czworoboczny lędźwi (m. quadratus lumborum) Stanowi tylną ścianę brzucha. Jest to płaski mięsień, rozpięty między XII żebrem a miednicą, złożony z dwóch warstw, których włókna krzyżują się ze sobą. Warstwa przednia: PP: wyrostki poprzeczne od L 2 do L 5 PK: brzeg dolny XII żebra Warstwa tylna: PP: tylna przyśrodkowa część grzebienia biodrowego PK: wyrostki poprzeczne kręgów od L 1 do L 4 Skurcz obustronny mięśnia ustala odcinek lędźwiowy kręgosłupa. Skurcz jednostronny obniża XII żebro i zgina kręgosłup w swoją stronę. MM ZMNIEJSZAJĄCE PRZODOPOCHYLENIE MIEDNICY

17 Slajd 49 Slajd 50 Slajd 51 m. pośladkowy wielki (m. gluteus maximus) Jest bardzo silnym mięśniem, związanym z pionową postawą ciała. Leży na powierzchni tylnej miednicy i końcu górnym kości udowej. PP: powięź piersiowo-lędźwiowa, kość krzyżowa i przylegająca część kości biodrowej oraz więzadło krzyżowo-guzowe. PK: głównie guzowatość pośladkowa kości udowej. Włókna części górnej przechodzą we włókna ścięgniste, które wplatają się w pasmo biodrowo-piszczelowe powięzi szerokiej uda. CZYNNOŚĆ M. POŚLADKOWEGO WIELKIEGO Jego głównym zadaniem jest prostowanie stawu biodrowego. Mięsień przykrywa od tyłu staw biodrowy i w związku z tym część jego włókien biegnie powyżej osi strzałkowej stawu, a druga część poniżej. Wynikiem takiego położenia jest działanie mięśnia w płaszczyźnie czołowej : włókna górne mięśnia odwodzą kończynę, a dolne przywodzą. Dzięki skośnemu kierunkowi włókien, skurcz mięśnia obraca kończynę na zewnątrz. Poprzez pasmo biodrowo-piszczelowe mięsień ustala staw kolanowy przy wyprostowanym kolanie. m. pośladkowy średni (m. gluteus medius) Leży na powierzchni bocznej miednicy. PP: powierzchnia pośladkowa talerza kości biodrowej między kresą pośladkową przednią i tylną. Od strony bocznej rozpoczyna się także na powięzi przyczepiającej się do grzebienia biodrowego (jej dalszy ciąg stanowi pasmo biodrowo-piszczelowe). PK: krętarz większy kości udowej. przy ustalonej miednicy jest najsilniejszym odwodzicielem uda. Ze względu na wachlarzowaty przebieg włókien część mięśnia położona jest do przodu od osi poprzecznej stawu (część przednia) i w związku z tym zgina staw biodrowy oraz obraca udo do wewnątrz. Natomiast część tylna (położona do tyłu od osi poprzecznej stawu) odpowiada za prostowanie i obrót uda na zewnątrz. Część tylna jest silniejsza.

18 Slajd 52 Slajd 53 Slajd 54 MIĘŚNIE KULSZOWO - GOLENIOWE mięsień półścięgnisty (m. semitendinosus) PP: guz kulszowy, PK: ścięgno końcowe wchodzi w skład gęsiej stopki. mięsień prostuje staw biodrowy i zgina kolanowy. Przy zgiętym kolanie obraca goleń do wewnątrz. mięsień półbłoniasty (m. semimembranosus) PP: guz kulszowy, PK: ścięgno końcowe dzieli się na trzy odnogi: 1. brzeg przedni kości piszczelowej, 2. kłykieć przyśrodkowy kości piszczelowej, 3. zwija się ku bokowi i biegnie na tylnej powierzchni torebki stawu kolanowego jako więzadło podkolanowe skośne. mięsień działa tak jak m. półścięgnisty, ale znacznie silniej ze względu na większy przekrój fizjologiczny. mięsień dwugłowy uda (m. biceps femoris) Głowa długa: PP: guz kulszowy Głowa krótka: PP: środkowa część wargi bocznej kresy chropawej i przegroda międzymięśniowa boczna, PK: głowa strzałki Silne ścięgno końcowe mięśnia jest dobrze wyczuwalne, a nawet widoczne, przy zgiętym kolanie. mięsień zgina staw kolanowy, a przy zgiętym kolanie obraca goleń na zewnątrz. Dzięki głowie długiej mięsień prostuje staw biodrowy.

19 Slajd 55 Slajd 56 Slajd m. przywodziciel wielki ( m. adductor magnus) PP: gałęzie dolne kości łonowej i kulszowej oraz częściowo guz kulszowy, PK: cała długość wargi przyśrodkowej kresy chropawej. Włókna rozpoczynające się na guzie kulszowym tworzą część kończącą się silnym ścięgnem na guzku przywodzicieli kłykcia przyśrodkowego kości udowej. Mięsień ten jest najsilniejszym przywodzicielem uda, ponadto prostuje udo i obraca je do wewnątrz. ZAKRES RUCHU WYPROSTU W STAWIE BIODROWYM W warunkach prawidłowych zakres ten wynosi około Wznos nóg powyżej tej granicy odbywa się kosztem pogłębienia lordozy odcinka lędźwiowego kręgosłupa! 4 2 Mięśnie posturalne Jest to grupa mięśni odpowiedzialna za utrzymywanie pionowej postawy ciała. Należą do niej: 1. m. prostownik grzbietu, 2. m. prosty brzucha, 3. m. pośladkowy wielki, 4. m. czworogłowy uda, 5. m. trójgłowy łydki

Slajd 1. Slajd 2. Slajd 3 PODZIAŁ MIĘŚNI GRZBIETU MIĘŚNIE GRZBIETU POWIERZCHOWNE

Slajd 1. Slajd 2. Slajd 3 PODZIAŁ MIĘŚNI GRZBIETU MIĘŚNIE GRZBIETU POWIERZCHOWNE Slajd 1 Slajd 2 Slajd 3 PODZIAŁ MIĘŚNI GRZBIETU Mięśnie grzbietu dzieli się na dwie grupy: - warstwę bardziej powierzchowną stanowią mięśnie związane ze szkieletem kończyny górnej - do warstwy głębokiej

Bardziej szczegółowo

Slajd 1 KOŃCZYNA DOLNA: MIĘŚNIE OBRĘCZY. Slajd 2. Slajd 3 MM WEWNĘTRZNE

Slajd 1 KOŃCZYNA DOLNA: MIĘŚNIE OBRĘCZY. Slajd 2. Slajd 3 MM WEWNĘTRZNE Slajd 1 Slajd 2 Slajd 3 KOŃCZYNA DOLNA: MIĘŚNIE OBRĘCZY Do tej grupy należą mięśnie działające na staw biodrowy jako: zginacze, prostowniki, odwodziciele, przywodziciele oraz rotatory uda. Otaczają one

Bardziej szczegółowo

MIĘŚNIE UDA. Slajd 1. Slajd 2. Slajd 3

MIĘŚNIE UDA. Slajd 1. Slajd 2. Slajd 3 Slajd 1 Slajd 2 Slajd 3 MIĘŚNIE UDA Podział mięśni uda Mięśnie położone na udzie stanowią najsilniejszy i największy objętościowo zespół w organizmie ludzkim. Trzy grupy mięśni oddzielone są od siebie

Bardziej szczegółowo

Tablica 18. Głowa szyja tułów. 18 Mięśnie właściwe (głębokie) grzbietu ( ryc , , 2.96) I Pasmo boczne

Tablica 18. Głowa szyja tułów. 18 Mięśnie właściwe (głębokie) grzbietu ( ryc , , 2.96) I Pasmo boczne Tablica 18 Głowa szyja tułów 18 Mięśnie właściwe (głębokie) grzbietu ( ryc. 2.76 2.79, 2.81 2.84, 2.96) I Pasmo Pasmo mięśni właściwych grzbietu pokrywa w odcinku szyjnym i lędźwiowym pasmo przyśrodkowe,

Bardziej szczegółowo

Materiał pomocniczy dla nauczycieli kształcących w zawodzie:

Materiał pomocniczy dla nauczycieli kształcących w zawodzie: Materiał pomocniczy dla nauczycieli kształcących w zawodzie: ASYSTENT OSOBY NIEPEŁNOSPRAWNEJ przygotowany w ramach projektu Praktyczne kształcenie nauczycieli zawodów branży hotelarsko-turystycznej Priorytet

Bardziej szczegółowo

MIĘŚNIE KLATKI PIERSIOWEJ

MIĘŚNIE KLATKI PIERSIOWEJ Slajd Slajd 2 Slajd 3 MIĘŚNIE KLATKI PIERSIOWEJ Podział mięśni klatki piersiowej Wyróżnia się trzy grupy mm klatki piersiowej: mięśnie powierzchowne, mięśnie głębokie, przepona Mięśnie powierzchowne Związane

Bardziej szczegółowo

MECHANIKA KOŃCZYNY GÓRNEJ OBRĘCZ I STAW ŁOKCIOWY

MECHANIKA KOŃCZYNY GÓRNEJ OBRĘCZ I STAW ŁOKCIOWY MECHANIKA KOŃCZYNY GÓRNEJ OBRĘCZ I STAW ŁOKCIOWY POŁĄCZENIA KOŃCZYNY GÓRNEJ OBRĘCZ KOŃCZYNY GÓRNEJ Kończyna górna jest połączona ze szkieletem tułowia za pomocą obręczy. W tym połączeniu znajdują się trzy

Bardziej szczegółowo

MECHANIKA KOŃCZYNY DOLNEJ - OBRĘCZ MIEDNICZNA I STAW BIODROWY

MECHANIKA KOŃCZYNY DOLNEJ - OBRĘCZ MIEDNICZNA I STAW BIODROWY MECHANIKA KOŃCZYNY DOLNEJ - OBRĘCZ MIEDNICZNA I STAW BIODROWY POŁĄCZENIA OBRĘCZY KOŃCZYNY DOLNEJ Kończyna dolna wolna łączy się z tułowiem za pośrednictwem obręczy kończyny dolnej. Trzy kości obręczy kończyny:

Bardziej szczegółowo

Slajd 1. Slajd 2. Slajd 3 OGÓLNA BUDOWA I MECHANIKA KLATKI PIERSIOWEJ ŻEBRO

Slajd 1. Slajd 2. Slajd 3 OGÓLNA BUDOWA I MECHANIKA KLATKI PIERSIOWEJ ŻEBRO Slajd 1 Slajd 2 Slajd 3 OGÓLNA BUDOWA I MECHANIKA KLATKI PIERSIOWEJ W skład szkieletu klatki piersiowej wchodzi: 12 kręgów piersiowych, 12 par żeber i mostek. trzon mostka ŻEBRO Jest kością długą w kształcie

Bardziej szczegółowo

zgięcie odwiedzenie rotacja zewnętrzna (ręka za głowę górą) rotacja wewnętrzna (ręka za plecami do łopatki)

zgięcie odwiedzenie rotacja zewnętrzna (ręka za głowę górą) rotacja wewnętrzna (ręka za plecami do łopatki) Diagnostyka wizualna barku 1. Norma ustawienia łopatki: łopatka w odległości ok 8 cm od kręgosłupa, umiejscowiona między TH2 i TH7, płasko przylegająca do klatki, zrotowana 30 st. 2. Norma ustawienia głowy

Bardziej szczegółowo

Spis Tabel i rycin. Spis tabel

Spis Tabel i rycin. Spis tabel Spis Tabel i rycin Spis tabel 1. Podział stawów ze względu na ilość osi ruchów i ukształtowanie powierzchni stawowych. 20 2. Nazwy ruchów w stawach człowieka w pozycji anatomicznej..... 21 3. Zestawienie

Bardziej szczegółowo

MIĘŚNIE GRZBIETU MIĘŚNIE KLATKI PIERSIOWEJ MIĘŚNIE BRZUCHA MIĘŚNIE SZYI MIĘŚNIE GŁOWY MIĘŚNIE KOŃCZYNY GÓRNEJ: -mięśnie obręczy kończyny górnej

MIĘŚNIE GRZBIETU MIĘŚNIE KLATKI PIERSIOWEJ MIĘŚNIE BRZUCHA MIĘŚNIE SZYI MIĘŚNIE GŁOWY MIĘŚNIE KOŃCZYNY GÓRNEJ: -mięśnie obręczy kończyny górnej MIĘŚNIE GRZBIETU MIĘŚNIE KLATKI PIERSIOWEJ MIĘŚNIE BRZUCHA MIĘŚNIE SZYI MIĘŚNIE GŁOWY MIĘŚNIE KOŃCZYNY GÓRNEJ: -mięśnie obręczy kończyny górnej -mięśnie ramienia -mięśnie przedramienia -mięśnie ręki MIĘŚNIE

Bardziej szczegółowo

POŁĄCZENIA KOŃCZYNY GÓRNEJ

POŁĄCZENIA KOŃCZYNY GÓRNEJ Slajd 1 Slajd 2 Slajd 3 POŁĄCZENIA KOŃCZYNY GÓRNEJ POŁĄCZENIE Z TUŁOWIEM Kończyna górna jest połączona z kośćcem tułowia za pomocą obręczy złożonej z obojczyka i łopatki. W tym połączeniu znajdują się

Bardziej szczegółowo

MECHANIKA KRĘGOSŁUPA

MECHANIKA KRĘGOSŁUPA MECHANIKA KRĘGOSŁUPA KRZYWIZNY FIZJOLOGICZNE KRĘGOSŁUPA Prawidłowo zbudowany kręgosłup dorosłego człowieka tworzy w płaszczyźnie strzałkowej linię łamaną przypominającą sinusoidę. Odcinek krzyżowy i piersiowy

Bardziej szczegółowo

SZKIELET KOŃCZYNY DOLNEJ

SZKIELET KOŃCZYNY DOLNEJ Slajd 1 Slajd 2 Slajd 3 SZKIELET KOŃCZYNY DOLNEJ SZKIELET KOŃCZYNY DOLNEJ DZIELI SIĘ NA: kości obręczy kończyny dolnej, który stanowią kości miedniczne, kości części wolnej kończyny dolnej: - kość udowa

Bardziej szczegółowo

(musculus) poprzecznie prążkowane. mięsień sercowy. mięśnie szkieletowe. gładkie. przyczep do kości

(musculus) poprzecznie prążkowane. mięsień sercowy. mięśnie szkieletowe. gładkie. przyczep do kości (musculus) poprzecznie prążkowane mięsień sercowy budową zbliżony do m. poprzecznie prążkowanych, a pod względem czynności i unerwienia do m. gładkich mięśnie szkieletowe przyczep do kości przyczep do

Bardziej szczegółowo

Wybrane zagadnienia. ANATOMIA CZYNNOŚCIOWA UKŁADU RUCHU CZŁOWIEKA Autor; dr Ida Wiszomirska

Wybrane zagadnienia. ANATOMIA CZYNNOŚCIOWA UKŁADU RUCHU CZŁOWIEKA Autor; dr Ida Wiszomirska Wybrane zagadnienia ANATOMIA CZYNNOŚCIOWA UKŁADU RUCHU CZŁOWIEKA Autor; dr Ida Wiszomirska 1. Nazwy kości oraz powierzchnie stawowe tych kości. 2. Podział połączeń: połączenia ścisłe (stałe) i wolne (ruchome).

Bardziej szczegółowo

MIĘŚNIE GOLENI. Slajd 1. Slajd 2. Slajd 3. Powięzie goleni. Na goleni wyróżnia się trzy grupy mięśni działających głównie na staw skokowogoleniowy.

MIĘŚNIE GOLENI. Slajd 1. Slajd 2. Slajd 3. Powięzie goleni. Na goleni wyróżnia się trzy grupy mięśni działających głównie na staw skokowogoleniowy. Slajd Slajd Slajd MIĘŚNIE GOLENI Na goleni wyróżnia się trzy grupy mięśni działających głównie na staw skokowogoleniowy. Część z nich bierze udział w ruchach stawu kolanowego, ponieważ ich przyczepy położone

Bardziej szczegółowo

mgr Grzegorz Witkowski Układ mięśniowy

mgr Grzegorz Witkowski Układ mięśniowy mgr Grzegorz Witkowski Mięsień kurczliwy narząd, jeden ze strukturalnych i funkcjonalnych elementów narządu ruchu, stanowiący jego element czynny. Jego kształt i budowa zależy od roli pełnionej w organizmie.

Bardziej szczegółowo

POŁĄCZENIA KOOCZYNY GÓRNEJ

POŁĄCZENIA KOOCZYNY GÓRNEJ POŁĄCZENIA KOOCZYNY GÓRNEJ POŁĄCZENIE Z TUŁOWIEM Kooczyna górna jest połączona z kośdcem tułowia za pomocą obręczy złożonej z obojczyka i łopatki. W tym połączeniu znajdują się 3 stawy: 1. mostkowo obojczykowy,

Bardziej szczegółowo

KOŃCZYNA GÓRNA. Slajd 1. Slajd 2. Slajd 3. Położenie mm przedramienia

KOŃCZYNA GÓRNA. Slajd 1. Slajd 2. Slajd 3. Położenie mm przedramienia Slajd Slajd Slajd KOŃCZYNA GÓRNA MIĘŚNIE PRZEDRAMIENIA Położenie mm przedramienia Mięśnie przedramienia rozpoczynają się na nadkłykciach kości ramiennej oraz na kościach przedramienia. Należą do nich m.in.

Bardziej szczegółowo

SZKIELET KOOCZYNY DOLNEJ

SZKIELET KOOCZYNY DOLNEJ SZKIELET KOOCZYNY DOLNEJ SZKIELET KOOCZYNY DOLNEJ DZIELI SIĘ NA: kości obręczy kooczyny dolnej, który stanowią kości miedniczne, kości części wolnej kooczyny dolnej: - kośd udowa, - kości goleni, - kości

Bardziej szczegółowo

POŁĄCZENIA KOŚCI KOŃCZYNY DOLNEJ

POŁĄCZENIA KOŚCI KOŃCZYNY DOLNEJ Slajd 1 Slajd 2 Slajd 3 POŁĄCZENIA KOŚCI KOŃCZYNY DOLNEJ Połączenia kości kończyny dolnej dzielą się na: - połączenia obręczy, - połączenia kończyny wolnej. POŁĄCZENIA OBRĘCZY KOŃCZYNY DOLNEJ Trzy kości

Bardziej szczegółowo

Termin narząd ruchu obejmuje trzy działy anatomii:

Termin narząd ruchu obejmuje trzy działy anatomii: UKŁAD BIERNY RUCHU Termin narząd ruchu obejmuje trzy działy anatomii: Osteologię naukę o kościach Artrologię naukę o stawach Miologię naukę o mięśniach Tkanka kostna jest zespołem komórek kostnych i substancji

Bardziej szczegółowo

POŁĄCZENIA KRĘGOSŁUPA

POŁĄCZENIA KRĘGOSŁUPA POŁĄCZENIA KRĘGOSŁUPA KRĘGOSŁUP (columna vertebralis) Kręgosłup nie jest sztywnym słupem kostnym składa się z kręgów zrośniętych ze sobą w odcinkach krzyżowym i guzicznym oraz ruchomych połączeo w części

Bardziej szczegółowo

WYBRANE RUCHY W STAWACH KOŃCZYNY GÓRNEJ - ZARYS CZYNNOŚCI MIĘŚNI

WYBRANE RUCHY W STAWACH KOŃCZYNY GÓRNEJ - ZARYS CZYNNOŚCI MIĘŚNI WYBRANE RUCHY W STAWACH KOŃCZYNY GÓRNEJ - ZARYS CZYNNOŚCI MIĘŚNI Uwagi: 1. W prezentowanym zestawieniu czynność mięśni opisana jest w ujęciu klasycznym rozpatrywane są jedynie mięśnie bezpośrednio działające

Bardziej szczegółowo

SZKIELET OSIOWY. Slajd 1. Slajd 2. Slajd 3

SZKIELET OSIOWY. Slajd 1. Slajd 2. Slajd 3 Slajd 1 Slajd 2 Slajd 3 SZKIELET OSIOWY Szkielet osiowy zbudowany jest z czaszki, kręgosłupa, żeber i mostka. CZASZKA (cranium) Czaszka składa się z dwóch części: tylno górnej, która stanowi czaszkę mózgową

Bardziej szczegółowo

Spis treści. Wstęp... 7

Spis treści. Wstęp... 7 Wstęp.............................................................. 7 I. Plan budowy ciała ludzkiego... 9 Okolice ciała ludzkiego........................................................................

Bardziej szczegółowo

MODUŁ II Kolano, stopa. Neurologia kliniczna cz. 1.

MODUŁ II Kolano, stopa. Neurologia kliniczna cz. 1. MODUŁ II Kolano, stopa. Neurologia kliniczna cz. 1. 1. Anatomia palpacyjna 1.1 Anatomia palpacyjna kolana, podudzia, stopy Elementy kostne: Rzepka Kość piszczelowa Guzowatość przednia piszczeli Śródlinia

Bardziej szczegółowo

MIĘŚNIE KOŃCZYNY GÓRNEJ

MIĘŚNIE KOŃCZYNY GÓRNEJ Slajd 1 Slajd 2 Slajd 3 MIĘŚNIE KOŃCZYNY GÓRNEJ MM OBRĘCZY MM RAMIENIA PODZIAŁ CZYNNOŚCIOWY MIĘŚNI Do szkieletu obręczy kończyny górnej, łopatki i obojczyka, a także nawet do kości ramiennej dochodzą mięśnie

Bardziej szczegółowo

Kinezjologiczna analiza łucznictwa

Kinezjologiczna analiza łucznictwa Treść Schemat mięśni szkieletowych Kinezjologiczna analiza łucznictwa Neuromuskularne podstawy ruchów ciała Anatomia górnych części ciała Mięśnie zaangażowane w łucznictwie Mięśnie podczas pracy 1 UTRZYMYWANIE

Bardziej szczegółowo

Działanie mięśni w warunkach funkcjonalnych

Działanie mięśni w warunkach funkcjonalnych Działanie mięśni w warunkach funkcjonalnych Ryc. Pozycja neutralna szyi w płaszczyźnie strzałkowej Głowa jest praktycznie w osi barków, lekko wysunięta do przodu. Tę pozycję można przyjąć pod dwoma warunkami:

Bardziej szczegółowo

Spis treści. Wstęp. I. Plan budowy ciała ludzkiego 9 Okolice ciata ludzkiego Układy narządów *P. Określenie orientacyjne w przestrzeni

Spis treści. Wstęp. I. Plan budowy ciała ludzkiego 9 Okolice ciata ludzkiego Układy narządów *P. Określenie orientacyjne w przestrzeni Wstęp 7 I. Plan budowy ciała ludzkiego 9 Okolice ciata ludzkiego Układy narządów *P Określenie orientacyjne w przestrzeni Płaszczyzny ciała Osie ciała II. Układ bierny i czynny ruchu (osteologia, syndesmołogia,

Bardziej szczegółowo

ANATOMIA 1. 2. 3. 4. 5. 6. 7. 8. 9. 10. 11. 12. 13. 14. 15. 16. 17. 18. 19. 20. 21. 22. 23. 24. 25. 26. 27. 28. 29. 30. 31. 32. 33. 34. 35. 36. 37.

ANATOMIA 1. 2. 3. 4. 5. 6. 7. 8. 9. 10. 11. 12. 13. 14. 15. 16. 17. 18. 19. 20. 21. 22. 23. 24. 25. 26. 27. 28. 29. 30. 31. 32. 33. 34. 35. 36. 37. ANATOMIA 1. Kręgi zaliczane są do kości: 2. Kręgi lędźwiowe nie posiadają: 3. W obrębie kręgosłupa nie występują: 4. Szkielet kręgosłupa zbudowany jest z: 5. W obrębie kręgosłupa występują połączenia:

Bardziej szczegółowo

PROGRAM KURSU. Terapia Manualna Holistyczna Tkanek Miękkich

PROGRAM KURSU. Terapia Manualna Holistyczna Tkanek Miękkich PROGRAM KURSU Terapia Manualna Holistyczna Tkanek Miękkich MODUŁ I Koncepcja Terapii Manualnej Holistycznej. Miednica, stawy biodrowe, segmenty ruchowe kręgosłupa lędźwiowego i przejścia piersiowo-lędźwiowego.

Bardziej szczegółowo

Wykłady i ćwiczenia w dużych grupach

Wykłady i ćwiczenia w dużych grupach Fizjoterapia w dysfunkcjach narządu ruchu plan przedmiotu Dr n. med. Małgorzata Chochowska UWAGA OGÓLNA: Studenci na zajęciach muszą posiadać wygodny zmienny strój, zmienne obuwie oraz ręcznik. Jest to

Bardziej szczegółowo

PLECY WKLĘSŁE. Slajd 1. (Dorsum concavum) Slajd 2. Slajd 3 OPIS WADY

PLECY WKLĘSŁE. Slajd 1. (Dorsum concavum) Slajd 2. Slajd 3 OPIS WADY Slajd 1 Slajd 2 Slajd 3 PLECY WKLĘSŁE (Dorsum concavum) OPIS WADY W większości przypadków istotą wady jest pogłębienie fizjologicznej lordozy lędźwiowej połączone ze zmianami w jej zasięgu i kształcie.

Bardziej szczegółowo

ZOFIA IGNASIAK WYDANIE II ELSEYIER URBAN&PARTNER

ZOFIA IGNASIAK WYDANIE II ELSEYIER URBAN&PARTNER ZOFIA IGNASIAK ELSEYIER URBAN&PARTNER WYDANIE II Zofia Ignasiak Anatomia układu ruchu Wydanie II Elsevier Urban & Partner Wrocław \ Spis treści J Wstęp... I. Plan budowy ciała ludzkiego... Okolice ciała

Bardziej szczegółowo

8. Badanie obręczy kończyny górnej

8. Badanie obręczy kończyny górnej 8. Badanie obręczy kończyny górnej Program badania 1. Oglądanie barku 2. Czynne i bierne ruchy obręczy kończyny górnej unoszenie i opuszczanie obręczy kończyny górnej przednie i tylne ruchy obręczy kończyny

Bardziej szczegółowo

1. Budowa anatomiczna obręczy miednicznej. 1.1 Budowa kości miednicy

1. Budowa anatomiczna obręczy miednicznej. 1.1 Budowa kości miednicy 1. Budowa anatomiczna obręczy miednicznej Miednica tworzy zamknięty kręg kostno-stawowy utworzony przez 6 lub 7 kości połączonych 6 lub 7 stawami. Kości wchodzące w skład miednicy to: kość krzyżowa, pojedyncza

Bardziej szczegółowo

MIĘŚNIE STOPY. Slajd 1. Slajd 2. Slajd 3. Stopa (pes) Różnice i podobieństwa w budowie stopy i ręki

MIĘŚNIE STOPY. Slajd 1. Slajd 2. Slajd 3. Stopa (pes) Różnice i podobieństwa w budowie stopy i ręki Slajd Slajd Slajd 3 MIĘŚNIE STOPY Stopa (pes) Stanowi aparat podpierający całe ciało w pozycji stojącej i podczas chodu. W związku z czynnościami stopy jej budowa znacznie różni się od budowy ręki, choć

Bardziej szczegółowo

ANATOMIA. 1. Kręgi zaliczane są do kości: A długich B różnokształtnych C płaskich D pneumatycznych

ANATOMIA. 1. Kręgi zaliczane są do kości: A długich B różnokształtnych C płaskich D pneumatycznych ANATOMIA 1. Kręgi zaliczane są do kości: A długich B różnokształtnych C płaskich D pneumatycznych 2. Kręgi lędźwiowe nie posiadają: A wyrostków poprzecznych B guzków tylnych C wyrostków kolczystych D wyrostków

Bardziej szczegółowo

Pozycja sondy Pozycja kończyny Widoczne struktury Test czynnościowy. Oporowany wyprost Równoległa do długiej

Pozycja sondy Pozycja kończyny Widoczne struktury Test czynnościowy. Oporowany wyprost Równoległa do długiej Nadgarstek Pozycja sondy Pozycja kończyny Widoczne struktury Test czynnościowy Staw promieniowo- Oporowany wyprost Równoległa do długiej nadgarstkowy, wysięk, test ścięgien osi k. promieniowej, prostopadle

Bardziej szczegółowo

3 Techniki Blagrave a

3 Techniki Blagrave a 55 Techniki Blagrave a Terapeuta występujący na zdjęciach: Peter Blagrave.1 Podstawy 56.2 Techniki tkanek miękkich 56.2.1 Rozciąganie mięśni przykręgosłupowych w leżeniu przodem 56.2.2 Skrzyżowane rozciąganie

Bardziej szczegółowo

Funkcjonowanie narządu ruchu. Kinga Matczak

Funkcjonowanie narządu ruchu. Kinga Matczak Funkcjonowanie narządu ruchu Kinga Matczak Narząd ruchu zapewnia człowiekowi utrzymanie prawidłowej postawy ciała, dowolne zmiany pozycji i przemieszczanie się w przestrzeni. Ze względu na budowę i właściwości

Bardziej szczegółowo

WYPROST staw biodrowy

WYPROST staw biodrowy www.pandm.org ZGIĘCIE staw biodrowy Suplinacyjna Stabilizacja miednicy Krętarz większy kości udowej Głowa strzałki Wzdłuż tułowia, równolegle do podłoża, skierowane do dołu pachowego Zgięcie Norma Między

Bardziej szczegółowo

ANATOMIA. mgr Małgorzata Wiśniewska Łowigus

ANATOMIA. mgr Małgorzata Wiśniewska Łowigus ANATOMIA mgr Małgorzata Wiśniewska Łowigus Wśród nauk biologicznych, zajmujących się wszelkimi formami życia, wyróżnia się dwa podstawowe działy: morfologię, fizjologię. MORFOLOGIA - zajmuje się poznaniem

Bardziej szczegółowo

Punkty Spustow e / Terapia M ięśniowo-

Punkty Spustow e / Terapia M ięśniowo- Punkty Spustow e / Terapia M ięśniowo- DIMITRIOS KOSTOPOULOS I KONSTANTINE RIZOPOULOS c ^ b publisfcng www.dbpublishing.pl \ Punkty Spustowe ; Terapia Mięśmowo- Powięziowa D im itrios Kostopoulos, PT,

Bardziej szczegółowo

OGÓLNA BUDOWA KRĘGOSŁUPA

OGÓLNA BUDOWA KRĘGOSŁUPA OGÓLNA BUDOWA KRĘGOSŁUPA KRĘGOSŁUP (columna vertebralis) Kręgosłup jest ruchomym słupem kostnym składa się z kręgów zrośniętych ze sobą w odcinkach krzyżowym i guzicznym oraz ruchomych połączeo w części

Bardziej szczegółowo

rok szkolny 2012/2013

rok szkolny 2012/2013 Projekt Indywidualizacja procesu nauczania i wychowania uczniów klas I-III szkół podstawowych W zdrowym ciele proste plecy Realizator Hanna Antoń Termin 20 XI 2012r. - Liczba godzin 60 rok szkolny 2012/2013

Bardziej szczegółowo

ŚCIANY KLATKI PIERSIOWEJ 2.3.1.2 ŻEBRA

ŚCIANY KLATKI PIERSIOWEJ 2.3.1.2 ŻEBRA 133 2.3.1.2 ŻEBRA U człowieka występuje 12 par żeber. Są to długie, płaskie i wygięte listwy kostne, zwane też kośćmi żebrowymi. Z przodu ich przedłużeniami są chrząstki żebrowe. Tylny koniec żebra (costa)

Bardziej szczegółowo

PROGRAM GIMNASTYKI KOREKCYJNEJ na rok szkolny 2010/2011

PROGRAM GIMNASTYKI KOREKCYJNEJ na rok szkolny 2010/2011 PROGRAM GIMNASTYKI KOREKCYJNEJ na rok szkolny 2010/2011 ZADANIA OGÓLNE: 1. Kształtowanie odruchu prawidłowej postawy ciała. 2. Niedopuszczenie do powstania wad postawy ciała, gdy zaistnieją warunki sprzyjające

Bardziej szczegółowo

ANATOMIA 1. Kręgi szyjne: 2. Mostek: 3. Mostek jest kością: 4. Mostek składa się z:

ANATOMIA 1. Kręgi szyjne: 2. Mostek: 3. Mostek jest kością: 4. Mostek składa się z: ANATOMIA 1. Kręgi szyjne: A posiadają wyrostki kolczyste B nie posiadają wyrostków poprzecznych C jest ich 7 i są najmniejszymi kręgami D posiadają trzony 2. Mostek: A jest kością długą B jest zbudowany

Bardziej szczegółowo

ZAŁĄCZNIK NR 1- STRETCHING STOPIEŃ INTENSYW.(1-10)

ZAŁĄCZNIK NR 1- STRETCHING STOPIEŃ INTENSYW.(1-10) ZAŁĄCZNIK NR 1- STRETCHING RODZAJ STRETCHINGU CEL ĆWICZENIA NAJBARDZIEJ ZAANGAŻOWANE MIĘŚNIE GŁOWA MIĘDZY KOŃCZYNY PIERSIOWE GŁOWA W BOK I W DÓL BOCZNE ROZCIĄGNIĘCIE GÓRNEGO(C1-C2), ŚRODKOWEGO(C2-C5)-,

Bardziej szczegółowo

PODSTAWY ANATOMICZNE. Slajd 1. Slajd 2. Slajd 3. Piśmiennictwo Podstawowe: 1. Ignasiak Z., Janusz A., Jarosińska A.

PODSTAWY ANATOMICZNE. Slajd 1. Slajd 2. Slajd 3. Piśmiennictwo Podstawowe: 1. Ignasiak Z., Janusz A., Jarosińska A. Slajd 1 Slajd 2 Slajd 3 PODSTAWY ANATOMICZNE Piśmiennictwo Podstawowe: 1. Ignasiak Z., Janusz A., Jarosińska A., [2003]: Anatomia człowieka, cz. I i II. AWF Wrocław. 2. Bochenek A., Reicher M., [najnowsze

Bardziej szczegółowo

OSTEOPATIA GINEKOLOGICZNA OSTEOPATA EWELINA TYSZKO-BURY

OSTEOPATIA GINEKOLOGICZNA OSTEOPATA EWELINA TYSZKO-BURY OSTEOPATIA GINEKOLOGICZNA OSTEOPATA EWELINA TYSZKO-BURY MIEDNICA- budowa Żródło: grafika google MIEDNICA- kość biodrowa TRZON KOŚCI BIODROWEJ- stanowi część panewki stawu biodrowego (ok 2/5 panewki) TALERZ

Bardziej szczegółowo

PIR poizometryczna relaksacja mięśni

PIR poizometryczna relaksacja mięśni PIR poizometryczna relaksacja mięśni Pojęcie PIR może wydawać się nam obce jednak to nic innego jak jedna z najlepszych technik rozciągania mięśni poprzez zastosowanie niewielkiego oporu. Rozciąganie to

Bardziej szczegółowo

Spis treści. Wprowadzenie 13

Spis treści. Wprowadzenie 13 Spis treści Wprowadzenie 13 Badanie klatki piersiowej 21 Klatka piersiowa - projekcja boczna (pionowa wiązka promieni 24 Klatka piersiowa - projekcja grzbietowo-brzuszna 26 Klatka piersiowa - projekcja

Bardziej szczegółowo

Układ szkieletowy Iza Falęcka

Układ szkieletowy Iza Falęcka Układ szkieletowy Iza alęcka Zaznacz podpunkt, w którym nie wymieniono kości krótkich. a) kość łokciowa, kość miednicza, rzepka b) kość krzyżowa, paliczki, łopatka c) kość nadgarstka, kręgosłup, kość śródręcza

Bardziej szczegółowo

Centrum Terapii Manualnej

Centrum Terapii Manualnej AUTOTERAPIA DYSFUNKCJI NARZĄDU RUCHU Z ELEMENTAMI TERAPII MANUALNEJ Moduł 1. PROGRAM KURSU Wprowadzenie Znaczenie i cele autoterapii w terapii dolegliwości narządu ruchu: - program minimum, indywidualny

Bardziej szczegółowo

INSTRUKCJA DO ĆWICZENIA NR 19

INSTRUKCJA DO ĆWICZENIA NR 19 KATEDRA MECHANIKI STOSOWANEJ Wydział Mechaniczny POLITECHNIKA LUBELSKA INSTRUKCJA DO ĆWICZENIA NR 19 PRZEDMIOT TEMAT OPRACOWAŁ MECHANIKA TECHNICZNA ALIZA PŁASKIEGO DOWOLNEGO UKŁADU SIŁ NA PODSTAWIE OBCIĄŻENIA

Bardziej szczegółowo

Z ANATOMII PRAWIDŁOWEJ

Z ANATOMII PRAWIDŁOWEJ KOMPENDIUM Z ANATOMII PRAWIDŁOWEJ CZŁOWIEKA ć i ; 4 T m»4 TOM I Redakcja wydania II MedPharm T O M I KOMPENDIUM Z ANATOMII PRAWIDŁOWEJ CZŁOWIEKA Redakcja wydania II autorzy: Elżbieta Błaszczyk Danuta Biegańska-Dembowska

Bardziej szczegółowo

Spis treści. Rozdział 1 Bark 1. Rozdział 2 Kość ramienna 73. Rozdział 3 Staw łokciowy 111. Słowo wstępne XXV

Spis treści. Rozdział 1 Bark 1. Rozdział 2 Kość ramienna 73. Rozdział 3 Staw łokciowy 111. Słowo wstępne XXV Spis treści Słowo wstępne XXV Rozdział 1 Bark 1 Dostęp przedni do obojczyka 2 Dostęp przedni do stawu ramiennego 4 Anatomia praktyczna dostępu przedniego do stawu ramiennego 17 Dostęp przednio-boczny do

Bardziej szczegółowo

Biomechanika człowieka i kinematyka stawu kolanowego

Biomechanika człowieka i kinematyka stawu kolanowego Biomechanika człowieka i kinematyka stawu kolanowego Człowiek- najlepsza inwestycja Projekt współfinansowany przez Unię Europejską w ramach Europejskiego Funduszu Społecznego 1. Terminologia 2. Wstęp do

Bardziej szczegółowo

UKŁADY NARZĄDÓW U CZŁOWIEKA

UKŁADY NARZĄDÓW U CZŁOWIEKA UKŁADY NARZĄDÓW U CZŁOWIEKA 1. Układy narządów: szkieletowy stawowy mięśniowy pokarmowy oddechowy moczowy płciowy dokrewny (gruczoły wydzielania wewnętrznego) sercowo naczyniowy chłonny nerwowy narządów

Bardziej szczegółowo

Kolokwium II: Brzuch, miednica i kończyna dolna

Kolokwium II: Brzuch, miednica i kończyna dolna Wykaz mian anatomicznych obowiązujących na zaliczeniu praktycznym z Anatomii dla Kierunku Ratownictwo Medyczne i Pielęgniarstwo 2014/15 Mięśnie brzucha m. prosty brzucha * smugi ścięgniste * pochewka m.

Bardziej szczegółowo

Objawy mięśniowe uszkodzeń nerwów rdzeniowe. PoraŜenie nie daje wyraźnych objawów mięśniowych.

Objawy mięśniowe uszkodzeń nerwów rdzeniowe. PoraŜenie nie daje wyraźnych objawów mięśniowych. splotów rdzeniowych Splot ramienny (plexus brachialis) utworzony jest przez przednie (brzuszne) gałęzie nerwów rdzeniowych, głównie od C 5 do Th 1 oraz niekiedy równieŝ przez gałęzie przednie C 4 i Th

Bardziej szczegółowo

HACCP 2.0 opis produktu 2.1 Półtusza wieprzowa klasy S Zakład Ubojowy Bogdan Grabiec i Wspólnicy 34-608 Kamienica 438

HACCP 2.0 opis produktu 2.1 Półtusza wieprzowa klasy S Zakład Ubojowy Bogdan Grabiec i Wspólnicy 34-608 Kamienica 438 2.0 opis produktu 2.1 Półtusza wieprzowa klasy S Opis Warunki Okres PN-91/A-82001 Mięso w tuszach, półtuszach i ćwierćtuszach Wraz ze zmianami PN-A- 82001/A1:1995, PN-A-82001/A2:1996 Połowa półtuszy ze

Bardziej szczegółowo

POZYCJE WYJŚCIOWE I DWICZEBNE. dwiczenia kompensacyjno - korekcyjne

POZYCJE WYJŚCIOWE I DWICZEBNE. dwiczenia kompensacyjno - korekcyjne POZYCJE WYJŚCIOWE I DWICZEBNE dwiczenia kompensacyjno - korekcyjne Zadania gimnastyki Gimnastyka wyrównawcza to zasób i rodzaj dwiczeo, które mają skompensowad pewien niedobór ruchowy zarówno pod względem

Bardziej szczegółowo

Wady postawy. Podział i przyczyna powstawania wad postawy u dziecka. Najczęściej spotykamy podział wad postawy i budowy ciała na dwie grupy:

Wady postawy. Podział i przyczyna powstawania wad postawy u dziecka. Najczęściej spotykamy podział wad postawy i budowy ciała na dwie grupy: Wady postawy Wada postawy jest pojęciem zbiorczym i niedostatecznie sprecyzowanym. Obejmuje szereg osobniczych odchyleń postawy ciała od wzorców uznawanych za normę stosowną do wieku, płci, typów budowy,

Bardziej szczegółowo

Innowacyjność w terapii skolioz, metodyka i aparatura SKOL-AS PROGRAM SZKOLENIA. I dzień 9:00-18:45

Innowacyjność w terapii skolioz, metodyka i aparatura SKOL-AS PROGRAM SZKOLENIA. I dzień 9:00-18:45 Innowacyjność w terapii skolioz, metodyka i aparatura SKOL-AS PROGRAM SZKOLENIA I dzień 9:00-18:45 I. Wprowadzenie i dyskusja moderowana 1. Morfofizjologiczne podstawy metody SKOL-AS. a) Współzależność

Bardziej szczegółowo

Wydział Medycyny Osteopatycznej Podkowiańska Wyższa Szkoła Medyczna

Wydział Medycyny Osteopatycznej Podkowiańska Wyższa Szkoła Medyczna Wydział Medycyny Osteopatycznej Podkowiańska Wyższa Szkoła Medyczna Diagnostyka osteopatyczna stawów krzyżowo biodrowych i przegląd osteopatycznych zabiegów Dysfunkcje somatyczne/uszkodzenia somatyczne

Bardziej szczegółowo

MIĘŚNIE RĘKI. Slajd 1. Slajd 2. Slajd 3. Ręka (manus) Palce (digiti)

MIĘŚNIE RĘKI. Slajd 1. Slajd 2. Slajd 3. Ręka (manus) Palce (digiti) Slajd Slajd Slajd MIĘŚNIE RĘKI Ręka (manus) Częścią dystalną kończyny górnej jest ręka zakończona palcami. Na ręce znajdują się małe mięśnie, które mają znaczenie dla precyzyjnych ruchów palców, natomiast

Bardziej szczegółowo

1. Zaznacz w poniższych zdaniach określenia charakteryzujące układ ruchu. (0 1)

1. Zaznacz w poniższych zdaniach określenia charakteryzujące układ ruchu. (0 1) Sprawdzian a Imię i nazwisko Klasa Liczba punktów Ocena Test podsumowujący dział X Ruch Masz przed sobą test składający się z 15 zadań. Przy każdym poleceniu podano liczbę punktów możliwych do uzyskania.

Bardziej szczegółowo

Adam Zborowski. ATLAS anatomii człowieka

Adam Zborowski. ATLAS anatomii człowieka Adam Zborowski ATLAS anatomii człowieka Kraków 2007 SPIS TREŚCI schemat komórki ludzkiej...12 rodzaje komórek...13 składniki komórkowe krw i... 14 rodzaje komórek...15 rodzaje nabłonków jednowarstwowych...

Bardziej szczegółowo

Osteologia. Określanie płci

Osteologia. Określanie płci Osteologia Określanie płci 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 Cecha Wielkość ogólna Jama oczodołu Powierzchnia otworu wielkiego Wyrostki sutkowate Kresy skroniowe Łuki nadoczodołowe Wysokość czaszki Spłaszczenie okolicy

Bardziej szczegółowo

PROGRAM WYKŁADÓW I ĆWICZEŃ ODDZIAŁ FIZJOTERAPII

PROGRAM WYKŁADÓW I ĆWICZEŃ ODDZIAŁ FIZJOTERAPII 07.10.2015 PROGRAM WYKŁADÓW I ĆWICZEŃ OSTEOLOGIA, ANATOMIA JAM CIAŁA Wykład Inauguracyjny. Anatomia budowa ciała ludzkiego. Reguły opisu anatomicznego. Ogólna budowa kości i ich połączeń. 14.10.2015 Biomechanika

Bardziej szczegółowo

5dni / 35godzin (7h zajęć / 1h na lunch w sumie 8h dziennie) pon-pt; godz. 09:00-17:00

5dni / 35godzin (7h zajęć / 1h na lunch w sumie 8h dziennie) pon-pt; godz. 09:00-17:00 William Huhn Method - Advanced Clinical Trigger Point From Understanding to Implementing [ Od zrozumienia do realizacji ] TRIGGER POINT COURSE - www.rehabilitacja-warszawa.pl Punkty spustowe - kurs w Warszawie

Bardziej szczegółowo

Układ ruchu, skóra Zadanie 1. (1 pkt) Schemat przedstawia fragment szkieletu człowieka.

Układ ruchu, skóra Zadanie 1. (1 pkt) Schemat przedstawia fragment szkieletu człowieka. Układ ruchu, skóra Zadanie 1. (1 pkt) Schemat przedstawia fragment szkieletu człowieka. Podaj nazwy odcinków kręgosłupa oznaczonych na schemacie literami A, B, C i D. Zadanie 2. (1 pkt) Na rysunku przedstawiono

Bardziej szczegółowo

PRACA MAGISTERSKA Bartosz Kmita MIEDNICA W WARUNKACH STATYCZNYCH I DYNAMICZNYCH

PRACA MAGISTERSKA Bartosz Kmita MIEDNICA W WARUNKACH STATYCZNYCH I DYNAMICZNYCH PRACA MAGISTERSKA Bartosz Kmita MIEDNICA W WARUNKACH STATYCZNYCH I DYNAMICZNYCH 1 Spis treści 1. Wstęp...3 2. Budowa anatomiczna obręczy miednicznej...5 2.1 Budowa kości miednicy...5 2.1.1 Kość krzyżowa...5

Bardziej szczegółowo

Pozycja wyjściowa: leżenie tyłem z piłką lub poduszką pomiędzy kolanami, dłonie ułożone na dolnej części brzucha pod pępkiem. Aby dobrze zrozumieć

Pozycja wyjściowa: leżenie tyłem z piłką lub poduszką pomiędzy kolanami, dłonie ułożone na dolnej części brzucha pod pępkiem. Aby dobrze zrozumieć Pozycja wyjściowa: leżenie tyłem z piłką lub poduszką pomiędzy kolanami, dłonie ułożone na dolnej części brzucha pod pępkiem. Aby dobrze zrozumieć działanie mięśni dna miednicy zaciśnij pośladki i wszystkie

Bardziej szczegółowo

Metoda Dobosiewicz. Physiotherapy & Medicine www.pandm.org

Metoda Dobosiewicz. Physiotherapy & Medicine www.pandm.org Metoda Dobosiewicz Physiotherapy & Medicine Znajduje zastosowanie w zachowawczym leczeniu dziecięcych i młodzieńczych skolioz idiopatycznych. Według tej metody czynnikiem powstawania i progresji wady są

Bardziej szczegółowo

Wykaz mian anatomicznych obowiązujących na zaliczeniu praktycznym z Anatomii dla Kierunku Ratownictwo Medyczne i Pielęgniarstwo 2014/15

Wykaz mian anatomicznych obowiązujących na zaliczeniu praktycznym z Anatomii dla Kierunku Ratownictwo Medyczne i Pielęgniarstwo 2014/15 Wykaz mian anatomicznych obowiązujących na zaliczeniu praktycznym z Anatomii dla Kierunku Ratownictwo Medyczne i Pielęgniarstwo 2014/15 Kolokwium I: Klatka piersiowa, grzbiet i kończyna górna Typowy kręg

Bardziej szczegółowo

Anatomia. Kup książkę. układu ruchu człowieka. wydanie 2. poprawione

Anatomia. Kup książkę. układu ruchu człowieka. wydanie 2. poprawione Anatomia układu ruchu człowieka wydanie 2. poprawione Kup książkę Ida Wiszomirska Anatomia układu ruchu człowieka wydanie 2. poprawione Warszawa 2015 Recenzenci Dr hab. prof. AWF Lidia Ilnicka Prof. dr

Bardziej szczegółowo

mgr Grzegorz Witkowski Układ szkieletowy

mgr Grzegorz Witkowski Układ szkieletowy mgr Grzegorz Witkowski Układ ruchowy Kości Połączenia kości ścisłe (więzozrost, chrząstkozrost, kościozrost) wolne (stawy) Mięśnie Kości Kości tworzy tkanka kostna tkanka łączna składająca się z: Substancji

Bardziej szczegółowo

METODYKA MASAŻU KLASYCZNEGO. mgr fizjoterapii Aleksandra Bartkiewicz

METODYKA MASAŻU KLASYCZNEGO. mgr fizjoterapii Aleksandra Bartkiewicz METODYKA MASAŻU KLASYCZNEGO mgr fizjoterapii Aleksandra Bartkiewicz Poszczególne grupy mięśniowe dzielą się na mięśnie: - mięśnie głowy i szyi - kończyny górnej - kończyny dolnej - grzbietu, - klatki

Bardziej szczegółowo

Czego możemy dowiedzieć się w

Czego możemy dowiedzieć się w Badanie kończyn dolnych u dzieci z MPDz Lek.med. Katarzyna Sakławska-Badziukiewicz Mazowieckie Centrum Neuropsychiatrii i Rehabilitacji Dzieci i MłodzieŜy w Zagórzu k/warszawy Czego możemy dowiedzieć się

Bardziej szczegółowo

PLECY OKRĄGŁE (Dorsum rotundum)

PLECY OKRĄGŁE (Dorsum rotundum) Slajd 1 Slajd 2 Slajd 3 PLECY OKRĄGŁE (Dorsum rotundum) W warunkach nieprawidłowych, patologicznych, krzywizny fizjologiczne kręgosłupa podlegają zmianom dającym obraz kliniczny różnych wad. Wyróżnia się

Bardziej szczegółowo

KONSPEKT ZAJĘĆ Z GIMNASTYKI KOREKCYJNEJ

KONSPEKT ZAJĘĆ Z GIMNASTYKI KOREKCYJNEJ KONSPEKT ZAJĘĆ Z GIMNASTYKI KOREKCYJNEJ Prowadząca: Joanna Chrobocińska Liczba ćwiczących: do 14 osób, Czas: 30 minut, Wada: boczne skrzywienie kręgosłupa I st. (skolioza) Temat: Ćwiczenia mięśni prostownika

Bardziej szczegółowo

CENNIK BADAŃ RTG. Głowa

CENNIK BADAŃ RTG. Głowa CENNIK BADAŃ RTG Cennik obowiązuje od 01.01.2015 r. RTG czaszki: tylny dół RTG czaszki: AP / boczne (1 projekcja) RTG czaszki: AP + bok i tylny dół RTG czaszki: PA + boczne RTG podstawy czaszki RTG siodełka

Bardziej szczegółowo

PZWL. Spis treści. 1. Wprowadzenie Damian Kusz... 11

PZWL. Spis treści. 1. Wprowadzenie Damian Kusz... 11 Spis treści 1. Wprowadzenie Damian Kusz... 11 2. Uraz, zaburzenia metaboliczne po urazie, fizjologia zrostu kostnego Henryk Guzik, Damian Kusz... 15 Uraz... 15 Zamknięte obrażenia tkanek miękkich... 15

Bardziej szczegółowo

Biomechanika inżynierska. Staw biodrowy - J. Buśkiewicz

Biomechanika inżynierska. Staw biodrowy - J. Buśkiewicz 1 Staw biodrowy - budowa, funkcje, modelowanie Choroby i urazy stawu biodrowego należą do chorób cywilizacyjnych. Uzyskana w procesie ewolucji pionowa postawa ciała znacznie zwiększyła obciążenie stawów

Bardziej szczegółowo

PROGRAM WYKŁADÓW I ĆWICZEŃ ODDZIAŁ FIZJOTERAPII

PROGRAM WYKŁADÓW I ĆWICZEŃ ODDZIAŁ FIZJOTERAPII 12.10.2016 PROGRAM WYKŁADÓW I ĆWICZEŃ OSTEOLOGIA, ANATOMIA JAM CIAŁA Wykład Inauguracyjny. Anatomia budowa ciała ludzkiego. Reguły opisu anatomicznego. Ogólna budowa kości i ich połączeń. 19.10.2016 Biomechanika

Bardziej szczegółowo

Terapia manualna. i igłoterapia sucha punktów spustowych

Terapia manualna. i igłoterapia sucha punktów spustowych ZAGADNIENIA Terapia manualna i igłoterapia sucha punktów spustowych Podstawy układu mięśniowo-powięziowego i punktów spustowych: Anatomia i fizjologia układu mięśniowo-powięziowego: - Budowa i cytoszkielet

Bardziej szczegółowo

UKŁAD MIĘŚNIOWY. Slajd 1. Slajd 2. Slajd 3 MIOLOGIA OGÓLNA BUDOWA MIĘŚNIA

UKŁAD MIĘŚNIOWY. Slajd 1. Slajd 2. Slajd 3 MIOLOGIA OGÓLNA BUDOWA MIĘŚNIA Slajd 1 Slajd 2 Slajd 3 MIOLOGIA OGÓLNA UKŁAD MIĘŚNIOWY Mięśnie tworzą czynny narząd ruchu. Zbudowane są z tkanki mięśniowej poprzecznie prążkowanej sterowanej przez ośrodkowy układ nerwowy. Ze względu

Bardziej szczegółowo

ZAGADNIENIA OFC.EDU.PL STRONA 1 / 7

ZAGADNIENIA OFC.EDU.PL STRONA 1 / 7 ZAGADNIENIA Podstawy układu mięśniowo-powięziowego i punktów spustowych - Anatomia i fizjologia układu mięśniowo-powięziowego: - Budowa i cytoszkielet włókna mięśniowego - Architektura śród- i okołomięśniowej

Bardziej szczegółowo

4. Poród. 4.1. Anatomia położnicza. 4.1.1. Miednica kostna. Wiesław Markwitz, Mariola Ropacka

4. Poród. 4.1. Anatomia położnicza. 4.1.1. Miednica kostna. Wiesław Markwitz, Mariola Ropacka 4. Poród 4.1. Anatomia położnicza Wiesław Markwitz, Mariola Ropacka Dla pełnego zrozumienia mechanizmu porodowego potrzebna jest znajomość budowy i topografii narządów ciężarnej związanych z porodem oraz

Bardziej szczegółowo