Materiały konstrukcyjne

Save this PDF as:
 WORD  PNG  TXT  JPG

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "Materiały konstrukcyjne"

Transkrypt

1 Materiały konstrukcyjne

2 2

3 Stal Stal jest to materiał zawierający (masowo): więcej żelaza niż jakiegokolwiek innego pierwiastka; o zawartości węgla w zasadzie mniej niż 2%; zawierający również inne pierwiastki. Pewna ograniczona liczba stali chromowych może zawierać więcej niż 2% C; lecz wspomniane 2% jest ogólnie przyjętą graniczną wielkością, dla odróżnienia stali od żeliwa.

4 Klasyfikacja stali Klasyfikacja stali wg. PN-EN 10020:2003 Nie obowiązują stare oznaczenia stali przed 2004 rokiem!

5 Klasyfikacja stali opiera się na zawartości pierwiastków w analizie wytopowej (norma lub warunki dostawy) i zależy od ich minimalnej zawartości. W przypadku, gdy norma podaje tylko max. wartości, to do klasyfikacji stali przyjmuje się tylko 70% tej wielkości

6 Graniczne wartości zawartości pierwiastków dla określenia granicy miedzy stalami stopowymi i niestopowymi wg. analizy wytopowej. Wartości w [%] udziału masowego. Symbol Pierwiastek Udział [%] Symbol Pierwiastek Udział [%] Al aluminium 0,30 Ni nikiel 0,30 B bor 0,0008 Pb ołów 0,40 Bi bizmut 0,10 Se selen 0,10 Co kobalt 0,30 Si krzem 0,60 Cr chrom 0,3 Te telur 0,10 Cu miedź 0,4 Ti tytan 0,05 La lantanowce (każdy) 0,1 V wanad 0,10 Mn mangan 1,65* W wolfram 0,30 Mo molibden 0,08 Zr cyrkon 0,05 Nb niob 0,06 Inne (poza węglem, fosfo-rem, siarką i azotem) -każdy *) max 1.8% 0,10

7 Oznaczenia stali wg. PN-EN Klasyfikacja znaków stali. Klasyfikacja znaków stali: Znaki wskazujące na zastosowanie oraz mechaniczne lub fizyczne własności stali Znaki wskazujące na skład chemiczny stali

8

9 PN-EN

10 Ważniejsze znaki wskazujące na zastosowanie oraz mechaniczne własności stali. Oznaczenie literowe S - stale konstrukcyjne P pracujące pod ciśnieniem L na rury przewodowe E stale maszynowe Oznaczenie cyfrowe Liczba równa min. granicy plastyczności [N/mm 2 ] dla najmniejszej grubości wyrobu B - stale do zbrojenia betonu Charakterystyczna granica plastyczności N/mm 2 ] Y - stale do betonu sprężonego Minimalna wytrzymałość na rozciąganie N/mm 2 ] R stal na szyny lub w postaci szyn Minimalna wytrzymałość na rozciąganie N/mm 2 ] H - wyroby płaskie walcowane na zimno ze stali o podwyższonej wytrzymałości do kształtowania na zimno Minimalna granica plastyczności [N/mm 2 ] T j.w. Minimalna wytrzymałość na rozciąganie N/mm 2 ] D - wyroby ze stali miękkich do kształtowania na zimno (poza tymi ze znakiem H) M stale elektrotechniczne

11 Oznaczenia stali konstrukcyjnych.

12

13 Np. S185 stal konstrukcyjna o Re=185 [MN/m2] (N/mm22); S 355JR- stal konstrukcyjna o Re=355 [MN/m2] (N/mm22), o udarności w temp. +20oC w wysokości min. 27 [J]. S 355N- stal konstrukcyjna o Re=355 [MN/m2] (N/mm22), normalizowana.

14 Stale konstrukcyjne niestopowe ogólnego przeznaczenia (mild steel) Ozn. Wytrz. na Rozc. USA ISO Rm [MPa] ASTM St0S ~A366 S185 St3S ~1015 S235 St4S S275 14

15

16 Żeliwa (cast iron) Ozn. Wytrz. na Rozc. USA ISO Rm [MPa] ASTM B ~ P M2 P

17 Oznaczenia stali wg. składu chemicznego: Stale niestopowe (bez stali automatowej) o średniej zawartości manganu Mn<1% (podgrupa 2.1). C50 cyfra oznacza średnią zawartość węgla [%] x100 (w tym przypadku zaw. węgla = 0.5%).

18 c.d. Stale o średniej zawartości manganu 1% i stale stopowe, bez szybkotnących o zawartości każdego pierwiastka stopowego <5% (podgrupa 2.2). Ccc sssssssssss nn-nn-nn-nn-nn Gdzie : ccc liczba = 100xśrednia zawartość węgla [%]; ssss symbole pierwiastków chemicznych składników stopowych stali uporządkowane wg. malejącej zawartości, a gdy dwa mają taką samą zawartość to wg. kolejności alfabetycznej; nn- liczby odpowiadające zawartości poszczególnych pierwiastków stopowych (średnio)x współczynniki z tab. 8.(zaokrąglone do najbliższej liczby całkowitej) oddzielone od siebie kreską poziomą. Przykładem może być stal według nowej normy: C9MnCu6-10

19 c.d. Stale stopowe (bez stali szybkotnących) zawierające co najmniej 1 pierwiastek stopowy w ilości 5% (podgrupa 2.3): X Ccc ssssssss nn-nn-nn-nn-nn Gdzie : X symbol grupy stali ccc liczba = 100xśrednia zawartość węgla [%]; ssss symbole pierwiastków chemicznych składników stopowych stali uporządkowane wg. malejącej zawartości, a gdy dwa mają taką samą zawartość to wg. kolejności alfabetycznej; nn- liczby odpowiadające zawartości poszczególnych pierwiastków stopowych (średnio)x współczynniki z tab. 8.(zaokrąglone do najbliższej liczby całkowitej). Przykładem może być stal X2Cr-Ni18-10 o zawartości węgla średnio 0.05% (max %), chromu średnio 18%, niklu średnio 10%. Oznaczenie znakowe , AISI 304

20 Stale konstrukcyjne niestopowe wyższej jakości (mild steel) Ozn. Wytrz. na Rozc. USA ISO Rm [MPa] ASTM ~1010 C ~1040 C C55 20

21 Stale konstrukcyjne niestopowe wyższej jakości o podwyższonej zaw. Mn (mild steel) Ozn. Wytrz. na Rozc. USA ISO Rm [MPa] ASTM 20G 450 ~ G 620 ~1046 ~C45 E4 60G 700 ~1064 C60 E4 21

22 Stale konstrukcyjne stopowe (mild steel) Ozn. Wytrz. na Rozc. USA ISO Rm [Mpa] ASTM 18G2 460 ~A 765 (IV) SG 1570 ~ Si 7 (EU) 20H 780 ~5120 ~20Cr4 22

23 Stale stopowe

24

25 25

26 Szybkość korozji (mm/rok) Dlaczego stale wysokostopowe? Pasywacja stali stopowych % Chrom 26

27 Stale wysokostopowe pasywność. Warunki pasywności Minimalna zawartość 10,5% Cr Maksymalna zawartość węgla 1,2% C Pasywność się poprawia gdy: zawartość chromu wynosi ~17% Większość stali wysokostopowych zawiera 17-19% Cr Odporność korozyjna zależy od obecności warstwy pasywnej Możliwa optymalizacja do eksploatacji w różnych środowiskach dzięki dodatkom stopowych np. Ni, Mo, N, Cu... 27

28 Podział stali odpornych na korozję. Stale odporne na korozję: według zawartości niklu: Ni<2.5 % Ni >2.5 % nierdzewne żaroodporne żarowytrzymałe

29 Rodzina stali wysokostowych Podział stali wysokostopowych Ferrytyczne Austenityczne Martenzytyczne Martenzytyczno-austenityczne Ferrytyczno-austenityczne Różnice występują w strukturze 29

30 Forma Metale są kryształami Żelazo może być stabilne w 3 formach krystalograficznych: Ferryt Austenit Martenzyt Są stabilne w zależności od temperatury i składu chemicznego 30

31 Transformacje fazowe żelaza Austenit Ferryt Martenzyt Żelazo stabilne jest kiedy: austenit ponad 914 C ferryt poniżej 914 C. Martenzyt i ferryt poniżej 550 C 31

32 Dodatki stopowe. Wpływ dodatków stopowych: Poprawa stabilności austenitu w niskich temperaturach. Temp. Zwiększanie intensywności formowania się martenzytu poprzez ograniczanie transformacji w ferryt. Niestabilny Austenit Austenit Ferryt Martenzyt Effect dodatków stopowych Czas 32

33 Dodatki stopowe Dodatki stopowe zmianiają zarówno odporność korozyjną jak i mikrostrukturę. Dodatki stopowe mogą stabilizować austenit jak i ferryt. Stabilność faz zależy od zawartość składników Obróbka termiczna ma wpływ na mikrostrukturę 33

34 Ekwiwalent Niklu Diagram Schaeffler-Delong Martenzytyczno-Austenityczne Austenityczne Ferrytyczno-Austenityczne Martenzytyczne Ferrytyczne Ekwiwalent Chromiumu Ekwiwalent chromu = %Cr + 1.5%Si + %Mo Ekwiwalent Niklu = %Ni + 30(%C + %N) + 0.5(%Mn + %Cu + %Co) 34

35 Dlaczego skład fazowy jest tak bardzo istotny Ferryt, austenit i martenzyt ma bardzo różne właściwości z uwagę na formę krystalograficzną. Na przykład: Ferromagnetyzm, Rozszerzalność cieplna, Przewodnictwo cieplne, Odporność. Mechaniczne właściwości. 35

36 Naprężenie (MPa) Stale wysokostopowe. Odporność na naprężenia i właściwości plastyczne. Martenzytyczne Martenzytyczno-Austenityczne Ferrytyczno-Austenityczne 250 Ferrytyczne Austenityczne Odkształcenie (%) 36

37 Wtrącenia. Stale wysokostopowe nie są odporne na wysokie temperatury: Węgliki i azotki (550 C C). Dyfuzja do wszystkich faz. Obniżają odporność korozyjną i udarność. Szybkie chłodzenie obniża wartość azotków i węglików Wtrącenia międzymetaliczne (700 C C). Ferryt i austenit (>17% Cr & Mo). Obniżają odporność korozyjną i udarność. Szybko chłodzić 475 C Kruchość (350 C C). ferryt i martenzyt (>15% Cr). Obniża udarność. Rzadko występuje. Należy unikać tych temperatur! 37

38 Stale ferrytyczne. 38

39 Typowy skład: 15-30%Cr, < 0.1%C, < 1%Mo Stale ferrytyczne. Dobra odporność korozyjna. również w środowiskach zawierających jony chlorkowe Wytrzymałość na naprężenia słaba do średniej. Średnia udarność Średnia wytrzymałość Średnia formowalność. Słaba do średniej spawalność. Średni koszt 39

40 Zastosowanie stali ferrytycznych Rury, wymienniki ciepła, zbiorniki. Przemysł spożywczy, chemiczny, papierniczy. Środowiska zaw. jony chlorkowe Wysokie temperatury, zw. siarki 40

41 Stale martenzytyczne 41

42 Typowy skład: 12-17%Cr, 0.1-1%C Stale martenzytyczne. Wysoka wytrzymałość. Średnia odporność korozyjna. Średnia odporność na utlenianie Średnia udarność Wysoka wytrzymałość Średnia formowalność. Słaba do średniej spawalność. Zwiększając zawartość węgla rośnie wytrzymałość, ale spada udarność, formowalność, spawalność 42

43 Zastosowanie stali martenzytycznych. 0.1%C Przemysł chemiczny, turbiny, sprężarki 0.3%C Skrzynie biegów, przekładnie. 0.6%C żyletki. 1%C Stale martenzytycznoaustenityczne posiadają podobne zastosowania (większa udarność) Instrumenty medyczne, konstrukcje pracujące w wysokich temperaturach 43

44 Stale austenityczne. 44

45 Typowy skład: 18%Cr, >8%Ni, <0.1%C Stale austenityczne Znakomita odporność korozyjna. Oprócz środowisk zawierających jony chlorkowe Dobra odporność na utlenianie. Wysoka udarność. Wytrzymałość na naprężenia słaba do średniej. Dobra formowalność. Dobra spawalność. Wysoki koszt. Mała zawartość węgla lub dodatek tytanu przeciwdziała uczuleniu Molibden poprawia odporność korozyjną, jednak wymaga stosowania większej ilość niklu do stabilizacji austenitu 45

46 Zastosowanie stali austenitycznych. Szeroki zakres zastosowania. Rury, wymienniki ciepła, zbiorniki kontakt z żywnością, przemysł chemiczny, farmaceutyczny, przemysł papierniczy, naftowy. Większa zawartość stopowych dla bardziej agresywnych środowisk. Dobra odporność na pełzanie i utlenianie w wysokich temperaturach Nie ma właściwości magnetycznych 46

47 Stale typu Duplex Ferryt Austenit 47

48 Stale ferrytyczno-austenityczne Typowy skład: 22%Cr, 5%Ni, 0.03%C, 0.08%N (Duplex) Znakomita odporność korozyjna. W środowiskach zawierających chlorki Wysoka udarność Wytrzymałość średnia do wysokiej. Dobra formowalność. Wysoki koszt Wytrzymałość około 2 x lepsza niż stale austenityczne przy porównywalnej odporności 48

49 Zastosowanie stali typu Duplex Zamiennik stali austenitycznych praca w większych obciążeniach. Wysoka wytrzymałość obniża wagę i koszt Rury, zbiorniki, pompy w środowiskach chlorków. Przemysł naftowy, papierniczy, Konstrukcje wymagającej dużej odporności na korozję zmęczeniową Elementy maszyny papierniczej Pompy wody morskiej platformy wiertnicze 49

50 Mosiądze (bronze) Ozn. Wytrz. na Rozc. USA ISO Rm [Mpa] ASTM CuZn5 235 C21000 CuZn5 CuZn C24000 CuZn20 CuZN C27400 CuZn37 50

51 miedź + cyna (lub inne pierwiastki = brązy 51

52 Stopy aluminium 52

53 Stopy aluminium do obróbki plastycznej: 2XXX Al-Cu oraz Al-Li 3XXX Al-Mn-Mg 5XXX Al-Mg 6XXX Al-Si 7XXX Al-Zn-Mg 53

54 Techniczne aluminium 99,5% Al, (AISI A) 60 s / MPa

55 s / MPa Stop Al-Mg (AISI AA5251) PA2 2,1%Mg, 0,5%Fe, 0,4%Si, 0,3%Mn, 0,15%Cu

56 Stop Al-Mg (AISI AA5019) PA20 5,0%Mg, 0,5%Fe, 0,4%Si, 0,5%Mn, 0,1%Cu s / MPa

57 Stop Al-Mg-Zn (AISI AA7075) PA9 1,5%Cu, 2,6%Mg, 5,5%Zn, 0,5%Fe, 0,4%Si, 0,3%Mn s / MPa

58 Wykres fazowy Al-Cu 58

59 Fragmenty wykresów fazowych 59

60 60

61 61

62 62

63 Wtrącenia anodowe 63

64 Wtrącenia inertne Al-Si 64

65 65

66 66

67 67

68 68

69 69

70 70

71 71

72 72

73 73

74 Stopy tytanu Głównymi dodatkami stopowymi tytanu są: Al, Sn, Mo, V, Mn, Fe, Cr, przy czym aluminium występuje prawie zawsze w ilości 3-6 /o. Pierwia stki stopowe, rozpuszczając się w tytanie, zwiększają jego wytrzymałość, przy czym największy efekt umacniający dają Fe, Cr i Al. Wpływają również na położenie temperatury przemiany alotropowej. 74

75 Stopy tytanu Niektóre, np. Cr, Mn, Fe, Al, wykazują ograniczoną rozpuszczalność i tworzą związki międzymetaliczne, umożliwiając utwardzanie wydzieleniowe stopu, jednak efekt jest niewielki. 75

Newsletter nr 6/01/2005

Newsletter nr 6/01/2005 Newsletter nr 6/01/2005 Dlaczego stal nierdzewna jest odporna na korozję? (część II) Stalami nazywamy techniczne stopy żelaza z węglem i z innymi pierwiastkami, zawierające do 2 % węgla (symbol chemiczny

Bardziej szczegółowo

Stal - definicja Stal

Stal - definicja Stal \ Stal - definicja Stal stop żelaza z węglem,plastycznie obrobiony i obrabialny cieplnie o zawartości węgla nieprzekraczającej 2,11% co odpowiada granicznej rozpuszczalności węgla w żelazie (dla stali

Bardziej szczegółowo

Ich właściwości zmieniające się w szerokim zakresie w zależności od składu chemicznego (rys) i technologii wytwarzania wyrobu.

Ich właściwości zmieniające się w szerokim zakresie w zależności od składu chemicznego (rys) i technologii wytwarzania wyrobu. STOPY ŻELAZA Ich właściwości zmieniające się w szerokim zakresie w zależności od składu chemicznego (rys) i technologii wytwarzania wyrobu. Ze względu na bardzo dużą ilość stopów żelaza z węglem dla ułatwienia

Bardziej szczegółowo

Co to jest stal nierdzewna? Fe Cr > 10,5% C < 1,2%

Co to jest stal nierdzewna? Fe Cr > 10,5% C < 1,2% Cr > 10,5% C < 1,2% Co to jest stal nierdzewna? Stop żelaza zawierający 10,5% chromu i 1,2% węgla - pierwiastki, przyczyniające się do powstania warstwy wierzchniej (pasywnej) o skłonności do samoczynnego

Bardziej szczegółowo

LABORATORIUM NAUKI O MATERIAŁACH

LABORATORIUM NAUKI O MATERIAŁACH Politechnika Łódzka Wydział Mechaniczny Instytut Inżynierii Materiałowej LABORATORIUM NAUKI O MATERIAŁACH Ćwiczenie nr 5 Temat: Stale stopowe, konstrukcyjne, narzędziowe i specjalne. Łódź 2010 1 S t r

Bardziej szczegółowo

LABORATORIUM NAUKI O MATERIAŁACH

LABORATORIUM NAUKI O MATERIAŁACH Politechnika Łódzka Wydział Mechaniczny Instytut Inżynierii Materiałowej LABORATORIUM NAUKI O MATERIAŁACH Ćwiczenie nr 5 Temat: Stale niestopowe, stopowe, konstrukcyjne, narzędziowe, specjalne. Łódź 2010

Bardziej szczegółowo

Materiały metalowe. Wpływ składu chemicznego na struktur i własnoci stali. Wpływ składu chemicznego na struktur stali niestopowych i niskostopowych

Materiały metalowe. Wpływ składu chemicznego na struktur i własnoci stali. Wpływ składu chemicznego na struktur stali niestopowych i niskostopowych i własnoci stali Prezentacja ta ma na celu zaprezentowanie oraz przyblienie wiadomoci o wpływie pierwiastków stopowych na struktur stali, przygotowaniu zgładów metalograficznych oraz obserwacji struktur

Bardziej szczegółowo

Zakres tematyczny. Podział stali specjalnych, ze względu na warunki pracy:

Zakres tematyczny. Podział stali specjalnych, ze względu na warunki pracy: STAL O SPECJALNYCH WŁAŚCIWOŚCIACH FIZYCZNYCH I CHEMICZNYCH Zakres tematyczny 1 Podział stali specjalnych, ze względu na warunki pracy: - odporne na korozję, - do pracy w obniżonej temperaturze, - do pracy

Bardziej szczegółowo

LAF-Polska Bielawa 58-260, ul. Wolności 117 NIP: 882-152-92-20 REGON: 890704507 http://www.laf-polska.pl

LAF-Polska Bielawa 58-260, ul. Wolności 117 NIP: 882-152-92-20 REGON: 890704507 http://www.laf-polska.pl Podstawowe informacje o stali Stal jest stopem żelaza, węgla i innych pierwiastków stopowych o zawartości do 2,14 % węgla. W praktyce, jako stale oznacza się stopy, które najczęściej zawierają żelazo,

Bardziej szczegółowo

Niskostopowe Średniostopowe Wysokostopowe

Niskostopowe Średniostopowe Wysokostopowe Stalami stopowymi nazywa się stale, do których celowo wprowadza się pierwiastki stopowe, aby nadać im wymagane własności. Najczęściej stosuje się: mangan, krzem, chrom, nikiel, wolfram, molibden, wanad.

Bardziej szczegółowo

Nowoczesne stale bainityczne

Nowoczesne stale bainityczne Nowoczesne stale bainityczne Klasyfikacja, projektowanie, mikrostruktura, właściwości oraz przykłady zastosowania Wykład opracował: dr hab. inż. Zdzisław Ławrynowicz, prof. nadzw. UTP Zakład Inżynierii

Bardziej szczegółowo

(12) OPIS PATENTOWY (19) PL (11) 185228

(12) OPIS PATENTOWY (19) PL (11) 185228 RZECZPOSPOLITA POLSKA (12) OPIS PATENTOWY (19) PL (11) 185228 (21) Numer zgłoszenia: 331212 ( 13) B1 Urząd Patentowy Rzeczypospolitej Polskiej (22) Data zgłoszenia: 04.07.1997 (86) Data i numer zgłoszenia

Bardziej szczegółowo

ZAKRES AKREDYTACJI LABORATORIUM BADAWCZEGO Nr AB 342

ZAKRES AKREDYTACJI LABORATORIUM BADAWCZEGO Nr AB 342 ZAKRES AKREDYTACJI LABORATORIUM BADAWCZEGO Nr AB 342 wydany przez POLSKIE CENTRUM AKREDYTACJI 01-382 Warszawa ul. Szczotkarska 42 Wydanie nr 13, Data wydania: 22 kwietnia 2015 r. Nazwa i adres INSTYTUT

Bardziej szczegółowo

STALE STOPOWE KONSTRUKCYJNE. Publikacja współfinansowana ze środków Unii Europejskiej w ramach Europejskiego Funduszu Społecznego

STALE STOPOWE KONSTRUKCYJNE. Publikacja współfinansowana ze środków Unii Europejskiej w ramach Europejskiego Funduszu Społecznego STALE STOPOWE KONSTRUKCYJNE Publikacja współfinansowana ze środków Unii Europejskiej w ramach Europejskiego Funduszu Społecznego STALE STOPOWE KONSTRUKCYJNE Ważniejsze grupy stali: stale spawalne o podwyższonej

Bardziej szczegółowo

Zachodniopomorski Uniwersytet Technologiczny INSTYTUT INŻYNIERII MATERIAŁOWEJ Zakład Metaloznawstwa i Odlewnictwa

Zachodniopomorski Uniwersytet Technologiczny INSTYTUT INŻYNIERII MATERIAŁOWEJ Zakład Metaloznawstwa i Odlewnictwa Zachodniopoorski Uniwersytet Technologiczny INSTYTUT INŻYNIERII MATERIAŁOWEJ Zakład Metaloznawstwa i Odlewnictwa Przediot: Podstawy Nauki o Materiałach I i II, Materiały Konstrukcyjne, Współczesne Materiały

Bardziej szczegółowo

STOPY ŻELAZA Z WĘGLEM STALE I STALIWA NIESTOPOWE

STOPY ŻELAZA Z WĘGLEM STALE I STALIWA NIESTOPOWE STOPY ŻELAZA Z WĘGLEM STALE I STALIWA NIESTOPOWE Publikacja współfinansowana ze środków Unii Europejskiej w ramach Europejskiego Funduszu Społecznego 1. DEFINICJE, SKŁAD CHEMICZNY 2. PODZIAŁ I ZASADY ZNAKOWANIA

Bardziej szczegółowo

Klasyfikacja stali i przykłady oznaczeń

Klasyfikacja stali i przykłady oznaczeń Klasyfikacja stali i przykłady oznaczeń Definicja stali Stal jest to plastycznie (i ewentualnie cieplnie) obrobiony stop żelaza z węglem i innymi pierwiastkami, otrzymywanym w procesach stalowniczych ze

Bardziej szczegółowo

STALE STOPOWE KONSTRUKCYJNE

STALE STOPOWE KONSTRUKCYJNE STALE STOPOWE KONSTRUKCYJNE Podział stali stopowych ze względu na zastosowanie: stale konstrukcyjne stale narzędziowe stale o szczególnych właściwościach STALE STOPOWE KONSTRUKCYJNE Ważniejsze grupy stali:

Bardziej szczegółowo

Nierdzewna stal ferrytyczna

Nierdzewna stal ferrytyczna Nierdzewna stal ferrytyczna Wygórowane ceny niklu, głównego składnika stopowego najpopularniejszcych stali nierdzewnych - austenitycznych (ok. 8 % w składzie chemicznym), doprowadziły do znacznego wzrostu

Bardziej szczegółowo

ĆWICZENIE Nr 8. Laboratorium InŜynierii Materiałowej. Opracowali: dr inŝ. Krzysztof Pałka dr Hanna Stupnicka

ĆWICZENIE Nr 8. Laboratorium InŜynierii Materiałowej. Opracowali: dr inŝ. Krzysztof Pałka dr Hanna Stupnicka Akceptował: Kierownik Katedry prof. dr hab. inŝ. A. Weroński POLITECHNIKA LUBELSKA WYDZIAŁ MECHANICZNY KATEDRA INśYNIERII MATERIAŁOWEJ Laboratorium InŜynierii Materiałowej ĆWICZENIE Nr 8 Opracowali: dr

Bardziej szczegółowo

OZNACZENIE EGZAMINU KWALIFIKACYJNEGO SPAWACZA WEDŁUG PN-EN I PN-EN ISO

OZNACZENIE EGZAMINU KWALIFIKACYJNEGO SPAWACZA WEDŁUG PN-EN I PN-EN ISO OZNACZENIE EGZAMINU KWALIFIKACYJNEGO SPAWACZA WEDŁUG PN-EN 287-1 I PN-EN ISO 9606-2 Przykład : PN-EN 287-1 135 P FW 3.3 S t8.0 PB sl 1. 2. 3. 4. 5. 6. 7. 8. 9. 1. NUMER NORMY : PN-EN 287-1 - Egzamin kwalifikacyjny

Bardziej szczegółowo

STALE STOPOWE. (konstrukcyjne i o szczególnych właściwościach)

STALE STOPOWE. (konstrukcyjne i o szczególnych właściwościach) STALE STOPOWE (konstrukcyjne i o szczególnych właściwościach) Stal stopowa - stop żelaza z węglem, zawierający do ok. 2 % węgla i pierwiastki (dodatki stopowe) wprowadzone celowo dla nadania stali wymaganych

Bardziej szczegółowo

APARATURA W OCHRONIE ŚRODOWISKA - 3. MATERIAŁY KONSTRUKCYJNE

APARATURA W OCHRONIE ŚRODOWISKA - 3. MATERIAŁY KONSTRUKCYJNE APARATURA W OCHRONIE ŚRODOWISKA - 3. MATERIAŁY KONSTRUKCYJNE Wykład dla kierunku Ochrona Środowiska Wrocław, 2015 r. Materiały do budowy aparatury procesowej Do budowy aparatury procesowej wykorzystać

Bardziej szczegółowo

Narzędzia do toczenia poprzecznego

Narzędzia do toczenia poprzecznego Dragonskin 1335 / HCN1345 - toczenie stali 1335 i HCN1345 to nowe rodzaje powłok Dragonskin, jakie WNT wprowadza na rynek. Powłoka 1335 różni się od konkurencji nie tylko optycznie. Także jej wydajność

Bardziej szczegółowo

Stal dupleks w efekcie składu chemicznego

Stal dupleks w efekcie składu chemicznego Stal dupleks i jej spawalność PROF. DR HAB. INŻ. Jerzy Nowacki, ZAKŁAD SPAWALNICTWA, ZACHODNIOPOMORSKI UNIWERSYTET TECHNOLOGICZNY W SZCZECINIE, CZŁONEK RADY NAUKOWEJ CZASOPISMA STAL METALE & NOWE TECHNOLOGIE

Bardziej szczegółowo

2012-04-04. Zakres tematyczny. Politechnika Rzeszowska - Materiały lotnicze - I LD - 2011/2012 - dr inż. Maciej Motyka

2012-04-04. Zakres tematyczny. Politechnika Rzeszowska - Materiały lotnicze - I LD - 2011/2012 - dr inż. Maciej Motyka STAL NIESTOPOWA, STALIWO I ŻELIWO Zakres tematyczny 1 KLASYFIKACJA I SYSTEMY OZNACZANIA STALI 2 1 Klasyfikacja stopów żelaza Podział czynników determinujących mikrostrukturę iwłaściwości użytkowe stopów

Bardziej szczegółowo

Materiały Reaktorowe. Efekty fizyczne uszkodzeń radiacyjnych

Materiały Reaktorowe. Efekty fizyczne uszkodzeń radiacyjnych Materiały Reaktorowe Efekty fizyczne uszkodzeń radiacyjnych Stale stopowe Stal stopowa stal, w której oprócz węgla występują inne dodatki stopowe o zawartości od kilku do nawet kilkudziesięciu procent,

Bardziej szczegółowo

Ewolucja we frezowaniu trochoidalnym

Ewolucja we frezowaniu trochoidalnym New Nowe Lipiec 2016 produkty dla techników obróbki skrawaniem Ewolucja we frezowaniu trochoidalnym Frezy trzpieniowe CircularLine skracają czas obróbki i wydłużają żywotność TOTAL TOOLING = JAKOŚĆ x SERWIS

Bardziej szczegółowo

Stal stopowa - stop żelaza z węglem, zawierający do ok. 2 % węgla i pierwiastki (dodatki stopowe) wprowadzone celowo dla nadania stali wymaganych

Stal stopowa - stop żelaza z węglem, zawierający do ok. 2 % węgla i pierwiastki (dodatki stopowe) wprowadzone celowo dla nadania stali wymaganych STALE STOPOWE Stal stopowa - stop żelaza z węglem, zawierający do ok. 2 % węgla i pierwiastki (dodatki stopowe) wprowadzone celowo dla nadania stali wymaganych właściwości, otrzymany w procesach stalowniczych,

Bardziej szczegółowo

SPIS TREŚCI: Przedmowa Spawalność stali Definicja spawalności stali Wpływ składników stopowych na spawalność stali 19

SPIS TREŚCI: Przedmowa Spawalność stali Definicja spawalności stali Wpływ składników stopowych na spawalność stali 19 SPIS TREŚCI: Przedmowa 11 1. Spawalność stali 13 1.1. Definicja spawalności stali 13 1.2. Wpływ składników stopowych na spawalność stali 19 2. Pękanie połączeń spawanych 23 2.1. Pęknięcia gorące 23 2.1.1.

Bardziej szczegółowo

BADANIA URZĄDZEŃ TECHNICZNYCH ELEMENTEM SYSTEMU BIEŻĄCEJ OCENY ICH STANU TECHNICZNEGO I PROGNOZOWANIA TRWAŁOŚCI

BADANIA URZĄDZEŃ TECHNICZNYCH ELEMENTEM SYSTEMU BIEŻĄCEJ OCENY ICH STANU TECHNICZNEGO I PROGNOZOWANIA TRWAŁOŚCI BADANIA URZĄDZEŃ TECHNICZNYCH ELEMENTEM SYSTEMU BIEŻĄCEJ OCENY ICH STANU TECHNICZNEGO I PROGNOZOWANIA TRWAŁOŚCI Opracował: Paweł Urbańczyk Zawiercie, marzec 2012 1 Charakterystyka stali stosowanych w energetyce

Bardziej szczegółowo

Akademia Morska w Szczecinie Instytut InŜynierii Transportu Zakład Techniki Transportu. Materiałoznawstwo i Nauka o materiałach

Akademia Morska w Szczecinie Instytut InŜynierii Transportu Zakład Techniki Transportu. Materiałoznawstwo i Nauka o materiałach Akademia Morska w Szczecinie Instytut InŜynierii Transportu Zakład Techniki Transportu Instrukcja do ćwiczeń laboratoryjnych z przedmiotów Materiałoznawstwo i Nauka o materiałach Wpływ róŝnych rodzajów

Bardziej szczegółowo

O naszej konkurencyjności decydują: wysokie parametry jakościowe produktów, rzetelna obsługa, terminowość realizacji zamówień.

O naszej konkurencyjności decydują: wysokie parametry jakościowe produktów, rzetelna obsługa, terminowość realizacji zamówień. IMPEXMETAL S.A. Huta Aluminium Konin jest obecna na rynku europejskim od wielu lat. Łączymy w sobie cechy doświadczonego producenta i dostawcy otwartego na rynek oraz potrzeby klientów. Nasza strategia

Bardziej szczegółowo

Technologia obróbki cieplnej. Grzanie i ośrodki grzejne

Technologia obróbki cieplnej. Grzanie i ośrodki grzejne Technologia obróbki cieplnej Grzanie i ośrodki grzejne Grzanie: nagrzewanie i wygrzewanie Dobór czasu grzania Rodzaje ośrodków grzejnych Powietrze Ośrodki gazowe Złoża fluidalne Kąpiele solne: sole chlorkowe

Bardziej szczegółowo

DOLFA-POWDER FREZY TRZPIENIOWE ZE STALI PROSZKOWEJ DOLFAMEX

DOLFA-POWDER FREZY TRZPIENIOWE ZE STALI PROSZKOWEJ DOLFAMEX -POWDER FREZY TRZPIENIOWE ZE STALI PROSZKOWEJ Dzięki użyciu nowoczesnego materiału mają one zastosowanie przy obróbce stali i żeliwa o podwyższonej twardości: q charakteryzują się wysoką żywotnością narzędzia,

Bardziej szczegółowo

5. Klasyfikacja stali 1

5. Klasyfikacja stali 1 5. Klasyfikacja stali 1 Klasyfikacji gatunków stali dokonuje się zgodnie z PN-EN 10020:1996 według składu chemicznego oraz wg ich zastosowania i własności mechanicznych lub fizycznych. Klasyfikacja stali

Bardziej szczegółowo

Obróbka cieplna stali

Obróbka cieplna stali Obróbka cieplna stali Obróbka cieplna stopów: zabiegi cieplne, które mają na celu nadanie im pożądanych cech mechanicznych, fizycznych lub chemicznych przez zmianę struktury stopu. Podstawowe etapy obróbki

Bardziej szczegółowo

Żeliwo stop żelaza z węglem, zawierający 2,5-4,5% C i inne pierwiastki (Si, Mn, P, S), przeznaczony do wykonywania części maszyn, urządzeń

Żeliwo stop żelaza z węglem, zawierający 2,5-4,5% C i inne pierwiastki (Si, Mn, P, S), przeznaczony do wykonywania części maszyn, urządzeń ŻELIWA NIESTOPOWE Żeliwo stop żelaza z węglem, zawierający 2,5-4,5% C i inne pierwiastki (Si, Mn, P, S), przeznaczony do wykonywania części maszyn, urządzeń przemysłowych i wyrobów codziennego użytku na

Bardziej szczegółowo

Skład chemiczny wybranych stopów niklu do obróbki plastycznej

Skład chemiczny wybranych stopów niklu do obróbki plastycznej Stopy innych metali Stopy niklu Konstrukcyjne (monele) Oporowe (chromel, alumel, nichromy, kanthal) O szczególnych własnościach fizycznych (inwar, kowar, elinwar, permalloy) Odporne na korozję(hastelloy)

Bardziej szczegółowo

EN 450B. EN 14700: E Z Fe3. zasadowa

EN 450B. EN 14700: E Z Fe3. zasadowa EN 450B EN 14700: E Z Fe3 Grubootulona elektroda do regeneracji zużytych części maszyn o wymaganej twardości napawanej powierzchni w stanie surowym minimum 40 HRC. UDT C Si Mn Mo 0,06 0,40 0,75 0,50 Twardość

Bardziej szczegółowo

PL 178509 B1 (13) B1. (51) IntCl6: C23C 8/26. (54) Sposób obróbki cieplno-chemicznej części ze stali nierdzewnej

PL 178509 B1 (13) B1. (51) IntCl6: C23C 8/26. (54) Sposób obróbki cieplno-chemicznej części ze stali nierdzewnej RZECZPOSPOLITA POLSKA (12) OPIS PATENTOWY (19) PL (11) 178509 (13) B1 Urząd Patentowy Rzeczypospolitej Polskiej (21) Numer zgłoszenia: 305287 (22) Data zgłoszenia: 03.10.1994 (51) IntCl6: C23C 8/26 (54)

Bardziej szczegółowo

2. Biomateriały metaliczne wykorzystywane w medycynie

2. Biomateriały metaliczne wykorzystywane w medycynie Biomateriały metaliczne Najpopularniejsza definicja biomateriału brzmi następująco: biomateriał to każda substancja inna niż lek lub kombinacja substancji syntetycznych lub naturalnych, która może być

Bardziej szczegółowo

STALE NARZĘDZIOWE DO PRACY NA GORĄCO

STALE NARZĘDZIOWE DO PRACY NA GORĄCO Ćwiczenie 9 Stale narzędziowe STALE NARZĘDZIOWE DO PRACY NA ZIMNO DO PRACY NA GORĄCO SZYBKOTNĄCE NIESTOPOWE STOPOWE Rysunek 1. Klasyfikacja stali narzędziowej. Ze stali narzędziowej wykonuje się narzędzia

Bardziej szczegółowo

Podstawowe pojęcia MULTI - SERVICE S.A. 82-500 Kwidzyn ul. Żwirowa 10 tel. +48 (55) 279 63 79 fax. +48 (55) 279 33 09 STAL NIERDZEWNA I KWASOODPORNA

Podstawowe pojęcia MULTI - SERVICE S.A. 82-500 Kwidzyn ul. Żwirowa 10 tel. +48 (55) 279 63 79 fax. +48 (55) 279 33 09 STAL NIERDZEWNA I KWASOODPORNA MULTI - SERVICE S.A. STAL NIERDZEWNA I KWASOODPORNA MULTI - SERVICE S.A. 82-500 Kwidzyn ul. Żwirowa 10 tel. +48 (55) 279 63 79 fax. +48 (55) 279 33 09 Podstawowe pojęcia Stal: stop pierwiastka żelaza (Fe)

Bardziej szczegółowo

STABILNOŚĆ STRUKTURALNA STALI P92 W KSZTAŁTOWANYCH PLASTYCZNIE ELEMENTACH RUROCIĄGÓW KOTŁÓW ENERGETYCZNYCH ANDRZEJ TOKARZ, WŁADYSŁAW ZALECKI

STABILNOŚĆ STRUKTURALNA STALI P92 W KSZTAŁTOWANYCH PLASTYCZNIE ELEMENTACH RUROCIĄGÓW KOTŁÓW ENERGETYCZNYCH ANDRZEJ TOKARZ, WŁADYSŁAW ZALECKI PL0400058 STABILNOŚĆ STRUKTURALNA STALI P92 W KSZTAŁTOWANYCH PLASTYCZNIE ELEMENTACH RUROCIĄGÓW KOTŁÓW ENERGETYCZNYCH ANDRZEJ TOKARZ, WŁADYSŁAW ZALECKI Instytut Metalurgii Żelaza im. S. Staszica, Gliwice

Bardziej szczegółowo

Metale i niemetale. Krystyna Sitko

Metale i niemetale. Krystyna Sitko Metale i niemetale Krystyna Sitko Substancje proste czyli pierwiastki dzielimy na : metale np. złoto niemetale np. fosfor półmetale np. krzem Spośród 115 znanych obecnie pierwiastków aż 91 stanowią metale

Bardziej szczegółowo

Występujące w technicznych stopach żelaza pierwiastki (inne niż Fe i C) można podzielić na:

Występujące w technicznych stopach żelaza pierwiastki (inne niż Fe i C) można podzielić na: Materiały lotnicze WBMiL I ML ZI (PRz 2012/2013) dr inż. Maciej Motyka (08/06/13) 1 Stopy żelaza konspekt Stal niestopowa, staliwo i żeliwo Występujące w technicznych stopach żelaza pierwiastki (inne niż

Bardziej szczegółowo

PODSTAWY OBLICZEŃ CHEMICZNYCH.. - należy podać schemat obliczeń (skąd się biorą konkretne podstawienia do wzorów?)

PODSTAWY OBLICZEŃ CHEMICZNYCH.. - należy podać schemat obliczeń (skąd się biorą konkretne podstawienia do wzorów?) Korozja chemiczna PODSTAWY OBLICZEŃ CHEMICZNYCH.. - należy podać schemat obliczeń (skąd się biorą konkretne podstawienia do wzorów?) 1. Co to jest stężenie molowe? (co reprezentuje jednostka/ metoda obliczania/

Bardziej szczegółowo

6. OBRÓBKA CIEPLNO - PLASTYCZNA

6. OBRÓBKA CIEPLNO - PLASTYCZNA 6. OBRÓBKA CIEPLNO - PLASTYCZNA 6.1. Cel ćwiczenia Zapoznanie się z rodzajami obróbki cieplno plastycznej i ich wpływem na własności metali. 6.2. Wprowadzenie Obróbką cieplno-plastyczną, zwaną potocznie

Bardziej szczegółowo

Producent wyrobów płaskich ze stali nierdzewnej i kwasoodpornej

Producent wyrobów płaskich ze stali nierdzewnej i kwasoodpornej Stainless Service Poland Producent wyrobów płaskich ze stali nierdzewnej i kwasoodpornej Fasada centrum serwisowego Stainless Service Poland w Siemianowicach Śląskich. 01 Stainless Service Poland Nasza

Bardziej szczegółowo

OK 92.05 SFA/AWS A 5.11: (NiTi3) zasadowa. Otulina:

OK 92.05 SFA/AWS A 5.11: (NiTi3) zasadowa. Otulina: OK 92.05 SFA/AWS A 5.11: EN ISO 14172: E Ni-1 E Ni2061 (NiTi3) Elektroda do spawania elementów z czystego niklu. Przeznaczona jest także do łączenia materiałów różnoimiennych, np. niklu ze stalą, niklu

Bardziej szczegółowo

BLACHY PRECYZYJNE ZE STALI HARTOWANEJ I MOSIĄDZU, PODKŁADOWE TAŚMY I FOLIE

BLACHY PRECYZYJNE ZE STALI HARTOWANEJ I MOSIĄDZU, PODKŁADOWE TAŚMY I FOLIE BLACHY PRECYZYJNE ZE STALI HARTOWANEJ I MOSIĄDZU, PODKŁADOWE TAŚMY I FOLIE Wasz partner w zakresie precyzyjnej stali Oferujemy szeroką gamę podkładek zabezpieczających, pasków ze stali, które obejmują

Bardziej szczegółowo

SPECYFIKACJE TECHNICZNE WYBRANYCH GATUNKÓW STALI

SPECYFIKACJE TECHNICZNE WYBRANYCH GATUNKÓW STALI SPECYFIKACJE TECHNICZNE WYBRANYCH GATUNKÓW STALI Opis dotyczy wszystkich tabel z odsyłaczami: 1) ) ) wg analizy wytopowej stan walcowany + łuszczony" dla stali niestopowych, stan wyżarzony + łuszczony"

Bardziej szczegółowo

Stopy tytanu. Stopy tytanu i niklu 1

Stopy tytanu. Stopy tytanu i niklu 1 Stopy tytanu Stopy tytanu i niklu 1 Tytan i jego stopy Al Ti Cu Ni liczba at. 13 22 29 28 struktura kryst. A1 αa3/βa2 A1 A1 ρ, kg m -3 2700 4500 8930 8900 T t, C 660 1668 1085 1453 α, 10-6 K -1 18 8,4

Bardziej szczegółowo

w_08 Chemia mineralnych materiałów budowlanych c.d. Chemia metali budowlanych

w_08 Chemia mineralnych materiałów budowlanych c.d. Chemia metali budowlanych w_08 Chemia mineralnych materiałów budowlanych c.d. Chemia metali budowlanych Spoiwa krzemianowe Kompozyty krzemianowe (silikatowe) kity, zaprawy, farby szkło wodne Na 2 SiO 3 + 2H 2 O H 2 SiO 3 +

Bardziej szczegółowo

1.1.1. Oznaczanie stali wg składu chemicznego

1.1.1. Oznaczanie stali wg składu chemicznego 1 1. OZNACZANIE STALI WEDŁUG NORM EUROPEJSKICH Zgodnie z Normami Europejskimi obowiązują dwa systemy oznaczania stali: znakowy (według PN-EN 10027-1: 1994); znak stali składa się z symboli literowych i

Bardziej szczegółowo

ODPORNOŚĆ STALIWA NA ZUŻYCIE EROZYJNE CZĘŚĆ II. ANALIZA WYNIKÓW BADAŃ

ODPORNOŚĆ STALIWA NA ZUŻYCIE EROZYJNE CZĘŚĆ II. ANALIZA WYNIKÓW BADAŃ Szybkobieżne Pojazdy Gąsienicowe (15) nr 1, 2002 Stanisław JURA Roman BOGUCKI ODPORNOŚĆ STALIWA NA ZUŻYCIE EROZYJNE CZĘŚĆ II. ANALIZA WYNIKÓW BADAŃ Streszczenie: W części I w oparciu o teorię Bittera określono

Bardziej szczegółowo

WTX-Ti. produkty dla techników obróbki skrawaniem. Nasza propozycja do trudnoobrabialnych materiałów jak tytan i Inconel.

WTX-Ti. produkty dla techników obróbki skrawaniem. Nasza propozycja do trudnoobrabialnych materiałów jak tytan i Inconel. New Nowe WTX-Ti produkty dla techników obróbki skrawaniem Nasza propozycja do trudnoobrabialnych materiałów jak tytan i Inconel Lipiec 2014 TOTAL TOOLING = JAKOŚĆ x SERWIS 2 WNT Polska Sp. z o.o. ul. Łagiewnicka

Bardziej szczegółowo

Chłodnice CuproBraze to nasza specjalność

Chłodnice CuproBraze to nasza specjalność Chłodnice CuproBraze to nasza specjalność Dlaczego technologia CuproBraze jest doskonałym wyborem? LUTOWANIE TWARDE 450 C LUTOWANIE MIĘKKIE 1000 C 800 C 600 C 400 C 200 C Topienie miedzi Topienie aluminium

Bardziej szczegółowo

STAL NARZĘDZIOWA DO PRACY NA ZIMNO

STAL NARZĘDZIOWA DO PRACY NA ZIMNO STAL NARZĘDZIOWA DO PRACY NA ZIMNO Jakościowe porównanie głównych własności stali Tabela daje jedynie wskazówki, by ułatwić dobór stali. Nie uwzględniono tu charakteru obciążenia narzędzia wynikającego

Bardziej szczegółowo

Pierwiastek: Na - Sód Stan skupienia: stały Liczba atomowa: 11

Pierwiastek: Na - Sód Stan skupienia: stały Liczba atomowa: 11 ***Dane Pierwiastków Chemicznych*** - Układ Okresowy Pierwiastków 2.5.1.FREE Pierwiastek: H - Wodór Liczba atomowa: 1 Masa atomowa: 1.00794 Elektroujemność: 2.1 Gęstość: [g/cm sześcienny]: 0.0899 Temperatura

Bardziej szczegółowo

Enorm. OFERTA SPECJALNA - Frezy do obróbki zgrubnej i wykańczającej. Technika frezowania. Jednym narzędziem. zgrubnie.

Enorm. OFERTA SPECJALNA - Frezy do obróbki zgrubnej i wykańczającej. Technika frezowania. Jednym narzędziem. zgrubnie. Frästechnik Milling Technology Technika frezowania Enorm Enorm Jednym narzędziem zgrubnie i wykańczająco. OFERTA SPECJALNA - Frezy do obróbki zgrubnej i wykańczającej Einsatzgebiete Material und Schnittwerte

Bardziej szczegółowo

PRELIMINARY BROCHURE CORRAX. A stainless precipitation hardening steel

PRELIMINARY BROCHURE CORRAX. A stainless precipitation hardening steel PRELIMINARY BROCHURE CORRAX A stainless precipitation hardening steel Ogólne dane Właściwości W porównaniu do konwencjonalnych narzędziowych odpornych na korozję, CORRAX posiada następujące zalety: Szeroki

Bardziej szczegółowo

CHARAKTERYSTYKA ZMIAN STRUKTURALNYCH W WARSTWIE POŁĄCZENIA SPAJANYCH WYBUCHOWO BIMETALI

CHARAKTERYSTYKA ZMIAN STRUKTURALNYCH W WARSTWIE POŁĄCZENIA SPAJANYCH WYBUCHOWO BIMETALI Mariusz Prażmowski 1, Henryk Paul 1,2, Fabian Żok 1,3, Aleksander Gałka 3, Zygmunt Szulc 3 1 Politechnika Opolska, ul. Mikołajczyka 5, Opole. 2 Instytut Metalurgii i Inżynierii Materiałowej PAN, ul. Reymonta

Bardziej szczegółowo

Dobór materiałów konstrukcyjnych cz. 11

Dobór materiałów konstrukcyjnych cz. 11 Dobór materiałów konstrukcyjnych cz. 11 dr inż. Hanna Smoleńska Katedra Inżynierii Materiałowej i Spajania Wydział Mechaniczny, Politechnika Gdańska Materiały edukacyjne Zbiornik ciśnieniowy Część I Ashby

Bardziej szczegółowo

Krajowa deklaracja zgodności nr 1/10

Krajowa deklaracja zgodności nr 1/10 Krajowa deklaracja zgodności nr 1/10 Wersja 4 1. Producent wyrou udowlanego : CMC Poland Sp. z o.o.. (dawniej CMC Zawiercie S.A.) ul. Piłsudskiego 82, 42400 Zawiercie.. (pełna nazwa i adres zakładu produkującego

Bardziej szczegółowo

Akademia Morska w Szczecinie Instytut InŜynierii Transportu Zakład Techniki Transportu. Materiałoznawstwo i Nauka o materiałach

Akademia Morska w Szczecinie Instytut InŜynierii Transportu Zakład Techniki Transportu. Materiałoznawstwo i Nauka o materiałach Akademia Morska w Szczecinie Instytut InŜynierii Transportu Zakład Techniki Transportu Instrukcja do ćwiczeń laboratoryjnych z przedmiotów Materiałoznawstwo i Nauka o materiałach Identyfikacja materiałów

Bardziej szczegółowo

Normalizacja i ocena jakości metali. Stale spawalne o podwyższonej wytrzymałości

Normalizacja i ocena jakości metali. Stale spawalne o podwyższonej wytrzymałości Normalizacja i ocena jakości metali Stale spawalne o podwyższonej wytrzymałości 1 Spawalność - podstawowa własność niskostopowych stali spawalnych Spawalność jest właściwością technologiczną określającą

Bardziej szczegółowo

Spis treœci Wstêp Od epoki br¹zu do in ynierii materia³owej Przedmowa Rozdzia³ 1 Budowa atomowa metali Rozdzia³ 2 Krzepniêcie metali

Spis treœci Wstêp Od epoki br¹zu do in ynierii materia³owej Przedmowa Rozdzia³ 1 Budowa atomowa metali Rozdzia³ 2 Krzepniêcie metali 5 Spis treœci Wstêp Od epoki br¹zu do in ynierii materia³owej Adolf Maciejny... 17 Przedmowa Znaczenie metali w rozwoju cywilizacji... 31 Rozdzia³ 1 Budowa atomowa metali Karol Przyby³owicz... 37 1.1.

Bardziej szczegółowo

ZASTOSOWANIE KRAJOWEJ STALI 0H14N5MCuNb DO WYTWARZANIA LUTOWANYCH PRÓŻNIOWO KÓŁ WIRNIKÓW TURBOSPRĘŻAREK

ZASTOSOWANIE KRAJOWEJ STALI 0H14N5MCuNb DO WYTWARZANIA LUTOWANYCH PRÓŻNIOWO KÓŁ WIRNIKÓW TURBOSPRĘŻAREK ZASTOSOWANIE KRAJOWEJ STALI 0H14N5MCuNb DO WYTWARZANIA LUTOWANYCH PRÓŻNIOWO KÓŁ WIRNIKÓW TURBOSPRĘŻAREK PL0000376 JERZY BIELANIK, JERZY WAWSZCZAK Laboratorium Materiałoznawstwa WBiMR Politechniki Warszawskiej,

Bardziej szczegółowo

(12) TŁUMACZENIE PATENTU EUROPEJSKIEGO (19) PL (11) PL/EP 2584058. (96) Data i numer zgłoszenia patentu europejskiego: 21.10.2011 11186244.

(12) TŁUMACZENIE PATENTU EUROPEJSKIEGO (19) PL (11) PL/EP 2584058. (96) Data i numer zgłoszenia patentu europejskiego: 21.10.2011 11186244. RZECZPOSPOLITA POLSKA (12) TŁUMACZENIE PATENTU EUROPEJSKIEGO (19) PL (11) PL/EP 2584058 (96) Data i numer zgłoszenia patentu europejskiego: 21.10.2011 11186244.7 (13) (51) T3 Int.Cl. C22C 38/40 (2006.01)

Bardziej szczegółowo

STOPY ŻELAZA. Cz. I. Stale niestopowe konstrukcyjne i o szczególnych właściwościach, staliwa i żeliwa niestopowe

STOPY ŻELAZA. Cz. I. Stale niestopowe konstrukcyjne i o szczególnych właściwościach, staliwa i żeliwa niestopowe STOPY ŻELAZA Cz. I. Stale niestopowe konstrukcyjne i o szczególnych właściwościach, staliwa i żeliwa niestopowe STALE Stal stop żelaza z węglem i innymi dodatkami stopowymi, zawierający do ok. 2 % węgla,

Bardziej szczegółowo

LABORATORIUM NAUKI O MATERIAŁACH

LABORATORIUM NAUKI O MATERIAŁACH Politechnika Łódzka Wydział Mechaniczny Instytut Inżynierii Materiałowej LABORATORIUM NAUKI O MATERIAŁACH Ćwiczenie nr 6 Temat: Stale w stanie ulepszonym cieplnie Łódź 2010 Cel ćwiczenia Zapoznanie się

Bardziej szczegółowo

Zapis i Podstawy Konstrukcji. Materiały konstrukcyjne 1

Zapis i Podstawy Konstrukcji. Materiały konstrukcyjne 1 Zapis i Podstawy Konstrukcji. Materiały konstrukcyjne 1 MATERIAŁY KONSTRUKCYJNE STALE ODLEWNICZE STOPY ŻELAZA METALE NIEŻELAZNE I ICH STOPY POLIMERY CERAMIKA KOMPOZYTY Podział materiałów wg Leksykonu Materiałoznawstwa

Bardziej szczegółowo

KLASYFIKACJA STALI NARZĘDZIOWYCH

KLASYFIKACJA STALI NARZĘDZIOWYCH KLASYFIKACJA STALI NARZĘDZIOWYCH STAL NARZĘDZIOWA STAL NARZĘDZIOWA DO PRACY NA ZIMNO STAL NARZĘDZIOWA DO PRACY NA GORĄCO STAL SZYBKOTNĄCA NIESTOPOWE STOPOWE - niskostopowe, - średniostopowe, - wysokostopowe,

Bardziej szczegółowo

Metale - Próba rozciągania - Część 1: Metoda badania w temperaturze otoczenia. Metale - Próba rozciągania - Metoda badania w podwyższonej temperaturze

Metale - Próba rozciągania - Część 1: Metoda badania w temperaturze otoczenia. Metale - Próba rozciągania - Metoda badania w podwyższonej temperaturze Wykaz opublikowanych PN-EN (ECISS i CEN/TC 187) ICS 77.*, 81.080, 23.100.40,.030 Stan na 5.04.2005 Lp TC EN PN TYTUŁ DYREKTYWA ICS ZN KT CENA 1 ECISS/TC 5 EN 10001:1990 PN-EN 10001:1996 Surówka żelaza

Bardziej szczegółowo

Oferta drutów do spawania metodą TIG (WIG)

Oferta drutów do spawania metodą TIG (WIG) Oferta drutów do spawania metodą TIG (WIG) Oferta materiałów do spawania metodą TIG (WIG) obok naszego zakresu spawania laserem jest następnym asortymentem w zakresie precyzyjnego napawania. Wszędzie tam,

Bardziej szczegółowo

KONTROLA STALIWA GXCrNi72-32 METODĄ ATD

KONTROLA STALIWA GXCrNi72-32 METODĄ ATD 54/14 Archives of Foundry, Year 2004, Volume 4, 14 Archiwum Odlewnictwa, Rok 2004, Rocznik 4, Nr 14 PAN Katowice PL ISSN 1642-5308 KONTROLA STALIWA GXCrNi72-32 METODĄ ATD S. PIETROWSKI 1, G. GUMIENNY 2

Bardziej szczegółowo

Stale narzędziowe. Publikacja współfinansowana ze środków Unii Europejskiej w ramach Europejskiego Funduszu Społecznego

Stale narzędziowe. Publikacja współfinansowana ze środków Unii Europejskiej w ramach Europejskiego Funduszu Społecznego Stale narzędziowe Publikacja współfinansowana ze środków Unii Europejskiej w ramach Europejskiego Funduszu Społecznego Stale narzędziowe stopy przeznaczone na narzędzia tj. przedmioty służące do rozdzielania

Bardziej szczegółowo

STAL NARZĘDZIOWA DO PRACY NA GORĄCO

STAL NARZĘDZIOWA DO PRACY NA GORĄCO STAL NARZĘDZIOWA DO PRACY NA GORĄCO Jakościowe porównanie najważniejszych własności stali 1) Stal Maraging (temperatura maraging ok. 480 C); w tym stanie nie porównywalna ze stalami do ulepszania cieplnego.

Bardziej szczegółowo

NOWE STALE PRZEZNACZONE DO BUDOWY WYSOKOCIŚNIENIOWYCH WODOROWYCH REAKTORÓW. Opracowanie JOANNA HUCIŃSKA

NOWE STALE PRZEZNACZONE DO BUDOWY WYSOKOCIŚNIENIOWYCH WODOROWYCH REAKTORÓW. Opracowanie JOANNA HUCIŃSKA NOWE STALE PRZEZNACZONE DO BUDOWY WYSOKOCIŚNIENIOWYCH WODOROWYCH REAKTORÓW Opracowanie JOANNA HUCIŃSKA PLAN PREZENTACJI 1. Ogólna charakterystyka wysokociśnieniowych wodorowych reaktorów 2. Materiały konstrukcyjne:

Bardziej szczegółowo

Schemat obróbki nożami tokarskimi. Oznaczenia noży tokarskich wg ISO, PN, DIN, F, Gost. ISO 2 NNZc-d 4972 302 2102. Nóż wygięty ISO 243 ISO 514.

Schemat obróbki nożami tokarskimi. Oznaczenia noży tokarskich wg ISO, PN, DIN, F, Gost. ISO 2 NNZc-d 4972 302 2102. Nóż wygięty ISO 243 ISO 514. Schemat obróbki nożami tokarskimi Oznaczenia noży tokarskich wg ISO, PN, DIN, F, Gost ISO 243 Nóż ISO 514 PN / M-58352 DIN F GOST (PN / M-58355) ISO 1 NNZa-b 4971 301 2100 Nóż prosty ISO 2 NNZc-d 4972

Bardziej szczegółowo

STAL NARZĘDZIOWA DO PRACY NA ZIMNO

STAL NARZĘDZIOWA DO PRACY NA ZIMNO STAL NARZĘDZIOWA DO PRACY NA ZIMNO BÖHLER K340 ISODUR jest uniwersalną stalą narzędziową do pracy na zimno, przy pomocy której zarobicie pieniądze i nie tylko podczas wycinania monet, lecz również podczas

Bardziej szczegółowo

Konstrukcje Metalowe Laboratorium 1. GATUNKI I ODMIANY PLASTYCZNOŚCI STALI STOSOWANYCH W BUDOWNICTWIE

Konstrukcje Metalowe Laboratorium 1. GATUNKI I ODMIANY PLASTYCZNOŚCI STALI STOSOWANYCH W BUDOWNICTWIE 1. GATUNKI I ODMIANY PLASTYCZNOŚCI STALI STOSOWANYCH W BUDOWNICTWIE 1.1 STALE WĘGLOWE (niskowęglowe C < 0.25 %) A) Stale niskowęglowe konstrukcyjne ogólnego przeznaczenie (niestopowe) PN-88/H- 84020 St3SX

Bardziej szczegółowo

Stopy żelaza. Stale Staliwa Żeliwa

Stopy żelaza. Stale Staliwa Żeliwa Stopy żelaza Stale Staliwa Żeliwa 1. Stale są to stopy żelaza z węglem i innymi pierwiastkami, zawierające do 2% C, które w procesie wytwarzania podlegają przeróbce plastycznej, np.: walcowaniu, ciągnieniu,

Bardziej szczegółowo

ĆWICZENIE NR 9. Zakład Budownictwa Ogólnego. Stal - pomiar twardości metali metodą Brinella

ĆWICZENIE NR 9. Zakład Budownictwa Ogólnego. Stal - pomiar twardości metali metodą Brinella Zakład Budownictwa Ogólnego ĆWICZENIE NR 9 Stal - pomiar twardości metali metodą Brinella Instrukcja z laboratorium: Budownictwo ogólne i materiałoznawstwo Instrukcja do ćwiczenia nr 9 Strona 9.1. Pomiar

Bardziej szczegółowo

3. Materiały stosowane do budowy maszyn elektrycznych

3. Materiały stosowane do budowy maszyn elektrycznych 3. Materiały stosowane do budowy maszyn elektrycznych 3.1. Materiały na rdzenie magnetyczne Wymagania w stosunku do materiałów magnetycznych miękkich: - duża indukcja nasycenia, - łatwa magnasowalność

Bardziej szczegółowo

Wykład 8. Przemiany zachodzące w stopach żelaza z węglem. Przemiany zachodzące podczas nagrzewania

Wykład 8. Przemiany zachodzące w stopach żelaza z węglem. Przemiany zachodzące podczas nagrzewania Wykład 8 Przemiany zachodzące w stopach żelaza z węglem Przemiany zachodzące podczas nagrzewania Nagrzewanie stopów żelaza powyżej temperatury 723 O C powoduje rozpoczęcie przemiany perlitu w austenit

Bardziej szczegółowo

Żelazo ARMCO (czyste technicznie)

Żelazo ARMCO (czyste technicznie) Żelazo ARMCO (czyste technicznie) powiększenie: 100x - widoczna struktura ferrytyczna ze zróżnicowaną wielkością ziarna z wydzieleniami cementytu III- ciorzędowego na granicach ziarn powiększenie: 200x

Bardziej szczegółowo

STAL DO PRZETWÓRSTWA TWORZYW SZTUCZNYCH

STAL DO PRZETWÓRSTWA TWORZYW SZTUCZNYCH STAL DO PRZETWÓRSTWA TWORZYW SZTUCZNYCH STAL DO PRZETWÓRSTWA TWORZYW SZTUCZNYCH BÖHLER M268 BÖHLER M268 VMR jest ulepszoną cieplnie stalą do przetwórstwa tworzyw sztucznych. Stal M268 VMR posiada doskonałą

Bardziej szczegółowo

Wykład 9 Obróbka cieplna zwykła

Wykład 9 Obróbka cieplna zwykła Wykład 9 Obróbka cieplna zwykła Rozróżniamy 3 rodzaje obróbki cieplnej: Obróbka cieplna zwykła, którą realizujemy stosując 2 parametry: t, τ Obróbka cieplno-chemiczna, którą realizujemy stosując parametry:

Bardziej szczegółowo

INFORMACJE TECHNICZNE

INFORMACJE TECHNICZNE INFORMACJE TECHNICZNE PIŁY TARCZOWE Z WĘGLIKAMI SPIEKANYMI Kształt i geometrię stosowanych rodzajów uzębienia przedstawiono w poniższej tabeli. Nazwa Rysunek Oznaczenie Nazwa Rysunek Oznaczenie UWAGA:

Bardziej szczegółowo

Podstawowe wiadomości o stalach odpornych na korozję

Podstawowe wiadomości o stalach odpornych na korozję Edmund Kaliszewski Stanisław Czyżowicz Podstawowe wiadomości o stalach odpornych na korozję SPIS TREŚCI Nazwa rozdziału Strona 1. Wstęp Ogólny podział stali 3. Istota odporności korozyjnej stali 6 4. Rodzaje

Bardziej szczegółowo

MATERIAŁOZNAWSTWO Wydział Mechaniczny, Mechatronika, sem. I. dr inż. Hanna Smoleńska

MATERIAŁOZNAWSTWO Wydział Mechaniczny, Mechatronika, sem. I. dr inż. Hanna Smoleńska MATERIAŁOZNAWSTWO Wydział Mechaniczny, Mechatronika, sem. I dr inż. Hanna Smoleńska UKŁADY RÓWNOWAGI FAZOWEJ Równowaga termodynamiczna pojęcie stosowane w termodynamice. Oznacza stan, w którym makroskopowe

Bardziej szczegółowo

ThyssenKrupp Materials Austria GmbH

ThyssenKrupp Materials Austria GmbH ThyssenKrupp Materials Austria GmbH Organizacja Koncernu Business Area Materials Services ThyssenKrupp Materials Austria 2 ThyssenKrupp Materials Austria Historia firmy TKMA 3 ThyssenKrupp Materials Austria

Bardziej szczegółowo

STALE ODPORNE NA KOROZJ

STALE ODPORNE NA KOROZJ STALE ODPORNE NA KOROZJ OGÓLNA KLASYFIKACJA STALI ODPORNYCH NA KOROZJ - kryterium podziału ODPORNO NA KOROZJ stale trudno rdzewiejce stale odporne na korozj OGÓLNA KLASYFIKACJA STALI ODPORNYCH NA KOROZJ

Bardziej szczegółowo

PN-EN 1708-1:2010 Spawanie. Szczegóły podstawowych złączy spawanych w stali. Część 1: Elementy ciśnieniowe (oryg.) Zastępuje: PN-EN 1708-1:2002

PN-EN 1708-1:2010 Spawanie. Szczegóły podstawowych złączy spawanych w stali. Część 1: Elementy ciśnieniowe (oryg.) Zastępuje: PN-EN 1708-1:2002 PN-EN 1708-1:2010 Spawanie. Szczegóły podstawowych złączy spawanych w stali. Część 1: Elementy ciśnieniowe (oryg.) Zastępuje: PN-EN 1708-1:2002 PN-EN 10028-1+A1:2010 Wyroby płaskie ze stali na urządzenia

Bardziej szczegółowo

poradnik poradnik katalog wyrobów

poradnik poradnik katalog wyrobów tabela gatunków 2 oznaczenia stanów utwardzenia 3 własności mechaniczne blach i płyt 4 własności mechaniczne produktów ciągnionych 13 własności mechaniczne produktów wyciskanych 15 wykaz norm 17 poradnik

Bardziej szczegółowo

Spawanie w osłonie gazów obojętnych jest jednym z najważniejszych sposobów łączenia:

Spawanie w osłonie gazów obojętnych jest jednym z najważniejszych sposobów łączenia: Historia firmy SPINEX SPINKIEWICZ zaczyna się w 1990 roku po prostu od wolframu. Także dziś wolfram oraz inne wysokotopliwe metale jak molibden, tantal, niob, chrom oraz ich stopy stanowią bazę programu

Bardziej szczegółowo

Przedmowa 19 O zespole autorskim 21. Klasyfikacja i charakterystyka procesów spawania i pokrewnych 23. Literatura... 35

Przedmowa 19 O zespole autorskim 21. Klasyfikacja i charakterystyka procesów spawania i pokrewnych 23. Literatura... 35 Spis treści Przedmowa 19 O zespole autorskim 21 1 Klasyfikacja i charakterystyka procesów spawania i pokrewnych 23 Literatura... 35 2 Przetwarzanie energii do celów spawalniczych [1] 37 2.0. Wstęp... 37

Bardziej szczegółowo