GFR wyliczone w oparciu o stężenie cystatyny u pacjentów z granicznymi wartościami egfr MDRD

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "GFR wyliczone w oparciu o stężenie cystatyny u pacjentów z granicznymi wartościami egfr MDRD"

Transkrypt

1 diagnostyka laboratoryjna Journal of Laboratory Diagnostics 2012 Volume 48 Number Praca oryginalna Original Article GFR wyliczone w oparciu o stężenie cystatyny u pacjentów z granicznymi wartościami egfr MDRD GFR based on serum cystatin level calculated in patients with borderline egfr MDRD Magdalena Araźna 1, Marta Faryna 2, Dagna Bobilewicz 2 1 Zakład Diagnostyki Laboratoryjnej i Immunologii Klinicznej Wieku Rozwojowego Warszawskiego Uniwersytetu Medycznego, 2 Zakład Diagnostyki Laboratoryjnej Wydziału Nauki o Zdrowiu Warszawskiego Uniwersytetu Medycznego Streszczenie Przewlekła choroba nerek jest częstym problemem występującym na całym świecie. Ze względu na niedoskonałość obecnie stosowanych parametrów oceny funkcji tego narządu, poszukuje się nowych, lepszych markerów. Jednym z nich może okazać się cystatyna C. Celem pracy była ocena przydatności wyliczania przesączania kłębuszkowego w oparciu o stężenie tego białka w surowicy u pacjentów z umiarkowanym spadkiem egfr (50 59 ml/min/1,73 m 2 ). W badaniu uwzględniono surowice 247 pacjentów (130 kobiet w wieku od 26 do 75 lat oraz 117 mężczyzn w wieku od 22 do 75 lat), u których wielkość przesączania kłębuszkowego oszacowana w oparciu o wzór MDRD (egfr MDRD) mieściła się w granicach ml/min/1,73 m 2. W surowicach tych oznaczono również stężenie cystatyny C metodą PENIA. Wartość przesączania kłębuszkowego z wykorzystaniem tego parametru była wyliczana w oparciu o sześć najczęściej stosowanych wzorów. Otrzymane wartości przesączania kłębuszkowego liczone za pomocą wzorów alternatywnych były istotnie wyższe od wyników uzyskanych za pomocą wzoru MDRD. Ponadto, wykazano istnienie korelacji między wielkością przesączania kłębuszkowego wyliczonego przy użyciu równania MDRD i wzorów alternatywnych. Wyniki pracy nie wykluczyły przydatności wyliczania GFR za pomocą wzorów alternatywnych, ale wykazały ich użyteczność u niewielkiej liczby pacjentów. Summary Chronic kidney disease is a common health problem. Current methods for estimate kidney function based on serum creatinine and egfr according MDRD are inadequate to clinical status so serum cystatin C was suggested as a potentially more accurate parameter especially in mild stage. The aim of the study was to assess the diagnostic value of glomerular filtration rate calculated according to 6 different formulas based on serum cystatin C in patients with egfr MDRD between ml/ min. Serum cystatin C level was measured in 247 sera with slightly decreased egfr MDRD and glomerular filtration rate were calculated. GFR calculated by alternative formulas were significantly higher than the values from MDRD formula. Correlation between MDRD and alternative formulas were observed. There is no direct relation nevertheless clinical utility of cystatin GFR cannot be excluded. Słowa kluczowe: cystatyna C, egfr, MDRD, przewlekła choroba nerek Key words: chronic kidney disease, cystatin C, egfr, MDRD Wstęp Przewlekła choroba nerek (PChN), zaliczana do chorób cywilizacyjnych, jest coraz częstszym problemem występującym na całym świecie [2, 3]. Stanowi ona szczególną jednostkę chorobową w tej grupie chorób, gdyż może wystąpić jako powikłanie każdej z nich [3]. Szacuje się, że w Polsce PChN dotyczy ponad 4 milionów osób [3]. Powszechnie stosowane oznaczenia stężenia kreatyniny w surowicy często nie pozwalają na jednoznaczne rozpoznanie choroby ze względu na uzależnienie go od wielu czynników (m.in. wieku, masy mięśniowej, płci, diety, leków) [2, 3, 4]. Z tego też powodu poszukuje się nowych markerów funkcji nerek, z których obiecującym wydaje się być cystatyna C. Wcześniejsze prace wskazują, że stężenie cystatyny w surowicy może być szczególnie użyteczne w ocenie niewielkiego obniżenia funkcji nerek [5]. Cystatyna C jest białkiem zbudowanym ze 120 aminokwasów, o masie cząsteczkowej około 13 tys. Da, kodowanym 167

2 GFR wyliczone w oparciu o stężenie cystatyny u pacjentów z granicznymi wartościami egfr MDRD na chromosomie 20 [4]. Powstaje we wszystkich jądrzastych komórkach organizmu [2, 4]. Stałe wartości jej stężenia występują u ludzi od 1 do 60 roku życia [2, 6]. U noworodków i niemowląt ze względu na niedojrzałość nerek oraz u osób starszych ze względu na fizjologiczny spadek filtracji, jej stężenie w surowicy jest podwyższone [7]. Zarówno kreatynina jak i cystatyna mogą być wykorzystane do wyliczenia przesączania kłębuszkowego za pomocą określonych wzorów empirycznych. Obecnie do wyliczania tzw. szacunkowego przesączania kłębuszkowego (egfr) zalecane jest stosowanie wzoru MDRD (Modification of Diet In Renal Diseases), wykorzystującego stężenie kreatyniny w surowicy, wiek, płeć i rasę pacjenta. Wzór ten pomimo szeregu ograniczeń jest rutynowo wykorzystywany w badaniach przesiewowych, a za wartość graniczną przyjęto wartość 60 ml/min/1,73 m 2 [3]. Jest jednak szereg doniesień dotyczących celowości wprowadzenia wzorów, uwzględniających stężenie cystatyny. Jednakże żaden z nich nie został jednoznacznie rekomendowany. Cel pracy Celem pracy była ocena przydatności wyliczania przesączania kłębuszkowego w oparciu o stężenie cystatyny C w surowicy u pacjentów z umiarkowanym spadkiem egfr (50-59 ml/min/1,73 m 2 ), obliczonego na podstawie wzoru MDRD. Materiał i metody W badaniu uwzględniono surowice 247 pacjentów (130 kobiet w wieku od 26 do 75 lat oraz 117 mężczyzn w wieku od 22 do 75 lat), u których wielkość przesączania kłębuszkowego oszacowana w oparciu o wzór MDRD (egfr MDRD) mieściła się w granicach ml/min/1,73 m 2. egfr MDRD wyliczano w oparciu o stężenie kreatyniny oznaczone metodą kinetyczną Jaffe z kompensacją (zakres wartości referencyjnych 0,5-1,1 mg/dl) oraz dane demograficzne. W surowicach tych dodatkowo oznaczono stężenie cystatyny C metodą immunonefelometryczną PENIA przy użyciu zestawów odczynnikowych firmy Simens (dawniej Dade Behring). Przyjęty zakres wartości referencyjnych: 0,53-0,95 mg/l. Wartość przesączania kłębuszkowego obliczano w oparciu o sześć najczęściej stosowanych wzorów alternatywnych (tabela I). Tabela I Wzory alternatywne służące do wyliczania wartości przesączania kłębuszkowego w oparciu o stężenie cystatyny C. Nazwa Formuła Hoek [1,8] GFR = - 4, ,35 / [ cys C] Filler [1] log GFR =1,962 + (1,132 log (1 [cys C])) Le Bricon [1,8,14] GFR = 78 1 / [cys C] + 4 Larsson [1] GFR = 77,24 [cys C] 1,2623 Grubb 1 [1,8] Grubb 2 [1] [cys C] stężenie cystatyny w mg/l GFR = 99,29 [cys C] 1,713 0,823 (dla kobiet) GFR = 86,49 [cys C] 1,675 0,948 (dla kobiet) Pacjentów podzielono na grupy ze względu na stężenie kreatyniny i cystatyny: z prawidłowym stężeniem obu parametrów, z prawidłowym stężeniem cystatyny i podwyższonym kreatyniny, z podwyższonym stężeniem cystatyny i prawidłowym kreatyniny z podwyższonym stężeniem obu parametrów. Analizę statystyczną przeprowadzono przy użyciu programu R. Na podstawie histogramów oraz wyników testu Shapiro Wilka stwierdzono, że wszystkie badane parametry mają rozkład różny od normalnego. W celu porównania wartości średnich posłużono się testem Wicoxona, a następnie zbadano zależności między uzyskanymi wynikami metodą korelacji Kendall a. Za poziom istotności statystycznej przyjęto p<0,05. Wyniki W całej grupie badanej średnie stężenie kreatyniny było podwyższone (1,18±0,17 mg/dl), zaś średnie stężenie cystatyny znajdowało się na poziomie górnego zakresu wartości referencyjnych (0,95±0,29 mg/l). Wartości przesączania kłębuszkowego, otrzymane za pomocą wzorów wykorzystujących stężenie cystatyny, były istotnie wyższe od wartości egfr, otrzymanych za pomocą wzoru MDRD (p<0,05) (tabela II). Brak istotności statystycznej wykazano wśród 5 par wzorów alternatywnych (Hoek a Larsson, Filler a Grubb 1, Filler a Grubb 2, Le Bri- Tabela II Wartości średnie i odchylenia standardowe oraz zakresy dla GFR obliczonego za pomocą poszczególnych wzorów. PARAMETR ŚREDNIA ± ODCHYLENIE STANDARDOWE ZAKRES WARTOŚCI GFR MDRD 54,8 ± 2, GFR Hoek 86,1 ± 23,9 33,23 180,4 GFR Filler 105,2 ± 31,00 38,99 233,3 GFR Le Bricon 91,8 ± 23,2 40,45 183,3 GFR Larsson 90,8 ± 29,8 29,56 220,9 GFR Grubb 1 114,4 ± 50,0 22,18 412,8 GFR Grubb 2 109,6 ± 47,0 24,18 348,7 168

3 Tabela III Wartości średnie i odchylenia standardowe dla GFR u pacjentów podzielonych na grupy pod względem stężenia cystatyny C oraz kreatyniny. PARAMETR ŚREDNIA ± ODCHYLENIE STANDARDOWE n = 44 n = 61 Cys C 0,8 ± 0,1 0,8 ± 0,1 1,2 ± 0,3 1,2 ± 0,2 Krea 1,0 ± 0,1 1,3 ± 0,1 1,0 ± 0,1 1,3 ± 0,1 GFR MDRD 55,8 ± 2,4 54,8 ± 2,8 54,7 ± 2,9 53,9 ± 2,9 GFR Hoek 104,1 ± 19,5 100,8 ± 13,8 63,4 ± 11,3 63,2 ± 11,0 GFR Filler 130,1 ± 21,3 124,9 ± 20,2 75,8 ± 14,0 75,5 ± 13,8 GFR Le Bricon 110,5 ± 15,4 105,9 ± 13,5 69,8 ± 11,0 69,5 ± 10,7 GFR Larsson 114,8 ± 21,1 108,7 ± 18,0 62,6 ± 12,9 62,3 ± 12,7 GFR Grubb 1 140,9 ± 35,5 155,1 ± 38,1 61,9 ± 16,6 74,2 ± 21,1 GFR Grubb 2 147,3 ± 36,3 136,9 ± 28,3 66,0 ± 17,4 65,6 ± 17,5 podwyższone stężenie cystatyny C; podwyższone stężenie kreatyniny; prawidłowe stężenie cystatyny C; prawidłowe stężenie kreatyniny con a Larsson, Grubb1 a Grubb 2). W tabeli III zawarto wartości średnie i odchylenia standardowe dla pacjentów podzielonych na grupy pod względem stężenia cystatyny C i kreatyniny. Różnice między egfr MDRD a wartościami przesączania kłębuszkowego, liczonymi wg wzorów alternatywnych wykazują istotność statystyczną we wszystkich grupach pacjentów. W przypadku gdy wartości przesączania kłębuszkowego, wyliczone za pomocą MDRD i wzorów alternatywnych stają się zbliżone, stężenie samej cystatyny C jest różne dla każdego wzoru. Wartość przesączania kłębuszkowego poniżej 50 ml/min uzyskano przy stężeniu cystatyny równym 1,39 mg/l za pomocą wzoru Grubb a 2. W pozostałych przypadkach wartość ta była wyższa (tabela IV). W grupie pacjentów z umiarkowanie obniżonym przesączaniem kłębuszkowym (<60 ml/min/1,73 m 2 ), liczonym wg wzorów alternatywnych, znajdują się pacjenci (od 35,1% do 47,2%), u których poziom kreatyniny mieści się w zakresie wartości referencyjnych (tabela V). Istotną statystycznie korelację między egfr a wartościami przesączania kłębuszkowego, liczonego za pomocą wzorów alternatywnych, stwierdzono w całej badanej populacji, w grupie pacjentów z prawidłowym stężeniem kreatyniny oraz prawidłowym stężeniem cystatyny i w grupie pacjentów z prawidłowym stężeniem obu tych parametrów jednocześnie (tabela VI). Współczynniki korelacji między wartościami wzorów alternatywnych we wszystkich grupach badanych mieszczą się w granicach 0,78 1,0 i są istotne statystycznie. Tabela IV Zakres stężeń cystatyny C dla GFR wyliczanego w oparciu o poszczególne wzory mieszczącego się w granicach ml/min/1,73m 2 oraz poniżej 50 ml/min/1,73m 2 (nie dotyczy egfr MDRD, co wynika z założeń pracy). Wzór Cystatyna C [ mg/l ] n gdy GFR w granicach ml/min/1,73m 2 n gdy GFR < 50 ml/min/1,73m 2 MDRD 247 0,46 2,14 0 Nie dotyczy Hoek 22 1,25 1, ,48 2,14 Filler 11 1,47 1,68 4 1,72 2,14 Le Bricon 20 1,44 1,68 4 1,72 2,14 Larsson 16 1,23 1, ,42 2,14 Grubb ,21 1, ,44 2,14 Grubb ,25 1, ,39 2,14 Tabela V Liczba pacjentów ze stężeniem kreatyniny mieszczącym się w zakresie wartości referencyjnych przy przesączaniu kłębuszkowym poniżej 60 ml/min/1,73m 2, wyliczanym wg. wzorów alternatywnych. Wzory Hoek Filler Le Bricon Grubb1 Grubb 2 Larsson Gdy GFR < 60 ml/ min/1,73m 2 liczba pacjentów z / liczba pacjentów z GFR < 60 ml / min 13/37 (35,1%) 6/15 (40,0%) 9/24 (37,5%) 17/36 (47,2%) 15/37 (40,5%) 16/39 (41,0%) prawidłowe stężenie kreatyniny 169

4 GFR wyliczone w oparciu o stężenie cystatyny u pacjentów z granicznymi wartościami egfr MDRD Tabela VI Współczynniki korelacji między wartościami GFR wyliczonymi wg MDRD i wzorów alternatywnych. Populacja Hoek Filler Le Bricon Larsson Grubb1 Grubb2 N = 247 r = 0,14 r = 0,14 r = 0,14 r = 0,14 r = 0,12 r = 0,14 n = 115 M n = 132 n = 145 n = 102 n = 44 H cysc n = 61 D R D r = 0,15 r = 0,15 r = 0,15 r = 0,15 r = 0,15 NS r = 0,19 r = 0,19 r = 0,19 r = 0,19 r = 0,19 r = 0,19 podwyższone stężenie cystatyny C; podwyższone stężenie kreatyniny; prawidłowe stężenie cystatyny C; prawidłowe stężenie kreatyniny Dyskusja Z przedstawionych badań wynika, iż wartości przesączania kłębuszkowego liczone za pomocą wzorów wykorzystujących stężenie cystatyny C są w większości przypadków wyższe od wartości uzyskanych za pomocą wzoru MDRD. Dane z piśmiennictwa, dotyczące tych zależności nie są jednoznaczne. Ramel i wsp. podjęli próbę oceny przydatności obliczania przesączania kłębuszkowego za pomocą trzech wzorów wykorzystujących stężenie cystatyny C i dwóch wzorów opartych na stężeniu kreatyniny. Wykazali, że wartości przesączania kłębuszkowego otrzymane za pomocą wzorów, wykorzystujących stężenie cystatyny są niższe niż wartości uzyskane za pomocą wzoru MDRD [8]. Drożyńska-Duklas i wsp. wykazali, że u dzieci z pęcherzem neurogennym w przebiegu przepukliny oponowo-rdzeniowej wielkość przesączania kłębuszkowego wyliczona na podstawie stężenia cystatyny (wg. wzoru Fillera) była istotnie niższa od wartości wyliczonej na podstawie stężenia kreatyniny (wg. wzoru Schwartza) [9]. W pracy dotyczącej określenia GFR z wykorzystaniem oznaczenia stężenia cystatyny C jako pojedynczego markera oraz z równoczesnym wykorzystaniem oznaczenia stężenia kreatyniny Stevens i wsp. dowodzą, że stężenie cystatyny jest lepszym markerem funkcji nerek od stężenia kreatyniny ze względu na mniejszy wpływ wieku, płci i rasy na jej stężenie. Jednak równania do wyliczenia GFR stosowane w pracy własnej nie pokrywają się z równaniami wykorzystanymi w przytoczonej publikacji. Dodatkowo w swojej analizie Stevens i wsp. uwzględnili wzór wykorzystujący oba parametry jednocześnie. Ostatecznie uznali, iż właśnie ta formuła jest najwłaściwsza do obliczania wartości przesączania kłębuszkowego [10]. Ran Hui Cha i wsp. porównując przydatność określenia funkcji nerek za pomocą stężenia kreatyniny i cystatyny wykazali, że cystatyna jest czulszym wskaźnikiem, określającym niewydolność nerek [11]. Salgado i wsp. opublikowali wyniki badań, dotyczące monitorowania funkcji nerek za pomocą GFR wyliczonego w oparciu o wzory wykorzystujące zarówno stężenie kreatyniny jak i cystatyny oraz za pomocą najnowszego wzoru CKD EPI, wykorzystującego te same parametry co wzór MDRD. Wynika z nich, że cystatyna jest najlepszym parametrem służącym do monitorowania spadków GFR w przewlekłej chorobie nerek, co pokrywa się z wnioskami wcześniej przytoczonych publikacji [12]. W pracy własnej u pacjentów z umiarkowanie obniżonym przesączaniem kłębuszkowym (<60 ml/min), liczonym wg wzorów alternatywnych, stężenie cystatyny było znacznie podwyższone a stężenie kreatyniny w zależności od wzo- 170

5 ru mieściło się w zakresie przyjętej normy u 35,1% - 47,2% chorych. Oznacza to, że w tych przypadkach cystatyna C okazała się czulszym parametrem od kreatyniny, gdyż wcześniej wzrastało jej stężenie, informując jednocześnie o obniżeniu funkcji nerek. W pracy własnej podjęto próbę oceny korelacji między wartościami egfr a wartościami przesączania kłębuszkowego, otrzymanymi na podstawie wzorów wykorzystujących stężenie cystatyny C. Zbadano także korelacje między samymi wartościami wzorów alternatywnych. Ustalono, że w przypadku pacjentów z prawidłowym stężeniem kreatyniny lub cystatyny oraz w przypadku prawidłowego stężenia obu tych parametrów jednocześnie, korelacje między wartościami uzyskanymi za pomocą wzoru MDRD a wartościami obliczonymi na podstawie wzorów alternatywnych są istotne statystycznie. W piśmiennictwie brak jest analogicznych danych. Grubb otrzymał korelację miedzy GFR opartym na stężeniu cystatyny C a klirensem 51 Cr EDTA [13]. Lothar i Huber wykazali, że wyliczanie przesączania kłębuszkowego za pomocą wzorów alternatywnych wykazuje większą korelacje z metodą referencyjną oznaczania klirensu za pomocą joheksolu niż ze stężeniem kreatyniny czy wyliczanym przesączaniem kłębuszkowym za pomocą formuły Cockroft a Gault a [14]. Natomiast Sękowska i wsp., badając filtrację kłębuszkową u dzieci z przewlekłą chorobą nerek, wykazały w swojej pracy korelację miedzy KI 99m Tc DTPA a klirensem cystatyny C [15]. Autorzy badań przeprowadzonych na Uniwersytecie w Bonn porównywali stężenie cystatyny oraz wartość egfr (MDRD) z wartością klirensu otrzymanego przy użyciu 99m Tc DTPA. Badania te wykazały porównywalną wartość obu wskaźników, jednak przy wartości klirensu powyżej 55 ml/min/1,73 m 2 zaobserwowano przewagę wartości diagnostycznej cystatyny w porównaniu z MDRD [16]. Analizując uzyskane wyniki, należy rozważyć, czy samo oznaczanie stężenia cystatyny nie jest wystarczające do oceny funkcji nerek, czy też lepiej jest wyliczać wartość GFR w oparciu o publikowane wzory. Wynika to stąd, że żaden ze wzorów alternatywnych nie jest rekomendowany jako najlepszy, a obniżone przesączanie kłębuszkowe przy prawidłowym stężeniu kreatyniny obserwuje się dopiero przy znacznie podwyższonym stężeniu cystatyny w surowicy. Wnioski 1. Wartości przesączania kłębuszkowego, liczone za pomocą wzorów alternatywnych są istotnie wyższe od wartości egfr, liczonych według wzoru MDRD. 2. Wartości przesączania kłębuszkowego, liczone za pomocą wzorów alternatywnych wykazują istotną korelację z wartościami otrzymanymi za pomocą wzoru MDRD przy prawidłowym stężeniu kreatyniny lub cystatyny lub przy równoczesnym prawidłowym stężeniu obu tych parametrów. Piśmiennictwo 1. Emara M, Zahran A, Abd El, et al. How to best defne patients with moderate chronic kidney disease. Nephron Clinical Practice 2008; 110: c195-c Gernand W. Cystatyna C w diagnostyce przewlekłej niewydolności nerek. Polska Medycyna Rodzinna 2003; 5: Król E, Rutkowski B. Przewlekła Choroba Nerek klasyfikacja, epidemiologia i diagnostyka. Forum Nefrologiczne 2008; 1: Imiela J, Lewandowicz A. Cystatyna C w diagnostyce przewlekłej choroby nerek. Nefrologia i Dializoterapia Polska 2007; 11: Shimizu-Tokiwa A, Kobata M, Io H et al. Serum cystatin C is a more sensitive marker of glomerular function than serum creatinin. Nephron 2002; 92: Sulicka J, Franczuk P, Rewiuk K. Przydatność oznaczania cystatyny C w diagnozowaniu niewydolności nerek u osób w starszym wieku. Gerontologia Polska 2005; 13: Kozłowska K, Wysocka J, Janicka K. Przydatność diagnostyczna oznaczania cystatyny C. Przegl Lek 2001; 58: Ramel A, Jonsson PV, Bjornsson S et al. Differences in the glomerular filtration rate calcutaled by two creatinine based and Three cystatin C based formulas in hospitalized elderly patients. Nephron Clinical Practice 2008; 108: c16 c Drożyńska-Duklas M, Żurowska A, Czarniak P i wsp. Szacowanie GFR na podstawie wartości kreatyniny i cystatyny C porównanie dwóch metod w grupie pacjentów z pęcherzem neurogennym w przebiegu przepukliny oponowo rdzeniowej (MMC). Pol Merkuriusz Lek 2008; XXIV: Stevens LA, Coresh J, Schmid CH et al. Estimating GFR using serum cystatin C alone and in combination with serum creatinine: a pooled analysis of 3,418 individuals with CKD. Am J Kidney Dis 2008; 51: Ran Hui C, Chung-Sik L, Youn-Hee L et al. Clinical usefulness of serum cystatin C and the pertinent estimation of glomerular filtration rate based on cystatin C. Nefrology 2010; 15: Salgado JV, Neves FA, Bastos MG et al. Monitoring renal function: measured and estimated glomerular filtration rates a review. Braz J Med Biol Res 2010; 43: Grubb A, Simonsen O, Starfelt G et al. Serum concentration of cystatin C, factor D and β 2 mikroglobulin as a measure of glomerular filtration rate. Acta Medica Scandinavica 1985; 218: Lothar T, Huber AR. Renal function estimation of glomerular filtration rate. Clin Chem Lab Med 2006; 44: Sękowska R, Roszkowska Blaim M. Ocena filtracji kłębuszkowej u dzieci z przewlekłą chorobą nerek w oparciu o klirens cystatyny C. Pol Merkuriusz Lek 2008; XXIV: Yashiro M, Kamata T, Segawa H et al. Comparsions of cystatin C with creatinine for evaluation of renal function in chronic kidney disease. Clinical and Experimental Nephrology 2009; 13: Zaakceptowano do publikacji: Adres do korespondencji: Dr med. Marta Faryna Zakład Diagnostyki Laboratoryjnej Wydziału Nauki o Zdrowiu Warszawskiego Uniwersytetu Medycznego Warszawa, Banacha 1a Tel.: , fax:

Przewlekła choroba nerek

Przewlekła choroba nerek KONFERENCJA PRASOWA WARSZAWA 04.03.2010 PCHN - EPIDEMIOLOGIA Prof. Bolesław Rutkowski Katedra i Klinika Nefrologii, Transplantologii i Chorób Wewnętrznych Gdański Uniwersytet Medyczny 1 Przewlekła choroba

Bardziej szczegółowo

Czy mogą być niebezpieczne?

Czy mogą być niebezpieczne? Diety wysokobiałkowe w odchudzaniu Czy mogą być niebezpieczne? Lucyna Kozłowska Katedra Dietetyki SGGW Diety wysokobiałkowe a ryzyko zgonu Badane osoby: Szwecja, 49 261 kobiet w wieku 30 49 lat (1992 i

Bardziej szczegółowo

Otyłość i choroby nerek. groźny problem XXI wieku

Otyłość i choroby nerek. groźny problem XXI wieku Otyłość i choroby nerek groźny problem XXI wieku Dr Lucyna Kozłowska SGGW, Wydział Nauk o śywieniu Człowieka i Konsumpcji Katedra Dietetyki e-mail: lucyna_kozlowska@sggw.pl Nadwaga + otyłość 25% 27% Nadwaga

Bardziej szczegółowo

Ocena funkcji wydalniczej nerek na podstawie egfr u chorych na cukrzycę

Ocena funkcji wydalniczej nerek na podstawie egfr u chorych na cukrzycę diagnostyka laboratoryjna Journal of Laboratory Diagnostics Diagn Lab 2014; 50(1): 21-27 Praca oryginalna Original Article Ocena funkcji wydalniczej nerek na podstawie egfr u chorych na cukrzycę Valuation

Bardziej szczegółowo

Ocena funkcji nerek u pacjentów z cukrzycą kierowanych na zabiegi przezskórnych interwencji wieńcowych

Ocena funkcji nerek u pacjentów z cukrzycą kierowanych na zabiegi przezskórnych interwencji wieńcowych prace oryginalne Borgis Postępy Nauk Medycznych, t. XXVI, nr 3, 2013 original papers *Urszula Matys 1, Hanna Bachórzewska-Gajewska 1, Jolanta Małyszko 2, Sławomir Dobrzycki 1 Ocena funkcji nerek u pacjentów

Bardziej szczegółowo

Przewlek³a choroba nerek w materiale Poradni Nefrologicznej. Czêœæ II. Porównanie trzech ró nych metod oceny filtracji k³êbuszkowej

Przewlek³a choroba nerek w materiale Poradni Nefrologicznej. Czêœæ II. Porównanie trzech ró nych metod oceny filtracji k³êbuszkowej PRACE ORYGINALNE Jerzy KOPEÆ Rafa³ JANUSZEK Ewa WIECZOREK-SURDACKA Marek KU NIEWSKI W³adys³aw SU OWICZ Przewlek³a choroba nerek w materiale Poradni Nefrologicznej. Czêœæ II. Porównanie trzech ró nych metod

Bardziej szczegółowo

Klinika Chorób Wewnętrznych i Rehabilitacji Kardiologicznej, Uniwersytet Medyczny w Łodzi 2

Klinika Chorób Wewnętrznych i Rehabilitacji Kardiologicznej, Uniwersytet Medyczny w Łodzi 2 78 G E R I A T R I A 2013; 7: 78-85 Akademia Medycyny ARTYKUŁ ORYGINALNY/ORIGINAL PAPER Otrzymano/Submitted: 03.03.2013 Zaakceptowano/Accepted: 20.03.2013 Ocena poziomu filtracji kłębuszkowej u pacjentów

Bardziej szczegółowo

S T R E S Z C Z E N I E

S T R E S Z C Z E N I E STRESZCZENIE Cel pracy: Celem pracy jest ocena wyników leczenia napromienianiem chorych z rozpoznaniem raka szyjki macicy w Świętokrzyskim Centrum Onkologii, porównanie wyników leczenia chorych napromienianych

Bardziej szczegółowo

Leczenie przeciwpłytkowe w niewydolności nerek (PCHN) Dr hab. Dorota Zyśko, prof. nadzw Łódź 2014

Leczenie przeciwpłytkowe w niewydolności nerek (PCHN) Dr hab. Dorota Zyśko, prof. nadzw Łódź 2014 Leczenie przeciwpłytkowe w niewydolności nerek (PCHN) Dr hab. Dorota Zyśko, prof. nadzw Łódź 2014 Leki przeciwpłytkowe (ASA, clopidogrel) Leki przeciwzakrzepowe (heparyna, warfin, acenocumarol) Leki trombolityczne

Bardziej szczegółowo

Ocena skuteczności preparatów miejscowo znieczulających skórę w redukcji bólu w trakcie pobierania krwi u dzieci badanie z randomizacją

Ocena skuteczności preparatów miejscowo znieczulających skórę w redukcji bólu w trakcie pobierania krwi u dzieci badanie z randomizacją 234 Ocena skuteczności preparatów miejscowo znieczulających skórę w redukcji bólu w trakcie pobierania krwi u dzieci badanie z randomizacją The effectiveness of local anesthetics in the reduction of needle

Bardziej szczegółowo

Aneks II. Niniejsza Charakterystyka Produktu Leczniczego oraz ulotka dla pacjenta stanowią wynik procedury arbitrażowej.

Aneks II. Niniejsza Charakterystyka Produktu Leczniczego oraz ulotka dla pacjenta stanowią wynik procedury arbitrażowej. Aneks II Zmiany dotyczące odpowiednich punktów Charakterystyki Produktu Leczniczego oraz ulotki dla pacjenta przedstawione przez Europejską Agencję Leków (EMA) Niniejsza Charakterystyka Produktu Leczniczego

Bardziej szczegółowo

Materiały edukacyjne. Diagnostyka i leczenie nadciśnienia tętniczego

Materiały edukacyjne. Diagnostyka i leczenie nadciśnienia tętniczego Materiały edukacyjne Diagnostyka i leczenie nadciśnienia tętniczego Klasyfikacja ciśnienia tętniczego (mmhg) (wg. ESH/ESC )

Bardziej szczegółowo

Diagnostyka i monitorowanie cukrzycy i chorób nerek

Diagnostyka i monitorowanie cukrzycy i chorób nerek Diagnostyka i monitorowanie cukrzycy i chorób nerek Business Development Manager Konferencja naukowo-szkoleniowa Ryn Badania laboratoryjne w chorobach nerek Wyzwaniem dla współczesnej medycyny jest badanie

Bardziej szczegółowo

Czêstoœæ wystêpowania przewlek³ej choroby nerek w populacji pacjentów leczonych w NZOZ OL-MED przychodni podstawowej opieki zdrowotnej w Olsztynie

Czêstoœæ wystêpowania przewlek³ej choroby nerek w populacji pacjentów leczonych w NZOZ OL-MED przychodni podstawowej opieki zdrowotnej w Olsztynie Czêstoœæ wystêpowania przewlek³ej choroby nerek w populacji pacjentów leczonych w NZOZ OL-MED przychodni podstawowej opieki zdrowotnej w Olsztynie Problem wczesnego wykrywania przewlek³ej choroby nerek

Bardziej szczegółowo

www.jacekbujko.com @JacekBujko

www.jacekbujko.com @JacekBujko www.jacekbujko.com @JacekBujko Lek. Jacek Bujko Diagnostyka laboratoryjna Diagnostyka laboratoryjna chorób nerek Jak pobrać mocz? Badanie 3 dni przed i 3 dni po miesiączce zanieczyszcza próbkę erytrocytami

Bardziej szczegółowo

Materiał i metody. Wyniki

Materiał i metody. Wyniki Abstract in Polish Wprowadzenie Selen jest pierwiastkiem śladowym niezbędnym do prawidłowego funkcjonowania organizmu. Selen jest wbudowywany do białek w postaci selenocysteiny tworząc selenobiałka (selenoproteiny).

Bardziej szczegółowo

Spis treści. Laboratorium III: Testy statystyczne. Inżynieria biomedyczna, I rok, semestr letni 2013/2014 Analiza danych pomiarowych

Spis treści. Laboratorium III: Testy statystyczne. Inżynieria biomedyczna, I rok, semestr letni 2013/2014 Analiza danych pomiarowych 1 Laboratorium III: Testy statystyczne Spis treści Laboratorium III: Testy statystyczne... 1 Wiadomości ogólne... 2 1. Krótkie przypomnienie wiadomości na temat testów statystycznych... 2 1.1. Weryfikacja

Bardziej szczegółowo

Aneks II. Uzupełnienia odpowiednich punktów Charakterystyki Produktu Leczniczego i Ulotki dla pacjenta

Aneks II. Uzupełnienia odpowiednich punktów Charakterystyki Produktu Leczniczego i Ulotki dla pacjenta Aneks II Uzupełnienia odpowiednich punktów Charakterystyki Produktu Leczniczego i Ulotki dla pacjenta 7 Dla produktów zawierających inhibitory enzymu konwertującego angiotensynę (inhibitory ACE) benazepryl,

Bardziej szczegółowo

Centrum Geriatrii, Medycyny Medycyny Regeneracyjnej i Profilaktycznej

Centrum Geriatrii, Medycyny Medycyny Regeneracyjnej i Profilaktycznej Nie można być mistrzem we wszystkich dyscyplinach. Czas na biogospodarkę Jerzy Samochowiec Centrum Geriatrii, Medycyny Medycyny Regeneracyjnej i Profilaktycznej Pomorski Uniwersytet Medyczny w Szczecinie

Bardziej szczegółowo

ZALEŻNOŚĆ MIĘDZY WYSOKOŚCIĄ I MASĄ CIAŁA RODZICÓW I DZIECI W DWÓCH RÓŻNYCH ŚRODOWISKACH

ZALEŻNOŚĆ MIĘDZY WYSOKOŚCIĄ I MASĄ CIAŁA RODZICÓW I DZIECI W DWÓCH RÓŻNYCH ŚRODOWISKACH S ł u p s k i e P r a c e B i o l o g i c z n e 1 2005 Władimir Bożiłow 1, Małgorzata Roślak 2, Henryk Stolarczyk 2 1 Akademia Medyczna, Bydgoszcz 2 Uniwersytet Łódzki, Łódź ZALEŻNOŚĆ MIĘDZY WYSOKOŚCIĄ

Bardziej szczegółowo

Czy potrzebna jest współpraca z nefrologiem w opiece po nefrektomii

Czy potrzebna jest współpraca z nefrologiem w opiece po nefrektomii Czy potrzebna jest współpraca z nefrologiem w opiece po nefrektomii Stanisław Niemczyk Klinika Chorób Wewnętrznych, Nefrologii i Dializoterapii 11-12 2012, JG, sn Nefrektomia Badania z udziałem zwierząt

Bardziej szczegółowo

Aneks III Zmiany w charakterystyce produktu leczniczego oraz w ulotce dla pacjenta

Aneks III Zmiany w charakterystyce produktu leczniczego oraz w ulotce dla pacjenta Aneks III Zmiany w charakterystyce produktu leczniczego oraz w ulotce dla pacjenta Uwaga: Niniejsze zmiany do streszczenia charakterystyki produktu leczniczego i ulotki dla pacjenta są wersją obowiązującą

Bardziej szczegółowo

Streszczenie. Summary. Dorota Szałowska 1,2, Eliza Pilarz 3, Marcin Tkaczyk 2. Pediatr Med rodz Vol 9 Numer 3, p. 276 281

Streszczenie. Summary. Dorota Szałowska 1,2, Eliza Pilarz 3, Marcin Tkaczyk 2. Pediatr Med rodz Vol 9 Numer 3, p. 276 281 Pediatr Med Rodz 2013, 9 (3), p. 276 281 Dorota Szałowska 1,2, Eliza Pilarz 3, Marcin Tkaczyk 2 Received: 26.02.2013 Accepted: 16.04.2013 Published: 29.11.2013 Postawy rodzicielskie oraz funkcjonowanie

Bardziej szczegółowo

Lek. Anna Szymanek-Pasternak

Lek. Anna Szymanek-Pasternak Lek. Anna Szymanek-Pasternak I Oddział Chorób Zakaźnych Wojewódzki Szpital Specjalistyczny im. J. Gromkowskiego we Wrocławiu Lekarz rezydent, młodszy asystent Asymetryczna dimetyloarginina (ADMA) i cystatyna

Bardziej szczegółowo

O Twoich nerkach. Przewlekła Choroba Nerek

O Twoich nerkach. Przewlekła Choroba Nerek Przewlekła Choroba Nerek Nerki to ważne narządy podtrzymujące życie. Ich główne zadanie polega na oczyszczaniu (filtrowaniu) krwi z toksyn i substancji odpadowych. To właśnie te toksyny/substancje odpadowe

Bardziej szczegółowo

OCENA SATYSFAKCJI ŻYCIOWEJ I SAMOPOCZUCIA PSYCHICZNEGO PACJENTÓW PRZED OPERACJĄ TĘTNIAKA AORTY

OCENA SATYSFAKCJI ŻYCIOWEJ I SAMOPOCZUCIA PSYCHICZNEGO PACJENTÓW PRZED OPERACJĄ TĘTNIAKA AORTY OCENA SATYSFAKCJI ŻYCIOWEJ I SAMOPOCZUCIA PSYCHICZNEGO PACJENTÓW PRZED OPERACJĄ TĘTNIAKA AORTY EVALUATION OF LIFE SATISFACTION AND PSYCHOLOGICAL WELL-BEING OF PATIENTS BEFORE SURGERY AORTIC ANEURYSM Emilia

Bardziej szczegółowo

Wpływ zanieczyszczeń powietrza na zdrowie, najnowsze wyniki badań

Wpływ zanieczyszczeń powietrza na zdrowie, najnowsze wyniki badań Wpływ zanieczyszczeń powietrza na zdrowie, najnowsze wyniki badań Łukasz Adamkiewicz Health and Environment Alliance (HEAL) 10 Marca 2014, Kraków HEAL reprezentuje interesy Ponad 65 organizacji członkowskich

Bardziej szczegółowo

Pula pytań v.1.0 Diagnostyka nefrologiczna

Pula pytań v.1.0 Diagnostyka nefrologiczna Pula pytań v.1.0 Diagnostyka nefrologiczna 1. W odwodnieniu, hipoperfuzji nerek i stanach wzmożonego katabolizmu białkowego takiego jak dieta wysokobiałkowa stężenie mocznika w surowicy jest podwyższone

Bardziej szczegółowo

Zasady postępowania w osteoporozie. skrócona wersja

Zasady postępowania w osteoporozie. skrócona wersja Zasady postępowania w osteoporozie skrócona wersja Zasady postępowania w osteoporozie skrócona wersja 1 U kogo wykonywać badania w kierunku osteoporozy? Badania w kierunku osteoporozy należy wykonać u

Bardziej szczegółowo

Nazwa programu LECZENIE NADPŁYTKOWOŚCI SAMOISTNEJ ICD - 10 D75.2 - nadpłytkowość samoistna Dziedzina medycyny: hematologia.

Nazwa programu LECZENIE NADPŁYTKOWOŚCI SAMOISTNEJ ICD - 10 D75.2 - nadpłytkowość samoistna Dziedzina medycyny: hematologia. Załącznik nr 10 do Zarządzenia Nr 59/2011/DGL Prezesa NFZ z dnia 10 października 2011 roku Nazwa programu LECZENIE NADPŁYTKOWOŚCI SAMOISTNEJ ICD - 10 D75.2 - nadpłytkowość samoistna Dziedzina medycyny:

Bardziej szczegółowo

www.jacekbujko.com @JacekBujko

www.jacekbujko.com @JacekBujko www.jacekbujko.com @JacekBujko Lek. Jacek Bujko Diagnostyka laboratoryjna Diagnostyka laboratoryjna chorób nerek Jak pobrać mocz? Badanie 3 dni przed i 3 dni po miesiączce zanieczyszcza próbkę erytrocytami

Bardziej szczegółowo

Nadciśnienie tętnicze a markery dysfunkcji śródbłonka u dzieci z przewlekłą chorobą nerek

Nadciśnienie tętnicze a markery dysfunkcji śródbłonka u dzieci z przewlekłą chorobą nerek Nadciśnienie tętnicze a markery dysfunkcji śródbłonka u dzieci z przewlekłą chorobą nerek Drożdż D, 1 ; Kwinta P, 2, Sztefko K, 3, J, Berska 3, Zachwieja K, 1, Miklaszewska M, 1, Pietrzyk J,A, 1 Zakład

Bardziej szczegółowo

Wydłużenie życia chorych z rakiem płuca - nowe możliwości

Wydłużenie życia chorych z rakiem płuca - nowe możliwości Wydłużenie życia chorych z rakiem płuca - nowe możliwości Pulmonologia 2015, PAP, Warszawa, 26 maja 2015 1 Epidemiologia raka płuca w Polsce Pierwszy nowotwór w Polsce pod względem umieralności. Tendencja

Bardziej szczegółowo

Epidemiologia chorób nerek

Epidemiologia chorób nerek Epidemiologia chorób nerek Oktawia Mazanowska Katedra i Klinika Nefrologii i Medycyny Transplantacyjnej Uniwersytet Medyczny we Wrocławiu 1. Choroby nerek jako problem społeczny 2. Przyczyny wzrostu zachorowań

Bardziej szczegółowo

Nazwa programu: LECZENIE PIERWOTNYCH NIEDOBORÓW ODPORNOŚCI U DZIECI

Nazwa programu: LECZENIE PIERWOTNYCH NIEDOBORÓW ODPORNOŚCI U DZIECI Załącznik nr 11 do Zarządzenia Nr 41/2009 Prezesa NFZ z dnia 15 września 2009 roku Nazwa programu: LECZENIE PIERWOTNYCH NIEDOBORÓW ODPORNOŚCI U DZIECI ICD 10 D80 w tym D80.0, D80.1, D80.3, D80.4, D80.5,

Bardziej szczegółowo

Praca oryginalna Original Article

Praca oryginalna Original Article diagnostyka laboratoryjna Journal of Laboratory Diagnostics Diagn Lab 2015; 51(2): 97-104 Praca oryginalna Original Article Użyteczność lipokaliny związanej z żelatynazą neutrofilów (NGAL) i wyliczanego

Bardziej szczegółowo

Akademia Morska w Szczecinie. Wydział Mechaniczny

Akademia Morska w Szczecinie. Wydział Mechaniczny Akademia Morska w Szczecinie Wydział Mechaniczny ROZPRAWA DOKTORSKA mgr inż. Marcin Kołodziejski Analiza metody obsługiwania zarządzanego niezawodnością pędników azymutalnych platformy pływającej Promotor:

Bardziej szczegółowo

prof. dr hab. Andrzej Potemkowski Zakład Psychologii Klinicznej i Psychoprofilaktyki. Pomorski Uniwersytet Medyczny w Szczecinie

prof. dr hab. Andrzej Potemkowski Zakład Psychologii Klinicznej i Psychoprofilaktyki. Pomorski Uniwersytet Medyczny w Szczecinie Lekarz, neurolog Marzena Zboch Dyrektor ds. medycznych Ośrodek Badawczo- Naukowo- Dydaktyczny Chorób Otępiennych Uniwersytetu Medycznego, im. Księdza Henryka Kardynała Gulbinowicza SP ZOZ w Ścinawie Rozprawa

Bardziej szczegółowo

x ± SD (min max) 7,676 ± 2,821 (4,7 19,1) 4,35 ± 0,48 (3,4 5,33) 13,36 ± 1,66 (7,1 16,6) 39,6 ± 4,3 (25 47) 216,2 ± 61,7 (72 349)

x ± SD (min max) 7,676 ± 2,821 (4,7 19,1) 4,35 ± 0,48 (3,4 5,33) 13,36 ± 1,66 (7,1 16,6) 39,6 ± 4,3 (25 47) 216,2 ± 61,7 (72 349) 4. WYNIKI 4. 1. Ocena parametrów laboratoryjnych u chorych z bólem w klatce piersiowej w chwili przyjęcia do Izby Przyjęć /Szpitalnego Oddziału Ratunkowego. U wszystkich osób zakwalifikowanych do grupy

Bardziej szczegółowo

Postępy badań nad użytecznością oznaczania cystatyny C u dzieci

Postępy badań nad użytecznością oznaczania cystatyny C u dzieci diagnostyka laboratoryjna Journal of Laboratory Diagnostics 2013 Volume 49 Number 1 39-47 Praca poglądowa Review Article Postępy badań nad użytecznością oznaczania cystatyny C u dzieci Advances in research

Bardziej szczegółowo

3 Zespół czerwonego ucha opis, diagnostyka i leczenie Antoni Prusiński. 4 Zawroty głowy w aspekcie medycyny ratunkowej Antoni Prusiński

3 Zespół czerwonego ucha opis, diagnostyka i leczenie Antoni Prusiński. 4 Zawroty głowy w aspekcie medycyny ratunkowej Antoni Prusiński VERTIGOPROFIL VOL. 3/Nr 3(11)/2009 Redaktor naczelny: Prof. dr hab. n. med. Antoni Prusiński Zastępca redaktora naczelnego: Dr n. med. Tomasz Berkowicz 2 XXXVI Międzynarodowy Kongres Towarzystwa Neurootologicznego

Bardziej szczegółowo

THE MOST FREQUENT PHYSICAL MODALITIES IN PATIENTS WITH PAIN IN LUMBOSACRAL SPINE AND AN ASSESSMENT OF THEIR ANALGESIC EFFECTIVENESS

THE MOST FREQUENT PHYSICAL MODALITIES IN PATIENTS WITH PAIN IN LUMBOSACRAL SPINE AND AN ASSESSMENT OF THEIR ANALGESIC EFFECTIVENESS NAJCZĘŚCIEJ STOSOWANE ZABIEGI FIZYKALNE U PACJENTÓW Z DOLEGLIWOŚCIAMI BÓLOWYMI ODCINKA L-S KRĘGOSŁUPA WRAZ Z OCENĄ ICH SKUTECZNOŚCI W DZIAŁANIU PRZECIWBÓLOWYM THE MOST FREQUENT PHYSICAL MODALITIES IN PATIENTS

Bardziej szczegółowo

SYLABUS. Część A - Opis przedmiotu kształcenia. II Wydział Lekarski z Oddziałem Anglojęzycznym Lekarski

SYLABUS. Część A - Opis przedmiotu kształcenia. II Wydział Lekarski z Oddziałem Anglojęzycznym Lekarski SYLABUS Nazwa modułu/przedmiotu : Wydział: Kierunek studiów: Część A - Opis przedmiotu kształcenia. Nefrologia Kod modułu LK.3.E.008 II Wydział Lekarski z Oddziałem Anglojęzycznym Lekarski Specjalności:

Bardziej szczegółowo

Wytyczne postępowania dla lekarzy POZ i lekarzy medycyny pracy w zakresie raka nerki, pęcherza moczowego i prostaty 2011

Wytyczne postępowania dla lekarzy POZ i lekarzy medycyny pracy w zakresie raka nerki, pęcherza moczowego i prostaty 2011 Wytyczne postępowania dla lekarzy POZ i lekarzy medycyny pracy w zakresie raka nerki, pęcherza moczowego i prostaty 2011 Wytyczne postępowania dla lekarzy POZ i lekarzy medycyny pracy w zakresie raka nerki,

Bardziej szczegółowo

Zdrowotne i społeczne problemy wieku starszego - sprzężenia zwrotne

Zdrowotne i społeczne problemy wieku starszego - sprzężenia zwrotne Zdrowotne i społeczne problemy wieku starszego - sprzężenia zwrotne Piotr Pruszczyk, Klinika Chorób Wewnętrznych i Kardiologii z Centrum Diagnostyki i Leczenia Żylnej Choroby Zakrzepowo Zatorowej Szpital

Bardziej szczegółowo

OCENA SPOSOBU ŻYWIENIA KOBIET O ZRÓŻNICOWANYM STOPNIU ODŻYWIENIA

OCENA SPOSOBU ŻYWIENIA KOBIET O ZRÓŻNICOWANYM STOPNIU ODŻYWIENIA BROMAT. CHEM. TOKSYKOL. XLII, 2009, 3, str. 718 722 Ewa Stefańska, Lucyna Ostrowska, Danuta Czapska, Jan Karczewski OCENA SPOSOBU ŻYWIENIA KOBIET O ZRÓŻNICOWANYM STOPNIU ODŻYWIENIA Zakład Higieny i Epidemiologii

Bardziej szczegółowo

BADANIA ANTROPOMETRYCZNE KOŃCZYNY GÓRNEJ ORAZ POMIAR SIŁY ŚCISKU DŁONI I KCIUKA

BADANIA ANTROPOMETRYCZNE KOŃCZYNY GÓRNEJ ORAZ POMIAR SIŁY ŚCISKU DŁONI I KCIUKA Aktualne Problemy Biomechaniki, nr 6/2012 93 Maria ŁOPATKA, SKN Biomechatroniki Biokreatywni, Gliwice Agata GUZIK-KOPYTO, Robert MICHNIK, Katedra Biomechatroniki, Politechnika Śląska Wiesław RYCERSKI,

Bardziej szczegółowo

CMC/2015/03/WJ/03. Dzienniczek pomiarów ciśnienia tętniczego i częstości akcji serca

CMC/2015/03/WJ/03. Dzienniczek pomiarów ciśnienia tętniczego i częstości akcji serca CMC/2015/03/WJ/03 Dzienniczek pomiarów ciśnienia tętniczego i częstości akcji serca Dane pacjenta Imię:... Nazwisko:... PESEL:... Rozpoznane choroby: Nadciśnienie tętnicze Choroba wieńcowa Przebyty zawał

Bardziej szczegółowo

Cystatyna C w diagnostyce przewlek³ej choroby nerek

Cystatyna C w diagnostyce przewlek³ej choroby nerek w diagnostyce przewlek³ej choroby nerek Przewlek³a choroba nerek stanowi narastaj¹cy problem kliniczny w zwi¹zku z wyd³u eniem œredniej d³ugoœci ycia, jak i wystêpowaniem towarzysz¹cych przewlek³ych chorób

Bardziej szczegółowo

Zapytaj swojego lekarza.

Zapytaj swojego lekarza. Proste, bezpieczne badanie krwi, zapewniające wysoką czułość diagnostyczną Nieinwazyjne badanie oceniające ryzyko wystąpienia zaburzeń chromosomalnych, takich jak zespół Downa; opcjonalnie umożliwia również

Bardziej szczegółowo

SYTUACJA ZDROWOTNA DZIECI I MŁODZIEŻY W WOJEWÓDZTWIE ŁÓDZKIM

SYTUACJA ZDROWOTNA DZIECI I MŁODZIEŻY W WOJEWÓDZTWIE ŁÓDZKIM SYTUACJA ZDROWOTNA DZIECI I MŁODZIEŻY W WOJEWÓDZTWIE ŁÓDZKIM 2 LICZBA LUDNOŚCI W 2010 ROKU 2010 województwo łódzkie miasto Łódź liczba ludności ogółem 2552000 737098 0 19 r.ż. 504576 (19,7) 117839 (15,9)

Bardziej szczegółowo

( x) Równanie regresji liniowej ma postać. By obliczyć współczynniki a i b należy posłużyć się następującymi wzorami 1 : Gdzie:

( x) Równanie regresji liniowej ma postać. By obliczyć współczynniki a i b należy posłużyć się następującymi wzorami 1 : Gdzie: ma postać y = ax + b Równanie regresji liniowej By obliczyć współczynniki a i b należy posłużyć się następującymi wzorami 1 : xy b = a = b lub x Gdzie: xy = też a = x = ( b ) i to dane empiryczne, a ilość

Bardziej szczegółowo

LECZENIE PRZEWLEKŁEGO WIRUSOWEGO ZAPALENIA WĄTROBY TYPU C TERAPIĄ BEZINTERFERONOWĄ (ICD-10 B 18.2)

LECZENIE PRZEWLEKŁEGO WIRUSOWEGO ZAPALENIA WĄTROBY TYPU C TERAPIĄ BEZINTERFERONOWĄ (ICD-10 B 18.2) Załącznik B.71. LECZENIE PRZEWLEKŁEGO WIRUSOWEGO ZAPALENIA WĄTROBY TYPU C TERAPIĄ BEZINTERFERONOWĄ (ICD-10 B 18.2) ŚWIADCZENIOBIORCY 1. Kryteria kwalifikacji: 1) Do programu kwalifikowani są dorośli świadczeniobiorcy

Bardziej szczegółowo

WYKORZYSTANIE ANALIZY WSKAŹNIKÓW ZDOLNOŚCI DO OPTYMALIZACJI PROCESU WYTWARZANIA MASY FORMIERSKIEJ

WYKORZYSTANIE ANALIZY WSKAŹNIKÓW ZDOLNOŚCI DO OPTYMALIZACJI PROCESU WYTWARZANIA MASY FORMIERSKIEJ 168/18 ARCHIWUM ODLEWNICTWA Rok 2006, Rocznik 6, Nr 18 (2/2) ARCHIVES OF FOUNDRY Year 2006, Volume 6, N o 18 (2/2) PAN Katowice PL ISSN 1642-5308 WYKORZYSTANIE ANALIZY WSKAŹNIKÓW ZDOLNOŚCI DO OPTYMALIZACJI

Bardziej szczegółowo

Faramkoekonomiczna ocena leków biopodobnych. dr Michał Seweryn

Faramkoekonomiczna ocena leków biopodobnych. dr Michał Seweryn Faramkoekonomiczna ocena leków biopodobnych dr Michał Seweryn Klasyczny problem ekonomii Potrzeby Dobra Farmakoekonomika (ekonomiczna ocena technologii medycznych) Celem badania farmakoekonomicznego jest

Bardziej szczegółowo

ANNALES UNIVERSITATIS MARIAE CURIE-SKŁODOWSKA LUBLIN - POLONIA VOL.LX, SUPPL. XVI, 339 SECTIO D 2005

ANNALES UNIVERSITATIS MARIAE CURIE-SKŁODOWSKA LUBLIN - POLONIA VOL.LX, SUPPL. XVI, 339 SECTIO D 2005 ANNALES UNIVERSITATIS MARIAE CURIE-SKŁODOWSKA LUBLIN - POLONIA VOL.LX, SUPPL. XVI, 339 SECTIO D 5 Zakład Pielęgniarstwa Chirurgicznego WP i NoZ AM w Lublinie, p.o. kierownika Zakładu: Prof. dr hab. n.

Bardziej szczegółowo

EPIDEMIOLOGIA. Mierniki epidemiologiczne. Mierniki epidemiologiczne. Mierniki epidemiologiczne. Mierniki epidemiologiczne

EPIDEMIOLOGIA. Mierniki epidemiologiczne. Mierniki epidemiologiczne. Mierniki epidemiologiczne. Mierniki epidemiologiczne EPIDEMIOLOGIA NOWOTWORÓW ZŁOŚLIWYCH EPIDEMIOLOGIA prof. dr hab. med. Jan Kornafel Katedra Onkologii i Klinika Onkologii Ginekologicznej AM we Wrocławiu Mierniki epidemiologiczne Mierniki epidemiologiczne

Bardziej szczegółowo

Analysis of infectious complications inf children with acute lymphoblastic leukemia treated in Voivodship Children's Hospital in Olsztyn

Analysis of infectious complications inf children with acute lymphoblastic leukemia treated in Voivodship Children's Hospital in Olsztyn Analiza powikłań infekcyjnych u dzieci z ostrą białaczką limfoblastyczną leczonych w Wojewódzkim Specjalistycznym Szpitalu Dziecięcym w Olsztynie Analysis of infectious complications inf children with

Bardziej szczegółowo

Oznaczanie mocznika w płynach ustrojowych metodą hydrolizy enzymatycznej

Oznaczanie mocznika w płynach ustrojowych metodą hydrolizy enzymatycznej Oznaczanie mocznika w płynach ustrojowych metodą hydrolizy enzymatycznej Wprowadzenie: Większość lądowych organizmów kręgowych część jonów amonowych NH + 4, produktu rozpadu białek, wykorzystuje w biosyntezie

Bardziej szczegółowo

STRESZCZENIE Wstęp: Celem pracy Materiały i metody:

STRESZCZENIE Wstęp: Celem pracy Materiały i metody: STRESZCZENIE Wstęp: Dzięki poprawie wyników leczenia przeciwnowotworowego u dzieci i młodzieży systematycznie wzrasta liczba osób wyleczonych z choroby nowotworowej. Leczenie onkologiczne nie jest wybiórcze

Bardziej szczegółowo

Podstawowe definicje statystyczne

Podstawowe definicje statystyczne Podstawowe definicje statystyczne 1. Definicje podstawowych wskaźników statystycznych Do opisu wyników surowych (w punktach, w skali procentowej) stosuje się następujące wskaźniki statystyczne: wynik minimalny

Bardziej szczegółowo

Pierwsi pacjenci z cukrzycą leczeni powtarzanymi dializami

Pierwsi pacjenci z cukrzycą leczeni powtarzanymi dializami KONFERENCJA PRASOWA WARSZAWA 04.03.2010 LECZENIE NERKOZASTĘPCZE Prof. Bolesław Rutkowski Katedra i Klinika Nefrologii, Transplantologii i Chorób Wewnętrznych Gdański Uniwersytet Medyczny 1 Pierwsi pacjenci

Bardziej szczegółowo

NIEPEWNOŚĆ POMIARÓW POZIOMU MOCY AKUSTYCZNEJ WEDŁUG ZNOWELIZOWANEJ SERII NORM PN-EN ISO 3740

NIEPEWNOŚĆ POMIARÓW POZIOMU MOCY AKUSTYCZNEJ WEDŁUG ZNOWELIZOWANEJ SERII NORM PN-EN ISO 3740 PRACE INSTYTUTU TECHNIKI BUDOWLANEJ - KWARTALNIK BUILDING RESEARCH INSTITUTE - QUARTERLY 2 (162) 2012 ARTYKUŁY - REPORTS Anna Iżewska* NIEPEWNOŚĆ POMIARÓW POZIOMU MOCY AKUSTYCZNEJ WEDŁUG ZNOWELIZOWANEJ

Bardziej szczegółowo

Weryfikacja hipotez statystycznych, parametryczne testy istotności w populacji

Weryfikacja hipotez statystycznych, parametryczne testy istotności w populacji Weryfikacja hipotez statystycznych, parametryczne testy istotności w populacji Dr Joanna Banaś Zakład Badań Systemowych Instytut Sztucznej Inteligencji i Metod Matematycznych Wydział Informatyki Politechniki

Bardziej szczegółowo

Agencja Oceny Technologii Medycznych

Agencja Oceny Technologii Medycznych Agencja Oceny Technologii Medycznych www.aotm.gov.pl Rekomendacja nr 111/2013 z dnia 26 sierpnia 2013 r. Prezesa Agencji Oceny Technologii Medycznych w sprawie objęcia refundacją produktu leczniczego Zoladex,

Bardziej szczegółowo

Dlaczego tak późno trafiamy do reumatologa?

Dlaczego tak późno trafiamy do reumatologa? Dlaczego tak późno trafiamy do reumatologa? Wyniki najnowszego badania Narodowego Instytutu Geriatrii, Reumatologii i Rehabilitacji im. prof. dr hab. med. Eleonory Reicher. Wczesne rozpoznanie Ustalenie

Bardziej szczegółowo

Zmiany napięcia mięśniowego w czasie leczenia toksyną botulinową a ocena klinimetryczna nasilenia objawów u pacjentów z dystonią szyjną

Zmiany napięcia mięśniowego w czasie leczenia toksyną botulinową a ocena klinimetryczna nasilenia objawów u pacjentów z dystonią szyjną Michał Dwornik 1, Jarosław Oborzyński 2, Małgorzata Tyślerowicz 2, Jolanta Kujawa 3, Anna Słupik 1, Emilia Zych 4, Dariusz Białoszewski 1, Andrzej Klimek 5 Zmiany napięcia mięśniowego w czasie leczenia

Bardziej szczegółowo

Osoby z cukrzycą pomagają innym prewencja cukrzycy w rodzinie

Osoby z cukrzycą pomagają innym prewencja cukrzycy w rodzinie 3 Osoby z cukrzycą pomagają innym prewencja cukrzycy w rodzinie Samokontrolne, przesiewowe rozpoznanie ryzyka stanu przedcukrzycowego lub cukrzycy utajonej mogą wykonać pacjenci w swoich rodzinach. W praktyce

Bardziej szczegółowo

Zróżnicowanie umieralności spowodowanej chorobami układu krążenia w Polsce w 2007 roku.

Zróżnicowanie umieralności spowodowanej chorobami układu krążenia w Polsce w 2007 roku. Zróżnicowanie umieralności spowodowanej chorobami układu krążenia w Polsce w 2007 roku. Objaśnienia. Materiałem badawczym były informacje zawarte w kartach zgonów, które przeniesione zostały na komputerowy

Bardziej szczegółowo

Zadanie 1. a) Przeprowadzono test RESET. Czy model ma poprawną formę funkcyjną? 1

Zadanie 1. a) Przeprowadzono test RESET. Czy model ma poprawną formę funkcyjną? 1 Zadanie 1 a) Przeprowadzono test RESET. Czy model ma poprawną formę funkcyjną? 1 b) W naszym przypadku populacja są inżynierowie w Tajlandii. Czy można jednak przypuszczać, że na zarobki kobiet-inżynierów

Bardziej szczegółowo

ANNALES UNIVERSITATIS MARIAE CURIE-SKŁODOWSKA LUBLIN - POLONIA VOL.LIX, SUPPL. XIV, 17 SECTIO D 2004

ANNALES UNIVERSITATIS MARIAE CURIE-SKŁODOWSKA LUBLIN - POLONIA VOL.LIX, SUPPL. XIV, 17 SECTIO D 2004 ANNALES UNIVERSITATIS MARIAE CURIE-SKŁODOWSKA LUBLIN - POLONIA VOL.LIX, SUPPL. XIV, 17 SECTIO D 2004 Centrum Opieki Medycznej w Jarosławiu* Zakład Pielęgniarstwa Ginekologiczno - Położniczego Wydziału

Bardziej szczegółowo

Adiponektyna oraz polimorfizmy genu apm1 a występowanie nadwagi i otyłości u pacjentów zgłaszających się do poradni ogólnej POZ

Adiponektyna oraz polimorfizmy genu apm1 a występowanie nadwagi i otyłości u pacjentów zgłaszających się do poradni ogólnej POZ PRACA ORYGINALNA Adiponektyna oraz polimorfizmy genu apm1 a występowanie nadwagi i otyłości u pacjentów zgłaszających się do poradni ogólnej POZ Adiponectin and polymorphism of gene apm1 and prevalence

Bardziej szczegółowo

Cukrzycowa choroba nerek w wieku podeszłym Diabetic nephropathy in elderly

Cukrzycowa choroba nerek w wieku podeszłym Diabetic nephropathy in elderly Akademia Medycyny ARTYKUŁ POGLĄDOWY/REVIEW PAPER Wpłynęło: 01.12.2009 Poprawiono: 10.12.2009 Zaakceptowano: 14.12.2009 Cukrzycowa choroba nerek w wieku podeszłym Diabetic nephropathy in elderly Janina

Bardziej szczegółowo

Zastosowanie różnych metod komputerowej analizy potencjałów ruchowych w zapisie EMG

Zastosowanie różnych metod komputerowej analizy potencjałów ruchowych w zapisie EMG Alicja Kędzia Katedra i Zakład Anatomii Prawidłowej Akademii Medycznej we Wrocławiu Wojciech Derkowski Poradnia Neurologiczna i Pracownia EEG w Kluczborku Zastosowanie różnych metod komputerowej analizy

Bardziej szczegółowo

Odległe następstwa różnych scenariuszy polityki zdrowotnej w zakresie kontroli zakażeń HCV Robert Flisiak

Odległe następstwa różnych scenariuszy polityki zdrowotnej w zakresie kontroli zakażeń HCV Robert Flisiak Odległe następstwa różnych scenariuszy polityki zdrowotnej w zakresie kontroli zakażeń HCV Robert Flisiak Klinika Chorób Zakaźnych i Hepatologii Uniwersytetu Medycznego w Białymstoku Polskie Towarzystwo

Bardziej szczegółowo

w sprawie sposobu prowadzenia badań klinicznych z udziałem małoletnich

w sprawie sposobu prowadzenia badań klinicznych z udziałem małoletnich ROZPORZĄDZENIE MINISTRA ZDROWIA z dnia 30 kwietnia 2004 r. w sprawie sposobu prowadzenia badań klinicznych z udziałem małoletnich (Dz. U. z dnia 1 maja 2004 r.) Na podstawie art. 37h ust. 2 ustawy z dnia

Bardziej szczegółowo

PDF created with FinePrint pdffactory Pro trial version http://www.fineprint.com

PDF created with FinePrint pdffactory Pro trial version http://www.fineprint.com Analiza korelacji i regresji KORELACJA zależność liniowa Obserwujemy parę cech ilościowych (X,Y). Doświadczenie jest tak pomyślane, aby obserwowane pary cech X i Y (tzn i ta para x i i y i dla różnych

Bardziej szczegółowo

STATYSTYKA MATEMATYCZNA

STATYSTYKA MATEMATYCZNA STATYSTYKA MATEMATYCZNA 1. Wykład wstępny. Teoria prawdopodobieństwa i elementy kombinatoryki 3. Zmienne losowe 4. Populacje i próby danych 5. Testowanie hipotez i estymacja parametrów 6. Test t 7. Test

Bardziej szczegółowo

Wyniki badania profilaktyki lekarskiej w zakresie porad żywieniowych dla dzieci do lat 3

Wyniki badania profilaktyki lekarskiej w zakresie porad żywieniowych dla dzieci do lat 3 Warszawa, 29 maja 2013 roku Wyniki badania profilaktyki lekarskiej w zakresie porad żywieniowych dla dzieci do lat 3 Cele badania Badanie przeprowadzono w celu poznania dodatkowych przyczyn złej sytuacji

Bardziej szczegółowo

Ćwiczenie: Wybrane zagadnienia z korelacji i regresji.

Ćwiczenie: Wybrane zagadnienia z korelacji i regresji. Ćwiczenie: Wybrane zagadnienia z korelacji i regresji. W statystyce stopień zależności między cechami można wyrazić wg następującej skali: Skala Guillforda Przedział Zależność Współczynnik [0,00±0,20)

Bardziej szczegółowo

Statystyka w pracy badawczej nauczyciela Wykład 4: Analiza współzależności. dr inż. Walery Susłow walery.suslow@ie.tu.koszalin.pl

Statystyka w pracy badawczej nauczyciela Wykład 4: Analiza współzależności. dr inż. Walery Susłow walery.suslow@ie.tu.koszalin.pl Statystyka w pracy badawczej nauczyciela Wykład 4: Analiza współzależności dr inż. Walery Susłow walery.suslow@ie.tu.koszalin.pl Statystyczna teoria korelacji i regresji (1) Jest to dział statystyki zajmujący

Bardziej szczegółowo

Co to jest cukrzyca?

Co to jest cukrzyca? Co to jest cukrzyca? Schemat postępowania w cukrzycy Wstęp Cukrzyca to stan, w którym organizm nie może utrzymać na odpowiednim poziomie stężenia glukozy (cukru) we krwi. Glukoza jest głównym źródłem energii

Bardziej szczegółowo

ANNALES UNIVERSITATIS MARIAE CURIE-SKŁODOWSKA LUBLIN - POLONIA VOL.LX, SUPPL. XVI, 412 SECTIO D 2005

ANNALES UNIVERSITATIS MARIAE CURIE-SKŁODOWSKA LUBLIN - POLONIA VOL.LX, SUPPL. XVI, 412 SECTIO D 2005 ANNALES UNIVERSITATIS MARIAE CURIE-SKŁODOWSKA LUBLIN - POLONIA VOL.LX, SUPPL. XVI, 412 SECTIO D 2005 Zakład Pielęgniarstwa Internistycznego z Pracownią Pielęgniarstwa Onkologicznego WPiNoZ Akademii Medycznej

Bardziej szczegółowo

NADCIŚNIENIE ZESPÓŁ METABOLICZNY

NADCIŚNIENIE ZESPÓŁ METABOLICZNY NADCIŚNIENIE ZESPÓŁ METABOLICZNY Poradnik dla pacjenta i jego rodziny Konsultacja: prof. dr hab. med. Zbigniew Gaciong CO TO JEST ZESPÓŁ METABOLICZNY Nadciśnienie tętnicze (inaczej podwyższone ciśnienie

Bardziej szczegółowo

MIEJSCE I ROLA POCT W OIT. Andrzej Kübler Katedra i I Klinika Anestezjologii i Intensywnej Terapii Uniwersytetu Medycznego we Wrocławiu

MIEJSCE I ROLA POCT W OIT. Andrzej Kübler Katedra i I Klinika Anestezjologii i Intensywnej Terapii Uniwersytetu Medycznego we Wrocławiu MIEJSCE I ROLA POCT W OIT Andrzej Kübler Katedra i I Klinika Anestezjologii i Intensywnej Terapii Uniwersytetu Medycznego we Wrocławiu CO OZNACZA POCT POCT (Point-of-care testing) - oznacza wykonywanie

Bardziej szczegółowo

S t a t y s t y k a, część 3. Michał Żmihorski

S t a t y s t y k a, część 3. Michał Żmihorski S t a t y s t y k a, część 3 Michał Żmihorski Porównanie średnich -test T Założenia: Zmienne ciągłe (masa, temperatura) Dwie grupy (populacje) Rozkład normalny* Równe wariancje (homoscedasticity) w grupach

Bardziej szczegółowo

Samokształcenie (Sk) Zajęcia praktyczne (W) (Ć) (L) (S) (Zp) laboratoryjne III 30 35 15 3

Samokształcenie (Sk) Zajęcia praktyczne (W) (Ć) (L) (S) (Zp) laboratoryjne III 30 35 15 3 Kod przedmiotu: IOZRM-L-3k18-2012-S Pozycja planu: B18 1. INFORMACJE O PRZEDMIOCIE A. Podstawowe dane Nazwa przedmiotu Kierunek studiów Poziom studiów Profil studiów Forma studiów Specjalność - Jednostka

Bardziej szczegółowo

ZNACZENIE DIAGNOSTYCZNE 6-MINUTOWEGO TESTU KORYTARZOWEGO CHODU U MĘŻCZYZN Z MIAŻDŻYCĄ KOŃCZYN DOLNYCH

ZNACZENIE DIAGNOSTYCZNE 6-MINUTOWEGO TESTU KORYTARZOWEGO CHODU U MĘŻCZYZN Z MIAŻDŻYCĄ KOŃCZYN DOLNYCH ZNACZENIE DIAGNOSTYCZNE 6-MINUTOWEGO TESTU KORYTARZOWEGO CHODU U MĘŻCZYZN Z MIAŻDŻYCĄ KOŃCZYN DOLNYCH Bartosz Wnuk 1, Teresa Kowalewska-Twardela 2, Damian Ziaja 3 Celem pracy była ocena przydatności 6-minutowego

Bardziej szczegółowo

Satysfakcja z życia rodziców dzieci niepełnosprawnych intelektualnie

Satysfakcja z życia rodziców dzieci niepełnosprawnych intelektualnie Satysfakcja z życia rodziców dzieci niepełnosprawnych intelektualnie Zadanie Zbadano satysfakcję z życia w skali 1 do 10 w dwóch grupach rodziców: a) Rodzice dzieci zdrowych oraz b) Rodzice dzieci z niepełnosprawnością

Bardziej szczegółowo

Jakość życia dzieci z przewlekłą chorobą nerek. Wyniki badania wieloośrodkowego.

Jakość życia dzieci z przewlekłą chorobą nerek. Wyniki badania wieloośrodkowego. Jakość życia dzieci z przewlekłą chorobą nerek. Wyniki badania wieloośrodkowego. K. Kiliś-Pstrusińska 1, A. Medyńska 1, P. Adamczyk 2, I. Bałasz-Chmielewska 3, R. Grenda 4, A. Kluska-Jóźwiak 5, B. Leszczyńska

Bardziej szczegółowo

Choroby wewnętrzne choroby układu moczowego

Choroby wewnętrzne choroby układu moczowego Sylabus Wydział: Wojskowo Lekarski Kierunek studiów: Lekarski Rok Studiów: 4 Semestr: zimowy (07) Przedmiot: Choroby wewnętrzne choroby układu moczowego Forma zajęć: wykłady sala wykładowa, ul. Żeromskiego

Bardziej szczegółowo

Oznaczenie Hevylite polega na rozpoznaniu epitopów pomiędzy stałymi regionami ciężkich i lekkich łańcuchów. lg oznacza lgg, A lub M.

Oznaczenie Hevylite polega na rozpoznaniu epitopów pomiędzy stałymi regionami ciężkich i lekkich łańcuchów. lg oznacza lgg, A lub M. Unikatowy test do dokładnego oznaczania kompletnych cząsteczek immunoglobulin. Hevylite umożliwia lepsze monitorowanie pacjentów ze szpiczakiem mnogim. Łańcuch lekki κ Łańcuch lekki λ docelowy epitop dla

Bardziej szczegółowo

Interwencje żywieniowe u dzieci otyłych aktualne spojrzenie

Interwencje żywieniowe u dzieci otyłych aktualne spojrzenie Interwencje żywieniowe u dzieci otyłych aktualne spojrzenie H. Dyląg, 1 H. Weker 1, M. Barańska 2 1 Zakład Żywienia 2 Zakład Wczesnej Interwencji Psychologicznej karmienie na żądanie 7-5 posiłków 3 posiłki

Bardziej szczegółowo

WYTYCZNE ZESPOŁU W ZWIĄZKU ZE ZDARZENIEM W PRZYCHODNI DOM MED W PRUSZKOWIE REKOMENDACJE

WYTYCZNE ZESPOŁU W ZWIĄZKU ZE ZDARZENIEM W PRZYCHODNI DOM MED W PRUSZKOWIE REKOMENDACJE WYTYCZNE ZESPOŁU W ZWIĄZKU ZE ZDARZENIEM W PRZYCHODNI DOM MED W PRUSZKOWIE REKOMENDACJE Na podstawie analizy dokumentacji wybranych pacjentów szczepionych w NZOZ Przychodni Lekarskiej DOM MED w Pruszkowie

Bardziej szczegółowo

LECZENIE CHOROBY LEŚNIOWSKIEGO - CROHNA (chlc) (ICD-10 K 50)

LECZENIE CHOROBY LEŚNIOWSKIEGO - CROHNA (chlc) (ICD-10 K 50) Załącznik B.32. LECZENIE CHOROBY LEŚNIOWSKIEGO - CROHNA (chlc) (ICD-10 K 50) ZAKRES ŚWIADCZENIA GWARANTOWANEGO ŚWIADCZENIOBIORCY SCHEMAT DAWKOWANIA LEKÓW W PROGRAMIE BADANIA DIAGNOSTYCZNE WYKONYWANE W

Bardziej szczegółowo

DIAGNOSTYKA PRZY PODEJRZENIU PIERWOTNEJ LUB WTÓRNEJ HIPEROKSALURII

DIAGNOSTYKA PRZY PODEJRZENIU PIERWOTNEJ LUB WTÓRNEJ HIPEROKSALURII DIAGNOSTYKA PRZY PODEJRZENIU PIERWOTNEJ LUB WTÓRNEJ HIPEROKSALURII Wczesne postawienie rozpoznania pierwotnej hiperoksalurii jest koniecznym warunkiem rozpoczęcia odpowiedniego leczenia. Diagnostyka opiera

Bardziej szczegółowo

ANNALES UNIVERSITATIS MARIAE CURIE-SKŁODOWSKA LUBLIN - POLONIA VOL.LVIII, SUPPL. XIII, 223 SECTIO D 2003

ANNALES UNIVERSITATIS MARIAE CURIE-SKŁODOWSKA LUBLIN - POLONIA VOL.LVIII, SUPPL. XIII, 223 SECTIO D 2003 ANNALES UNIVERSITATIS MARIAE CURIE-SKŁODOWSKA LUBLIN - POLONIA VOL.LVIII, SUPPL. XIII, 223 SECTIO D 2003 Uniwersytet Jagielloński Collegiu Medicum, Instytut Pielęgniarstwa Wydział Ochrony Zdrowia, Kraków

Bardziej szczegółowo

HemoRec in Poland. Summary of bleeding episodes of haemophilia patients with inhibitor recorded in the years 2008 and 2009 04/2010

HemoRec in Poland. Summary of bleeding episodes of haemophilia patients with inhibitor recorded in the years 2008 and 2009 04/2010 HemoRec in Poland Summary of bleeding episodes of haemophilia patients with inhibitor recorded in the years 2008 and 2009 04/2010 Institute of Biostatistics and Analyses. Masaryk University. Brno Participating

Bardziej szczegółowo

1. M. Mizerska-Wasiak, M. Roszkowska-Blaim, A. Turczyn 2. J. Małdyk 3. M. Miklaszewska, J. Pietrzyk 4. A. Rybi-Szumińska, A. Wasilewska, 5. A.

1. M. Mizerska-Wasiak, M. Roszkowska-Blaim, A. Turczyn 2. J. Małdyk 3. M. Miklaszewska, J. Pietrzyk 4. A. Rybi-Szumińska, A. Wasilewska, 5. A. raport 2015 1. M. Mizerska-Wasiak, M. Roszkowska-Blaim, A. Turczyn 2. J. Małdyk 3. M. Miklaszewska, J. Pietrzyk 4. A. Rybi-Szumińska, A. Wasilewska, 5. A. Firszt-Adamczyk, R. Stankiewicz, 6. M. Szczepańska,

Bardziej szczegółowo

CHOROBY WEWNĘTRZNE CHOROBY UKŁADU MOCZOWEGO

CHOROBY WEWNĘTRZNE CHOROBY UKŁADU MOCZOWEGO CHOROBY WEWNĘTRZNE CHOROBY UKŁADU MOCZOWEGO Dariusz Moczulski Klinika Chorób Wewnętrznych i Nefrodiabetologii Uniwersytecki Szpital Kliniczny im. WAM ul. Żeromskiego 113, Łódź Cukrzycowa choroba nerek

Bardziej szczegółowo