Architektura komputerów

Save this PDF as:
 WORD  PNG  TXT  JPG

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "Architektura komputerów"

Transkrypt

1 Wykład jest przygotowany dla IV semestru kierunku Elektronika i Telekomunikacja. Studia I stopnia Dr inż. Małgorzata Langer Architektura komputerów Prezentacja multimedialna współfinansowana przez Unię Europejską w ramach Europejskiego Funduszu Społecznego w projekcie Innowacyjna dydaktyka bez ograniczeń zintegrowany rozwój Politechniki Łódzkiej zarządzanie Uczelnią, nowoczesna oferta edukacyjna i wzmacniania zdolności do zatrudniania osób niepełnosprawnych Zadanie nr 30 Dostosowanie kierunku Elektronika i Telekomunikacja do potrzeb rynku pracy i gospodarki opartej na wiedzy Łódź, ul. Żeromskiego 116, tel

2 Podstawowa architektura prostego komputera (ASC) Elementy komputera (sprzętu) Konsola Jednostka sterująca Rejestr adresów pamięci (MAR) Licznik programu (PC) Pamięć Jednostka arytm./ logiczna Rejestr stanu procesora Rejestr akumulatora (ACC) Rejestry indeksowe Rejestr bufora pamięci Rejestr instrukcji (IR) 2

3 ORGANIZACJA KOMPUTERA Definicja podstawowych funkcji komputera; dyskusja o formacie i sposobach wykonywania instrukcji, adresowaniu, wywoływaniu powtarzających się podprogramów, przechowywaniu i dostępie do danych, wykonywaniu programów użytkowych i innych; znaczenie programu operacyjnego 3

4 Zasada działania ASC Program jest przechowywany w pamięci Instrukcja pobierana jest z pamięci do jednostki sterującej i wywoływane przez nią operacje są wykonywane Licznik programu zawiera adres instrukcji, która ma być pobrana z pamięci (zwiększany jest przez jednostkę sterującą przy końcu procedury pobrania instrukcji) Instrukcja pobierana jest do Rejestru Instrukcji (IR) Układy dołączone do IR (hardware) dekodują instrukcję i generują odpowiednie sygnały sterujące do wykonania operacji ACC (Rejestr akumulatora) zbiera wyniki operacji logicznych i matematycznych Rejestry indeksowe pomagają w manipulacji adresami PSR wskazują status ACC, przeniesienie, nadmiar, pozwolenie na przyjęcie przerwania 4

5 Adresowanie pamięci - słowo Słowo pamięci to najczęściej zapisywana i pobierana jednostka danych. Mogą być słowa 8, 16, 32, 64 bitowe; używane są również 6 i 36 bitowe Można adresować połówki i ćwiartki słów oraz wielokrotności (podwójne i poczwórne słowa) Długość słowa adresującego pamięć implikuje ilość pojedynczych słów, które możemy zaadresować, np. przy 16 bitowym słowie, będzie to 216 = czyli 64K słów; przy 32 bitowym 232 ale przy 8 bitowym jedynie 28 = 256 5

6 Format danych i instrukcji W ASC pamięć jest matrycą słów, np. 16-bitowych, przy czym każde słowo ( wiersz matrycy ) może być albo daną, albo instrukcją. Interpretacja zależy od kontekstu. Format danych np. stałopozycyjna arytmetyka (sposoby zapisu były omawiane wcześniej) Format instrukcji: Opcode flags (indirect, index) Address OPCODE kod danej operacji, którą potrafi wykonać sprzęt (tzw. primitive) Indirect flag (pośredni wskaźnik) ustawiony na 1, jeżeli będzie adresowanie pośrednie, 0, jeżeli bezpośrednie Index flags wybierają jeden z indeksowych rejestrów przy indeksowanych adresach, lub jeżeli instrukcja przywołuje indeksowy rejestr 6

7 Format instrukcji Ilość bitów w części adresowej instrukcji wyznacza obszar pamięci, w którym muszą się znaleźć instrukcje programu Ze względu na to, czy instrukcje są wykonywane bez pobierania danych, z pobraniem jednego adresu lub więcej, rozróżnimy trzy klasy formatów. PRZYKŁADY INSTRUKCJI PODAWANE SĄ Z ZAKRESU HDL Bez adresu np. HLT (stop) W części Opcode jest całkowita instrukcja. HLT wskazuje logiczny koniec programu i zatrzymuje maszynę przed pobieraniem następnej instrukcji (nawet, gdyby takie były) Inne przykłady, to SHL (shift left), SHR (shift right), TCA uzupełnienie do 2; te operacje są wykonywane na zawartości ACC 7

8 Klasy instrukcji c.d. Instrukcje z jednym adresem podają lokalizację w pamięci, która zostanie użyta razem z ACC w danej instrukcji, np. LDA (ładuj - load); format instrukcji: LDA MEM ACC (z zawartości adresu MEM pobierz zawartość do ACC; zawartość pamięci nie zmieni się) Inne przykłady: STA (zapisz store zawartość ACC pod wskazany adres; nie zmieniaj zawartości ACC), ADD (dodaj zawartość pamięci do ACC; zawartość pamięci nie zmieni się) BRU instrukcja skoku bezwarunkowego do adresu... BIP instrukcja warunkowa (IF - jeżeli) Instrukcje z dwoma adresami typu input/output RWD (czytaj z urządzenia wejściowego i zapisz do ACC zawartość poprzednia zostanie utracona), WWD zapisz do urządzenia wyjściowego, zawartość ACC (nie zmieni się) 8

9 Tryby adresowania Tryby adresowania zależą od języka programowania oraz struktury danych, które stosowane są w maszynie. Zostaną omówione szerzej przy omawianiu dostępu do pamięci. Adresowanie może być bezpośrednie (Direct), lub indeksowane (indexed) Na przykładzie instrukcji load LDA MEM ACC (z zawartości adresu MEM pobierz zawartość do ACC; zawartość pamięci nie zmieni się) LDA Z pobierz dane z efektywnego adresu Z LDA Z, 2 pobierz dane spod adresu: Z + rejestr indeksowany, czyli z rejestru o numerze 2 Jeżeli w rejestrze nr 2 będzie zapisana np. wartość 4, to do akumulatora zostanie wpisana wartość spod adresu Z+4 Zawartość indeksowanego rejestru może rozszerzyć obszar pamięci 9

10 Rozszerzenie obszaru pamięci Załóżmy, że długość rejestru Z wynosi 8 bitów; wtedy zakres adresowania pamięci wynosi 256 możliwych lokalizacji Jeżeli offset, czyli rejestr indeksowany będzie miał 16 bitów efektywny adres będzie mógł być z zakresu 64K Przy programowaniu można zmieniać zawartości indeksowanych rejestrów, dynamicznie zmieniając adresowanie pamięci Tryb indeksowy wykorzystywany jest zawsze przy odwoływaniu się do elementów tablic (pole adresowe instrukcji wskazuje pierwszy element, a następne wskazywane są poprzez zwiększanie rejestru indeksowanego) 10

11 Adresowanie pośrednie LDA*Z gwiazdka po instrukcji wskazuje na adresowanie pośrednie Zawartość pola o adresie Z wskazuje adres, gdzie znajduje się dana, która ma zostać wpisana do akumulatora Również adresowanie pośrednie może służyć do rozszerzenia zakresu adresowania pamięci Przy programowaniu wykorzystywane ze wskaźnikiem (pointer), który może wskazywać różne zakresy danych 11

12 Jednoczesne użycie adresowania pośredniego i indeksowanego LDA*Z,2 Logicznie: można wykonać wpierw indeksowanie (czyli przesunąć adres Z) a potem adresowanie pośrednie (z obliczonego adresu pobrać adres danej do umieszczenia w akumulatorze) tzw.: Preindexed-Indirect można wykonać wpierw adresowanie pośrednie (pobrać adres danej) a później indeksowanie (czyli obliczyć nowy adres) tzw.: Postindexed-Indirect Dana implementacja umożliwia JEDEN sposób 12

13 Język maszynowy Używane są wyłącznie ciągi zer i jedynek. Adresowanie jest wyłącznie bezpośrednie Praktycznie nie jest możliwe (a przynajmniej stosowane) bezpośrednie pisanie programu w takiej postaci ale do takiej postaci program zostanie przetłumaczony Do tłumaczenia służą asemblery i kompilatory, które przekształcają programy pisane w asemblerze lub językach wyższego poziomu na język maszynowy W przeszłości były używane języki interpretowane (Basic), gdzie Interpretator przekształcał na język maszynowy linijka po linijce podczas wykonywania programu 13

14 Asembler Składa się z sekwencji instrukcji kodowanych tzw. Mnemonikami oraz adresów. Każda instrukcja składa się z 3 lub 4 pól: - label (etykieta) - mnemonic (standardowy trzyliterowy ciąg liter wskazujący na instrukcję; gwiazdka, jako czwarty znak wskazuje na pośrednie adresowanie) - operand (zawiera absolutny lub symboliczny adres; jeżeli występuje adresowanie z rejestrem indeksowanym, to umieszcza się go po przecinku) - komentarze (pole opcjonalne, zaczyna się od kropki i asembler ignoruje to pole) 14

15 Etykieta Ciąg znaków alfanumerycznych Etykieta jest symboliczną nazwą, wskazującą lokalizację w pamięci, gdzie znajduje się sama instrukcja Nie trzeba nadawać etykiety dla każdej instrukcji, tylko dla takich, które wywoływane są wielokrotnie z wnętrza programu Pierwszy znak musi być literą lub gwiazdką * (gwiazdka) na początku oznacza, że cała instrukcja jest tylko komentarzem (nie będzie wykonywana) 15

16 Instrukcje i pseudoinstrukcje Instrukcja jest wykonywalna (executable instruction); asembler generuje dla każdej instrukcji w asemblerze instrukcję w języku maszynowym - wszystkie podane wcześniej przykłady instrukcji Pseudoinstrukcja, (lub dyrektywa dla asemblera assembler directive) służy do sterowania procesem, zarezerwowania pamięci, ustalenia stałych nie powstaje dla niej instrukcja w języku maszynowym; najczęściej umieszcza się pseudoinstrukcje na początku programu - np. Z BSS 5 (block storage starting - rezerwuje 5 lokalizacji poczynając od pierwszego adresu o nazwie Z) 16

17 Proces wykonywany przez asembler Asembler musi spełnić dwie funkcje: - wygenerować adres dla każdej symbolicznej nazwy w programie źródłowym - wygenerować ekwiwalent w kodzie binarnym dla każdej instrukcji Proces asemblera zwykle dokonywany jest w dwóch przejściach: - pierwsze przejście dla zabezpieczenia lokalizacji pamięci dla każdej symbolicznej nazwy użytej w programie - w drugim przejściu wpisane są rozwiązania dla wszystkich odwołań do tych nazw Jeżeli wszystkie nazwy muszą zostać zadeklarowane przed odwołaniem wystarcza jedno przejście 17

18 Ładowanie programu Kod wynikowy (object code) musi zostać załadowany do pamięci maszyny, zanim zostanie wykonany Dokonuje tego loader (zapisany na stałe znacznik, wskazujący na początkowy adres programu, lub inicjujący jego wczytanie z urządzenia zewnętrznego) 18

19 Podprogramy (subroutines) Jest to część kodu większego programu, która wykonuje szczególne zadanie i jest niezależna od kodu pozostałego Niektóre języki (np. Pascal, Fortran) rozróżniają funkcje (zwracają wartość) i procedury (nie zwracają wartości) Inne (np. C lub LISP) traktują wszystkie podprogramy jednakowo Wywołanie podprogramu oznacza skok do pierwszej instrukcji podprogramu (instrukcja JMP). Zakończenie podprogramu skutkuje powrotnym skokiem do tego samego punktu w programie, z którego był wywołany podprogram (powrót) Ponieważ ten sam podprogram może być wywoływany w danym programie wiele razy adres powrotu (return address) musi być zapisany w pamięci 19

20 Podprogramy c.d. Możliwe jest zagnieżdżanie podprogramów (nested call) czyli podprogram wywołuje kolejny podprogram) trzeba zabezpieczyć wtedy pierwotny adres powrotu przed utraceniem; adresy powrotu składowane są najczęściej na stosie, co umożliwia odtworzenie całej sekwencji zagnieżdżania Podprogramy mogą potrzebować dodatkowych danych, przygotowywanych wcześniej przez główny program oraz przekazywać przetworzone dane do programu. Należy zabezpieczyć prawidłowe zawartości akumulatora i rejestrów przed wywołaniem podprogramu a później przed skokiem powrotnym (również wykorzystuje się tu stos). 20

21 Makroinstrukcje Jest to grupa instrukcji, która zostaje zakodowana tylko raz i później, w programie, może być używana tyle razy, ile potrzeba Inaczej niż podprogramy wywołanie makro skutkuje podstawieniem grupy instrukcji, które składają się na makro. Nie ma skoku. Można przekazywać parametry do makro-instrukcji; przy podstawieniu instrukcji, każdy parametr zostanie zastąpiony wartością z wywołania 21

22 Przykład makroinstrukcji Makroinstrukcja o nazwie DOD, która doda wartości A i B i umieści je w C (czyli A, B, C są parametrami) MACRO DOD (A, B, C) LDA A ADD B STA C ENDM Wywołanie tej makroinstrukcji w programie będzie miało postać: DOD(X, Y, Z) Asembler zastąpi DOD trzema instrukcjami, które się na tę makroinstrukcję składają; po asemblacji, A, B i C nie są już widoczne (program widzi tylko X, Y, Z) 22

23 Linker W praktyce program będzie się składał z programu głównego i kilku podprogramów (modułów). Moduły mogą pochodzić albo z wcześniej zdefiniowanej biblioteki, albo być przygotowane dla danej, szczególnej aplikacji Moduły tłumaczone są na kod maszynowy niezależnie od głównego programu Podczas asemblacji program łączący (linker) wstawia kod maszynowy danego modułu do danego pojedynczego programu głównego Linker musi rozwiązać odwołania do symboli i zastąpić je właściwymi adresami Często linker musi również zmienić wartości adresów skoków, zapamiętywania, ładowania oraz zadbać, aby poszczególne podprogramy nie nakładały się na siebie 23

24 Łączenie dynamiczne Dopiero załadowanie programu będzie dokonywało ostateczego łączenia. Wcześniej, program będzie zawierał niezdefiniowane symbole i listę modułów i/lub bibliotek Oszczędzamy miejsce (często używane moduły są składowane raz, nie są częścią zapisanych programów co znacznie zwiększałoby ich wielkość) Możemy wymieniać poszczególne moduły lub biblioteki (również poprawiać znajdujące się w nich błędy) i nic nie zmieniać w programach W Microsoft Windows dynamically linked libraries to DLL 24

25 Łączenie dynamiczne c.d. Większość systemów opartych na Unixie posiada search path, która podaje katalogi systemowe, w których należy szukać bibliotek dynamicznych Niektóre systemy podają ścieżki w pliku konfiguracji W niektórych na trwale zapisane są adresy w programie ładującym (loader) API (application program interface) linker działający w momencie wywołania przez aplikację (stosowane we wszystkich współczesnych systemach operacyjnych) Wada łączenia dynamicznego jeżeli zostanie dokonana nieodpowiedzialna zmiana w przechowywanych bibliotekach programy lub cały system przestaną działać. 25

26 System operacyjny Z perspektywy komputera jest to program najbliżej powiązany ze sprzętem dystrybutor zasobów (resource allocator) Jest to program sterujący (control program) nadzorujący działanie programów uzytkownika oraz obsługą i kontrolą pracy urządzeń wejścia wyjścia System operacyjny, jest to ten program, który działa w komputerze przez cały czas i nazywany jest jądrem (kernel) W 1998 roku rozpoczął się pierwszy (do dzisiaj było już ich wiele) proces przeciwko Microsoft o zaliczanie zbyt wielu funkcji komputera do systemu operacyjnego i uniemożliwienie tym samym konkurencji ze strony dostawców aplikacji (programów użytkowych) 26

27 System operacyjny definicje zadań Celem systemu operacyjnego jest wygoda użytkownika Celem OS jest zapewnienie wydajnego działania systemu komputerowego Są to często sprzeczne ze sobą wymagania Systemy operacyjne i architektura komputerów wywarły i wywierają na siebie wzajemny wpływ Znaczący wpływ na rozwój OS wywarły sieci komputerowe, wprowadzając sieciowe systemy operacyjne (NOS network operating system) 27

28 Program rozruchowy Bootstrap program wstępny program potrzebny, aby komputer mógł rozpocząć pracę (po włączeniu do zasilania). Określa on stan początkowy wszystkich elementów systemu, poczynając od rejestrów jednostki centralnej, poprzez sterowniki urządzeń, aż po zawartość pamięci Musi wiedzieć, jak załadować system operacyjny i rozpocząć jego działanie musi zlokalizować i wprowadzić do pamięci jądro systemu operacyjnego; OS rozpoczyna wówczas wykonanie pierwszego procesu (w Unixie jest to INIT) i zaczyna czekać na wystąpienie jakiegoś zdarzenia. Przechowuje się go w pamięci stałej, tylko do odczytu (ROM read only memory), aby nie mógł zostać skasowany 28

29 KONIEC CZĘŚCI CZWARTEJ Dr inż. Małgorzata Langer Architektura komputerów Prezentacja multimedialna współfinansowana przez Unię Europejską w ramach Europejskiego Funduszu Społecznego w projekcie Innowacyjna dydaktyka bez ograniczeń zintegrowany rozwój Politechniki Łódzkiej zarządzanie Uczelnią, nowoczesna oferta edukacyjna i wzmacniania zdolności do zatrudniania osób niepełnosprawnych Zadanie nr 30 Dostosowanie kierunku Elektronika i Telekomunikacja do potrzeb rynku pracy i gospodarki opartej na wiedzy Łódź, ul. Żeromskiego 116, tel

Struktura i działanie jednostki centralnej

Struktura i działanie jednostki centralnej Struktura i działanie jednostki centralnej ALU Jednostka sterująca Rejestry Zadania procesora: Pobieranie rozkazów; Interpretowanie rozkazów; Pobieranie danych Przetwarzanie danych Zapisywanie danych magistrala

Bardziej szczegółowo

Programowanie Niskopoziomowe

Programowanie Niskopoziomowe Programowanie Niskopoziomowe Wykład 8: Procedury Dr inż. Marek Mika Państwowa Wyższa Szkoła Zawodowa im. Jana Amosa Komeńskiego W Lesznie Plan Wstęp Linkowanie z bibliotekami zewnętrznymi Operacje na stosie

Bardziej szczegółowo

Programowanie niskopoziomowe. dr inż. Paweł Pełczyński ppelczynski@swspiz.pl

Programowanie niskopoziomowe. dr inż. Paweł Pełczyński ppelczynski@swspiz.pl Programowanie niskopoziomowe dr inż. Paweł Pełczyński ppelczynski@swspiz.pl 1 Literatura Randall Hyde: Asembler. Sztuka programowania, Helion, 2004. Eugeniusz Wróbel: Praktyczny kurs asemblera, Helion,

Bardziej szczegółowo

Architektura komputerów

Architektura komputerów Architektura komputerów Wykład 3 Jan Kazimirski 1 Podstawowe elementy komputera. Procesor (CPU) 2 Plan wykładu Podstawowe komponenty komputera Procesor CPU Cykl rozkazowy Typy instrukcji Stos Tryby adresowania

Bardziej szczegółowo

Architektura komputerów

Architektura komputerów Wykład jest przygotowany dla IV semestru kierunku Elektronika i Telekomunikacja. Studia I stopnia Dr inż. Małgorzata Langer Architektura komputerów Prezentacja multimedialna współfinansowana przez Unię

Bardziej szczegółowo

Architektura typu Single-Cycle

Architektura typu Single-Cycle Architektura typu Single-Cycle...czyli budujemy pierwszą maszynę parową Przepływ danych W układach sekwencyjnych przepływ danych synchronizowany jest sygnałem zegara Elementy procesora - założenia Pamięć

Bardziej szczegółowo

MOŻLIWOŚCI PROGRAMOWE MIKROPROCESORÓW

MOŻLIWOŚCI PROGRAMOWE MIKROPROCESORÓW MOŻLIWOŚCI PROGRAMOWE MIKROPROCESORÓW Projektowanie urządzeń cyfrowych przy użyciu układów TTL polegało na opracowaniu algorytmu i odpowiednim doborze i zestawieniu układów realizujących różnorodne funkcje

Bardziej szczegółowo

Sprzęt komputera - zespół układów wykonujących programy wprowadzone do pamięci komputera (ang. hardware) Oprogramowanie komputera - zespół programów

Sprzęt komputera - zespół układów wykonujących programy wprowadzone do pamięci komputera (ang. hardware) Oprogramowanie komputera - zespół programów Sprzęt komputera - zespół układów wykonujących programy wprowadzone do pamięci komputera (ang. hardware) Oprogramowanie komputera - zespół programów przeznaczonych do wykonania w komputerze (ang. software).

Bardziej szczegółowo

Podstawy Informatyki Języki programowania c.d.

Podstawy Informatyki Języki programowania c.d. Podstawy Informatyki alina.momot@polsl.pl http://zti.polsl.pl/amomot/pi Plan wykładu 1 Przykład programu samomodyfikującego się Przykład - sumowanie elementów tablicy 2 Makroasembler - założenia Przykład

Bardziej szczegółowo

Architektura komputerów Reprezentacja liczb. Kodowanie rozkazów.

Architektura komputerów Reprezentacja liczb. Kodowanie rozkazów. Architektura komputerów Reprezentacja liczb. Kodowanie rozkazów. Prezentacja jest współfinansowana przez Unię Europejską w ramach Europejskiego Funduszu Społecznego w projekcie pt. Innowacyjna dydaktyka

Bardziej szczegółowo

Architektura komputerów

Architektura komputerów Architektura komputerów Tydzień 4 Tryby adresowania i formaty Tryby adresowania Natychmiastowy Bezpośredni Pośredni Rejestrowy Rejestrowy pośredni Z przesunięciem stosowy Argument natychmiastowy Op Rozkaz

Bardziej szczegółowo

CPU ROM, RAM. Rejestry procesora. We/Wy. Cezary Bolek Uniwersytet Łódzki Wydział Zarządzania Katedra Informatyki

CPU ROM, RAM. Rejestry procesora. We/Wy. Cezary Bolek Uniwersytet Łódzki Wydział Zarządzania Katedra Informatyki Cezary Bolek Uniwersytet Łódzki Wydział Zarządzania Katedra Informatyki Komputer jest urządzeniem, którego działanie opiera się na wykonywaniu przez procesor instrukcji pobieranych z pamięci operacyjnej

Bardziej szczegółowo

. III atyka, sem, Inform Symulator puterów Escape rchitektura kom A

. III atyka, sem, Inform Symulator puterów Escape rchitektura kom A Symulator Escape Konfiguracja ogólna Enable MUL and DIV Complete Set of Comp.Oper Sign Extension of B/H/W Memory Oper on B/H/W Program Program Dane Dane Załaduj konfigurację symulatora (File -> OpenFile)

Bardziej szczegółowo

Wykład 4. Środowisko programistyczne

Wykład 4. Środowisko programistyczne Wykład 4 Dostępne kompilatory KEIL komercyjny GNU licencja GPL ARM komercyjny IAR komercyjny 2 Porównanie kompilatorów 3 Porównanie kompilatorów 4 Keil uvision Graficzny edytor Kompilator i linker Symulator

Bardziej szczegółowo

Spis treœci. Co to jest mikrokontroler? Kody i liczby stosowane w systemach komputerowych. Podstawowe elementy logiczne

Spis treœci. Co to jest mikrokontroler? Kody i liczby stosowane w systemach komputerowych. Podstawowe elementy logiczne Spis treści 5 Spis treœci Co to jest mikrokontroler? Wprowadzenie... 11 Budowa systemu komputerowego... 12 Wejścia systemu komputerowego... 12 Wyjścia systemu komputerowego... 13 Jednostka centralna (CPU)...

Bardziej szczegółowo

A Machine Architecture that is Really Intuitive and Easy. Dane: notacja dwójkowa, zapis w kodzie dopełnieniowym

A Machine Architecture that is Really Intuitive and Easy.  Dane: notacja dwójkowa, zapis w kodzie dopełnieniowym MARIE A Machine Architecture that is Really Intuitive and Easy http://computerscience.jbpub.com/ecoa Słowo 16b Dane: notacja dwójkowa, zapis w kodzie dopełnieniowym od 8000h (- 32,768 = -2^15) do 7FFFh

Bardziej szczegółowo

Rozszerzalne kody operacji (przykład)

Rozszerzalne kody operacji (przykład) Tryby adresowania natychmiastowy (ang. immediate) bezpośredni (ang. direct) pośredni (ang. indirect) rejestrowy (ang. register) rejestrowy pośredni (ang. register indirect) z przesunieciem (indeksowanie)

Bardziej szczegółowo

Architektura Systemów Komputerowych. Jednostka ALU Przestrzeń adresowa Tryby adresowania

Architektura Systemów Komputerowych. Jednostka ALU Przestrzeń adresowa Tryby adresowania Architektura Systemów Komputerowych Jednostka ALU Przestrzeń adresowa Tryby adresowania 1 Jednostka arytmetyczno- logiczna ALU ALU ang: Arythmetic Logic Unit Argument A Argument B A B Ci Bit przeniesienia

Bardziej szczegółowo

Wstęp do informatyki. Architektura co to jest? Architektura Model komputera. Od układów logicznych do CPU. Automat skończony. Maszyny Turinga (1936)

Wstęp do informatyki. Architektura co to jest? Architektura Model komputera. Od układów logicznych do CPU. Automat skończony. Maszyny Turinga (1936) Wstęp doinformatyki Architektura co to jest? Architektura Model komputera Dr inż Ignacy Pardyka Slajd 1 Slajd 2 Od układów logicznych do CPU Automat skończony Slajd 3 Slajd 4 Ile jest automatów skończonych?

Bardziej szczegółowo

Projektowanie. Projektowanie mikroprocesorów

Projektowanie. Projektowanie mikroprocesorów WYKŁAD Projektowanie mikroprocesorów Projektowanie układ adów w cyfrowych - podsumowanie Algebra Boole a Bramki logiczne i przerzutniki Automat skończony System binarny i reprezentacja danych Synteza logiczna

Bardziej szczegółowo

Programowanie w C++ 1 Opis procesora Sextium II. Opis procesora Sextium. materiały dydaktyczne udostępnione przez Tomasza Wierzbickiego

Programowanie w C++ 1 Opis procesora Sextium II. Opis procesora Sextium. materiały dydaktyczne udostępnione przez Tomasza Wierzbickiego Programowanie w C++ Opis procesora Sextium materiały dydaktyczne udostępnione przez Tomasza Wierzbickiego 1 Opis procesora Sextium II Budowa procesora Sextium II 1 o architekturze typu RISC 2 jest przedstawiona

Bardziej szczegółowo

Podstawy Informatyki Języki programowania

Podstawy Informatyki Języki programowania Podstawy Informatyki Języki programowania alina.momot@polsl.pl http://zti.polsl.pl/amomot/pi Plan wykładu 1 Wprowadzenie Języki programowania 2 Przykład Wczytywanie programu do pamięci Podsumowanie 3 Przykład

Bardziej szczegółowo

Programowanie komputerów

Programowanie komputerów Programowanie komputerów Wykład 1-2. Podstawowe pojęcia Plan wykładu Omówienie programu wykładów, laboratoriów oraz egzaminu Etapy rozwiązywania problemów dr Helena Dudycz Katedra Technologii Informacyjnych

Bardziej szczegółowo

Architektura komputerów

Architektura komputerów Architektura komputerów Tydzień 5 Jednostka Centralna Zadania realizowane przez procesor Pobieranie rozkazów Interpretowanie rozkazów Pobieranie danych Przetwarzanie danych Zapisanie danych Główne zespoły

Bardziej szczegółowo

Zaawansowane programowanie w języku C++ Zarządzanie pamięcią w C++

Zaawansowane programowanie w języku C++ Zarządzanie pamięcią w C++ Zaawansowane programowanie w języku C++ Zarządzanie pamięcią w C++ Prezentacja jest współfinansowana przez Unię Europejską w ramach Europejskiego Funduszu Społecznego w projekcie pt. Innowacyjna dydaktyka

Bardziej szczegółowo

ARCHITEKTURA PROCESORA,

ARCHITEKTURA PROCESORA, ARCHITEKTURA PROCESORA, poza blokami funkcjonalnymi, to przede wszystkim: a. formaty rozkazów, b. lista rozkazów, c. rejestry dostępne programowo, d. sposoby adresowania pamięci, e. sposoby współpracy

Bardziej szczegółowo

Budowa systemów komputerowych

Budowa systemów komputerowych Budowa systemów komputerowych Krzysztof Patan Instytut Sterowania i Systemów Informatycznych Uniwersytet Zielonogórski k.patan@issi.uz.zgora.pl Współczesny system komputerowy System komputerowy składa

Bardziej szczegółowo

Architektura komputera. Dane i rozkazy przechowywane są w tej samej pamięci umożliwiającej zapis i odczyt

Architektura komputera. Dane i rozkazy przechowywane są w tej samej pamięci umożliwiającej zapis i odczyt Architektura komputera Architektura von Neumanna: Dane i rozkazy przechowywane są w tej samej pamięci umożliwiającej zapis i odczyt Zawartośd tej pamięci jest adresowana przez wskazanie miejsca, bez względu

Bardziej szczegółowo

Język programowania: Lista instrukcji (IL Instruction List)

Język programowania: Lista instrukcji (IL Instruction List) Język programowania: Lista instrukcji (IL Instruction List) Wykład w ramach przedmiotu: Sterowniki programowalne Opracował dr inż. Jarosław Tarnawski 08.12.2009 Norma IEC 1131 Języki tekstowe Języki graficzne

Bardziej szczegółowo

Podstawy programowania

Podstawy programowania Podstawy programowania Część pierwsza Od języka symbolicznego do języka wysokiego poziomu Autor Roman Simiński Kontakt roman.siminski@us.edu.pl www.us.edu.pl/~siminski Niniejsze opracowanie zawiera skrót

Bardziej szczegółowo

PRYWATNA WYŻSZA SZKOŁA BUSINESSU, ADMINISTRACJI I TECHNIK KOMPUTEROWYCH S Y L A B U S

PRYWATNA WYŻSZA SZKOŁA BUSINESSU, ADMINISTRACJI I TECHNIK KOMPUTEROWYCH S Y L A B U S PRYWATNA WYŻSZA SZKOŁA BUSINESSU, ADMINISTRACJI I TECHNIK KOMPUTEROWYCH ZATWIERDZAM Dziekan Wydziału Nauk Społecznych i Technik Komputerowych S Y L A B U S 1 Tytuł (stopień) naukowy oraz imię i nazwisko

Bardziej szczegółowo

Programowanie w asemblerze Linkowanie

Programowanie w asemblerze Linkowanie Programowanie w asemblerze Linkowanie January 17, 2017 Problem rozmieszczenia (relokacji) Ponieważ w pamięci równocześnie może znajdować się kilka programów, nie można w trakcie kompilacji przewidzieć

Bardziej szczegółowo

Architektura komputera. Cezary Bolek. Uniwersytet Łódzki. Wydział Zarządzania. Katedra Informatyki. System komputerowy

Architektura komputera. Cezary Bolek. Uniwersytet Łódzki. Wydział Zarządzania. Katedra Informatyki. System komputerowy Wstęp do informatyki Architektura komputera Cezary Bolek cbolek@ki.uni.lodz.pl Uniwersytet Łódzki Wydział Zarządzania Katedra Informatyki System komputerowy systemowa (System Bus) Pamięć operacyjna ROM,

Bardziej szczegółowo

Architektura komputerów. Asembler procesorów rodziny x86

Architektura komputerów. Asembler procesorów rodziny x86 Architektura komputerów Asembler procesorów rodziny x86 Architektura komputerów Asembler procesorów rodziny x86 Rozkazy mikroprocesora Rozkazy mikroprocesora 8086 można podzielić na siedem funkcjonalnych

Bardziej szczegółowo

Logiczny model komputera i działanie procesora. Część 1.

Logiczny model komputera i działanie procesora. Część 1. Logiczny model komputera i działanie procesora. Część 1. Klasyczny komputer o architekturze podanej przez von Neumana składa się z trzech podstawowych bloków: procesora pamięci operacyjnej urządzeń wejścia/wyjścia.

Bardziej szczegółowo

Mikrokontroler ATmega32. Język symboliczny

Mikrokontroler ATmega32. Język symboliczny Mikrokontroler ATmega32 Język symboliczny 1 Język symboliczny (asembler) jest językiem niskiego poziomu - pozwala pisać programy złożone z instrukcji procesora. Kody instrukcji są reprezentowane nazwami

Bardziej szczegółowo

Programowanie Strukturalne i Obiektowe Słownik podstawowych pojęć 1 z 5 Opracował Jan T. Biernat

Programowanie Strukturalne i Obiektowe Słownik podstawowych pojęć 1 z 5 Opracował Jan T. Biernat Programowanie Strukturalne i Obiektowe Słownik podstawowych pojęć 1 z 5 Program, to lista poleceń zapisana w jednym języku programowania zgodnie z obowiązującymi w nim zasadami. Celem programu jest przetwarzanie

Bardziej szczegółowo

organizacja procesora 8086

organizacja procesora 8086 Systemy komputerowe Procesor 8086 - tendencji w organizacji procesora organizacja procesora 8086 " # $ " % strali " & ' ' ' ( )" % *"towego + ", -" danych. Magistrala adresowa jest 20.bitowa, co pozwala

Bardziej szczegółowo

Magistrala systemowa (System Bus)

Magistrala systemowa (System Bus) Cezary Bolek cbolek@ki.uni.lodz.pl Uniwersytet Łódzki Wydział Zarządzania Katedra Informatyki systemowa (System Bus) Pamięć operacyjna ROM, RAM Jednostka centralna Układy we/wy In/Out Wstęp do Informatyki

Bardziej szczegółowo

Przedmiot : Programowanie w języku wewnętrznym. Ćwiczenie nr 4

Przedmiot : Programowanie w języku wewnętrznym. Ćwiczenie nr 4 Przedmiot : Programowanie w języku wewnętrznym Ćwiczenie nr 4 str. 1. 1. Użycie Asemblera. Polecenie JMP. Polecenie nakazuje procesorowi wykonywanie kodu programu od nowego innego miejsca. Miejsce to jest

Bardziej szczegółowo

petla:... ; etykieta określa adres w pamięci kodu (docelowe miejsce skoku) DJNZ R7, petla

petla:... ; etykieta określa adres w pamięci kodu (docelowe miejsce skoku) DJNZ R7, petla Asembler A51 1. Symbole Nazwy symboliczne Symbol jest nazwą, która może być użyta do reprezentowania wartości stałej numerycznej, wyrażenia, ciągu znaków (tekstu), adresu lub nazwy rejestru. Nazwy symboliczne

Bardziej szczegółowo

4 Literatura. c Dr inż. Ignacy Pardyka (Inf.UJK) ASK MP.01 Rok akad. 2011/2012 2 / 24

4 Literatura. c Dr inż. Ignacy Pardyka (Inf.UJK) ASK MP.01 Rok akad. 2011/2012 2 / 24 Wymagania proceduralnych języków wysokiego poziomu ARCHITEKTURA SYSTEMÓW KOMPUTEROWYCH modele programowe procesorów ASK MP.01 c Dr inż. Ignacy Pardyka UNIWERSYTET JANA KOCHANOWSKIEGO w Kielcach Rok akad.

Bardziej szczegółowo

Wstęp do informatyki. System komputerowy. Magistrala systemowa. Architektura komputera. Cezary Bolek

Wstęp do informatyki. System komputerowy. Magistrala systemowa. Architektura komputera. Cezary Bolek Wstęp do informatyki Architektura komputera Cezary Bolek cbolek@ki.uni.lodz.pl Uniwersytet Łódzki Wydział Zarządzania Katedra Informatyki System komputerowy systemowa (System Bus) Pamięć operacyjna ROM,

Bardziej szczegółowo

Programowanie niskopoziomowe

Programowanie niskopoziomowe Programowanie niskopoziomowe ASSEMBLER Teodora Dimitrova-Grekow http://aragorn.pb.bialystok.pl/~teodora/ Program ogólny Rok akademicki 2011/12 Systemy liczbowe, budowa komputera, procesory X86, organizacja

Bardziej szczegółowo

dr inż. Rafał Klaus Zajęcia finansowane z projektu "Rozwój i doskonalenie kształcenia i ich zastosowań w przemyśle" POKL

dr inż. Rafał Klaus Zajęcia finansowane z projektu Rozwój i doskonalenie kształcenia i ich zastosowań w przemyśle POKL Architektura komputerów wprowadzenie materiał do wykładu 3/3 dr inż. Rafał Klaus Zajęcia finansowane z projektu "Rozwój i doskonalenie kształcenia na Politechnice Poznańskiej w zakresie technologii informatycznych

Bardziej szczegółowo

Układ wykonawczy, instrukcje i adresowanie. Dariusz Chaberski

Układ wykonawczy, instrukcje i adresowanie. Dariusz Chaberski Układ wykonawczy, instrukcje i adresowanie Dariusz Chaberski System mikroprocesorowy mikroprocesor C A D A D pamięć programu C BIOS dekoder adresów A C 1 C 2 C 3 A D pamięć danych C pamięć operacyjna karta

Bardziej szczegółowo

Wprowadzenie. Dariusz Wawrzyniak. Miejsce, rola i zadania systemu operacyjnego w oprogramowaniu komputera

Wprowadzenie. Dariusz Wawrzyniak. Miejsce, rola i zadania systemu operacyjnego w oprogramowaniu komputera Dariusz Wawrzyniak Plan wykładu Definicja, miejsce, rola i zadania systemu operacyjnego Klasyfikacja systemów operacyjnych Zasada działania systemu operacyjnego (2) Definicja systemu operacyjnego (1) Miejsce,

Bardziej szczegółowo

Wprowadzenie. Dariusz Wawrzyniak. Miejsce, rola i zadania systemu operacyjnego w oprogramowaniu komputera

Wprowadzenie. Dariusz Wawrzyniak. Miejsce, rola i zadania systemu operacyjnego w oprogramowaniu komputera Dariusz Wawrzyniak Plan wykładu Definicja, miejsce, rola i zadania systemu operacyjnego Klasyfikacja systemów operacyjnych Zasada działania systemu operacyjnego (2) Miejsce, rola i zadania systemu operacyjnego

Bardziej szczegółowo

Procesor ma architekturę rejestrową L/S. Wskaż rozkazy spoza listy tego procesora. bgt Rx, Ry, offset nand Rx, Ry, A add Rx, #1, Rz store Rx, [Rz]

Procesor ma architekturę rejestrową L/S. Wskaż rozkazy spoza listy tego procesora. bgt Rx, Ry, offset nand Rx, Ry, A add Rx, #1, Rz store Rx, [Rz] Procesor ma architekturę akumulatorową. Wskaż rozkazy spoza listy tego procesora. bgt Rx, Ry, offset or Rx, Ry, A add Rx load A, [Rz] push Rx sub Rx, #3, A load Rx, [A] Procesor ma architekturę rejestrową

Bardziej szczegółowo

PRZYDZIAŁ PAMIĘCI OPERACYJNEJ

PRZYDZIAŁ PAMIĘCI OPERACYJNEJ PRZYDZIAŁ PAMIĘCI OPERACYJNEJ dr inż. Krzysztof Patan Instytut Sterowania i Systemów Informatycznych Uniwersytet Zielonogórski k.patan@issi.uz.zgora.pl Wstęp Pamięć komputera wielka tablica słów (bajtów)

Bardziej szczegółowo

Programowanie niskopoziomowe

Programowanie niskopoziomowe Programowanie niskopoziomowe Programowanie niskopoziomowe w systemie operacyjnym oraz poza nim Tworzenie programu zawierającego procedury asemblerowe 1 Programowanie niskopoziomowe w systemie operacyjnym

Bardziej szczegółowo

Ćwiczenie nr 6. Programowanie mieszane

Ćwiczenie nr 6. Programowanie mieszane Ćwiczenie nr 6 Programowanie mieszane 6.1 Wstęp Współczesne języki programowania posiadają bardzo rozbudowane elementy językowe, co pozwala w większości przypadków na zdefiniowanie całego kodu programu

Bardziej szczegółowo

Wykład V. Rzut okiem na języki programowania. Studia Podyplomowe INFORMATYKA Podstawy Informatyki

Wykład V. Rzut okiem na języki programowania. Studia Podyplomowe INFORMATYKA Podstawy Informatyki Studia Podyplomowe INFORMATYKA Podstawy Informatyki Wykład V Rzut okiem na języki programowania 1 Kompilacja vs. interpretacja KOMPILACJA Proces, który przetwarza program zapisany w języku programowania,

Bardziej szczegółowo

Podstawy programowania skrót z wykładów:

Podstawy programowania skrót z wykładów: Podstawy programowania skrót z wykładów: // komentarz jednowierszowy. /* */ komentarz wielowierszowy. # include dyrektywa preprocesora, załączająca biblioteki (pliki nagłówkowe). using namespace

Bardziej szczegółowo

Język programowania DELPHI / Andrzej Marciniak. Poznań, Spis treści

Język programowania DELPHI / Andrzej Marciniak. Poznań, Spis treści Język programowania DELPHI / Andrzej Marciniak. Poznań, 2012 Spis treści Przedmowa 11 Przyjęta notacja 13 Rozdział 1. Wprowadzenie 15 1.1. Ogólne zasady programowania zorientowanego obiektowo 15 1.2. Historia

Bardziej szczegółowo

Technika mikroprocesorowa I Wykład 2

Technika mikroprocesorowa I Wykład 2 Technika mikroprocesorowa I Wykład 2 Literatura: www.zilog.com Z80 Family, CPU User Manual Cykle magistrali w mikroprocesorze Z80 -odczyt kodu rozkazu, -odczyt-zapis pamięci, -odczyt-zapis urządzenia we-wy,

Bardziej szczegółowo

Akademia Górniczo- Hutmicza w Krakowie Katedra Elektroniki WIET

Akademia Górniczo- Hutmicza w Krakowie Katedra Elektroniki WIET Akademia Górniczo- Hutmicza w Krakowie Katedra Elektroniki WIET Technika mikroprocesorowa Instrukcja 3 Stos i podprogramy Autor: Paweł Russek Tłumaczenie: Marcin Pietroń http://www.fpga.agh.edu.pl/tm ver.

Bardziej szczegółowo

Programowanie Niskopoziomowe

Programowanie Niskopoziomowe Programowanie Niskopoziomowe Wykład 1: Wstęp Dr inż. Marek Mika Państwowa Wyższa Szkoła Zawodowa im. Jana Amosa Komeńskiego W Lesznie Plan Informacje o przedmiocie Języki asemblerowe i ich zastosowania

Bardziej szczegółowo

Zaawansowane programowanie w języku C++ Funkcje uogólnione - wzorce

Zaawansowane programowanie w języku C++ Funkcje uogólnione - wzorce Zaawansowane programowanie w języku C++ Funkcje uogólnione - wzorce Prezentacja jest współfinansowana przez Unię Europejską w ramach Europejskiego Funduszu Społecznego w projekcie pt. Innowacyjna dydaktyka

Bardziej szczegółowo

Wstęp do programowania. Wykład 1

Wstęp do programowania. Wykład 1 Wstęp do programowania Wykład 1 1 / 49 Literatura Larry Ullman, Andreas Signer. Programowanie w języku C++. Walter Savitch, Kenrick Mock. Absolute C++. Jerzy Grębosz. Symfonia C++. Standard. Stephen Prata.

Bardziej szczegółowo

Systemy operacyjne na platformach mobilnych 2 Programowanie aplikacji z graficznym interfejsem użytkownika w GTK+

Systemy operacyjne na platformach mobilnych 2 Programowanie aplikacji z graficznym interfejsem użytkownika w GTK+ Systemy operacyjne na platformach mobilnych 2 Programowanie aplikacji z graficznym interfejsem użytkownika w GTK+ Prezentacja jest współfinansowana przez Unię Europejską w ramach Europejskiego Funduszu

Bardziej szczegółowo

Architektura komputerów

Architektura komputerów Wykład jest przygotowany dla IV semestru kierunku Elektronika i Telekomunikacja. Studia I stopnia Dr inż. Małgorzata Langer Architektura komputerów Prezentacja multimedialna współfinansowana przez Unię

Bardziej szczegółowo

Adresowanie. W trybie natychmiastowym pole adresowe zawiera bezpośrednio operand czyli daną dla rozkazu.

Adresowanie. W trybie natychmiastowym pole adresowe zawiera bezpośrednio operand czyli daną dla rozkazu. W trybie natychmiastowym pole adresowe zawiera bezpośrednio operand czyli daną dla rozkazu. Wada: rozmiar argumentu ograniczony do rozmiaru pola adresowego Adresowanie bezpośrednie jest najbardziej podstawowym

Bardziej szczegółowo

System komputerowy. System komputerowy

System komputerowy. System komputerowy System komputerowy System komputerowy System komputerowy układ współdziałających ze sobą (według pewnych zasad) dwóch składowych: sprzętu komputerowego (hardware) oraz oprogramowania (software) po to,

Bardziej szczegółowo

Struktura i funkcjonowanie komputera pamięć komputerowa, hierarchia pamięci pamięć podręczna. System operacyjny. Zarządzanie procesami

Struktura i funkcjonowanie komputera pamięć komputerowa, hierarchia pamięci pamięć podręczna. System operacyjny. Zarządzanie procesami Rok akademicki 2015/2016, Wykład nr 6 2/21 Plan wykładu nr 6 Informatyka 1 Politechnika Białostocka - Wydział Elektryczny Elektrotechnika, semestr II, studia niestacjonarne I stopnia Rok akademicki 2015/2016

Bardziej szczegółowo

Programowanie Niskopoziomowe

Programowanie Niskopoziomowe Programowanie Niskopoziomowe Wykład 11: Procedury zaawansowane Dr inż. Marek Mika Państwowa Wyższa Szkoła Zawodowa im. Jana Amosa Komeńskiego W Lesznie Plan Wstęp Ramki stosu Rekurencja INVOKE, ADDR, PROC,

Bardziej szczegółowo

Lista instrukcji procesora 8051 część 2 Skoki i wywołania podprogramów, operacje na stosie, operacje bitowe

Lista instrukcji procesora 8051 część 2 Skoki i wywołania podprogramów, operacje na stosie, operacje bitowe Lista instrukcji procesora 8051 część 2 Skoki i wywołania podprogramów, operacje na stosie, operacje bitowe Ryszard J. Barczyński, 2009 2013 Politechnika Gdańska, Wydział FTiMS, Katedra Fizyki Ciała Stałego

Bardziej szczegółowo

Przetwarzanie potokowe pipelining

Przetwarzanie potokowe pipelining Przetwarzanie potokowe pipelining (część A) Przypomnienie - implementacja jednocyklowa 4 Add Add PC Address memory ister # isters Address ister # ister # memory Wstęp W implementacjach prezentowanych tydzień

Bardziej szczegółowo

Java EE produkcja oprogramowania

Java EE produkcja oprogramowania Java EE produkcja oprogramowania PPJ PODSTAWY PROGRAMOWANIA W JAVIE PODSTAWY JĘZYKA JAVA 1 Warszawa, 2016Z 2 Ogólna charakterystyka języka Java 3 Java 1/2 Język programowania Java został opracowany przez

Bardziej szczegółowo

Architektura komputerów

Architektura komputerów Architektura komputerów Tydzień 11 Wejście - wyjście Urządzenia zewnętrzne Wyjściowe monitor drukarka Wejściowe klawiatura, mysz dyski, skanery Komunikacyjne karta sieciowa, modem Urządzenie zewnętrzne

Bardziej szczegółowo

Podstawy Programowania. Wykład 1

Podstawy Programowania. Wykład 1 Podstawy Programowania Wykład 1 Jak się uczyć programowania? Wykład i laboratorium Literatura Jerzy Grębosz Symfonia C++ Bjarne Stroustrup Język C++ Bruce Eckel Thinking in C++ Tony L. Hansen C++ zadania

Bardziej szczegółowo

Programowanie hybrydowe C (C++) - assembler. MS Visual Studio Inline Assembler

Programowanie hybrydowe C (C++) - assembler. MS Visual Studio Inline Assembler Programowanie hybrydowe C (C++) - assembler MS Visual Studio Inline Assembler Wprowadzenie Możliwość wprowadzania kodu asemblerowego bezpośrednio w kodzie źródłowym w języku C lub C++ Nie wymagany MASM

Bardziej szczegółowo

Zaawansowane programowanie w języku C++ Przeciążanie operatorów

Zaawansowane programowanie w języku C++ Przeciążanie operatorów Zaawansowane programowanie w języku C++ Przeciążanie operatorów Prezentacja jest współfinansowana przez Unię Europejską w ramach Europejskiego Funduszu Społecznego w projekcie pt. Innowacyjna dydaktyka

Bardziej szczegółowo

Języki programowania zasady ich tworzenia

Języki programowania zasady ich tworzenia Strona 1 z 18 Języki programowania zasady ich tworzenia Definicja 5 Językami formalnymi nazywamy każdy system, w którym stosując dobrze określone reguły należące do ustalonego zbioru, możemy uzyskać wszystkie

Bardziej szczegółowo

Politechnika Białostocka Wydział Elektryczny Katedra Automatyki i Elektroniki. ĆWICZENIE Nr 8 (3h) Implementacja pamięci ROM w FPGA

Politechnika Białostocka Wydział Elektryczny Katedra Automatyki i Elektroniki. ĆWICZENIE Nr 8 (3h) Implementacja pamięci ROM w FPGA Politechnika Białostocka Wydział Elektryczny Katedra Automatyki i Elektroniki ĆWICZENIE Nr 8 (3h) Implementacja pamięci ROM w FPGA Instrukcja pomocnicza do laboratorium z przedmiotu Programowalne Struktury

Bardziej szczegółowo

Architektura systemów komputerowych

Architektura systemów komputerowych Studia stacjonarne inżynierskie, kierunek INFORMATYKA Architektura systemów komputerowych Architektura systemów komputerowych dr Artur Bartoszewski Procesor część I 1. ALU 2. Cykl rozkazowy 3. Schemat

Bardziej szczegółowo

Wyświetlacz alfanumeryczny LCD zbudowany na sterowniku HD44780

Wyświetlacz alfanumeryczny LCD zbudowany na sterowniku HD44780 Dane techniczne : Wyświetlacz alfanumeryczny LCD zbudowany na sterowniku HD44780 a) wielkość bufora znaków (DD RAM): 80 znaków (80 bajtów) b) możliwość sterowania (czyli podawania kodów znaków) za pomocą

Bardziej szczegółowo

Mikroprocesor Operacje wejścia / wyjścia

Mikroprocesor Operacje wejścia / wyjścia Definicja Mikroprocesor Operacje wejścia / wyjścia Opracował: Andrzej Nowak Bibliografia: Urządzenia techniki komputerowej, K. Wojtuszkiewicz Operacjami wejścia/wyjścia nazywamy całokształt działań potrzebnych

Bardziej szczegółowo

ZARZĄDZANIE SIECIAMI TELEKOMUNIKACYJNYMI

ZARZĄDZANIE SIECIAMI TELEKOMUNIKACYJNYMI Wykład jest przygotowany dla II semestru kierunku Elektronika i Telekomunikacja. Studia II stopnia Dr inż. Małgorzata Langer ZARZĄDZANIE SIECIAMI TELEKOMUNIKACYJNYMI Prezentacja multimedialna współfinansowana

Bardziej szczegółowo

Tworzenie nowego projektu w asemblerze dla mikroprocesora z rodziny 8051

Tworzenie nowego projektu w asemblerze dla mikroprocesora z rodziny 8051 Tworzenie nowego projektu w asemblerze dla mikroprocesora z rodziny 8051 Katedra Automatyki, Wydział EAIiE Akademia Górniczo-Hutnicza w Krakowie Marcin Piątek Kraków 2008 1. Ważne uwagi i definicje Poniższy

Bardziej szczegółowo

Adresowanie obiektów. Adresowanie bitów. Adresowanie bajtów i słów. Adresowanie bajtów i słów. Adresowanie timerów i liczników. Adresowanie timerów

Adresowanie obiektów. Adresowanie bitów. Adresowanie bajtów i słów. Adresowanie bajtów i słów. Adresowanie timerów i liczników. Adresowanie timerów Adresowanie obiektów Bit - stan pojedynczego sygnału - wejście lub wyjście dyskretne, bit pamięci Bajt - 8 bitów - wartość od -128 do +127 Słowo - 16 bitów - wartość od -32768 do 32767 -wejście lub wyjście

Bardziej szczegółowo

System plików. Warstwowy model systemu plików

System plików. Warstwowy model systemu plików System plików System plików struktura danych organizująca i porządkująca zasoby pamięci masowych w SO. Struktura ta ma charakter hierarchiczny: urządzenia fizyczne strefy (partycje) woluminy (w UNIXie:

Bardziej szczegółowo

Zarządzanie pamięcią w systemie operacyjnym

Zarządzanie pamięcią w systemie operacyjnym Zarządzanie pamięcią w systemie operacyjnym Cele: przydział zasobów pamięciowych wykonywanym programom, zapewnienie bezpieczeństwa wykonywanych procesów (ochrona pamięci), efektywne wykorzystanie dostępnej

Bardziej szczegółowo

Technologia informacyjna. Urządzenia techniki komputerowej

Technologia informacyjna. Urządzenia techniki komputerowej Technologia informacyjna Urządzenia techniki komputerowej System komputerowy = hardware (sprzęt) + software (oprogramowanie) Sprzęt komputerowy (ang. hardware) zasoby o specyficznej strukturze i organizacji

Bardziej szczegółowo

1 Podstawy c++ w pigułce.

1 Podstawy c++ w pigułce. 1 Podstawy c++ w pigułce. 1.1 Struktura dokumentu. Kod programu c++ jest zwykłym tekstem napisanym w dowolnym edytorze. Plikowi takiemu nadaje się zwykle rozszerzenie.cpp i kompiluje za pomocą kompilatora,

Bardziej szczegółowo

Układ sterowania, magistrale i organizacja pamięci. Dariusz Chaberski

Układ sterowania, magistrale i organizacja pamięci. Dariusz Chaberski Układ sterowania, magistrale i organizacja pamięci Dariusz Chaberski Jednostka centralna szyna sygnałow sterowania sygnały sterujące układ sterowania sygnały stanu wewnętrzna szyna danych układ wykonawczy

Bardziej szczegółowo

Budowa i zasada działania komputera. dr Artur Bartoszewski

Budowa i zasada działania komputera. dr Artur Bartoszewski Budowa i zasada działania komputera 1 dr Artur Bartoszewski Jednostka arytmetyczno-logiczna 2 Pojęcie systemu mikroprocesorowego Układ cyfrowy: Układy cyfrowe służą do przetwarzania informacji. Do układu

Bardziej szczegółowo

Działanie systemu operacyjnego

Działanie systemu operacyjnego Działanie systemu operacyjnego Budowa systemu komputerowego Jednostka centralna Sterownik dysku Sterownik drukarki Sterownik sieci Szyna systemowa (magistrala danych) Sterownik pamięci operacyjnej Pamięć

Bardziej szczegółowo

Elementy języków programowania

Elementy języków programowania Elementy języków programowania Olsztyn 2007-2012 Wojciech Sobieski Języki programowania wymyślono po to, by można było dzięki nim tworzyć różnorodne programy komputerowe. Oczekuje się również, że tworzone

Bardziej szczegółowo

2. Architektura mikrokontrolerów PIC16F8x... 13

2. Architektura mikrokontrolerów PIC16F8x... 13 Spis treści 3 Spis treœci 1. Informacje wstępne... 9 2. Architektura mikrokontrolerów PIC16F8x... 13 2.1. Budowa wewnętrzna mikrokontrolerów PIC16F8x... 14 2.2. Napięcie zasilania... 17 2.3. Generator

Bardziej szczegółowo

1.2 Schemat blokowy oraz opis sygnałów wejściowych i wyjściowych

1.2 Schemat blokowy oraz opis sygnałów wejściowych i wyjściowych Dodatek A Wyświetlacz LCD. Przeznaczenie i ogólna charakterystyka Wyświetlacz ciekłokrystaliczny HY-62F4 zastosowany w ćwiczeniu jest wyświetlaczem matrycowym zawierającym moduł kontrolera i układ wykonawczy

Bardziej szczegółowo

dr inż. Jarosław Forenc

dr inż. Jarosław Forenc Informatyka 2 Politechnika Białostocka - Wydział Elektryczny Elektrotechnika, semestr III, studia stacjonarne I stopnia Rok akademicki 2010/2011 Wykład nr 7 (24.01.2011) dr inż. Jarosław Forenc Rok akademicki

Bardziej szczegółowo

Podstawy programowania komputerów

Podstawy programowania komputerów Podstawy programowania komputerów Wykład 14: Programowanie współbieżne w C Definicja programowania współbieżnego Programowanie współbieżne jest tworzeniem programów, których wykonanie powoduje uruchomienie

Bardziej szczegółowo

Zarządzanie pamięcią operacyjną

Zarządzanie pamięcią operacyjną Dariusz Wawrzyniak Plan wykładu Pamięć jako zasób systemu komputerowego hierarchia pamięci przestrzeń owa Wsparcie dla zarządzania pamięcią na poziomie architektury komputera Podział i przydział pamięci

Bardziej szczegółowo

PAMIĘCI. Część 1. Przygotował: Ryszard Kijanka

PAMIĘCI. Część 1. Przygotował: Ryszard Kijanka PAMIĘCI Część 1 Przygotował: Ryszard Kijanka WSTĘP Pamięci półprzewodnikowe są jednym z kluczowych elementów systemów cyfrowych. Służą do przechowywania informacji w postaci cyfrowej. Liczba informacji,

Bardziej szczegółowo

Działanie systemu operacyjnego

Działanie systemu operacyjnego Budowa systemu komputerowego Działanie systemu operacyjnego Jednostka centralna dysku Szyna systemowa (magistrala danych) drukarki pamięci operacyjnej I NIC sieci Pamięć operacyjna Przerwania Przerwania

Bardziej szczegółowo

Zaawansowane programowanie w języku C++ Klasy w C++

Zaawansowane programowanie w języku C++ Klasy w C++ Zaawansowane programowanie w języku C++ Klasy w C++ Prezentacja jest współfinansowana przez Unię Europejską w ramach Europejskiego Funduszu Społecznego w projekcie pt. Innowacyjna dydaktyka bez ograniczeń

Bardziej szczegółowo

Procesy pojęcia podstawowe. 1.1 Jak kod źródłowy przekształca się w proces

Procesy pojęcia podstawowe. 1.1 Jak kod źródłowy przekształca się w proces Procesy pojęcia podstawowe 1 1.1 Jak kod źródłowy przekształca się w proces W języku wysokiego poziomu tworzy się tak zwany kod źródłowy który po zapisaniu będzie plikiem z programem źródłowym. Plik źródłowy

Bardziej szczegółowo

Organizacja pamięci VRAM monitora znakowego. 1. Tryb pracy automatycznej

Organizacja pamięci VRAM monitora znakowego. 1. Tryb pracy automatycznej Struktura stanowiska laboratoryjnego Na rysunku 1.1 pokazano strukturę stanowiska laboratoryjnego Z80 z interfejsem częstościomierza- czasomierz PFL 21/22. Rys.1.1. Struktura stanowiska. Interfejs częstościomierza

Bardziej szczegółowo