Programowanie Niskopoziomowe

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "Programowanie Niskopoziomowe"

Transkrypt

1 Programowanie Niskopoziomowe Wykład 8: Procedury Dr inż. Marek Mika Państwowa Wyższa Szkoła Zawodowa im. Jana Amosa Komeńskiego W Lesznie

2 Plan Wstęp Linkowanie z bibliotekami zewnętrznymi Operacje na stosie Definiowanie i używanie procedur Projektowanie programu z procedurami

3 Wstęp Jak korzystać z bibliotek zewnętrznych? Jak podzielić program na podprogramy? Jak języki programowania używają stosu przy wywoływaniu podprogramów?

4 Łączenie z zewnętrzną biblioteką Biblioteka jest plikiem zawierającym procedury (podprogramy), które zostały zasemblowane do kodu maszynowego Biblioteka powstaje z pliku (lub kilku) zawierających kod źródłowy procedur i zasemblowanych do kodu pośredniego (object file) Pliki z kodem pośrednim są wstawiane w specjalnie sformatowanym pliku

5 Procedury biblioteczne Załóżmy, że program korzysta z procedury bibliotecznej WriteString Kod źródłowy programu musi zawierać dyrektywę PROTO WriteString PROTO Następnie procedura wywoływana jest instrukcją call call WriteString Podczas asemblacji asembler pozostawia puste miejsce tam gdzie miał być adres wywoływanej funkcji Linker odnajduje w pliku biblioteki procedurę WriteString i kopiuje właściwy fragment kodu maszynowego do programu wykonywalnego, wstawiając jednocześnie adres tej procedury w miejsce operandu instrukcji call W przypadku, gdy kod wywoływanej funkcji nie znajduje się w bibliotece, linker generuje błąd i nie generuje pliku wykonywalnego

6 Opcje linkera Linker łączy różne pliki z kodem pośrednim i pliki z bibliotekami Przykład wywołania: link plik1.obj bib1.lib bib2.lib

7 Linkowanie programów 32-bitowych Biblioteka kernel32.lib jest częścią platformy MS Windows Software Development Kit, zawierającą informacje o dołączaniu funkcji systemowych umieszczonych w pliku kernel32.dll Pliki *.dll to biblioteki zawierające funkcje dołączane dynamicznie (dll = dynamic link library)

8 Schemat linkowania programów 32-bitowych Program linkowany może być linkowany bib1.lib kernel32.lib może być linkowany wykonywany kernel32.dll

9 Stos Struktura danych, na której dopuszczalne są tylko dwie operacje: odłożenie elementu na wierzchołek stosu pobranie elementu z wierzchołka stosu Dwa znaczenia: abstrakcyjna struktura danych w językach wysokiego poziomu (kolejka LIFO) stos sprzętowy część pamięci operacyjnej wykorzystywana między innymi w mechanizmie wywoływania podprogramów wspierana sprzętowo przez układy procesora

10 Stos sprzętowy Ciągły obszar pamięci operacyjnej zarządzany bezpośrednio przez CPU, za pośrednictwem rejestru ESP (wskaźnika stosu) Zawartość rejestru bardzo rzadko jest modyfikowana bezpośrednio, zamiast tego modyfikowana jest pośrednio instrukcjami CALL, RET, PUSH i POP W programach 32-bitowych (tryb chroniony) wierzchołek stosu adresowany jest za pomocą rejestru ESP, w programach 16-bitowych (tryb rzeczywisty) za pomocą rejestru SP Stos rośnie w kierunku malejących adresów

11 Schemat stosu Offset FFC 00000FF ESP = FF FF0

12 Operacja PUSH Operacja, która dekrementuje wartość rejestru ESP o 4 (32-bitowa dana) i umieszcza daną pod adresem wskazywanym przez ESP Przed operacją Po operacji ESP ESP 00000FFC 00000FF FFC 00000FF E FF FF FF FF0

13 Operacja POP Operacja, która pobiera daną spod adresu wskazywanego przez ESP i inkrementuje wartość rejestru ESP tak by wskazywała następny element stosu Fragment stosu poniżej wierzchołka jest logicznie pusty Przed operacją Po operacji FFC E FFC E FF FF ESP 00000FF ESP 00000FF FF FF0

14 Zastosowania stosu Tymczasowy obszar składowania zawartości rejestrów, które używane są w więcej niż jednym celu, po modyfikacji zawartość rejestru może być przywrócona do poprzedniej wartości Przechowywanie śladu powrotu po wywołaniu procedury instrukcją CALL Przekazanie argumentów wywołania procedury Miejsce przechowywania zmiennych lokalnych procedury

15 Instrukcja PUSH Działanie: dekrementacja zawartości rejestru ESP skopiowanie operandu na stos w miejscu wskazywanym przez wskaźnik stosu Typowe wywołania: push push push reg/mem16 reg/mem32 imm32

16 Instrukcja POP Działanie: skopiowanie elementu stosu wskazywanego przez ESP do 16- lub 32-bitowego operandu inkrementacja ESP o 2 (operand 16-bitowy) lub 4 (operand 32-bitowy) Typowe wywołania: pop pop reg/mem16 reg/mem32

17 Instrukcje PUSHFD i POPFD Instrukcje bezargumentowe PUSHFD odkłada na stos 32-bitową zawartość rejestru EFLAGS POPFD pobiera ze stosu 32-bitową wartość i umieszcza ją w rejestrze EFLAGS Dla 16-bitowego rejestru FLAGS stosowane są inne instrukcje PUSHF i POPF

18 Zapamiętywanie i odtwarzanie wartości znaczników Sekwencja instrukcji: pushfd popfd Uwaga! należy tak skonstruować program, aby instrukcja popfd nie została ominięta Sekwencja instrukcji nie posiadająca tej wady:.data znaczniki DWORD?.code pushfd pop znaczniki push znacznik popfd

19 Instrukcje PUSHAD i POPAD PUSHAD odłożenie na stosie zawartości wszystkich uniwersalnych rejestrów 32-bitowych w następującym porządku: EAX, ECX, EDX, EBX, ESP (wartość sprzed wykonania instrukcji pushad), EBP, ESI, EDI POPAD pobranie ze stosu zawartości wszystkich uniwersalnych rejestrów 32-bitowych w odwrotnym porządku PUSHA i POPA instrukcje przeznaczone dla 16- bitowych rejestrów uniwersalnych w porządku: AX, CX, DX, BX, SP, BP, SI i DI Głównie stosowane przed wywołaniem procedur, które używają kilka rejestrów, ale nie można stosować w przypadku, gdy wynik procedury zwracany jest w rejestrze

20 DEFINIOWANIE I UŻYWANIE PROCEDUR

21 Dyrektywa PROC Definiowanie procedury: przy użyciu dyrektyw PROC oraz ENDP procedura musi mieć unikalną nazwę, którą podaje się przed dyrektywą PROC i dyrektywą ENDP każda procedura (oprócz głównego programu) musi kończyć się instrukcją RET Etykiety: domyślny zasięg ciało procedury zasięg globalny można uzyskać przez użycie podwójnego dwukropka :: po etykiecie nie zaleca się wykonywania skoków i pętli poza wnętrze procedury (problemy ze stosem)

22 Procedura - przykład Procedura obliczająca obwód trójkąta argumenty (długości boków trójkąta) w rejestrach EAX, EBX i ECX wynik zwracany w EAX ObwodTroj add add ret ObwodTroj PROC eax, ebx eax, ecx ENDP

23 Dokumentowanie procedur Zalecenia: opis wszystkich zadań wykonywanych przez procedurę lista parametrów wejściowych i ich znaczenie oraz zbiór dopuszczalnych wartości lista parametrów wyjściowych (wartości zwracanych przez procedurę) zbiór wymagań, jakie muszą być spełnione przed wykonaniem procedury

24 Instrukcje CALL i RET Instrukcja CALL, której argumentem jest nazwa procedury powoduje: odłożenie na stosie adresu powrotu z procedury (zawartość licznika rozkazów EIP) załadowanie EIP adresem wywoływanej procedury Instrukcja RET: pobiera ze stosu adres powrotu ładuje go do EIP

25 Procedury zagnieżdżone Procedura zagnieżdżona to procedura wywoływana z wnętrza innej procedury Podobnie jak wywołanie każdej innej procedury, wywołanie procedury zagnieżdżonej powoduje odłożenie na stosie adresu powrotu, a po napotkaniu w ciele procedury instrukcji RET zdjęcie tego adresu z wierzchołka stosu

26 Przekazywanie argumentów Nie jest dobrym pomysłem odwoływanie się wewnątrz procedury do argumentów tej procedury w postaci zmiennych globalnych Argumenty do procedury można przekazywać za pośrednictwem rejestrów w procedurze, w której następuje wywołanie innej procedury, przed wywołaniem procedury należy wpisać wartości argumentów do odpowiednich rejestrów procedura powinna być tak napisana, aby wartości argumentów można było pobrać z właściwych rejestrów często przed wywołaniem procedury i skopiowaniem wartości argumentów do odpowiednich rejestrów, zawartość tych rejestrów należy zapamiętać na stosie, a po powrocie je odtworzyć

27 Operator USES W połączeniu z dyrektywą PROC służy do określenia tych rejestrów, które będą używane wewnątrz procedury. MASM wygeneruje automatycznie kod z instrukcjami push i pop Uwaga! Nie należy odkładać na stos rejestru, który ma zawierać wynik procedury

28 USES - przykład ArraySum PROC USES esi ecx mov eax,0 ; L1: add eax,[esi] ; add esi,type DWORD loop L1 ret ArraySum ENDP ArraySum PROC push esi push ecx mov L1: add eax,[esi] add esi,type DWORD loop L1 pop ecx pop esi ret ArraySum ENDP

29 DZIĘKUJĘ ZA UWAGĘ

Programowanie Niskopoziomowe

Programowanie Niskopoziomowe Programowanie Niskopoziomowe Wykład 11: Procedury zaawansowane Dr inż. Marek Mika Państwowa Wyższa Szkoła Zawodowa im. Jana Amosa Komeńskiego W Lesznie Plan Wstęp Ramki stosu Rekurencja INVOKE, ADDR, PROC,

Bardziej szczegółowo

4 Literatura. c Dr inż. Ignacy Pardyka (Inf.UJK) ASK MP.01 Rok akad. 2011/2012 2 / 24

4 Literatura. c Dr inż. Ignacy Pardyka (Inf.UJK) ASK MP.01 Rok akad. 2011/2012 2 / 24 Wymagania proceduralnych języków wysokiego poziomu ARCHITEKTURA SYSTEMÓW KOMPUTEROWYCH modele programowe procesorów ASK MP.01 c Dr inż. Ignacy Pardyka UNIWERSYTET JANA KOCHANOWSKIEGO w Kielcach Rok akad.

Bardziej szczegółowo

Ćwiczenie nr 6. Programowanie mieszane

Ćwiczenie nr 6. Programowanie mieszane Ćwiczenie nr 6 Programowanie mieszane 6.1 Wstęp Współczesne języki programowania posiadają bardzo rozbudowane elementy językowe, co pozwala w większości przypadków na zdefiniowanie całego kodu programu

Bardziej szczegółowo

PROGRAMOWANIE NISKOPOZIOMOWE. Systemy liczbowe. Pamięć PN.01. c Dr inż. Ignacy Pardyka. Rok akad. 2011/2012

PROGRAMOWANIE NISKOPOZIOMOWE. Systemy liczbowe. Pamięć PN.01. c Dr inż. Ignacy Pardyka. Rok akad. 2011/2012 PROGRAMOWANIE NISKOPOZIOMOWE PN.01 c Dr inż. Ignacy Pardyka UNIWERSYTET JANA KOCHANOWSKIEGO w Kielcach Rok akad. 2011/2012 1 2 4 c Dr inż. Ignacy Pardyka (Inf.UJK) PN.01 Rok akad. 2011/2012 1 / 27 c Dr

Bardziej szczegółowo

Architektura komputerów. Asembler procesorów rodziny x86

Architektura komputerów. Asembler procesorów rodziny x86 Architektura komputerów Asembler procesorów rodziny x86 Architektura komputerów Asembler procesorów rodziny x86 Rozkazy mikroprocesora Rozkazy mikroprocesora 8086 można podzielić na siedem funkcjonalnych

Bardziej szczegółowo

PROGRAMOWANIE NISKOPOZIOMOWE. Adresowanie pośrednie rejestrowe. Stos PN.04. c Dr inż. Ignacy Pardyka. Rok akad. 2011/2012

PROGRAMOWANIE NISKOPOZIOMOWE. Adresowanie pośrednie rejestrowe. Stos PN.04. c Dr inż. Ignacy Pardyka. Rok akad. 2011/2012 PROGRAMOWANIE NISKOPOZIOMOWE PN.04 c Dr inż. Ignacy Pardyka UNIWERSYTET JANA KOCHANOWSKIEGO w Kielcach Rok akad. 2011/2012 1 2 3 Ćwiczenia laboratoryjne c Dr inż. Ignacy Pardyka (Inf.UJK) PN.04 Rok akad.

Bardziej szczegółowo

Ćwiczenie 3. Konwersja liczb binarnych

Ćwiczenie 3. Konwersja liczb binarnych 1 Laboratorium Architektury Komputerów Ćwiczenie 3 Konwersja liczb binarnych Komputery wykonują operacje przetwarzania danych na wartościach binarnych, podczas gdy współczesna cywilizacja posługuje się

Bardziej szczegółowo

Programowanie niskopoziomowe

Programowanie niskopoziomowe Programowanie niskopoziomowe Programowanie niskopoziomowe w systemie operacyjnym oraz poza nim Tworzenie programu zawierającego procedury asemblerowe 1 Programowanie niskopoziomowe w systemie operacyjnym

Bardziej szczegółowo

PROGRAMY REZYDENTNE Terminate and State Resident, TSR

PROGRAMY REZYDENTNE Terminate and State Resident, TSR PROGRAMY REZYDENTNE Terminate and State Resident, TSR O co tu chodzi Podstawowe reguły Jak może program zostać rezydentnym Przechwytywanie przerwań Jak się samoznaleźć w pamięci Aktywacja TSR-u. Problemy

Bardziej szczegółowo

Lista instrukcji mikroprocesora 8086. Programowanie w assemblerze

Lista instrukcji mikroprocesora 8086. Programowanie w assemblerze Lista instrukcji mikroprocesora 8086 Programowanie w assemblerze Lista instrukcji mikroprocesora 8086 Lista instrukcji mikroprocesora 8086 Lista instrukcji mikroprocesora 8086 Lista instrukcji mikroprocesora

Bardziej szczegółowo

Język programowania: Lista instrukcji (IL Instruction List)

Język programowania: Lista instrukcji (IL Instruction List) Język programowania: Lista instrukcji (IL Instruction List) Wykład w ramach przedmiotu: Sterowniki programowalne Opracował dr inż. Jarosław Tarnawski 08.12.2009 Norma IEC 1131 Języki tekstowe Języki graficzne

Bardziej szczegółowo

Struktura i działanie jednostki centralnej

Struktura i działanie jednostki centralnej Struktura i działanie jednostki centralnej ALU Jednostka sterująca Rejestry Zadania procesora: Pobieranie rozkazów; Interpretowanie rozkazów; Pobieranie danych Przetwarzanie danych Zapisywanie danych magistrala

Bardziej szczegółowo

STRUKTURA I ORGANIZACJA STOSU (FILO- First In Last Out) Rejestry stosu: SS i SP (Stack Segment i Stack Pointer)

STRUKTURA I ORGANIZACJA STOSU (FILO- First In Last Out) Rejestry stosu: SS i SP (Stack Segment i Stack Pointer) STOS I PROCEDURY STRUKTURA I ORGANIZACJA STOSU (FILO- First In Last Out) Rejestry stosu: SS i SP (Stack Segment i Stack Pointer) a) Stan początkowy b) Po załadowania pierwszego elementu (tu - zawartość

Bardziej szczegółowo

Adam Kotynia, Łukasz Kowalczyk

Adam Kotynia, Łukasz Kowalczyk Adam Kotynia, Łukasz Kowalczyk Dynamiczna alokacja pamięci Alokacja pamięci oraz dezalokacja pamięci jest to odpowiednio przydział i zwolnienie ciągłego obszaru pamięci. Po uruchomieniu, proces (program)

Bardziej szczegółowo

Metody Realizacji Języków Programowania

Metody Realizacji Języków Programowania Metody Realizacji Języków Programowania Bardzo krótki kurs asemblera x86 Marcin Benke MIM UW 10 stycznia 2011 Marcin Benke (MIM UW) Metody Realizacji Języków Programowania 10 stycznia 2011 1 / 22 Uwagi

Bardziej szczegółowo

Podstawy programowania

Podstawy programowania Podstawy programowania Część pierwsza Od języka symbolicznego do języka wysokiego poziomu Autor Roman Simiński Kontakt roman.siminski@us.edu.pl www.us.edu.pl/~siminski Niniejsze opracowanie zawiera skrót

Bardziej szczegółowo

Język ludzki kod maszynowy

Język ludzki kod maszynowy Język ludzki kod maszynowy poziom wysoki Język ludzki (mowa) Język programowania wysokiego poziomu Jeśli liczba punktów jest większa niż 50, test zostaje zaliczony; w przeciwnym razie testu nie zalicza

Bardziej szczegółowo

Programowanie Strukturalne i Obiektowe Słownik podstawowych pojęć 1 z 5 Opracował Jan T. Biernat

Programowanie Strukturalne i Obiektowe Słownik podstawowych pojęć 1 z 5 Opracował Jan T. Biernat Programowanie Strukturalne i Obiektowe Słownik podstawowych pojęć 1 z 5 Program, to lista poleceń zapisana w jednym języku programowania zgodnie z obowiązującymi w nim zasadami. Celem programu jest przetwarzanie

Bardziej szczegółowo

Lista instrukcji procesora 8051 część 2 Skoki i wywołania podprogramów, operacje na stosie, operacje bitowe

Lista instrukcji procesora 8051 część 2 Skoki i wywołania podprogramów, operacje na stosie, operacje bitowe Lista instrukcji procesora 8051 część 2 Skoki i wywołania podprogramów, operacje na stosie, operacje bitowe Ryszard J. Barczyński, 2009 2013 Politechnika Gdańska, Wydział FTiMS, Katedra Fizyki Ciała Stałego

Bardziej szczegółowo

PROGRAMOWANIE NISKOPOZIOMOWE. Struktury w C. Przykład struktury PN.06. c Dr inż. Ignacy Pardyka. Rok akad. 2011/2012

PROGRAMOWANIE NISKOPOZIOMOWE. Struktury w C. Przykład struktury PN.06. c Dr inż. Ignacy Pardyka. Rok akad. 2011/2012 PROGRAMOWANIE NISKOPOZIOMOWE PN.06 c Dr inż. Ignacy Pardyka UNIWERSYTET JANA KOCHANOWSKIEGO w Kielcach Rok akad. 2011/2012 1 2 Ćwiczenia laboratoryjne c Dr inż. Ignacy Pardyka (Inf.UJK) PN.06 Rok akad.

Bardziej szczegółowo

Faktura Orange z 11 lipca 2014 roku zawierająca złośliwe oprogramowanie ANALIZA

Faktura Orange z 11 lipca 2014 roku zawierająca złośliwe oprogramowanie ANALIZA Faktura Orange z 11 lipca 2014 roku zawierająca złośliwe oprogramowanie ANALIZA 21 Lipiec, 2014 W dniu 11 lipca 2014 zarejestrowaliśmy kolejną kampanię polegającą na rozsyłaniu złośliwego oprogramowania

Bardziej szczegółowo

Architektura komputerów

Architektura komputerów Architektura komputerów Wykład 8 Jan Kazimirski 1 Assembler x86 2 Podstawowe instrukcje x86 Instrukcje transferu danych Arytmetyka binarna i dziesiętna Instrukcje logiczne Instrukcje sterujące wykonaniem

Bardziej szczegółowo

Tworzenie projektu asemblerowego dla środowiska Visual Studio 2008.

Tworzenie projektu asemblerowego dla środowiska Visual Studio 2008. Dwiczenie 5. TEMAT: CEL: Tworzenie projektu asemblerowego dla środowiska Visual Studio 2008. Celem dwiczenia jest poznanie możliwości VS 2008 w zakresie tworzenia i uruchamiania aplikacji z kodem mieszanym

Bardziej szczegółowo

Środowisko Keil. Spis treści. Krzysztof Świentek. Systemy wbudowane. 1 Trochę teorii. 2 Keil

Środowisko Keil. Spis treści. Krzysztof Świentek. Systemy wbudowane. 1 Trochę teorii. 2 Keil Środowisko Krzysztof Świentek Systemy wbudowane Spis treści 1 2 Źródła 1 http://infocenter.arm.com 2 http://www.keil.com/arm/mdk.asp 3 http://pl.wikipedia.org Spis treści 1 2 Co to jest toolchain? Zbiór

Bardziej szczegółowo

Ćwiczenie nr 3. Wyświetlanie i wczytywanie danych

Ćwiczenie nr 3. Wyświetlanie i wczytywanie danych Ćwiczenie nr 3 Wyświetlanie i wczytywanie danych 3.1 Wstęp Współczesne komputery przetwarzają dane zakodowane za pomocą ciągów zerojedynkowych. W szczególności przetwarzane liczby kodowane są w systemie

Bardziej szczegółowo

Załącznik do ćwiczenia w środowisku MASM32 wersji 10 Sterowanie przebiegiem wykonania programu

Załącznik do ćwiczenia w środowisku MASM32 wersji 10 Sterowanie przebiegiem wykonania programu Załącznik do ćwiczenia w środowisku MASM32 wersji 10 Sterowanie przebiegiem wykonania programu Rozkaz cmp jest opisany w grupie rozkazów arytmetycznych (załącznik do ćwiczenia 3). Rozpatrzmy rozkazy procesorów

Bardziej szczegółowo

2.1. W architekturze MIPS, na liście instrukcji widzimy dwie instrukcje dotyczące funkcji: .text main: la $a0, string1 # drukuj pierwszy łańcuch

2.1. W architekturze MIPS, na liście instrukcji widzimy dwie instrukcje dotyczące funkcji: .text main: la $a0, string1 # drukuj pierwszy łańcuch ARCHITEKTURA SYSTEMÓW KOMPUTEROWYCH: Instrukcja do laboratorium 4, (2x2h) Opracowanie i prowadzenie: dr inż. Ignacy Pardyka, Uniwersytet Jana Kochanowskiego w Kielcach Temat: Architektura MIPS: wywołanie

Bardziej szczegółowo

Język programowania: Lista instrukcji (IL Instruction List) Wykład w ramach przedmiotu: Sterowniki programowalne Opracował dr inż. Jarosław Tarnawski

Język programowania: Lista instrukcji (IL Instruction List) Wykład w ramach przedmiotu: Sterowniki programowalne Opracował dr inż. Jarosław Tarnawski Język programowania: Lista instrukcji (IL Instruction List) Wykład w ramach przedmiotu: Sterowniki programowalne Opracował dr inż. Jarosław Tarnawski Norma IEC 1131 Języki tekstowe Języki graficzne Języki

Bardziej szczegółowo

Procesory rodziny x86. Dariusz Chaberski

Procesory rodziny x86. Dariusz Chaberski Procesory rodziny x86 Dariusz Chaberski 8086 produkowany od 1978 magistrala adresowa - 20 bitów (1 MB) magistrala danych - 16 bitów wielkość instrukcji - od 1 do 6 bajtów częstotliwośc pracy od 5 MHz (IBM

Bardziej szczegółowo

petla:... ; etykieta określa adres w pamięci kodu (docelowe miejsce skoku) DJNZ R7, petla

petla:... ; etykieta określa adres w pamięci kodu (docelowe miejsce skoku) DJNZ R7, petla Asembler A51 1. Symbole Nazwy symboliczne Symbol jest nazwą, która może być użyta do reprezentowania wartości stałej numerycznej, wyrażenia, ciągu znaków (tekstu), adresu lub nazwy rejestru. Nazwy symboliczne

Bardziej szczegółowo

Przerwania w architekturze mikrokontrolera X51

Przerwania w architekturze mikrokontrolera X51 Przerwania w architekturze mikrokontrolera X51 (przykład przerwanie zegarowe) Ryszard J. Barczyński, 2009 Politechnika Gdańska, Wydział FTiMS, Katedra Fizyki Ciała Stałego Materiały dydaktyczne do użytku

Bardziej szczegółowo

PRYWATNA WYŻSZA SZKOŁA BUSINESSU, ADMINISTRACJI I TECHNIK KOMPUTEROWYCH S Y L A B U S

PRYWATNA WYŻSZA SZKOŁA BUSINESSU, ADMINISTRACJI I TECHNIK KOMPUTEROWYCH S Y L A B U S PRYWATNA WYŻSZA SZKOŁA BUSINESSU, ADMINISTRACJI I TECHNIK KOMPUTEROWYCH ZATWIERDZAM Dziekan Wydziału Nauk Społecznych i Technik Komputerowych S Y L A B U S 1 Tytuł (stopień) naukowy oraz imię i nazwisko

Bardziej szczegółowo

Programowanie niskopoziomowe. dr inż. Paweł Pełczyński ppelczynski@swspiz.pl

Programowanie niskopoziomowe. dr inż. Paweł Pełczyński ppelczynski@swspiz.pl Programowanie niskopoziomowe dr inż. Paweł Pełczyński ppelczynski@swspiz.pl 1 Literatura Randall Hyde: Asembler. Sztuka programowania, Helion, 2004. Eugeniusz Wróbel: Praktyczny kurs asemblera, Helion,

Bardziej szczegółowo

Materiały do wykładu. 4. Mikroprocesor. Marcin Peczarski. Instytut Informatyki Uniwersytet Warszawski

Materiały do wykładu. 4. Mikroprocesor. Marcin Peczarski. Instytut Informatyki Uniwersytet Warszawski Materiały do wykładu 4. Mikroprocesor Marcin Peczarski Instytut Informatyki Uniwersytet Warszawski 19 marca 2007 Małe przypomnienie 4.1 Rejestry Układ współpracy z szynami Jednostka sterująca połączenia

Bardziej szczegółowo

Uwagi dotyczące notacji kodu! Moduły. Struktura modułu. Procedury. Opcje modułu (niektóre)

Uwagi dotyczące notacji kodu! Moduły. Struktura modułu. Procedury. Opcje modułu (niektóre) Uwagi dotyczące notacji kodu! Wyrazy drukiem prostym -- słowami języka VBA. Wyrazy drukiem pochyłym -- inne fragmenty kodu. Wyrazy w [nawiasach kwadratowych] opcjonalne fragmenty kodu (mogą być, ale nie

Bardziej szczegółowo

Obiektowy PHP. Czym jest obiekt? Definicja klasy. Składowe klasy pola i metody

Obiektowy PHP. Czym jest obiekt? Definicja klasy. Składowe klasy pola i metody Obiektowy PHP Czym jest obiekt? W programowaniu obiektem można nazwać każdy abstrakcyjny byt, który programista utworzy w pamięci komputera. Jeszcze bardziej upraszczając to zagadnienie, można powiedzieć,

Bardziej szczegółowo

dr inż. Konrad Sobolewski Politechnika Warszawska Informatyka 1

dr inż. Konrad Sobolewski Politechnika Warszawska Informatyka 1 dr inż. Konrad Sobolewski Politechnika Warszawska Informatyka 1 Cel wykładu Definicja, miejsce, rola i zadania systemu operacyjnego Klasyfikacja systemów operacyjnych Zasada działanie systemu operacyjnego

Bardziej szczegółowo

Wykład 5 Wybrane zagadnienia programowania w C++ (c.d.)

Wykład 5 Wybrane zagadnienia programowania w C++ (c.d.) Wykład 5 Wybrane zagadnienia programowania w C++ (c.d.) Kontenery - - wektor vector - - lista list - - kolejka queue - - stos stack Kontener asocjacyjny map 2016-01-08 Bazy danych-1 W5 1 Kontenery W programowaniu

Bardziej szczegółowo

Kurs SIMATIC S7-300/400 i TIA Portal - Podstawowy. Spis treści. Dzień 1. I System SIEMENS SIMATIC S7 - wprowadzenie (wersja 1503)

Kurs SIMATIC S7-300/400 i TIA Portal - Podstawowy. Spis treści. Dzień 1. I System SIEMENS SIMATIC S7 - wprowadzenie (wersja 1503) Spis treści Dzień 1 I System SIEMENS SIMATIC S7 - wprowadzenie (wersja 1503) I-3 Rodzina sterowników programowalnych SIMATIC S7 firmy SIEMENS I-4 Dostępne moduły i ich funkcje I-5 Jednostki centralne I-6

Bardziej szczegółowo

Programowanie w asemblerze Środowiska 64-bitowe

Programowanie w asemblerze Środowiska 64-bitowe Programowanie w asemblerze Środowiska 64-bitowe 24 listopada 2015 Nieco historii najnowszej Intel wraz z HP rozpoczynaja pracę nad procesorem 64-bitowym z wykorzystaniem technologii VLIW. Powstaje procesor

Bardziej szczegółowo

Adresowanie obiektów. Adresowanie bitów. Adresowanie bajtów i słów. Adresowanie bajtów i słów. Adresowanie timerów i liczników. Adresowanie timerów

Adresowanie obiektów. Adresowanie bitów. Adresowanie bajtów i słów. Adresowanie bajtów i słów. Adresowanie timerów i liczników. Adresowanie timerów Adresowanie obiektów Bit - stan pojedynczego sygnału - wejście lub wyjście dyskretne, bit pamięci Bajt - 8 bitów - wartość od -128 do +127 Słowo - 16 bitów - wartość od -32768 do 32767 -wejście lub wyjście

Bardziej szczegółowo

Podstawy programowania 2. Przygotował: mgr inż. Tomasz Michno

Podstawy programowania 2. Przygotował: mgr inż. Tomasz Michno Instrukcja laboratoryjna 2 Podstawy programowania 2 Temat: Zmienne dynamiczne tablica wskaźników i stos dynamiczny Przygotował: mgr inż. Tomasz Michno 1 Wstęp teoretyczny 1.1 Tablice wskaźników Tablice

Bardziej szczegółowo

1. Asembler i wstawki asemblerowe w C

1. Asembler i wstawki asemblerowe w C Opublikowano w: WEREWKA J..: Programowanie sprzętu komputerowego dla automatyków. Skrypt AGH Nr 1514, Kraków 1998 1. Asembler i wstawki asemblerowe w C Asembler jest językiem programowania na poziomie

Bardziej szczegółowo

Wstęp. do języka C na procesor 8051. (kompilator RC51)

Wstęp. do języka C na procesor 8051. (kompilator RC51) Wstęp do języka C na procesor 8051 (kompilator RC51) Kompilator języka C Kompilator RC51 jest kompilatorem języka C w standardzie ANSI Ograniczeń w stosunku do ANSI jest niewiele głównie rzadkie operacje

Bardziej szczegółowo

Obliczenia na stosie. Wykład 9. Obliczenia na stosie. J. Cichoń, P. Kobylański Wstęp do Informatyki i Programowania 266 / 303

Obliczenia na stosie. Wykład 9. Obliczenia na stosie. J. Cichoń, P. Kobylański Wstęp do Informatyki i Programowania 266 / 303 Wykład 9 J. Cichoń, P. Kobylański Wstęp do Informatyki i Programowania 266 / 303 stos i operacje na stosie odwrotna notacja polska języki oparte na ONP przykłady programów J. Cichoń, P. Kobylański Wstęp

Bardziej szczegółowo

Asembler. Æwiczenia praktyczne

Asembler. Æwiczenia praktyczne IDZ DO PRZYK ADOWY ROZDZIA SPIS TRE CI KATALOG KSI EK KATALOG ONLINE ZAMÓW DRUKOWANY KATALOG Asembler. Æwiczenia praktyczne Autor: Eugeniusz Wróbel ISBN: 83-7197-836-7 Format: B5, stron: 166 TWÓJ KOSZYK

Bardziej szczegółowo

Programowanie komputerów

Programowanie komputerów Programowanie komputerów Wykład 1-2. Podstawowe pojęcia Plan wykładu Omówienie programu wykładów, laboratoriów oraz egzaminu Etapy rozwiązywania problemów dr Helena Dudycz Katedra Technologii Informacyjnych

Bardziej szczegółowo

Komunikacja i wymiana danych

Komunikacja i wymiana danych Budowa i oprogramowanie komputerowych systemów sterowania Wykład 10 Komunikacja i wymiana danych Metody wymiany danych Lokalne Pliki txt, csv, xls, xml Biblioteki LIB / DLL DDE, FastDDE OLE, COM, ActiveX

Bardziej szczegółowo

Wykład V. Rzut okiem na języki programowania. Studia Podyplomowe INFORMATYKA Podstawy Informatyki

Wykład V. Rzut okiem na języki programowania. Studia Podyplomowe INFORMATYKA Podstawy Informatyki Studia Podyplomowe INFORMATYKA Podstawy Informatyki Wykład V Rzut okiem na języki programowania 1 Kompilacja vs. interpretacja KOMPILACJA Proces, który przetwarza program zapisany w języku programowania,

Bardziej szczegółowo

Załącznik do ćwiczenia w środowisku MASM32 Przesyłanie danych i zarządzanie danymi

Załącznik do ćwiczenia w środowisku MASM32 Przesyłanie danych i zarządzanie danymi 4. Kdwanie rzkazów Załącznik d ćwiczenia w śrdwisku MASM32 Przesyłanie danych i zarządzanie danymi Prcesr 32-bitwy Intel ma skmplikwane reguły kdwania rzkazów, pnieważ prcesr mże perwać 8-, 16- lub 32-bitwymi

Bardziej szczegółowo

Infekowanie plików EXE PE amdfanatyk

Infekowanie plików EXE PE amdfanatyk nie wyrażam zgody na korzystanie z tego tekstu w celach innych niż do samodzielnej nauki wydanie pierwsze czerwiec 2008 nie wyrażam zgody na wykorzystanie tego tekstu jako materiału dydaktycznego na wykładach

Bardziej szczegółowo

Wstęp do informatyki. Maszyna RAM. Schemat logiczny komputera. Maszyna RAM. RAM: szczegóły. Realizacja algorytmu przez komputer

Wstęp do informatyki. Maszyna RAM. Schemat logiczny komputera. Maszyna RAM. RAM: szczegóły. Realizacja algorytmu przez komputer Realizacja algorytmu przez komputer Wstęp do informatyki Wykład UniwersytetWrocławski 0 Tydzień temu: opis algorytmu w języku zrozumiałym dla człowieka: schemat blokowy, pseudokod. Dziś: schemat logiczny

Bardziej szczegółowo

Elementy składoweµc - przypomnienie

Elementy składoweµc - przypomnienie SWB - Programowanie mikrokontrolerów - wykład 8 asz 1 Elementy składoweµc - przypomnienie Elementy składoweµc: procesor z ALU pamięć komputera (zawierająca dane i program) urządzenia wejścia/wyjścia SWB

Bardziej szczegółowo

Algorytm. a programowanie -

Algorytm. a programowanie - Algorytm a programowanie - Program komputerowy: Program komputerowy można rozumieć jako: kod źródłowy - program komputerowy zapisany w pewnym języku programowania, zestaw poszczególnych instrukcji, plik

Bardziej szczegółowo

Wykład VII. Programowanie. dr inż. Janusz Słupik. Gliwice, 2014. Wydział Matematyki Stosowanej Politechniki Śląskiej. c Copyright 2014 Janusz Słupik

Wykład VII. Programowanie. dr inż. Janusz Słupik. Gliwice, 2014. Wydział Matematyki Stosowanej Politechniki Śląskiej. c Copyright 2014 Janusz Słupik Wykład VII Wydział Matematyki Stosowanej Politechniki Śląskiej Gliwice, 2014 c Copyright 2014 Janusz Słupik Kompilacja Kompilator C program do tłumaczenia kodu źródłowego na język maszynowy. Preprocesor

Bardziej szczegółowo

Kurs Podstawowy S7. Spis treści. Dzień 1

Kurs Podstawowy S7. Spis treści. Dzień 1 Spis treści Dzień 1 I System SIMATIC S7 - wprowadzenie (wersja 1401) I-3 Rodzina sterowników programowalnych SIMATIC S7 firmy SIEMENS I-4 Dostępne moduły i ich funkcje I-5 Jednostki centralne I-6 Podstawowe

Bardziej szczegółowo

Programowanie mikrokontrolera 8051

Programowanie mikrokontrolera 8051 Programowanie mikrokontrolera 8051 Podane poniżej informacje mogą pomóc w nauce programowania mikrokontrolerów z rodziny 8051. Opisane są tu pewne specyficzne cechy tych procesorów a także podane przykłady

Bardziej szczegółowo

Paradygmaty programowania

Paradygmaty programowania Paradygmaty programowania Jacek Michałowski, Piotr Latanowicz 15 kwietnia 2014 Jacek Michałowski, Piotr Latanowicz () Paradygmaty programowania 15 kwietnia 2014 1 / 12 Zadanie 1 Zadanie 1 Rachunek predykatów

Bardziej szczegółowo

MS Excel cz.1 funkcje zaawansowane

MS Excel cz.1 funkcje zaawansowane MS Excel cz.1 funkcje zaawansowane Spis zagadnień: Funkcje daty i czasu, dzięki którym możemy manipulować danymi typu data i czas i np. wstawić do arkusza aktualną datę. Funkcje warunkowe, które pozwalają

Bardziej szczegółowo

Architektura Systemów Komputerowych

Architektura Systemów Komputerowych Jarosław Kuchta Architektura Systemów Komputerowych ćwiczenie 3 Arytmetyka całkowita instrukcja laboratoryjna Wprowadzenie Celem ćwiczenia jest zapoznanie się z budową i sposobem działania jednostki arytmetyczno-logicznej

Bardziej szczegółowo

PROGRAMOWANIE. Język Asembler

PROGRAMOWANIE. Język Asembler PROGRAMOWANIE Język Asembler Rozdział 1 Wprowadzenie 1.1 Systemy Liczbowe Pamięć komputera składa się z liczb. Pamięć komputera nie przechowuje tych liczb dziesiętnie (podstawa 10). Ponieważ to wielce

Bardziej szczegółowo

Systemy operacyjne. wykład dr Marcin Czarnota laboratorium mgr Radosław Maj

Systemy operacyjne. wykład dr Marcin Czarnota laboratorium mgr Radosław Maj Systemy operacyjne wykład dr Marcin Czarnota laboratorium mgr Radosław Maj Plan wykładów 1. Wprowadzenie, 2. Procesy, wątki i zasoby, 3. Planowanie przydziału procesora, 4. Zarządzanie pamięcią operacyjną,

Bardziej szczegółowo

LEKCJA TEMAT: Zasada działania komputera.

LEKCJA TEMAT: Zasada działania komputera. LEKCJA TEMAT: Zasada działania komputera. 1. Ogólna budowa komputera Rys. Ogólna budowa komputera. 2. Komputer składa się z czterech głównych składników: procesor (jednostka centralna, CPU) steruje działaniem

Bardziej szczegółowo

Zarządzanie pamięcią w systemie operacyjnym

Zarządzanie pamięcią w systemie operacyjnym Zarządzanie pamięcią w systemie operacyjnym Cele: przydział zasobów pamięciowych wykonywanym programom, zapewnienie bezpieczeństwa wykonywanych procesów (ochrona pamięci), efektywne wykorzystanie dostępnej

Bardziej szczegółowo

Optymalizacja szelkodów w Linuksie

Optymalizacja szelkodów w Linuksie Optymalizacja szelkodów w Linuksie Michał Piotrowski Artykuł opublikowany w numerze 4/2005 magazynu hakin9. Zapraszamy do lektury całego magazynu. Wszystkie prawa zastrzeżone. Bezpłatne kopiowanie i rozpowszechnianie

Bardziej szczegółowo

Dynamiczny przydział pamięci w języku C. Dynamiczne struktury danych. dr inż. Jarosław Forenc. Metoda 1 (wektor N M-elementowy)

Dynamiczny przydział pamięci w języku C. Dynamiczne struktury danych. dr inż. Jarosław Forenc. Metoda 1 (wektor N M-elementowy) Rok akademicki 2012/2013, Wykład nr 2 2/25 Plan wykładu nr 2 Informatyka 2 Politechnika Białostocka - Wydział Elektryczny Elektrotechnika, semestr III, studia niestacjonarne I stopnia Rok akademicki 2012/2013

Bardziej szczegółowo

Widoczność zmiennych Czy wartości każdej zmiennej można zmieniać w dowolnym miejscu kodu? Czy można zadeklarować dwie zmienne o takich samych nazwach?

Widoczność zmiennych Czy wartości każdej zmiennej można zmieniać w dowolnym miejscu kodu? Czy można zadeklarować dwie zmienne o takich samych nazwach? Część XVIII C++ Funkcje Widoczność zmiennych Czy wartości każdej zmiennej można zmieniać w dowolnym miejscu kodu? Czy można zadeklarować dwie zmienne o takich samych nazwach? Umiemy już podzielić nasz

Bardziej szczegółowo

Programowanie niskopoziomowe

Programowanie niskopoziomowe Programowanie niskopoziomowe ASSEMBLER Teodora Dimitrova-Grekow http://aragorn.pb.bialystok.pl/~teodora/ Program ogólny Rok akademicki 2011/12 Systemy liczbowe, budowa komputera, procesory X86, organizacja

Bardziej szczegółowo

Ćwiczenie nr 1. Wprowadzenie do programowania w języku asemblera

Ćwiczenie nr 1. Wprowadzenie do programowania w języku asemblera Ćwiczenie nr 1 Wprowadzenie do programowania w języku asemblera 1.1 Wstęp Postępy elektroniki ostatniego półwiecza, a zwłaszcza skonstruowanie szybkich i tanich mikroprocesorów pozwoliły na wprowadzenie

Bardziej szczegółowo

1 Moduł Modbus ASCII/RTU 3

1 Moduł Modbus ASCII/RTU 3 Spis treści 1 Moduł Modbus ASCII/RTU 3 1.1 Konfigurowanie Modułu Modbus ASCII/RTU............. 3 1.1.1 Lista elementów Modułu Modbus ASCII/RTU......... 3 1.1.2 Konfiguracja Modułu Modbus ASCII/RTU...........

Bardziej szczegółowo

Kompilator języka C na procesor 8051 RC51 implementacja

Kompilator języka C na procesor 8051 RC51 implementacja Kompilator języka C na procesor 8051 RC51 implementacja Implementowane typy danych bit 1 bit char lub char signed 8 bitów char unsigned 8 bitów int lub signed int 16 bitów unsigned int 16 bitów long lub

Bardziej szczegółowo

znajdowały się różne instrukcje) to tak naprawdę definicja funkcji main.

znajdowały się różne instrukcje) to tak naprawdę definicja funkcji main. Część XVI C++ Funkcje Jeśli nasz program rozrósł się już do kilkudziesięciu linijek, warto pomyśleć o jego podziale na mniejsze części. Poznajmy więc funkcje. Szybko się przekonamy, że funkcja to bardzo

Bardziej szczegółowo

Programowanie na poziomie sprzętu. Programowanie w Windows API

Programowanie na poziomie sprzętu. Programowanie w Windows API Programowanie w Windows API Windows API Windows Application Programming Interface (API) to zestaw funkcji systemu operacyjnego Windows, które umożliwiają aplikacjom korzystanie z wszystkich usług systemu.

Bardziej szczegółowo

PRYWATNA WYŻSZA SZKOŁA BUSINESSU, ADMINISTRACJI I TECHNIK KOMPUTEROWYCH S Y L A B U S

PRYWATNA WYŻSZA SZKOŁA BUSINESSU, ADMINISTRACJI I TECHNIK KOMPUTEROWYCH S Y L A B U S PRYWATNA WYŻSZA SZKOŁA BUSINESSU, ADMINISTRACJI I TECHNIK KOMPUTEROWYCH ZATWIERDZAM Prorektor ds. dydaktyki i wychowania S Y L A B U S 1 Tytuł (stopień) naukowy oraz imię i nazwisko wykładowcy: dr hab.,

Bardziej szczegółowo

Programowanie w C. dr inż. Stanisław Wszelak

Programowanie w C. dr inż. Stanisław Wszelak Programowanie w C dr inż. Stanisław Wszelak Przeszłość i przyszłość składni programowania w C Ken Thompson Denis Ritchie Bjarne Stoustrup Zespoły programistów B C C++ C# 1969 rok Do SO UNIX 1972 rok C++

Bardziej szczegółowo

3 Literatura. c Dr inż. Ignacy Pardyka (Inf.UJK) ASK SP.06 Rok akad. 2011/2012 2 / 22

3 Literatura. c Dr inż. Ignacy Pardyka (Inf.UJK) ASK SP.06 Rok akad. 2011/2012 2 / 22 ARCHITEKTURA SYSTEMÓW KOMPUTEROWYCH struktury procesorów ASK SP.06 c Dr inż. Ignacy Pardyka UNIWERSYTET JANA KOCHANOWSKIEGO w Kielcach Rok akad. 2011/2012 1 Maszyny wirtualne 2 3 Literatura c Dr inż. Ignacy

Bardziej szczegółowo

Wstęp...9. 1. Architektura... 13

Wstęp...9. 1. Architektura... 13 Spis treści 3 Wstęp...9 1. Architektura... 13 1.1. Schemat blokowy...14 1.2. Pamięć programu...15 1.3. Cykl maszynowy...16 1.4. Licznik rozkazów...17 1.5. Stos...18 1.6. Modyfikowanie i odtwarzanie zawartości

Bardziej szczegółowo

Tworzenie nowego projektu w asemblerze dla mikroprocesora z rodziny 8051

Tworzenie nowego projektu w asemblerze dla mikroprocesora z rodziny 8051 Tworzenie nowego projektu w asemblerze dla mikroprocesora z rodziny 8051 Katedra Automatyki, Wydział EAIiE Akademia Górniczo-Hutnicza w Krakowie Marcin Piątek Kraków 2008 1. Ważne uwagi i definicje Poniższy

Bardziej szczegółowo

Elementy oprogramowania sterowników. Instrukcje podstawowe, funkcje logiczne, układy czasowe i liczenia, znaczniki

Elementy oprogramowania sterowników. Instrukcje podstawowe, funkcje logiczne, układy czasowe i liczenia, znaczniki Elementy oprogramowania sterowników. Instrukcje podstawowe, funkcje logiczne, układy czasowe i liczenia, znaczniki Norma IEC-61131-3 definiuje typy języków: graficzne: schematów drabinkowych LD, schematów

Bardziej szczegółowo

Architektura systemu komputerowego

Architektura systemu komputerowego Architektura systemu komputerowego Klawiatura 1 2 Drukarka Mysz Monitor CPU Sterownik dysku Sterownik USB Sterownik PS/2 lub USB Sterownik portu szeregowego Sterownik wideo Pamięć operacyjna Działanie

Bardziej szczegółowo

Instrukcja użytkownika. Aplikacja dla WF-Mag

Instrukcja użytkownika. Aplikacja dla WF-Mag Instrukcja użytkownika Aplikacja dla WF-Mag Instrukcja użytkownika Aplikacja dla WF-Mag Wersja 1.0 Warszawa, Kwiecień 2015 Strona 2 z 13 Instrukcja użytkownika Aplikacja dla WF-Mag Spis treści 1. Wstęp...4

Bardziej szczegółowo

Język programowania PASCAL

Język programowania PASCAL Język programowania PASCAL (wersja podstawowa - standard) Literatura: dowolny podręcznik do języka PASCAL (na laboratoriach Borland) Iglewski, Madey, Matwin PASCAL STANDARD, PASCAL 360 Marciniak TURBO

Bardziej szczegółowo

Zarządzanie pamięcią operacyjną

Zarządzanie pamięcią operacyjną SOE Systemy Operacyjne Wykład 7 Zarządzanie pamięcią operacyjną dr inż. Andrzej Wielgus Instytut Mikroelektroniki i Optoelektroniki WEiTI PW Hierarchia pamięci czas dostępu Rejestry Pamięć podręczna koszt

Bardziej szczegółowo

Zasady programowania Dokumentacja

Zasady programowania Dokumentacja Marcin Kędzierski gr. 14 Zasady programowania Dokumentacja Wstęp 1) Temat: Przeszukiwanie pliku za pomocą drzewa. 2) Założenia projektu: a) Program ma pobierać dane z pliku wskazanego przez użytkownika

Bardziej szczegółowo

METODY I JĘZYKI PROGRAMOWANIA PROGRAMOWANIE STRUKTURALNE. Wykład 02

METODY I JĘZYKI PROGRAMOWANIA PROGRAMOWANIE STRUKTURALNE. Wykład 02 METODY I JĘZYKI PROGRAMOWANIA PROGRAMOWANIE STRUKTURALNE Wykład 02 NAJPROSTSZY PROGRAM /* (Prawie) najprostszy przykład programu w C */ /*==================*/ /* Między tymi znaczkami można pisać, co się

Bardziej szczegółowo

Definicje. Algorytm to:

Definicje. Algorytm to: Algorytmy Definicje Algorytm to: skończony ciąg operacji na obiektach, ze ściśle ustalonym porządkiem wykonania, dający możliwość realizacji zadania określonej klasy pewien ciąg czynności, który prowadzi

Bardziej szczegółowo

Literatura. adów w cyfrowych. Projektowanie układ. Technika cyfrowa. Technika cyfrowa. Bramki logiczne i przerzutniki.

Literatura. adów w cyfrowych. Projektowanie układ. Technika cyfrowa. Technika cyfrowa. Bramki logiczne i przerzutniki. Literatura 1. D. Gajski, Principles of Digital Design, Prentice- Hall, 1997 2. C. Zieliński, Podstawy projektowania układów cyfrowych, PWN, Warszawa 2003 3. G. de Micheli, Synteza i optymalizacja układów

Bardziej szczegółowo

15. Funkcje i procedury składowane PL/SQL

15. Funkcje i procedury składowane PL/SQL 15. Funkcje i procedury składowane PLSQL 15.1. SQL i PLSQL (Structured Query Language - SQL) Język zapytań strukturalnych SQL jest zbiorem poleceń, za pomocą których programy i uŝytkownicy uzyskują dostęp

Bardziej szczegółowo

Metody obsługi zdarzeń

Metody obsługi zdarzeń SWB - Przerwania, polling, timery - wykład 10 asz 1 Metody obsługi zdarzeń Przerwanie (ang. Interrupt) - zmiana sterowania, niezależnie od aktualnie wykonywanego programu, spowodowana pojawieniem się sygnału

Bardziej szczegółowo

Struktury danych: stos, kolejka, lista, drzewo

Struktury danych: stos, kolejka, lista, drzewo Struktury danych: stos, kolejka, lista, drzewo Wykład: dane w strukturze, funkcje i rodzaje struktur, LIFO, last in first out, kolejka FIFO, first in first out, push, pop, size, empty, głowa, ogon, implementacja

Bardziej szczegółowo

Architektura Systemów Komputerowych

Architektura Systemów Komputerowych Architektura Systemów Komputerowych Wykład 10: Redukcja opóźnień w procesorach superpotokowych i superskalarnych Dr inż. Marek Mika Państwowa Wyższa Szkoła Zawodowa im. Jana Amosa Komeńskiego W Lesznie

Bardziej szczegółowo

Wprowadzenie do programowania

Wprowadzenie do programowania do programowania ITA-104 Wersja 1 Warszawa, Wrzesień 2009 ITA-104 do programowania Informacje o kursie Zakres tematyczny kursu Opis kursu Kurs przeznaczony jest do prowadzenia przedmiotu do programowania

Bardziej szczegółowo

Generated by Foxit PDF Creator Foxit Software http://www.foxitsoftware.com For evaluation only. System Szablonów

Generated by Foxit PDF Creator Foxit Software http://www.foxitsoftware.com For evaluation only. System Szablonów System Szablonów System szablonów System szablonów to biblioteka, która pozwala oddzielić warstwę prezentacji od warstwy logicznej. Aplikacja WWW najpierw pobiera wszystkie dane, przetwarza je i umieszcza

Bardziej szczegółowo

Cel stosowania metod i środków informatyki

Cel stosowania metod i środków informatyki Cel stosowania metod i środków informatyki Głównym celem stosowania metod i środków informatyki jest wspomaganie człowieka w procesie rozwiązywania problemów. Przykładowe rodzaje problemów: obliczenia

Bardziej szczegółowo

UNIX: architektura i implementacja mechanizmów bezpieczeństwa. Wojciech A. Koszek dunstan@freebsd.czest.pl Krajowy Fundusz na Rzecz Dzieci

UNIX: architektura i implementacja mechanizmów bezpieczeństwa. Wojciech A. Koszek dunstan@freebsd.czest.pl Krajowy Fundusz na Rzecz Dzieci UNIX: architektura i implementacja mechanizmów bezpieczeństwa Wojciech A. Koszek dunstan@freebsd.czest.pl Krajowy Fundusz na Rzecz Dzieci Plan prezentacji: Wprowadzenie do struktury systemów rodziny UNIX

Bardziej szczegółowo

Grzegorz Cygan. Wstęp do programowania mikrosterowników w języku C

Grzegorz Cygan. Wstęp do programowania mikrosterowników w języku C Grzegorz Cygan Wstęp do programowania mikrosterowników w języku C Mikrosterownik Inne nazwy: Microcontroler (z języka angielskiego) Ta nazwa jest powszechnie używana w Polsce. Mikrokomputer jednoukładowy

Bardziej szczegółowo

1 Moduł Modbus ASCII/RTU

1 Moduł Modbus ASCII/RTU 1 Moduł Modbus ASCII/RTU Moduł Modbus ASCII/RTU daje użytkownikowi Systemu Vision możliwość komunikacji z urządzeniami za pomocą protokołu Modbus. Moduł jest konfigurowalny w taki sposób, aby umożliwiał

Bardziej szczegółowo

Architektura komputerów wer. 7

Architektura komputerów wer. 7 Architektura komputerów wer. 7 Wojciech Myszka 2013-10-29 19:47:07 +0100 Karty perforowane Kalkulator IBM 601, 1931 IBM 601 kalkulator Maszyna czytała dwie liczby z karty, mnożyła je przez siebie i wynik

Bardziej szczegółowo

1 Podstawy c++ w pigułce.

1 Podstawy c++ w pigułce. 1 Podstawy c++ w pigułce. 1.1 Struktura dokumentu. Kod programu c++ jest zwykłym tekstem napisanym w dowolnym edytorze. Plikowi takiemu nadaje się zwykle rozszerzenie.cpp i kompiluje za pomocą kompilatora,

Bardziej szczegółowo