Zamierzenia inwestycyjne PSE Operator planowane do roku 2025 w celu zaspokojenia

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "Zamierzenia inwestycyjne PSE Operator planowane do roku 2025 w celu zaspokojenia"

Transkrypt

1 Zamierzenia inwestycyjne PSE Operator planowane do roku 2025 w celu zaspokojenia szczytowego zapotrzebowania na moc czynną D r H e n r y k M a j c h r z a k Dr Cezary Szwed Tomasz Tarwacki Rynek energetyczny Rynek energetyczny Rynek energetyczny Rynek energetyczny Rynek energetyczny 1. Wstęp Jednym z podstawowych obowiązków operatora systemu przesyłowego (OSP) jest - zgodnie z ustawą Prawo energetyczne - zapewnienie bezpieczeństwa dostaw energii elektrycznej przez odpowiednie zarządzanie zdolnościami przesyłowymi sieci najwyższych i wysokich napięć, stanowiącymi platformę równoważącą zapotrzebowanie na moc i energię elektryczną odbiorców ze źródłami wytwórczymi. W celu wykonania powyższego zadania OSP wykonuje wiele czynności sprowadzających się do zrównoważenia zapotrzebowania na moc i energię elektryczną w każdych warunkach pracy KSE. Unikalność towaru, jakim jest energia elektryczna od powszechności w jej użytkowaniu po charakterystyczne cechy niepozwalające na jej magazynowanie w połączeniu ze specyfiką prowadzenia inwestycji w energetyce, odznaczających się zwykle kilku, a czasem nawet kilkunastoletnim okresem trwania, decydują o specyfice procesów planowania w elektroenergetyce. Dodatkowym elementem ryzyka występującego w procesie inwestycyjnym, które trzeba uwzględnić w fazie planowania, są coraz bardziej restrykcyjne wymagania w zakresie ochrony klimatu i środowiska naturalnego. 2. Prognozowanie zapotrzebowania na moc i energię elektryczną Mając na uwadze perspektywę odbiorcy energii elektrycznej, która jest widziana zwykle krótkoterminowo, za najważniejsze należy uznać zapewnienie bezpieczeństwa dostaw mocy i energii elektrycznej, czyli zrównoważenie bilansu mocy w KSE w najbliższym horyzoncie czasowym. Przez zrównoważenie bilansu mocy należy rozumieć zapewnienie takiej ilości źródeł wytwórczych, które nie tylko zaspokoją zapotrzebowanie na moc i energię elektryczną, ale jeszcze dodatkowo zapewnią odpowiednią rezerwę mocy osiągalnej w systemie elektroenergetycznym wykorzystywaną w sytuacjach awaryjnych wyłączeń źródeł lub awarii sieci ograniczającej albo uniemożliwiającej korzystanie ze źródła mocy. Wielkość tej rezerwy zależy od różnych warunków pracy systemu elektroenergetycznego i waha się od 20 do 25% zapotrzebowania odbiorców. Tak zdefiniowana rezerwa mocy w systemie elektroenergetycznym zapewnia bezpieczeństwo pracy KSE, a tym samym ciągłość dostaw energii elektrycznej do odbiorców. 8

2 300.0 Porównanie ścieżek wzrostu zapotrzebowania na energię elektryczną [TWh] [TWh] Polityka energetyczna Polski do 2030 roku 50.0 Plan Rozwoju '09 scenariusz oczekiwany Lata Rys. 1. Prognozy zapotrzebowania na energię elektryczną w Polsce do roku 2030 Rys. 2. Średnie miesięczne krajowe zapotrzebowanie na moc w szczytach wieczornych z dni roboczych w latach

3 Rys. 3. Krajowe zapotrzebowanie maksymalne i średnie roczne w dniach roboczych w latach ,000.0 Prognoza zapotrzebowania na moc elektryczną 40,000.0 [MW] 30, , ,000.0 Plan Rozwoju '09 scenariusz oczekiwany Lata Rys. 4. Prognoza zapotrzebowania na moc szczytową przyjęta do opracowania PRSP

4 Ocenę zdolności do zbilansowania zapotrzebowania na moc i energię elektryczną w KSE należy prowadzić w różnych przedziałach czasowych od bieżącej oceny sytuacji przez okresy roczne aż po okresy kilkunasto i kilkudziesięcioletnie. PSE Operator S.A. nie dysponuje wszystkimi danymi umożliwiającymi wykonanie prognoz popytowych oraz oceny bilansu mocy i energii elektrycznej, dlatego współpracuje w tym zakresie z operatorami systemów dystrybucyjnych (OSD) i odbiorcami przyłączonymi bezpośrednio do sieci przesyłowej. Dotychczas w Polsce nie wypracowano metodyki prognozowania zapotrzebowania na moc i energię elektryczną w dłuższej perspektywie czasowej. Ocenę taką prowadzi się najczęściej scenariuszowo, wykorzystując różnego rodzaju wskaźniki określające trendy w rozwoju gospodarczym kraju, w tym wskaźnik wzrostu PKB. Dla przykładu, przy wzroście polskiego PKB rzędu 4% i energochłonności gospodarki powodującej konieczność zwiększania konsumpcji energii elektrycznej założonej na konserwatywnym poziomie 0,7% wzrostu PKB, roczny popyt na energię będzie rósł o około 2,8%. Na potrzeby planistyczne OSP opracowuje prognozy popytowe na podstawie danych pozyskiwanych z OSD, od innych użytkowników systemu przesyłowego oraz z innych źródeł, np. dane z Polityki energetycznej Polski lub opracowań ARE. Na rys. 1 przedstawiono scenariuszową prognozę zapotrzebowania na energię elektryczną przygotowaną na potrzeby opracowania planu rozwoju sieci przesyłowej (PRSP) oraz prognozę zapotrzebowania na energię elektryczną zamieszczoną w Polityce energetycznej Polski do roku Prognozy zapotrzebowania na energię elektryczną są niewystarczające do oceny zdolności systemu elektroenergetycznego do zaspokojenia przewidywanego zapotrzebowania w każdych warunkach obciążeniowych jego pracy. Drugim bardzo istotnym parametrem prognoz popytowych jest moc szczytowa zapotrzebowania odbioru występująca w analizowanym okresie zapotrzebowania na energię elektryczną. Dane charakteryzujące zapotrzebowanie odbioru na moc i energię elektryczną określone są mianem charakterystyki zapotrzebowania. Charakterystyki zapotrzebowania na moc wszystkich odbiorów w KSE z lat przedstawiono na rys. 2. Charakterystyki zobrazowano w postaci średniorocznego i maksymalnego zapotrzebowania na moc w KSE. Historyczne dane wskazują na wzrost zapotrzebowania w poszczególnych miesiącach z tendencją do zwiększenia zapotrzebowania w okresie letnim i mniejszą dynamiką wzrostu zapotrzebowania szczytowego w okresie zimowym. Potwierdzeniem faktu wypłaszczania się krzywej zapotrzebowania na moc jest rys. 3 przedstawiający kształtowanie się krajowego zapotrzebowania na moc w dni robocze średnie roczne i maksymalne w latach Wraz ze wzrostem mocy zauważalne jest zbliżanie się obu krzywych do siebie. Na bazie scenariuszowych prognoz zapotrzebowania na energię elektryczną oraz charakterystyk kształtujących zapotrzebowanie na moc, w tym zapotrzebowania na moc szczytową, tworzone są prognozy zapotrzebowania na moc w KSE w dłuższych horyzontach czasowych. Prognozowane zapotrzebowanie na moc szczytową w KSE na lata przedstawia rys Bilanse mocy i energii elektrycznej w KSE Planowanie rozwoju energetyki jest planowaniem zintegrowanym traktującym łącznie stronę popytową i podażową, co pozwala na optymalizację kosztów i realizację założonych strategicznych celów gospodarczych i politycznych. Przykładem działań o charakterze strategicznym w tym zakresie jest Polityka energetyczna Polski do roku 2030 (PE 2030). Dobrym przykładem działań wspierających cele polityczne w obszarze strony podażowej jest wsparcie udzielane energetyce odnawialnej, natomiast przykładem oddziaływania na stronę popytową są postanowienia zawarte w ustawie o efektywności energetycznej. W ten sposób w warunkach rynkowych i po części regulowanych przez proces taryfowania dokonywana jest zintegrowana optymalizacja kosztów zarówno strony podażowej, jak i popytowej, a efektem tego powinna być akceptowalna przez odbiorcę cena dostarczanej energii elektrycznej. Dokonując oceny zdolności do zaspokojenia zmiennego w czasie zapotrzebowania na moc elektryczną, należy uwzględnić charakterystykę źródeł zainstalowanych w KSE, w szczególności ich mocy dyspozycyjnej rozumianej jako maksymalna moc dostępna w rozpatrywanym czasie do zaspokojenia prognozowanego zapotrzebowania. Wartość mocy dyspozycyjnej określa się na podstawie mocy osiągalnej, która jest maksymalną mocą źródła dostępną dla systemu w normalnych i bezawaryjnych warunkach jego pracy. Zależności między mocą osiągalną a dyspozycyjną głównych źródeł wytwórczych w KSE za lata roku przedstawia tab. 1. nr 3 (9)

5 Na podstawie analizy przedstawionych danych zauważalna jest tendencja do obniżania się mocy dyspozycyjnej jednostek wytwórczych, co potwierdza tezę o technologicznym starzeniu się bazy wytwórczej i obniżającej się ich dyspozycyjności, w tym zdolności do zaspokojenia zapotrzebowania na moc szczytową KSE. Na uwagę zasługuje również wydłużenie czasu postojów awaryjnych i odstawień do remontów planowych średnich i kapitalnych, co potwierdza tendencję do dalszego obniżania mocy dyspozycyjnej istniejących jednostek wytwórczych. Skutkuje to obniżeniem się mocy rezerwy wirującej dostępnej dla OSP w stanach awaryjnych zarówno z przyczyn niesprawności źródeł, jak i zdarzeń awaryjnych w sieci, co może stanowić zagrożenie dla bieżącego zaspokojenia zapotrzebowania na moc w KSE. Kolejnym elementem mogącym znacząco oddziaływać w najbliższej przyszłości na zdolność do bieżącego zaspokajania zapotrzebowania na moc w KSE jest coraz większy udział w bilansie mocy odnawialnych źródeł energii (OZE), zwłaszcza wiatrowych. Źródła te charakteryzują się niestabilnością generacji energii elektrycznej, co się wiąże z koniecznością zachowania rezerwy wirującej w źródłach konwencjonalnych. Przyjmowany wskaźnik dyspozycyjności mocy dla jednostek wiatrowych na poziomie 0,2 0,25 jest wielkością średnią dla całego systemu i należy się liczyć z potrzebą dalszego zwiększania rezerwy w źródłach konwencjonalnych. Mając na uwadze powyższe uwarunkowania, należy lokować rezerwę wirującą w nowych jednostkach wytwórczych o dużej niezawodności i dobrych parametrach regulacyjnych, co z kolei może skutkować obniżeniem rentowności inwestycji w tego typu przedsięwzięcia. Rozlokowanie źródeł w obszarze KSE ma też istotne znaczenie dla zachowania bezpieczeństwa w bilansie zaspokojenia zapotrzebowania. Znacząca liczba źródeł wiatrowych będzie rozmieszczona w północnej części KSE, a rezerwa wirująca będzie ulokowana w południowej i centralnej części. Dla zrównoważenia bilansu niezbędna będzie budowa zgodnie z PRSP linii przesyłowych w KSE w relacji północ południe. W zrównoważeniu bilansu mocy KSE znaczącą rolę odgrywają połączenia transgraniczne z innymi systemami elektroenergetycznymi, w tym zwłaszcza połączenia pracujące na przekroju synchronicznym (Niemcy, Czechy, Słowacja). Ich wykorzystanie do poprawy bilansowania mocy jest ograniczone obecnie zjawiskiem tzw. karuzeli mocy. Dla opanowania tego zjawiska planowane są inwestycje związane Rynek energetyczny Rynek energetyczny Rynek energetyczny Rynek energetyczny Rynek energetyczny z instalacją przesuwników fazowych na liniach przesyłowych z systemem niemieckim. Planowane inwestycje pozwolą na wzrost zdolności do wymiany mocy na połączeniu synchronicznym. Powyższe uwarunkowania są brane pod uwagę przy ocenie zdolności do zaspokojenia przewidywanego zapotrzebowania na moc w KSE. 4. Inwestycje w nowe moce wytwórcze w KSE Plany inwestorów w zakresie nowych mocy wytwórczych są zależne od opłacalności ekonomicznej inwestycji, co w obecnych uwarunkowaniach prawnych w dużej mierze zależy od kosztów implementacji dyrektyw unijnych w zakresie ochrony klimatu i środowiska naturalnego. Dotyczy to zwłaszcza źródeł opartych na technologii węglowej. Mając na uwadze niższą emisyjność źródeł wykorzystujących gaz oraz parametry techniczno ruchowe turbin gazowych, można przyjąć, że determinantę inwestycji w tego rodzaju źródła w KSE stanowią warunki dostaw gazu. Nowe źródła gazowe mogą być również konieczne do zapewnienia bezpieczeństwa pracy systemu elektroenergetycznego i osiągnięcia wymaganego udziału OZE w krajowym zużyciu energii elektrycznej. Zmienność i niestabilność regulacji prawnych decydujących o efektywności inwestycji w sektorze wytwórczym przenosi się na plany inwestorów, co z kolei decyduje o zmienności planów rozbudowy sieci przesyłowej i dystrybucyjnej. Stwarza to zagrożenie dla zaspokojenia zapotrzebowania na energię elektryczną po cenach akceptowalnych przez odbiorców. OSP jest zobligowany ustawą Prawo energetyczne do opracowywania i aktualizacji planów rozwoju sieci przesyłowej, a także opracowania informacji dla Ministra Gospodarki do sprawozdania z wyników monitorowania bezpieczeństwa dostaw energii elektrycznej. Na podstawie tych informacji OSP opracowuje m.in. prognozę równoważenia dostaw energii elektrycznej z zapotrzebowaniem na tę energię w kolejnych pięciu latach oraz możliwości równoważenia dostaw w okresie od pięciu do co najmniej 15 lat, w którego kształtowaniu zasadniczą rolę odgrywają plany wytwórców. Ostatnią prognozę OSP sporządził w marcu 2011 roku, wykorzystując m.in. ankietę przeprowadzoną wśród wytwórców systemowych. Wyniki ankiety dla wybranych lat w zakresie zmian mocy osiągalnej źródeł cieplnych na tle danych przyjętych do opracowania PRSP przedstawia tab

6 Tab. 1. Średnioroczne wielkości mocy osiągalnej i dyspozycyjnej elektrowni krajowych ze szczytu wieczornego z dni roboczych w latach , MW Rok Moc osiągalna istniejących źródeł cieplnych w KSE [MW] Ankieta marzec 2011 r. PRSP Różnica Tab. 2. Porównanie mocy osiągalnych istniejących jednostek wytwórczych cieplnych w KSE w latach oraz w latach

7 Import MW OZE (zakładana moc dyspozycyjna) Nowe moce - faza realizacji Elektrownie jądrowe ESP EC przemysłowe EC zawodowe Elektrownie zawodowe 5000 Zapotrzebowanie na moc szczytową rok Rys. 5. Bilans mocy KSE bez wymaganego marginesu mocy osiągalnej na poziomie 20 25%

8 Różnice w zestawionych danych mocy osiągalnej jednostek wytwórczych wynikają z deklaracji zwiększenia zakresu modernizacji istniejących jednostek wytwórczych. Modernizacje te dotyczą głównie prac związanych z wydłużeniem czasu ich eksploatacji oraz zabudową instalacji ochrony powietrza w celu dostosowania emisji do standardów określonych w rozporządzeniu Ministra Środowiska z 20 grudnia 2005 r. w sprawie standardów emisyjnych z instalacji oraz w dyrektywie o emisjach przemysłowych (IED). Dyrektywa IED, której regulacje zaczną obowiązywać od 2016 roku, dopuszcza kilka form derogacji, dzięki którym jednostki wytwórcze niemogące dostosować się do standardów środowiskowych nie będą zmuszane do odstawiania, natomiast mogą być dalej eksploatowane w ograniczonym zakresie. Część elektrowni wybrała taki rodzaj pracy, w związku z tym ograniczeniu uległa wielkość mocy wycofań. Należy podkreślić, że wybranie takiego rodzaju pracy skutkuje znacznym skróceniem czasu pracy danej jednostki w roku kalendarzowym, a więc znaczącym dla KSE obniżeniem bieżącej dyspozycyjności tych jednostek, co przyniesie dalszy spadek wskaźnika mocy dyspozycyjnej źródeł krajowych. Przy tworzeniu scenariuszowych ocen zdolności źródeł do zaspokojenia prognozowanego zapotrzebowania na moc i energię elektryczną niezwykle istotne były dane dotyczące zapowiadanych wycofań istniejących mocy oraz potwierdzenia zgłoszonych do OSP pod koniec 2008 roku inwestycji w nowe moce wytwórcze i ich lokalizacje. Jak wspomniano wcześniej, dane te decydują o niezbędnych kierunkach rozbudowy sieci przesyłowej, zwłaszcza w świetle inwestycji związanych z przyłączaniem dużych farm wiatrowych w północnej części KSE. Celem opracowania i oceny skutków realizacji takiego scenariusza było określenie stopnia i przyczyn zagrożeń wynikających z niezbilansowania zapotrzebowania na moc szczytową oraz wskazanie koniecznych działań, zwłaszcza w kierunku rozbudowy sieci przesyłowej, ograniczającej skutki niezbilansowania ze źródeł krajowych. Ocenie poddawane były również inne scenariusze rozwoju strony podażowej zdolnej do zaspokojenia oczekiwanego zapotrzebowania. Bazowały one na bardziej optymistycznych planach wytwórców, lecz nie miały potwierdzenia i pewności realizacji, zwłaszcza w zakresie budowy źródeł węglowych. Przy opracowywaniu scenariusza oceny zdolności źródeł do zaspokojenia prognozowanego zapotrzebowania na moc i energię elektryczną przyjęto następujące założenia: 1. Wielkość nowych mocy w źródłach konwencjonalnych przyjęto na podstawie informacji zawartych w ankietach i z dodatkowej wiedzy wynikającej z prowadzonych postępowań związanych z zawarciem umów przyłączeniowych oraz eksperckiej oceny stanu przygotowania projektów do fazy realizacyjnej. W związku z tym do oceny przyjęto inwestycje w nowe moce wytwórcze w łącznej wysokości 6938 MW, w tym nowo uruchamiany blok w elektrowni Bełchatów II o mocy 858 MW. 2. Harmonogram zmian mocy osiągalnej w elektrociepłowniach przemysłowych opracowano na podstawie informacji z PE Przyjęto utrzymanie obecnego potencjału elektrowni wodnych, w tym szczytowo pompowych. 4. Dane dotyczące budowy elektrowni jądrowych przyjęto zgodnie z PE Harmonogram zmian mocy osiągalnej OZE oparty jest na informacjach zawartych w krajowym planie działań w zakresie energii ze źródeł odnawialnych (KPD) w odniesieniu do lat , oraz na informacjach zawartych w PE 2030 w odniesieniu do lat Prognoza zdolności importowych KSE jest zgodna z PRSP. Zestawienie danych według wyżej opisanych założeń do oceny bilansu mocy KSE zostało przedstawione na rys. 5. Ocena przedstawionego bilansu zaspokojenia prognozowanego zapotrzebowania na moc przez jednostki wytwórcze w latach prowadzi do następujących wniosków: 1. Prognozowany przyrost nowych mocy wytwórczych wskazuje na utrzymanie obecnej sytuacji, a więc niewielkiej nadwyżki mocy osiągalnej nad wielkością mocy szczytowego zapotrzebowania z uwzględnieniem 20 procentowego marginesu mocy. Oznacza to, że przez cały rozpatrywany okres mogą wystąpić trudności ze zbilansowaniem KSE. 2. Uwzględniając 20 procentowy margines mocy osiągalnej, należy przyjąć, że od roku 2023 konieczne będzie trwałe zapewnienie importu mocy dla zbilansowania KSE. Jednak od roku 2025 rozważane na poziomie 5500 MW wielkości importu mocy będą niewystarczające. Ujęta w planach PSE Operator S.A. rozbudowa połączeń transgranicznych powinna stanowić dodatkowe zabezpieczenie zbilansowania nr 3 (9)

9 zapotrzebowania na moc w KSE. Planowana budowa i rozbudowa połączeń jest zgodna z planami ENTSO E i podlega uzgodnieniom indywidualnym z sąsiednimi operatorami innych systemów elektroenergetycznych. Realizacja zamierzeń inwestycyjnych powinna do roku 2020 umożliwić wzrost zdolności importowych połączeń transgranicznych o ok MW z docelową zdolnością przesyłową do ok MW. Mając na uwadze liczne uwarunkowania determinujące zaspokojenie prognozowanego zapotrzebowania na moc i energię elektryczną, PSE Operator S.A., zgodnie z zasadą zintegrowanego planowania strony podażowej i popytowej (Integrated Resource Planning IRP), podjął wiele działań mających zapewnić zrównoważenie zapotrzebowania na moce szczytowe w KSE, w tym uruchomienie projektu instalacji źródeł mocy interwencyjnych o łącznej mocy 500 MW w newralgicznych obszarach KSE. Projekt został czasowo zawieszony z uwagi na liczne, zgłoszone pod koniec 2008 roku, inicjatywy uruchomienia nowych mocy wytwórczych przez inwestorów krajowych i zagranicznych. Bieżąca ocena sytuacji w zakresie rozwoju strony podażowej wskazuje na konieczność powtórnego aktywowania tego projektu. W zakresie właściwego kształtowania strony popytowej konieczne jest uaktywnienie funkcji DSM (Demand Side Management) w celu obniżenia lub przesunięcia w czasie szczytowego zapotrzebowania w KSE. Pomocne w osiąganiu tego celu będzie wdrażanie projektu inteligentnych sieci skutkujące w pierwszym etapie zwiększeniem niezawodności i efektywniejszym zarządzaniem istniejącą strukturą sieci tradycyjnej, współpracującej coraz bardziej efektywnie ze źródłami rozproszonymi, a w przyszłości z zasobnikami energii zdolnymi do zaspokojenia lokalnego zapotrzebowania szczytowego. PSE Operator S.A. uczestniczy aktywnie w budowie nowego modelu rynku energii elektrycznej, którego celem jest rynkowe ukształtowanie cen usług związanych z dostarczaniem energii elektrycznej, w tym optymalne zarządzanie pracą KSE. 5. Wnioski dotyczące rozwoju sieci przesyłowej Zgodnie z obecnymi uwarunkowaniami rynkowymi i organizacyjnymi energetyki bilanse mocy powinny być tworzone również w wyznaczonych zdefiniowanych obszarach KSE, w tym w węzłach sieci przesyłowej stanowiących miejsce połączenia z siecią dystrybucyjną 110 kv. Powyższe wynika z następujących uwarunkowań: Rynek energetyczny Rynek energetyczny Rynek energetyczny Rynek energetyczny Rynek energetyczny a) przewidywany dynamiczny rozwój źródeł rozproszonych (zauważalny wzrost udziału w bilansie mocy KSE jednostek njwcd), b) budowa źródeł odnawialnych energii elektrycznej opartych na różnych technologiach z różną charakterystyką ich pracy, c) wycofywanie starych jednostek wytwórczych opartych na węglu, przyłączonych najczęściej do sieci OSD, d) instalowanie w KSE jednostek wytwórczych o dużej mocy klasy powyżej 500 MW, e) wprowadzenie energetyki jądrowej do KSE, f) wprowadzenie elementów sieci inteligentnej, g) wprowadzanie nowych elementów z obszaru efektywności elektroenergetycznej, h) inne uwarunkowania wynikające z realizacji celów polityki energetycznej kraju. Powyższe czynniki wskazują na pilną potrzebę przejęcia częściowej (lokalnej) odpowiedzialności przez OSD za właściwe planowanie rozwoju sieci dystrybucyjnej, zapewniającej zaspokojenie prognozowanego lokalnego zapotrzebowania ze źródeł lokalnych, oraz udziału sieci przesyłowej w zaspokojeniu zapotrzebowania ze źródeł systemowych. Bilanse obszarowe powinny służyć do oceny wystarczalności zaspokojenia zapotrzebowania analizowanego obszaru oraz roli sieci przesyłowej w zaspokojeniu tego zapotrzebowania ze źródeł systemowych. Wykonując ocenę zbilansowania mocy czynnej w KSE, należy równolegle prowadzić ocenę zbilansowania mocy biernej w systemie elektroenergetycznym z racjonalną gospodarką tą mocą, mającą bezpośredni wpływ na jakość parametrów energii elektrycznej, w tym zwłaszcza odpowiedni poziom napięcia w sieci. W zakresie poprawy bezpieczeństwa pracy systemu ostatnio zainstalowano w KSE statyczne źródła mocy biernej o charakterze pojemnościowym o mocy łącznej 685 MVAr. Wykonane dalsze analizy bilansu mocy biernej wskazują na potrzebę instalacji nowych źródeł tej mocy o charakterze pojemnościowym, ale również indukcyjnym, dla zrównoważenia mocy pojemnościowej długich i nieobciążonych w okresach dolin obciążenia ciągów liniowych, ograniczając tym samym konieczność ich wyłączeń w celu obniżenia poziomów napięć w KSE. W planie na najbliższe lata przewiduje się również instalację źródeł mocy biernej z płynną regulacją tej mocy, układów tzw. FACTS (Flexible AC Transmission Systems). Plany budowy nowych mocy wytwórczych wraz z kierunkami zaspokojenia zapotrzebowania na moc szczytową determinują kierunki 16

10 ZRC ALY SLK DRG GDA REC DUN ZYD GDP GBL ELB ELK PLC PLP OLM OLS GLN POM MON GRU VIE KRA PKW BYD JAS TEL OST LMS NAR ROS LSN GOR PLE CZE PPD KRM WLA PAT KON ADA PDE ZGI PLO SOC WYS MSK OLT MIL WTO STN MOR WSI PIA SDU LES JAN HAG ZUK POL CRN WPO PAS OSR TRE PAB BEK ROG PIO ROZ KOZ PUL ABR LSY CHS Legenda: MIK SWI CPC ZBK BOG Legenda : 750 kv kv 400 kv kv 220 kv kv kabel sta_opr_dowy stałoprądowy kv kv Kategorie inwestycji: Kategorie inwestycji : związane zwi_zane z z OZE bezpieczeństwo bezpiecze_stwo pracy pracy systemu systemu przyłączenia _czenia transgraniczne DBN GRO BLA KED WIE ALB NOS ANI HCZ WRZ MOS LIS ROK KAT HAL KOP PBO KOM LAG BIR ZAP BYC TCN PRB CZT BUJ JAM JOA LOS KHK SIE KIE LUA SKA WAN KPK RAD KLA PEL OSC TAW ATA CHM LEM STW RZE BGC KRI ZAM MKR DOB CHA Rys. 6. Schemat sieci przesyłowej ze wskazanymi obszarami inwestycyjnymi do roku 2020

11 ZRC ALY SLK DRG GDA REC DUN ZYD GDP GBL ELB ELK PLC PLP OLM OLS GLN POM MON GRU VIE KRA PKW BYD JAS TEL OST LMS NAR ROS EIS BCN GUB LSN GOR ZLG PLB PLE CZE PPD KRM WLA PAT KON ADA PDE ZGI PLO SOC WYS MSK OLT MIL WTO STN MOR WSI PIA SDU LES KAL JAN HAG MIK Legenda: ZUK CPC SWI BOG POL CRN WPO ZBK PAS OSR Legenda : 750 kv 400 kv 220 kv kabel sta_opr_dowy stałoprądowy kv kv potencjalny obszar obszar rozbudowy rozbudowy sieci przesy_owej sieci przesyłowej wynikaj_cy wynikający z z lokalizacji elektrowni elektrowni j_drowej jądrowej Kategorie inwestycji: : związane zwi_zane z OZE bezpieczeństwo bezpiecze_stwo pracy pracy systemu systemu przyłączenia _czenia transgraniczne DBN GRO BLA KED WIE TRE ALB NOS ANI HCZ WRZ MOS LIS ROK KAT HAL KOP KOM LAG PBO PAB BEK BIR ZAP BYC TCN PRB CZT BUJ JAM JOA ROG LOS KHK SIE PIO KIE LUA SKA WAN KPK RAD KLA ROZ PEL OSC TAW ATA CHM KOZ LEM PUL RZE BGC KRI ABR STW LSY ZAM CHS MKR DOB CHA Rys. 7. Schemat sieci przesyłowej ze wskazanymi obszarami inwestycyjnymi po roku 2020

12 rozbudowy sieci przesyłowej. Główne zamierzenia inwestycyjne dotyczące rozbudowy sieci przesyłowej są ujęte w opracowanym przez OSP PRSP. Główne obszary inwestycji sieciowych do roku 2020 obrazuje rys. 6. Na powyższym rysunku przedstawiono główne inwestycje sieciowe OSP do roku 2020, zaznaczając zasadnicze obszary inwestycyjne w następujących kategoriach nakładów: Inwestycje związane z przyłączeniem i wyprowadzeniem mocy z nowych lokalizacji elektrowni konwencjonalnych. Inwestycje związane z przyłączeniem OZE (farm wiatrowych). Inwestycje związane z poprawą bezpieczeństwa pracy KSE. Inwestycje w połączenia transgraniczne, w tym: zabudowę przesuwników fazowych na liniach wymiany z systemem niemieckim, rozbudowę sieci zgodnie z projektem budowy połączenia Polska Litwa, rozpoczęcie prac związanych z odbudową połączeń z systemami: ukraińskim (połączenie 750 kv Rzeszów Chmielnicka) białoruskim (połączenie Narew Roś) po przeprowadzeniu wymaganych analiz. Ogółem realizacja wyżej wskazanych celów inwestycyjnych wymaga zaangażowania znaczących środków finansowych po stronie OSP szacowanych na mld zł. Mając na uwadze znaczenie powyższych inwestycji w zapewnieniu bezpieczeństwa energetycznego kraju, jak również realizację celów zawartych w polityce energetycznej kraju, OSP powinien mieć zdolność do finansowania inwestycji zarówno ze środków własnych (taryfowych), jak i ze źródeł zewnętrznych w perspektywie wieloletniej. Dalsze kierunki inwestycji sieciowych PSE Operator S.A. po roku 2020 będą stanowiły kontynuację działań w zakresie zapewnienia bezpieczeństwa zaspokojenia zapotrzebowania na moc i energię elektryczną w KSE oraz realizację celów założonych w PE 2030 i będą się skupiały na następujących kategoriach przedsięwzięć: inwestycje związane z przyłączeniem i wyprowadzeniem mocy z pierwszego bloku elektrowni jądrowej, inwestycje związane z przyłączeniem i wyprowadzeniem mocy z nowych lokalizacji elektrowni konwencjonalnych, inwestycje związane z dalszym rozwojem OZE, w tym farm morskich, dalsza rozbudowa połączeń transgranicznych z innymi systemami, poprawa bezpieczeństwa pracy KSE, Kontynuację rozbudowy sieci przesyłowych po roku 2020 przedstawia rys. 7. Na powyższym rysunku przedstawione zostały zasadnicze obszary potencjalnych inwestycji sieciowych wynikających z planowanych inwestycji po stronie wytwarzania. Zmiana inwestycji po stronie wytwórców będzie skutkowała aktualizacją inwestycji sieciowych. Wysokość nakładów na realizację zaprezentowanych zamierzeń inwestycyjnych można szacować na ok mld zł. Mając na uwadze wiele zmiennych i niewiadomych decydujących dzisiaj o efektywności bądź ryzyku podejmowanych przedsięwzięć, zwłaszcza w obszarze różnych technologii wytwórczych, przedstawione plany należy traktować jako działania niezbędne do zapewnienia bezpieczeństwa dostaw energii elektrycznej, lecz niekoniecznie ostateczne i wystarczające do osiągnięcia założonych celów. Newralgiczny będzie okres najbliższych kilku lat ( ), w którym bez podjęcia inwestycji w nowe moce wytwórcze należy się liczyć z koniecznością działań nadzwyczajnych, takich np., jak wszczęcie prac mających na celu ogłoszenie i przeprowadzenie przez prezesa URE przetargu na nowe moce wytwórcze, a także uruchomienie inwestycji dotyczących budowy źródeł mocy interwencyjnych. W tym względzie istotne jest podejmowanie, zgodnie z planami rozwoju, inwestycji w rozbudowę połączeń transgranicznych z innymi systemami elektroenergetycznymi, w tym odbudowę połączenia z systemami ukraińskim i białoruskim, oraz budowę kolejnych połączeń na przekroju synchronicznym (kolejne połączenie z systemem niemieckim). Istotne dla zrównoważenia bilansu mocy będą rezultaty wprowadzenia ustawy o efektywności energetycznej, dzięki której w dalszej perspektywie czasowej można się liczyć z ograniczeniem dynamiki wzrostu zapotrzebowania na moc i energię elektryczną w KSE. Poza budową i rozbudową nowych obiektów sieciowych planowane są inwestycje odtworzeniowo modernizacyjne mające na celu wydłużenie czasu pracy obiektów sieciowych i przystosowanie ich do nowych warunków pracy i wymagań. Rozpatrując kierunki wymaganej rozbudowy sieci, należy brać pod uwagę cechy charakteryzujące te inwestycje. Są to bowiem inwestynr 3 (9)

13 cje wymagające współdziałania w procesie planowania przestrzennego z administracją państwową i samorządową zarówno szczebla centralnego oraz regionalnego, jak i środowisk lokalnych. Prace planistyczne i lokalizacyjne na podstawie obecnych regulacji prawnych, zwłaszcza w odniesieniu do linii przesyłowych, trwają zwykle od kilku do kilkunastu lat. Opracowanie dokumentacji i pozyskanie stosownych decyzji administracyjnych na budowę to kolejne lata. Dlatego tak istotne jest skoordynowanie inwestycji sieciowych OSP i OSD z inwestycjami w źródła wytwórcze w sektorze elektroenergetycznym i skoordynowanie ich z budową pozostałej infrastruktury technicznej w ramach planowania ładu przestrzennego kraju. LITERATURA [1] Opracowania i dokumenty własne PSE Operator S.A. [2] Polityka energetyczna Polski do 2030 roku. Dr inż. Henryk Majchrzak, od 15 października 2010 r. prezes zarządu PSE Operator S.A., absolwent Wydziału Elektrycznego Politechniki Śląskiej w Gliwicach. W 2001 r. na Politechnice Opolskiej obronił pracę doktorską obejmująca problematykę strat rozruchowych bloków energetycznych i został adiunktem w Instytucie Elektrowni i Systemów Pomiarowych tej uczelni. W 2003 r. ukończył studia menedżerskie MBA uzyskując tytuł magistra ekonomii na Wydziale Zarządzania i Informatyki Akademii Ekonomicznej we Wrocławiu. Dwa lata później został powołany w skład Komisji Energetyki Oddziału Polskiej Akademii Nauk w Katowicach. Od 2007 r. jest członkiem Komitetu Problemów Energetyki PAN w Warszawie. Od początku kariery zawodowej w 1986 r. związany jest z energetyką zawodową. Pracował od stanowiska obchodowego po dyżurnego inżyniera ruchu w Elektrowni Bełchatów, a od 1991 r. był zatrudniony w Elektrowni Opole, najpierw jako kierownik wydziału ruchu bloków, a następnie główny inżynier eksploatacji. Od 1998 r. był zastępcą dyrektora technicznego ds. eksploatacji. W 2004 r. został powołany na stanowisko członka zarządu, dyrektora technicznego, a w 2005 r. objął funkcję prezesa zarządu, dyrektora generalnego BOT Elektrowni Opole S.A. Po wygraniu konkursu w 2008 r. został prezesem zarządu BOT Górnictwo i Energetyka S.A. Następnie był wiceprezesem ds. inwestycji i wytwarzania PGE S.A., a w latach dyrektorem Departamentu Energetyki w Ministerstwie Gospodarki. Członek zarządu PSE Operator S.A. od lipca 2010 r. Rynek energetyczny Rynek energetyczny Rynek energetyczny Rynek energetyczny Rynek energetyczny Dr inż. Cezary Szwed, dyrektor Departamentu Planowania Rozwoju PSE Operator S.A., absolwent Politechniki Warszawskiej (mgr inż r., dr inż r.); studia podyplomowe w Szkole Głównej Handlowej i Francuskim Instytucie Zarządzania w Warszawie (2003 r.). Od 2000 r. pracownik Polskich Sieci Elektroenergetycznych S.A. w Warszawie, a od 2004 r. Polskich Sieci Elektroenergetycznych Operator S.A. Obecną funkcję pełni od 2010 r. W działalności zawodowej koncentruje się na zagadnieniach planowania rozwoju sieci elektroenergetycznej oraz przyłączania do sieci nowych obiektów, w tym odnawialnych źródeł energii. Mgr inż. Tomasz Tarwacki, zastępca dyrektora w Departamencie Planowania Rozwoju PSE Operator S.A., absolwent Wydziału Elektrycznego Politechniki Warszawskiej. Od początku kariery zawodowej w 1995 r. związany jest z sieciami najwyższych napięć. Zajmował stanowiska od specjalisty do kierownika zespołu technicznych analiz systemowych w Polskich Sieciach Elektroenergetycznych S.A. Od 1999 r. był zatrudniony w EPC S.A., najpierw jako kierownik projektu, a następnie dyrektor ds. technicznych analiz systemowych. Obecną funkcję pełni od 2008 r. 20

Wyzwania w zakresie przyłączania morskich farm wiatrowych do Krajowego Systemu Przesyłowego

Wyzwania w zakresie przyłączania morskich farm wiatrowych do Krajowego Systemu Przesyłowego Wyzwania w zakresie przyłączania morskich farm wiatrowych do Krajowego Systemu Przesyłowego Gdańsk, 3-5 września 2013 r. XVII Międzynarodowe Targi Morskie i Konferencja BALTEXPO 2013 Przemysław Ciszewski,

Bardziej szczegółowo

Wyzwania dla systemu przesyłowego związane z rozwojem energetyki rozproszonej

Wyzwania dla systemu przesyłowego związane z rozwojem energetyki rozproszonej Wyzwania dla systemu przesyłowego związane z rozwojem energetyki rozproszonej Konferencja Green Power Warszawa, 23-24 września 2014 r. Prognoza rozwoju OZE zamieszczona w projekcie Polityki energetycznej

Bardziej szczegółowo

Tomasz Tomczykiewicz Sekretarz Stanu Ministerstwo Gospodarki

Tomasz Tomczykiewicz Sekretarz Stanu Ministerstwo Gospodarki Wpływ nowych/proponowanych regulacji w Prawie Energetycznym, OZE, Prawie Gazowym na osiągnięcie celów ekologicznych i efektywnościowych dotyczących ciepłownictwa, energii elektrycznej i gazu Tomasz Tomczykiewicz

Bardziej szczegółowo

Bezpieczeństwo dostaw energii elektrycznej. 10 marca 2014 r.

Bezpieczeństwo dostaw energii elektrycznej. 10 marca 2014 r. Bezpieczeństwo dostaw energii elektrycznej 10 marca 2014 r. 2 Sposoby pokrycia zapotrzebowania na energię Nowe moce wytwórcze (odbudowa mocy, zróżnicowanie energy mix) Przedłużenie pracy starszych bloków

Bardziej szczegółowo

Rozbudowa sieci elektroenergetycznych a wsparcie finansowe dla poszczególnych sektorów energii

Rozbudowa sieci elektroenergetycznych a wsparcie finansowe dla poszczególnych sektorów energii Rozbudowa sieci elektroenergetycznych a wsparcie finansowe dla poszczególnych sektorów energii Seminarium eksperckie w Kancelarii Prezydenta RP: Finansowanie projektów sektora energii w nowej perspektywie

Bardziej szczegółowo

Zwiększenie przepustowości polskich sieci elektroenergetycznych i magazynowanie energii

Zwiększenie przepustowości polskich sieci elektroenergetycznych i magazynowanie energii Zwiększenie przepustowości polskich sieci elektroenergetycznych i magazynowanie energii Seminarium eksperckie Kancelarii Prezydenta RP Rozwój rozproszonych źródeł energii Henryk Majchrzak Prezes Zarządu

Bardziej szczegółowo

Komunikacja społeczna przy inwestycjach biogazowych. Mariusz Wawer Havas PR Warsaw

Komunikacja społeczna przy inwestycjach biogazowych. Mariusz Wawer Havas PR Warsaw Komunikacja społeczna przy inwestycjach biogazowych Mariusz Wawer Havas PR Warsaw Skoro jest tak dobrze Wsparcie polityczne w każdej gminie powinna funkcjonować biogazownia Inwestorzy mają atrakcyjne wsparcie

Bardziej szczegółowo

Megaprojekty w PSE Operator S.A.

Megaprojekty w PSE Operator S.A. Megaprojekty w PSE Operator S.A. Henryk Majchrzak Prezes Zarządu PSE Operator S.A. Konferencja MEGA PROJEKTY 2011 28 Listopada 2011r. 1 PSE Operator S.A. w KSE Uwarunkowania wewnętrzne i zewnętrzne Zarządzanie

Bardziej szczegółowo

Budowa dwutorowej linii elektroenergetycznej 400 kv Kozienice Ołtarzew Spotkanie z Władzami Samorządowymi oraz Przedstawicielami Mieszkańców

Budowa dwutorowej linii elektroenergetycznej 400 kv Kozienice Ołtarzew Spotkanie z Władzami Samorządowymi oraz Przedstawicielami Mieszkańców Budowa dwutorowej linii elektroenergetycznej 400 kv Kozienice Ołtarzew Spotkanie z Władzami Samorządowymi oraz Przedstawicielami Mieszkańców Konstancin-Jeziorna, 15 czerwca 2015 r. Plan rozwoju Krajowego

Bardziej szczegółowo

Bezpieczeństwo dostaw energii elektrycznej w horyzoncie długoterminowym

Bezpieczeństwo dostaw energii elektrycznej w horyzoncie długoterminowym Urząd Regulacji Energetyki Bezpieczeństwo dostaw energii elektrycznej w horyzoncie długoterminowym Adres: ul. Chłodna 64, 00-872 Warszawa e mail: ure@ure.gov.pl tel. (+48 22) 661 63 02, fax (+48 22) 661

Bardziej szczegółowo

Zagadnienia bezpieczeństwa dostaw energii elektrycznej

Zagadnienia bezpieczeństwa dostaw energii elektrycznej Zagadnienia bezpieczeństwa dostaw energii elektrycznej Stabilizacja sieci - bezpieczeństwo energetyczne metropolii - debata Redakcja Polityki, ul. Słupecka 6, Warszawa 29.09.2011r. 2 Zagadnienia bezpieczeństwa

Bardziej szczegółowo

Wzrost kompetencji project managerów a budowanie kultury zarządzania projektami w PSE S.A.

Wzrost kompetencji project managerów a budowanie kultury zarządzania projektami w PSE S.A. Wzrost kompetencji project managerów a budowanie kultury zarządzania projektami w PSE S.A. Wojciech Jarosz Dyrektor Biura Strategii i Organizacji Warszawa, 24 października 2013r. Agenda PSE S.A. Zarządzanie

Bardziej szczegółowo

Investments in the Polish Power System

Investments in the Polish Power System 1 Investments in the Polish Power System 2 Installed generation capacity: 37.4 GW Available generation capacity: 37.0 GW Capacity under disposal of TSO 26.6 GW Maximum demand: 24.8 GW (26 GW in 2012) Gross

Bardziej szczegółowo

PLAN ROZWOJU w zakresie zaspokojenia obecnego i przyszłego zapotrzebowania na energię elektryczną na lata 2010-2025

PLAN ROZWOJU w zakresie zaspokojenia obecnego i przyszłego zapotrzebowania na energię elektryczną na lata 2010-2025 PLAN ROZWOJU w zakresie zaspokojenia obecnego i przyszłego zapotrzebowania na energię elektryczną na lata 2010-2025 Aktualizacja w zakresie lat 2014-2018 Konstancin - Jeziorna, luty 2014 roku 1 Spis treści

Bardziej szczegółowo

Planowanie rozwoju polskiej sieci przesyłowej w perspektywie 2025

Planowanie rozwoju polskiej sieci przesyłowej w perspektywie 2025 Henryk Majchrzak 1) Planowanie rozwoju polskiej sieci przesyłowej w perspektywie 2025 Planning of the Polish transmission network development in the perspective of the year 2025 Prezentując zagadnienie

Bardziej szczegółowo

Prognoza pokrycia zapotrzebowania szczytowego na moc w latach Materiał informacyjny opracowany w Departamencie Rozwoju Systemu PSE S.A.

Prognoza pokrycia zapotrzebowania szczytowego na moc w latach Materiał informacyjny opracowany w Departamencie Rozwoju Systemu PSE S.A. Prognoza pokrycia zapotrzebowania szczytowego na moc w latach 216 235 Materiał informacyjny opracowany w Departamencie Rozwoju Systemu PSE S.A. Konstancin-Jeziorna, 2 maja 216 r. Polskie Sieci Elektroenergetyczne

Bardziej szczegółowo

Możliwości wprowadzenia do KSE mocy z MFW na Bałtyku

Możliwości wprowadzenia do KSE mocy z MFW na Bałtyku Możliwości wprowadzenia do KSE mocy z MFW na Bałtyku Autor: Sławomir Parys, Remigiusz Joeck - Polskie Sieci Morskie ( Czysta Energia nr 9/2011) Ostatni okres rozwoju energetyki wiatrowej cechuje zwiększona

Bardziej szczegółowo

Nowe wyzwania w planowaniu rozwoju sieci przesyłowej

Nowe wyzwania w planowaniu rozwoju sieci przesyłowej Nowe wyzwania w planowaniu rozwoju sieci przesyłowej Dr Henryk Majchrzak Tomasz Tarwacki Grzegorz Tomasik Jacenty Węgliński PSE Operator SA Rynek energetyczny Rynek energetyczny Rynek energetyczny Rynek

Bardziej szczegółowo

XIX Konferencja Naukowo-Techniczna Rynek Energii Elektrycznej REE 2013. Uwarunkowania techniczne i ekonomiczne rozwoju OZE w Polsce

XIX Konferencja Naukowo-Techniczna Rynek Energii Elektrycznej REE 2013. Uwarunkowania techniczne i ekonomiczne rozwoju OZE w Polsce XIX Konferencja Naukowo-Techniczna Rynek Energii Elektrycznej REE 2013 Uwarunkowania techniczne i ekonomiczne rozwoju OZE w Polsce Dorota Gulbinowicz, Adam Oleksy, Grzegorz Tomasik 1 7-9 maja 2013 r. Plan

Bardziej szczegółowo

OPERATOR SYSTEMU PRZESYŁOWEGO. Karta aktualizacji nr CB/3/2012 IRiESP - Bilansowanie systemu i zarządzanie ograniczeniami systemowymi

OPERATOR SYSTEMU PRZESYŁOWEGO. Karta aktualizacji nr CB/3/2012 IRiESP - Bilansowanie systemu i zarządzanie ograniczeniami systemowymi regulacyjnych usług systemowych w zakresie rezerwy interwencyjnej, o dodatkową usługę pod nazwą Interwencyjna rezerwa zimna, zapewniającą OSP dostęp do jednostek wytwórczych utrzymywanych w gotowości do

Bardziej szczegółowo

WPŁYW PRODUKCJI ENERGII ELEKTRYCZNEJ W ŹRÓDŁACH OPALANYCH WĘGLEM BRUNATNYM NA STABILIZACJĘ CENY ENERGII DLA ODBIORCÓW KOŃCOWYCH

WPŁYW PRODUKCJI ENERGII ELEKTRYCZNEJ W ŹRÓDŁACH OPALANYCH WĘGLEM BRUNATNYM NA STABILIZACJĘ CENY ENERGII DLA ODBIORCÓW KOŃCOWYCH Górnictwo i Geoinżynieria Rok 35 Zeszyt 3 2011 Andrzej Patrycy* WPŁYW PRODUKCJI ENERGII ELEKTRYCZNEJ W ŹRÓDŁACH OPALANYCH WĘGLEM BRUNATNYM NA STABILIZACJĘ CENY ENERGII DLA ODBIORCÓW KOŃCOWYCH 1. Węgiel

Bardziej szczegółowo

Biuletyn Urzędu Regulacji Energetyki

Biuletyn Urzędu Regulacji Energetyki w numerze: Informacja na temat planów inwestycyjnych w nowe moce wytwórcze w latach 2014 2028 04/2014 NR 4 (90) listopada 2014 ISSN 1506-090X Spis treści Raport Prezesa URE Informacja na temat planów inwestycyjnych

Bardziej szczegółowo

INTEGRATOR MIKROINSTALACJI ODNAWIALNYCH ŹRÓDEŁ ENERGII ZYGMUNT MACIEJEWSKI. Wiejskie sieci energetyczne i mikrosieci. Warszawa, Olsztyn 2014

INTEGRATOR MIKROINSTALACJI ODNAWIALNYCH ŹRÓDEŁ ENERGII ZYGMUNT MACIEJEWSKI. Wiejskie sieci energetyczne i mikrosieci. Warszawa, Olsztyn 2014 INTEGRATOR MIKROINSTALACJI ODNAWIALNYCH ŹRÓDEŁ ENERGII w ramach projektu OZERISE Odnawialne źródła energii w gospodarstwach rolnych ZYGMUNT MACIEJEWSKI Wiejskie sieci energetyczne i mikrosieci Warszawa,

Bardziej szczegółowo

Fot. Adam Wełnicki PLAN ROZWOJU. w zakresie zaspokojenia obecnego i przyszłego zapotrzebowania na energię elektryczną na lata 2010 2025 WYCIĄG

Fot. Adam Wełnicki PLAN ROZWOJU. w zakresie zaspokojenia obecnego i przyszłego zapotrzebowania na energię elektryczną na lata 2010 2025 WYCIĄG Fot. Adam Wełnicki PLAN ROZWOJU w zakresie zaspokojenia obecnego i przyszłego zapotrzebowania na energię elektryczną na lata 2010 2025 WYCIĄG Konstancin Jeziorna, marzec 2010 Plan Rozwoju w zakresie zaspokojenia

Bardziej szczegółowo

POLSKA ENERGETYKA STAN NA 2015 r. i CO DALEJ?

POLSKA ENERGETYKA STAN NA 2015 r. i CO DALEJ? POLSKA ENERGETYKA STAN NA 2015 r. i CO DALEJ? dr Zbigniew Mirkowski Katowice, 29.09.15 Zużycie energii pierwotnej - świat 98 bln $ [10 15 Btu] 49 bln $ 13 bln $ 27 bln $ 7,02 mld 6,12 mld 4,45 mld 5,30

Bardziej szczegółowo

Trendy i uwarunkowania rynku energii. tauron.pl

Trendy i uwarunkowania rynku energii. tauron.pl Trendy i uwarunkowania rynku energii Plan sieci elektroenergetycznej najwyższych napięć źródło: PSE Porównanie wycofań JWCD [MW] dla scenariuszy optymistycznego i pesymistycznego w przedziałach pięcioletnich

Bardziej szczegółowo

Perspektywy rozwoju OZE w Polsce

Perspektywy rozwoju OZE w Polsce Perspektywy rozwoju OZE w Polsce Beata Wiszniewska Polska Izba Gospodarcza Energetyki Odnawialnej i Rozproszonej Warszawa, 15 października 2015r. Polityka klimatyczno-energetyczna Unii Europejskiej Pakiet

Bardziej szczegółowo

Elektrownie parowe konwencjonalne (J. Paska)

Elektrownie parowe konwencjonalne (J. Paska) . Charakterystyka ilościowa i ogólna elektrowni parowej konwencjonalnej Elektrownia o mocy zainstalowanej P = 200 MW, opalana węglem kamiennym o wartości opałowej W u = 2 MJ/kg, o zawartości popiołu p

Bardziej szczegółowo

Komunikacja społeczna przy inwestycjach biogazowych. Havas PR Warsaw

Komunikacja społeczna przy inwestycjach biogazowych. Havas PR Warsaw KRAKÓW 09.06.2014 Komunikacja społeczna przy inwestycjach biogazowych Havas PR Warsaw Agenda 1. Rola komunikacji społecznej przy lokalnych inwestycjach OZE 2. Jak zaplanować i prowadzić komunikację społeczną

Bardziej szczegółowo

Sulechów, 18 Listopad 2011 r. Podłączenie do sieci elektroenergetycznych jako główna bariera w rozwoju odnawialnych źródeł energii w Polsce

Sulechów, 18 Listopad 2011 r. Podłączenie do sieci elektroenergetycznych jako główna bariera w rozwoju odnawialnych źródeł energii w Polsce Podłączenie do sieci elektroenergetycznych jako główna bariera w rozwoju odnawialnych źródeł energii w Polsce Pełnomocnik Wojewody Zachodniopomorskiego ds. Bezpieczeństwa Energetycznego Witold KĘPA 2020

Bardziej szczegółowo

METODY BADANIA STABILNOŚCI SEE W PLANOWANIU DŁUGOTERMINOWYM ROZWOJU KSE

METODY BADANIA STABILNOŚCI SEE W PLANOWANIU DŁUGOTERMINOWYM ROZWOJU KSE METODY BADANIA STABILNOŚCI SEE W PLANOWANIU DŁUGOTERMINOWYM ROZWOJU KSE Autorzy: Piotr Miller, Marek Wancerz ( Rynek Energii nr 3/2013) Słowa kluczowe: system elektroenergetyczny, badania stabilności,

Bardziej szczegółowo

Polityka energetyczna Polski do 2030 roku. Henryk Majchrzak Dyrektor Departamentu Energetyki Ministerstwo Gospodarki

Polityka energetyczna Polski do 2030 roku. Henryk Majchrzak Dyrektor Departamentu Energetyki Ministerstwo Gospodarki Polityka energetyczna Polski do 2030 roku Henryk Majchrzak Dyrektor Departamentu Energetyki Ministerstwo Gospodarki Uwarunkowania PEP do 2030 Polityka energetyczna Unii Europejskiej: Pakiet klimatyczny-

Bardziej szczegółowo

JWCD czy njwcd - miejsce kogeneracji w Krajowym Systemie Elektroenergetycznym

JWCD czy njwcd - miejsce kogeneracji w Krajowym Systemie Elektroenergetycznym JWCD czy njwcd - miejsce kogeneracji w Krajowym Systemie Elektroenergetycznym Witold Smolik 22 października 2015 Wymagania IRiESP - ogólne (1) 2.2.3.3.1. Podstawowe wymagania i zalecenia techniczne dla

Bardziej szczegółowo

PGE Dystrybucja S.A. Oddział Białystok

PGE Dystrybucja S.A. Oddział Białystok Warunki przyłączenia elektrowni wiatrowych do sieci elektroenergetycznych w Polsce w oparciu o doświadczenia z obszaru działania Obszar działania jest największym dystrybutorem energii elektrycznej w północno-wschodniej

Bardziej szczegółowo

RYNEK NEGAWATÓW. Perspektywy wdrożenia instrumentów zarządzania popytem w polskim systemie elektroenergetycznym

RYNEK NEGAWATÓW. Perspektywy wdrożenia instrumentów zarządzania popytem w polskim systemie elektroenergetycznym RYNEK NEGAWATÓW Perspektywy wdrożenia instrumentów zarządzania popytem w polskim systemie elektroenergetycznym Wojciech Lubczyński Dyrektor Projektu SMART GRID PSE Operator S.A. Konferencja EUROPOWER Warszawa,

Bardziej szczegółowo

Agrzegatorzy, negawaty, zarządzanie popytem odbiorców energii. Maciej Bora/Radosław Majewski ENSPIRION Sp. z o.o.

Agrzegatorzy, negawaty, zarządzanie popytem odbiorców energii. Maciej Bora/Radosław Majewski ENSPIRION Sp. z o.o. Agrzegatorzy, negawaty, zarządzanie popytem odbiorców energii Maciej Bora/Radosław Majewski ENSPIRION Sp. z o.o. Jachranka 24.09.2015 [MW] Czym jest DSR? 2 DEMAND SIDE RESPONSE odpłatne działania strony

Bardziej szczegółowo

Wykorzystanie potencjału źródeł kogeneracyjnych w bilansie energetycznym i w podniesieniu bezpieczeństwa energetycznego Polski

Wykorzystanie potencjału źródeł kogeneracyjnych w bilansie energetycznym i w podniesieniu bezpieczeństwa energetycznego Polski Wykorzystanie potencjału źródeł kogeneracyjnych w bilansie energetycznym i w podniesieniu bezpieczeństwa energetycznego Polski dr inż. Janusz Ryk Podkomisja stała do spraw energetyki Sejm RP Warszawa,

Bardziej szczegółowo

Tomasz Dąbrowski Dyrektor Departamentu Energetyki

Tomasz Dąbrowski Dyrektor Departamentu Energetyki Tomasz Dąbrowski Dyrektor Departamentu Energetyki 2 Legalizacja liczników w procesie wdrażania smart meteringu w Polsce Potrzeba prac nad wdrożeniem inteligentnego opomiarowania w Polsce - Formalna Polityka

Bardziej szczegółowo

OZE -ENERGETYKA WIATROWAW POLSCE. Północno Zachodniego Oddziału Terenowego Urzędu Regulacji Energetyki w Szczecinie

OZE -ENERGETYKA WIATROWAW POLSCE. Północno Zachodniego Oddziału Terenowego Urzędu Regulacji Energetyki w Szczecinie OZE -ENERGETYKA WIATROWAW POLSCE Północno Zachodniego Oddziału Terenowego Urzędu Regulacji Energetyki w Szczecinie Szczecin, 2012 2020 = 3 x 20% Podstawowe cele europejskiej polityki energetycznej do 2020

Bardziej szczegółowo

Ubezpieczenie rozwoju OZE energetyką sterowalną ( systemową?)

Ubezpieczenie rozwoju OZE energetyką sterowalną ( systemową?) Ubezpieczenie rozwoju OZE energetyką sterowalną ( systemową?) Opartą o krajowe zasoby paliw Waldemar Szulc 1 Jakie maja być krajowe źródła energii? lityka klimatyczna UE powoduje, że wne nakłady finansowe

Bardziej szczegółowo

Największe wyzwania w procesie budowy rynku energii UE Konrad Purchała Biuro Rozwoju Rynku Energii

Największe wyzwania w procesie budowy rynku energii UE Konrad Purchała Biuro Rozwoju Rynku Energii Największe wyzwania w procesie budowy rynku energii UE Konrad Purchała Biuro Rozwoju Rynku Energii Warszawa, 11 Października 2015 Proces budowy europejskiego rynku energii elektrycznej Cele UE: Zintegrowany

Bardziej szczegółowo

Rola magazynowania energii. Operatora Systemu Przesyłowego

Rola magazynowania energii. Operatora Systemu Przesyłowego Rola magazynowania energii z perspektywy Operatora Systemu Przesyłowego Wojciech Lubczyński Dyrektor Projektu Smart Grid PSE Operator S.A. Energia Efekt - Środowisko Warszawa, 25 listopad 2011 Obszary

Bardziej szczegółowo

Przyłączanie farm wiatrowych do sieci dystrybucyjnej. Luty 2009 roku

Przyłączanie farm wiatrowych do sieci dystrybucyjnej. Luty 2009 roku Przyłączanie farm wiatrowych do sieci dystrybucyjnej Luty 2009 roku PGE Energia należy do Grupy Kapitałowej PGE największej Spółki energetycznej w Polsce El. Żarnowiec 716 MWe El. Szczecin 88 MWe El. 220

Bardziej szczegółowo

Zmiany na rynku energii elektrycznej w Polsce 2013/2014

Zmiany na rynku energii elektrycznej w Polsce 2013/2014 Zmiany na rynku energii elektrycznej w Polsce 2013/2014 Coroczne spotkanie przedstawicieli Towarzystwa Rozwoju Małych Elektrowni Wodnych Marek Kulesa dyrektor biura TOE Ślesin, 29 listopada 2013 r. Zakres

Bardziej szczegółowo

Kwestie bezpieczeństwa energetycznego w kontekście zadań realizowanych przez Prezesa URE

Kwestie bezpieczeństwa energetycznego w kontekście zadań realizowanych przez Prezesa URE Kwestie bezpieczeństwa energetycznego w kontekście zadań realizowanych przez Prezesa URE dr Małgorzata Nowaczek Zaremba Dyrektor Południowo Wschodniego Oddziału Terenowego Urzędu Regulacji Energetyki z

Bardziej szczegółowo

czwartek, 24 czerwca 2010

czwartek, 24 czerwca 2010 1 1 Przyłączanie farm wiatrowych do sieci energetycznej w świetle nowych wytycznych 1 EnergiaPro S.A. - Powstała 1 maja 2004 roku pod nazwą EnergiaPro Koncern Energetyczny SA - Od 9 maja 2007 roku wchodzi

Bardziej szczegółowo

Polityka energetyczna Polski do 2050 roku rola sektora ciepłownictwa i kogeneracji

Polityka energetyczna Polski do 2050 roku rola sektora ciepłownictwa i kogeneracji Polityka energetyczna Polski do 2050 roku rola sektora ciepłownictwa i kogeneracji Tomasz Dąbrowski Dyrektor Departamentu Energetyki Warszawa, 22 października 2015 r. 2 Polityka energetyczna Polski elementy

Bardziej szczegółowo

Przyszłość energetyki słonecznej na tle wyzwań energetycznych Polski. Prof. dr hab. inż. Maciej Nowicki

Przyszłość energetyki słonecznej na tle wyzwań energetycznych Polski. Prof. dr hab. inż. Maciej Nowicki Przyszłość energetyki słonecznej na tle wyzwań energetycznych Polski Prof. dr hab. inż. Maciej Nowicki Polski system energetyczny na rozdrożu 40% mocy w elektrowniach ma więcej niż 40 lat - konieczność

Bardziej szczegółowo

INSTRUKCJA RUCHU I EKSPLOATACJI SIECI DYSTRYBUCYJNEJ

INSTRUKCJA RUCHU I EKSPLOATACJI SIECI DYSTRYBUCYJNEJ SPÓŁKA Z OGRANICZONĄ ODPOWIEDZIALNOŚCIĄ w Chorzowie; Aleja Różana 2; 41-501 Chorzów INSTRUKCJA RUCHU I EKSPLOATACJI SIECI DYSTRYBUCYJNEJ Część ogólna Tekst obowiązujący od dnia 2014 roku SPIS TREŚCI I.A.

Bardziej szczegółowo

Wpływ rozwoju sieci przesyłowej na bezpieczeństwo i niezawodność pracy Krajowego Systemu Elektroenergetycznego

Wpływ rozwoju sieci przesyłowej na bezpieczeństwo i niezawodność pracy Krajowego Systemu Elektroenergetycznego Wpływ rozwoju sieci przesyłowej na bezpieczeństwo i niezawodność pracy Krajowego Systemu Elektroenergetycznego Autor: Waldemar Skomudek - Wiceprezes Zarządu Spółki PSE Operator SA ( Energetyka sierpień

Bardziej szczegółowo

INSTRUKCJA RUCHU I EKSPLOATACJI SIECI DYSTRYBUCYJNEJ

INSTRUKCJA RUCHU I EKSPLOATACJI SIECI DYSTRYBUCYJNEJ INSTRUKCJA RUCHU I EKSPLOATACJI SIECI DYSTRYBUCYJNEJ Część ogólna Tekst obowiązujący od dnia. SPIS TREŚCI I.A. Postanowienia ogólne... 3 I.B. Podstawy prawne opracowania IRiESD... 5 I.C. Zakres przedmiotowy

Bardziej szczegółowo

POZYSKIWANIE ENERGII Z WŁASNYCH ŹRÓDEŁ. ELEKTROCIEPŁOWNIE PRZEMYSŁOWE I SYSTEMY ODNAWIALNE.

POZYSKIWANIE ENERGII Z WŁASNYCH ŹRÓDEŁ. ELEKTROCIEPŁOWNIE PRZEMYSŁOWE I SYSTEMY ODNAWIALNE. POZYSKIWANIE ENERGII Z WŁASNYCH ŹRÓDEŁ. ELEKTROCIEPŁOWNIE PRZEMYSŁOWE I SYSTEMY ODNAWIALNE. VIII KONFERENCJA NAUKOWO TECHNICZNA 1 HISTORYCZNE PRZESŁANKI DO ZABUDOWY TURBOZESPOŁÓW W OBIEKTACH KGHM Polska

Bardziej szczegółowo

PANEL EKONOMICZNY Zakres prac i wyniki dotychczasowych analiz. Jan Pyka. Grudzień 2009

PANEL EKONOMICZNY Zakres prac i wyniki dotychczasowych analiz. Jan Pyka. Grudzień 2009 PANEL EKONOMICZNY Zakres prac i wyniki dotychczasowych analiz Jan Pyka Grudzień 2009 Zakres prac Analiza uwarunkowań i czynników w ekonomicznych związanych zanych z rozwojem zeroemisyjnej gospodarki energii

Bardziej szczegółowo

Inteligentna Energetyka na podstawie strategii GK PGE

Inteligentna Energetyka na podstawie strategii GK PGE 1 Inteligentna Energetyka na podstawie strategii GK PGE Nowoczesna energetyka konwencjonalna Elastyczność i efektywność Nowe technologie i modele biznesowe Redefinicja misji GK PGE konieczne zmiany Nowa

Bardziej szczegółowo

Rynek energii elektrycznej w Polsce w 2009 roku i latach następnych

Rynek energii elektrycznej w Polsce w 2009 roku i latach następnych Rynek energii elektrycznej w Polsce w 2009 roku i latach następnych VI Targi Energii Marek Kulesa dyrektor biura TOE Jachranka, 22.10.2009 r. 1. Wprowadzenie 2. Uwarunkowania handlu energią elektryczną

Bardziej szczegółowo

REC Waldemar Szulc. Rynek ciepła - wyzwania dla generacji. Wiceprezes Zarządu ds. Operacyjnych PGE GiEK S.A.

REC Waldemar Szulc. Rynek ciepła - wyzwania dla generacji. Wiceprezes Zarządu ds. Operacyjnych PGE GiEK S.A. REC 2012 Rynek ciepła - wyzwania dla generacji Waldemar Szulc Wiceprezes Zarządu ds. Operacyjnych PGE GiEK S.A. PGE GiEK S.A. PGE Górnictwo i Energetyka Konwencjonalna Spółka Akcyjna Jest największym wytwórcą

Bardziej szczegółowo

Działania FNEZ w 2014 r. w kontekście Planu działania dla morskiej energetyki wiatrowej w regionach nadmorskich. Mariusz Wójcik

Działania FNEZ w 2014 r. w kontekście Planu działania dla morskiej energetyki wiatrowej w regionach nadmorskich. Mariusz Wójcik Działania FNEZ w 2014 r. w kontekście Planu działania dla morskiej energetyki wiatrowej w regionach nadmorskich Mariusz Wójcik Prezentacja Wybrane dotychczasowe działania FNEZ Program rozwoju morskiej

Bardziej szczegółowo

WPŁYW OTOCZENIA REGULACYJNEGO NA DYNAMIKĘ INWESTYCJI W ENERGETYKĘ ROZPROSZONĄ

WPŁYW OTOCZENIA REGULACYJNEGO NA DYNAMIKĘ INWESTYCJI W ENERGETYKĘ ROZPROSZONĄ WPŁYW OTOCZENIA REGULACYJNEGO NA DYNAMIKĘ INWESTYCJI W ENERGETYKĘ ROZPROSZONĄ Dr hab. Mariusz Swora, Uniwersytet Jagielloński Seminarium eksperckie Energetyka obywatelska na rzecz lokalnego rozwoju gospodarczego

Bardziej szczegółowo

Potencjał i ścieżki rozwoju polskiej energetyki wiatrowej

Potencjał i ścieżki rozwoju polskiej energetyki wiatrowej Warszawa, 18 czerwca 2013 Potencjał i ścieżki rozwoju polskiej energetyki wiatrowej Grzegorz Skarżyński Polskie Stowarzyszenie Energetyki Wiatrowej doradca zarządu Tundra Advisory sp. z o. o. dyrektor

Bardziej szczegółowo

Programy priorytetowe NFOŚiGW wspierające rozwój OZE

Programy priorytetowe NFOŚiGW wspierające rozwój OZE Narodowy Fundusz Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej Programy priorytetowe NFOŚiGW wspierające rozwój OZE Agnieszka Zagrodzka Dyrektor Departament Ochrony Klimatu Płock, 3 luty 2014 r. Narodowy Fundusz

Bardziej szczegółowo

51 Informacja przeznaczona wyłącznie na użytek wewnętrzny PG

51 Informacja przeznaczona wyłącznie na użytek wewnętrzny PG 51 DO 2020 DO 2050 Obniżenie emisji CO2 (w stosunku do roku bazowego 1990) Obniżenie pierwotnego zużycia energii (w stosunku do roku bazowego 2008) Obniżenie zużycia energii elektrycznej (w stosunku do

Bardziej szczegółowo

Rozbudowa sieci elektroenergetycznych w ramach jednolitego rynku energii

Rozbudowa sieci elektroenergetycznych w ramach jednolitego rynku energii Rozbudowa sieci elektroenergetycznych w ramach jednolitego rynku energii Seminarium eksperckie Kancelarii Prezydenta RP Infrastruktura dla europejskiego rynku energetycznego Henryk Majchrzak Prezes Zarządu

Bardziej szczegółowo

Zakres danych publikowanych przez GPI

Zakres danych publikowanych przez GPI Zakres danych publikowanych przez GPI I slide 1 RYNEK ENERGII ELEKTRYCZNEJ RYNEK GAZU Zakres danych publikowanych przez GPI I slide 2 Zakres publikowanych danych jest na etapie konsultacji. Zostanie doprecyzowany

Bardziej szczegółowo

RYNEK MOCY projekt rozwiązań funkcjonalnych

RYNEK MOCY projekt rozwiązań funkcjonalnych RYNEK MOCY projekt rozwiązań funkcjonalnych Model rynku energii w kontekście obecnej sytuacji bilansowej w KSE Eryk Kłossowski, Prezes Zarządu PSE S.A. Warszawa, 4 lipca 2016 roku Prognoza OSP bilansu

Bardziej szczegółowo

Tendencje związane z rozwojem sektora energetyki w Polsce wspieranego z funduszy UE rok 2015 i co dalej?

Tendencje związane z rozwojem sektora energetyki w Polsce wspieranego z funduszy UE rok 2015 i co dalej? Miasto 2010 efektywność energetyczna w miastach Tendencje związane z rozwojem sektora energetyki w Polsce wspieranego z funduszy UE rok 2015 i co dalej? Elżbieta Bieńkowska Minister Rozwoju Regionalnego

Bardziej szczegółowo

Obowiązki gminy jako lokalnego kreatora polityki energetycznej wynikające z Prawa energetycznego

Obowiązki gminy jako lokalnego kreatora polityki energetycznej wynikające z Prawa energetycznego Obowiązki gminy jako lokalnego kreatora polityki energetycznej wynikające z Prawa energetycznego Południowo-Wschodni Oddział Terenowy URE z siedzibą w Krakowie Niepołomice, 17 czerwca 2010 Prezes URE jest

Bardziej szczegółowo

Prawo Energetyczne I Inne Ustawy Dotyczące Energetyki Kogeneracja Skuteczność Nowelizacji I Konieczność

Prawo Energetyczne I Inne Ustawy Dotyczące Energetyki Kogeneracja Skuteczność Nowelizacji I Konieczność Prawo Energetyczne I Inne Ustawy Dotyczące Energetyki Kogeneracja Skuteczność Nowelizacji I Konieczność dr inż. Janusz Ryk Polskie Towarzystwo Elektrociepłowni Zawodowych II Ogólnopolska Konferencja Polska

Bardziej szczegółowo

Główne problemy kierowania procesami produkcyjnymi produkcji energii elektrycznej pod kątem współpracy jednostek wytwórczych z systemem

Główne problemy kierowania procesami produkcyjnymi produkcji energii elektrycznej pod kątem współpracy jednostek wytwórczych z systemem Główne problemy kierowania procesami produkcyjnymi produkcji energii elektrycznej pod kątem współpracy jednostek wytwórczych z systemem elektroenergetycznym dotyczą regulacji mocy i częstotliwości z uwzględnieniem

Bardziej szczegółowo

Finansowanie modernizacji i rozwoju systemów ciepłowniczych

Finansowanie modernizacji i rozwoju systemów ciepłowniczych FUNDUSZ UNIA EUROPEJSKA SPÓJNOŚCI Finansowanie modernizacji i rozwoju systemów ciepłowniczych Podtytuł prezentacji Anna Pekar Zastępca Dyrektora Departament Ochrony Klimatu Styczeń 2013, Lublin Narodowy

Bardziej szczegółowo

Wojciech Grządzielski, Adam Jaśkowski, Grzegorz Wielgus

Wojciech Grządzielski, Adam Jaśkowski, Grzegorz Wielgus SIEĆ DYSTRYBUCYJNA OGNIWEM STRATEGICZNEJ ROZBUDOWY SYSTEMU GAZOWEGO ZWIĘKSZAJĄCEGO BEZPIECZEŃSTWO DOSTAW GAZU ZIEMNEGO ORAZ STOPIEŃ DOSTĘPU SPOŁECZEŃSTWA DO SIECI Wojciech Grządzielski, Adam Jaśkowski,

Bardziej szczegółowo

Załącznik 1 do Umowy nr UPE/WEC/.../2006 o świadczenie usług przesyłania energii elektrycznej zawartej pomiędzy iem a PSE-Operator S.A. i PSE SA WARUNKI TECHNICZNO-RUCHOWE zawartej pomiędzy iem a PSE-Operator

Bardziej szczegółowo

Doświadczenia PEC Lubań z rozwoju i modernizacji średniej wielkości instalacji ciepłowniczej. Krzysztof Kowalczyk

Doświadczenia PEC Lubań z rozwoju i modernizacji średniej wielkości instalacji ciepłowniczej. Krzysztof Kowalczyk Doświadczenia PEC Lubań z rozwoju i modernizacji średniej wielkości instalacji ciepłowniczej Krzysztof Kowalczyk Lubań 27.11.2014 PEC Lubań w liczbach Moc zakontraktowana systemu ok. 21,2 [MW] Moc zainstalowana

Bardziej szczegółowo

Rozwój energetyki wiatrowej w Polsce w kontekście planów przekształcenia polskiej gospodarki z wysokoemisyjnej na niskoemisyjną

Rozwój energetyki wiatrowej w Polsce w kontekście planów przekształcenia polskiej gospodarki z wysokoemisyjnej na niskoemisyjną Rozwój energetyki wiatrowej w Polsce w kontekście planów przekształcenia polskiej gospodarki z wysokoemisyjnej na niskoemisyjną Polska energetyka wiatrowa szybki rozwój i duży potencjał dalszego wzrostu

Bardziej szczegółowo

Polityka energetyczna Polski do 2050 roku. Warszawa, sierpień 2014 r.

Polityka energetyczna Polski do 2050 roku. Warszawa, sierpień 2014 r. Polityka energetyczna Polski do 2050 roku Warszawa, sierpień 2014 r. 2 Bezpieczeństwo Energetyczne i Środowisko Strategia BEiŚ: została przyjęta przez Radę Ministrów 15 kwietnia 2014 r. (rozpoczęcie prac

Bardziej szczegółowo

Wszyscy zapłacimy za politykę klimatyczną

Wszyscy zapłacimy za politykę klimatyczną Wszyscy zapłacimy za politykę klimatyczną Autor: Stanisław Tokarski, Jerzy Janikowski ( Polska Energia - nr 5/2012) W Krajowej Izbie Gospodarczej, w obecności przedstawicieli rządu oraz środowisk gospodarczych,

Bardziej szczegółowo

Fundusze unijne dla odnawialnych źródeł energii w nowej perspektywie finansowej. Warszawa, 3 kwietnia 2013 r.

Fundusze unijne dla odnawialnych źródeł energii w nowej perspektywie finansowej. Warszawa, 3 kwietnia 2013 r. Fundusze unijne dla odnawialnych źródeł energii w nowej perspektywie finansowej Warszawa, 3 kwietnia 2013 r. Dokumenty strategiczne KOMUNIKAT KOMISJI EUROPA 2020 Strategia na rzecz inteligentnego i zrównoważonego

Bardziej szczegółowo

Sieci energetyczne pięciu największych operatorów

Sieci energetyczne pięciu największych operatorów Sieci energetyczne pięciu największych operatorów Autor: Jarosław Tomczykowski - Biuro PTPiREE ("Energia Elektryczna" - nr 5/2015) W Polsce mamy prawie 200 operatorów systemu dystrybucyjnego (OSD), przy

Bardziej szczegółowo

Procedura przyłączania wytwórców

Procedura przyłączania wytwórców Procedura przyłączania wytwórców I. Uwagi Ogólne Procedurę przyłączenia wytwórców do sieci dystrybucyjnej przedsiębiorstwa energetycznego reguluje art. 7 ustawy Prawo energetyczne (Dz. U. z 2012 r. Nr

Bardziej szczegółowo

Wypieranie CO 2 z obszaru energetyki WEK za pomocą technologii OZE/URE. Paweł Kucharczyk Pawel.Kucharczyk@polsl.pl. Gliwice, 28 czerwca 2011 r.

Wypieranie CO 2 z obszaru energetyki WEK za pomocą technologii OZE/URE. Paweł Kucharczyk Pawel.Kucharczyk@polsl.pl. Gliwice, 28 czerwca 2011 r. Politechnika Śląska Instytut Elektroenergetyki i Sterowania Układów Wypieranie CO 2 z obszaru energetyki WEK za pomocą technologii OZE/URE Paweł Kucharczyk Pawel.Kucharczyk@polsl.pl Gliwice, 28 czerwca

Bardziej szczegółowo

INSTRUKCJA RUCHU I EKSPLOATACJI SIECI DYSTRYBUCYJNEJ

INSTRUKCJA RUCHU I EKSPLOATACJI SIECI DYSTRYBUCYJNEJ INSTRUKCJA RUCHU I EKSPLOATACJI SIECI DYSTRYBUCYJNEJ Część ogólna Tekst obowiązujący od dnia: SPIS TREŚCI I.A. Postanowienia ogólne...3 I.B. Podstawy prawne opracowania IRiESD...3 I.C. Zakres przedmiotowy

Bardziej szczegółowo

Wsparcie Odnawialnych Źródeł Energii

Wsparcie Odnawialnych Źródeł Energii Wsparcie Odnawialnych Źródeł Energii mgr inż. Robert Niewadzik główny specjalista Północno Zachodniego Oddziału Terenowego Urzędu Regulacji Energetyki w Szczecinie Szczecin, 2012 2020 = 3 x 20% Podstawowe

Bardziej szczegółowo

Kohabitacja. Rola gazu w rozwoju gospodarki niskoemisyjnej

Kohabitacja. Rola gazu w rozwoju gospodarki niskoemisyjnej Kohabitacja. Rola gazu w rozwoju gospodarki niskoemisyjnej Marcin Lewenstein Dyrektor Biura Planowania Strategicznego PGNiG SA 18 listopada 2010 r. Warszawa Rynek gazu w Europie wnioski dla Polski Prognozy

Bardziej szczegółowo

WSKAŹNIKI EMISYJNOŚCI CO 2 DLA ENERGII ELEKTRYCZNEJ U ODBIORCÓW KOŃCOWCH

WSKAŹNIKI EMISYJNOŚCI CO 2 DLA ENERGII ELEKTRYCZNEJ U ODBIORCÓW KOŃCOWCH WSKAŹNIKI EMISYJNOŚCI CO 2 DLA ENERGII ELEKTRYCZNEJ U ODBIORCÓW KOŃCOWCH na podstawie informacji zawartych w Krajowej bazie o emisjach gazów cieplarnianych i innych substancji za 2014 rok SPIS TREŚCI 0.

Bardziej szczegółowo

Załącznik nr 1. Lokalizacja stacji elektroenergetycznych objętych przedmiotem zamówienia.

Załącznik nr 1. Lokalizacja stacji elektroenergetycznych objętych przedmiotem zamówienia. Załącznik nr 1 Lokalizacja stacji elektroenergetycznych objętych przedmiotem zamówienia. Wdrożenie Zespołów Eksploatacji Stacji ZES w Spółkach Obszarowych (Wdrożenie Zespołów Eksploatacyjnych). Aktualizacja

Bardziej szczegółowo

Podsumowanie i wnioski

Podsumowanie i wnioski AKTUALIZACJA PROJEKTU ZAŁOŻEŃ DO PLANU ZAOPATRZENIA W CIEPŁO, ENERGIĘ ELEKTRYCZNĄ I PALIWA GAZOWE DLA GMINY STRZELCE OPOLSKIE Część 11 Podsumowanie i wnioski W 869.11 2/6 I. Podstawowym zadaniem aktualizacji

Bardziej szczegółowo

POTRZEBY INWESTYCYJNE SIECI ELEKTROENERGETYCZNYCH

POTRZEBY INWESTYCYJNE SIECI ELEKTROENERGETYCZNYCH ZYGMUNT MACIEJEWSKI Prof. Politechniki Radomskiej POTRZEBY INWESTYCYJNE SIECI ELEKTROENERGETYCZNYCH Warszawa 31 marca 2010 r. KRAJOWA SIEĆ PRZESYŁOWA DŁUGOŚCI LINII NAPOWIETRZNYCH: 750 kv 114 km; 400 kv

Bardziej szczegółowo

Analiza możliwości przesuwania obciążeń (DSM) dla odbiorców przemysłowych i wpływ na przebieg zapotrzebowania mocy KSE

Analiza możliwości przesuwania obciążeń (DSM) dla odbiorców przemysłowych i wpływ na przebieg zapotrzebowania mocy KSE Analiza możliwości przesuwania obciążeń (DSM) dla odbiorców przemysłowych i wpływ na przebieg zapotrzebowania mocy KSE Opracował Euro-Centrum Strona1 Wprowadzenie Dzienny przebieg zapotrzebowania KSE (rys.

Bardziej szczegółowo

Komfort Int. Rynek energii odnawialnej w Polsce i jego prespektywy w latach 2015-2020

Komfort Int. Rynek energii odnawialnej w Polsce i jego prespektywy w latach 2015-2020 Rynek energii odnawialnej w Polsce i jego prespektywy w latach 2015-2020 Konferencja FORUM WYKONAWCY Janusz Starościk - KOMFORT INTERNATIONAL/SPIUG, Wrocław, 21 kwiecień 2015 13/04/2015 Internal Komfort

Bardziej szczegółowo

Projekt ElGrid a CO2. Krzysztof Kołodziejczyk Doradca Zarządu ds. sektora Utility

Projekt ElGrid a CO2. Krzysztof Kołodziejczyk Doradca Zarządu ds. sektora Utility Projekt ElGrid a CO2 Krzysztof Kołodziejczyk Doradca Zarządu ds. sektora Utility Energetyczna sieć przyszłości, a może teraźniejszości? Wycinki z prasy listopadowej powstanie Krajowa Platforma Inteligentnych

Bardziej szczegółowo

Restytucja źródeł a bezpieczeństwo energetyczne Finansowanie inwestycji energetycznych

Restytucja źródeł a bezpieczeństwo energetyczne Finansowanie inwestycji energetycznych VI Międzynarodowa Konferencja NEUF 2010 Konsultacje publiczne map drogowych Narodowego Programu Redukcji Emisji Restytucja źródeł a bezpieczeństwo energetyczne Finansowanie inwestycji energetycznych Stanisław

Bardziej szczegółowo

PERSPEKTYWY ROZWOJU ENERGETYKI W WOJ. POMORSKIM

PERSPEKTYWY ROZWOJU ENERGETYKI W WOJ. POMORSKIM PERSPEKTYWY ROZWOJU ENERGETYKI W WOJ. POMORSKIM podstawowe założenia Dąbie 13-14.06.2013 2013-06-24 1 Dokumenty Strategiczne Program rozwoju elektroenergetyki z uwzględnieniem źródeł odnawialnych w Województwie

Bardziej szczegółowo

Uwarunkowania prawne dla rozwoju energetyki odnawialnej System wsparcia energetyki odnawialnej w Polsce - planowane zmiany

Uwarunkowania prawne dla rozwoju energetyki odnawialnej System wsparcia energetyki odnawialnej w Polsce - planowane zmiany Uwarunkowania prawne dla rozwoju energetyki odnawialnej System wsparcia energetyki odnawialnej w Polsce - planowane zmiany Na podstawie informacji Departament Energii Odnawialnej Ministerstwo Gospodarki

Bardziej szczegółowo

INSTRUKCJA RUCHU I EKSPLOATACJI SIECI PRZESYŁOWEJ

INSTRUKCJA RUCHU I EKSPLOATACJI SIECI PRZESYŁOWEJ INSTRUKCJA RUCHU I EKSPLOATACJI SIECI PRZESYŁOWEJ Bilansowanie systemu i zarządzanie ograniczeniami systemowymi Wersja 1.2 zatwierdzona decyzją Prezesa URE nr DPK-7102-14(5)/2006 z dnia 10 lutego 2006

Bardziej szczegółowo

Elektroenergetyka: Potencjał inwestycyjny krajowych grup kapitałowych w energetyce

Elektroenergetyka: Potencjał inwestycyjny krajowych grup kapitałowych w energetyce VII Międzynarodowa Konferencja NEUF 2011 Elektroenergetyka: Potencjał inwestycyjny krajowych grup kapitałowych w energetyce Piotr Piela Warszawa, 16 czerwca 2011 r. Potrzeby inwestycyjne polskiej elektroenergetyki

Bardziej szczegółowo

INSTRUKCJA RUCHU I EKSPLOATACJI SIECI DYSTRYBUCYJNEJ

INSTRUKCJA RUCHU I EKSPLOATACJI SIECI DYSTRYBUCYJNEJ UNIHUT S.A. INSTRUKCJA RUCHU I EKSPLOATACJI SIECI DYSTRYBUCYJNEJ Część ogólna Tekst obowiązujący od dnia. SPIS TREŚCI I.A. Postanowienia ogólne... 3 I.B. Podstawy prawne opracowania IRiESD... 5 I.C. Zakres

Bardziej szczegółowo

Ogólna ocena stanu technicznego istniejących linii napowietrznych 400 oraz 220 kv w kontekście budowy półpierścienia południowego w aglomeracji

Ogólna ocena stanu technicznego istniejących linii napowietrznych 400 oraz 220 kv w kontekście budowy półpierścienia południowego w aglomeracji Ogólna ocena stanu technicznego istniejących linii napowietrznych 400 oraz 220 kv w kontekście budowy półpierścienia południowego w aglomeracji warszawskiej Agenda Polska energetyka w liczbach Stan techniczny

Bardziej szczegółowo

Jako stoimy energetycznie? Leżymy...

Jako stoimy energetycznie? Leżymy... Jako stoimy energetycznie? Leżymy... Autor: Szymon Kuczyński - Instytut Technologii Elektronowej, Kraków ( Energia Gigawat - marzec 2010) Energia elektryczna produkowana w Polsce oparta jest niemal wyłącznie

Bardziej szczegółowo

INSTRUKCJA RUCHU I EKSPLOATACJI SIECI PRZESYŁOWEJ

INSTRUKCJA RUCHU I EKSPLOATACJI SIECI PRZESYŁOWEJ INSTRUKCJA RUCHU I EKSPLOATACJI SIECI PRZESYŁOWEJ Cześć ogólna Wersja 1.1 zatwierdzona decyzją Prezesa URE nr DPK-4320-1(6)/2010/KS z dnia 23 lipca 2010 r. Tekst jednolity uwzględniający zmiany wprowadzone:

Bardziej szczegółowo

Strategia Korporacyjna Grupy TAURON na lata z perspektywą do roku 2023

Strategia Korporacyjna Grupy TAURON na lata z perspektywą do roku 2023 Strategia Korporacyjna Grupy TAURON na lata 2014-2017 z perspektywą do roku 2023 Aktualizacja dokumentu Strategia Korporacyjna Grupy TAURON na lata 2011-2015 z perspektywą do roku 2020 przyjętego Uchwałą

Bardziej szczegółowo

Wyniki finansowe i operacyjne GK PGE po I kwartale 2014. 14 maja 2014 r.

Wyniki finansowe i operacyjne GK PGE po I kwartale 2014. 14 maja 2014 r. Wyniki finansowe i operacyjne GK PGE po I kwartale 2014 14 maja 2014 r. Kluczowe osiągnięcia i zdarzenia Marek Woszczyk Prezes Zarządu 2 Dobre wyniki PGE osiągnięte na wymagającym rynku Wyniki finansowe

Bardziej szczegółowo