Analiza spalin w silniku o zapłonie iskrowym (5)

Save this PDF as:
 WORD  PNG  TXT  JPG

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "Analiza spalin w silniku o zapłonie iskrowym (5)"

Transkrypt

1 Analiza spalin w silniku o zapłonie iskrowym (5) data aktualizacji: Analiza spalin jest diagnostyczną metodą pomiarową (stosowaną w czasie badania silników o zapłonie iskrowym), która umożliwia dokładne określenie ilości poszczególnych składników spalin w wydalanych do otoczenia gazach spalinowych. Pomiar ten polega na ilościowym określeniu objętościowego udziału składników spalin w mieszaninie gazów spalinowych metodami opartymi na własnościach fizycznych lub chemicznych poszczególnych składników wchodzących w skład mieszanin gazowych. Do pomiarów stężenia poszczególnych składników spalin wykorzystuje się analizatory spalin (rys. 1), których budowa i zasada działania zależy od rodzaju mierzonego gazu i wymaganej przepisami ekologicznymi dokładności pomiaru. Przebieg analizy spalin Diagnozowanie układu zasilania paliwem silnika o ZI metodą analizy spalin wymaga wykonania niżej wymienionych czynności. 1. Przygotowania analizatora spalin do pracy zgodnie z instrukcją obsługi (nagrzewanie przyrządu, kalibracja wskazań, sprawdzenie szczelności drogi gazowej). 2. Podłączenia miernika prędkości obrotowej i temperatury oleju silnikowego. 3. Uruchomienia silnika i sprawdzenia szczelności układu wydechowego. 4. Nagrzania silnika do wymaganej temperatury pracy (temperatura oleju silnikowego lub cieczy chłodzącej). 5. Włożenia sondy poboru spalin na wymaganą głębokość do rury wydechowej. 6. Odczytania lub zarejestrowania wartości mierzonych parametrów analizy spalin (CO, CO2, CH,

2 O2, λ i AFR) i obserwowania ich zmiany: - przy ustalonej prędkości obrotowej biegu jałowego nbj, - przy ustalonej prędkości obrotowej biegu luzem w wybranym przedziale prędkości obrotowych silnika ( obr./min.), - podczas gwałtownego przyspieszania silnika od prędkości biegu jałowego do prędkości maksymalnej, - podczas zmniejszania prędkości obrotowej od wartości maksymalnych do obrotów biegu jałowego. 7. Dokonania oceny wyników pomiaru analizy spalin i ustalenia diagnozy w zakresie: - ogólnego stanu układu zasilania paliwem (zdatny, niezdatny), - sprawności działania gaźnika i jego urządzeń, - regulacji stężenia tlenku węgla i węglowodorów na biegu jałowym, - sprawności działania katalizatora i sondy lambda oraz układu wtryskowego benzyny. W każdym analizatorze ważną rolę odgrywa układ poboru spalin (rys. 2). Składa się on z sondy poboru spalin, węża doprowadzającego spaliny do analizatora, odstojnika kondensatu i zespołu filtrującego oraz pompy poboru spalin i pompy odprowadzającej skroplony kondensat. Analizator należy przygotować do pracy zgodnie z instrukcją obsługi. Duże znaczenie ma sprawdzenie szczelności układu poboru spalin. Podczas kontroli należy uszczelnić wlot sondy poboru spalin, odpompować powietrze do określonego poziomu podciśnienia i obserwować przez określony czas wartość tego podciśnienia. Nowsze typy przyrządów (klasy zerowej i pierwszej) w przypadku wykrycia nieszczelności drogi gazowej automatycznie uniemożliwiają prowadzenie pomiarów. W wężu doprowadzającym spaliny oraz we wnętrzu analizatora osadzają się węglowodory, których obecność będzie miała wpływ na wyniki pomiarów. Aby do tego nie dopuścić, przyrząd przed każdym badaniem powinien wykonywać test pozostałości CH i wstrzymać pomiar, jeżeli nie uzyska się wymaganych warunków początkowych (wartość graniczna 20 ppm CH). Współczesne analizatory spalin automatycznie wykonują procedurę zerowania zarówno przed rozpoczęciem pracy przyrządu, jak i podczas pomiarów. Powietrze do zerowania zasysane jest przez filtr węglowy (rys. 3) redukujący zanieczyszczenia. Każdy analizator spalin wyposażony jest w system filtracyjny (rys. 4), który zabezpiecza przyrząd przed uszkodzeniem. Użytkownik ma obowiązek przeprowadzać okresową wymianę lub czyszczenie wkładów filtra. Przyrząd powinien automatycznie sygnalizować ograniczenie przepływu spalin spowodowane zabrudzeniem filtra. W spalinach zawarta jest duża ilość skroplonej pary wodnej. Skroplona ciecz gromadzi się w odstojniku kondensatu (rys. 5) i jest samoczynnie usuwana na zewnątrz. Sondę poboru spalin należy bezpośrednio przed pomiarem włożyć do rury wydechowej na głębokość nie mniejszą niż: 30 cm (silniki czterosuwowe) lub 75 cm (silniki dwusuwowe). W przypadku niespełnienia tego wymogu pulsacje ciśnienia spalin występujące w końcówce rury wydechowej spowodują, że analizator będzie zasysał mieszaninę spalin z powietrzem, co daje analogiczny efekt jak nieszczelność układu wydechowego. Jeżeli konstrukcja tłumika uniemożliwia montaż sondy poboru spalin na wymaganej głębokości, to należy przedłużyć (tylko dla potrzeb pomiaru) końcówkę rury wydechowej przewodem gumowym szczelnie osadzonym na końcówce rury i zaciśniętym opaską. Sonda poboru spalin nie powinna być umieszczona zbyt głęboko, ponieważ gdy jej elastyczna końcówka znajdzie się w tłumiku końcowym, to może zassać zgromadzoną tam wodę. Jeśli jest używany wyciąg spalin, to jego końcówka powinna mieć otwór umożliwiający prawidłowe umiejscowienie w rurze wydechowej sondy poboru spalin. Na rys. 6 pokazano różne sposoby montażu sondy poboru spalin. Niedopuszczalny jest taki sposób osadzenia sondy poboru spalin, który umożliwia zasysanie spalin razem z powietrzem. W przypadku silników wyposażonych w pojedynczy układ wydechowy o więcej niż jednej końcówce końcowego tłumika lub podwójny układ wydechowy należy w każdej z końcówek rur wydechowych wykonać oddzielny pomiar składu spalin i ocenić jego wyniki.

3 Kryteria oceny stanu technicznego silnika na podstawie analizy spalin Nowoczesne analizatory spalin umożliwiają sprawdzenie nie tylko składu i stężenia gazów spalinowych, ale są narzędziem do diagnozowania silnika. Określenie zawartości podstawowych składników spalin umożliwia ocenę zdatności katalizatora, sondy lambda oraz diagnozowanie i regulację innych układów silnika. Na podstawie stężenia CO i CO2 można stwierdzić niewłaściwą regulację układu zasilania, nadmierne zanieczyszczenie filtra powietrza, nieszczelność układu wydechowego, brak odpowietrzania skrzyni korbowej oraz uszkodzenie układu rozruchowego wzbogacania składu mieszanki. Informacja o zawartości CH może być przydatna do określenia niezdatności układu zapłonowego lub spadku ciśnienia w cylindrach. Zmierzona wartość współczynnika składu mieszanki paliwowo-powietrznej λ (AFR) jest wykorzystywana do oceny funkcjonowania systemu regulacyjnego składu mieszanki. Zgodnie z obowiązującym na stacjach kontroli pojazdów rozporządzeniem ministra infrastruktury w sprawie warunków technicznych pojazdów oraz zakresu ich niezbędnego wyposażenia stężenie tlenku węgla CO i węglowodorów CH w spalinach oraz wartość współczynnika nadmiaru powietrza λ dla silników o zapłonie iskrowym nie mogą przekraczać wartości maksymalnych podanych w tabeli 1. Z analizy tych danych wynika, że wymagania dotyczące toksyczności spalin dla silników o zapłonie iskrowym zróżnicowano w zależności od rodzaju pojazdu i daty jego pierwszej rejestracji. Stężenie składników spalin w silniku prawidłowo wyregulowanym i zdatnym technicznie powinno być zgodne z wymaganiami producenta pojazdu. Niezbędne do kontroli toksyczności spalin dane umieszczone są w oprogramowaniu (bazie danych) nowoczesnych analizatorów spalin, a ponadto zawarte są w instrukcjach fabrycznych pojazdów oraz w dostępnych publikacjach książkowych i w formie elektronicznej (np. Autodata). W przypadku braku danych można stosować ogólne kryteria zamieszczone w tabeli 2. Do oceny stanu technicznego silnika na podstawie stężenia węglowodorów CH, tlenku węgla CO i dwutlenku węgla CO2 można wykorzystać informacje zamieszczone w tabeli 3. Określenie wysoka (niska) zawartość CH i CO odnosi się do wartości stężenia tych składników zalecanych przez producenta pojazdu. W każdym przypadku należy stosować się do obowiązujących przepisów ograniczających zawartość toksycznych składników w spalinach. Wzrost zawartości węglowodorów w spalinach, czyli pozostałości niespalonego paliwa, wskazuje na niewłaściwe spalanie, usterki stanu technicznego silnika (mechanizmu tłokowo- -korbowego, mechanizmu rozrządu, układu zasilania, układu zapłonowego) lub złą regulację silnika. Regulacja składu mieszanki tylko na podstawie pomiaru CO tak, aby nie przekroczyć wartości ustalonej przez producenta, jest niewskazana. Takie postępowanie może doprowadzić do powstania zbyt ubogiej mieszanki, wypalenia zaworów i uszkodzenia silnika. Pomiar zawartości dwutlenku węgla CO2, który nie jest gazem toksycznym, ma dla diagnostyki znaczenie pomocnicze. Wysokie stężenie CO2 w spalinach świadczy o efektywnej pracy silnika oraz katalizatora. Za niskie stężenie CO2 wskazuje na nieszczelności układu wydechowego lub uszkodzenie katalizatora. Przyjmuje się, że stężenie tlenu w spalinach powinno zawierać się w granicach 0,1-2,0%. Znajomość zawartości tlenu można wykorzystać do oceny szczelności układu dolotowego i układu wylotowego silnika. Podczas regulacji gaźnika często korzysta się z faktu, że zawartość tlenu w spalinach intensywnie wzrasta podczas przejścia z bogatej mieszanki do ubogiej. O ustawieniu (podczas regulacji) punktu przejścia z mieszanki bogatej do ubogiej świadczy skokowy wzrost stężenia tlenu O2 do wartości około 0,5%. Pomiar tlenków azotu NOx jest wykorzystywany do oceny zdatności katalizatora. Skuteczność redukcji tlenków azotu przez zdatny katalizator wynosi ponad 90%. Silnik z niezdatnym katalizatorem (lub bez katalizatora) powoduje powstawanie trujących tlenków azotu, zwłaszcza podczas spalania mieszanek ubogich. Wartość współczynnika nadmiaru powietrza λ pozwala wnioskować, czy proces spalania odbywa się przy właściwych proporcjach paliwa i powietrza. Wymagane wartości współczynników lambda dla

4 silników z wtryskiem benzyny i gaźnikowych podano w tabeli 2. Legalizacja analizatorów spalin Analizator spalin jest urządzeniem, wobec którego obowiązujące przepisy prawne nakładają określone obowiązki związane z jego obrotem oraz użytkowaniem. Te obowiązki określone są dyrektywami Unii Europejskiej i przepisami krajowymi. Wprowadzanie analizatorów do obrotu W Polsce aktualnym aktem prawnym regulującym wprowadzanie analizatorów spalin do obrotu jest ustawa o ocenie zgodności. Aktem wykonawczym do tej ustawy jest Rozporządzenie Ministra Gospodarki z dnia r. w sprawie zasadniczych wymagań dla przyrządów pomiarowych. Załącznik nr 10 do tego rozporządzenia określa wymagania dla analizatorów spalin. Wyżej wymienione rozporządzenie przenosi do polskiego systemu prawnego ustalenia dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady 2004/22/WE z dnia r. w sprawie przyrządów pomiarowych, zwanej potocznie MID (Measuring Instruments Directive). Producent może spełnić wymagania dyrektywy trzema możliwymi sposobami: - badanie typu analizatora połączone z zapewnieniem jakości produkcji, - badanie typu analizatora połączone z weryfikacją każdego egzemplarza, - pełne zapewnienie jakości z badaniem projektu. Do wykonania wyżej wymienionych czynności upoważnione są jednostki notyfikowane Komisji Europejskiej. Jedynym dokumentem, jaki obowiązkowo powinien być dostarczony wraz z analizatorem, jest deklaracja zgodności CE. Deklaracja CE wystawiona przez producenta urządzenia ma powoływać się na zgodność z dyrektywą 2004/22/WE. Dodatkowe wymagania dotyczące stacji kontroli pojazdów nakładają obowiązek posiadania polskiego tłumaczenia deklaracji zgodności (jego brak nie jest jednak wadą prawną). Analizator zgodny z dyrektywą MID dodatkowo powinien być oznaczony znakiem CE i następującą po nim dużą literą M wraz z rokiem produkcji (ostatnie dwie cyfry) oraz numerem jednostki notyfikowanej dokonującej badania typu. Wzór takiego oznaczenia przedstawiono przykładowo na rys. 7. Zgodnie z przepisami producent wystawiający deklarację CE sam potwierdza zgodność z dyrektywą MID. Powinien to jednak zrobić w sposób odpowiedzialny, dopiero po spełnieniu wymaganych warunków. Producent ponosi konsekwencje związane z błędnym lub fałszywym wystawieniem deklaracji zgodności. W kraju do weryfikacji deklaracji CE został uprawniony Urząd Ochrony Konkurencji, który wyznaczył do tej czynności Inspekcję Handlową. Przepisy przejściowe umożliwiają wprowadzenie do obrotu analizatorów spalin przed 29 października 2016 r. na podstawie wcześniejszych regulacji prawnych. W Polsce takie przepisy są zawarte w ustawie Prawo o miarach. Analizator, który w deklaracji CE nie ma powołania na dyrektywę MID, musi obowiązkowo posiadać świadectwo legalizacji pierwotnej wystawione przez upoważniony do tego organ administracji miar. Legalizację pierwotną mogą uzyskać analizatory, które do 29 października 2006 r. otrzymały zatwierdzenie typu w Głównym Urzędzie Miar, a wydana decyzja jeszcze nie wygasła. Obecnie tylko kilka typów analizatorów spalin ma ważne takie decyzje. W większości przypadków ich ważność wygasła w 2014 roku. Użytkowanie analizatorów spalin Zgodnie z obecnie obowiązującymi polskimi przepisami dotyczącymi użytkowania analizatorów spalin przyrządy te podlegają legalizacji ponownej. Obowiązek ten wynika z ustawy Prawo o miarach i dotyczy użytkowników tych urządzeń. Aktem wykonawczym, regulującym to szczegółowo, jest Rozporządzenie Ministra Gospodarki z dnia r. w sprawie prawnej kontroli metrologicznej przyrządów pomiarowych. W przypadku analizatorów wprowadzonych do obrotu na podstawie ustawy Prawo o miarach urządzenie należy zgłosić do legalizacji ponownej w ostatnim miesiącu ważności świadectwa

5 legalizacji pierwotnej. Dla analizatorów wprowadzonych do obrotu na podstawie ustawy o ocenie zgodności ustawodawca określa termin pierwszej legalizacji ponownej na 1 rok, licząc od 1 grudnia roku produkcji analizatora. Rok produkcji wytwórca umieszcza na urządzeniu w postaci ostatnich dwóch cyfr za dużą literą M następującą po znaku CE. Rozporządzenie określa, że urządzenie należy zgłaszać do legalizacji w ostatnim okresie ważności poprzedniego świadectwa (cechy). W tym przypadku cechę określa oznaczenie producenta. Na przykład, jeżeli na analizatorze umieszczono oznaczenie 14 za literą M, to zgodnie z prawem zgłoszenie do pierwszej legalizacji ponownej powinno nastąpić do dnia 30 listopada 2015 roku. Kolejne zgłoszenia do legalizacji ponownej analizatorów spalin wprowadzonych do obrotu na podstawie obydwu ustaw powinny nastąpić w terminach co 6 miesięcy. Wymieniona wyżej legalizacja potwierdza, że analizator spełnia wymagania i jego błędy wskazań nie przekraczają dopuszczalnych maksymalnych wartości. Legalizacja jest czynnością obowiązkową wykonywaną przez upoważnione laboratoria. Jednak świadectwo legalizacji nie zawiera wielkości tych błędów. Z tego powodu użytkownicy analizatorów spalin często zlecają wykonanie nieobowiązkowego wzorcowania analizatora. Wzorcowanie jest wyższą formą sprawdzenia analizatora. Po jego wykonaniu wydawany jest dokument, który potwierdza zgodność z wymaganiami oraz określa błędy analizatora i niepewność ich wyznaczenia. Wzorcowanie mogą wykonywać laboratoria akredytowane przez Polskie Centrum Akredytacji (PCA). Na rys. 8 przedstawiono przykładowy wzór oznakowania analizatora po wykonaniu wzorcowania. Kalibracja analizatorów spalin Analizatory spalin oprócz obowiązkowej legalizacji wymagają wykonywania określonych czynności obsługowych. Taką czynnością jest kalibracja (adjustacja) wskazań. Nowsze rodzaje analizatorów spalin zmuszają użytkowników do wykonania kalibracji (co 6 lub 12 miesięcy) z powodu automatycznego wyłączenia się lub wprowadzenia ograniczeń w ich funkcjonowaniu. Natomiast starsze odmiany analizatorów najczęściej nie posiadają takich ograniczeń. Pomimo tego co pewien czas taką czynność należy przeprowadzić. Kalibrację wskazań wykonuje się za pomocą gazu wzorcowego o określonym składzie. Do jej wykonywania nie są wymagane uprawnienia, wystarcza odpowiednia wiedza i umiejętności. Konieczną do wykonania czynnością obsługową jest również okresowa (średnio co 3 lata) wymiana ogniwa tlenowego (czujnika tlenu). Czynność ta nie oznacza naprawy uszkodzenia. Ogniwo tlenowe jest wypełnione stale utleniającą się substancją, która wytwarza niewielką różnicę potencjałów (napięcie). W przypadku braku dostępu do tlenu następuje szybki spadek wytwarzanego napięcia, co powoduje zmianę wskazań analizatora. Proces zużycia ogniwa tlenowego nie jest związany z użytkowaniem analizatora i następuje również przy wyłączonym urządzeniu. dr inż. Kazimierz Sitek Literatura: 1. Praca zbiorowa: Inżynieria diagnostyki maszyn. Instytut Technologii Eksploatacji PIB, Radom Rozporządzenie o warunkach technicznych pojazdów (tekst jednolity Dz.U. z 2015 r., poz. 305). 3. Analiza spalin silników ZI. Pomiar zadymienia spalin silników ZS. Poradnik Serwisowy 3/ Trzeciak K: Diagnostyka samochodów osobowych. WKŁ, Warszawa Źródło:

SPOSÓB POMIARU EMISJI ZANIECZYSZCZEŃ GAZOWYCH ORAZ ZADYMIENIA SPALIN PODCZAS PRZEPROWADZANIA BADANIA TECHNICZNEGO POJAZDU

SPOSÓB POMIARU EMISJI ZANIECZYSZCZEŃ GAZOWYCH ORAZ ZADYMIENIA SPALIN PODCZAS PRZEPROWADZANIA BADANIA TECHNICZNEGO POJAZDU ZAŁĄCZNIK Nr 4 SPOSÓB POMIARU EMISJI ZANIECZYSZCZEŃ GAZOWYCH ORAZ ZADYMIENIA SPALIN PODCZAS PRZEPROWADZANIA BADANIA TECHNICZNEGO POJAZDU I. Pomiar emisji zanieczyszczeń gazowych spalin pojazdów z silnikiem

Bardziej szczegółowo

1. Wprowadzenie. 2. Klasyfikacja i podstawowe wskaźniki charakteryzujące pracę silników spalinowych. 3. Paliwa stosowane do zasilania silników

1. Wprowadzenie. 2. Klasyfikacja i podstawowe wskaźniki charakteryzujące pracę silników spalinowych. 3. Paliwa stosowane do zasilania silników Spis treści 3 1. Wprowadzenie 1.1 Krótka historia rozwoju silników spalinowych... 10 2. Klasyfikacja i podstawowe wskaźniki charakteryzujące pracę silników spalinowych 2.1 Klasyfikacja silników.... 16

Bardziej szczegółowo

1. Wprowadzenie 1.1. Krótka historia rozwoju silników spalinowych

1. Wprowadzenie 1.1. Krótka historia rozwoju silników spalinowych 1. Wprowadzenie 1.1. Krótka historia rozwoju silników spalinowych 2. Klasyfikacja i podstawowe wskaźniki charakteryzujące pracę silników spalinowych 2.1. Klasyfikacja silników 2.1.1. Wprowadzenie 2.1.2.

Bardziej szczegółowo

2. Klasyfikacja i podstawowe wskaźniki charakteryzujące pracę silników spalinowych

2. Klasyfikacja i podstawowe wskaźniki charakteryzujące pracę silników spalinowych SPIS TREŚCI 3 1. Wprowadzenie 1.1 Krótka historia rozwoju silników spalinowych... 10 2. Klasyfikacja i podstawowe wskaźniki charakteryzujące pracę silników spalinowych 2.1 Klasyfikacja silników... 16 2.1.1.

Bardziej szczegółowo

Wymagania edukacyjne Technologia napraw zespołów i podzespołów mechanicznych pojazdów samochodowych 723103

Wymagania edukacyjne Technologia napraw zespołów i podzespołów mechanicznych pojazdów samochodowych 723103 Wymagania edukacyjne PRZEDMIOT Technologia napraw zespołów i podzespołów mechanicznych pojazdów samochodowych KLASA II MPS NUMER PROGRAMU NAUCZANIA (ZAKRES) 723103 1. 2. Podstawowe wiadomości o ch spalinowych

Bardziej szczegółowo

Pytania na egzamin dyplomowy specjalność SiC

Pytania na egzamin dyplomowy specjalność SiC Pytania na egzamin dyplomowy specjalność SiC 1. Bilans cieplny silnika spalinowego. 2. Wpływ stopnia sprężania na sprawność teoretyczną obiegu cieplnego silnika spalinowego. 3. Rodzaje wykresów indykatorowych

Bardziej szczegółowo

NAPRAWA. 1) lokalizuje uszkodzenia zespołów i podzespołów pojazdów samochodowych na podstawie pomiarów i wyników badań diagnostycznych;

NAPRAWA. 1) lokalizuje uszkodzenia zespołów i podzespołów pojazdów samochodowych na podstawie pomiarów i wyników badań diagnostycznych; NAPRAWA 2. Naprawa zespołów i podzespołów pojazdów samochodowych Uczeń: 1) lokalizuje uszkodzenia zespołów i podzespołów pojazdów samochodowych na podstawie pomiarów i wyników badań diagnostycznych; 2)

Bardziej szczegółowo

Mechanika i Budowa Maszyn Studia pierwszego stopnia

Mechanika i Budowa Maszyn Studia pierwszego stopnia Mechanika i Budowa Maszyn Studia pierwszego stopnia Przedmiot: Diagnostyka silnika i osprzętu Rodzaj przedmiotu: specjalnościowy Kod przedmiotu: MBM 1 S 0 5 58-3_1 Rok: 3 Semestr: 5 Forma studiów: Studia

Bardziej szczegółowo

STOCHOWSKA WYDZIAŁ IN

STOCHOWSKA WYDZIAŁ IN POLITECHNIKA CZĘSTOCHOWSKA WYDZIAŁ INŻYNIERII MECHANICZNEJ I INFORMATYKI Instytut Maszyn Tłokowych i Techniki Sterowania Laboratorium: Motoryzacyjne skażenie środowiska Ćwiczenie nr 3 Imię i nazwisko Rok

Bardziej szczegółowo

Wpływ motoryzacji na jakość powietrza

Wpływ motoryzacji na jakość powietrza Instytut Pojazdów Samochodowych i Silników Spalinowych Marek Brzeżański Wpływ motoryzacji na jakość powietrza Spotkanie Grupy Roboczej ds. Ochrony Powietrza i Energetyki Urząd Marszałkowski Województwa

Bardziej szczegółowo

EKOLOGIA I OCHRONA ŚRODOWISKA W TRANSPORCIE LABORATORIUM Ćwiczenie 5. Temat: Ocena skuteczności działania katalitycznego układu oczyszczania spalin.

EKOLOGIA I OCHRONA ŚRODOWISKA W TRANSPORCIE LABORATORIUM Ćwiczenie 5. Temat: Ocena skuteczności działania katalitycznego układu oczyszczania spalin. EKOLOGIA I OCHRONA ŚRODOWISKA W TRANSPORCIE LABORATORIUM Ćwiczenie 5 Temat: Ocena skuteczności działania katalitycznego układu oczyszczania spalin. 1. Cel ćwiczenia Celem ćwiczenia jest ocena skuteczności

Bardziej szczegółowo

Wpływ składu mieszanki gazu syntetycznego zasilającego silnik o zapłonie iskrowym na toksyczność spalin

Wpływ składu mieszanki gazu syntetycznego zasilającego silnik o zapłonie iskrowym na toksyczność spalin Wpływ składu mieszanki gazu syntetycznego zasilającego silnik o zapłonie iskrowym na toksyczność spalin Anna Janicka, Ewelina Kot, Maria Skrętowicz, Radosław Włostowski, Maciej Zawiślak Wydział Mechaniczny

Bardziej szczegółowo

MID dla użytkownika końcowego

MID dla użytkownika końcowego Wojciech Burzyński Zastępca Dyrektora Pionu Eksploatacji Plan prezentacji Czym jest MID? Implementacja MID w prawie krajowym Procedury przeprowadzania oceny zgodności Czy MID dotyczy operatora systemu

Bardziej szczegółowo

Wpływ dodatku Panther na toksyczność spalin silnika ZI

Wpływ dodatku Panther na toksyczność spalin silnika ZI Wpływ dodatku Panther na toksyczność spalin silnika ZI Dodatki Panther, zaliczane do III grupy dodatków NFS, są koloidalną zawiesiną cząstek o wymiarach 0,05-0,6 mikrometrów miedzi, srebra i ich tlenków

Bardziej szczegółowo

ROZPORZÑDZENIE MINISTRA GOSPODARKI 1) z dnia 7 grudnia 2007 r.

ROZPORZÑDZENIE MINISTRA GOSPODARKI 1) z dnia 7 grudnia 2007 r. 1765 ROZPORZÑDZENIE MINISTRA GOSPODARKI 1) z dnia 7 grudnia 2007 r. w sprawie wymagaƒ, którym powinny odpowiadaç analizatory spalin samochodowych, oraz szczegó owego zakresu sprawdzeƒ wykonywanych podczas

Bardziej szczegółowo

STOCHOWSKA WYDZIAŁ IN

STOCHOWSKA WYDZIAŁ IN POLITECHNIKA CZĘSTOCHOWSKA WYDZIAŁ INŻYNIERII MECHANICZNEJ I INFORMATYKI Instytut Maszyn Tłokowych i Techniki Sterowania Laboratorium: Motoryzacyjne skażenie środowiska Ćwiczenie nr 2 Imię i nazwisko Rok

Bardziej szczegółowo

Wykaz ważniejszych oznaczeń i skrótów Wprowadzenie... 13

Wykaz ważniejszych oznaczeń i skrótów Wprowadzenie... 13 SPIS TREŚCI Wykaz ważniejszych oznaczeń i skrótów... 9 Wprowadzenie... 13 1. KIERUNKI ROZWOJU SILNIKÓW SPALINOWYCH... 15 1.1. Silniki o zapłonie iskrowym... 17 1.1.1. Wyeliminowanie przepustnicy... 17

Bardziej szczegółowo

Jacek Jaworski, dr inż. Instytut Nafty i Gazu. Metrologia prawna. Wrocław, kwietnia 2013 r.

Jacek Jaworski, dr inż. Instytut Nafty i Gazu. Metrologia prawna. Wrocław, kwietnia 2013 r. Jacek Jaworski, dr inż. Instytut Nafty i Gazu Metrologia prawna Wrocław, 25 26 kwietnia 2013 r. Dyrektywa MID Dyrektywa 2004/22/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 31 marca 2004 r. w sprawie przyrządów

Bardziej szczegółowo

Silniki pojazdów samochodowych : podręcznik do nauki zawodu Technik pojazdów samochodowych / aut. Richard Fischer [et al.].

Silniki pojazdów samochodowych : podręcznik do nauki zawodu Technik pojazdów samochodowych / aut. Richard Fischer [et al.]. Silniki pojazdów samochodowych : podręcznik do nauki zawodu Technik pojazdów samochodowych / aut. Richard Fischer [et al.]. Warszawa, 2013 Spis treści Wstęp 7 1. Podstawowe wiadomości o silnikach 9 1.1.

Bardziej szczegółowo

Pozostałe systemy i diagnozy 5

Pozostałe systemy i diagnozy 5 5.2 Sondy lambda Sondy lambda mierzą udział tlenu w mieszance spalinowej. Są one częścią składową obwodu regulacyjnego, który zapewnia w sposób ciągły właściwy skład mieszanki paliwowo-powietrznej. Proporcja

Bardziej szczegółowo

KONTROLA EMISJI ZANIECZYSZCZEŃ Z INSTALACJI SPALANIA ODPADÓW

KONTROLA EMISJI ZANIECZYSZCZEŃ Z INSTALACJI SPALANIA ODPADÓW KONTROLA EMISJI ZANIECZYSZCZEŃ Z INSTALACJI SPALANIA ODPADÓW Konferencja Alternatywne technologie unieszkodliwiania odpadów komunalnych Chrzanów 7 październik 2010r. 1 Prawo Podstawowym aktem prawnym regulującym

Bardziej szczegółowo

Przy prawidłowej pracy silnika zapłon mieszaniny paliwowo-powietrznej następuje od iskry pomiędzy elektrodami świecy zapłonowej.

Przy prawidłowej pracy silnika zapłon mieszaniny paliwowo-powietrznej następuje od iskry pomiędzy elektrodami świecy zapłonowej. TEMAT: TEORIA SPALANIA Spalanie reakcja chemiczna przebiegająca między materiałem palnym lub paliwem a utleniaczem, z wydzieleniem ciepła i światła. Jeżeli w procesie spalania wszystkie składniki palne

Bardziej szczegółowo

Silniki. pojazdów samochodowych REFORMA 2012. Mirosław Karczewski, Leszek Szczęch, Grzegorz Trawiński

Silniki. pojazdów samochodowych REFORMA 2012. Mirosław Karczewski, Leszek Szczęch, Grzegorz Trawiński REFORMA 2012 Silniki pojazdów samochodowych Mirosław Karczewski, Leszek Szczęch, Grzegorz Trawiński Podręcznik do nauki zawodu TECHNIK POJAZDÓW SAMOCHODOWYCH MECHANIK POJAZDÓW SAMOCHODOWYCH Podręcznik

Bardziej szczegółowo

Opisy kodów błędów. www.obd.net.pl

Opisy kodów błędów. www.obd.net.pl Opisy kodów błędów. P0010 Przestawiacz zmieniający kąt ustawienia wałka rozrządu A, wadliwe działanie układu dolotowego/lewego/przedniego (blok cylindrów nr 1) zmiany faz rozrządu P0011 Kąt ustawienia

Bardziej szczegółowo

TECHNOLOGIE INFORMACYJNE W DIAGNOSTYCE POJAZDÓW Cz. 3 DIAGNOSTYKA SILNIKA

TECHNOLOGIE INFORMACYJNE W DIAGNOSTYCE POJAZDÓW Cz. 3 DIAGNOSTYKA SILNIKA POLITECHNIKA OPOLSKA WYDZIAŁ MECHANICZNY Kierunek studiów: MECHANIKA I BUDOWA MASZYN TECHNOLOGIE INFORMACYJNE TECHNOLOGIE INFORMACYJNE W DIAGNOSTYCE POJAZDÓW Cz. 3 DIAGNOSTYKA SILNIKA DIAGNOSTYKA Zadaniem

Bardziej szczegółowo

Spis treści. 1. Badanie układu samodiagnostyki w silniku benzynowym typu 11. 1.1. Struktura systemu sterowania silnikiem benzynowym typu

Spis treści. 1. Badanie układu samodiagnostyki w silniku benzynowym typu 11. 1.1. Struktura systemu sterowania silnikiem benzynowym typu 3 1. Badanie układu samodiagnostyki w silniku benzynowym typu 11 Motronic... 1.1. Struktura systemu sterowania silnikiem benzynowym typu Motronic.. 11 1.2. Algorytm pracy sterownika w silniku benzynowym

Bardziej szczegółowo

Pomiar zadymienia spalin

Pomiar zadymienia spalin Pomiar zadymienia spalin Zajęcia laboratoryjne w pracowni badao silników spalinowych Katedra Mechatroniki Wydział Nauk Technicznych UWM Opiekun Naukowy : mgr Maciej Mikulski Pomiar zadymienia spalin Zadymienie

Bardziej szczegółowo

technik mechanik kwalifikacji M.18. Numer ewidencyjny w wykazie podręczników MEN: 56/2015 Od autorów 9 1. Wiadomości wstępne

technik mechanik kwalifikacji M.18. Numer ewidencyjny w wykazie podręczników MEN: 56/2015 Od autorów 9 1. Wiadomości wstępne W książce podano zagadnienia dotyczące diagnozowania silnika, układu przeniesienia napędu, mechanizmów nośnych i jezdnych, układu kierowniczego i hamulcowego, układów bezpieczeństwa i komfortu jazdy oraz

Bardziej szczegółowo

Czyszczenie silnika benzynowego w samochodzie marki Fiat Punto 1.2

Czyszczenie silnika benzynowego w samochodzie marki Fiat Punto 1.2 Jet Clean Tronic jest urządzeniem do czyszczenia wszystkich układów wtryskowych silników Diesla, a także silników benzynowych. Osady, które gromadzą się na elementach układów wtryskowych, a także w komorze

Bardziej szczegółowo

STOCHOWSKA WYDZIAŁ IN

STOCHOWSKA WYDZIAŁ IN POLITECHNIKA CZĘSTOCHOWSKA WYDZIAŁ INŻYNIERII MECHANICZNEJ I INFORMATYKI Instytut Maszyn Tłokowych i Techniki Sterowania Laboratorium: Środowiskowe oddziaływanie motoryzacji Ćwiczenie nr 4 Imię i nazwisko

Bardziej szczegółowo

1. BADANIA DIAGNOSTYCZNE POJAZDU NA HAMOWNI PODWOZIOWEJ

1. BADANIA DIAGNOSTYCZNE POJAZDU NA HAMOWNI PODWOZIOWEJ Diagnostyka samochodowa : laboratorium : praca zbiorowa / pod redakcją Zbigniewa Lozia ; [autorzy lub współautorzy poszczególnych rozdziałów: Radosław Bogdański, Jacek Drobiszewski, Marek Guzek, Zbigniew

Bardziej szczegółowo

SPIS TREŚCI. Przedmowa... 8

SPIS TREŚCI. Przedmowa... 8 SPIS TREŚCI Przedmowa... 8 1. BADANIA DIAGNOSTYCZNE POJAZDU NA HAMOWNI PODWOZIOWEJ (Wiktor Mackiewicz, Andrzej Wolff)... 9 1.1. Wprowadzenie... 9 1.2. Podstawy teoretyczne... 9 1.2.1. Wady i zalety stanowiskowych

Bardziej szczegółowo

ISBN

ISBN Recenzent prof. dr hab. inż. dr h.c. JANUSZ MYSŁOWSKI Poszczególne rozdziały przygotowali: Wojciech SERDECKI: 1, 2, 3.1, 3.3, 3.5, 3.6, 3.7, 9 Paweł FUĆ: 15, Miłosław KOZAK: 13, Władysław KOZAK: 8 Anna

Bardziej szczegółowo

METROLOGIA PRAWNA W LABORATORIUM

METROLOGIA PRAWNA W LABORATORIUM Klub Polskich Laboratoriów Badawczych POLLAB METROLOGIA PRAWNA W LABORATORIUM Jacek Pilecki RADWAG Wagi Elektroniczne Metrologia - nauka o pomiarach i ich zastosowaniach Metrologia Prawna Dział metrologii

Bardziej szczegółowo

I. Kontrola stanu technicznego układu wydechowego i poziomu hałasu zewnętrznego podczas postoju pojazdu. Kontrola organoleptyczna - I etap

I. Kontrola stanu technicznego układu wydechowego i poziomu hałasu zewnętrznego podczas postoju pojazdu. Kontrola organoleptyczna - I etap ZAŁĄCZNIK Nr 3 SPOSÓB OCENY STANU TECHNICZNEGO UKŁADU WYDECHOWEGO I POMIARU POZIOMU HAŁASU ZEWNĘTRZNEGO PODCZAS POSTOJU POJAZDU ORAZ SPOSÓB KONTROLI STANU TECHNICZNEGO SYGNAŁU DŹWIĘKOWEGO PODCZAS PRZEPROWADZANIA

Bardziej szczegółowo

Zespól B-D Elektrotechniki

Zespól B-D Elektrotechniki Zespól B-D Elektrotechniki Laboratorium Elektroniki i Elektrotechniki Samochodowej Temat ćwiczenia: Badanie sondy lambda i przepływomierza powietrza w systemie Motronic Opracowanie: dr hab inż S DUER 39

Bardziej szczegółowo

KODY MIGOWE CITROEN (Sprawdzone na modelu Xantia 1.8i 8V 1994r.)

KODY MIGOWE CITROEN (Sprawdzone na modelu Xantia 1.8i 8V 1994r.) KODY MIGOWE CITROEN (Sprawdzone na modelu Xantia 1.8i 8V 1994r.) Odczyt kodów: - wyłączyć zapłon - podłączyć diodę LED miedzy wyjściem C1 (K-line) w kostce diagnostycznej a plusem akumulatora czyli A1

Bardziej szczegółowo

PROGRAM NAUCZANIA Budowa i naprawa silników spalinowych Budowa i naprawa silników spalinowych Szczegółowe cele kształcenia

PROGRAM NAUCZANIA Budowa i naprawa silników spalinowych Budowa i naprawa silników spalinowych Szczegółowe cele kształcenia PROGRAM NAUCZANIA Przedmiot specjalizujący: Budowa i naprawa silników spalinowych Szkoła: Zasadnicza Szkoła Zawodowa Zawód: Mechanik pojazdów samochodowych Podstawa prawna: 1. Podstawa programowa kształcenia

Bardziej szczegółowo

SYSTEM ZARZĄDZANIA JAKOŚCIĄ A PROCES LEGALIZACJI ANALIZATORÓW SPALIN SAMOCHODOWYCH

SYSTEM ZARZĄDZANIA JAKOŚCIĄ A PROCES LEGALIZACJI ANALIZATORÓW SPALIN SAMOCHODOWYCH Monika STOMA SYSTEM ZARZĄDZANIA JAKOŚCIĄ A PROCES LEGALIZACJI ANALIZATORÓW SPALIN SAMOCHODOWYCH Streszczenie W artykule przedstawiono cechy wspólne oraz różnice w postrzeganiu wzorcowania, jako jednego

Bardziej szczegółowo

WYCIĄG Z PRZEPISÓW PRAWNYCH STANOWIĄCYCH PODSTAWĘ DO DOKONANIA OCENY ZGODNOŚCI (LEGALIZACJI WE) I LEGALIZACJI PONOWNEJ WAG NIEAUTOMATYCZNYCH

WYCIĄG Z PRZEPISÓW PRAWNYCH STANOWIĄCYCH PODSTAWĘ DO DOKONANIA OCENY ZGODNOŚCI (LEGALIZACJI WE) I LEGALIZACJI PONOWNEJ WAG NIEAUTOMATYCZNYCH WYCIĄG Z PRZEPISÓW PRAWNYCH STANOWIĄCYCH PODSTAWĘ DO DOKONANIA OCENY ZGODNOŚCI (LEGALIZACJI WE) I LEGALIZACJI PONOWNEJ WAG NIEAUTOMATYCZNYCH USTAWA z dnia 11 maja 2001 r. Prawo o miarach Rozdział 3 Prawna

Bardziej szczegółowo

Mgr inŝ. Wojciech Kamela Mgr inŝ. Marcin Wojs

Mgr inŝ. Wojciech Kamela Mgr inŝ. Marcin Wojs Profesorowie Pracownicy Zakładu adu Silników w Spalinowych prof. dr hab. inŝ. Stanisław W. Kruczyński(kierownik Zakładu) prof. dr hab. inŝ. Zdzisław Chłopek Docenci Doc. dr inŝ. Maciej Tułodziecki Adiunkci

Bardziej szczegółowo

Identyfikacja samochodu

Identyfikacja samochodu Producent Fiat Model Punto Rok produkcji Rejestracja Tel. - prywatny Stan licznika Tel. - komórkowy Numer zlecenia Tel. - służbowy Data 29/04/2015 Producent Fiat Model Punto (12-) 1,2 8V Autodata Limited

Bardziej szczegółowo

Instrukcja naprawy SKODA; FABIA (6Y2); 1.4. EOBD - łącze diagnostyczne. AuDaCon Technical Manuals

Instrukcja naprawy SKODA; FABIA (6Y2); 1.4. EOBD - łącze diagnostyczne. AuDaCon Technical Manuals Strona 1 z 6 Instrukcja naprawy SKODA; FABIA (6Y2); 1.4 Kod błędu silnika EOBD - łącze diagnostyczne Format danych według DIN ISO 9141-2 lub SAE J 1850 Łącze diagnostyczne znajduje się wewnątrz pojazdu

Bardziej szczegółowo

Temat ćwiczenia. Pomiar hałasu zewnętrznego emitowanego przez pojazdy samochodowe

Temat ćwiczenia. Pomiar hałasu zewnętrznego emitowanego przez pojazdy samochodowe POLITECHNIKA ŚLĄSKA W YDZIAŁ TRANSPORTU Temat ćwiczenia Pomiar hałasu zewnętrznego emitowanego przez pojazdy samochodowe POLSKA NORMA PN-92/S-04051 (zamiast PN-83/S-04051) Pojazdy samochodowe i motorowery

Bardziej szczegółowo

LABORATORIUM PODSTAW SILNIKÓW I NAPĘDÓW SPALINOWYCH ĆWICZENIE NR 3: DIAGNOSTYCZNE POMIARY SKŁADNIKÓW TOKSYCZNYCH SPALIN WPROWADZENIE

LABORATORIUM PODSTAW SILNIKÓW I NAPĘDÓW SPALINOWYCH ĆWICZENIE NR 3: DIAGNOSTYCZNE POMIARY SKŁADNIKÓW TOKSYCZNYCH SPALIN WPROWADZENIE LABORATORIUM PODSTAW SILNIKÓW I NAPĘDÓW SPALINOWYCH ĆWICZENIE NR 3: DIAGNOSTYCZNE POMIARY SKŁADNIKÓW TOKSYCZNYCH SPALIN WPROWADZENIE Wzrost liczby eksploatowanych silników spalinowych spowodował konieczność

Bardziej szczegółowo

Slajd 1. Uszkodzenia świec zapłonowych

Slajd 1. Uszkodzenia świec zapłonowych Slajd 1 Uszkodzenia świec zapłonowych Slajd 2 ŚWIECA ZAPŁONOWA NORMALNIE ZUŻYTA. W normalnych warunkach eksploatacji izolator pokryty jest szaro-białym lub szaro-żółtawym nalotem mogącym przechodzić w

Bardziej szczegółowo

LABORATORIUM PODSTAW SILNIKÓW I NAPĘDÓW SPALINOWYCH. Ćwiczenie 6 DIAGNOSTYCZNE POMIARY TOKSYCZNYCH SKŁADNIKÓW SPALIN

LABORATORIUM PODSTAW SILNIKÓW I NAPĘDÓW SPALINOWYCH. Ćwiczenie 6 DIAGNOSTYCZNE POMIARY TOKSYCZNYCH SKŁADNIKÓW SPALIN Dr inż. Jacek Kropiwnicki WYDZIAŁ MECHANICZNY POLITECHNIKI GDAŃSKIEJ KATEDRA SILNIKÓW SPALINOWYCH I SPRĘŻAREK Kierownik katedry: prof. dr hab. inż. Andrzej Balcerski, prof. zw. PG LABORATORIUM PODSTAW

Bardziej szczegółowo

Narzędzia diagnostyczne

Narzędzia diagnostyczne Narzędzia diagnostyczne PRÓBNIK CIŚNIENIA WTRYSKU HS-A0020 TU-114 Miernik ciśnienia układu wtryskowego silniki benzynowe Ciśnienie max. 10bar Przeznaczenie serwis motoryzacyjny, badanie ciśnienia wtrysku

Bardziej szczegółowo

Instrukcja obsługi. Model

Instrukcja obsługi. Model Instrukcja obsługi Model 311.10 Ciśnieniomierze do pomiarów wzorcowych i testowych ciśnienia cieczy i gazów chemicznie obojętnych na stopy miedzi i nie powodujących zatorów w układach ciśnienia. Instrukcja

Bardziej szczegółowo

INFORMACJA-PORÓWNANIE

INFORMACJA-PORÓWNANIE INFORMACJA-PORÓWNANIE WODOMIERZE WPROWADZANE NA RYNEK W OPARCIU O DYREKTYWĘ 2004/22/EC MID (MEASURING INSTRUMENTS DIRECTIVE) / a wodomierze produkowane wg poprzedniej regulacji prawnej (GUM) *Przedstawione

Bardziej szczegółowo

Polsce na przykładzie instalacji pomiarowych do cieczy innych niż woda

Polsce na przykładzie instalacji pomiarowych do cieczy innych niż woda Prawna kontrola metrologiczna a w Polsce na przykładzie instalacji pomiarowych do cieczy innych niż woda Aleksandra Lewicka 1 Stare podejście do prawnej kontroli metrologicznej krajowe znak ZT (jeśli był

Bardziej szczegółowo

Wydział Mechaniczny. INSTYTUT EKSPLOATACJI POJAZDÓW I MASZYN tel.

Wydział Mechaniczny. INSTYTUT EKSPLOATACJI POJAZDÓW I MASZYN    tel. Wydział Mechaniczny INSTYTUT EKSPLOATACJI POJAZDÓW I MASZYN www.iepim.uniwersytetradom.pl e-mail: iepim@uthrad.pl tel.: 0-48 361 76 42 OFERTA BADAWCZA Obszar I Ochrona środowiska naturalnego przed skażeniami

Bardziej szczegółowo

Przyrządy pomiarowe podlegające prawnej kontroli metrologicznej - legalizacji. Piotr Lewandowski Łódź, r.

Przyrządy pomiarowe podlegające prawnej kontroli metrologicznej - legalizacji. Piotr Lewandowski Łódź, r. Przyrządy pomiarowe podlegające prawnej kontroli metrologicznej - legalizacji Piotr Lewandowski Łódź, 28.06.2017 r. 2 USTAWA z dnia 11 maja 2001 r. Prawo o miarach Opracowano na podstawie: t.j. Dz. U.

Bardziej szczegółowo

Analiza składu spalin silników ZI cz.1

Analiza składu spalin silników ZI cz.1 Spis treści dodatek techniczny Analiza składu spalin silników ZI cz.1 Kompendium praktycznej wiedzy dodatek techniczny do WIADOMOŚCI Inter Cars S.A. nr 28 / Wrzesień 2008 AUTOR: mgr inż. Stefan Myszkowski

Bardziej szczegółowo

Meraserw-5 s.c Szczecin, ul.gen.j.bema 5, tel.(91) , fax (91) ,

Meraserw-5 s.c Szczecin, ul.gen.j.bema 5, tel.(91) , fax (91) , Meraserw-5 s.c. 70-312 Szczecin, ul.gen.j.bema 5, tel.(91)484-21-55, fax (91)484-09-86, e-mail: handel@meraserw5.pl, www.meraserw.szczecin.pl 311.10.160 Ciśnieniomierze do pomiarów wzorcowych i testowych

Bardziej szczegółowo

Kompetentni nauczyciele kształcenia zawodowego branży motoryzacyjnej. Program praktyk w zakresie DIAGNOSTYKA UKŁADÓW POJAZDÓW SAMOCHODOWYCH

Kompetentni nauczyciele kształcenia zawodowego branży motoryzacyjnej. Program praktyk w zakresie DIAGNOSTYKA UKŁADÓW POJAZDÓW SAMOCHODOWYCH Kompetentni nauczyciele kształcenia zawodowego branży motoryzacyjnej Program praktyk w zakresie DIAGNOSTYKA UKŁADÓW POJAZDÓW SAMOCHODOWYCH WPROWADZENIE Na etapie kształcenia w systemie szkolnym w zakresie

Bardziej szczegółowo

WPŁYW KĄTA WYPRZEDZENIA WTRYSKU NA JEDNOSTKOWE ZUŻYCIE PALIWA ORAZ NA EMISJĘ SUBSTANCJI TOKSYCZNYCH W SILNIKU ZS ZASILANYM OLEJEM RZEPAKOWYM

WPŁYW KĄTA WYPRZEDZENIA WTRYSKU NA JEDNOSTKOWE ZUŻYCIE PALIWA ORAZ NA EMISJĘ SUBSTANCJI TOKSYCZNYCH W SILNIKU ZS ZASILANYM OLEJEM RZEPAKOWYM Tomasz OSIPOWICZ WPŁYW KĄTA WYPRZEDZENIA WTRYSKU NA JEDNOSTKOWE ZUŻYCIE PALIWA ORAZ NA EMISJĘ SUBSTANCJI TOKSYCZNYCH W SILNIKU ZS ZASILANYM OLEJEM RZEPAKOWYM Streszczenie Celem artykułu było omówienie

Bardziej szczegółowo

Spis treści. I. Wprowadzenie do naprawy zespołów i podzespołów pojazdów samochodowych

Spis treści. I. Wprowadzenie do naprawy zespołów i podzespołów pojazdów samochodowych Naprawa zespołów i podzespołów pojazdów samochodowych : podręcznik do kształcenia w zawodach mechanik pojazdów samochodowych, technik pojazdów samochodowych / Michał Markowski, Zbigniew Stanik. Warszawa,

Bardziej szczegółowo

Warszawa, dnia 27 maja 2013 r. Poz. 610. Rozporządzenie Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej 1) z dnia 10 maja 2013 r.

Warszawa, dnia 27 maja 2013 r. Poz. 610. Rozporządzenie Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej 1) z dnia 10 maja 2013 r. DZIENNIK USTAW RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Warszawa, dnia 27 maja 2013 r. Poz. 610 Rozporządzenie Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej 1) z dnia 10 maja 2013 r. w sprawie homologacji sposobu

Bardziej szczegółowo

Zakres stosowania dyrektywy MID w odniesieniu do gazomierzy

Zakres stosowania dyrektywy MID w odniesieniu do gazomierzy Zakres stosowania dyrektywy MID w odniesieniu do gazomierzy Krzysztof Plackowski Rogów, 18-20 września 2013 r. 1 Dyrektywa MID Dyrektywa 2004/22/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 31 marca 2004

Bardziej szczegółowo

SAMOCHODY ZASILANE WODOREM

SAMOCHODY ZASILANE WODOREM Michał BIAŁY, Mirosław WENDEKER, Zdzisław KAMIŃSKI, Piotr JAKLIŃSKI, Agnieszka MALEC SAMOCHODY ZASILANE WODOREM Streszczenie Celem artykułu jest opis przeprowadzonych badań poświęconych stosowaniu wodoru

Bardziej szczegółowo

Układy zasilania samochodowych silników spalinowych. Bartosz Ponczek AiR W10

Układy zasilania samochodowych silników spalinowych. Bartosz Ponczek AiR W10 Układy zasilania samochodowych silników spalinowych Bartosz Ponczek AiR W10 ECU (Engine Control Unit) Urządzenie elektroniczne zarządzające systemem zasilania silnika. Na podstawie informacji pobieranych

Bardziej szczegółowo

Układ napędowy. Silnik spalinowy CAT C27 Typ silnika CAT C 27. Zespół prądnic synchronicznych. Znamionowa prędkość obrotowa

Układ napędowy. Silnik spalinowy CAT C27 Typ silnika CAT C 27. Zespół prądnic synchronicznych. Znamionowa prędkość obrotowa Układ napędowy Silnik spalinowy CAT C27 Typ silnika CAT C 27 Moc znamionowa Znamionowa prędkość obrotowa 708 kw 1800 obr/min Obroty biegu jałowego 600 obr/min Ilość i układ cylindrów V 12 Stopień sprężania

Bardziej szczegółowo

Warszawa, dnia 17 grudnia 2014 r. Poz. 1813 OBWIESZCZENIE MINISTRA INFRASTRUKTURY I ROZWOJU 1) z dnia 21 listopada 2014 r.

Warszawa, dnia 17 grudnia 2014 r. Poz. 1813 OBWIESZCZENIE MINISTRA INFRASTRUKTURY I ROZWOJU 1) z dnia 21 listopada 2014 r. DZIENNIK USTAW RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Warszawa, dnia 17 grudnia 2014 r. Poz. 1813 OBWIESZCZENIE MINISTRA INFRASTRUKTURY I ROZWOJU 1) z dnia 21 listopada 2014 r. w sprawie ogłoszenia jednolitego tekstu

Bardziej szczegółowo

Bilans cieplny silnika spalinowego

Bilans cieplny silnika spalinowego Układ zapłonowy Silniki Diesla nie wymagają dodatkowych urządzeń w celu wywołania zapłonu - powstaje on samoczynnie na skutek stworzonych warunków i odpowiedniego paliwa podatnego na samozapłon. Natomiast

Bardziej szczegółowo

INFORMACJA-PORÓWNANIE

INFORMACJA-PORÓWNANIE INFORMACJA-PORÓWNANIE WODOMIERZE WPROWADZANE NA RYNEK W OPARCIU O DYREKTYWĘ 2004/22/EC MID (MEASURING INSTRUMENTS DIRECTIVE) / a wodomierze produkowane wg poprzedniej regulacji prawnej (GUM) WPROWADZENIE

Bardziej szczegółowo

INSTRUKCJE DO ZAJĘĆ LABORATORYJNYCH SILNIKI SPALINOWE I PALIWA

INSTRUKCJE DO ZAJĘĆ LABORATORYJNYCH SILNIKI SPALINOWE I PALIWA WYDZIAŁ MECHANICZNY Katedra Budowy i Eksploatacji Maszyn specjalność: konstrukcja i eksploatacja maszyn i pojazdów INSTRUKCJE DO ZAJĘĆ LABORATORYJNYCH SILNIKI SPALINOWE I PALIWA SSiP-1 Budowa i działanie

Bardziej szczegółowo

ROZPORZĄDZENIE MINISTRA GOSPODARKI 1) z dnia...2006 r.

ROZPORZĄDZENIE MINISTRA GOSPODARKI 1) z dnia...2006 r. ROZPORZĄDZENIE MINISTRA GOSPODARKI 1) z dnia...2006 r. w sprawie wymagań, którym powinny odpowiadać instalacje pomiarowe do ciągłego i dynamicznego pomiaru ilości cieczy innych niż woda oraz szczegółowego

Bardziej szczegółowo

Opis pojazdu oraz komputera DTA

Opis pojazdu oraz komputera DTA Opis pojazdu oraz komputera DTA Identyfikacja pojazdu Pojazd budowany przez studentów Politechniki Opolskiej o nazwie własnej SaSPO (rys. 1), wyposażony jest w sześciu cylindrowy silnik benzynowy 2900

Bardziej szczegółowo

Ocena zgodności i prawna kontrola metrologiczna gazomierzy i przeliczników do gazomierzy stan obecny i po okresie przejściowym

Ocena zgodności i prawna kontrola metrologiczna gazomierzy i przeliczników do gazomierzy stan obecny i po okresie przejściowym Ocena zgodności i prawna kontrola metrologiczna gazomierzy i przeliczników do gazomierzy stan obecny i po okresie przejściowym PGNiG SA Oddział Centralne Laboratorium Pomiarowo Badawcze Grzegorz Rosłonek/Łukasz

Bardziej szczegółowo

Zespół B-D Elektrotechniki

Zespół B-D Elektrotechniki Zespół B-D Elektrotechniki Laboratorium Silników i układów przeniesienia napędów Temat ćwiczenia: Diagnostyka systemu Motronic z wykorzystaniem diagnoskopu KTS 530 Bosch Opracowanie: dr hab. inż. S. DUER

Bardziej szczegółowo

Skutery : chińskie, tajwańskie i koreańskie : silniki 50, 100, 125, 150 i 200 cm 3 / Phil Mather. Warszawa, Spis treści

Skutery : chińskie, tajwańskie i koreańskie : silniki 50, 100, 125, 150 i 200 cm 3 / Phil Mather. Warszawa, Spis treści Skutery : chińskie, tajwańskie i koreańskie : silniki 50, 100, 125, 150 i 200 cm 3 / Phil Mather. Warszawa, 2010 Spis treści Wstęp 8 Podziękowania 9 O poradniku 9 Numery identyfikacyjne i zakup części

Bardziej szczegółowo

S P R A W O Z D A N I E. z realizacji zadań Biura Służby Nadzoru Metrologicznego i Probierczego w 2005 roku

S P R A W O Z D A N I E. z realizacji zadań Biura Służby Nadzoru Metrologicznego i Probierczego w 2005 roku GŁÓWNY URZĄD MIAR S P R A W O Z D A N I E z realizacji zadań Biura Służby Nadzoru Metrologicznego i Probierczego w 2005 roku Warszawa, styczeń 2006 r. z realizacji zadań Biura Służby Nadzoru Metrologicznego

Bardziej szczegółowo

Numery identyfikacyjne i zakup części zamiennych Bezpieczeństwo przede wszystkim! Sprawdzenie skutera przed jazdą Rozdział 1 Obsługa codzienna

Numery identyfikacyjne i zakup części zamiennych Bezpieczeństwo przede wszystkim! Sprawdzenie skutera przed jazdą Rozdział 1 Obsługa codzienna Podziękowania 8 O poradniku 9 Numery identyfikacyjne i zakup części zamiennych 9 Bezpieczeństwo przede wszystkim! 10 Sprawdzenie skutera przed jazdą 11 Sprawdzanie poziomu oleju silniki dwusuwowe 11 Sprawdzanie

Bardziej szczegółowo

SZCZEGÓŁOWY OPIS PRZEDMIOTU ZAMÓWIENIA

SZCZEGÓŁOWY OPIS PRZEDMIOTU ZAMÓWIENIA SZCZEGÓŁOWY OPIS PRZEDMIOTU ZAMÓWIENIA dla części Zamówienia nr 1 postępowania: Dostawa przewoźnego urządzenia sprężarkowego 1) Urządzenie zapewnia: a) Wydajność ciśnienia roboczego min. 10,8 m 3 /min;

Bardziej szczegółowo

Szkolenie wstępne Instruktaż stanowiskowy SPAWACZ GAZOWY. pod red. Bogdana Rączkowskiego

Szkolenie wstępne Instruktaż stanowiskowy SPAWACZ GAZOWY. pod red. Bogdana Rączkowskiego Szkolenie wstępne Instruktaż stanowiskowy SPAWACZ GAZOWY pod red. Bogdana Rączkowskiego Zgodnie z rozporządzeniem Ministra Gospodarki i Pracy z dnia 27 lipca 2004 r. w sprawie szkolenia w dziedzinie bezpieczeństwa

Bardziej szczegółowo

Reduktor dwustopniowy firmy Koltec

Reduktor dwustopniowy firmy Koltec Reduktor dwustopniowy firmy Koltec 1 króciec wlotowy LPG, 2 zawór regulacji ciśnienia w komorze I stopnia, 3 komora I stopnia, 4 komora II stopnia, 5 króciec wylotowy LPG, 6 zawór regulacji ciśnienia II

Bardziej szczegółowo

Laboratorium z Konwersji Energii SILNIK SPALINOWY

Laboratorium z Konwersji Energii SILNIK SPALINOWY Laboratorium z Konwersji Energii SILNIK SPALINOWY 1. Wstęp teoretyczny Silnik spalinowy to maszyna, w której praca jest wykonywana przez gazy spalinowe, powstające w wyniku spalania paliwa w przestrzeni

Bardziej szczegółowo

(wersja anglojęzyczna): CONSTRUCTION AND EXPLOITATION OF COMBUSTION ENGINES

(wersja anglojęzyczna): CONSTRUCTION AND EXPLOITATION OF COMBUSTION ENGINES "ZATWIERDZAM" Dziekan Wydziału Elektroniki prowadzącego kierunek studiów y^l c//' prof. dr ha^inż. Marian WNUK Warszawa, dnia S SIE 0? SYLABUS PRZEDMIOTU NAZWA PRZEDMIOTU: BUDOWA I EKSPLOATACJA SILNIKÓW

Bardziej szczegółowo

3.1. Budowa pojazdu samochodowego Uszczegółowione efekty kształcenia Uczeń po zrealizowaniu zajęć potrafi: Poziom wymagań programowych

3.1. Budowa pojazdu samochodowego Uszczegółowione efekty kształcenia Uczeń po zrealizowaniu zajęć potrafi: Poziom wymagań programowych 1. Technologia napraw pojazdów samochodowych 3.1. udowa pojazdu samochodowego 3.2. iagnozowanie stanu technicznego zespołów i podzespołów pojazdu samochodowego 3.3. Naprawa zespołów i podzespołów pojazdu

Bardziej szczegółowo

- 1 - Obrotomierz OBD-104 przeznaczony jest do pomiarów prędkości obrotowej silników wysokopręŝnych (ZS) oraz silników z zapłonem iskrowym (ZI).

- 1 - Obrotomierz OBD-104 przeznaczony jest do pomiarów prędkości obrotowej silników wysokopręŝnych (ZS) oraz silników z zapłonem iskrowym (ZI). - 1 - I. WPROWADZENIE Niniejsza instrukcja przeznaczona jest dla personelu warsztatowego uprawnionego do obsługi obrotomierza OBD-104. Przed podjęciem jakichkolwiek czynności związanych z obrotomierzem

Bardziej szczegółowo

Pakiet cetanowo-detergentowy do uszlachetniania olejów napędowych przyjaznych środowisku

Pakiet cetanowo-detergentowy do uszlachetniania olejów napędowych przyjaznych środowisku ENERGOCET 76 WPROWADZENIE Energocet 76 jest wielofunkcyjnym dodatkiem do paliwa Diesel stosowanym w celu ulepszenia wydajności paliwa i poprawienia dynamiki pojazdów. Dodatek ten spełnia następujące wymagania:

Bardziej szczegółowo

Non Road Mobile Machinery Directive wpływ prawa wspólnotowego na modernizację i eksploatację lokomotyw spalinowych

Non Road Mobile Machinery Directive wpływ prawa wspólnotowego na modernizację i eksploatację lokomotyw spalinowych Non Road Mobile Machinery Directive wpływ prawa wspólnotowego na modernizację i eksploatację lokomotyw spalinowych dr inż. Jacek Kukulski Laboratorium Badań Taboru - Instytut Kolejnictwa Warszawa, dn.

Bardziej szczegółowo

4 Systemy i diagnostyka z produktami PIERBURG

4 Systemy i diagnostyka z produktami PIERBURG 4 Systemy i diagnostyka z produktami PIERBURG 4.4 System powietrza wtórnego Do niezawodnego rozruchu na zimno potrzebna jest mieszanka z nadwyżką paliwa (tłusta mieszanka). Z uwagi na przetłuszczenie mieszanki

Bardziej szczegółowo

ROZPORZĄDZENIE MINISTRA GOSPODARKI 1) z dnia 23 października 2007 r.

ROZPORZĄDZENIE MINISTRA GOSPODARKI 1) z dnia 23 października 2007 r. Dz.U.2007.209.1513 ROZPORZĄDZENIE MINISTRA GOSPODARKI 1 z dnia 23 października 2007 r. w sprawie wymagań którym powinny odpowiadać wodomierze oraz szczegółowego zakresu sprawdzeń wykonywanych podczas prawnej

Bardziej szczegółowo

Warszawa, dnia 8 sierpnia 2014 r. Poz. 1066 OBWIESZCZENIE. z dnia 5 czerwca 2014 r.

Warszawa, dnia 8 sierpnia 2014 r. Poz. 1066 OBWIESZCZENIE. z dnia 5 czerwca 2014 r. DZIENNIK USTAW RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Warszawa, dnia 8 sierpnia 2014 r. Poz. 1066 OBWIESZCZENIE ministra gospodarki z dnia 5 czerwca 2014 r. w sprawie ogłoszenia jednolitego tekstu rozporządzenia Ministra

Bardziej szczegółowo

Bloki wartości mierzonych sterownika -J361-, silnik AEH, AKL

Bloki wartości mierzonych sterownika -J361-, silnik AEH, AKL Bloki wartości mierzonych sterownika -J361-, silnik AEH, AKL Blok wartości mierzonych 1 (funkcje podstawowe) 2. Temperatura płynu chłodzącego 3. Napięcie sondy lambda (0... 1 V) 4. Warunki nastaw podstawowych

Bardziej szczegółowo

KV 90-1 INSTRUKCJA MONTAŻU I OBSŁUGI OKAPU KUCHENNEGO

KV 90-1 INSTRUKCJA MONTAŻU I OBSŁUGI OKAPU KUCHENNEGO SPIS TREŚCI: STRONY: 1. REKOMENDACJE I ZALECENIA 3-4 2. UŻYTKOWANIE 4 3. KONSERWACJA 4 5 4. ELEKTRYCZNE 5 5. SYSTEMY DZIAŁANIA 5 6. RYSUNKI TECHNICZNE 6-7 INSTRUKCJA MONTAŻU I OBSŁUGI OKAPU KUCHENNEGO

Bardziej szczegółowo

ZESZYTY NAUKOWE INSTYTUTU POJAZDÓW 1(87)/2012

ZESZYTY NAUKOWE INSTYTUTU POJAZDÓW 1(87)/2012 ZESZYTY NAUKOWE INSTYTUTU POJAZDÓW 1(87)/2012 Piotr SZCZĘSNY 1 TOKSYCZNOŚĆ SPALIN POJAZDÓW OSOBOWYCH PODCZAS STATYSTYCZNYCH BADAŃ EKSPLOATACYJNYCH 1. Wstęp Przedstawione w pracy wyniki badań toksyczności

Bardziej szczegółowo

MODUŁ 3. WYMAGANIA EGZAMINACYJNE Z PRZYKŁADAMI ZADAŃ

MODUŁ 3. WYMAGANIA EGZAMINACYJNE Z PRZYKŁADAMI ZADAŃ MODUŁ 3. WYMAGANIA EGZAMINACYJNE Z PRZYKŁADAMI ZADAŃ E.22. Eksploatacja instalacji i urządzeń do wytwarzania i przesyłania energii cieplnej ZADANIE PRAKTYCZNE Opracuj dokumentację związaną z przeprowadzeniem

Bardziej szczegółowo

Przeniesienie czujnika zawartości tlenków azotu w spalinach. Informacje ogólne. Umiejscowienie czujnika NOx

Przeniesienie czujnika zawartości tlenków azotu w spalinach. Informacje ogólne. Umiejscowienie czujnika NOx 2 1 Niniejszy dokument opisuje warunki, zalecenia i procedury przenoszenia czujnika zawartości tlenków azotu w spalinach. Czujnik zawartości tlenków azotu w spalinach wykrywa ilość tlenków azotu w spalinach.

Bardziej szczegółowo

Kongres Innowacji Polskich KRAKÓW 10.03.2015

Kongres Innowacji Polskich KRAKÓW 10.03.2015 KRAKÓW 10.03.2015 Zrównoważona energetyka i gospodarka odpadami ZAGOSPODAROWANIE ODPADOWYCH GAZÓW POSTPROCESOWYCH Z PRZEMYSŁU CHEMICZNEGO DO CELÓW PRODUKCJI ENERGII ELEKTRYCZNEJ I CIEPŁA Marek Brzeżański

Bardziej szczegółowo

CZUJNIK GAZU GS220 INSTRUKCJA OBSŁUGI

CZUJNIK GAZU GS220 INSTRUKCJA OBSŁUGI CZUJNIK GAZU GS220 INSTRUKCJA OBSŁUGI URZĄDZENIA POMIAROWE URZĄDZENIA DO WYMIATANIA GmbH 1. Zastosowanie: - poszukiwanie wycieków na przewodach gazowych, - kontrola urządzeń grzewczych i dróg odprowadzenia

Bardziej szczegółowo

Warszawa, dnia 9 sierpnia 2013 r. Poz. 906 ROZPORZĄDZENIE MINISTRA GOSPODARKI 1) z dnia 2 lipca 2013 r.

Warszawa, dnia 9 sierpnia 2013 r. Poz. 906 ROZPORZĄDZENIE MINISTRA GOSPODARKI 1) z dnia 2 lipca 2013 r. DZIENNIK USTAW RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Warszawa, dnia 9 sierpnia 2013 r. Poz. 906 ROZPORZĄDZENIE MINISTRA GOSPODARKI 1) z dnia 2 lipca 2013 r. zmieniające rozporządzenie w sprawie wymagań, którym powinny

Bardziej szczegółowo

Załącznik nr 1 do Specyfikacji. 1. Przedmiot Umowy

Załącznik nr 1 do Specyfikacji. 1. Przedmiot Umowy Załącznik nr 1 do Specyfikacji 1. Przedmiot Umowy Przedmiotem umowy są usługi serwisowe przy trzech biogazowych agregatach prądotwórczych produkcji DEUTZ AG (obecnie MWM) o mocy znamionowi 933 kw zainstalowanych

Bardziej szczegółowo

Wielofunkcyjny wyświetlacz parametrów pracy silnika współpracujący z Digtal ECU Cheater I

Wielofunkcyjny wyświetlacz parametrów pracy silnika współpracujący z Digtal ECU Cheater I Wielofunkcyjny wyświetlacz parametrów pracy silnika współpracujący z Digtal ECU Cheater I Spis treści Przeznaczenie urządzenia... 3 Podłączenie urządzenia... 3 Obsługa i menu... 3 Lista parametrów pomiarowych...

Bardziej szczegółowo

INSTRUKCJA OBSŁUGI LUKSOMIERZA L-50. SONOPAN Sp. z o.o. 15-950 Białystok, ul. Ciołkowskiego 2/2 tel., fax (0 85) 742 36 62 www.sonopan.com.

INSTRUKCJA OBSŁUGI LUKSOMIERZA L-50. SONOPAN Sp. z o.o. 15-950 Białystok, ul. Ciołkowskiego 2/2 tel., fax (0 85) 742 36 62 www.sonopan.com. INSTRUKCJA OBSŁUGI LUKSOMIERZA L-50 SONOPAN Sp. z o.o. 15-950 Białystok, ul. Ciołkowskiego 2/2 tel., fax (0 85) 742 36 62 www.sonopan.com.pl - 1 - INFORMACJE O NORMACH Cyfrowy luksomierz L-50 spełnia wymagania

Bardziej szczegółowo

Silnik dwupaliwowy instalacja gazowa sekwencyjnego wtrysku gazu, a diagnostyka silnika benzynowego

Silnik dwupaliwowy instalacja gazowa sekwencyjnego wtrysku gazu, a diagnostyka silnika benzynowego CIECIELĄG Jan 1 Silnik dwupaliwowy instalacja gazowa sekwencyjnego wtrysku gazu, a diagnostyka silnika benzynowego WSTĘP Obecne silniki spalinowe charakteryzują się znakomitymi osiągami, niskim spalaniem

Bardziej szczegółowo

5 Dalsze systemy i diagnozy

5 Dalsze systemy i diagnozy 53 Spalanie przerywane (rozpoznawanie przez niespokojną pracę) Szarpanie lub spadek mocy to wyczuwalne skutki zakłóceń w pracy silnika Zakłócenia te są wywołane przez błędy w układzie zapłonowym i w tworzeniu

Bardziej szczegółowo