OBECNE I PRZYSZŁOŚCIOWE PROCEDURY DIAGNOSTYCZNE W SYSTEMACH EOBD W SAMOCHODACH OSOBOWYCH

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "OBECNE I PRZYSZŁOŚCIOWE PROCEDURY DIAGNOSTYCZNE W SYSTEMACH EOBD W SAMOCHODACH OSOBOWYCH"

Transkrypt

1 OBECNE I PRZYSZŁOŚCIOWE PROCEDURY DIAGNOSTYCZNE W SYSTEMACH EOBD W SAMOCHODACH OSOBOWYCH Jerzy Merkisz*, Stanisław Mazurek*, Marcin Ślęzak**, Wojciech Gis*** *Instytut Transportu Samochodowego, Warszawa, ul. Jagiellońska 80 tel: (22) , faks: (22) , **tel: (22) , faks: (22) , ***tel: (22) wew. 103, faks: (22) , Słowa kluczowe: OBD, EOBD, OBDII, diagnostyka, diagnostyka pokładowa, procedury diagnostyczne, monitory Streszczenie. W artykule przedstawiono obecnie stosowane procedury diagnostyczne w samochodach z systemami EOBD i scharakteryzowano warunki, jakie muszą być spełnione w celu zrealizowania tych procedur. Zaprezentowano planowane zmiany, modyfikacje i uzupełnienia listy procedur diagnostycznych o kolejne, obejmujące nadzorem inne podsystemy samochodu. 1. WSTĘP Procedury diagnostyczne mają na celu nadzór nad sprawnością reaktora katalitycznego, procesem spalania, prawidłowością działania czujników zawartości tlenu w spalinach oraz wszystkimi elementami, których uszkodzenie może powodować zwiększoną emisję substancji toksycznych z samochodu do środowiska naturalnego. Procedury te, zwane dalej monitorami, są kluczowymi elementami nadzoru w pokładowych systemach diagnostycznych OBD II/ EOBD samochodów osobowych z silnikami o zapłonie iskrowym. Ciągły rozwój silników spalinowych, a także ciągłe zaostrzanie przepisów ograniczających emisję toksycznych składników spalin, powoduje konieczność stosowania coraz bardziej wyrafinowanych układów nadzorujących pracę silnika. 2. PODSTAWOWE PROCEDURY DIAGNOSTYCZNE 2.1. Monitor sprawności reaktora katalitycznego Do głównych procedur diagnostycznych, zaimplementowanych w każdym pokładowym systemie diagnostycznym OBD II/EOBD, zaliczamy monitor sprawności reaktora katalitycznego, czujników zawartości tlenu, prawidłowości procesu spalania (identyfikacji wypadania zapłonów). Procedura diagnostyczna obejmująca kontrolę sprawności reaktora katalitycznego polega na oszacowaniu jego pojemności tlenowej przez porównanie sygnałów pochodzących z dwóch czujników zawartości tlenu w spalinach umiejscowionych przed i za reaktorem katalitycznym (rys. 1). Gdy reaktor jest sprawny, oscylacje składu mieszanki mierzonej przez

2 czujnik zawartości tlenu przed reaktorem są tłumione we wnętrzu reaktora i sygnał za nim staje się ustabilizowany obserwuje się zmniejszenie zarówno amplitudy, jak i częstotliwości oscylacji sygnału. W przypadku uszkodzenia reaktora, sygnał za nim przestaje być znacząco zmieniony i ma przebieg podobny do sygnału przed reaktorem. Uruchomienie procedury oceny sprawności reaktora katalitycznego następuje po spełnieniu określonych warunków (tab. 1). Czujnik przed katalizatorem bogata uboga masowy przepływ powietrza temperatura KATALIZATOR Lpk Lzk Czujnik za katalizatorem bogata uboga Liczniki Przełączeń Estymaty pojemności tlenowej Filtr uśredniający EWMA MIL pωg Kody uszkodzeń Człon decyzyjny Rys. 1. Monitor sprawności reaktora katalitycznego firmy FORD Fig. 1. FORD catalytic convertor efficiency monitor Tab. 1. Przykładowe parametry, których spełnienie jest konieczne dla oceny sprawności katalizatora Tab. 1. Example parameters, indispensable for catalytic convertor efficiency assessment Warunki aktywności procedury Min. Max. Czas od momentu startu silnika Temperatura cieczy chłodzącej Temperatura powietrza na wlocie Obciążenie silnika Położenie przepustnicy Czas po wejściu w pętlę zamkniętą Prędkość pojazdu 330 s 77 C 7 C 10% niepełne otwarcie 30s 8 km/h 110 C 82 C niepełne otwarcie 112 km/h Typowy próg decyzyjny Stosunek liczby przełączeń czujnika O 2 na wyjściu reaktora katalitycznego do przełączeń czujnika na wejściu > 0, Monitor identyfikacji wypadania zapłonów Drugą nie mniej ważną procedurą diagnostyczną jest monitor, nadzorujący proces spalania w silniku przez wykrywanie i identyfikację wypadania zapłonów (misfire) w cylindrach silnika spalinowego. Występowanie wypadania zapłonów powoduje zwiększenie emisji substancji toksycznych do środowiska naturalnego i może skutkować nieodwracalnym uszkodzeniem reaktora katalitycznego w wyniku przegrzania. Ze znanych metod detekcji wypadania zapłonów podczas procesu spalania w silniku spalinowym warto wymienić: wykrywanie wypadania zapłonów na podstawie analizy chwilowej wartości prędkości kątowej (lub położenia kątowego) wału silnika, wykrywanie wypadania zapłonów na podstawie analizy sygnałów optycznych zarejestrowanych w komorze spalania silnika,

3 wykrywanie wypadania zapłonów na podstawie analizy chwilowej wartości ciśnienia gazów wylotowych silnika. Wymienione wyżej metody wykrywania zjawiska wypadania zapłonów różnią się trudnością implementacji i kosztami wprowadzenia do samochodów seryjnej produkcji. Metoda bazująca na pomiarze chwilowej wartości prędkości obrotowej jest metodą relatywnie najtańszą, gdyż nie wymaga instalowania dodatkowego osprzętu pomiarowego na silniku. Jest ona powszechnie stosowana w obecnie produkowanych pojazdach wyposażonych w system OBD (rys. 2, parametry monitora tab. 2). Metody optyczne są wykorzystywane głównie w badaniach laboratoryjnych, ich uproszczone a dopracowane implementacje mogą znaleźć praktyczne zastosowania w przyszłości. Obiecująca wydaje się również metoda pomiaru ciśnienia w kolektorze wydechowym, wymagałaby ona jednak montowania dodatkowych czujników ciśnienia, przez co jej upowszechnienie na szeroką skalę jest wątpliwe. Czujnik prędkości obrotowej Sygnał z czujnika prędkości obrotowej Koło zamachowe Rys. 2. System do wykrywania wypadania zapłonów na podstawie analizy prędkości obrotowej Fig. 2. Misfire detection system based on engine speed analysis Tab. 2. Parametry procedury diagnostycznej wypadania zapłonów Tab. 2. Misfire diagnostic procedure parameters Warunki rozpoczęcia procedury Czas od momentu Min. Max. startu silnika 0 s 5 s Temperatura cieczy chłodzącej Zakres prędkości obrotowych w cyklu FTP w całym obszarze Zakończenie procesu korekcji profilu czujnika położenia wału 7 C 121 C bieg jałowy bieg jałowy 2500 max Warunki czasowego blokowania Hamowanie silnikiem (ujemny moment obrotowy silnika, pojazd napędza silnik) Odcięcie paliwa w trybie ograniczonej prędkości pojazdu lub prędkości obrotowej silnika Zmiany obciążenia pokładowych odbiorników mocy (sieć energetyczna, wspomaganie kierownicy itp.)

4 2.3. Monitor czujników zawartości tlenu w spalinach Zadaniem czujników tlenu jest pomiar zawartości tlenu w spalinach (gazach wylotowych), przez porównanie z zawartością tlenu w powietrzu. Czujniki tlenu nazywane są często sondami lambda, bowiem mierząc zawartość tlenu w spalinach i powietrzu dokonują one pośrednio pomiaru parametru λ, który jest jednoznacznie związany ze składem mieszanki. Działanie czujników tlenu opiera się na właściwościach elementów ceramicznych, nazywanych ceramiką specjalną. Ceramika specjalna w samochodowych czujnikach tlenu są to materiały ceramiczne oparte w 99% zastosowań na dwutlenku cyrkonu (ZrO 2 ) (można się też spotkać z zastosowaniem tlenku itru YO). Są dwa podstawowe rodzaje czujników zawartości tlenu w spalinach: sondy wąskopasmowe (dwustanowe) oznaczane symbolem EGO (Exhaust Gas Oxygen), sondy szerokopasmowe (ciągłe) oznaczane symbolem UEGO lub LEGO (Universal EGO lub Linear EGO). Stosowane w samochodach czujniki tlenu nie mierzą jednak rzeczywistej zawartości tlenu w spalinach, lecz jego ilości, powstałe z utleniania tlenku węgla i węglowodorów na zewnętrznej powierzchni czujnika. Jest to reakcja identyczna do tej, jaka zachodzi w reaktorze katalitycznym. W sondzie wąskopasmowej możliwe są dwa stany napięcia wyjściowego odpowiadające mieszance bogatej albo ubogiej. Skok napięcia jest identyfikowany przez elektroniczny moduł sterujący silnika samochodu i wykorzystywany w układzie sprzężenia zwrotnego do utrzymywania składu mieszanki zbliżonego do wartości stechiometrycznej. Dwustanowa charakterystyka czujnika tlenu wymusza oscylacyjne sterowanie składem mieszanki w układzie sprzężenia zwrotnego, co jest istotną wadą ze względu na oscylacyjny charakter błędu regulacji. Rozpoczęto zatem stosowanie sondy szerokopasmowej do sterowania składem mieszanki w układzie sprzężenia zwrotnego, co daje możliwość w stanach ustalonych sprowadzenia błędu regulacji do zera. Jednakże konstrukcja obok istotnej zalety, jaką jest ciągłość sygnału mierzonego, ma także wady, takie jak: klasyczna dwustanowa sonda lambda jest elementem aktywnym, generującym napięcie niezależnie od innych systemów, a przemieszczanie punktu odniesienia zależy tylko od procesów przebiegających w jej wnętrzu, sonda szerokopasmowa jest zasilana napięciem z zewnętrznego źródła, a sygnał wyjściowy jest zbierany z szeregowego opornika pomiarowego; zarówno zmiany napięcia zasilania jak i rezystancji opornika są źródłem błędu, charakterystyka statyczna sondy szerokopasmowej jest nieliniowa i jej aproksymacja wymaga wielomianu wyższego rzędu. Biorąc pod uwagę powyższe należy przypuszczać, że dokładność dawkowania paliwa za pomocą sondy szerokopasmowej może być, w podobnym okresie eksploatacji, znacznie gorsza (nawet o rząd) od sterowania za pomocą sondy dwustanowej. Wydaje się, że fakt ten jest główną przyczyną niewielkiego zastosowania szerokopasmowych sond lambda. Podstawowym warunkiem koniecznym do zrealizowania procedury diagnostycznej czujników zawartości tlenu w spalinach, jest uzyskanie odpowiednio wysokiej temperatury silnika. 3. MODYFIKACJE I PLANOWANE PROCEDURY DIAGNOSTYCZNE Rozważa się wprowadzenie dodatkowych monitorów diagnostycznych do sytemu diagnostyki pokładowej, wraz z rozwojem technologicznym pojazdów. Nowe monitory mają obejmować m.in. takie podzespoły, jak: układ chłodzenia silnika, sterowanie spalaniem podczas zimnego rozruchu silnika, nadzorowanie filtrów cząstek stałych (rys. 3).

5 MONITORY OBD KLASYCZNE wprowadzone uchwałami CARB, EPA i Dyrektywami UE NOWE przewidywane przez CARB REAKTORA KATALITYCZNEGO UKADU GRZANEGPO REAKTORA KATALITYCZNEGO WYPADANIA ZAPLONÓW SYSTEMU ODPORWADZANIA PAR PALIWA (EVAP) SYSTEMU ZASILANIA PALIWEM CZUJNIKA TLENU SYSTEMU RECYRKULACJI SPALIN (EGR) SYSTEMU KLIMATYZACJI (A/C Air Conditioning) KOMPLEKSOWEGO MONITORA PODZESPOŁÓW SYSTEMOWYCH (POTENCJALNEGO RYZYKA EMISYJNEGO Comprehensive Component) SYSTEMU PRZEWIETRZANIA SKRZYNI KORBOWEJ PCV (Positive Crankcase Ventilation) SYSTEMU CHŁODZENIA SILNIKA STRATEGII REDUKCJI EMISJI PODCZAS ZIMNEGO ROZRUCHU SILNIKA SYSTEMU STEROWANIA ZAWORAMI ZE ZMIENNYM CZASEM OTWARCIA (VVT Variable Valve Timing) SYSTEM BEZPOŚREDNIEJ REDUKCJI EMISJI OZONU (DOR Direct Ozone Reduction) PUŁAPKI CZĄSTEK STAŁYCH (PMT Particulate Matter Trap) INNYCH SYSTEMÓW I PODZESPOŁÓW BĘDĄCYCH ŹRÓDŁEM BĄDŹ KONTROLUJĄCYCH EMISJĘ Rys. 3. Obecne i nowe monitory w systemie OBD Fig. 3. Current and new EOBD system monitors Monitor systemu przewietrzania skrzyni korbowej Monitor obowiązkowy dla pojazdów wyprodukowanych w roku 2004 i późniejszych o ile pojazd będzie w taki system wyposażony. Kryterium wystąpienia usterki jest wystąpienie przerwy w układzie przepływu powietrza między skrzynią korbową silnika a zaworem przewietrzającym lub między tymże zaworem a kolektorem dolotowym. Monitor systemu chłodzenia silnika Monitorowanie właściwego funkcjonowania termostatu oraz czujnika temperatury czynnika chłodzącego silnika pod kątem ciągłości obwodu elektrycznego, wartości spoza za-

6 kresu, oraz racjonalności wskazań. System OBD powinien wykryć niewłaściwe działanie termostatu, jeśli w czasie (zatwierdzonym przez władze administracyjne) od chwili uruchomienia silnika wystąpi przynajmniej jedno z poniższych zdarzeń: a) temperatura czynnika chłodzącego silnik nie osiąga wartości maksymalnej dozwolonej przez system OBD II dla uruchomiania innych procedur diagnostycznych, b) temperatura czynnika chłodzącego silnik nie osiąga zakresu rozgrzania, różniącej się od nominalnej temperatury regulacji termostatu maksymalnie o 11ºC (20ºF). Można dopuścić stosowanie niższych temperatur dla tego kryterium jeśli stwierdzone zostanie, że zmiany w pracy silnika powiązane ze zmianą jego temperatury nie spowodują wzrostu emisji do poziomu przekraczającego o ponad 50% dopuszczalne normy. System OBD II powinien wykryć niewłaściwe działanie czujnika temperatury czynnika chłodzącego w sytuacji, gdy w określonym przedziale czasu od chwili uruchomienia silnika nie wskaże on stabilnej temperatury na minimalnym poziomie umożliwiającym systemowi zasilania paliwem przejście do pracy w pętli zamkniętej (z uwzględnieniem wskazań czujnika tlenu). Wymagany przedział czasu zależeć powinien od temperatury czynnika chłodzącego silnik w chwili startu i temperatury powietrza wlotowego i nie powinien przekraczać (z pewnymi ściśle zdefiniowanymi wyjątkami): 1) dwóch minut dla temperatur w chwili startu silnika równych lub wyższych, niż 10ºC (50ºF); oraz pięciu minut dla temperatur niższych niż 10ºC, i wyższych, niż 7ºC (20ºF) w przypadku pojazdów spełniających normę LEV I i pojazdów wyprodukowanych w latach spełniających normę LEV II, 2) dwóch minut dla temperatur w chwili startu silnika niższych od temperatury przejścia w tryb pętli zamkniętej nie więcej, niż 8ºC (15ºF) oraz pięciu minut dla temperatur różniących się od temperatury przejścia w tryb pętli zamkniętej o wartość pomiędzy 8 a 19ºC (15 35ºF) dla wszystkich pojazdów wyprodukowanych po roku 2006 spełniających normę LEV II. Monitor strategii redukcji emisji podczas zimnego rozruchu silnika W pojazdach wyprodukowanych po roku 2005, spełniających normę LEV II jeśli pojazd wyposażony jest w specjalną strategię sterowania silnikiem redukującą emisję podczas jego zimnego rozruchu system OBD II monitorować powinien parametry zadane i pochodzące z pętli sprzężenia zwrotnego (np. prędkość obrotowa silnika, przepływ powietrza, czas zapłonu i inne) inne, niż dopływ wtórnego powietrza. Monitorowanie powinno trwać przez cały czas wykorzystywania strategii przez system sterowania silnikiem. Systemy wtórnego powietrza powinny być monitorowane niezależnie od strategii redukcji emisji. Pod względem spełniania wymogów dotyczących monitorowania strategii redukcji emisji przewiduje się stopniowe wprowadzanie obowiązku spełniania wymogów dotyczących jej monitorowania od 30% pojazdów w roku 2006 do 100% w roku System OBD II powinien wykrywać wadliwe działanie wcześniej niż jakiekolwiek uszkodzenie lub zużycie poszczególnych podzespołów powiązanych ze strategią sterowania silnikiem w sposób redukujący emisję podczas zimnego rozruchu mogące spowodować wzrost emisji do poziomu przekraczającego 1,5-krotnie którykolwiek ze stosowanych standardów FTP. Monitor systemu sterowania zmiennym czasem otwarcia zaworów (VVT Variable Valve Timing) We wszystkich pojazdach wyprodukowanych w roku 2005 i w latach późniejszych, spełniających normę LEV II system OBD powinien monitorować układ VVT (w pojazdach, w których zainstalowano) pod kątem błędu celu i powolnej reakcji. Poszczególne podzespoły elektroniczne używane przez system VVT powinny być monitorowane zgodnie z wymogami

7 dotyczącymi kompleksowego monitora podzespołów potencjalnego ryzyka emisyjnego. Zgodnie z nimi monitorowane powinny być również układy VVT zainstalowane w pojazdach spełniających normę LEV I i pojazdach spełniających normę LEV II wyprodukowanych w roku Monitor systemu bezpośredniej redukcji ozonu (DOR Direct Ozone Reduction) System OBD II powinien monitorować system DOR w pojazdach, w których został on zainstalowany, pod kątem obniżenia sprawności redukcji ozonu. W przypadku pojazdów wyprodukowanych w latach producenci mogą wnioskować o zwolnienie z monitorowania systemu DOR. Monitor filtra cząstek stałych (PMT Particulate Matter Trap) Wszystkie samochody osobowe, samochody dostawcze (light-duty truks) i mikrobusy (medium-duty passenger cars) wyposażone w silniki ZS wyprodukowane po roku 2003 oraz wszystkie pojazdy średniej ładowności napędzane silnikami ZS wyprodukowane po roku 2004 powinny być wyposażone przez producentów w monitor prawidłowego działania filtra cząstek stałych o ile pojazd jest taki wyposażony. W przypadku pojazdów wyprodukowanych po roku 2003 napędzanych silnikami ZS (samochody osobowe, samochody dostawcze i mikrobusy) system OBD II powinien wykrywać nieprawidłowe działanie przed stwierdzeniem obniżenia sprawności PMT mogącego wywołać wzrost emisji do poziomu przekraczającego 1,5-krotność standardów FTP. Dla pojazdów średniej ładowności (z wyłączeniem mikrobusów) wyposażonych w silniki ZS wyprodukowanych w latach system OBD II powinien wykrywać wadliwe działanie PMT w sytuacji jego uszkodzenia. Producent może zostać zwolniony z obowiązku monitorowania PMT jeśli udowodni, że uszkodzenie PMT nie wywoła wzrostu emisji powyżej poziomu 1,5-krotnie przekraczającego standardy FTP. Dla pojazdów średniej ładowności napędzanych silnikami ZS wyprodukowanych po roku 2006 system OBD II powinien wykrywać nieprawidłowe działanie przed stwierdzeniem obniżenia sprawności PMT mogącego wywołać wzrost emisji do poziomu przekraczającego 1,5-krotność standardów FTP. W przypadku, w którym uszkodzenie lub zużycie PMT nie wywołuje wzrostu emisji do poziomu przekraczającego 1,5-krotność standardów FTP system OBD II powinien stwierdzać nieprawidłowe działanie PMT w sytuacji jego uszkodzenia. 4. WNIOSKI Przedstawione nowe procedury diagnostyczne monitory OBD mają charakter kolejnego rozwinięcia systemu OBD II. Jest to kolejny etap jego unowocześniania, zwiększania wszechstronności i funkcjonalności. Koncepcja systemu diagnostyki pokładowej nie ogranicza się bowiem do pewnej ściśle określonej liczby monitorów, a także nie tylko do systemów związanych z emisją spalin. O ile rozwijanie systemu OBD II w kierunku podzespołów samochodu związanych np. z bezpieczeństwem jazdy jest sprawą niezbyt odległej przyszłości to konsekwentne rozwijanie i ulepszanie systemów pokładowej diagnostyki elementów emisyjnych, która dała praktycznie początek całej koncepcji OBD II ciągle ma miejsce. Wiodącą rolę pełni tu amerykański stan Kalifornia, gdzie są wdrażane najnowsze koncepcje przepisów i rozwiązań, przejmowane z pewnym opóźnieniem przez władze federalne USA, a następnie przez państwa europejskie. LITERATURA 1. Merkisz J., Mazurek S.: Pokładowe systemy diagnostyczne pojazdów samochodowych. Wydawnictwo Komunikacji i Łączności. Warszawa 2002.

8 2. Merkisz J., Ślęzak M., Gis W.: System diagnostyki pokładowej OBD. Konferencja Naukowa z okazji 50-lecia ITS pt. Determinanty i kierunki rozwoju badań naukowych transportu samochodowego. Warszawa Merkisz J., Ślęzak M.: System EOBD (OBD II) w aspekcie ochrony środowiska i poprawy bezpieczeństwa. BRD 2/2001 Kwartalnik Motoryzacyjny Instytutu Transportu Samochodowego. Warszawa Merkisz J.: Ekologiczne problemy silników spalinowych. Wydawnictwo Politechniki Poznańskiej. Poznań CURRENT AND FUTURE DIAGNOSTIC PROCEDURES IN PASSENGER CAR EOBD SYSTEMS Abstract. Currently applied EOBD diagnostic procedures have been presented. The conditions to be met in order to realise the said procedures have been characterised. The planed changes, modifications and updates to the list diagnostic procedures, regarding additional vehicle subsystems, have been described.

Wykaz ważniejszych oznaczeń i skrótów Wprowadzenie... 13

Wykaz ważniejszych oznaczeń i skrótów Wprowadzenie... 13 SPIS TREŚCI Wykaz ważniejszych oznaczeń i skrótów... 9 Wprowadzenie... 13 1. KIERUNKI ROZWOJU SILNIKÓW SPALINOWYCH... 15 1.1. Silniki o zapłonie iskrowym... 17 1.1.1. Wyeliminowanie przepustnicy... 17

Bardziej szczegółowo

SPOSÓB POMIARU EMISJI ZANIECZYSZCZEŃ GAZOWYCH ORAZ ZADYMIENIA SPALIN PODCZAS PRZEPROWADZANIA BADANIA TECHNICZNEGO POJAZDU

SPOSÓB POMIARU EMISJI ZANIECZYSZCZEŃ GAZOWYCH ORAZ ZADYMIENIA SPALIN PODCZAS PRZEPROWADZANIA BADANIA TECHNICZNEGO POJAZDU ZAŁĄCZNIK Nr 4 SPOSÓB POMIARU EMISJI ZANIECZYSZCZEŃ GAZOWYCH ORAZ ZADYMIENIA SPALIN PODCZAS PRZEPROWADZANIA BADANIA TECHNICZNEGO POJAZDU I. Pomiar emisji zanieczyszczeń gazowych spalin pojazdów z silnikiem

Bardziej szczegółowo

Pozostałe systemy i diagnozy 5

Pozostałe systemy i diagnozy 5 5.2 Sondy lambda Sondy lambda mierzą udział tlenu w mieszance spalinowej. Są one częścią składową obwodu regulacyjnego, który zapewnia w sposób ciągły właściwy skład mieszanki paliwowo-powietrznej. Proporcja

Bardziej szczegółowo

1. Wprowadzenie. 2. Klasyfikacja i podstawowe wskaźniki charakteryzujące pracę silników spalinowych. 3. Paliwa stosowane do zasilania silników

1. Wprowadzenie. 2. Klasyfikacja i podstawowe wskaźniki charakteryzujące pracę silników spalinowych. 3. Paliwa stosowane do zasilania silników Spis treści 3 1. Wprowadzenie 1.1 Krótka historia rozwoju silników spalinowych... 10 2. Klasyfikacja i podstawowe wskaźniki charakteryzujące pracę silników spalinowych 2.1 Klasyfikacja silników.... 16

Bardziej szczegółowo

Opisy kodów błędów. www.obd.net.pl

Opisy kodów błędów. www.obd.net.pl Opisy kodów błędów. P0010 Przestawiacz zmieniający kąt ustawienia wałka rozrządu A, wadliwe działanie układu dolotowego/lewego/przedniego (blok cylindrów nr 1) zmiany faz rozrządu P0011 Kąt ustawienia

Bardziej szczegółowo

2. OPIS OBIEKTU BADAŃ ORAZ WARUNKÓW TECHNICZNYCH BADAŃ

2. OPIS OBIEKTU BADAŃ ORAZ WARUNKÓW TECHNICZNYCH BADAŃ OCENA SKUTECZNOŚCI DZIAŁANIA GŁÓWNYCH PROCEDUR DIAGNOSTYCZNYCH ORAZ STOPNIA IMPLEMENTACJI SYSTEMÓW EOBD W SAMOCHODACH OSOBOWYCH Z SILNIKAMI ZI PODCZAS BADAŃ HOMOLOGACYJNYCH Jerzy Merkisz*, Marcin Ślęzak**,

Bardziej szczegółowo

BADANIA WPŁYWU STANU TECHNICZNEGO SILNIKA NA POZIOM EMISJI ZANIECZYSZCZEŃ

BADANIA WPŁYWU STANU TECHNICZNEGO SILNIKA NA POZIOM EMISJI ZANIECZYSZCZEŃ ZESZYTY NAUKOWE POLITECHNIKI ŚLASKIEJ 2008 Seria: TRANSPORT z. 64 Nr kol. 1803 Jan FILIPCZYK BADANIA WPŁYWU STANU TECHNICZNEGO SILNIKA NA POZIOM EMISJI ZANIECZYSZCZEŃ Streszczenie. W pracy przedstawiono

Bardziej szczegółowo

1. Wprowadzenie 1.1. Krótka historia rozwoju silników spalinowych

1. Wprowadzenie 1.1. Krótka historia rozwoju silników spalinowych 1. Wprowadzenie 1.1. Krótka historia rozwoju silników spalinowych 2. Klasyfikacja i podstawowe wskaźniki charakteryzujące pracę silników spalinowych 2.1. Klasyfikacja silników 2.1.1. Wprowadzenie 2.1.2.

Bardziej szczegółowo

Bloki wartości mierzonych sterownika -J361-, silnik AEH, AKL

Bloki wartości mierzonych sterownika -J361-, silnik AEH, AKL Bloki wartości mierzonych sterownika -J361-, silnik AEH, AKL Blok wartości mierzonych 1 (funkcje podstawowe) 2. Temperatura płynu chłodzącego 3. Napięcie sondy lambda (0... 1 V) 4. Warunki nastaw podstawowych

Bardziej szczegółowo

4. Opis Parametrów: DTC_CNT - Liczba zapamiętanych błędów Fuelsys1 - Status systemu paliwa 1 Fuelsys2 - Status systemu paliwa 2 Load_PTC(%) - Obciążenie silnika RPM (/min) - Obroty silnika ETC (oc) - Temperatura

Bardziej szczegółowo

Mechanika i Budowa Maszyn Studia pierwszego stopnia

Mechanika i Budowa Maszyn Studia pierwszego stopnia Mechanika i Budowa Maszyn Studia pierwszego stopnia Przedmiot: Diagnostyka silnika i osprzętu Rodzaj przedmiotu: specjalnościowy Kod przedmiotu: MBM 1 S 0 5 58-3_1 Rok: 3 Semestr: 5 Forma studiów: Studia

Bardziej szczegółowo

Silniki ABZ/AEW/AKG/AKJ/AHC/AKH

Silniki ABZ/AEW/AKG/AKJ/AHC/AKH Silniki / Jałowy bieg (ciepły silnik, temperatura płynu chłodzącego nie niższa niż 80 C. Numer kanału 1 funkcje podstawowe- 1. Obroty silnika. 660 do 740 /min 2. Obciążenie silnika. 15 28 % 9 16 % 3. Kąt

Bardziej szczegółowo

Pytania na egzamin dyplomowy specjalność SiC

Pytania na egzamin dyplomowy specjalność SiC Pytania na egzamin dyplomowy specjalność SiC 1. Bilans cieplny silnika spalinowego. 2. Wpływ stopnia sprężania na sprawność teoretyczną obiegu cieplnego silnika spalinowego. 3. Rodzaje wykresów indykatorowych

Bardziej szczegółowo

Spis treści. 1. Badanie układu samodiagnostyki w silniku benzynowym typu 11. 1.1. Struktura systemu sterowania silnikiem benzynowym typu

Spis treści. 1. Badanie układu samodiagnostyki w silniku benzynowym typu 11. 1.1. Struktura systemu sterowania silnikiem benzynowym typu 3 1. Badanie układu samodiagnostyki w silniku benzynowym typu 11 Motronic... 1.1. Struktura systemu sterowania silnikiem benzynowym typu Motronic.. 11 1.2. Algorytm pracy sterownika w silniku benzynowym

Bardziej szczegółowo

Silnik AFB AKN. Jałowy bieg (ciepły silnik, temperatura płynu chłodzącego nie niższa niż 80 C. Numer 0 (dziesiętne wartości wskazań)

Silnik AFB AKN. Jałowy bieg (ciepły silnik, temperatura płynu chłodzącego nie niższa niż 80 C. Numer 0 (dziesiętne wartości wskazań) Silnik Jałowy bieg (ciepły silnik, temperatura płynu chłodzącego nie niższa niż 80 C. Numer 0 (dziesiętne wartości wskazań) Numer bloku Opis Wartość wymagana Odpowiada wartości 1. Obroty silnika. 30 do

Bardziej szczegółowo

PROCEDURA BADANIA USZKODZEŃ PRZY POMOCY SYSTEMU OBD II/EOBD

PROCEDURA BADANIA USZKODZEŃ PRZY POMOCY SYSTEMU OBD II/EOBD ZESZYTY NAUKOWE INSTYTUTU POJAZDÓW 2(78)/2010 Stanisław W. Kruczyński 1 Marcin Wojs 2 PROCEDURA BADANIA USZKODZEŃ PRZY POMOCY SYSTEMU OBD II/EOBD 1. Wstęp Wprowadzenie do produkowanych samochodów coraz

Bardziej szczegółowo

POKŁADOWE SYSTEMY DIAGNOSTYCZNE POJAZDÓW SAMOCHODOWYCH. Gdańsk 2009

POKŁADOWE SYSTEMY DIAGNOSTYCZNE POJAZDÓW SAMOCHODOWYCH. Gdańsk 2009 POKŁADOWE SYSTEMY DIAGNOSTYCZNE POJAZDÓW SAMOCHODOWYCH Gdańsk 2009 Ekologiczne aspekty rozwoju motoryzacji Zmienne warunki: obciążenia i prędkości kątowej silników cieplnych Związki toksyczne w spalinach

Bardziej szczegółowo

Wymagania edukacyjne Technologia napraw zespołów i podzespołów mechanicznych pojazdów samochodowych 723103

Wymagania edukacyjne Technologia napraw zespołów i podzespołów mechanicznych pojazdów samochodowych 723103 Wymagania edukacyjne PRZEDMIOT Technologia napraw zespołów i podzespołów mechanicznych pojazdów samochodowych KLASA II MPS NUMER PROGRAMU NAUCZANIA (ZAKRES) 723103 1. 2. Podstawowe wiadomości o ch spalinowych

Bardziej szczegółowo

Właściwy silnik do każdego zastosowania. 16936_BlueEfficiencyPower_Polnisch_Schrift_in_Pfade.indd 1 13.02.2013 10:55:33

Właściwy silnik do każdego zastosowania. 16936_BlueEfficiencyPower_Polnisch_Schrift_in_Pfade.indd 1 13.02.2013 10:55:33 Właściwy silnik do każdego zastosowania 16936_BlueEfficiencyPower_Polnisch_Schrift_in_Pfade.indd 1 13.02.2013 10:55:33 16936_BlueEfficiencyPower_Polnisch_Schrift_in_Pfade.indd 2 13.02.2013 10:55:38 16936_BlueEfficiencyPower_Polnisch_Schrift_in_Pfade.indd

Bardziej szczegółowo

Charakterystyki prędkościowe silników spalinowych

Charakterystyki prędkościowe silników spalinowych Wydział Samochodów i Maszyn Roboczych Instytut Pojazdów LABORATORIUM TEORII SILNIKÓW CIEPLNYCH Charakterystyki prędkościowe silników spalinowych Opracowanie Dr inż. Ewa Fudalej-Kostrzewa Warszawa 2015

Bardziej szczegółowo

Opis pojazdu oraz komputera DTA

Opis pojazdu oraz komputera DTA Opis pojazdu oraz komputera DTA Identyfikacja pojazdu Pojazd budowany przez studentów Politechniki Opolskiej o nazwie własnej SaSPO (rys. 1), wyposażony jest w sześciu cylindrowy silnik benzynowy 2900

Bardziej szczegółowo

NGK na świecie WSPARCIE TECHNICZNE DLA KLIENTÓW

NGK na świecie WSPARCIE TECHNICZNE DLA KLIENTÓW λ Sondy lambda NGK na świecie WSPARCIE TECHNICZNE DLA KLIENTÓW NIEMCY Centrum techniczne w Centrali Centrum techniczne w Komaki Fabryka DETROIT JAPONIA Centrum techniczne w Europie Centrum techniczne w

Bardziej szczegółowo

Instrukcja naprawy SKODA; FABIA (6Y2); 1.4. EOBD - łącze diagnostyczne. AuDaCon Technical Manuals

Instrukcja naprawy SKODA; FABIA (6Y2); 1.4. EOBD - łącze diagnostyczne. AuDaCon Technical Manuals Strona 1 z 6 Instrukcja naprawy SKODA; FABIA (6Y2); 1.4 Kod błędu silnika EOBD - łącze diagnostyczne Format danych według DIN ISO 9141-2 lub SAE J 1850 Łącze diagnostyczne znajduje się wewnątrz pojazdu

Bardziej szczegółowo

Przy prawidłowej pracy silnika zapłon mieszaniny paliwowo-powietrznej następuje od iskry pomiędzy elektrodami świecy zapłonowej.

Przy prawidłowej pracy silnika zapłon mieszaniny paliwowo-powietrznej następuje od iskry pomiędzy elektrodami świecy zapłonowej. TEMAT: TEORIA SPALANIA Spalanie reakcja chemiczna przebiegająca między materiałem palnym lub paliwem a utleniaczem, z wydzieleniem ciepła i światła. Jeżeli w procesie spalania wszystkie składniki palne

Bardziej szczegółowo

Ujednolicone bloki wartości mierzonych - silniki benzynowe

Ujednolicone bloki wartości mierzonych - silniki benzynowe Ujednolicone bloki wartości mierzonych - silniki benzynowe Podział bloków wartości mierzonych 001-009... Ogólny schemat stanu systemu 010-019... Zapłon 020-029... Regulacja spalania stukowego 030-049...

Bardziej szczegółowo

Silnik dwupaliwowy instalacja gazowa sekwencyjnego wtrysku gazu, a diagnostyka silnika benzynowego

Silnik dwupaliwowy instalacja gazowa sekwencyjnego wtrysku gazu, a diagnostyka silnika benzynowego CIECIELĄG Jan 1 Silnik dwupaliwowy instalacja gazowa sekwencyjnego wtrysku gazu, a diagnostyka silnika benzynowego WSTĘP Obecne silniki spalinowe charakteryzują się znakomitymi osiągami, niskim spalaniem

Bardziej szczegółowo

Identyfikacja samochodu

Identyfikacja samochodu Producent Fiat Model Punto Rok produkcji Rejestracja Tel. - prywatny Stan licznika Tel. - komórkowy Numer zlecenia Tel. - służbowy Data 29/04/2015 Producent Fiat Model Punto (12-) 1,2 8V Autodata Limited

Bardziej szczegółowo

WPŁYW TEMPERATURY ROZRUCHU SILNIKA NA CZAS PRACY BEZ UWZGLĘDNIENIA W STEROWANIU SYGNAŁU Z CZUJNIKA STĘŻENIA TLENU

WPŁYW TEMPERATURY ROZRUCHU SILNIKA NA CZAS PRACY BEZ UWZGLĘDNIENIA W STEROWANIU SYGNAŁU Z CZUJNIKA STĘŻENIA TLENU Zbigniew Kneba 1), Jacek Kropiwnicki 1) WPŁYW TEMPERATURY ROZRUCHU SILNIKA NA CZAS PRACY BEZ UWZGLĘDNIENIA W STEROWANIU SYGNAŁU Z CZUJNIKA STĘŻENIA TLENU Streszczenie. W pracy omówiono wybrane zagadnienia

Bardziej szczegółowo

Silnik AZX. Jałowy bieg (ciepły silnik, temperatura płynu chłodzącego nie niższa niż 80 C. Numer kanału 1 funkcje podstawowe- Na biegu jałowym

Silnik AZX. Jałowy bieg (ciepły silnik, temperatura płynu chłodzącego nie niższa niż 80 C. Numer kanału 1 funkcje podstawowe- Na biegu jałowym Silnik AZX Jałowy bieg (ciepły silnik, temperatura płynu chłodzącego nie niższa niż 80 C. Numer kanału 1 funkcje podstawowe- 2. Temperatura płynu chłodzącego. 85 do 110 C 3. Układ regulacji lambda dla

Bardziej szczegółowo

ZESZYTY NAUKOWE INSTYTUTU POJAZDÓW 1(87)/2012

ZESZYTY NAUKOWE INSTYTUTU POJAZDÓW 1(87)/2012 ZESZYTY NAUKOWE INSTYTUTU POJAZDÓW 1(87)/12 Stanisław W. Kruczyński 1, Marcin K. Wojs 2, Piotr Orliński 3 OCENA PRZEMIAN TLENKÓW AZOTU W UTLENIAJĄCYCH REAKTORACH KATALITYCZNYCH SYSTEMU FILTRÓW CZĄSTEK

Bardziej szczegółowo

Diagnostyka układów elektrycznych i elektronicznych pojazdów samochodowych. 1.1.1. Podstawowe wielkości i jednostki elektryczne

Diagnostyka układów elektrycznych i elektronicznych pojazdów samochodowych. 1.1.1. Podstawowe wielkości i jednostki elektryczne Diagnostyka układów elektrycznych i elektronicznych pojazdów samochodowych 1. Prąd stały 1.1. Obwód elektryczny prądu stałego 1.1.1. Podstawowe wielkości i jednostki elektryczne 1.1.2. Natężenie prądu

Bardziej szczegółowo

EKOLOGIA I OCHRONA ŚRODOWISKA W TRANSPORCIE LABORATORIUM Ćwiczenie 5. Temat: Ocena skuteczności działania katalitycznego układu oczyszczania spalin.

EKOLOGIA I OCHRONA ŚRODOWISKA W TRANSPORCIE LABORATORIUM Ćwiczenie 5. Temat: Ocena skuteczności działania katalitycznego układu oczyszczania spalin. EKOLOGIA I OCHRONA ŚRODOWISKA W TRANSPORCIE LABORATORIUM Ćwiczenie 5 Temat: Ocena skuteczności działania katalitycznego układu oczyszczania spalin. 1. Cel ćwiczenia Celem ćwiczenia jest ocena skuteczności

Bardziej szczegółowo

4 Systemy i diagnostyka z produktami PIERBURG

4 Systemy i diagnostyka z produktami PIERBURG 4 Systemy i diagnostyka z produktami PIERBURG 4.4 System powietrza wtórnego Do niezawodnego rozruchu na zimno potrzebna jest mieszanka z nadwyżką paliwa (tłusta mieszanka). Z uwagi na przetłuszczenie mieszanki

Bardziej szczegółowo

UKŁAD WTRYSKU BENZYNY MULTEC

UKŁAD WTRYSKU BENZYNY MULTEC UKŁAD WTRYSKU BENZYNY MULTEC W układzie wtrysku benzyny Multec paliwo dostarczane jest do silnika przez pojedynczy wtryskiwacz, który jest umieszczony nad zespołem przepustnicy na kolektorze dolotowym.

Bardziej szczegółowo

RESEARCH OF OXYGEN SENSOR SIGNALS IN THREE WAY CATALITIC CONVERTER FOR OBD II NEEDS

RESEARCH OF OXYGEN SENSOR SIGNALS IN THREE WAY CATALITIC CONVERTER FOR OBD II NEEDS Journal of KONES Internal Combustion Engines 22 No. 3 4 ISSN 23 45 RESEARCH OF OXYGEN SENSOR SIGNALS IN THREE WAY CATALITIC CONVERTER FOR OBD II NEEDS Andrzej Ambrozik, Stanisław W. Kruczyński, Jacek Łączyński,

Bardziej szczegółowo

Alfabetyczny spis usterek możliwych do zdiagnozowania przez interfejs EuroScan (łącznie 956 błędów)

Alfabetyczny spis usterek możliwych do zdiagnozowania przez interfejs EuroScan (łącznie 956 błędów) Alfabetyczny spis usterek możliwych do zdiagnozowania przez interfejs EuroScan 2009+ (łącznie 956 błędów) Kody błędów typu B (nadwozie). Łącznie 255 możliwych usterek: opis/znaczenie Błąd konfiguracji

Bardziej szczegółowo

Zespól B-D Elektrotechniki

Zespól B-D Elektrotechniki Zespól B-D Elektrotechniki Laboratorium Elektroniki i Elektrotechniki Samochodowej Temat ćwiczenia: Badanie sondy lambda i przepływomierza powietrza w systemie Motronic Opracowanie: dr hab inż S DUER 39

Bardziej szczegółowo

Analiza spalin w silniku o zapłonie iskrowym (5)

Analiza spalin w silniku o zapłonie iskrowym (5) Analiza spalin w silniku o zapłonie iskrowym (5) data aktualizacji: 2015.12.08 Analiza spalin jest diagnostyczną metodą pomiarową (stosowaną w czasie badania silników o zapłonie iskrowym), która umożliwia

Bardziej szczegółowo

Pomiar zadymienia spalin

Pomiar zadymienia spalin Pomiar zadymienia spalin Zajęcia laboratoryjne w pracowni badao silników spalinowych Katedra Mechatroniki Wydział Nauk Technicznych UWM Opiekun Naukowy : mgr Maciej Mikulski Pomiar zadymienia spalin Zadymienie

Bardziej szczegółowo

ISBN

ISBN Recenzent prof. dr hab. inż. dr h.c. JANUSZ MYSŁOWSKI Poszczególne rozdziały przygotowali: Wojciech SERDECKI: 1, 2, 3.1, 3.3, 3.5, 3.6, 3.7, 9 Paweł FUĆ: 15, Miłosław KOZAK: 13, Władysław KOZAK: 8 Anna

Bardziej szczegółowo

Człowiek najlepsza inwestycja. Do wszystkich uczestników postępowania ZMIANA TREŚCI ZAŁĄCZNIKA

Człowiek najlepsza inwestycja. Do wszystkich uczestników postępowania ZMIANA TREŚCI ZAŁĄCZNIKA Do wszystkich uczestników postępowania ZMIANA TREŚCI ZAŁĄCZNIKA do Specyfikacji Istotnych Warunków Zamówienia na dostawę tablic dydaktycznych do projektu Dobry zawód - lepsza przyszłość współfinansowanego

Bardziej szczegółowo

Marka Model System Nazwa sterownika Dodatkowe informacje o sterowniku Nazwa funkcji Numer funkcji Opis Funkcji "Dacia' "Dokker' "Moduł kontroli

Marka Model System Nazwa sterownika Dodatkowe informacje o sterowniku Nazwa funkcji Numer funkcji Opis Funkcji Dacia' Dokker' Moduł kontroli Marka Model System Nazwa sterownika Dodatkowe informacje o sterowniku Nazwa funkcji Numer funkcji Opis Funkcji "Dacia' "Dokker' "Moduł kontroli nadwozia' "Jednostka połączeniowa UCH' "' "Adaptacje' "1'

Bardziej szczegółowo

HDI_SID807 Informacje o obwodzie paliwa

HDI_SID807 Informacje o obwodzie paliwa 1 of 2 2014-09-07 15:54 Użytkownik : Pojazd : 308 /308 VIN: VF34C9HR8AS340320 Data wydruku : 7 wrzesień 2014 15:54:42 Początek sesji samochodu : 07/09/2014-15:50 Wersja przyrządu : 07.49 HDI_SID807 Informacje

Bardziej szczegółowo

TEMATYKA SZKOLEŃ TECHNICZNYCH

TEMATYKA SZKOLEŃ TECHNICZNYCH TEMATYKA SZKOLEŃ TECHNICZNYCH Szkolenia odbywają się na warsztacie. Szkolenia podzielone jest na dwie części teoretyczną i praktyczną na warsztacie. Pierwszą częścią jest wykład teoretyczny trwający ok.

Bardziej szczegółowo

Wpływ rodzaju paliwa gazowego oraz warunków w procesu spalania na parametry pracy silnika spalinowego mchp

Wpływ rodzaju paliwa gazowego oraz warunków w procesu spalania na parametry pracy silnika spalinowego mchp Wpływ rodzaju paliwa gazowego oraz warunków w procesu spalania na parametry pracy silnika spalinowego do zastosowań w układzie mchp G. Przybyła, A. Szlęk Politechnika Śląska w Gliwicach Instytut Techniki

Bardziej szczegółowo

PL B1. Akademia Górniczo-Hutnicza im. Stanisława Staszica,Kraków,PL BUP 18/03

PL B1. Akademia Górniczo-Hutnicza im. Stanisława Staszica,Kraków,PL BUP 18/03 RZECZPOSPOLITA POLSKA (12) OPIS PATENTOWY (19) PL (11) 199293 (13) B1 (21) Numer zgłoszenia: 352444 (51) Int.Cl. F02M 27/04 (2006.01) Urząd Patentowy Rzeczypospolitej Polskiej (22) Data zgłoszenia: 25.02.2002

Bardziej szczegółowo

Elektrotechnika i elektronika pojazdów samochodowych : podręcznik dla technikum / Jerzy Ocioszyński. wyd. 11. Warszawa, 2010.

Elektrotechnika i elektronika pojazdów samochodowych : podręcznik dla technikum / Jerzy Ocioszyński. wyd. 11. Warszawa, 2010. Elektrotechnika i elektronika pojazdów samochodowych : podręcznik dla technikum / Jerzy Ocioszyński. wyd. 11. Warszawa, 2010 Spis treści Wstęp 7 1. Wiadomości podstawowe z elektrotechniki i elektroniki

Bardziej szczegółowo

Zasilanie wtryskowe paliwem lekkim

Zasilanie wtryskowe paliwem lekkim Zasilanie wtryskowe paliwem lekkim 1 Zasilanie wtryskowe paliwem lekkim Układy zasilania sterowane elektronicznie zastąpiły stosowane wcześniej układy sterowane mechanicznie lub sterowane częściowo elektronicznie.

Bardziej szczegółowo

Redukcja substancji szkodliwych i OBD Nasza wiedza w Twojej pracy

Redukcja substancji szkodliwych i OBD Nasza wiedza w Twojej pracy Redukcja substancji szkodliwych i OBD Nasza wiedza w Twojej pracy SERVICE TIPS & INFOS POSTER INSIDE OBD = On Board Diagnostics System European On Board Diagnostics (EOBD), czyli europejski system autodiagnostyki

Bardziej szczegółowo

Manufacturer Model System Ecu Ecu name Rover 25 Silnik benzynowy 11K4 1,1 Mems 3 Rover 25 Silnik benzynowy 14K4 1,4 Mems 3 Rover 25 Silnik benzynowy

Manufacturer Model System Ecu Ecu name Rover 25 Silnik benzynowy 11K4 1,1 Mems 3 Rover 25 Silnik benzynowy 14K4 1,4 Mems 3 Rover 25 Silnik benzynowy Manufacturer Model System Ecu Ecu name Rover 25 Silnik benzynowy 11K4 1,1 Mems 3 Rover 25 Silnik benzynowy 14K4 1,4 Mems 3 Rover 25 Silnik benzynowy 16K4 1,6 Mems 3 Rover 25 Silnik benzynowy 18K4 - VVC

Bardziej szczegółowo

Reduktor dwustopniowy firmy Koltec

Reduktor dwustopniowy firmy Koltec Reduktor dwustopniowy firmy Koltec 1 króciec wlotowy LPG, 2 zawór regulacji ciśnienia w komorze I stopnia, 3 komora I stopnia, 4 komora II stopnia, 5 króciec wylotowy LPG, 6 zawór regulacji ciśnienia II

Bardziej szczegółowo

Opis æwiczeñ. Podzespo³y wykonawcze zawory

Opis æwiczeñ. Podzespo³y wykonawcze zawory Opis æwiczeñ Podzespo³y wykonawcze zawory POZNAÑ 00 I. Zestawienie paneli wchodz¹cych w sk³ad æwiczenia lp. 7 8 9 0 7 8 Wyposa enie podstawowe Nazwa panelu Kod il. szt. W³acznik masy 0 0 0 W³acznik zap³onu

Bardziej szczegółowo

ĆWICZENIE 15 BADANIE WZMACNIACZY MOCY MAŁEJ CZĘSTOTLIWOŚCI

ĆWICZENIE 15 BADANIE WZMACNIACZY MOCY MAŁEJ CZĘSTOTLIWOŚCI 1 ĆWICZENIE 15 BADANIE WZMACNIACZY MOCY MAŁEJ CZĘSTOTLIWOŚCI 15.1. CEL ĆWICZENIA Celem ćwiczenia jest poznanie podstawowych właściwości wzmacniaczy mocy małej częstotliwości oraz przyswojenie umiejętności

Bardziej szczegółowo

Rozszerzona oferta (elektryczne, pneumatyczne, do motocykli)

Rozszerzona oferta (elektryczne, pneumatyczne, do motocykli) Strona 1/5 Przepustnice spalin Rozszerzona oferta (elektryczne, pneumatyczne, do motocykli) Wybór produktów Przepustnice spalin są ważnymi elementami nowoczesnych silników, zapewniającymi redukcję emisji

Bardziej szczegółowo

Katalog szkoleń technicznych. Schaeffler Polska Sp. z o.o.

Katalog szkoleń technicznych. Schaeffler Polska Sp. z o.o. Katalog szkoleń technicznych Schaeffler Polska Sp. z o.o. 03/2015 Treść katalogu szkoleń nie stanowi oferty w rozumieniu odpowiednich przepisów prawa. Informacje na temat wszystkich szkoleń dostępne są

Bardziej szczegółowo

Warszawa, dnia r. Kierownik Projektu Magdalena Osiadacz

Warszawa, dnia r. Kierownik Projektu Magdalena Osiadacz INFORMACJE OGÓLNE O PROJEKCIE Robert Bosch Sp. z o.o. ul. Jutrzenki 105, 02-231 Warszawa jako Lider Projektu informuje, że od 01.02.2017r. rozpoczyna realizację projektu nr RPDS.10.04.03-02-0002/16-00

Bardziej szczegółowo

SPIS TREŚCI. Przedmowa... 8

SPIS TREŚCI. Przedmowa... 8 SPIS TREŚCI Przedmowa... 8 1. BADANIA DIAGNOSTYCZNE POJAZDU NA HAMOWNI PODWOZIOWEJ (Wiktor Mackiewicz, Andrzej Wolff)... 9 1.1. Wprowadzenie... 9 1.2. Podstawy teoretyczne... 9 1.2.1. Wady i zalety stanowiskowych

Bardziej szczegółowo

Silniki pojazdów samochodowych : podręcznik do nauki zawodu Technik pojazdów samochodowych / aut. Richard Fischer [et al.].

Silniki pojazdów samochodowych : podręcznik do nauki zawodu Technik pojazdów samochodowych / aut. Richard Fischer [et al.]. Silniki pojazdów samochodowych : podręcznik do nauki zawodu Technik pojazdów samochodowych / aut. Richard Fischer [et al.]. Warszawa, 2013 Spis treści Wstęp 7 1. Podstawowe wiadomości o silnikach 9 1.1.

Bardziej szczegółowo

DŁUGODYSTANSOWY. Ekonomiczne rozwiązanie dla pokonujących długie trasy. Sterownik LPG/CNG do silników Diesel.

DŁUGODYSTANSOWY. Ekonomiczne rozwiązanie dla pokonujących długie trasy. Sterownik LPG/CNG do silników Diesel. DŁUGODYSTANSOWY Ekonomiczne rozwiązanie dla pokonujących długie trasy. Sterownik LPG/CNG do silników Diesel. Dodatkowe oszczędności Sterownik STAG Diesel jest alternatywną metodą zasilania do silników

Bardziej szczegółowo

5 Dalsze systemy i diagnozy

5 Dalsze systemy i diagnozy 53 Spalanie przerywane (rozpoznawanie przez niespokojną pracę) Szarpanie lub spadek mocy to wyczuwalne skutki zakłóceń w pracy silnika Zakłócenia te są wywołane przez błędy w układzie zapłonowym i w tworzeniu

Bardziej szczegółowo

Czyszczenie silnika benzynowego w samochodzie marki Fiat Punto 1.2

Czyszczenie silnika benzynowego w samochodzie marki Fiat Punto 1.2 Jet Clean Tronic jest urządzeniem do czyszczenia wszystkich układów wtryskowych silników Diesla, a także silników benzynowych. Osady, które gromadzą się na elementach układów wtryskowych, a także w komorze

Bardziej szczegółowo

t E termostaty k r A M fazowe r c E t ja ta c k Af A u E M d or r AH f M In o p

t E termostaty k r A M fazowe r c E t ja ta c k Af A u E M d or r AH f M In o p MAHLE Aftermarket Informacja o produktach Termostaty fazowe Konwencjonalna regulacja temperatury: bezpieczeństwo w pierwszym rzędzie Optymalny przebieg procesu spalania w silniku samochodu osobowego zapewnia

Bardziej szczegółowo

Dane techniczne analizatora CAT 4S

Dane techniczne analizatora CAT 4S Model CAT 4S jest typowym analizatorem CAT-4 z sondą o specjalnym wykonaniu, przystosowaną do pracy w bardzo trudnych warunkach. Dane techniczne analizatora CAT 4S Cyrkonowy Analizator Tlenu CAT 4S przeznaczony

Bardziej szczegółowo

Kompetentni nauczyciele kształcenia zawodowego branży motoryzacyjnej. Program praktyk w zakresie DIAGNOSTYKA UKŁADÓW POJAZDÓW SAMOCHODOWYCH

Kompetentni nauczyciele kształcenia zawodowego branży motoryzacyjnej. Program praktyk w zakresie DIAGNOSTYKA UKŁADÓW POJAZDÓW SAMOCHODOWYCH Kompetentni nauczyciele kształcenia zawodowego branży motoryzacyjnej Program praktyk w zakresie DIAGNOSTYKA UKŁADÓW POJAZDÓW SAMOCHODOWYCH WPROWADZENIE Na etapie kształcenia w systemie szkolnym w zakresie

Bardziej szczegółowo

Katalog szkoleń technicznych. Schaeffler Polska Sp. z o.o.

Katalog szkoleń technicznych. Schaeffler Polska Sp. z o.o. Katalog szkoleń technicznych Schaeffler Polska Sp. z o.o. 08/2015 Treść katalogu szkoleń nie stanowi oferty w rozumieniu odpowiednich przepisów prawa. Informacje na temat wszystkich szkoleń dostępne są

Bardziej szczegółowo

Szczegółowy opis przedmiotu zamówienia

Szczegółowy opis przedmiotu zamówienia Załącznik 1 Dotyczy projektu nr WND-RPPD.01.01.00-20-021/13 Badania systemów wbudowanych do sterowania zasilania gazem oraz komunikacji w pojazdach realizowanego na podstawie umowy UDA-RPPD.01.01.00-20-

Bardziej szczegółowo

Układ napędowy. Silnik spalinowy CAT C27 Typ silnika CAT C 27. Zespół prądnic synchronicznych. Znamionowa prędkość obrotowa

Układ napędowy. Silnik spalinowy CAT C27 Typ silnika CAT C 27. Zespół prądnic synchronicznych. Znamionowa prędkość obrotowa Układ napędowy Silnik spalinowy CAT C27 Typ silnika CAT C 27 Moc znamionowa Znamionowa prędkość obrotowa 708 kw 1800 obr/min Obroty biegu jałowego 600 obr/min Ilość i układ cylindrów V 12 Stopień sprężania

Bardziej szczegółowo

Silniki zasilane alternatywnymi źródłami energii

Silniki zasilane alternatywnymi źródłami energii Silniki zasilane alternatywnymi źródłami energii Jacek Biedrzycki Przemysłowy Instytut Motoryzacji 71 Forum Energia - Efekt Środowisko - Ekologiczne formy transportu Warszawa, 31.03.2015r. Plan prezentacji

Bardziej szczegółowo

Systemy OBD. dr inŝ. Wojciech Tutak

Systemy OBD. dr inŝ. Wojciech Tutak Systemy OBD dr inŝ. Wojciech Tutak Projekt współfinansowany Diagnostyka ze środków pokładowa Unii Europejskiej w ramach Europejskiego Funduszu Społecznego 1 OBD OBD EOBD D-OBD On-Board Diagnostic European

Bardziej szczegółowo

PL B1. Politechnika Szczecińska,Szczecin,PL BUP 08/01. Stefan Żmudzki,Szczecin,PL WUP 01/08

PL B1. Politechnika Szczecińska,Szczecin,PL BUP 08/01. Stefan Żmudzki,Szczecin,PL WUP 01/08 RZECZPOSPOLITA POLSKA (12) OPIS PATENTOWY (19) PL (11) 196653 (13) B1 (21) Numer zgłoszenia: 335916 (51) Int.Cl. F02G 5/00 (2006.01) Urząd Patentowy Rzeczypospolitej Polskiej (22) Data zgłoszenia: 08.10.1999

Bardziej szczegółowo

SYSTEMY SYSTEM KONTR OLI TRAKCJI OLI ukła uk dy dy be zpiec zeńs zpiec zeńs a tw czyn czyn

SYSTEMY SYSTEM KONTR OLI TRAKCJI OLI ukła uk dy dy be zpiec zeńs zpiec zeńs a tw czyn czyn SYSTEMY KONTROLI TRAKCJI układy bezpieczeństwa czynnego Gdańsk 2009 Układy hamulcowe w samochodach osobowych 1. Roboczy (zasadniczy) układ hamulcowy cztery koła, dwuobwodowy (pięć typów: II, X, HI, LL,

Bardziej szczegółowo

Centrum Szkoleniowe WSOP

Centrum Szkoleniowe WSOP Oferta szkoleń dla mechaników i elektroników samochodowych Temat kursu Czas (dni/godzin) Układy hamulcowe Układy wtryskowe silników z ZI Układy wtryskowe silników z ZS Automatyczne skrzynie biegów Elektrotechnika

Bardziej szczegółowo

Audi A8 od 2003 > Automatyczna skrzynia biegów 09L od modelu roku 2003

Audi A8 od 2003 > Automatyczna skrzynia biegów 09L od modelu roku 2003 Odczytywanie bloku wartości mierzonych Audi A8 od 2003 > Automatyczna skrzynia biegów 09L od modelu roku 2003 Mogą być wskazywane następujące bloki wartości mierzonych: Grupa wskazań 001: Pole wskazań

Bardziej szczegółowo

Odczyt bloku wartości mierzonych. Audi Q > Automatyczna skrzynia biegów 0AT od modelu roku 2005

Odczyt bloku wartości mierzonych. Audi Q > Automatyczna skrzynia biegów 0AT od modelu roku 2005 Odczyt bloku wartości mierzonych Audi Q7 2007 > Automatyczna skrzynia biegów 0AT od modelu roku 2005 Mogą być pokazane następujące bloki wartości mierzonych: Grupa wskazań 001: Pole wskazań 1: liczba obrotów

Bardziej szczegółowo

Katalog szkoleń technicznych

Katalog szkoleń technicznych Katalog szkoleń technicznych Schaeffler Polska Sp. z o.o. 05/2016 Treść katalogu szkoleń nie stanowi oferty w rozumieniu odpowiednich przepisów prawa. Informacje na temat wszystkich szkoleń dostępne są

Bardziej szczegółowo

Systemy i diagnostyka 4 z produktami PIERBURG

Systemy i diagnostyka 4 z produktami PIERBURG Spaliny Podciśnienie Świeże powietrze Czujnik strumienia masy powietrza (LMS) Elektryczno-pneumatyczny przetwornik ciśnienia (EPW) Zawór recyrkulacji spalin Elektryczny przetwornik ciśnienia (EDW) Rys.

Bardziej szczegółowo

ZESZYTY NAUKOWE INSTYTUTU POJAZDÓW 5(96)/2013

ZESZYTY NAUKOWE INSTYTUTU POJAZDÓW 5(96)/2013 ZESZYTY NAUKOWE INSTYTUTU POJAZDÓW 5(96)/2013 Jędrzej Mączak 1, Krzysztof Rokicki 2 INTERFEJS DIAGNOSTYCZNY SAMOCHODU OSOBOWEGO PROJEKT APLIKACJI W ŚRODOWISKU LABVIEW 1. Wstęp W obecnie produkowanych samochodach

Bardziej szczegółowo

Zjawisko Halla Referujący: Tomasz Winiarski

Zjawisko Halla Referujący: Tomasz Winiarski Plan referatu Zjawisko Halla Referujący: Tomasz Winiarski 1. Podstawowe definicje ffl wektory: E, B, ffl nośniki ładunku: elektrony i dziury, ffl podział ciał stałych ze względu na własności elektryczne:

Bardziej szczegółowo

LABORATORIUM PODSTAW SILNIKÓW I NAPĘDÓW SPALINOWYCH. Ćwiczenie 6 DIAGNOSTYCZNE POMIARY TOKSYCZNYCH SKŁADNIKÓW SPALIN

LABORATORIUM PODSTAW SILNIKÓW I NAPĘDÓW SPALINOWYCH. Ćwiczenie 6 DIAGNOSTYCZNE POMIARY TOKSYCZNYCH SKŁADNIKÓW SPALIN Dr inż. Jacek Kropiwnicki WYDZIAŁ MECHANICZNY POLITECHNIKI GDAŃSKIEJ KATEDRA SILNIKÓW SPALINOWYCH I SPRĘŻAREK Kierownik katedry: prof. dr hab. inż. Andrzej Balcerski, prof. zw. PG LABORATORIUM PODSTAW

Bardziej szczegółowo

Spis treści. I. Wprowadzenie do naprawy układów elektrycznych i elektronicznych pojazdów samochodowych

Spis treści. I. Wprowadzenie do naprawy układów elektrycznych i elektronicznych pojazdów samochodowych Naprawa elektrycznych i elektronicznych układów pojazdów samochodowych : M.12.2 podręcznik do kształcenia w zawodach elektromechanik pojazdów samochodowych, technik pojazdów samochodowych / Paweł Fabiś,

Bardziej szczegółowo

ZESZYTY NAUKOWE INSTYTUTU POJAZDÓW 1(92)/2013

ZESZYTY NAUKOWE INSTYTUTU POJAZDÓW 1(92)/2013 ZESZYTY NAUKOWE INSTYTUTU POJAZDÓW 1(92)/2013 Piotr Szczęsny 1 WPŁYW WYBRANYCH PARAMETRÓW EKSPLOATACYJNYCH NA TOKSYCZNOŚĆ SPALIN POJAZDÓW Z SILNIKAMI O ZAPŁONIE ISKROWYM 1. Wprowadzenie Praca przedstawia

Bardziej szczegółowo

ELASTYCZNOŚĆ SILNIKA ANDORIA 4CTI90

ELASTYCZNOŚĆ SILNIKA ANDORIA 4CTI90 Konrad PRAJWOWSKI, Tomasz STOECK ELASTYCZNOŚĆ SILNIKA ANDORIA 4CTI90 Streszczenie W artykule opisana jest elastyczność silnika ANDORIA 4CTi90 obliczona na podstawie rzeczywistej charakterystyki prędkościowej

Bardziej szczegółowo

Kierunek: Mechanika i budowa maszyn

Kierunek: Mechanika i budowa maszyn Kierunek: Mechanika i budowa maszyn Specjalność: Technika i rzeczoznawstwo samochodowe Studia stopnia: II-go Dr inż. Marek Gola 1. Analiza metod szacowania ubytku wartości rynkowej pojazdu po przeprowadzonej

Bardziej szczegółowo

Laboratorium Diagnostyki Pokładowej Pojazdów. Badania symulacyjne reaktora katalitycznego. Opracowanie: Marcin K. Wojs

Laboratorium Diagnostyki Pokładowej Pojazdów. Badania symulacyjne reaktora katalitycznego. Opracowanie: Marcin K. Wojs Laboratorium Diagnostyki Pokładowej Pojazdów Badania symulacyjne reaktora katalitycznego Opracowanie: Marcin K. Wojs Warszawa 2013 1. Wstęp Tematem ćwiczenia jest symulacja reaktora katalitycznego reprezentowanego

Bardziej szczegółowo

Kierunek: Mechanika i budowa maszyn

Kierunek: Mechanika i budowa maszyn Kierunek: Mechanika i budowa maszyn Specjalność: Eksploatacja samochodów Studia stopnia: I-go Dr inż. Marek Gola 1. Rozwój systemów zmiennych faz rozrządu w silnikach spalinowych. układów rozrządu w tłokowych

Bardziej szczegółowo

Charakterystyki techniczne

Charakterystyki techniczne Charakterystyki techniczne SILNIK FIRE 1.4 Turbo Jet 120KM Liczba cylindrów, układ 4 w linii, poprzecznie z przodu Średnica x skok (mm) 72x84 Pojemność (cm 3 ) 1368 Stosunek sprężania 9,8±0,2 Moc max CE:

Bardziej szczegółowo

Instrukcja obsługi testera sondy lambda

Instrukcja obsługi testera sondy lambda Instrukcja obsługi testera sondy lambda Funkcja Tester sondy lambda jest mikroprocesorowym urządzeniem pozwalającym na zbadanie sprawności zamontowanej i pracującej w samochodzie sondy lambda. Umożliwia

Bardziej szczegółowo

Kongres Innowacji Polskich KRAKÓW 10.03.2015

Kongres Innowacji Polskich KRAKÓW 10.03.2015 KRAKÓW 10.03.2015 Zrównoważona energetyka i gospodarka odpadami ZAGOSPODAROWANIE ODPADOWYCH GAZÓW POSTPROCESOWYCH Z PRZEMYSŁU CHEMICZNEGO DO CELÓW PRODUKCJI ENERGII ELEKTRYCZNEJ I CIEPŁA Marek Brzeżański

Bardziej szczegółowo

Piotr Ignaciuk *, Leszek Gil **, Stefan Liśćak ***

Piotr Ignaciuk *, Leszek Gil **, Stefan Liśćak *** Piotr Ignaciuk *, Leszek Gil **, Stefan Liśćak *** PORÓWNANIE EMISJI ZWIĄZKÓW TOKSYCZNYCH SILNIKA ZS ZASILANEGO OLEJEM NAPĘDOWYM I BIOPALIWAMI OPARTYMI NA ESTRACH OLEJU LNIANKI I ESTRACH OLEJU RZEPAKOWEGO

Bardziej szczegółowo

Model System Nazwa systemu Nazwa funkcji Numer funkcji Opis Funkcji Accent II Immobiliser Immobiliser Parametry bieżące 1 Liczba dostępnych kluczy

Model System Nazwa systemu Nazwa funkcji Numer funkcji Opis Funkcji Accent II Immobiliser Immobiliser Parametry bieżące 1 Liczba dostępnych kluczy Model System Nazwa systemu Nazwa funkcji Numer funkcji Opis Funkcji Accent II Immobiliser Immobiliser Parametry bieżące 1 Liczba dostępnych kluczy Accent II Immobiliser Immobiliser Parametry bieżące 2

Bardziej szczegółowo

System Zarządzania Energią według wymagań normy ISO 50001

System Zarządzania Energią według wymagań normy ISO 50001 System Zarządzania Energią według wymagań normy ISO 50001 Informacje ogólne ISO 50001 to standard umożliwiający ustanowienie systemu i procesów niezbędnych do osiągnięcia poprawy efektywności energetycznej.

Bardziej szczegółowo

INVESTIGATION OF THE WIDEBAND SI LAMBDA CONTROLLING SYSTEM

INVESTIGATION OF THE WIDEBAND SI LAMBDA CONTROLLING SYSTEM Journal of KONES Internal Combustion Engines 2002 No. 3 4 ISSN 1231 4005 INVESTIGATION OF THE WIDEBAND SI LAMBDA CONTROLLING SYSTEM Mirosław Wendeker, Piotr Jakliński Katedra Silników Spalinowych Jacek

Bardziej szczegółowo

Regulacja dwupołożeniowa (dwustawna)

Regulacja dwupołożeniowa (dwustawna) Regulacja dwupołożeniowa (dwustawna) I. Wprowadzenie Regulacja dwustawna (dwupołożeniowa) jest często stosowaną metodą regulacji temperatury w urządzeniach grzejnictwa elektrycznego. Polega ona na cyklicznym

Bardziej szczegółowo

Problem emisji zanieczyszczeń z ogrzewnictwa indywidualnego. Ocena przyczyn i propozycja rozwiązania

Problem emisji zanieczyszczeń z ogrzewnictwa indywidualnego. Ocena przyczyn i propozycja rozwiązania Problem emisji zanieczyszczeń z ogrzewnictwa indywidualnego. Ocena przyczyn i propozycja rozwiązania dr inż. Rafał URBANIAK Politechnika Poznańska, Katedra Techniki Cieplnej BRAGER Sp. z o.o. XI Konferencja

Bardziej szczegółowo

TEMAT: PARAMETRY PRACY I CHARAKTERYSTYKI SILNIKA TŁOKOWEGO

TEMAT: PARAMETRY PRACY I CHARAKTERYSTYKI SILNIKA TŁOKOWEGO TEMAT: PARAMETRY PRACY I CHARAKTERYSTYKI SILNIKA TŁOKOWEGO Wielkościami liczbowymi charakteryzującymi pracę silnika są parametry pracy silnika do których zalicza się: 1. Średnie ciśnienia obiegu 2. Prędkości

Bardziej szczegółowo

Opracował: Marcin Bąk

Opracował: Marcin Bąk PROEKOLOGICZNE TECHNIKI SPALANIA PALIW W ASPEKCIE OCHRONY POWIETRZA ATMOSFERYCZNEGO Opracował: Marcin Bąk Spalanie paliw... Przy produkcji energii elektrycznej oraz wtransporcie do atmosfery uwalnia się

Bardziej szczegółowo

Silniki. pojazdów samochodowych REFORMA 2012. Mirosław Karczewski, Leszek Szczęch, Grzegorz Trawiński

Silniki. pojazdów samochodowych REFORMA 2012. Mirosław Karczewski, Leszek Szczęch, Grzegorz Trawiński REFORMA 2012 Silniki pojazdów samochodowych Mirosław Karczewski, Leszek Szczęch, Grzegorz Trawiński Podręcznik do nauki zawodu TECHNIK POJAZDÓW SAMOCHODOWYCH MECHANIK POJAZDÓW SAMOCHODOWYCH Podręcznik

Bardziej szczegółowo

Nazwa: Skaner diagnostyczny Model: V-scan OBD2 ITS

Nazwa: Skaner diagnostyczny Model: V-scan OBD2 ITS Nazwa: Skaner diagnostyczny Model: V-scan OBD2 ITS Copyright Information Copyright 2012 Viaken. All rights reserved. Informacje, specyfikacja oraz ilustracje zawarte w tej instrukcji oparte są na najnowszych

Bardziej szczegółowo

SILNIK KROKOWY. w ploterach i małych obrabiarkach CNC.

SILNIK KROKOWY. w ploterach i małych obrabiarkach CNC. SILNIK KROKOWY Silniki krokowe umożliwiają łatwe sterowanie drogi i prędkości obrotowej w zakresie do kilkuset obrotów na minutę, zależnie od parametrów silnika i sterownika. Charakterystyczną cechą silnika

Bardziej szczegółowo

Audi A > - automatyczna skrzynia biegów 09L Audi A4 Cabriolet 2003> - automatyczna skrzynia biegów 09L

Audi A > - automatyczna skrzynia biegów 09L Audi A4 Cabriolet 2003> - automatyczna skrzynia biegów 09L Odczyt bloku wartości mierzonych Audi A4 2001 > - automatyczna skrzynia biegów 09L Audi A4 Cabriolet 2003> - automatyczna skrzynia biegów 09L Mogą być wskazywane następujące bloki wartości mierzonych:

Bardziej szczegółowo