Warszawa, 28 czerwca 2013 roku
Spis treści WPROWADZENIE 3 PODSTAWOWE INFORMACJE O DOMU MAKLERSKIM 3 POLITYKA ORAZ STRATEGIA ZARZĄDZANIA RYZYKIEM W AIP SA 4 ODPOWIEDZIALNOŚĆ 5 ZARZĄDZANIE POSZCZEGÓLNYMI RODZAJAMI RYZYKA 7 Ryzyko kredytowe 8 Ryzyko koncentracji zaangażowań 9 Ryzyko operacyjne 10 Ryzyko płynności 13 Ryzyko kredytowe kontrahenta 13 POZYCJE I SKŁADNIKI KAPITAŁÓW NADZOROWANYCH 15 ADEKWATNOŚĆ KAPITAŁOWA AIP SA 16 Filar I 16 Filar II 19 ADEKWATNOŚĆ KAPITAŁOWA I ZARZĄDZANIE RYZYKIEM - PODSUMOWANIE 19 INFORMACJE W ZAKRESIE POLITYKI ZMIENNYCH SKŁADNIKÓW WYNAGRODZEŃ OSÓB ZAJMUJĄCYCH STANOWISKA KIEROWNICZE W AVIVA INVESTORS POLAND SA 21 Sposób opracowywania, zatwierdzania, wdrażania i aktualizacji Polityki 21 Kryteria i sposób kształtowania zmiennych składników wynagrodzeń 22 Osiągnięte wyniki, które stanowią podstawę otrzymania przez każdą osobę instrumentów finansowych, których wartość jest powiązana z sytuacją finansową Spółki 24 Informacje ilościowe ogółem wysokości wynagrodzeń, w podziale na linie biznesowe oraz informacje ilościowe ogółem o wynagrodzeniach osób zajmujących stanowiska kierownicze, w podziale na grupy 25 Adekwatność kapitałowa i zarządzanie ryzykiem w AIP SA w 2012 2
Wprowadzenie Publikacja niniejszego raportu związana jest ze spełnieniem przez Aviva Investors Poland SA (dalej AIP SA lub Dom Maklerski ) obowiązków wynikających z Rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 26 listopada 2009 r. w sprawie upowszechniania informacji związanych z adekwatnością kapitałową (Dz. U. Nr 210, poz. 1615, z późn.zm.) (dalej Rozporządzenie w sprawie upowszechniania informacji). Informacje w zakresie adekwatności kapitałowej Aviva Investors Poland SA upowszechniane są przynajmniej raz na rok. Prezentowane w niniejszym raporcie informacje dotyczące adekwatności kapitałowej przygotowane zostały na podstawie danych według stanu na dzień 31 grudnia 2012 roku. Zakres oraz zasady upowszechniania informacji umieszczone zostały w Polityce Informacyjnej Aviva Investors Poland SA opublikowanej na stronie internetowej AIP SA http://www.avivainvestors.pl/aviva-investors-poland-sa.htm. Informacje wskazane w wyżej wymienionej polityce Dom Maklerski publikuje na stronie internetowej najpóźniej w terminie 30 dni od zatwierdzenia rocznego sprawozdania finansowego przez Walne Zgromadzenie Domu Maklerskiego. Walne Zgromadzenie zatwierdzające sprawozdanie finansowe za rok 2012 odbyło się w dniu 29 maja 2013 roku. Podstawowe informacje o Domu Maklerskim Aviva Investors Poland S.A. z siedzibą w Warszawie, przy ul. Domaniewskiej 44, (poprzednia firma spółki Commercial Union Investment Management (Polska) S.A. ) została utworzona Aktem Notarialnym z dnia 15 października 1998 roku i zarejestrowana w Sądzie Rejestrowym dla m.st. Warszawy w dniu 18 listopada 1998 roku, a w dniu 29 czerwca 2001 roku wpisana do rejestru przedsiębiorców Krajowego Rejestru Sądowego prowadzonego przez Sąd Rejonowy dla m. st. Warszawy XIX (obecnie XIII) Wydział Gospodarczy Krajowego Rejestru Sądowego pod numerem KRS 0000021359. Nadzwyczajne Walne Zgromadzenie w dniu 4 sierpnia 2008 roku uchwałą numer 1 zmieniło statut Commercial Union Investment Management (Polska) S.A. w ten sposób, że Spółka ma działać pod firmą Aviva Investors Poland S.A. (akt notarialny: Rep. A nr 17152/2008). Wyżej wymieniona zmiana została zarejestrowana postanowieniem Sądu Rejonowego dla m. st. Warszawy XII Wydział Gospodarczy dnia 29 września 2008 roku (Sygn. sprawy WA.XIINS-Rej KRS/024412/08849). Czas trwania Spółki jest nieoznaczony. Adekwatność kapitałowa i zarządzanie ryzykiem w AIP SA w 2012 3
Aviva Investors Poland S.A. jest podmiotem prowadzącym działalność maklerską zgodnie z art. 69 ustawy z dnia 29 lipca 2005 roku o obrocie instrumentami finansowymi (j.t. Dz. U. z 2010 r., Nr 211, poz. 1384, z późn.zm.). Zakres działalności maklerskiej prowadzonej przez Aviva Investors Poland S.A., według stanu na dzień 31 grudnia 2012 roku, ograniczony jest do: 1. wykonywania czynności polegających na zarządzaniu portfelami, w skład których wchodzi jeden lub większa liczba instrumentów finansowych, przy czym ww. usługi maklerskie, świadczone są jedynie podmiotom należącym do Grupy Aviva 2. nabywania i zbywania na własny rachunek instrumentów finansowych. Aviva Investors Poland S.A. nie posiada podmiotów zależnych, wobec powyższego nie dokonuje konsolidacji pełnej, konsolidacji proporcjonalnej, jak również pomniejszenia poziomu kapitałów nadzorowanych w związku z ekspozycją wobec podmiotów, które pomniejszałyby ww. kapitały, zgodnie z postanowieniami Rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 18 listopada 2009 r. w sprawie zakresu i szczegółowych zasad wyznaczania całkowitego wymogu kapitałowego, w tym wymogów kapitałowych, dla domów maklerskich oraz określenia maksymalnej wysokości kredytów, pożyczek i wyemitowanych dłużnych papierów wartościowych w stosunku do kapitałów (Dz.U. Nr 204, poz. 1571, z późn.zm.) dalej Rozporządzenie o wymogach kapitałowych. Ponadto, w związku z brakiem podmiotów zależnych, w ramach prowadzonej przez Aviva Investors Poland S.A. działalności operacyjnej nie identyfikuje się bieżących lub przewidywanych w przyszłości przeszkód o istotnym znaczeniu lub przeszkód natury praktycznej lub prawnej w szybkim transferze kapitałów nadzorowanych lub w spłacie zobowiązań pomiędzy podmiotem dominującym a jego podmiotami zależnymi oraz nie występują niedobory kapitałów w ramach podmiotów zależnych. Polityka oraz strategia zarządzania ryzykiem w AIP SA Zarządzanie ryzykiem jest jednym z działań składających się na całość procesów zarządzania podejmowanych przez Zarząd AIP SA oraz przez odpowiednie komórki organizacyjne. Zarząd Domu Maklerskiego formułuje założenia strategii w obszarze zarządzania ryzykiem, która stanowi zbiór zasad i założeń opisujących system zarządzania ryzykiem oraz profil ryzyka Domu Maklerskiego. Działania podejmowane w obszarze zarządzania ryzykiem mają na celu zachowanie ciągłości realizacji istotnych funkcji jakimi są: wzrost wartości aktywów w zarządzaniu, Adekwatność kapitałowa i zarządzanie ryzykiem w AIP SA w 2012 4
osiąganie zadowalających wyników inwestycyjnych zarządzanych portfeli, zgodnie z przyjętą strategią inwestycyjną oraz zapewnienie prawidłowości procesów wykonywanych w ramach prowadzonej działalności maklerskiej. Odpowiedzialność W procesie zarządzania ryzykiem w Aviva Investors Poland SA w sposób bezpośredni uczestniczą następujące jednostki: Rada Nadzorcza zatwierdza strategię Domu Maklerskiego, sprawuje nadzór nad spójnością i zgodnością polityki zarządzania ryzykiem ze strategią i planem finansowym Domu Maklerskiego oraz nad działaniami Zarządu w zakresie sprawowania kontroli nad procesem zarządzania ryzykiem, pełni funkcję Komitetu Audytu, pełni funkcję Komitetu Wynagrodzeń. Zarząd Domu Maklerskiego: przekazuje do Rady Nadzorczej okresową informację opisującą poziom ekspozycji Domu Maklerskiego na ryzyko, zapewnia opracowanie, wprowadzenie oraz aktualizację pisemnych polityk i procedur z zakresu zarządzania ryzykiem oraz odpowiada za ich regularną weryfikację w celu dostosowania do zmian profilu ryzyka Domu Maklerskiego, zapewnia i sprawuje nadzór nad efektywnością procesu zarządzania ryzykiem w Domu Maklerskim. Sekcja ds. Zarządzania Ryzykiem prowadzi nadzór nad bieżącym funkcjonowaniem systemu zarządzania ryzykiem, jest odpowiedzialna za kontrolowanie poziomu ryzyka, w tym poziomu dopasowania istniejących struktur, procedur i wykorzystywanych narzędzi do profilu i skali ponoszonego ryzyka, we współpracy z Zarządem kształtuje również cele i narzędzia polityki zarządzania ryzykiem (kredytowym oraz operacyjnym), wylicza poziom kapitału wewnętrznego i analizuje ryzyko za pomocą wcześniej opracowanej i zatwierdzonej metodologii, jak również przygotowuje raporty dotyczące obszaru ryzyka, które przedstawiane są Zarządowi Domu Maklerskiego oraz Radzie Nadzorczej, odpowiada za proces ICAAP, Adekwatność kapitałowa i zarządzanie ryzykiem w AIP SA w 2012 5
prowadzi bazę zdarzeń operacyjnych, przeprowadza testy warunków skrajnych, we współpracy z Zarządem ustala oraz weryfikuje założenia dotyczące uwzględniania wyników testów warunków skrajnych w procesie szacowania kapitału wewnętrznego, współpracuje z pozostałymi jednostkami organizacyjnymi zaangażowanymi w proces zarządzania ryzykiem, przekazuje do Zarządu Domu Maklerskiego nie rzadziej niż raz na rok pisemne sprawozdanie z funkcjonowania systemu zarządzania ryzykiem. Sekcja Księgowości monitoruje poziom ekspozycji Domu Maklerskiego z tytułu ryzyka kredytowego, z cyklicznością dzienną przygotowuje raporty prezentujące dzienne ekspozycje Domu Maklerskiego, które przekazywane są do Sekcji ds. Zarządzania Ryzykiem w celu przeprowadzenia kalkulacji dotyczących ryzyka kredytowego oraz ryzyka koncentracji zaangażowań, kontroluje ryzyko utraty płynności. Inspektor Nadzoru we współpracy z Działem Prawnym odpowiada za bieżącą analizę ryzyka prawnego oraz działania prowadzące do minimalizowania tego typu ryzyka, opiniuje projekty umów zawieranych przez Dom Maklerski, wydaje opinie i udziela porad w zakresie stosowania prawa, udziela informacji w zakresie obowiązujących przepisów prawa związanych z działalnością Domu Maklerskiego i obowiązkach z nich wynikających. Inspektor nadzoru odpowiada także za: bieżącą analizę ryzyka braku zgodności działalności z prawem, monitorowanie procesów operacyjnych w zakresie przestrzegania wymogów regulacji wewnętrznych i zewnętrznych, ujawnianie oraz zapobieganie przypadków naruszenia przepisów prawa oraz regulacji wewnętrznych. Menedżer ds. IT odpowiada za bieżącą analizę ryzyka IT, BP, Outsourcing oraz działania prowadzące do minimalizowania tego typu ryzyk, współpracuje w tym zakresie z właściwymi komórkami w ramach Grupy. Adekwatność kapitałowa i zarządzanie ryzykiem w AIP SA w 2012 6
Jednoosobowe Stanowisko ds. Audytu Wewnętrznego przekazuje do Sekcji Zarządzania Ryzykiem informacje dotyczące zdarzeń operacyjnych mogących mieć potencjalny wpływ na ryzyko AIP, w ramach dokonywanych przeglądów procesów weryfikuje poprawność funkcjonowania procesu raportowania zdarzeń do bazy zdarzeń operacyjnych. Zarządzanie poszczególnymi rodzajami ryzyka Zarząd AIP SA we współpracy z Sekcją ds. Zarządzania Ryzykiem przynajmniej raz na rok dokonuje przeglądu i oceny ryzyk występujących w działalności spółki. Wyniki przeglądu umieszczane są w raporcie z zarządzania ryzykiem przekazywanym do Rady Nadzorczej. W AIP SA wprowadzony został podział ryzyk na: ryzyka uznane za trwale istotne, do których na koniec 2012 roku zaliczone zostały: o ryzyko kredytowe, o ryzyko systemów informatycznych, o ryzyko utraty ciągłości działania, o ryzyko braku zgodności, o ryzyko outsourcingu ryzyka okresowo oceniane pod kątem istotności. Ocena istotności ryzyk jest wykonywana przez Zarząd we współpracy z Sekcją ds. Zarządzania Ryzykiem oraz właścicielem danego ryzyka i odbywa się w oparciu o: prawdopodobieństwo wystąpienia ryzyka oraz poziom materialności w przypadku realizacji danego ryzyka. W ramach działań mających na celu zabezpieczenie i ograniczenia ryzyka w roku 2012 obowiązywały następujące rozwiązania: 1. wprowadzenie limitów wartości bieżących środków pieniężnych, utrzymywanych na rachunkach bieżących AIP SA, 2. wprowadzenie zasady, zgodnie z którą rachunki bieżące AIP SA prowadzone mogą być jedynie w bankach posiadających minimalny rating na poziomie inwestycyjnym, 3. określenie terminu płatności faktur wystawianych za świadczenie usług zarządzania portfelami w skład których wchodzi jeden lub większa liczba instrumentów finansowych Adekwatność kapitałowa i zarządzanie ryzykiem w AIP SA w 2012 7
4. wprowadzenie limitu koncentracji zaangażowań w wysokości 70% wartości kapitałów nadzorowanych względem instytucji oraz podmiotów powiązanych kapitałowo lub organizacyjnie, gdy przynajmniej jeden z podmiotów jest instytucją. Z uwagi na charakter powyższych rozwiązań, AIP SA nie wprowadziła procesu monitorowania skuteczności ww. technik ograniczenia ryzyka. Niezależnie od powyższego w ramach zarządzania ryzykiem operacyjnym wprowadzony został kwartalny system monitorowania i ostrzegania przed ekspozycją na ryzyko w oparciu o tzw. kluczowe kontrole (Key Controls - KC) oraz kluczowe wskaźniki ryzyka (Key Risk Indicators - KRI). Ryzyko kredytowe Definicja i zarządzanie AIP SA w 2012 roku dokonywała transakcji nabycia lub zbycia na własny rachunek instrumentów finansowych wyłącznie w celu lokowania wolnych środków pieniężnych oraz z wyłącznym zamiarem utrzymywania instrumentów finansowych do terminu zapadalności. W 2012 roku AIP posiadała tylko portfel niehandlowy, określany zgodnie z wytycznymi obowiązującej w spółce Procedury wyodrębniania portfela handlowego i niehandlowego. Zgodnie z Procedurą inwestowania środków własnych AIP SA w 2012 roku w portfelu AIP znajdowały się depozyty bankowe oraz instrumenty wyemitowane przez Skarb Państwa. Istotnymi ekspozycjami generującymi ryzyko kredytowe w 2012 roku były lokaty bankowe o terminie zapadalności do 3 miesięcy utrzymywane w bankach posiadających rating na poziomie inwestycyjnym oraz ekspozycja z tytułu podatku odroczonego. Ponadto, dodatkowym źródłem ryzyka kredytowego w działalności AIP SA jest brak zdolności klientów do wywiązania się ze swoich zobowiązań z tytułu świadczenia przez Dom Maklerski usług zarządzania portfelami, w skład których wchodzi jeden lub większa liczba instrumentów finansowych. AIP w 2012 roku świadczyła usługi zarządzania aktywami tylko spółkom wchodzącym w skład Grupy Aviva. Ze względu na rodzaj świadczonych usług oraz grupę obsługiwanych klientów (tylko podmioty z Grupy Aviva) Dom Maklerski nie stosuje dywersyfikacji portfela ekspozycji kredytowych dla identyfikowanych należności. Dywersyfikacja stosowana jest w przypadku lokat krótkoterminowych. Adekwatność kapitałowa i zarządzanie ryzykiem w AIP SA w 2012 8
Istotność Ryzyko kredytowe ze względu na stałość jego występowania w działalności Domu Maklerskiego traktowane jest jako ryzyko trwale istotne. Wymogi kapitałowe Wymóg kapitałowy z tytułu ryzyka kredytowego w ramach Filaru I i II wyliczany jest zgodnie wytycznymi Rozporządzenia o wymogach kapitałowych. Wymóg kapitałowy z tytułu ryzyka kredytowego w 2012 roku obliczany był zgodnie z metodą standardową. Każda ekspozycja przypisywana jest do odpowiedniej klasy ryzyka, a następnie kalkulowane są kwoty ekspozycji ważone ryzykiem. Dla klasy ekspozycji wobec instytucji AIP SA stosuje oceny wiarygodności kredytowej przyznawane przez zewnętrzną instytucję. Za uznane instytucje wiarygodności kredytowej AIP SA uznaje następujące agencje ratingowe: Standard & Poor s, Moody s oraz Fitch, których to oceny wiarygodności kredytowej są przenoszone na poszczególne ekspozycje. Oceny wiarygodności kredytowej uzyskiwane są z serwisów Reuters oraz Bloomberg. Aviva Investors Poland SA nie wprowadziła indywidualnej definicji należności przeterminowanych i z rozpoznaną trwałą utratą wartości - w rozumieniu przepisów Ustawy o rachunkowości z 29 września 1994 r. (Dz. U. z 2009 r. Nr 152, poz. 1223, z późn. zm.). W ramach zarządzania ryzykiem kredytowym dla ekspozycji przeterminowanych stosowana jest definicja wskazana w 20 ust. 7 Rozporządzenia o wymogach kapitałowych, tj. ekspozycję uznaje się za przeterminowaną jeżeli od terminu płatności upłynęło 90 dni, a kwota ekspozycji wynosi co najmniej 500 zł w stosunku do ekspozycji detalicznych oraz 3 000 zł w przypadku pozostałych klas ekspozycji. Ponadto, w 2012 roku AIP SA nie posiadała ekspozycji zaliczanych do portfela handlowego, zatem konieczność dokonywania korekty wyceny oraz utworzenia rezerw z tytułu wyceny w działalności Aviva Investors Poland SA nie występuje. Sposób wyodrębniania portfela handlowego określa Procedura wyodrębniania portfela handlowego i niehandlowego Aviva Investors Poland SA. Ryzyko koncentracji zaangażowań Definicja i zarządzanie Jest to ryzyko niewykonania zobowiązania przez pojedynczy podmiot, podmioty powiązane kapitałowo lub organizacyjnie lub przez grupy podmiotów, które może wpłynąć na stabilność firmy. W działalności AIP SA ryzyko to związane jest z występowaniem: Adekwatność kapitałowa i zarządzanie ryzykiem w AIP SA w 2012 9
należności od klientów z tytułu świadczenia im usługi zarządzania portfelami w skład których wchodzi jeden lub większa liczba instrumentów finansowych ekspozycji wobec banków. Monitorowanie tego rodzaju ryzyka w AIP SA wykonywane jest przez: Sekcję Księgowości w ramach procesu kontroli przekroczenia limitów koncentracji zaangażowań, Menedżera ds. Ryzyka - w ramach procesu wyliczania wymogów kapitałowych na poszczególne rodzaje ryzyk. Istotność Ocena istotności dla tego rodzaju ryzyka wykonywana jest w ramach procesu oceny istotności ryzyk. W 2012 roku ryzyko to zostało uznane za istotne dla działalności Aviva Investors Poland SA. Wymogi kapitałowe Wymóg kapitałowy z tytułu przekroczenia limitów koncentracji zaangażowań w ramach Filaru I wyliczany jest zgodnie Załącznikiem nr 10 do Rozporządzenia o wymogach kapitałowych. W ramach Filaru II w procesie wyliczania kapitału na pokrycie ryzyka koncentracji zaangażowań dla klientów z Grupy Aviva nie są uwzględniane należności z tytułu wynagrodzenia za wyniki zarządzania (tzw. outperformance fee). Ryzyko operacyjne Definicja i zarządzanie Zasady zarządzania ryzykiem operacyjnym w AIP SA opracowane zostały z uwzględnieniem standardów przyjętych w Grupie Aviva. Nadrzędną zasadą Domu Maklerskiego jest minimalizacja ekspozycji z tytułu ryzyka operacyjnego. Realizacja tej zasady następuje poprzez przeciwdziałanie wystąpieniom strat operacyjnych oraz ograniczanie ich skutków w przypadku materializacji ryzyk. Obowiązek zarządzania ryzykiem operacyjnym spoczywa w szczególności na Zarządzie Domu Maklerskiego, Komitecie ds. Ryzyka Operacyjnego oraz na jednostkach, które są odpowiedzialne za zarządzanie ryzykiem operacyjnym w ramach nadzorowanych przez nich obszarów. Zarząd AIP SA jest odpowiedzialny za całościowe funkcjonowanie procesu zarządzania i kontroli ryzyka operacyjnego. Adekwatność kapitałowa i zarządzanie ryzykiem w AIP SA w 2012 10
Komitet ds. Ryzyka Operacyjnego jest ciałem decyzyjnym oraz rekomendującym działania związane z zarządzaniem poszczególnymi obszarami ryzyka operacyjnego. AIP SA posiada Plan Ciągłości Działania (PCD) obejmujący wszystkie kluczowe procesy i systemy oraz Procedurę Zarządzania Incydentami. PCD podlega testom przynajmniej raz w roku. Ryzyko operacyjne według definicji przyjętej w AIP SA na 2012 rok obejmowało następujące rodzaje ryzyk: LP Rodzaj ryzyka Istotność Definicja 1. ryzyko systemów trwale istotne Zagrożenie związane z tym, iż systemy informatyczne nie spełniają informatycznych wymagań biznesowych, nie zapewniają odpowiedniej integralności, bezpieczeństwa oraz dostępności do danych, czy też nie zostały odpowiednio wdrożone i nie działają zgodnie z założeniami 2. ryzyko utraty ciągłości trwale istotne Zagrożenie wynikające z braku możliwości utrzymania kluczowych działania procesów biznesowych w związku z zaistniałymi zdarzeniami kryzysowymi mających negatywny wpływ na prowadzenie dalszej działalności przez podmiot 3. ryzyko prawne zgodnie z oceną Zagrożenie wynikające w szczególności ze zmian, ale także z naruszeń przepisów obowiązującego prawa oraz z niezapewnienia adekwatnej ochrony praw AIP oraz jej klientów na skutek niewłaściwie skonstruowanych umów oraz narażenia na nieprzewidywalne lub niewykonalne obowiązki względem osób trzecich 4. ryzyko outsourcingu trwale istotne Zagrożenie związane w możliwością niewłaściwego zidentyfikowania kontraktów stanowiących outsourcing usług 5. ryzyko braku zgodności trwale istotne Ryzyko sankcji prawnych lub regulacyjnych, strat finansowych lub utraty reputacji, które Dom Maklerski może ponieść jako wynik niedostosowania się do przepisów prawa regulujących prowadzenie działalności maklerskiej 6. ryzyko ludzkie zgodnie z oceną Zagrożenie powstające na skutek stosowania nieodpowiednich mechanizmów rekrutacji, szkoleń, ocen czy motywowania pracowników, skutkujące niepożądaną fluktuacją zespołu lub powodujące brak utożsamiania się pracowników z firmą (jej misją, strategią, zasadami) i wpływające negatywnie na wykonywanie zadań niezbędnych do osiągnięcia celów firmy 7. ryzyko strategiczne zgodnie z oceną Ryzyko związane z: nieosiągnięciem celów strategii, błędnym (uwzględnia ryzyko przełożeniem założeń strategicznych na działania operacyjne, makroekonomiczne, inflacji, polityczne) możliwością utraty przewagi konkurencyjnej w skutek ewolucji branży Domu Maklerskiego 8. ryzyko utraty reputacji zgodnie z oceną Ryzyko potencjalnego pogorszenia się opinii branży Domu Maklerskiego lub też zła opinia dotycząca praktyk stosowanych przez Dom Maklerski (lub podmioty w ramach Grupy Aviva), czy też jego wewnętrznej organizacji i kontroli, co spowoduje zmniejszenie przychodów Istotność Ryzyko operacyjne ze względu na stałość jego występowania w działalności Domu Maklerskiego traktowane jest jako trwale istotne. W ramach rocznego procesu oceny istotności przeprowadzana jest szczegółowa weryfikacja ryzyk, które następnie są Adekwatność kapitałowa i zarządzanie ryzykiem w AIP SA w 2012 11
uwzględniane w ryzyku operacyjnym. Jako wejściowy przyjmuje się katalog ryzyk ustalany na poziomie Grupy Aviva, który jest następnie weryfikowany pod kątem dostosowania do działalności AIP SA. Wymogi kapitałowe W AIP SA na potrzeby obliczenia kapitału wewnętrznego na pokrycie ryzyka operacyjnego wprowadzony został proces identyfikacji i oceny ryzyk, na które spółka jest narażona. W procesie jako dane wejściowe ustalane przez właścicieli poszczególnych ryzyk przyjmowane są: prawdopodobieństwo wystąpienia różnych zdarzeń oraz oczekiwany wpływ realizacji danego ryzyka. Proces oceny ryzyk wykonywany jest przynajmniej raz w każdeym roku kalendarzowym. Właściciele poszczególnych ryzyk przeprowadzają wycenę dla ustalonych scenariuszy ryzyka za pomocą przyjętej w danym obszarze metodologii. Dla oceny ryzyk, do których nie ma możliwości zastosowania żadnego rodzaju analizy ilościowej AIP SA stosuje analizę porównawczą wewnętrzną, poprzez odniesienie do wielkości kapitału oszacowanego dla innego, porównywalnego rodzaju ryzyka. W procesie wyceny uwzględniana jest zmiana skali i zakresu prowadzonej działalności. Miary ekspozycji na ryzyko dla poszczególnych kategorii oraz sposoby ich przełożenia na wartość kapitału wewnętrznego są weryfikowane przez Menedżera ds. Ryzyka oraz są badane w ramach przeglądu procesu szacowania kapitału wewnętrznego. Na podstawie danych dotyczących poszczególnych ryzyk (szacowana wysokość straty w scenariuszu optymistycznym, realistycznym oraz pesymistycznym) oraz współczynników korelacji pomiędzy poszczególnymi ryzykami kalkulowany jest całkowity poziom straty dla ryzyka operacyjnego z wykorzystaniem modelu opracowanego w Grupie Aviva. W AIP SA stosowany jest także kwartalny system monitorowania i ostrzegania przed ekspozycją na ryzyko operacyjne w oparciu o tzw. kluczowe kontrole (Key Controls - KC) oraz kluczowe wskaźniki ryzyka (Key Risk Indicators - KRI). Raportowanie ryzyka operacyjnego w AIP SA obejmuje: kwartalne oceny ryzyka wykonywane przez właścicieli poszczególnych ryzyk w ramach nadzorowanych przez nich obszarów, omawiane na forum Komitetu ds. Ryzyka Operacyjnego syntetyczne raporty na temat poziomu ryzyka AIP SA opracowywane przez Menadżera ds. Ryzyka, przekazywane do Rady Nadzorczej oraz do Zarządu Domu Maklerskiego. Adekwatność kapitałowa i zarządzanie ryzykiem w AIP SA w 2012 12
Ryzyko płynności Nadrzędnym celem procesu zarządzaniu ryzykiem płynności w Domu Maklerskim jest zapewnienie stałego dostępu do środków wystarczających na pokrycie wszystkich bieżących i przyszłych zobowiązań. Ponadto, przyjęta w AIP SA strategia zarządzania ryzykiem płynności ma na celu zapobieganie sytuacji, w której wystąpią problemy z bieżącą regulacją zobowiązań firmy, jak również wskazanie rozwiązań na wypadek ewentualnej sytuacji kryzysowej w obszarze zarządzania płynnością. Generalną polityką Domu Maklerskiego jest całkowita eliminacja ekspozycji z tytułu ryzyka płynności. W perspektywie krótko, średnio- i długookresowej zabezpieczeniem potrzeb finansowych Domu Maklerskiego są krótkoterminowe depozyty (z terminem zapadalności do 3 miesięcy) utrzymywane w bankach posiadających rating na poziomie inwestycyjnym. Ekspozycja Domu Maklerskiego na ryzyko płynności podlega regularnej kontroli sprawowanej przez Sekcję Księgowości oraz przez Wiceprezesa Zarządu nadzorującego Pion Finansowo-Administracyjny AIP SA, a ocena istotności tego rodzaju ryzyka jest wykonywana w ramach corocznej oceny istotności ryzyk, na jakie narażona jest AIP SA. W ramach zarządzania ryzykiem płynności w cyklu miesięcznym Sekcja ds. Raportowania AIP opracowuje projekcję przepływów gotówkowych i stanu środków pieniężnych oraz monitoruje ryzyko płynności za pomocą wskaźnika bazującego na kosztach stałych. Raport zawierający powyższe informacje przekazywany jest do Wiceprezesa Zarządu. W 2012 roku ze względu na trwałe występowanie nadwyżki aktywów wysokopłynnych (środki na rachunku bieżącym oraz depozyty krótkoterminowe) ryzyko utraty płynności uznane zostało za nieistotne w działalności AIP SA. Istotność ryzyka przeprowadzana jest raz do roku, a następnie jest weryfikowana podczas spotkań Komitetu ds. Ryzyka Kredytowego. Ryzyko kredytowe kontrahenta Mając na uwadze fakt, że Aviva Investors Poland SA, w ramach prowadzonej działalności maklerskiej: nie posiada portfela handlowego nie dokonuje na własny rachunek transakcji obarczonych ryzykiem kredytowym kontrahenta tj.: o transakcji, których przedmiotem są pozagiełdowe instrumenty pochodne; Adekwatność kapitałowa i zarządzanie ryzykiem w AIP SA w 2012 13
o transakcji, których przedmiotem są kredytowe instrumenty pochodne; o umów odkupu, transakcji repo oraz transakcji udzielania lub przyjmowania pożyczek instrumentów finansowych lub towarów, których podstawę stanowią papiery wartościowe i towary objęte portfelem handlowym; o transakcji z opcją uzupełnienia zabezpieczenia kredytowego opartych na papierach wartościowych lub towarach; o transakcji z długim okresem rozliczenia ryzyko kredytowe kontrahenta nie występuje w ramach prowadzonej działalności oraz wymóg kapitałowy z tytułu ww. ryzyka nie jest wyliczany. Adekwatność kapitałowa i zarządzanie ryzykiem w AIP SA w 2012 14
Pozycje i składniki kapitałów nadzorowanych WYSZCZEGÓLNIENIE w Stan na 2012.12.31 POZIOM NADZOROWANYCH KAPITAŁÓW (w. 02+37+43) 1 16 209 224,40 I. Kapitały podstawowe (w. 03+08-12) 2 16 188 974,40 1.Kapitały zasadnicze (w.04+05+06-07) 3 16 353 344,79 1.1 Kapitał (fundusz) zakładowy wpłacony i zarejestrowany, z wyłączeniem akcji 4 2 400 000,00 uprzywilejowanych w zakresie dywidendy 1.2 Kapitał (fundusz) zapasowy 5 4 172 108,63 1.3. Pozostałe kapitały (fundusze) rezerwowe 6 9 781 236,16 1.4. Pomniejszenie kapitałów zasadniczych zgodnie z 2 ust. 6 zał.12 7 0,00 2. Dodatkowe pozycje kapitałów podstawowych (w. 09+10+11) 8 0,00 2.1. Niepodzielony zysk z lat ubiegłych 9 0,00 2.2. Zysk w trakcie zatwierdzania 10 0,00 2.3. Zysk netto (z bieżącej działalności) 11 0,00 3. Pozycje pomniejszające kapitały podstawowe (w.13+14+15+16+17+18+19+20+25) 12 164 370,39 3.1. Akcje własne 13 0,00 3.2. Wartość firmy 14 0,00 3.3. Pozostałe wartości niematerialne i prawne 15 164 370,39 3.4. Niepokryta strata z lat ubiegłych 16 0,00 3.5. Strata w trakcie zatwierdzania 17 0,00 3.6. Strata netto (z bieżącej działalności) 18 0,00 3.7 Strata, o której mowa w 15 ust. 1 rozporządzenia 19 0,00 3.8. Inne pomniejszenia kapitałów podstawowych (w. 21+22+23+24) 20 0,00 3.8.1. Akcje i udziały instytucji i zakładów ubezpieczeń (50% wartości) 21 0,00 3.8.2 Pożyczki podporządkowane udzielone instytucjom i zakładom ubezpieczeń, zaliczane do ich 22 0,00 kapitałów własnych (50% wartości) 3.8.3 Pomniejszenia wynikające z 2 ust. 4 zał. 12 (50% wartości) 23 0,00 3.8.4. Kwota ekspozycji z tytułu pozycji sekurytyzacyjnych (50% wartości) 24 0,00 3.9. Pomniejszenie wynikające z 7 ust. 3 25 0,00 II. Kapitały uzupełniające II kategorii (w. 27+29+30+31-32) 26 20 250,00 1. Kapitał (fundusz) z aktualizacji wyceny 27 20 250,00 2. Zobowiązania podporządkowane z pierwotnym terminem zapadalności nie krótszym niż 5 lat 28 0,00 2.1. Wysokość zobowiązań podporządkowanych z pierwotnym terminem zapadalności nie 29 0,00 krótszym niż 5 lat uwzględnianych w poziomie kapitałów uzupełniających II kategorii 3. Zobowiązania z tytułu papierów wartościowych o nieoznaczonym terminie wymagalności oraz 30 0,00 innych instrumentów finansowych o nieoznaczonym terminie wymagalności 4. Dodatkowe pozycje wynikające z aktualizacji wartości i rezerw zgodnie z 6 zał.12 31 0,00 5. Pozycje pomniejszające kapitały uzupełniające II kategorii (W.33+34+35+36) 32 0,00 5.1. Akcje i udziały instytucji i zakładów ubezpieczeń (50% wartości) 33 0,00 5.2. Pożyczki podporządkowane udzielone instytucjom i zakładom ubezpieczeń, zaliczane do ich 34 0,00 kapitałów własnych( 50% wartości) 5.3. Pomniejszenia wynikające z 2 ust.4 zał. 12( 50% wartości) 35 0,00 5.4. Kwota ekspozycji z tytułu pozycji sekurytyzacyjnych (50% wartości) 36 0,00 6. Wysokość kapitałów II kategorii uwzględniona w poziomie nadzorowanych kapitałów 37 20 250,00 III. Kapitały uzupełniające III kategorii (w. 39-40+42) 38 0,00 1. Zysk rynkowy 39 0,00 2. Strata na operacjach zaliczonych do portfela niehandlowego 40 0,00 3. Zobowiązania podporządkowane z pierwotnym terminem zapadalności nie krótszym niż 2 lata 41 0,00 3.1. Wysokość zobowiązań podporządkowanych z pierwotnym terminem zapadalności nie 42 0,00 krótszym niż 2 lata uwzględnianych w poziomie kapitałów uzupełniających III kategorii 4. Wysokość kapitałów III kategorii uwzględniona w poziomie nadzorowanych kapitałów 43 0,00 Adekwatność kapitałowa i zarządzanie ryzykiem w AIP SA w 2012 15
Adekwatność kapitałowa AIP SA AIP SA w celu oceny adekwatności kapitałowej dokonuje kalkulacji ryzyka w dwóch płaszczyznach: Filar I regulacyjnej (Filar I) jako sumę wymogów kapitałowych wyznaczonych zgodnie z wymogami Rozporządzenia o wymogach kapitałowych, wewnętrznej (Filar II) w ramach której AIP SA dokonuje estymacji ryzyk oraz wielkości kapitałów własnych niezbędnych do pokrycia ryzyk istotnych. Większa z dwóch wielkości: całkowity wymóg kapitałowy określony w ramach Filara I powiększony o narzut w wysokości 20%, suma wymogów kapitałowych określonych w ramach Filara II przyjmowana jest jako kapitał wewnętrzny niezbędny do pokrycia wszystkich zidentyfikowanych i istotnych rodzajów ryzyka występujących w działalności AIP SA. W okresie 1 stycznia 2012 do 9 marca 2012 roku AIP SA spełniała warunki wymienione w 3 ust. 3 Rozporządzenia o wymogach kapitałowych oraz nie posiadała ekspozycji zaliczanych do portfela handlowego. W 2012 roku AIP SA charakteryzowała się nieznaczącą skalą działalności (ustalaną według definicji i wytycznych Rozporządzenia o wymogach kapitałowych). W związku z powyższym w okresie od 1 stycznia do 9 marca 2012 roku poziom całkowitego wymogu kapitałowego ustalany był zgodnie z wytycznymi wymienionego powyżej rozporządzenia jako większa z dwóch wielkości: 1. Suma wymogów kapitałowych z tytułu: a. Ryzyka kredytowego b. Przekroczenia limitów koncentracji i dużych zaangażowań c. Ryzyka walutowego 2. Wymóg kapitałowy z tytułu kosztów stałych. Od 10 marca 2012, po uprawomocnieniu się decyzji KNF odnośnie rozszerzenia działalności maklerskiej AIP SA o możliwość nabywania i zbywania na własny rachunek instrumentów finansowych poziom całkowitych wymogów kapitałowych ustalany był jako suma wymogów kapitałowych z tytułu: a. Ryzyka kredytowego b. Przekroczenia limitów koncentracji i dużych zaangażowań c. Ryzyka walutowego d. Ryzyka operacyjnego e. Ryzyka rynkowego. Adekwatność kapitałowa i zarządzanie ryzykiem w AIP SA w 2012 16
AIP SA wyznacza wymóg kapitałowy w ramach Filaru I tylko w ujęciu jednostkowym. Poniższe tabele prezentują wymogi kapitałowe z tytułu poszczególnych rodzajów ryzyk dla AIP SA na dzień 31 grudnia 2012 roku. Ryzyko kredytowe Ekspozycja generująca ryzyko Waga ryzyka Wartość Ekspozycja ważona Wymóg kapitałowy aktywów (PLN) ryzykiem (PLN) (PLN) Środki w banku 50,00% 103 471,23 51 735,62 4 138,85 100,00% 26 290,40 26 290,40 2 103,23 Należności 0,00% 22 002,16 0,00 0,00 20,00% 3 316 164,37 663 232,87 53 058,63 75,00% 0,00 0,00 0,00 100,00% 900 817,35 900 817,35 72 065,39 150,00% 1 498 957,00 2 248 435,50 179 874,84 Depozyty krótkoterminowe 20,00% 18 344 596,20 3 668 919,24 293 513,54 50,00% 9 000 000,00 4 500 000,00 360 000,00 100,00% 850 000,00 850 000,00 68 000,00 Rzeczowe aktywa trwałe 100,00% 226 992,77 226 992,77 18 159,42 Suma 44 106 817,79 13 136 423,75 1 050 913,90 Ponadto, poniższa tabela prezentuje wartości ekspozycji oraz wymogi kapitałowe na dzień 31 grudnia 2012 roku w podziale na klasy ekspozycji: Rodzaj Waga Wartość % Ekspozycje Wymogi kapitałowe ryzyka ekspozycji ważone ryzykiem Ekspozycje wobec instytucji 0% 0,00 0% 0,00 0,00 Ekspozycje wobec instytucji Suma Ekspozycje wobec przedsiębiorców 20% 21 660 760,57 49% 4 332 152,11 346 572,17 50% 9 103 471,23 21% 4 551 735,62 364 138,85 100% 876 290,40 2% 876 290,40 70 103,23 31 640 522,20 72% 9 760 178,13 780 814,25 0% 0% 0,00 0,00 100% 844 869,88 2% 844 869,88 67 589,59 Ekspozycje wobec przedsiębiorców Suma 844 869,88 2% 844 869,88 67 589,59 Inne 0% 22 002,16 0% 0,00 0,00 20% 0,00 0% 0,00 0,00 75% 0,00 0% 0,00 0,00 100% 282 940,24 1% 282 940,24 22 635,22 150% 1 498 957,00 3% 2 248 435,50 179 874,84 Inne Suma 1 803 899,40 4% 2 531 375,74 202 510,06 Papiery wartościowe 0% 9 832 000,00 22% 0,00 0,00 Papiery wartościowe Suma 9 832 000,00 22% 0,00 0,00 Suma 44 121 291,48 100% 13 136 423,75 1 050 913,90 Adekwatność kapitałowa i zarządzanie ryzykiem w AIP SA w 2012 17
W ramach struktury branżowej AIP SA wyodrębnia ekspozycje wobec: instytucji (rynek usług finansowych), która stanowi 72%, przedsiębiorców ( rynek usług ubezpieczeniowych), która stanowi 2%, inne ekspozycje (w tym papiery wartościowe Skarbu Państwa), które stanowią 26%. Jako kryterium struktury geograficznej AIP SA przyjęła podział ekspozycji w podziale na państwa. Wedle przyjętej formuły AIP SA na dzień 31.12.2012 posiadała ekspozycje wobec podmiotów mających siedzibę na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, ekspozycje względem podmiotu mającego siedzibę w Wielkiej Brytanii (podmiot dominujący względem AIP) oraz nieznaczącą ekspozycję wobec podmiotów mających siedzibę na terytorium Litwy. AIP SA na dzień 31.12.2012 posiadała tylko ekspozycje z terminem zapadalności do 3 miesięcy. Przekroczenie limitów koncentracji zaangażowana dzień 31.12.2012 Wartość (PLN) Kapitały nadzorowane 16 209 224,406 Limit koncentracji zaangażowania (25%) 4 052 306,10 Limit koncentracji zaangażowania (70%) 11 346 457,08 Przekroczenie limitu koncentracji 0,00 Ryzyko walutowe Na dzień 31 grudnia 2012 roku AIP SA nie posiadała ekspozycji generujących istotne ryzyko walutowe, dla których wymogi kapitałowe były uwzględniane w kalkulacji całkowitego wymogu kapitałowego. Wymóg kapitałowy z tytułu kosztów stałych Na dzień 31 grudnia 2012 roku wymóg kapitałowy z tytułu kosztów stałych wyznaczony zgodnie z wytycznymi Rozporządzenia o wymogach kapitałowych wynosił 3 605 224,67 PLN. Ocena adekwatności kapitałowej Stan na 31.12.2012 (PLN) Ryzyko kredytowe wymóg kapitałowy 1 050 913,90 Ryzyko operacyjne wymóg kapitałowy 4 438 304,23 Przekroczenie limitów koncentracji zaangażowań 0,00 wymóg kapitałowy Koszty stałe wymóg kapitałowy 3 605 224,67 Całkowity wymóg kapitałowy (CWK) 5 489 218,13 Kapitały nadzorowane (KN) 16 209 224,40 KN CWK 10 720 006,27 KN /CWK 2,953 Adekwatność kapitałowa i zarządzanie ryzykiem w AIP SA w 2012 18
Filar II Poziom kapitału wewnętrznego w AIP SA w 2012 roku w ramach Filaru II ustalany był według następującej formuły: KW = Max(((Ro + Rk)* (1+N) + Rkz); CWK*120%), gdzie: KW kapitał wewnętrzny ustalony w ramach Filaru II na pokrycie istotnych ryzyk Ro kapitały na pokrycie ryzyka operacyjnego Rk kapitały na pokrycie ryzyka kredytowego Rkz kapitały na pokrycie ryzyka przekroczenia limitów koncentracji zaangażowań N wyrażona w % wysokość zastosowanego narzutu na pokrycie ewentualnych sytuacji/ryzyk, które nie zostały zidentyfikowane bądź zostały niewłaściwie ujęte w procesie szacowania kapitałowego. Jego wysokość ustalana jest metodą ekspercką. CWK całkowity wymóg kapitałowy wyliczony w ramach tzw. Filaru I. W ramach Filaru II AIP SA stosuje odpowiednie techniki zarządzania ryzykiem w celu zminimalizowania ekspozycji na poszczególne rodzaje ryzyka. W ramach Filaru II AIP SA wyznacza poziom kapitału wewnętrznego tylko w ujęciu jednostkowym. Według stanu na 31 grudnia 2012 roku kapitały na pokrycie poszczególnych rodzajów ryzyk ustalone zostały w następującej wysokości: Kapitał wewnętrzny na pokrycie ryzyka (PLN) Ryzyko kredytowe 1 050 913,90 Przekroczenie limitu koncentracji zaangażowania 0,00 Ryzyko operacyjne 5 607 032,53 Narzut na ryzyko kredytowe i operacyjne 998 691,96 Kapitał wewnętrzny (KW) 7 656 638,40 KN-KW 8 552 586,00 Poziom nadzorowanych kapitałów (KN) 16 209 224,40 KN/KW 2,11 Adekwatność kapitałowa i zarządzanie ryzykiem - podsumowanie W 2012 roku AIP uzyskała zgodę Komisji Nadzoru Finansowego na działalność polegającą na nabywaniu i zbywaniu na własny rachunek instrumentów finansowych. W związku z tym, od momentu uprawomocnienia się decyzji KNF, zgodnie z wytycznymi Rozporządzenia, Adekwatność kapitałowa i zarządzanie ryzykiem w AIP SA w 2012 19
zmieniona została metodologia wyliczania całkowitych wymogów kapitałowych w ramach Filaru 1-go. W 2012 roku AIP dwukrotnie podnosiła poziom kapitałów nadzorowanych: 1. w maju 2012 roku o zakładaną zgodnie z planem kapitałowym z 2011 roku wielkość, 2. w czerwcu 2012 o wielkość pozwalająca na utrzymanie nadwyżki KN względem CWK zgodnie z rekomendacją KNF oraz wewnętrznie ustalonymi limitami w ramach zarządzania kapitałem. W związku ze zmianą Rozporządzenia o wymogach kapitałowych od 13 sierpnia 2011 roku do 8 lutego 2012 roku AIP SA posiadała przekroczony limit koncentracji zaangażowań. W konsekwencji tego w podanym powyżej okresie AIP SA nie spełniała norm adekwatności kapitałowej, nie posiadała kapitałów wystarczających na pokrycie ryzyk zdefiniowanych w ramach obydwu filarów. Informacje o fakcie przekroczenia limitów koncentracji zaangażowań oraz braku adekwatności kapitałowej były niezwłocznie przekazywane do Komisji Nadzoru Finansowego. W związku z powyższą zmianą przepisów Rozporządzenia o wymogach kapitałowych AIP SA w 2011 roku podjęła następujące działania: skierowała do Komisji Nadzoru Finansowego wniosek o wydanie zezwolenia na prowadzenie działalności maklerskiej w zakresie nabywania lub zbywania na rachunek własny instrumentów finansowych dokonała dywersyfikacji lokat krótkoterminowych na większą niż dotychczas ilość banków. Podjęte przez AIP SA działania pozwoliły na dostosowanie poziomu posiadanych kapitałów do kapitałów niezbędnych do pokrycia wszystkich ryzyk zidentyfikowanych w działalności AIP SA. Dostosowanie nastąpiło w dniu 9 lutego 2012 roku. W okresie od 9 lutego do 31 grudnia 2012 roku spółka posiadała nadwyżkę kapitałów wystarczającą na pokrycie ryzyk w ramach przyjętej strategii zarządzania ryzykiem AIP. Ponadto, w ramach procesu zarządzania ryzykiem na Filarze II AIP SA w 2012 roku wprowadziła następujące modyfikacje: wprowadzenie mechanizmów wewnętrznych zapewniających kompletność bazy zdarzeń operacyjnych, uwzględnianie wyników testów warunków skrajnych w procesie szacowanie kapitału wewnętrznego. Adekwatność kapitałowa i zarządzanie ryzykiem w AIP SA w 2012 20
Informacje w zakresie polityki zmiennych składników wynagrodzeń osób zajmujących stanowiska kierownicze w Aviva Investors Poland SA Polityka zmiennych składników wynagrodzeń osób zajmujących stanowiska kierownicze Aviva Investors Poland SA (dalej Polityka ), została wprowadzona w Spółce z dniem 2 czerwca 2012 r. (z uwzględnieniem procedury przyjmowania Polityki opisanej poniżej), na podstawie Rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 2 grudnia 2011 r. w sprawie zasad ustalania przez dom maklerski polityki zmiennych składników wynagrodzeń osób zajmujących stanowiska kierownicze (Dz.U. Nr 263, poz. 1569; dalej Rozporządzenie ). Celem opracowania Polityki jest: prawidłowe i skuteczne zarządzanie ryzykiem i zniechęcanie do podejmowania ryzyka wykraczającego poza poziom akceptowany przez Spółkę, realizacja strategii prowadzenia działalności, przyjętej przez Spółkę; wspieranie zapobiegania konfliktowi interesów w Spółce. Sposób opracowywania, zatwierdzania, wdrażania i aktualizacji Polityki W procesie opracowywania, zatwierdzania, wdrażania i aktualizacji Polityki biorą udział: a) Dział Prawny i Przedstawiciel Działu HR w zakresie opracowania Polityki oraz jej zmian (w przypadku konieczności dokonania jej aktualizacji); b) Inspektor Nadzoru w zakresie opiniowania projektu Polityki oraz w zakresie wnioskowania do Zarządu Spółki o dokonanie aktualizacji Polityki, w celu jej dostosowania do obowiązujących przepisów prawa; c) Jednoosobowe Stanowisko ds. Audytu Wewnętrznego przeprowadza, co najmniej raz w roku, przegląd realizacji Polityki i przestrzegania Rozporządzenia, którego wynikiem jest pisemny raport określający stan realizacji Polityki. Raport jest przedstawiany Radzie Nadzorczej i Komitetowi Wynagrodzeń; d) Zarząd przyjmuje Politykę uchwałą Zarządu, przedstawia ją Komitetowi Wynagrodzeń do zaopiniowania i Radzie Nadzorczej do zatwierdzenia; e) W Spółce działa Komitet Wynagrodzeń, którego członkowie są powoływani przez Radę Nadzorczą spośród jej członków, a w przypadku, gdy Rada Nadzorcza składa się z nie więcej niż 5 członków, zadania Komitetu Wynagrodzeń powierzone są Radzie Nadzorczej. Obecnie zadania Komitetu Wynagrodzeń są powierzone Radzie Nadzorczej; f) Komitet Wynagrodzeń realizuje obowiązki w zakresie zmiennych składników wynagrodzeń osób zajmujących stanowiska kierownicze, kierując się koniecznością zapewnienia ostrożnego i stabilnego zarządzania ryzykiem, a także stanem kapitału i płynności finansowej, szczególną dbałością o interesy Spółki w perspektywie Adekwatność kapitałowa i zarządzanie ryzykiem w AIP SA w 2012 21
długoterminowej, interesem akcjonariuszy Spółki wyrażonym w szczególności w wytycznych komitetu wynagrodzeń na poziomie grupy Aviva Investors: opiniuje Politykę, w tym wysokość i składniki wynagrodzeń, wydaje opinie o realizowanej Polityce, opiniuje i monitoruje wypłatę zmiennych składników wynagrodzenia osób zajmujących stanowiska kierownicze związane z zarządzaniem ryzykiem, kontrolą wewnętrzną i badaniem zgodności działania Spółki z przepisami prawa, podejmuje decyzje o przyznaniu i wypłacie wynagrodzenia w postaci gwarantowanych zmiennych składników wynagrodzenia, które nie podlegają przepisom Rozporządzenia (takie składniki mają charakter wyjątkowy, mogą być przyznane jedynie przy zatrudnianiu nowej osoby zajmującej stanowisko kierownicze i są ograniczone do pierwszego roku zatrudnienia) lub w postaci wynagrodzenia z tytułu wcześniejszego rozwiązania umowy o pracę (wynagrodzenie to odzwierciedla nadkład pracy, jej wydajność i jakość za okres co najmniej 3 ostatnich lat zajmowania stanowiska kierowniczego w Spółce, a w przypadku osób zajmujących stanowisko kierownicze krócej niż trzy lata za okres od momentu objęcia tego stanowiska. Zasady dotyczące tych płatności są tak określone, że zapobiegają wynagradzaniu złych wyników, przy uwzględnieniu pozostałych zasad i kryteriów określonych w Polityce); g) podmiot zewnętrzny, z którego usług skorzystano przy opracowywaniu Polityki i jej aktualizacji - PwC Polska Sp. z o.o. Obowiązująca w Spółce Polityka została przyjęta przez Zarząd w dniu 2 czerwca 2012r., zaopiniowana pozytywnie przez Komitet Wynagrodzeń w dniu 6 czerwca 2012 r. i zatwierdzona przez Radę Nadzorczą w dniu 6 czerwca 2012 r. W dniu 14 grudnia 2012 r. Zarząd podjął Uchwałę o zmianie Załącznika Nr 1 do Polityki Wynik identyfikacji osób zajmujących stanowiska kierownicze w Aviva Investors Poland SA, która to zmiana została pozytywnie zaopiniowana przez Komitet Wynagrodzeń w dnu 18 grudnia 2012 r. i zatwierdzona przez Radę Nadzorczą w dniu 18 grudnia 2012 r. Kryteria i sposób kształtowania zmiennych składników wynagrodzeń Zasady powiązania wyników Spółki ze zmiennymi składnikami wynagradzania: Zgodnie z przyjętymi w Aviva Investors Poland SA zasadami wynagradzania, zmienne składniki wynagrodzenia powinny być przyznawane lub wypłacane, gdy odpowiadają sytuacji finansowej Aviva Investors Poland S.A. oraz są uzasadnione wynikami Spółki, efektami pracy jednostki organizacyjnej, w której zatrudniona była dana osoba zajmująca stanowisko kierownicze oraz efektami pracy tej osoby. Adekwatność kapitałowa i zarządzanie ryzykiem w AIP SA w 2012 22
W związku z tym, wielkość (pula) środków przeznaczonych do przyznania i wypłaty zmiennych składników wynagrodzenia podlega weryfikacji w kontekście wszelkich obecnych oraz przyszłych ryzyk. Punktem wyjścia do określenia ww. wielkości jest poziom zysku operacyjnego. Wielkość ta podlega ocenie w kontekście zarządzania ryzykiem, poziomu realizacji celów w stosunku do planu, osiągniętych wyników w porównaniu do grupy porównawczej oraz w kontekście mierników jakościowych. Alokacja puli przeznaczonej do przyznania i wypłaty zmiennych składników wynagrodzenia na poszczególne linie biznesowe i stanowiska uzależniona jest od kryteriów istotnych z punktu widzenia poszczególnych linii biznesowych i stanowisk. Proces korekty ww. puli w kontekście ryzyka obejmuje ocenę ryzyk związanych z planowanym poziomem przychodów Spółki, stratami operacyjnymi, ryzykiem strategicznym, regulacyjnym oraz związanym z zasobami ludzkimi. Kryteria pomiaru wyników i ich weryfikacji, uwzględniających ryzyko prowadzonej działalności oraz zasady dbałości o interesy domu maklerskiego w perspektywie długoterminowej, które umożliwiają obniżenie wysokości lub wstrzymywanie wypłaty zmiennych składników wynagrodzeń: Aviva Investors Poland S.A. kształtuje kulturę zorientowaną na wyniki. W związku z tym podstawą określenia wysokości zmiennych składników wynagrodzenia osoby zajmującej stanowisko kierownicze jest ocena efektów pracy danej osoby (w kontekście realizacji postawionych celów oraz demonstrowanych postaw związanych z wartościami Spółki), efektów pracy danej jednostki organizacyjnej oraz ogólnych wyników Spółki. Kryteria oceny efektywności pracy obejmują kryteria finansowe i niefinansowe oraz uwzględniają ryzyko. kryteria oceny są mierzalne. Obejmują one takie kategorie jak: prezentowanie zachowań zgodnych z podstawowymi wartościami organizacyjnymi, praca zespołowa, innowacyjność, efektywność pracy. Waga tych kategorii wśród kryteriów oceny dla poszczególnych osób jest ustalana indywidualnie. Zmienne składniki wynagrodzenia dla osób zajmujących stanowiska kierownicze związane z zarządzeniem ryzykiem, kontrolą wewnętrzną i badaniem zgodności działania Spółki z przepisami prawa, kształtowane są w sposób zapewniający niezachęcanie tych osób do podejmowania nadmiernego ryzyka oraz są wynagradzane za osiągnięcie celów wynikających z pełnionych przez nie funkcji. Stałe składniki wynagrodzenia stanowią na tyle dużą część wynagrodzenia całkowitego, iż Aviva Investors Poland S.A. może kształtować elastyczną politykę zmiennych składników Adekwatność kapitałowa i zarządzanie ryzykiem w AIP SA w 2012 23
wynagrodzenia. Oznacza to możliwość obniżania wysokości zmiennych składników wynagrodzenia lub ich niewypłacania w przypadku, gdy Spółka wykazuje trwałą stratę bilansową lub gdy nastąpiło istotne naruszenie przez pracownika procedur wewnętrznych związanych z zarządzaniem ryzykiem. Osiągnięte wyniki, które stanowią podstawę otrzymania przez każdą osobę instrumentów finansowych, których wartość jest powiązana z sytuacją finansową Spółki Dla osób zajmujących stanowiska kierownicze, których roczna wysokość zmiennych składników wynagrodzenia przekracza 125 000 PLN, zmienne składniki wynagrodzenia to: składnik pieniężny, który stanowi co najwyżej 50% zmiennych składników wynagrodzenia, składnik w formie instrumentów finansowych, których wartość jest powiązana z sytuacją finansową Spółki, który stanowi co najmniej 50% zmiennych składników wynagrodzenia. W przeciwnym wypadku zmienne składniki wynagrodzenia są wypłacane w formie pieniężnej, bez stosowania ich odroczenia. Podział na wskazane powyżej składniki dotyczy zarówno nieodroczonych, jak i odroczonych zmiennych składników wynagrodzenia. Zasady odroczenia zmiennych składników wynagrodzenia. a) mechanizm odroczenia zmiennych składników wynagrodzenia wdrożony został w celu: zachęcania do niepodejmowania nadmiernego ryzyka, utrzymania w Spółce najbardziej wartościowych pracowników, motywowania pracowników do osiągania ponadprzeciętnych wyników. b) w Spółce przyjęte zostały następujące zasady odraczania zmiennych składników wynagrodzenia: odroczenie części zmiennych składników wynagrodzenia obejmuje wszystkie osoby zajmujące stanowiska kierownicze, w przypadku gdy spełniony jest warunek określony poniżej, Adekwatność kapitałowa i zarządzanie ryzykiem w AIP SA w 2012 24
odroczenie części zmiennych składników wynagrodzenia obowiązuje dla osób zajmujących stanowiska kierownicze, których roczna wysokość zmiennych składników wynagrodzenia przekracza 125 000 PLN, w przypadku, gdy warunek określony powyżej jest spełniony, co najmniej 40% zmiennych składników wynagrodzenia jest uzależnione od efektów pracy danej osoby i uwzględnia ryzyko Spółki. Część ta jest rozliczana i wypłacana w okresie od trzech do pięciu lat, przy czym okres ten ustala się z uwzględnieniem cyklu koniunkturalnego, charakteru i ryzyka prowadzonej działalności oraz obowiązków danej osoby. W przypadku, gdy kwota całkowitego wynagrodzenia tej osoby w poprzednim roku obrotowym przekroczyła równowartość w złotych kwoty 1 000 000 euro ustalonego według kursu średniego ogłaszanego przez Narodowy Bank Polski obowiązującego w ostatnim dniu poprzedniego roku, powyższe ma zastosowanie do 60% zmiennych składników wynagrodzenia, c) powyższym zasadom odroczenia podlega zarówno składnik pieniężny, jak i składnik w formie instrumentu finansowego, d) odroczone zmienne składniki wynagrodzenia mogą zostać zmniejszone bądź niewypłacone w ogóle w przypadku, gdy: nastąpiło istotne naruszenie regulaminów, procedur wewnętrznych lub obowiązków przez osobę zajmującą stanowisko kierownicze, szczególnie w obszarach zarządzania ryzykiem, stwierdzono przyznanie zmiennych składników wynagrodzenia na podstawie nieprawidłowych, wprowadzających w błąd informacji, nastąpiło naruszenie przepisu prawa przez osobę zajmującą stanowisko kierownicze, Spółka wykazuje trwałą stratę bilansową. Informacje ilościowe ogółem wysokości wynagrodzeń, w podziale na linie biznesowe oraz informacje ilościowe ogółem o wynagrodzeniach osób zajmujących stanowiska kierownicze, w podziale na grupy Spółka prowadzi działalność maklerską w zakresie wykonywania czynności polegających na zarządzaniu portfelami, w skład których wchodzi jeden lub większa liczba instrumentów finansowych jedna linia biznesowa. Adekwatność kapitałowa i zarządzanie ryzykiem w AIP SA w 2012 25