Kontrakty futures na indeks cen energii elektrycznej pierwszy instrument finansowy związany z cenami energii

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "Kontrakty futures na indeks cen energii elektrycznej pierwszy instrument finansowy związany z cenami energii"

Transkrypt

1 Kontrakty futures na indeks cen energii elektrycznej pierwszy instrument finansowy związany z cenami energii

2 Program Podstawowe cechy kontraktu Dlaczego kontrakty futures na giełdzie Najważniejsze rynki futures na świecie Wybrane elementy standardu Podstawowe zasady obrotu i rozliczania Wykorzystanie Jarosław Ziębiec TGE 2

3 Definicja kontraktu futures umowa zawarta na rynku pomiędzy sprzedającym instrument pochodny na termin, a kupującym instrument pochodny na termin, na warunkach określonych przez organizatora rynku w standardzie kontraktu futures, w której strony ustalają wartość instrumentu bazowego, po której nastąpi wykonanie umowy, wykonanie umowy następuje przez spełnienie świadczenia pieniężnego, chyba że standard instrumentu pochodnego stanowi inaczej; wszystkie najważniejsze cechy kontraktu zawiera standard Jarosław Ziębiec TGE 3

4 Cechy specyficzne Instrument bazowy najczęściej indeks cen rynku spot Rozliczenie pieniężne Notowania ciągłe Zmienna LOP (liczba otwartych pozycji) Nieograniczony potencjał zysków /strat Depozyty zabezpieczające Wiele serii w obrocie Kontrakt posiada ISIN Nie ma VAT Nominalnie obroty są większe niż na rynku fizycznym większa płynność Warunki obrotu Podobne jak dla kontraktów terminowych (forward) Zatwierdzane przez KNF Jarosław Ziębiec TGE 4

5 Dlaczego kontrakty futures? Rynek spot i terminowy (RTT) posiada wystarczającą płynność Czas na instrumenty finansowe Naturalny rozwój oferty produktowej Futures to nowi uczestnicy rynku pośrednio powinno nastąpić zwiększenie płynności na rynku fizycznym Futures to łatwiejszy obrót nie ma dostawy Możliwość wykorzystania do transakcji zabezpieczających i spekulacyjnych, arbitrażu Spekulacja = płynność na rynku futures Arbitraż rynek giełdowy i OTC Jarosław Ziębiec TGE 5

6 Obroty i kursy na TGE Jarosław Ziębiec TGE 6

7 Kursy najpłynniejszych instrumentów na RTT 2010-V 2011 Jarosław Ziębiec TGE 7

8 Indeks IRDN V 2011 Jarosław Ziębiec TGE 8

9 Najważniejsze rynki futures/opcji NASDAQ.OMX Commodities Europe futures/opcje (Skandynawia, Niemcy PHELIX, Holania APEX) N2EX (UK) futures EEX (Niemcy) futures/opcje na indeks PHELIX PXE (Czechy) futures Spot Market Base Load Index ASX (Australia) futures/opcje d-cyphatrade (raczej CFD) CME (NYMEX -USA) futures Ale - ICE (UK) futures z dostawa fizyczną Jarosław Ziębiec TGE 9

10 Przykład - futures na indeks Phelix (EEX) Phelix Base i Phelix Peak roczne, kwartalne, miesięczne, tygodniowe, Phelix Base wiele serii w obrocie 6 kolejnych lat, 11 kolejnych kwartałów, 9 najbliższych miesięcy, 5 najbliższych tygodni, Kaskadowanie Rozliczenie pieniężne Name Best Best No. of Last Abs. Last Last Settl. Open Bid Ask Contr. Price Change Tim e Vol. Price Vol. Interest Cal :21 8, ,49 21,413 Cal ,444 Cal ,639 Cal Cal Cal Źródlo: Jarosław Ziębiec TGE 10

11 Skala obrotu futures i spot na wybranych rynkach UE (dane w TWh) Źródło: dane ze stron www giełd Skandynawia spot ,5 futures futures/spot w% 422% 419% Niemcy spot (EPEX) ,6 futures (EEX) ,3 futures/spot w% 220% 188% Francja spot (EPEX) 52,6 52,6 futures (EEX) futures/spot w% 79,8% 58,9% Czechy spot (OTE) 7 2,814 futures (PXE) futures/spot w% Jarosław Ziębiec TGE 343% 1028% 11

12 Obroty futures i opcjami na ASX vs. zapotrzebowanie w systemie Jarosław Ziębiec TGE 12 Zródło: Hedging exposure to the Australian Electricy market using Exchange Traded Products, PPT, d-cypha Trade presenation at WRMA Conference 2011,

13 ASX (Australia) miesięczny wolumen otwartych pozycji na futures i opcjach w latach Jarosław Ziębiec TGE 13

14 Instrument bazowy Indeks IRDN24 wyrażony jako PLN/MWh z dokładnością do 1 grosza, określany jako średnia arytmetyczna średnich ważonych wolumenem cen transakcji zawartych podczas fixingu i notowań ciągłych na poszczególnych godzinach z całej doby z rynków N-1 oraz N-2 dla tej samej daty dostawy, Jarosław Ziębiec TGE 14

15 Proponowane terminy wykonania Wariant 1 12 najbliższych miesięcy, 8 najbliższych kwartałów, 3 najbliższe lata Wariant 2 Najbliższy miesiąc, kwartał i rok Wariant 3 6 najbliższych miesięcy, 4 najbliższe kwartały, 3 najbliższe lata, Który wybrać? Czy wprowadzić kontrakty tygodniowe? Jarosław Ziębiec TGE 15

16 Nominał i kurs Nominał kontraktu: 1MW x określona liczba godzin, która zależy od liczby dni kalendarzowych w terminie wykonania oraz liczby godzin w dobie, roczny MWh; kwartalny MWh; miesięczny MWh; Kurs kontraktu: Wyrażony jako PLN/MWh z dokładnością do 0,01 PLN do rozważenia notowanie w EUR Minimalny krok notowania (tick) 0,01 PLN /MWh x nominał kontraktu, Roczny: od 87,6 do 87,84 PLN Kwartalny: od 21,59 do 22,09 PLN Miesięczny: od 6,72 do 7,45 PLN Jarosław Ziębiec TGE 16

17 Ostatni dzień obrotu kontrakt roczny i kwartalny dzień sesyjny poprzedzający: a) 2 dni b) 3 dni pierwszy dzień dostawy dla danego kontraktu kontrakt miesięczny: Dzień sesyjny poprzedzający ostatni dzień dostawy w miesiącu wykonania kontraktu. Dzień ustalenia ostatecznego kursu rozliczeniowego Szczegółowe terminy notowań określone w kalendarzu notowań Jarosław Ziębiec TGE 17

18 Podział kontraktu (kaskadowanie) Następuje dla kontraktu rocznego i kwartalnego na X dni przed pierwszym dniem dostawy Dla kontraktu rocznego: każda otwarta pozycja w kontrakcie rocznym jest zamieniana na równoważną liczbę otwartych pozycji w 3 najbliższych kontraktach miesięcznych dla miesięcy kalendarzowych Styczeń-Marzec oraz 3 kolejnych seriach kontraktów kwartalnych (kwartały 2-4 w danym roku kalendarzowym) dla kontraktu kwartalnego: Każda otwarta pozycja w kontrakcie kwartalnym jest zamieniana na równoważną liczbę otwartych pozycji w trzech kolejnych seriach kontraktów miesięcznych dla danego kontraktu kwartalnego. Jarosław Ziębiec TGE 18

19 Kaskadowanie i otwarte pozycje Kontrakty miesięczne: Styczeń, luty, marzec, rok 2013 Kontrakty kwartalne 2013: 2q, 3q,4q Kontr roczny 2013 S L M 5 kupionych kontraktów (5L) 5 L styczeń 5 L styczeń 5 L marzec 5 L 2Q 5 L 3Q 5 L 4Q Jarosław Ziębiec TGE 19

20 Dzienny kurs rozliczeniowy określany jest jako średnia arytmetyczna kursów ostatnich 10 transakcji zawartych podczas sesji, jeżeli podczas sesji giełdowej zawarto mniej niż 10 transakcji za dzienny kurs rozliczeniowy przyjmuje się kurs ostatniej transakcji. Zasada lepszych zleceń kupna/sprzedaży, gdy nie ma transakcji na sesji - średnią arytmetyczną z limitów cen w najlepszych zleceniach kupna i sprzedaży na zamknięciu gdy nie ma zleceń - ostatni znany kurs rozliczeniowy, określany jest z dokładnością do 1 grosza, w sytuacjach szczególnych po konsultacji z IRGIT, można wyznaczyć inny dzienny kurs rozliczeniowy Jarosław Ziębiec TGE 20

21 Ostateczny kurs rozliczeniowy dla kontraktów miesięcznych Średnia arytmetyczna ze wszystkich wartość indeksu IRDN24 dla danego okresu dostawy określona w dniu wygaśnięcia kontraktu Dzień wygaśnięcia kontraktu dzień poprzedzający ostatni dzień dostawy (T-1) T - ostatni dzień dostawy określany jest z dokładnością do 1 grosza. Jarosław Ziębiec TGE 21

22 Zasady rozliczania Depozyt wstępny i uzupełniający Marking to market równanie do rynku Fundusz gwarancyjny Czy potrzebne są limity otwartych pozycji (maksymalna liczba długich/krótkich pozycji które można zająć) na rynku? Jarosław Ziębiec TGE 22

23 Wykorzystanie rynku futures Transakcje zabezpieczające = hedging Spekulacja Bez spekulantów nie ma płynności czyli możliwości zabezpieczania Jarosław Ziębiec TGE 23

24 Transakcje zabezpieczające - hedging Powodem zajęcia pozycji na rynku futures jest posiadana pozycja (zamiar jej posiadania) na rynku fizycznym Na rynku futures zajmujemy pozycje odwrotną do pozycji zabezpieczanej z rynku fizycznego Hedging ma na celu minimalizację strat na rynku fizycznym a nie maksymalizację zysku Short hedge = długa na spot krótka na futures (sprzedaż) Long hedge = króka na spot długa na futures (kupno) Jarosław Ziębiec TGE 24

25 RYNEK FIZYCZNY Short hedge pozycja krótka na futures RYNEK FUTURES spadek cen energii Spadek cen = spadek indeksu IRDN24 Sprzedaż kontraktu Wytwórca ponosi straty sprzedaż po niższej cenie niż zakładał Wystawca kontraktu zarabia Zyski na futures minimalizują straty na spot Odkupienie kontraktu = zamknięcie pozycji 25

26 Long hedge pozycja długa na futures RYNEK FIZYCZNY Wzrost cen = wzrost kosztów zakupu energii w przyszłości RYNEK FUTURES Wzrost cen = wzrost indeksu IRDN24 Sprzedaż kontraktu =zamknięcie pozycji STRATA Nabywca kontraktu zarabia Nabycie kontraktu Zyski na futures minimalizują straty na spot 26

27 Spekulacja Inwestor nie posiada pozycji na rynku fizycznym, którą zabezpiecza Zajmuje pozycję na rynku futures (krótką, długą) w celu maksymalizacji zysku Świadomie podejmuje ryzyko zmiany kursu instrumentu (instrumentu bazowego) Wykorzystuje dźwignię finansową Spekulanci zwiększają płynność Amateur speculators consist of two categories gamblers and fools. Gamblers...know the risks and the fact that there is a house take, but they enjoy the game. Fools...think they know how to make money in futures, but they do not... The supply of fools is replenished by Barnum s Law. (There s a sucker born every minute.) (Stoll and Whaley 1993) Stoll, H.R. and R.E. Whaley Futures and Options: Theory and Applications. Southwestern Publishing Company: Cincinnati, Ohio. Jarosław Ziębiec TGE 27

28 Spekulacja - pozycja długa (zakup kontraktu) Nabywca (zajmujący pozycję długą) liczy na wzrost kursu kontraktu (i indeksu) zysk T=0 strata Kurs kontraktu/wartość IRDN24 Jarosław Ziębiec TGE 28

29 Spekulacja - pozycja krótka (sprzedaż kontraktu) Sprzedający (zajmujący pozycję krótką ) liczy na spadek kursu kontraktu (i indeksu) zysk strata T=0 Kurs kontraktu/indeksu IRGN24 Jarosław Ziębiec TGE 29

30 Notowania od poniedziałku do piątku w godzinach 8:00-14:00 tak jak RTT Notowania w systemie Condico Jednostka notowania 1 kontrakt Zasady obrotu zbliżone do notowań kontraktów forward np. zlecenia Możliwe w przyszłości transakcje pozasesyjne tranakcje spreadowe (kupno jednej serii/sprzedaż innej) Rozliczanie przez IRGIT Zasady obrotu Warianty uruchomienia obrotu: A) na platformie MTF przy współpracy z krajowym DM B) przy współpracy renomowanej giełdy Jarosław Ziębiec TGE 30

31 Ryzyko rynkowe Płynność szczególnie na początku obrotu najbardziej płynna jest najkrótsza seria zamykanie/otwieranie pozycji Ryzyko specyficzne ceny energii na RDN Zmienność Kontrakty futures i ryzyko Jarosław Ziębiec TGE 31

32 Kontakt Jarosław Ziębiec doradca zarządu TGE Tel: K-ka: Jarosław Ziębiec TGE 32

33 Dziękuje za uwagę Proszę o pytania Jarosław Ziębiec TGE 33

Rynek Instrumentów Finansowych Futures na energię elektryczną. Jarosław Ziębiec Dyrektor Biura Rynku Regulowanego

Rynek Instrumentów Finansowych Futures na energię elektryczną. Jarosław Ziębiec Dyrektor Biura Rynku Regulowanego Rynek Instrumentów Finansowych Futures na energię elektryczną Jarosław Ziębiec Dyrektor Biura Rynku Regulowanego Komitet Rynku Energii Elektrycznej Warszawa, 16 marca 2015 Agenda Dlaczego futures na energie

Bardziej szczegółowo

Kontrakty Terminowe na indeks IRDN24. materiał informacyjny

Kontrakty Terminowe na indeks IRDN24. materiał informacyjny Kontrakty Terminowe na indeks IRDN24 materiał informacyjny 1 Kontrakty typu FUTURES Ogólne informacje: Notowane kontrakty: kontrakty terminowe na indeks IRDN24 Wykonanie kontraktu poprzez rozliczenie pieniężne

Bardziej szczegółowo

Kontrakty futures na energię elektryczną na TGE. Instrument bazowy indeks TGe24 Standard kontraktu futures

Kontrakty futures na energię elektryczną na TGE. Instrument bazowy indeks TGe24 Standard kontraktu futures Kontrakty futures na energię elektryczną na TGE Instrument bazowy indeks TGe24 Standard kontraktu futures Instrument bazowy indeks TGe24 2 Konstrukcja indeksu Indeks TGe24 jest określany jako średnia arytmetyczna

Bardziej szczegółowo

Standardy instrumentów z fizyczną dostawą na RIF

Standardy instrumentów z fizyczną dostawą na RIF Standardy instrumentów z fizyczną dostawą na RIF Jarosław Ziębiec Komitet Rynku Energii Elektrycznej Komitet Rynku Gazu Warszawa, 25 stycznia 2017 r. Strona Agenda Standard kontraktu na ee z dostawą 3

Bardziej szczegółowo

Kontrakty terminowe na GPW

Kontrakty terminowe na GPW Kontrakty terminowe na GPW Czym jest kontrakt terminowy? Umowa między 2 stronami: nabywcą i sprzedawcą Nabywca zobowiązuje się do kupna instrumentu bazowego w określonym momencie w przyszłości po określonej

Bardziej szczegółowo

Rozwój rynku hurtowego i czynniki cenotwórcze

Rozwój rynku hurtowego i czynniki cenotwórcze Rozwój rynku hurtowego i czynniki cenotwórcze Leszek Prachniak Dyrektor Pionu Operacji Giełdowych e-mail:leszek.prachniak@tge.pl 1 Kto może zostać Członkiem Giełdy? Członkami Giełdy mogą być podmioty określone

Bardziej szczegółowo

Kontrakty terminowe na stawki WIBOR

Kontrakty terminowe na stawki WIBOR Kontrakty terminowe na stawki WIBOR Sebastian Siewiera Główny Specjalista Dział Rynku Terminowego Warszawa, marzec 2014-1- WSTĘP Kontrakty terminowe (futures) na stopy LIBOR/EURIBOR oraz obligacje skarbowe

Bardziej szczegółowo

Kontrakty terminowe na akcje

Kontrakty terminowe na akcje Kontrakty terminowe na akcje Zawartość prezentacji podstawowe informacje o kontraktach terminowych na akcje, zasady notowania, wysokość depozytów zabezpieczających, przykłady wykorzystania kontraktów,

Bardziej szczegółowo

Futures na Wibor najlepszy sposób zarabiania na stopach. Departament Skarbu, PKO Bank Polski Konferencja Instrumenty Pochodne Warszawa, 28 maja 2014

Futures na Wibor najlepszy sposób zarabiania na stopach. Departament Skarbu, PKO Bank Polski Konferencja Instrumenty Pochodne Warszawa, 28 maja 2014 Futures na Wibor najlepszy sposób zarabiania na stopach Departament Skarbu, PKO Bank Polski Konferencja Instrumenty Pochodne Warszawa, 28 maja 2014 Agenda Wprowadzenie Definicja kontraktu Czynniki wpływające

Bardziej szczegółowo

Kontrakty terminowe bez tajemnic. Marcin Kwaśniewski Dział Rynku Terminowego

Kontrakty terminowe bez tajemnic. Marcin Kwaśniewski Dział Rynku Terminowego Kontrakty terminowe bez tajemnic Marcin Kwaśniewski Dział Rynku Terminowego Agenda: ABC kontraktów terminowych Zasady obrotu kontraktami Depozyty zabezpieczające Zabezpieczanie i spekulacja Ryzyko inwestowania

Bardziej szczegółowo

Pochodne instrumenty finansowe na energię jako narzędzie do zabezpieczania przed ryzykiem zmian cen energii

Pochodne instrumenty finansowe na energię jako narzędzie do zabezpieczania przed ryzykiem zmian cen energii Pochodne instrumenty finansowe na energię jako narzędzie do zabezpieczania przed ryzykiem zmian cen energii Jarosław Ziębiec, Dyrektor Biura Rynku Regulowanego, TGE 18 kwietnia 2015 r. IV Krakowska Konferencja

Bardziej szczegółowo

Funkcjonowanie Rynku Forward na Prawa Majątkowe OZE. www.tge.pl

Funkcjonowanie Rynku Forward na Prawa Majątkowe OZE. www.tge.pl Funkcjonowanie Rynku Forward na Prawa Majątkowe OZE www.tge.pl Rynek forward na prawa majątkowe OZE 1. Przedmiot obrotu: kontrakty terminowe typu forward na prawa majątkowe z OZE (PMOZE_A) 2. Nominał kontraktu:

Bardziej szczegółowo

Kontrakty Terminowe na Dostawę Energii Elektrycznej

Kontrakty Terminowe na Dostawę Energii Elektrycznej Kontrakty Terminowe na Dostawę Energii Elektrycznej Materiały do broszury informacyjnej o RTEE Strona 1 z 10 Kontrakty typu FORWARD Ogólne informacje: Notowane kontrakty: całodobowe (BASE) oraz szczytowe

Bardziej szczegółowo

Michał Tryuk Wiceprezes Zarządu TGE S.A. Warszawa, 23 września 2014 r.

Michał Tryuk Wiceprezes Zarządu TGE S.A. Warszawa, 23 września 2014 r. Michał Tryuk Wiceprezes Zarządu TGE S.A. Warszawa, 23 września 2014 r. Towarowa Giełda Energii TGE powstała pod koniec 1999 roku z inicjatywy Ministra Skarbu Państwa jako niezbędny element liberalizacji

Bardziej szczegółowo

Teraz wiesz i inwestujesz OPCJE WPROWADZENIE DO OPCJI

Teraz wiesz i inwestujesz OPCJE WPROWADZENIE DO OPCJI OPCJE WPROWADZENIE DO OPCJI OPCJA jest instrumentem finansowym, mającym postać kontraktu, w którym kupujący opcję nabywa prawo do nabycia (opcja kupna), bądź prawo do sprzedaży (opcja sprzedaży) określonego

Bardziej szczegółowo

Kontrakty terminowe w teorii i praktyce. Marcin Kwaśniewski Dział Rynku Terminowego

Kontrakty terminowe w teorii i praktyce. Marcin Kwaśniewski Dział Rynku Terminowego Kontrakty terminowe w teorii i praktyce Marcin Kwaśniewski Dział Rynku Terminowego Czym jest kontrakt terminowy? Kontrakt to umowa między 2 stronami Nabywca/sprzedawca zobowiązuje się do kupna/sprzedaży

Bardziej szczegółowo

Czym jest kontrakt terminowy?

Czym jest kontrakt terminowy? Kontrakty terminowe Czym jest kontrakt terminowy? Kontrakt to umowa między 2 stronami Nabywca/sprzedawca zobowiązuje się do kupna/sprzedaży w określonym momencie w przyszłości danego instrumentu bazowego

Bardziej szczegółowo

Kontrakty terminowe. This presentation or any of its parts cannot be used without prior written permission of Dom Inwestycyjny BRE Banku S..A.

Kontrakty terminowe. This presentation or any of its parts cannot be used without prior written permission of Dom Inwestycyjny BRE Banku S..A. Kontrakty terminowe Slide 1 Podstawowe zagadnienia podstawowe informacje o kontraktach zasady notowania, depozyty zabezpieczające, przykłady wykorzystania kontraktów, ryzyko związane z inwestycjami w kontrakty,

Bardziej szczegółowo

INSTRUMENTY I ZASADY OBROTU PREZENTACJA -1-

INSTRUMENTY I ZASADY OBROTU PREZENTACJA -1- INSTRUMENTY I ZASADY OBROTU PREZENTACJA -1- PATRONI, SPONSORZY, PARTNERZY: -2- FUTURES NA WIBOR STANDARD KONTRAKTÓW 1M WIBOR 3M WIBOR 6M WIBOR Nominał 3.000.000 PLN 1.000.000 PLN 1.000.000 PLN Kwotowanie

Bardziej szczegółowo

Rola TGE w organizacji Rynku Praw Majątkowych

Rola TGE w organizacji Rynku Praw Majątkowych Rola TGE w organizacji Rynku Praw Majątkowych Rynki prowadzone przez TGE, nowe produkty Leszek Prachniak Dyrektor Departamentu Notowao Towarowa Giełda Energii S.A. Leszek.prachniak@polpx.pl TGE prowadzone

Bardziej szczegółowo

Załącznik nr 1: Standard kontraktu terminowego na energię elektryczną. typ BASE.

Załącznik nr 1: Standard kontraktu terminowego na energię elektryczną. typ BASE. Załącznik nr 1: Standard kontraktu na energię elektryczną. typ BASE. Kontrakty terminowe na energię elektryczną tygodniowe typu BASE BASE_W-ww-yy, gdzie : instrumentu BASE_W rodzaj instrumentu, ww kolejny

Bardziej szczegółowo

OPCJE. Slide 1. This presentation or any of its parts cannot be used without prior written permission of Dom Inwestycyjny BRE Banku S..A.

OPCJE. Slide 1. This presentation or any of its parts cannot be used without prior written permission of Dom Inwestycyjny BRE Banku S..A. OPCJE Slide 1 Informacje ogólne definicje opcji: kupna (call)/sprzedaŝy (put) terminologia typy opcji krzywe zysk/strata Slide 2 Czym jest opcja KUPNA (CALL)? Opcja KUPNA (CALL) jest PRAWEM - nie zobowiązaniem

Bardziej szczegółowo

OPCJE MIESIĘCZNE NA INDEKS WIG20

OPCJE MIESIĘCZNE NA INDEKS WIG20 OPCJE MIESIĘCZNE NA INDEKS WIG20 1 TROCHĘ HISTORII 1973 Fisher Black i Myron Scholes opracowują precyzyjną metodę obliczania wartości opcji słynny MODEL BLACK/SCHOLES 2 TROCHĘ HISTORII 26 kwietnia 1973

Bardziej szczegółowo

Kontrakty terminowe. kontraktów. Liczba otwartych pozycji w 2012 roku była najwyższa w listopadzie kiedy to wyniosła 18,1 tys. sztuk.

Kontrakty terminowe. kontraktów. Liczba otwartych pozycji w 2012 roku była najwyższa w listopadzie kiedy to wyniosła 18,1 tys. sztuk. Rocznik Giełdowy 2013 Kontrakty terminowe W roku 2012 handlowano na giełdzie kontraktami terminowymi na indeksy WIG20, mwig40, na kursy walut dolara amerykańskiego, euro, franka szwajcarskiego oraz na

Bardziej szczegółowo

Zasady funkcjonowania rynku gazu na TGE

Zasady funkcjonowania rynku gazu na TGE Zasady funkcjonowania rynku gazu na TGE Leszek Prachniak Dyrektor Działu Notowań leszek.prachniak@tge.pl Warszawa 26.06.2013 Rynek giełdowy - rynkiem konkurencyjnym www.tge.pl Prezes Urzędu Regulacji Energetyki

Bardziej szczegółowo

K O N T R A K T Y T E R M I N O W E

K O N T R A K T Y T E R M I N O W E "MATEMATYKA NAJPEWNIEJSZYM KAPITAŁEM ABSOLWENTA" projekt współfinansowany przez Unię Europejską w ramach Europejskiego Funduszu Społecznego K O N T R A K T Y T E R M I N O W E Autor: Lic. Michał Boczek

Bardziej szczegółowo

Zakup energii. Strategia obsługi dziennego zapotrzebowania na energię

Zakup energii. Strategia obsługi dziennego zapotrzebowania na energię Zakup energii Strategia obsługi dziennego zapotrzebowania na energię Dzięki zasadzie dostępu stron trzecich do sieci przesyłowej (Third Party Access) Jedyna licencjonowana giełda towarowa w Polsce System

Bardziej szczegółowo

(obowiązuje od 01 grudnia 2014r.) Jeden kontrakt obejmuje 1000 ton Uprawnień do emisji (EUA)

(obowiązuje od 01 grudnia 2014r.) Jeden kontrakt obejmuje 1000 ton Uprawnień do emisji (EUA) SPECYFIKACJA FINANSOWYCH INSTRUMENTÓW POCHODNYCH BĘDĄCYCH ZARÓWNO W OBROCIE NA RYNKU ZORGANIZOWANYM (GIEŁDY TOWAROWE), JAK I POZA RYNKIEM ZORGANIZOWANYM (OTC), DLA KTÓRYCH INSTRUMENTEM BAZOWYM SĄ UPRAWNIENIA

Bardziej szczegółowo

Kontrakty terminowe. na koniec roku 3276 kontraktów i była o 68% wyższa niż na zakończenie 2010 r.

Kontrakty terminowe. na koniec roku 3276 kontraktów i była o 68% wyższa niż na zakończenie 2010 r. Rocznik Giełdowy 2012 algorytmu kalkulacji kursu rozliczeniowego oraz dni wykonania jednostek. Giełda uruchomiła serwis internetowy dedykowany rynkowi instrumentów pochodnych. Serwis dostępny jest pod

Bardziej szczegółowo

Uruchomienie rynku gazu na TGE

Uruchomienie rynku gazu na TGE Uruchomienie rynku gazu na TGE Leszek Prachniak Dyrektor Działu Notowań leszek.prachniak@tge.pl Szczególna Rola Giełdy Towarowej na rynku gazu w warunkach obowiązywania taryfy www.tge.pl Najpierw konkurencja

Bardziej szczegółowo

Do końca 2003 roku Giełda wprowadziła promocyjne opłaty transakcyjne obniżone o 50% od ustalonych regulaminem.

Do końca 2003 roku Giełda wprowadziła promocyjne opłaty transakcyjne obniżone o 50% od ustalonych regulaminem. Opcje na GPW 22 września 2003 r. Giełda Papierów Wartościowych rozpoczęła obrót opcjami kupna oraz opcjami sprzedaży na indeks WIG20. Wprowadzenie tego instrumentu stanowi uzupełnienie oferty instrumentów

Bardziej szczegółowo

Opcje giełdowe. Wprowadzenie teoretyczne oraz zasady obrotu

Opcje giełdowe. Wprowadzenie teoretyczne oraz zasady obrotu Opcje giełdowe Wprowadzenie teoretyczne oraz zasady obrotu NAJWAŻNIEJSZE CECHY OPCJI Instrument pochodny (kontrakt opcyjny), Asymetryczny profil wypłaty, Możliwość budowania portfeli o różnych profilach

Bardziej szczegółowo

Organizacja notowań na RIF i obrót instrumentami finansowymi

Organizacja notowań na RIF i obrót instrumentami finansowymi Organizacja notowań na RIF i obrót instrumentami finansowymi Harmonogram sesji Notowania kontraktami terminowymi na indeks TGe24 na sesji giełdowej odbywają się od poniedziałku do piątku, w dni robocze.

Bardziej szczegółowo

Ceny energii na rynku polskim: umiarkowany wzrost RDN

Ceny energii na rynku polskim: umiarkowany wzrost RDN Ceny energii na rynku polskim: umiarkowany wzrost RDN 20-maj 30-maj 09-cze 19-cze 1 kwi 15 kwi 29 kwi 13 maj 27 maj 10 cze 24 cze 200 zł/mwh Dzienne ceny SPOT w latach 2012-2013 2012 Avg m-c 2012 2013

Bardziej szczegółowo

Rozliczanie kontraktów finansowych zawartych na TGE

Rozliczanie kontraktów finansowych zawartych na TGE Rozliczanie kontraktów finansowych zawartych na TGE Marek Onichimowski Dyrektor Projektu Rynek Finansowy Uczestnictwo w IRR IRGiT Uczestnikami w IRR IRGiT mogą być: 1. spółki prowadzące Giełdy, 2. spółki

Bardziej szczegółowo

Rozliczanie kontraktów finansowych zawartych na RIF TGE

Rozliczanie kontraktów finansowych zawartych na RIF TGE Rozliczanie kontraktów finansowych zawartych na RIF TGE Marek Onichimowski Dyrektor Projektu Rynek Finansowy Rynek Instrumentów Finansowych a IRGiT W myśl Ustawy o obrocie instrumentami finansowymi, IRGiT,

Bardziej szczegółowo

Warunki obrotu dla programu instrumentów terminowych na energię elektryczną, tygodniowych w godzinach od 7 do 22 w dni robocze.

Warunki obrotu dla programu instrumentów terminowych na energię elektryczną, tygodniowych w godzinach od 7 do 22 w dni robocze. Warunki obrotu dla programu instrumentów terminowych na energię elektryczną, tygodniowych w godzinach od 7 do 22 w dni robocze. Tekst jednolity Zatwierdzony Uchwałą Zarządu Nr 279/60/11 z dnia13 grudnia

Bardziej szczegółowo

Opcje Giełdowe. Filip Duszczyk Dział Rynku Terminowego GPW

Opcje Giełdowe. Filip Duszczyk Dział Rynku Terminowego GPW Opcje Giełdowe Filip Duszczyk Dział Rynku Terminowego GPW Warszawa, 7 maja 2014 Czym są opcje indeksowe (1) Kupno opcji Koszt nabycia Zysk Strata Prawo, lecz nie obligacja, do kupna lub sprzedaży instrumentu

Bardziej szczegółowo

Podsumowanie pierwszego półrocza 2013 r. na Towarowej Giełdzie Energii

Podsumowanie pierwszego półrocza 2013 r. na Towarowej Giełdzie Energii Podsumowanie pierwszego półrocza 2013 r. na Towarowej Giełdzie Energii Warszawa, 5 lipca 2013 r. Łączny obrót energią elektryczną ze wszystkich transakcji w I półroczu 2013 r. wyniósł 72,310 TWh, co oznacza

Bardziej szczegółowo

OPCJE W to też możesz inwestować na giełdzie

OPCJE W to też możesz inwestować na giełdzie OPCJE NA WIG 20 W to też możesz inwestować na giełdzie GIEŁDAPAPIERÓW WARTOŚCIOWYCH WARSZAWIE OPCJE NA WIG 20 Opcje na WIG20 to popularny instrument, którego obrót systematycznie rośnie. Opcje dają ogromne

Bardziej szczegółowo

Propozycja systemu rozliczeń dla rynku gazu w Polsce

Propozycja systemu rozliczeń dla rynku gazu w Polsce Propozycja systemu rozliczeń dla rynku gazu w Polsce 13.06. 2012 Warszawa Członkostwo w GIR Członkami Izby mogą być wyłącznie: Spółki prowadzące Giełdy, Towarowe domy maklerskie, Domy maklerskie, inne

Bardziej szczegółowo

Noble Securities S.A. na rynkach praw majątkowych, energii elektrycznej i gazu ziemnego Towarowej Giełdy Energii S.A.

Noble Securities S.A. na rynkach praw majątkowych, energii elektrycznej i gazu ziemnego Towarowej Giełdy Energii S.A. Noble Securities S.A. na rynkach praw majątkowych, energii elektrycznej i gazu ziemnego Towarowej Giełdy Energii S.A. Noble Securities S.A. Jeden z pierwszych domów maklerskich, działający na polskim rynku

Bardziej szczegółowo

Towarowa Giełda Energii obroty, pozycja na tle rynków europejskich. Lipiec 2014 r.

Towarowa Giełda Energii obroty, pozycja na tle rynków europejskich. Lipiec 2014 r. Towarowa Giełda Energii obroty, pozycja na tle rynków europejskich Lipiec 2014 r. Agenda TGE kim jesteśmy? TGE o nas Struktura przychodów Grupy GPW w 2013 r. Roczne przychody ze sprzedaży TGE Grupa TGE

Bardziej szczegółowo

Opcje giełdowe i zabezpieczenie inwestycji. Filip Duszczyk Dział Rynku Terminowego

Opcje giełdowe i zabezpieczenie inwestycji. Filip Duszczyk Dział Rynku Terminowego Opcje giełdowe i zabezpieczenie inwestycji Filip Duszczyk Dział Rynku Terminowego Agenda: Analiza Portfela współczynnik Beta (β) Opcje giełdowe wprowadzenie Podstawowe strategie opcyjne Strategia Protective

Bardziej szczegółowo

R NKI K I F I F N N NSOW OPCJE

R NKI K I F I F N N NSOW OPCJE RYNKI FINANSOWE OPCJE Wymagania dotyczące opcji Standard opcji Interpretacja nazw Sposoby ustalania ostatecznej ceny rozliczeniowej dla opcji na GPW OPCJE - definicja Kontrakt finansowy, w którym kupujący

Bardziej szczegółowo

Wyróżniamy trzy rodzaje kontraktów terminowych: Forwards Futures Opcje

Wyróżniamy trzy rodzaje kontraktów terminowych: Forwards Futures Opcje Echo ćwiczeń... Transakcje terminowe (kontrakty terminowe) Transakcja terminowa polega na zawarciu umowy zobowiązującej sprzedającego do dostarczenia określonego co do ilości i jakości dobra, będącego

Bardziej szczegółowo

Nazwy skrócone opcji notowanych na GPW tworzy się w następujący sposób: OXYZkrccc, gdzie:

Nazwy skrócone opcji notowanych na GPW tworzy się w następujący sposób: OXYZkrccc, gdzie: Opcje na GPW (III) Na warszawskiej Giełdzie Papierów Wartościowych notuje się opcje na WIG20 i akcje niektórych spółek o najwyższej płynności. Każdy rodzaj opcji notowany jest w kilku, czasem nawet kilkunastu

Bardziej szczegółowo

Opcja jest to prawo przysługujące nabywcy opcji wobec jej wystawcy do:

Opcja jest to prawo przysługujące nabywcy opcji wobec jej wystawcy do: Jesteś tu: Bossa.pl Opcje na WIG20 - wprowadzenie Opcja jest to prawo przysługujące nabywcy opcji wobec jej wystawcy do: żądania w ustalonym terminie dostawy instrumentu bazowego po określonej cenie wykonania

Bardziej szczegółowo

Strategie inwestowania w opcje. Filip Duszczyk Dział Rynku Terminowego

Strategie inwestowania w opcje. Filip Duszczyk Dział Rynku Terminowego Strategie inwestowania w opcje Filip Duszczyk Dział Rynku Terminowego Agenda: Opcje giełdowe Zabezpieczenie portfela Spekulacja Strategie opcyjne 2 Opcje giełdowe 3 Co to jest opcja? OPCJA JAK POLISA Zabezpieczenie

Bardziej szczegółowo

Warunki obrotu dla programu rocznych instrumentów terminowych na gaz.

Warunki obrotu dla programu rocznych instrumentów terminowych na gaz. Warunki obrotu dla programu rocznych instrumentów terminowych na gaz. Tekst jednolity Zatwierdzony Uchwałą Zarządu Nr 250/63/12 z dnia 6 grudnia 2012r. Warunki obrotu wchodzą w życie z dniem 20 grudnia

Bardziej szczegółowo

Ponad 50% wzrost obrotów na Towarowej Giełdzie Energii w 2011 r.

Ponad 50% wzrost obrotów na Towarowej Giełdzie Energii w 2011 r. VII-XII 2 21 22 23 24 25 26 27 28 29 21 211 Informacja prasowa Warszawa, 18 stycznia212 Ponad 5% wzrost obrotów na Towarowej Giełdzie Energii w 211 r. Obrót na wszystkich rynkach, dedykowanych energii

Bardziej szczegółowo

Inga Dębczyńska Paulina Bukowińska

Inga Dębczyńska Paulina Bukowińska OPCJE NA WIG20 Inga Dębczyńska Paulina Bukowińska Informacje ogólne o opcjach Terminologia Opcja KUPNA (CALL) - prawo zakupu po określonej cenie Opcja SPRZEDAŻY (PUT) - prawo sprzedaży po określonej cenie

Bardziej szczegółowo

Warunki obrotu dla programu sezonowych instrumentów terminowych na gaz. Tekst jednolity

Warunki obrotu dla programu sezonowych instrumentów terminowych na gaz. Tekst jednolity Warunki obrotu dla programu sezonowych instrumentów terminowych na gaz Tekst jednolity Zatwierdzony Uchwałą Zarządu Nr 360/66/15 z dnia 30 grudnia 2015 r. Warunki obrotu wchodzą w życie z dniem 11 stycznia

Bardziej szczegółowo

Otwarcie rynku gazu na Towarowej Giełdzie Energii

Otwarcie rynku gazu na Towarowej Giełdzie Energii Otwarcie rynku gazu na Towarowej Giełdzie Energii Systemy rozliczeń dla rynku gazu Model prowadzenia rozliczeń rynku gazu Andrzej Kalinowski Dyrektor Działu Rozliczeń i Rozrachunku Rynek Gazu - Członkostwo

Bardziej szczegółowo

Warunki obrotu dla programu miesięcznych instrumentów terminowych na gaz.

Warunki obrotu dla programu miesięcznych instrumentów terminowych na gaz. Warunki obrotu dla programu miesięcznych instrumentów terminowych na gaz. Tekst jednolity Zatwierdzony Uchwałą Zarządu Nr 218/48/13 z dnia 16 sierpnia 2013r. Warunki obrotu wchodzą w życie z dniem 27 sierpnia

Bardziej szczegółowo

RE Giełda Energii. Wykład 4

RE Giełda Energii. Wykład 4 RE Giełda Energii Wykład 4 Rynek konkurencyjny i regulowany Trzy możliwości sprzedaży (rynek hurtowy) Kontrakt dwustronny Giełda Energii Rynek Bilansujący Giełda Energii Giełda Rynek Dnia Następnego System

Bardziej szczegółowo

Rynek Uprawnieo do emisji CO2

Rynek Uprawnieo do emisji CO2 Rynek Uprawnieo do emisji CO2 Zasady obrotu i rozliczeń na giełdowym rynku uprawnień do emisji CO 2 Leszek Prachniak Dyrektor Departamentu Notowao Towarowa Giełda Energii S.A. Leszek.prachniak@polpx.pl

Bardziej szczegółowo

Nowy instrument na rynku gazu dot. SGT

Nowy instrument na rynku gazu dot. SGT Nowy instrument na rynku gazu dot. SGT Sylwester Biało Dyrektor Działu Rynku Towarowego Komitet Rynku Energii Elektrycznej Warszawa, 27 października 2015 Rynek gazu planowane zmiany w Instrukcjach Operatora

Bardziej szczegółowo

Warunki obrotu dla programu rocznych kontraktów terminowych na energię elektryczną.

Warunki obrotu dla programu rocznych kontraktów terminowych na energię elektryczną. Warunki obrotu dla programu rocznych kontraktów terminowych na energię elektryczną. Tekst jednolity zatwierdzony uchwałą Rady Nadzorczej Nr 91/17/IV/09 z dnia 13.11.2009 r. Warunki obrotu wchodzą w życie

Bardziej szczegółowo

Uruchomienie Rynku Instrumentów Finansowych

Uruchomienie Rynku Instrumentów Finansowych Uruchomienie Rynku Instrumentów Finansowych Jarosław Ziębiec Dyrektor, Biuro Rozwoju Rynku Regulowanego Komitet Rynku Energii Elektrycznej Warszawa, 27 października 2015 Strona Agenda Najważniejsze informacje

Bardziej szczegółowo

Propozycja systemu rozliczeń dla rynku gazu w Polsce

Propozycja systemu rozliczeń dla rynku gazu w Polsce Propozycja systemu rozliczeń dla rynku gazu w Polsce 07.02. 2012 Warszawa Członkostwo w GIR Członkami Izby mogą być wyłącznie: Spółki prowadzące Giełdy, Towarowe domy maklerskie, Domy maklerskie, inne

Bardziej szczegółowo

Rynek energii elektrycznej oraz rynek gazu na Towarowej Giełdzie Energii w maju 2013 r.

Rynek energii elektrycznej oraz rynek gazu na Towarowej Giełdzie Energii w maju 2013 r. Warszawa, 7 czerwca 2013 r. Rynek energii elektrycznej oraz rynek gazu na Towarowej Giełdzie Energii w maju 2013 r. Informacja prasowa Łączny obrót energią elektryczną w maju br. wyniósł 11,592 TWh - wzrost

Bardziej szczegółowo

Koncepcja European Energy Trading Platform (EETP) czy to jest możliwe?

Koncepcja European Energy Trading Platform (EETP) czy to jest możliwe? Koncepcja European Energy Trading Platform (EETP) czy to jest możliwe? Grzegorz Onichimowski Prezes Zarządu Towarowa Giełda Energii S.A. POWER RING 2007 w stronę europejskiej energetycznej platformy handlowej

Bardziej szczegółowo

Wprowadzenie do rynku opcji. Marek Suchowolec

Wprowadzenie do rynku opcji. Marek Suchowolec Wprowadzenie do rynku opcji Marek Suchowolec Plan Bibliografia Historia opcji Definicja opcji Porównanie opcji do polisy ubezpieczeniowej Rodzaje opcji Animatorzy opcji Depozyty zabezpieczające Warranty

Bardziej szczegółowo

Kontrakt terminowy. SKN Profit 2

Kontrakt terminowy. SKN Profit 2 Kontrakty terminowe Kontrakt terminowy Zobowiązanie obustronne do przyjęcia lub dostawy określonej ilości danego instrumentu bazowego w konkretnym momencie w przyszłości po cenie ustalonej w momencie zawarcia

Bardziej szczegółowo

Kontrakty terminowe i forex SPIS TREŚCI

Kontrakty terminowe i forex SPIS TREŚCI Kontrakty terminowe i forex Grzegorz Zalewski SPIS TREŚCI Część I Teoria Rozdział pierwszy: Zasady działania rynków terminowych Otwieranie i zamykanie pozycji Pozycje długie i krótkie Równanie do rynku

Bardziej szczegółowo

Doświadczenia PKP Energetyki w obrocie instrumentami Futures i Forward

Doświadczenia PKP Energetyki w obrocie instrumentami Futures i Forward Doświadczenia PKP Energetyki w obrocie instrumentami Futures i Forward Główne podobieństwa i różnice Futures i Forward Zarówno Futures jak i Forward to kontrakty terminowe. Forward zawsze wiąże się z fizyczną

Bardziej szczegółowo

Tekst jednolity. Zatwierdzony Uchwałą Zarządu Nr 332/65/15 z dnia 23 grudnia 2015 r. Warunki obrotu wchodzą w życie z dniem 12 stycznia 2016 r.

Tekst jednolity. Zatwierdzony Uchwałą Zarządu Nr 332/65/15 z dnia 23 grudnia 2015 r. Warunki obrotu wchodzą w życie z dniem 12 stycznia 2016 r. WARUNKI OBROTU dla programu instrumentów terminowych na prawa majątkowe do świadectw pochodzenia dla energii wytworzonej w odnawialnych źródłach energii Tekst jednolity Zatwierdzony Uchwałą Zarządu Nr

Bardziej szczegółowo

NAJWAŻNIEJSZE CECHY OPCJI

NAJWAŻNIEJSZE CECHY OPCJI ABC opcji NAJWAŻNIEJSZE CECHY OPCJI Instrument pochodny, Asymetryczny profil wypłaty, Możliwość budowania portfeli o różnych profilach wypłaty, Dla nabywcy opcji z góry znana maksymalna strata, Nabywca

Bardziej szczegółowo

Komitet Rynku Energii Elektrycznej

Komitet Rynku Energii Elektrycznej Komitet Rynku Energii Elektrycznej Rozliczanie kontraktów finansowych zawartych na RIF Marek Onichimowski Dyrektor Projektu Rynek Finansowy Uczestnictwo w IRR Wyróżnia się następujące rodzaje uczestnictwa

Bardziej szczegółowo

mgr Katarzyna Niewińska; Wydział Zarządzania UW Ćwiczenia 7

mgr Katarzyna Niewińska; Wydział Zarządzania UW Ćwiczenia 7 Ćwiczenia 7 Historia instrumentów pochodnych Instrumenty pochodne powstały w celu zabezpieczenia podmiotów gospodarczych przed ryzykiem zmiany cen towarów. Transakcje na pniu Następnie ryzykiem rynkowym:

Bardziej szczegółowo

Ćwiczenia ZPI. Katarzyna Niewińska, ćwiczenia do wykładu Zarządzanie portfelem inwestycyjnym 1

Ćwiczenia ZPI. Katarzyna Niewińska, ćwiczenia do wykładu Zarządzanie portfelem inwestycyjnym 1 Ćwiczenia ZPI 1 Zysk/strata Zysk 1 3,89 4,19 4,33 Cena spot np. EURPLN Strata 1 Zysk/Strata nabywcy = Cena Spot Cena wykonania 2 Zysk/strata Zysk 1 Strata 1 3,89 4,19 4,33 Cena spot np. EURPLN Zysk/Strata

Bardziej szczegółowo

Walutowe kontrakty terminowe notowane na GPW. Warszawa, 28 maja 2014 r.

Walutowe kontrakty terminowe notowane na GPW. Warszawa, 28 maja 2014 r. Walutowe kontrakty terminowe notowane na GPW Warszawa, 28 maja 2014 r. STANDARD USD/PLN EUR/PLN CHF/PLN Standard kontraktu: Wielkość kontraktu: 1.000 jednostek waluty Kwotowanie: za 100 jednostek Godziny

Bardziej szczegółowo

1. Opłaty roczne za członkostwo bezpośrednie w IRGiT w zależności od rodzaju prowadzonej działalności: 1.1 Działalność na rachunek własny PLN

1. Opłaty roczne za członkostwo bezpośrednie w IRGiT w zależności od rodzaju prowadzonej działalności: 1.1 Działalność na rachunek własny PLN TABELA OPŁAT I. Opłaty Członkowskie 1. Opłaty roczne za członkostwo bezpośrednie w IRGiT w zależności od rodzaju prowadzonej działalności: 1.1 Działalność na rachunek własny 5 000 PLN 1.2 Działalność na

Bardziej szczegółowo

Towarowa Giełda Energii osiągnęła w 2014 r. rekordowe obroty na rynkach energii elektrycznej i gazu

Towarowa Giełda Energii osiągnęła w 2014 r. rekordowe obroty na rynkach energii elektrycznej i gazu Warszawa, 5 lutego 2015 r. Towarowa Giełda Energii osiągnęła w 2014 r. rekordowe obroty na rynkach energii elektrycznej i gazu Informacja prasowa Całkowity wolumen transakcji zawartych w 2014 roku, na

Bardziej szczegółowo

Walutowe kontrakty terminowe notowane na GPW. Warszawa, 16 listopada 2016 r.

Walutowe kontrakty terminowe notowane na GPW. Warszawa, 16 listopada 2016 r. Walutowe kontrakty terminowe notowane na GPW Warszawa, 16 listopada 2016 r. Inwestorzy indywidualni Inwestorzy indywidualni Instytucje finansowe Instytucje finansowe RYNEK WALUTOWY Rynek walutowy (FX)

Bardziej szczegółowo

Rynek instrumentów pochodnych w styczniu 2013 r.

Rynek instrumentów pochodnych w styczniu 2013 r. Warszawa, 6 lutego 2013 Rynek instrumentów pochodnych w styczniu 2013 r. Komunikat Prasowy W styczniu 2013 roku wolumen obrotu wszystkimi instrumentami pochodnymi wyniósł 929,9 tys. sztuk wobec 878,2 tys.

Bardziej szczegółowo

Krzysztof Jajuga. Instrumenty pochodne. Anatomia sukcesu. Instytucje i zasady funkcjonowania rynku kapitałowego

Krzysztof Jajuga. Instrumenty pochodne. Anatomia sukcesu. Instytucje i zasady funkcjonowania rynku kapitałowego Krzysztof Jajuga Instrumenty pochodne Anatomia sukcesu P Instytucje i zasady funkcjonowania rynku kapitałowego ANATOMIA SUKCESU INSTYTUCJE I ZASADY FUNKCJONOWANIA RYNKU KAPITAŁOWEGO prof. dr hab. Krzysztof

Bardziej szczegółowo

Przewodnik po raportach rozliczeniowych w Condico Clearing Station

Przewodnik po raportach rozliczeniowych w Condico Clearing Station Przewodnik po raportach rozliczeniowych w Condico Clearing Station Zawarte transakcje W sekcji Zawarte transakcje użytkownik ma możliwość podglądu i modyfikacji bieżących transakcji, jak również podglądu

Bardziej szczegółowo

Opcje na GPW (I) Możemy wyróżnić dwa rodzaje opcji: opcje kupna (ang. call options), opcje sprzedaży (ang. put options).

Opcje na GPW (I) Możemy wyróżnić dwa rodzaje opcji: opcje kupna (ang. call options), opcje sprzedaży (ang. put options). Opcje na GPW (I) Opcje (ang. options) to podobnie jak kontrakty terminowe bardzo popularny instrument notowany na rynkach giełdowych. Ich konstrukcja jest nieco bardziej złożona od kontraktów. Opcje można

Bardziej szczegółowo

Opcje na akcje Zasady obrotu

Opcje na akcje Zasady obrotu Giełda Papierów Wartościowych w Warszawie S.A. Opcje na akcje Zasady obrotu Krzysztof Mejszutowicz Zespół Instrumentów Pochodnych Dział Notowań i Rozwoju Rynku Zasady obrotu (1) Instrumenty bazowe (akcje

Bardziej szczegółowo

Dlaczego nie jest możliwe podbicie benchmarku ustawowego średniej ceny energii

Dlaczego nie jest możliwe podbicie benchmarku ustawowego średniej ceny energii Dlaczego nie jest możliwe podbicie benchmarku ustawowego średniej ceny energii Katarzyna Balla Warszawa, 10.12.2015 r. 1 Benchmark cenowy ustawa o OZE Tryb sprzedaży energii elektrycznej po wygraniu aukcji

Bardziej szczegółowo

TABELA OPŁAT I PROWIZJI MAKLERSKICH DOMU MAKLERSKIEGO CONSUS S.A.

TABELA OPŁAT I PROWIZJI MAKLERSKICH DOMU MAKLERSKIEGO CONSUS S.A. TABELA OPŁAT I PROWIZJI MAKLERSKICH DOMU MAKLERSKIEGO CONSUS S.A. W ZAKRESIE PROWADZENIA RACHUNKÓW PIENIĘŻNYCH ORAZ RACHUNKÓW UPRAWNIEŃ I POCHODNYCH NA EMISJE CO2 (obowiązuje od 1 stycznia 2016 r.) Tytuł

Bardziej szczegółowo

Rynek instrumentów pochodnych w listopadzie 2011 r. INFORMACJA PRASOWA

Rynek instrumentów pochodnych w listopadzie 2011 r. INFORMACJA PRASOWA Warszawa, 5 grudnia 2011 r. Rynek instrumentów pochodnych w listopadzie 2011 r. INFORMACJA PRASOWA W listopadzie 2011 roku wolumen obrotu wszystkimi instrumentami pochodnymi wyniósł 1,27 mln sztuk, wobec

Bardziej szczegółowo

Rynek energii elektrycznej w lutym 2013 r. kolejne rekordy na Towarowej Giełdzie Energii

Rynek energii elektrycznej w lutym 2013 r. kolejne rekordy na Towarowej Giełdzie Energii Rynek energii elektrycznej w lutym 2013 r. kolejne rekordy na Towarowej Giełdzie Energii Informacja prasowa Łączny obrót energią elektryczną: 13,789 TWh wzrost o 257 proc. r/r Warszawa, 11 marca 2013 r.

Bardziej szczegółowo

Uniwersytet Ekonomiczny we Wrocławiu Wydział Ekonomii, Zarządzania i Turystyki Katedra Ekonometrii i Informatyki

Uniwersytet Ekonomiczny we Wrocławiu Wydział Ekonomii, Zarządzania i Turystyki Katedra Ekonometrii i Informatyki Wydział Ekonomii, Zarządzania i Turystyki Katedra Ekonometrii i Informatyki http://keii.ue.wroc.pl Analiza ryzyka transakcji wykład ćwiczenia Literatura Literatura podstawowa: 1. Kaczmarek T. (2005), Ryzyko

Bardziej szczegółowo

JEŚLI NIE AKCJE I OBLIGACJE TO CO?? INSTRUMENTY POCHODNE OD PODSTAW (GPW)

JEŚLI NIE AKCJE I OBLIGACJE TO CO?? INSTRUMENTY POCHODNE OD PODSTAW (GPW) JEŚLI NIE AKCJE I OBLIGACJE TO CO?? INSTRUMENTY POCHODNE OD PODSTAW (GPW) -opcje -kontrakty terminowe Kraków, 2014 Dom Maklerski BDM SA prowadzi przedsiębiorstwo maklerskie na podstawie zezwolenia Komisji

Bardziej szczegółowo

Kontrakty terminowe na Wibor

Kontrakty terminowe na Wibor Kontrakty terminowe na Wibor Departament Skarbu, PKO Bank Polski S. A. Warsztaty Kontrakty terminowe na Wibor, obligacje SP i waluty Warszawa, 16 listopada 2016 Agenda Wprowadzenie Definicja kontraktu

Bardziej szczegółowo

Podatkowe aspekty transakcji typu futures na energię elektryczną na Rynku Regulowanym Instrumentów Finansowych

Podatkowe aspekty transakcji typu futures na energię elektryczną na Rynku Regulowanym Instrumentów Finansowych Podatkowe aspekty transakcji typu futures na energię elektryczną na Rynku Regulowanym Instrumentów Finansowych Agnieszka Zdanowska Dyrektor Biura Ekonomiczno-Finansowego Agnieszka Wesołowska Doradca Podatkowy

Bardziej szczegółowo

Raport Miesięczny POLPX Monthly Report

Raport Miesięczny POLPX Monthly Report 24/6 3/6 1/7 7/7 8/7 14/7 15/7 21/7 22/7 28/7 29/7 4/8 5/8 11/8 12/8 18/8 19/8 25/8 26/8 1/9 2/9 8/9 9/9 15/9 16/9 22/9 23/9 29/9 3/9 6/1 7/1 13/1 14/1 2/1 21/1 27/1 28/1 3/11 4/11 1/11 11/11 17/11 18/11

Bardziej szczegółowo

OPCJE WARSZTATY INWESTYCYJNE TMS BROKERS

OPCJE WARSZTATY INWESTYCYJNE TMS BROKERS OPCJE WARSZTATY INWESTYCYJNE TMS BROKERS Możliwości inwestycyjne akcje, kontrakty, opcje Akcje zysk: tylko wzrosty lub tylko spadki (krótka sprzedaż), brak dźwigni finansowej strata: w zależności od spadku

Bardziej szczegółowo

Zarządzanie ryzykiem. Wykład 3 Instrumenty pochodne

Zarządzanie ryzykiem. Wykład 3 Instrumenty pochodne Zarządzanie ryzykiem Wykład 3 Instrumenty pochodne Definicja instrumenty pochodne to: prawa majątkowe, których cena rynkowa zależy bezpośrednio lub pośrednio od ceny lub wartości papierów wartościowych,

Bardziej szczegółowo

Zasady prowadzenia rozliczeń przez Izbę Rozliczeniową Giełd Towarowych S.A.

Zasady prowadzenia rozliczeń przez Izbę Rozliczeniową Giełd Towarowych S.A. Izba Rozliczeniowa Giełd Towarowych Rola banków w rozliczeniach prowadzonych przez IRGiT 3 Wrzesień 2009 Zasady prowadzenia rozliczeń przez Izbę Rozliczeniową Giełd Towarowych S.A. Instrumenty notowane

Bardziej szczegółowo

Opcje. istota transakcji opcyjnych, rodzaje opcji, czynniki wpływające na wartość opcji (premii).

Opcje. istota transakcji opcyjnych, rodzaje opcji, czynniki wpływające na wartość opcji (premii). Opcje istota transakcji opcyjnych, rodzaje opcji, czynniki wpływające na wartość opcji (premii). 1 Mała powtórka: instrumenty liniowe Takie, w których funkcja wypłaty jest liniowa (np. forward, futures,

Bardziej szczegółowo

Wyciąg z Zarządzeń Dyrektora Domu Maklerskiego BOŚ S.A. według stanu na dzień 28 maja 2012 roku (zarządzenia dotyczące obrotu derywatami)

Wyciąg z Zarządzeń Dyrektora Domu Maklerskiego BOŚ S.A. według stanu na dzień 28 maja 2012 roku (zarządzenia dotyczące obrotu derywatami) 1 Wyciąg z Zarządzeń Dyrektora Domu Maklerskiego BOŚ S.A. według stanu na dzień 28 maja 2012 roku (zarządzenia dotyczące obrotu derywatami) Zarządzenie nr 1 Dyrektora Domu Maklerskiego BOŚ S.A. z dnia

Bardziej szczegółowo

Forum Odbiorców Energii Elektrycznej i Gazu

Forum Odbiorców Energii Elektrycznej i Gazu Warsaw Commodity Clearing House Forum Odbiorców Energii Elektrycznej i Gazu Warszawa, 25 października 2011r. Dane o IRGiT Kapitał: Akcjonariat: 13 050 000 zł, 100% akcji posiada Towarowa Giełda Energii

Bardziej szczegółowo

Wyciąg z Zarządzeń Dyrektora Domu Maklerskiego BOŚ S.A. według stanu na dzień 01 lipca 2015 roku (zarządzenia dotyczące obrotu derywatami)

Wyciąg z Zarządzeń Dyrektora Domu Maklerskiego BOŚ S.A. według stanu na dzień 01 lipca 2015 roku (zarządzenia dotyczące obrotu derywatami) Wyciąg z Zarządzeń Dyrektora Domu Maklerskiego BOŚ S.A. według stanu na dzień 01 lipca 2015 roku (zarządzenia dotyczące obrotu derywatami) Zarządzenie nr 3 Dyrektora Domu Maklerskiego BOŚ S.A. z dnia 26

Bardziej szczegółowo

X-Trade Brokers Dom Maklerski S.A. ArbitraŜ z wykorzystaniem kontraktów terminowych FW20 oraz PLNCASH

X-Trade Brokers Dom Maklerski S.A. ArbitraŜ z wykorzystaniem kontraktów terminowych FW20 oraz PLNCASH X-Trade Brokers Dom Maklerski S.A. ArbitraŜ z wykorzystaniem kontraktów terminowych FW20 oraz PLNCASH Tomasz Uściński, XTB Wall Street, Zakopane 2007 1 ArbitraŜ MoŜliwość osiągania zysków bez ryzyka z

Bardziej szczegółowo

Warunki obrotu dla programu kontraktów terminowych na indeks TGe24 cen energii. elektrycznej określany na Rynku Dnia Następnego TGE S.A.

Warunki obrotu dla programu kontraktów terminowych na indeks TGe24 cen energii. elektrycznej określany na Rynku Dnia Następnego TGE S.A. Warunki obrotu dla programu kontraktów terminowych na indeks TGe24 cen energii elektrycznej określany na Rynku Dnia Następnego TGE S.A. Oświadczenie Komisji Nadzoru Finansowego wydane w związku z decyzją

Bardziej szczegółowo

STRATEGIE NA RYNKU OPCJI. KUPNO OPCJI KUPNA (Long Call)

STRATEGIE NA RYNKU OPCJI. KUPNO OPCJI KUPNA (Long Call) STRATEGIE NA RYNKU OPCJI KUPNO OPCJI KUPNA (Long Call) * * * Niniejsza broszura ma charakter jedynie edukacyjny i nie stanowi oferty kupna ani oferty sprzedaży żadnych instrumentów finansowych ani usług

Bardziej szczegółowo