Bazy danych. Plan wykładu. Model logiczny i fizyczny. Operacje na pliku. Dyski. Mechanizmy składowania

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "Bazy danych. Plan wykładu. Model logiczny i fizyczny. Operacje na pliku. Dyski. Mechanizmy składowania"

Transkrypt

1 Plan wykładu Bazy danych Wykład 10: Fizyczna organizacja danych w bazie danych Model logiczny i model fizyczny Mechanizmy składowania plików Moduł zarządzania miejscem na dysku i moduł zarządzania buforami Formaty rekordów i sposoby ich zapisu Rozmieszczenie rekordów w blokach Metody organizacji pliku rekordów Małgorzata Krętowska Katedra Oprogramowania Model logiczny i fizyczny Model logiczny bazy danych Model fizyczny bazy danych - oparty jest na pojęciu pliku i rekordu. Plik obiektu bazy danych składa się z rekordów posiadających ten sam format Format rekordu jest listą nazw pól z określeniem ich typów danych. Rekord składa się z wartości poszczególnych pól. iektóre pola są wyróżnione jako klucz rekordu - ich wartości jednoznacznie identyfikują cały rekord. Podstawowe operacje na pliku wstawianie usuwanie modyfikacja wyszukiwanie Operacje na pliku Plik służy zwykle jako reprezentacja fizyczna jednej tabeli. Ale również istnieje możliwość pliku jako klastra kilku tabel i wtedy rekordy trzymane w pliku mogą mieć różny format 3 4 Mechanizmy składowania Podstawowy mechanizm składowania - nośniki danych, na których może bezpośrednio operować procesor np. pamięć RAM. Mechanizm podstawowy zapewnia zwykle szybki dostęp do danych, ale wiąże się z ograniczoną pojemnością Drugorzędny mechanizm składowania - dyski magnetyczne, dyski optyczne oraz taśmy urządzenia te charakteryzują się większą pojemnością, mniejszymi kosztami i oferują wolniejszy dostęp do danych niż mechanizm podstawowy. Dane nie mogą być przetwarzane bezpośrednio przez procesor główny Dyski Charakterystyka wykorzystania danych przechowywanych na dysku: dostęp swobodny: w oparciu o adres rekordu na dysku można go przesłać do pamięci RAM w jednej operacji We-Wy dane są przechowywane i przesyłane w jednostkach nazywanych blokami dyskowymi lub stronami czas dostępu do danych na dysku zależy od ich położenia na dysku (ciągi sąsiadujących ze sobą stron) dąży się do tego, aby dane, które są często wykorzystywane przez programy, na stałe przebywały w buforach pamięci RAM. Operacje odczytu i zapisu bloków na dysku mogą być realizowane współbieżnie. Stąd opłaca się, aby transakcje użytkowników były realizowane przez system współbieżnie, a nie sekwencyjnie. 5 6

2 Taśmowe urządzenia pamięciowe Dyskowy model fizyczny Dostęp sekwencyjny - aby uzyskać dostęp do n-tego bloku na taśmie najpierw musimy przejrzeć wcześniejsze n-1 bloków. ie są przeważnie wykorzystywane do przechowywania danych bieżących ale do archiwizacji baz danych Atrybut Wiersz (obiekt) Pole Rekord Strona (blok) Relacja Plik Porównanie pojęć poziomu logicznego i fizycznego 7 8 Dyskowy model fizyczny gdy rozmiar rekordu jest większy niż rozmiar strony, rekord jest dzielony na części przechowywane na osobnych stronach (najlepiej sąsiadujących na dysku) duże obiekty LOB są trzymane w osobnym obszarze przeznaczonym do ich przechowywania w bazie danych, zwykle jako ciąg sąsiednich stron. W rekordach danych znajdują się tylko ich wskaźniki jeden plik może reprezentować też klaster tabel tzn. powiązanie danych z dwóch lub większej liczby tabel. Dane w pliku są wówczas umieszczane w oparciu o wspólny klucz. 9 Moduł zarządzania miejscem na dysku W pliku mamy dwa rodzaje stron: strony z wolnym miejscem do zapisu nowych rekordów strony całkiem lub prawie całkiem zapełnione Zakładamy także, że system ma możliwość rozszerzenia pliku rekordów i alokacji nowych pustych stron. Moduł zarządzania miejscem na dysku realizuje następujące funkcje: odczyt strony zapis strony pobranie strony do zapisu nowego rekordu alokacja ciągu stron (położonych spójnie na dysku) Moduł zarządzania miejscem na dysku ukrywa szczegóły sprzętu i systemu operacyjnego i umożliwia pozostałym modułom traktowanie danych na dysku jako zbioru stron. 10 Zarządzanie buforami danych (w RAM) Moduł zarządzania buforami danych jest odpowiedzialny za sprowadzanie stron z dysku do puli buforów w pamięci RAM. Zapis strony odbywa się w ramce Oprócz puli ramek w pamięci RAM są przechowywane: tablica par: <nr_ramki, id_strony> dla każdej ramki: licznik odwołań - ile różnych procesów używa ramki w danej chwili dla każdej ramki bit modyfikacji - czy po sprowadzeniu do pamięci RAM zawartość ramki została zmodyfikowana wszystkie ramki, których licznik odwołań=0 tworzą listę wolnych ramek Działania modułu zarządzania buforami Gdy procesowi potrzebna jest strona: Gdy potrzebnej strony nie ma w puli ramek wybierz ramkę z listy wolnych ramek (licznik odwołań=0) jeśli strona w wybranej ramce została zmieniona, ale nie zaktualizowana na dysku (bit modyfikacji=true) zapisz ją na dysk wczytaj potrzebną stronę w wybraną ramkę ustaw jej licznik odwołań=1 Gdy potrzebna strona jest w puli ramek, zwiększ jej licznik odwołań o 1. Przekaż procesowi wskaźnik do ramki ze stroną jeśli można przewidzieć, że mają być sprowadzone sąsiadujące na dysku strony, sprowadź od razu kilka stron 11 1

3 Działania modułu zarządzania buforami Gdy zmienia się zawartość ramki: ustawiamy dla ramki bit modyfikacji = true Strona w buforze danych może być potrzebna wielu procesom: nowe zapotrzebowanie na stronę zwiększa jej licznik odwołań o jeden gdy proces zwalnia stronę w ramce, jej licznik odwołań zmniejsza się o jeden ramka staje się kandydatem do zastąpienia, gdy jej licznik odwołań =0. Zostaje wtedy wstawiona na listę wolnych ramek Strategie zastępowania stron w ramkach z listy wolnych ramek LRU - zastępuje się stronę, która najdłużej była nieużywana MRU - zastępuje się stronę, która ostatnio była używana Clock - ustala się stałą cykliczną kolejność pobierania wolnych ramek Formaty rekordów Plik jest ciągiem rekordów. Jeżeli każdy rekord w pliku ma dokładnie ten sam rozmiar o takim pliku mówi się, że składa się z rekordów o stałej długości. Jeżeli różne rekordy w pliku mają różny rozmiar o pliku mówi się, że składa się z rekordów o zmiennej długości. Taka sytuacja ma miejsce wówczas, gdy rekordy mają ten sam typ rekordu, ale jedno lub więcej pól ma zmienną długość rekordy mają ten sam typ rekordu, ale jedno lub więcej pól jest opcjonalne plik zawiera rekordy o różnych typach rekordów, a przez to różnych rozmiarach (klastry) Zapis rekordu o stałej długości Zapis rekordu składa się ze spójnego obszaru zawierającego ciągi pól P 1,.., P n o stałych rozmiarach D 1,.., D n Mając adres bazowy (początek rekordu) B łatwo można obliczyć początek i-tego pola jako B+D D i-1. P 1 P P 3 P 4 Zapis rekordu o zmiennej długości Zapis rekordu o zmiennej długości można reprezentować przez zapis o stałej długości (każde pole będzie reprezentowane w rekordzie) dla pól o zmiennej długości (stałą liczba pól w rekordzie) można wykorzystywać separatory (?, %, $), które nie występują w wartości żadnego pola, w celu określenia końca pól o zmiennej długości D 1 D D 3 D 4 Adres bazowy (B) Adres=B+D 1 +D P 1 P P 3 P 4 D 1 $ D 3 $ Zapis rekordu o zmiennej długości a początku rekordu umieszczamy tablicę wskaźników do początków kolejnych pól, wówczas uzyskujemy bezpośredni dostęp do wartości i-tego pola efektywne przechowywanie wartości ull Zapis rekordu z polami opcjonalnymi Jeżeli liczba pól w rekordzie jest duża, ale liczba pól faktycznie występujących w rekordzie jest mała, można w każdym rekordzie uwzględnić sekwencję par <nazwa_pola, wartość pola> zamiast samych wartości pól. Występuje kilka rodzajów znaków rozdzielających P 1 P P 3 azwisko=kowalski $ Wiek=5 $ Zarobki=1500 % oddziela nazwę pola od jego wartości oddziela pola kończy rekord 17 18

4 Zapis rekordów różnych typów Każdy rekord zostaje poprzedzony wskaźnikiem typu rekordu Rozmieszczenie rekordów w blokach Rekordy pliku muszą być rozmieszczane w blokach dyskowych (stronach), ponieważ blok jest jednostką przesyłania danych między dyskiem a pamięcią Zapis rekordu w jednej z omawianych postaci Gdy rozmiar bloku jest większy od rozmiaru rekordu, wówczas każdy blok będzie zawierał wiele rekordów Wskaźnik typu rekordu Zakładając, że rozmiar bloku wynosi B bajtów, a rekordu R, gdzie R<=B, wówczas można określić współczynnik bloku dla pliku: bfr = floor(b/r) Rozmiar nieużywanej przestrzeni wynosi wówczas B-(bfr R) bajtów 19 0 Rozmieszczenie rekordów w blokach Rozmieszczenie rekordów w blokach Organizacja segmentowa bloku wykorzystuje nieużywaną przestrzeń bloku w ten sposób, że część rekordu jest przechowywana w jednym bloku, a reszta w drugim wskaźnik znajdujący się na końcu pierwszego bliku wskazuje na blok zawierający resztę rekordu w przypadku, gdy nie będzie to następny w kolejności blok na dysku. Organizacja niesegmentowa bloku rekordy nie mogą przekraczać granic bloków wykorzystuje się ją w przypadku rekordów o stałej długości, gdy B>R, ponieważ powoduje to, że każdy rekord zaczyna się od znanej lokalizacji w bloku, co upraszcza ich przetwarzanie w przypadku rekordów o zmiennej długości możliwa jest zarówno organizacja segmentowa jak też niesegmentowa (zależy od przeciętej długości rekordu) Blok i Rekord 1 Rekord Rekord 3 Rekord 4 P Blok i+1 R 4 (reszta) Rekord 5 Rekord 6 Rekord 7 P Blok i Rekord 1 Rekord Rekord 3 Blok i+1 Rekord 4 Rekord 5 Rekord 6 1 Format strony dla rekordów stałej długości Format strony dla rekordów stałej długości Dwa alternatywne formaty: najpierw są zgrupowane wszystkie miejsca zajęte a potem wolne miejsca zajęte i wolne są ze sobą przemieszane - to czy miejsce jest wolne czy zajęte wskazuje bit w dodatkowej tablicy Occupied Occupied (i) =1 wtedy i tylko wtedy, gdy i-te miejsce na stronie jest zajęte Przy operowaniu na danych pojawia się potrzeba sięgania do konkretnych rekordów, a nie do wszystkich za każdym razem np. sięgamy do rekordu w oparciu o jego wcześniej wyliczony adres bądź poprzez adres znaleziony w indeksie. Adres rekordu (identyfikator rekordu rid) identyfikujący jego położenie na dysku jest określany następująco: rid=<id_strony, numer pozycji na stronie> 1 Wolne miejsce Liczba rekordów 1 M M M Liczba pozycji W przypadku pierwszej struktury przesuwanie rekordów na stronie powoduje zmianę identyfikatora rekordu, co komplikuje odwołania do rekordu przez jego identyfikator rid. 3 4

5 Format strony dla rekordów zmiennej długości Adres zapisu rekordu na stronie jest określony przez wartość w tablicy Poz. Wartość Poz(i) wskazuje na początek obszaru i-tego rekordu. Dodatkowo wartość Poz(0) wskazuje na początek obszaru wolnych miejsc. Rid=<id_strony, numer pozycji w tablicy Poz> Przy zmianie pozycji na stronie aktualizowany jest też adres w Poz(i). ie zmienia to indeksu i,czyli nie zmienia również identyfikatora rekordu rid. Rid=(i,) Strona i Rid=(i,1) Metody organizacji pliku rekordów Podstawowa różnica pomiędzy różnymi organizacjami plików rekordów polega na tym, czy porządkują one rekordy według wartości pewnego klucza czy nie. Wyróżniamy: Plik nieuporządkowany Plik posortowany Plik haszowany Wskaźnik do puli wolnych miejsc Tablica pozycji Liczba pozycji 5 6 Plik nieuporządkowany Rekordy są przechowywane na stronach pliku w dowolnym porządku nowy rekord jest wstawiany do pierwszej strony, na której jest wolne miejsce Przy wyszukiwaniu przechodzimy po wszystkich stronach do chwili napotkania szukanego rekordu albo końca pliku, gdy rekordu nie ma w pliku Organizacja nieuporządkowana jest wygodna przy wykonywaniu zapytań dotyczących wszystkich rekordów lub większości rekordów: select * from emp; Pliki posortowane Rekordy są zapisywane na kolejnych stronach względem klucza rekordu Reprezentacja wygodna gdy rekordy przetwarza się zawsze w pewnym ustalonym porządku lub tylko ich pewien zakres względem tego porządku np. Select * from pracownik order by pensja select * from pracownik where pensja>000 wówczas do wyszukania odpowiednich rekordów można użyć wyszukiwania binarnego na blokach a nie na rekordach (uzyskanie dostępu do log (b) bloków, gdzie b - liczba bloków w pliku. Brak korzyści, gdy chcemy odwołać się do rekordów w oparciu o wartości innych pól, które nie są polami uporządkowania -dostęp wymaga wyszukiwania liniowego (średnio b/ bloków) 7 8 Pliki posortowane Problem - wstawianie i usuwanie rekordów wstawianie - należy znaleźć odpowiednią pozycję w pliku względem pola uporządkowania, a następnie zapewnić wolne miejsce w pliku. W tym celu należy przesunąć średnio połowę rekordów w pliku. Poprawa wydajności przez wykorzystanie tymczasowego pliku nieuporządkowanego tzn pliku przepełnienia. owe rekordy są wstawiane do pliku przepełnienia - na jego koniec. Okresowo plik jest sortowany i kolejne rekordy są wstawiane do pliku głównego =>zwiększona złożoność operacji wyszukiwania usuwanie rekordów - problem mniej istotny, gdy wykorzystuje się znaczniki usunięcia Pliki haszowane Plik jest kolekcją segmentów Segment to strona główna plus zero lub więcej stron nadmiarowych alokowanych do segmentu w razie potrzeby. Przydział rekordu do segmentu odbywa się w oparciu o wartość funkcji haszującej, zastosowanej do klucza wyszukiwania rekordu, którym jest jedno lub więcej pól rekordu: Funkcja haszująca: h(klucz wyszukiwania rekordu r)= adres segmentu, do którego wpada rekord r 9 30

6 Plik haszowany Plik haszowany klucz h 0 1 Organizacja pliku haszowanego jest użyteczna przy wyborze rekordu z pliku w oparciu o wartość lub wartości pewnych pól rekordu np.: select * from pracownik where nazwisko=&nazwisko Organizacja rekordów w pliku haszowanym nie zachowuje kolejności wartości klucza wyszukiwania M-1 Strony główne Strony nadmiarowe Zastosowanie jednej organizacji rekordów w pliku zazwyczaj nie wystarcza w aplikacji baz danych, w których wyszukiwanie odbywa się względem wartości różnych kluczy wyszukiwania. Rozwiązanie tego problemu polega na skorzystaniu z osobnych struktur indeksowych. 31 3

sprowadza się od razu kilka stron!

sprowadza się od razu kilka stron! Bazy danych Strona 1 Struktura fizyczna 29 stycznia 2010 10:29 Model fizyczny bazy danych jest oparty na pojęciu pliku i rekordu. Plikskłada się z rekordów w tym samym formacie. Format rekordujest listą

Bardziej szczegółowo

Fizyczna organizacja danych w bazie danych

Fizyczna organizacja danych w bazie danych Fizyczna organizacja danych w bazie danych PJWSTK, SZB, Lech Banachowski Spis treści 1. Model fizyczny bazy danych 2. Zarządzanie miejscem na dysku 3. Zarządzanie buforami (w RAM) 4. Organizacja zapisu

Bardziej szczegółowo

PLAN WYKŁADU BAZY DANYCH HIERARCHIA MECHANIZMÓW SKŁADOWANIA PRZECHOWYWANIA BAZ DANYCH

PLAN WYKŁADU BAZY DANYCH HIERARCHIA MECHANIZMÓW SKŁADOWANIA PRZECHOWYWANIA BAZ DANYCH PLAN WYKŁADU Składowanie danych Podstawowe struktury plikowe Organizacja plików BAZY DANYCH Wykład 8 dr inż. Agnieszka Bołtuć HIERARCHIA MECHANIZMÓW SKŁADOWANIA Podstawowy mechanizm składowania pamięć

Bardziej szczegółowo

wykład Organizacja plików Opracował: dr inż. Janusz DUDCZYK

wykład Organizacja plików Opracował: dr inż. Janusz DUDCZYK wykład Organizacja plików Opracował: dr inż. Janusz DUDCZYK 1 2 3 Pamięć zewnętrzna Pamięć zewnętrzna organizacja plikowa. Pamięć operacyjna organizacja blokowa. 4 Bufory bazy danych. STRUKTURA PROSTA

Bardziej szczegółowo

Podstawy Informatyki. Metody dostępu do danych

Podstawy Informatyki. Metody dostępu do danych Podstawy Informatyki c.d. alina.momot@polsl.pl http://zti.polsl.pl/amomot/pi Plan wykładu 1 Bazy danych Struktury danych Średni czas odszukania rekordu Drzewa binarne w pamięci dyskowej 2 Sformułowanie

Bardziej szczegółowo

< K (2) = ( Adams, John ), P (2) = adres bloku 2 > < K (1) = ( Aaron, Ed ), P (1) = adres bloku 1 >

< K (2) = ( Adams, John ), P (2) = adres bloku 2 > < K (1) = ( Aaron, Ed ), P (1) = adres bloku 1 > Typy indeksów Indeks jest zakładany na atrybucie relacji atrybucie indeksowym (ang. indexing field). Indeks zawiera wartości atrybutu indeksowego wraz ze wskaźnikami do wszystkich bloków dyskowych zawierających

Bardziej szczegółowo

dr inż. Jarosław Forenc

dr inż. Jarosław Forenc Informatyka 2 Politechnika Białostocka - Wydział Elektryczny Elektrotechnika, semestr III, studia stacjonarne I stopnia Rok akademicki 2010/2011 Wykład nr 7 (24.01.2011) dr inż. Jarosław Forenc Rok akademicki

Bardziej szczegółowo

Plan wykładu. Klucz wyszukiwania. Pojęcie indeksu BAZY DANYCH. Pojęcie indeksu - rodzaje indeksów Metody implementacji indeksów.

Plan wykładu. Klucz wyszukiwania. Pojęcie indeksu BAZY DANYCH. Pojęcie indeksu - rodzaje indeksów Metody implementacji indeksów. Plan wykładu 2 BAZY DANYCH Wykład 4: Indeksy. Pojęcie indeksu - rodzaje indeksów Metody implementacji indeksów struktury statyczne struktury dynamiczne Małgorzata Krętowska Wydział Informatyki PB Pojęcie

Bardziej szczegółowo

2012-01-16 PLAN WYKŁADU BAZY DANYCH INDEKSY - DEFINICJE. Indeksy jednopoziomowe Indeksy wielopoziomowe Indeksy z użyciem B-drzew i B + -drzew

2012-01-16 PLAN WYKŁADU BAZY DANYCH INDEKSY - DEFINICJE. Indeksy jednopoziomowe Indeksy wielopoziomowe Indeksy z użyciem B-drzew i B + -drzew 0-0-6 PLAN WYKŁADU Indeksy jednopoziomowe Indeksy wielopoziomowe Indeksy z użyciem B-drzew i B + -drzew BAZY DANYCH Wykład 9 dr inż. Agnieszka Bołtuć INDEKSY - DEFINICJE Indeksy to pomocnicze struktury

Bardziej szczegółowo

ang. file) Pojęcie pliku (ang( Typy plików Atrybuty pliku Fragmentacja wewnętrzna w systemie plików Struktura pliku

ang. file) Pojęcie pliku (ang( Typy plików Atrybuty pliku Fragmentacja wewnętrzna w systemie plików Struktura pliku System plików 1. Pojęcie pliku 2. Typy i struktury plików 3. etody dostępu do plików 4. Katalogi 5. Budowa systemu plików Pojęcie pliku (ang( ang. file)! Plik jest abstrakcyjnym obrazem informacji gromadzonej

Bardziej szczegółowo

Systemy operacyjne III

Systemy operacyjne III Systemy operacyjne III WYKŁAD Jan Kazimirski Pamięć wirtualna Stronicowanie Pamięć podzielona na niewielki bloki Bloki procesu to strony a bloki fizyczne to ramki System operacyjny przechowuje dla każdego

Bardziej szczegółowo

dr inż. Jarosław Forenc

dr inż. Jarosław Forenc Informatyka 2 Politechnika Białostocka - Wydział Elektryczny Elektrotechnika, semestr III, studia stacjonarne I stopnia Rok akademicki 2009/2010 Wykład nr 8 (29.01.2009) dr inż. Jarosław Forenc Rok akademicki

Bardziej szczegółowo

dr inŝ. Jarosław Forenc

dr inŝ. Jarosław Forenc Rok akademicki 2009/2010, Wykład nr 8 2/19 Plan wykładu nr 8 Informatyka 2 Politechnika Białostocka - Wydział Elektryczny Elektrotechnika, semestr III, studia stacjonarne I stopnia Rok akademicki 2009/2010

Bardziej szczegółowo

Bazy danych - BD. Indeksy. Wykład przygotował: Robert Wrembel. BD wykład 7 (1)

Bazy danych - BD. Indeksy. Wykład przygotował: Robert Wrembel. BD wykład 7 (1) Indeksy Wykład przygotował: Robert Wrembel BD wykład 7 (1) 1 Plan wykładu Problematyka indeksowania Podział indeksów i ich charakterystyka indeks podstawowy, zgrupowany, wtórny indeks rzadki, gęsty Indeks

Bardziej szczegółowo

System plików przykłady. implementacji

System plików przykłady. implementacji Dariusz Wawrzyniak Plan wykładu CP/M MS DOS ISO 9660 UNIX NTFS System plików (2) 1 Przykłady systemu plików (1) CP/M katalog zawiera blok kontrolny pliku (FCB), identyfikujący 16 jednostek alokacji (zawierający

Bardziej szczegółowo

Bazy danych wykład ósmy Indeksy

Bazy danych wykład ósmy Indeksy Bazy danych wykład ósmy Indeksy Konrad Zdanowski Uniwersytet Kardynała Stefana Wyszyńskiego, Warszawa Konrad Zdanowski ( Uniwersytet Kardynała Stefana Bazy Wyszyńskiego, danych wykład Warszawa) ósmy Indeksy

Bardziej szczegółowo

Tabela wewnętrzna - definicja

Tabela wewnętrzna - definicja ABAP/4 Tabela wewnętrzna - definicja Temporalna tabela przechowywana w pamięci operacyjnej serwera aplikacji Tworzona, wypełniana i modyfikowana jest przez program podczas jego wykonywania i usuwana, gdy

Bardziej szczegółowo

Haszowanie (adresowanie rozpraszające, mieszające)

Haszowanie (adresowanie rozpraszające, mieszające) Haszowanie (adresowanie rozpraszające, mieszające) Tadeusz Pankowski H. Garcia-Molina, J.D. Ullman, J. Widom, Implementacja systemów baz danych, WNT, Warszawa, Haszowanie W adresowaniu haszującym wyróżniamy

Bardziej szczegółowo

ECDL/ICDL Użytkowanie baz danych Moduł S1 Sylabus - wersja 6.0

ECDL/ICDL Użytkowanie baz danych Moduł S1 Sylabus - wersja 6.0 ECDL/ICDL Użytkowanie baz danych Moduł S1 Sylabus - wersja 6.0 Przeznaczenie Sylabusa Dokument ten zawiera szczegółowy Sylabus dla modułu ECDL/ICDL Użytkowanie baz danych. Sylabus opisuje zakres wiedzy

Bardziej szczegółowo

Zazwyczaj rozmiar bloku jest większy od rozmiaru rekordu, tak więc. ich efektywna lokalizacja kiedy tylko zachodzi taka potrzeba.

Zazwyczaj rozmiar bloku jest większy od rozmiaru rekordu, tak więc. ich efektywna lokalizacja kiedy tylko zachodzi taka potrzeba. Proces fizycznego projektowania bazy danych sprowadza się do wyboru określonych technik organizacji danych, najbardziej odpowiednich dla danych aplikacji. Pojęcia podstawowe: Dane są przechowywane na dysku

Bardziej szczegółowo

Algorytmy i struktury danych. Wykład 4 Tablice nieporządkowane i uporządkowane

Algorytmy i struktury danych. Wykład 4 Tablice nieporządkowane i uporządkowane Algorytmy i struktury danych Wykład 4 Tablice nieporządkowane i uporządkowane Tablice uporządkowane Szukanie binarne Szukanie interpolacyjne Tablice uporządkowane Szukanie binarne O(log N) Szukanie interpolacyjne

Bardziej szczegółowo

WPROWADZENIE DO BAZ DANYCH

WPROWADZENIE DO BAZ DANYCH WPROWADZENIE DO BAZ DANYCH Pojęcie danych i baz danych Dane to wszystkie informacje jakie przechowujemy, aby w każdej chwili mieć do nich dostęp. Baza danych (data base) to uporządkowany zbiór danych z

Bardziej szczegółowo

Definicja pliku kratowego

Definicja pliku kratowego Pliki kratowe Definicja pliku kratowego Plik kratowy (ang grid file) jest strukturą wspierająca realizację zapytań wielowymiarowych Uporządkowanie rekordów, zawierających dane wielowymiarowe w pliku kratowym,

Bardziej szczegółowo

Zarządzanie pamięcią operacyjną

Zarządzanie pamięcią operacyjną SOE Systemy Operacyjne Wykład 7 Zarządzanie pamięcią operacyjną dr inż. Andrzej Wielgus Instytut Mikroelektroniki i Optoelektroniki WEiTI PW Hierarchia pamięci czas dostępu Rejestry Pamięć podręczna koszt

Bardziej szczegółowo

Bazy danych. Plan wykładu. Model logiczny i fizyczny. Operacje na pliku. Wykład 10: Fizyczna organizacja danych w bazie danych

Bazy danych. Plan wykładu. Model logiczny i fizyczny. Operacje na pliku. Wykład 10: Fizyczna organizacja danych w bazie danych Plan wykładu Bazy danych Wykład 10: Fizyczna organizacja danych w bazie danych Model logiczny i model fizyczny Mechanizmy składowania plików Moduł zarzdzania miejscem na dysku i moduł zarzdzania buforami

Bardziej szczegółowo

System plików przykłady implementacji

System plików przykłady implementacji System plików przykłady implementacji Dariusz Wawrzyniak CP/M MS DOS ISO 9660 UNIX NTFS Plan wykładu System plików (2) Przykłady implementacji systemu plików (1) Przykłady implementacji systemu plików

Bardziej szczegółowo

System plików warstwa fizyczna

System plików warstwa fizyczna System plików warstwa fizyczna Dariusz Wawrzyniak Przydział miejsca na dysku Przydział ciągły (ang. contiguous allocation) cały plik zajmuje ciąg kolejnych bloków Przydział listowy (łańcuchowy, ang. linked

Bardziej szczegółowo

System plików warstwa fizyczna

System plików warstwa fizyczna System plików warstwa fizyczna Dariusz Wawrzyniak Plan wykładu Przydział miejsca na dysku Zarządzanie wolną przestrzenią Implementacja katalogu Przechowywanie podręczne Integralność systemu plików Semantyka

Bardziej szczegółowo

System plików warstwa fizyczna

System plików warstwa fizyczna System plików warstwa fizyczna Dariusz Wawrzyniak Przydział miejsca na dysku Zarządzanie wolną przestrzenią Implementacja katalogu Przechowywanie podręczne Integralność systemu plików Semantyka spójności

Bardziej szczegółowo

ECDL/ICDL Użytkowanie baz danych Moduł S1 Sylabus - wersja 5.0

ECDL/ICDL Użytkowanie baz danych Moduł S1 Sylabus - wersja 5.0 ECDL/ICDL Użytkowanie baz danych Moduł S1 Sylabus - wersja 5.0 Przeznaczenie Sylabusa Dokument ten zawiera szczegółowy Sylabus dla modułu ECDL/ICDL Użytkowanie baz danych. Sylabus opisuje zakres wiedzy

Bardziej szczegółowo

Optymalizacja poleceń SQL Metody dostępu do danych

Optymalizacja poleceń SQL Metody dostępu do danych Optymalizacja poleceń SQL Metody dostępu do danych 1 Metody dostępu do danych Określają, w jaki sposób dane polecenia SQL są odczytywane z miejsca ich fizycznej lokalizacji. Dostęp do tabeli: pełne przeglądnięcie,

Bardziej szczegółowo

Tworzenie pliku Zapisywanie pliku Czytanie pliku Zmiana pozycji w pliku Usuwanie pliku Skracanie pliku

Tworzenie pliku Zapisywanie pliku Czytanie pliku Zmiana pozycji w pliku Usuwanie pliku Skracanie pliku System plików Definicje: Plik jest logiczną jednostką magazynowania informacji w pamięci nieulotnej Plik jest nazwanym zbiorem powiązanych ze sobą informacji, zapisanym w pamięci pomocniczej Plik jest

Bardziej szczegółowo

Struktura i funkcjonowanie komputera pamięć komputerowa, hierarchia pamięci pamięć podręczna. System operacyjny. Zarządzanie procesami

Struktura i funkcjonowanie komputera pamięć komputerowa, hierarchia pamięci pamięć podręczna. System operacyjny. Zarządzanie procesami Rok akademicki 2015/2016, Wykład nr 6 2/21 Plan wykładu nr 6 Informatyka 1 Politechnika Białostocka - Wydział Elektryczny Elektrotechnika, semestr II, studia niestacjonarne I stopnia Rok akademicki 2015/2016

Bardziej szczegółowo

Zarządzanie pamięcią w systemie operacyjnym

Zarządzanie pamięcią w systemie operacyjnym Zarządzanie pamięcią w systemie operacyjnym Cele: przydział zasobów pamięciowych wykonywanym programom, zapewnienie bezpieczeństwa wykonywanych procesów (ochrona pamięci), efektywne wykorzystanie dostępnej

Bardziej szczegółowo

Normalizacja baz danych

Normalizacja baz danych Normalizacja baz danych Definicja 1 1 Normalizacja to proces organizowania danych w bazie danych. Obejmuje to tworzenie tabel i ustanawianie relacji między tymi tabelami zgodnie z regułami zaprojektowanymi

Bardziej szczegółowo

System plików. Warstwowy model systemu plików

System plików. Warstwowy model systemu plików System plików System plików struktura danych organizująca i porządkująca zasoby pamięci masowych w SO. Struktura ta ma charakter hierarchiczny: urządzenia fizyczne strefy (partycje) woluminy (w UNIXie:

Bardziej szczegółowo

Bazy danych. Andrzej Łachwa, UJ, /15

Bazy danych. Andrzej Łachwa, UJ, /15 Bazy danych Andrzej Łachwa, UJ, 2013 andrzej.lachwa@uj.edu.pl www.uj.edu.pl/web/zpgk/materialy 15/15 PYTANIA NA EGZAMIN LICENCJACKI 84. B drzewa definicja, algorytm wyszukiwania w B drzewie. Zob. Elmasri:

Bardziej szczegółowo

Przykładowe B+ drzewo

Przykładowe B+ drzewo Przykładowe B+ drzewo 3 8 1 3 7 8 12 Jak obliczyć rząd indeksu p Dane: rozmiar klucza V, rozmiar wskaźnika do bloku P, rozmiar bloku B, liczba rekordów w indeksowanym pliku danych r i liczba bloków pliku

Bardziej szczegółowo

Tadeusz Pankowski www.put.poznan.pl/~tadeusz.pankowski

Tadeusz Pankowski www.put.poznan.pl/~tadeusz.pankowski : idea Indeksowanie: Drzewo decyzyjne, przeszukiwania binarnego: F = {5, 7, 10, 12, 13, 15, 17, 30, 34, 35, 37, 40, 45, 50, 60} 30 12 40 7 15 35 50 Tadeusz Pankowski www.put.poznan.pl/~tadeusz.pankowski

Bardziej szczegółowo

Krzysztof Kadowski. PL-E3579, PL-EA0312,

Krzysztof Kadowski. PL-E3579, PL-EA0312, Krzysztof Kadowski PL-E3579, PL-EA0312, kadowski@jkk.edu.pl Bazą danych nazywamy zbiór informacji w postaci tabel oraz narzędzi stosowanych do gromadzenia, przekształcania oraz wyszukiwania danych. Baza

Bardziej szczegółowo

Wykład 2. Relacyjny model danych

Wykład 2. Relacyjny model danych Wykład 2 Relacyjny model danych Wymagania stawiane modelowi danych Unikanie nadmiarowości danych (redundancji) jedna informacja powinna być wpisana do bazy danych tylko jeden raz Problem powtarzających

Bardziej szczegółowo

Architektura komputerów

Architektura komputerów Architektura komputerów Wykład 7 Jan Kazimirski 1 Pamięć podręczna 2 Pamięć komputera - charakterystyka Położenie Procesor rejestry, pamięć podręczna Pamięć wewnętrzna pamięć podręczna, główna Pamięć zewnętrzna

Bardziej szczegółowo

Podstawy. Pamięć wirtualna. (demand paging)

Podstawy. Pamięć wirtualna. (demand paging) Pamięć wirtualna Podstawy Podstawy Stronicowanie na żądanie Wymiana strony Przydział ramek Szamotanie (thrashing) Pamięć wirtualna (virtual memory) oddzielenie pamięci logicznej użytkownika od fizycznej.

Bardziej szczegółowo

Baza danych. Baza danych to:

Baza danych. Baza danych to: Baza danych Baza danych to: zbiór danych o określonej strukturze, zapisany na zewnętrznym nośniku (najczęściej dysku twardym komputera), mogący zaspokoić potrzeby wielu użytkowników korzystających z niego

Bardziej szczegółowo

System plików warstwa logiczna

System plików warstwa logiczna Dariusz Wawrzyniak Pojęcie u Plik jest abstrakcyjnym obrazem informacji gromadzonej i udostępnianej przez system komputerowy. Plik jest podstawową jednostką logiczną magazynowania informacji w systemie

Bardziej szczegółowo

Stronicowanie w systemie pamięci wirtualnej

Stronicowanie w systemie pamięci wirtualnej Pamięć wirtualna Stronicowanie w systemie pamięci wirtualnej Stronicowanie z wymianą stron pomiędzy pamięcią pierwszego i drugiego rzędu. Zalety w porównaniu z prostym stronicowaniem: rozszerzenie przestrzeni

Bardziej szczegółowo

Bazy danych Wykład zerowy. P. F. Góra

Bazy danych Wykład zerowy. P. F. Góra Bazy danych Wykład zerowy P. F. Góra http://th-www.if.uj.edu.pl/zfs/gora/ 2012 Patron? Św. Izydor z Sewilli (VI wiek), biskup, patron Internetu (sic!), stworzył pierwszy katalog Copyright c 2011-12 P.

Bardziej szczegółowo

Podstawowe wiadomości o systemach plików.

Podstawowe wiadomości o systemach plików. Podstawowe wiadomości o systemach plików. Komputery mogą przechowywać informacje w kilku różnych postaciach fizycznych na różnych nośnikach i urządzeniach np. w postaci zapisów na dysku twardym, płytce

Bardziej szczegółowo

77. Modelowanie bazy danych rodzaje połączeń relacyjnych, pojęcie klucza obcego.

77. Modelowanie bazy danych rodzaje połączeń relacyjnych, pojęcie klucza obcego. 77. Modelowanie bazy danych rodzaje połączeń relacyjnych, pojęcie klucza obcego. Przy modelowaniu bazy danych możemy wyróżnić następujące typy połączeń relacyjnych: jeden do wielu, jeden do jednego, wiele

Bardziej szczegółowo

Wykład 8. Pamięć wirtualna. Wojciech Kwedlo, Wykład z Systemów Operacyjnych -1- Wydział Informatyki PB

Wykład 8. Pamięć wirtualna. Wojciech Kwedlo, Wykład z Systemów Operacyjnych -1- Wydział Informatyki PB Wykład 8 Pamięć wirtualna Wojciech Kwedlo, Wykład z Systemów Operacyjnych -1- Wydział Informatyki PB Wprowadzenie Podstawowa idea: System operacyjny pozwala na wykorzystanie pamięci o pojemności większej,

Bardziej szczegółowo

PODSTAWY BAZ DANYCH Wykład 6 4. Metody Implementacji Baz Danych

PODSTAWY BAZ DANYCH Wykład 6 4. Metody Implementacji Baz Danych PODSTAWY BAZ DANYCH Wykład 6 4. Metody Implementacji Baz Danych 2005/2006 Wykład "Podstawy baz danych" 1 Statyczny model pamiętania bazy danych 1. Dane przechowywane są w pamięci zewnętrznej podzielonej

Bardziej szczegółowo

Sortowanie zewnętrzne

Sortowanie zewnętrzne Algorytmy i struktury danych Instytut Sterowania i Systemów Informatycznych Wydział Elektrotechniki, Informatyki i Telekomunikacji Uniwersytet Zielonogórski Sortowanie zewnętrzne 1 Wstęp Bardzo często

Bardziej szczegółowo

PODSTAWY INFORMATYKI wykład 5.

PODSTAWY INFORMATYKI wykład 5. PODSTAWY INFORMATYKI wykład 5. Adrian Horzyk Web: http://home.agh.edu.pl/~horzyk/ E-mail: horzyk@agh.edu.pl Google: Adrian Horzyk Gabinet: paw. D13 p. 325 Akademia Górniczo-Hutnicza w Krakowie WEAIiE,

Bardziej szczegółowo

Schematy zarzadzania pamięcia

Schematy zarzadzania pamięcia Schematy zarzadzania pamięcia Segmentacja podział obszaru pamięci procesu na logiczne jednostki segmenty o dowolnej długości. Postać adresu logicznego: [nr segmentu, przesunięcie]. Zwykle przechowywana

Bardziej szczegółowo

Podstawowe struktury danych

Podstawowe struktury danych Podstawowe struktury danych 1) Listy Lista to skończony ciąg elementów: q=[x 1, x 2,..., x n ]. Skrajne elementy x 1 i x n nazywamy końcami listy, a wielkość q = n długością (rozmiarem) listy. Szczególnym

Bardziej szczegółowo

5. Bazy danych Base Okno bazy danych

5. Bazy danych Base Okno bazy danych 5. Bazy danych Base 5.1. Okno bazy danych Podobnie jak inne aplikacje środowiska OpenOffice, program do tworzenia baz danych uruchamia się po wybraniu polecenia Start/Programy/OpenOffice.org 2.4/OpenOffice.org

Bardziej szczegółowo

INDEKSY I SORTOWANIE ZEWNĘTRZNE

INDEKSY I SORTOWANIE ZEWNĘTRZNE INDEKSY I SORTOWANIE ZEWNĘTRZNE Przygotował Lech Banachowski na podstawie: 1. Raghu Ramakrishnan, Johannes Gehrke, Database Management Systems, McGrawHill, 2000 (książka i slide y). 2. Lech Banachowski,

Bardziej szczegółowo

2017/2018 WGGiOS AGH. LibreOffice Base

2017/2018 WGGiOS AGH. LibreOffice Base 1. Baza danych LibreOffice Base Jest to zbiór danych zapisanych zgodnie z określonymi regułami. W węższym znaczeniu obejmuje dane cyfrowe gromadzone zgodnie z zasadami przyjętymi dla danego programu komputerowego,

Bardziej szczegółowo

Materiały do laboratorium MS ACCESS BASIC

Materiały do laboratorium MS ACCESS BASIC Materiały do laboratorium MS ACCESS BASIC Opracowała: Katarzyna Harężlak Access Basic jest językiem programowania wykorzystywanym w celu powiązania obiektów aplikacji w jeden spójny system. PROCEDURY I

Bardziej szczegółowo

Bazy danych - BD. Organizacja plików. Wykład przygotował: Robert Wrembel. BD wykład 5 (1)

Bazy danych - BD. Organizacja plików. Wykład przygotował: Robert Wrembel. BD wykład 5 (1) Organizacja plików Wykład przygotował: Robert Wrembel BD wykład 5 (1) 1 Plan wykładu Struktura przechowywania danych i organizacja rekordów w blokach Rodzaje organizacji plików pliki nieuporządkowane pliki

Bardziej szczegółowo

obszar bezpośrednio dostępny dla procesora rozkazy: load, store (PAO rejestr procesora)

obszar bezpośrednio dostępny dla procesora rozkazy: load, store (PAO rejestr procesora) Pamięć operacyjna (main memory) obszar bezpośrednio dostępny dla procesora rozkazy: load, store (PAO rejestr procesora) cykl rozkazowy: pobranie rozkazu z PAO do rejestru rozkazów dekodowanie realizacja

Bardziej szczegółowo

Wprowadzenie do baz danych

Wprowadzenie do baz danych Wprowadzenie do baz danych Dr inż. Szczepan Paszkiel szczepanpaszkiel@o2.pl Katedra Inżynierii Biomedycznej Politechnika Opolska Wprowadzenie DBMS Database Managment System, System za pomocą którego można

Bardziej szczegółowo

Pliki. Operacje na plikach w Pascalu

Pliki. Operacje na plikach w Pascalu Pliki. Operacje na plikach w Pascalu ścieżka zapisu, pliki elementowe, tekstowe, operacja plikowa, etapy, assign, zmienna plikowa, skojarzenie, tryby otwarcia, reset, rewrite, append, read, write, buforowanie

Bardziej szczegółowo

System Oracle podstawowe czynności administracyjne

System Oracle podstawowe czynności administracyjne 6 System Oracle podstawowe czynności administracyjne Stany bazy danych IDLE nieczynna, pliki zamknięte, procesy tła niedziałaja NOMOUNT stan po odczytaniu pfile-a, zainicjowaniu SGA i uruchomieniu procesów

Bardziej szczegółowo

Pamięć wirtualna. Przygotował: Ryszard Kijaka. Wykład 4

Pamięć wirtualna. Przygotował: Ryszard Kijaka. Wykład 4 Pamięć wirtualna Przygotował: Ryszard Kijaka Wykład 4 Wstęp główny podział to: PM- do pamięci masowych należą wszelkiego rodzaju pamięci na nośnikach magnetycznych, takie jak dyski twarde i elastyczne,

Bardziej szczegółowo

Wykład 9 Kolekcje, pliki tekstowe, Przykład: Notatnik

Wykład 9 Kolekcje, pliki tekstowe, Przykład: Notatnik Wizualne systemy programowania Wykład 9 Kolekcje, pliki tekstowe, Przykład: Notatnik 1 dr Artur Bartoszewski -Wizualne systemy programowania, sem. III- WYKŁAD Wizualne systemy programowania Kolekcje List

Bardziej szczegółowo

Uniwersytet Zielonogórski Instytut Sterowania i Systemów Informatycznych. Algorytmy i struktury danych Laboratorium Nr 4

Uniwersytet Zielonogórski Instytut Sterowania i Systemów Informatycznych. Algorytmy i struktury danych Laboratorium Nr 4 Uniwersytet Zielonogórski Instytut Sterowania i Systemów Informatycznych Algorytmy i struktury danych Laboratorium Nr 4 Algorytmy sortowania zewnętrznego 1 Wstęp Bardzo często przy rozwiązywaniu praktycznych

Bardziej szczegółowo

Dynamiczne struktury danych

Dynamiczne struktury danych Listy Zbiór dynamiczny Zbiór dynamiczny to zbiór wartości pochodzących z pewnego określonego uniwersum, którego zawartość zmienia się w trakcie działania programu. Elementy zbioru dynamicznego musimy co

Bardziej szczegółowo

Bazy danych. wprowadzenie teoretyczne. Piotr Prekurat 1

Bazy danych. wprowadzenie teoretyczne. Piotr Prekurat 1 Bazy danych wprowadzenie teoretyczne Piotr Prekurat 1 Baza danych Jest to zbiór danych lub jakichkolwiek innych materiałów i elementów zgromadzonych według określonej systematyki lub metody. Zatem jest

Bardziej szczegółowo

System plików. dr inż. Krzysztof Patan. Instytut Sterowania i Systemów Informatycznych Uniwersytet Zielonogórski

System plików. dr inż. Krzysztof Patan. Instytut Sterowania i Systemów Informatycznych Uniwersytet Zielonogórski System plików dr inż. Krzysztof Patan Instytut Sterowania i Systemów Informatycznych Uniwersytet Zielonogórski k.patan@issi.uz.zgora.pl Wstęp System plików System plików jest tym komponentem systemu operacyjnego,

Bardziej szczegółowo

Architektura komputerów

Architektura komputerów Architektura komputerów Tydzień 9 Pamięć operacyjna Właściwości pamięci Położenie Pojemność Jednostka transferu Sposób dostępu Wydajność Rodzaj fizyczny Własności fizyczne Organizacja Położenie pamięci

Bardziej szczegółowo

Fizyczna struktura bazy danych w SQL Serwerze

Fizyczna struktura bazy danych w SQL Serwerze Sposób przechowywania danych na dysku twardym komputera ma zasadnicze znaczenie dla wydajności całej bazy i jest powodem tworzenia między innymi indeksów. Fizyczna struktura bazy danych w SQL Serwerze

Bardziej szczegółowo

Pamięć. Jan Tuziemski Źródło części materiałów: os-book.com

Pamięć. Jan Tuziemski Źródło części materiałów: os-book.com Pamięć Jan Tuziemski Źródło części materiałów: os-book.com Cele wykładu Przedstawienie sposobów organizacji pamięci komputera Przedstawienie technik zarządzania pamięcią Podstawy Przed uruchomieniem program

Bardziej szczegółowo

PRZESTRZENNE BAZY DANYCH WYKŁAD 2

PRZESTRZENNE BAZY DANYCH WYKŁAD 2 PRZESTRZENNE BAZY DANYCH WYKŁAD 2 Baza danych to zbiór plików, które fizycznie przechowują dane oraz system, który nimi zarządza (DBMS, ang. Database Management System). Zadaniem DBMS jest prawidłowe przechowywanie

Bardziej szczegółowo

Systemy plików FAT, FAT32, NTFS

Systemy plików FAT, FAT32, NTFS Systemy plików FAT, FAT32, NTFS SYSTEM PLIKÓW System plików to sposób zapisu informacji na dyskach komputera. System plików jest ogólną strukturą, w której pliki są nazywane, przechowywane i organizowane.

Bardziej szczegółowo

Bazy danych. Plan wykładu. Przetwarzanie zapytań. Etapy przetwarzania zapytania. Translacja zapytań języka SQL do postaci wyrażeń algebry relacji

Bazy danych. Plan wykładu. Przetwarzanie zapytań. Etapy przetwarzania zapytania. Translacja zapytań języka SQL do postaci wyrażeń algebry relacji Plan wykładu Bazy danych Wykład 12: Optymalizacja zapytań. Język DDL, DML (cd) Etapy przetwarzania zapytania Implementacja wyrażeń algebry relacji Reguły heurystyczne optymalizacji zapytań Kosztowa optymalizacja

Bardziej szczegółowo

Bazy danych TERMINOLOGIA

Bazy danych TERMINOLOGIA Bazy danych TERMINOLOGIA Dane Dane są wartościami przechowywanymi w bazie danych. Dane są statyczne w tym sensie, że zachowują swój stan aż do zmodyfikowania ich ręcznie lub przez jakiś automatyczny proces.

Bardziej szczegółowo

Baza danych. Modele danych

Baza danych. Modele danych Rola baz danych Systemy informatyczne stosowane w obsłudze działalności gospodarczej pełnią funkcję polegającą na gromadzeniu i przetwarzaniu danych. Typowe operacje wykonywane na danych w systemach ewidencyjno-sprawozdawczych

Bardziej szczegółowo

Sortowanie przez wstawianie Insertion Sort

Sortowanie przez wstawianie Insertion Sort Sortowanie przez wstawianie Insertion Sort Algorytm sortowania przez wstawianie można porównać do sposobu układania kart pobieranych z talii. Najpierw bierzemy pierwszą kartę. Następnie pobieramy kolejne,

Bardziej szczegółowo

Technologie informacyjne (3) Zdzisław Szyjewski

Technologie informacyjne (3) Zdzisław Szyjewski Technologie informacyjne (3) Zdzisław Szyjewski Technologie informacyjne Technologie pracy z komputerem Funkcje systemu operacyjnego Przykłady systemów operacyjnych Zarządzanie pamięcią Zarządzanie danymi

Bardziej szczegółowo

QUERY język zapytań do tworzenia raportów w AS/400

QUERY język zapytań do tworzenia raportów w AS/400 QUERY język zapytań do tworzenia raportów w AS/400 Dariusz Bober Katedra Informatyki Politechniki Lubelskiej Streszczenie: W artykule przedstawiony został język QUERY, standardowe narzędzie pracy administratora

Bardziej szczegółowo

Zad. 1. Systemy Baz Danych przykładowe zadania egzaminacyjne

Zad. 1. Systemy Baz Danych przykładowe zadania egzaminacyjne Zad. 1 Narysuj schemat związków encji dla przedstawionej poniżej rzeczywistości. Oznacz unikalne identyfikatory encji. Dla każdego związku zaznacz jego opcjonalność/obowiązkowość oraz stopień i nazwę związku.

Bardziej szczegółowo

Dynamiczny przydział pamięci w języku C. Dynamiczne struktury danych. dr inż. Jarosław Forenc. Metoda 1 (wektor N M-elementowy)

Dynamiczny przydział pamięci w języku C. Dynamiczne struktury danych. dr inż. Jarosław Forenc. Metoda 1 (wektor N M-elementowy) Rok akademicki 2012/2013, Wykład nr 2 2/25 Plan wykładu nr 2 Informatyka 2 Politechnika Białostocka - Wydział Elektryczny Elektrotechnika, semestr III, studia niestacjonarne I stopnia Rok akademicki 2012/2013

Bardziej szczegółowo

PROGRAM RETROKONWERSJI ZDALNEJ

PROGRAM RETROKONWERSJI ZDALNEJ ul. Mołdawska 18, 61-614 Poznań tel. / fax. (-61) 656-44-10 adres do korespondencji: os. Stefana Batorego 13/27 60-969 POZNAÑ 60, skr. 40 PROGRAM RETROKONWERSJI ZDALNEJ dla systemów SOWA opracował zespół

Bardziej szczegółowo

Budowa systemów komputerowych

Budowa systemów komputerowych Budowa systemów komputerowych Krzysztof Patan Instytut Sterowania i Systemów Informatycznych Uniwersytet Zielonogórski k.patan@issi.uz.zgora.pl Współczesny system komputerowy System komputerowy składa

Bardziej szczegółowo

OPERACJE NA PLIKACH. Podstawowe pojęcia:

OPERACJE NA PLIKACH. Podstawowe pojęcia: OPERACJE NA PLIKACH Podstawowe pojęcia: plik fizyczny, zbiór informacji w pamięci zewnętrznej wykorzystywany do trwałego przechowywania danych lub jako przedłużenie pamięci operacyjnej w przypadku przetwarzania

Bardziej szczegółowo

Architektura komputerów

Architektura komputerów Architektura komputerów Tydzień 4 Tryby adresowania i formaty Tryby adresowania Natychmiastowy Bezpośredni Pośredni Rejestrowy Rejestrowy pośredni Z przesunięciem stosowy Argument natychmiastowy Op Rozkaz

Bardziej szczegółowo

Wstęp 5 Rozdział 1. Podstawy relacyjnych baz danych 9

Wstęp 5 Rozdział 1. Podstawy relacyjnych baz danych 9 Wstęp 5 Rozdział 1. Podstawy relacyjnych baz danych 9 Tabele 9 Klucze 10 Relacje 11 Podstawowe zasady projektowania tabel 16 Rozdział 2. Praca z tabelami 25 Typy danych 25 Tworzenie tabel 29 Atrybuty kolumn

Bardziej szczegółowo

T A B E L E i K W E R E N D Y

T A B E L E i K W E R E N D Y BAZY DANYCH LABORATORIUM T A B E L E i K W E R E N D Y W bazie danych programu Microsoft Access informacje rozmieszczone tabelami w tabelach.! " # o czekoladkach ich nazwy, rysunki i koszty produkcji.

Bardziej szczegółowo

Technologie informacyjne (3) Zdzisław Szyjewski

Technologie informacyjne (3) Zdzisław Szyjewski Technologie informacyjne (3) Zdzisław Szyjewski Technologie informacyjne Technologie pracy z komputerem Funkcje systemu operacyjnego Przykłady systemów operacyjnych Zarządzanie pamięcią Zarządzanie danymi

Bardziej szczegółowo

Pamięć wirtualna. Jan Tuziemski Źródło części materiałów: os-book.com

Pamięć wirtualna. Jan Tuziemski Źródło części materiałów: os-book.com Pamięć wirtualna Jan Tuziemski Źródło części materiałów: os-book.com Pamięć wirtualna Na poprzednich wykładach omówiono sposoby zarządzania pamięcią Są one potrzebne ponieważ wykonywane rozkazy procesów

Bardziej szczegółowo

LK1: Wprowadzenie do MS Access Zakładanie bazy danych i tworzenie interfejsu użytkownika

LK1: Wprowadzenie do MS Access Zakładanie bazy danych i tworzenie interfejsu użytkownika LK1: Wprowadzenie do MS Access Zakładanie bazy danych i tworzenie interfejsu użytkownika Prowadzący: Dr inż. Jacek Habel Instytut Technologii Maszyn i Automatyzacji Produkcji Zakład Projektowania Procesów

Bardziej szczegółowo

Systemy plików i zarządzanie pamięcią pomocniczą. Struktura pliku. Koncepcja pliku. Atrybuty pliku

Systemy plików i zarządzanie pamięcią pomocniczą. Struktura pliku. Koncepcja pliku. Atrybuty pliku Systemy plików i zarządzanie pamięcią pomocniczą Koncepcja pliku Metody dostępu Organizacja systemu plików Metody alokacji Struktura dysku Zarządzanie dyskiem Struktura pliku Prosta sekwencja słów lub

Bardziej szczegółowo

Aktualizacja baz danych systemu qs-stat

Aktualizacja baz danych systemu qs-stat Aktualizacja baz danych systemu qs-stat Copyright 2003 Q-DAS GmbH Eisleber Str. 2 D - 69469 Weinheim Tel.: ++49/6201/3941-0 Fax: ++49/6201/3941-24 E-Mail: q-das@q-das.de Internet: http://www.q-das.de Hotline:

Bardziej szczegółowo

Wykład 2. Drzewa zbalansowane AVL i 2-3-4

Wykład 2. Drzewa zbalansowane AVL i 2-3-4 Wykład Drzewa zbalansowane AVL i -3-4 Drzewa AVL Wprowadzenie Drzewa AVL Definicja drzewa AVL Operacje wstawiania i usuwania Złożoność obliczeniowa Drzewa -3-4 Definicja drzewa -3-4 Operacje wstawiania

Bardziej szczegółowo

Technologia informacyjna

Technologia informacyjna Technologia informacyjna Pracownia nr 9 (studia stacjonarne) - 05.12.2008 - Rok akademicki 2008/2009 2/16 Bazy danych - Plan zajęć Podstawowe pojęcia: baza danych, system zarządzania bazą danych tabela,

Bardziej szczegółowo

Złożoność obliczeniowa zadania, zestaw 2

Złożoność obliczeniowa zadania, zestaw 2 Złożoność obliczeniowa zadania, zestaw 2 Określanie złożoności obliczeniowej algorytmów, obliczanie pesymistycznej i oczekiwanej złożoności obliczeniowej 1. Dana jest tablica jednowymiarowa A o rozmiarze

Bardziej szczegółowo

Zarządzanie pamięcią operacyjną

Zarządzanie pamięcią operacyjną Dariusz Wawrzyniak Plan wykładu Pamięć jako zasób systemu komputerowego hierarchia pamięci przestrzeń owa Wsparcie dla zarządzania pamięcią na poziomie architektury komputera Podział i przydział pamięci

Bardziej szczegółowo

dr inż. Jarosław Forenc

dr inż. Jarosław Forenc Informatyka 2 Politechnika Białostocka - Wydział Elektryczny Elektrotechnika, semestr III, studia stacjonarne I stopnia Rok akademicki 2016/2017 Wykład nr 7 (11.01.2017) Rok akademicki 2016/2017, Wykład

Bardziej szczegółowo

Podstawowe pakiety komputerowe wykorzystywane w zarządzaniu przedsiębiorstwem. dr Jakub Boratyński. pok. A38

Podstawowe pakiety komputerowe wykorzystywane w zarządzaniu przedsiębiorstwem. dr Jakub Boratyński. pok. A38 Podstawowe pakiety komputerowe wykorzystywane w zarządzaniu przedsiębiorstwem zajęcia 1 dr Jakub Boratyński pok. A38 Program zajęć Bazy danych jako podstawowy element systemów informatycznych wykorzystywanych

Bardziej szczegółowo