Pamięć. Jan Tuziemski Źródło części materiałów: os-book.com

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "Pamięć. Jan Tuziemski Źródło części materiałów: os-book.com"

Transkrypt

1 Pamięć Jan Tuziemski Źródło części materiałów: os-book.com

2 Cele wykładu Przedstawienie sposobów organizacji pamięci komputera Przedstawienie technik zarządzania pamięcią

3 Podstawy Przed uruchomieniem program musi być wczytany z pamięci Pamięć główna i rejestry procesora to jedyne jednostki dostępne dla CPU

4 Podstawy Dostęp do rejestrów jest bardzo szybki Dostęp do pamięci głównej wolniejszy (z tego powodu istnieją bufory CPU)

5 Podstawy Procesy użytkowników mogą mieć dostęp jedynie do pamięci im przypisanej Ograniczenie to implementuje się przy pomocy dwóch rejestrów

6 Podstawy

7 Wiązanie adresów Z poziomu użytkownika odwołanie do pamięci następuje zazwyczaj symbolicznie (np. zmienna i ) Takie nazwy muszą być związane z adresami fizycznej pamięci Proces ten odbywa się w jednym z trzech momentów

8 Wiązanie adresów Faza kompilacji: jeżeli w trakcie kompilacji znane jest miejsce programu w pamięci, kompilator może wygenerować kod bezwzględny zawierający adresy pamięci. Wymaga rekompilacji przy zmianach. Zastosowanie: MS-DOS, plik.com zawiera dane o pamięci

9 Podstawy Faza ładowania: kompilator generuje kod przemieszczalny, w którym adresy określone są względem lokalizacji początkowej programu. Wiązanie ostatecznie odbywa się w trakcie ładowania programu przez moduł ładujący. Przy zmianach wymaga ponownego załadowania programu.

10 Podstawy Faza wykonania: jeżeli proces może zmieniać lokalizację w pamięci w trakcie wykonania, powiązanie adresów fizycznych musi być odłożone do czasu wykonania danego fragmentu kodu. Wymaga wspomagania sprzętowego. Najczęściej stosowane rozwiązanie.

11 Fazy procesu

12 Adresy fizyczne vs logiczne Adresy logiczne (wirtualne) generowane przez CPU Jednostki pamięci widzą adresy fizyczne (rejestr adresowy) Adresy fizyczne i logiczne są takie same jeżeli zostały powiązane na etapie kompilacji/ładowania Powiązanie podczas wykonania generuje odmienny zestaw adresów logicznych i fizycznych (przestrzeń adresów logicznych i fizycznych)

13 Adresy fizyczne vs logiczne Wiązanie podczas wykonania generuje odmienny zestaw adresów logicznych i fizycznych (przestrzeń adresów logicznych i fizycznych) Za odwzorowanie adresów fizycznych w logiczne odpowiedzialna jest jednostka zarządzania pamięcią Jest to jednostka sprzętowa

14 Adresy fizyczne vs logiczne Istnieją różne sposoby odwzorowania pamięci wirtualnej w fizyczną Najprostszy: rejestr relokacji Na poziomie sprzętowym do każdego adresu logicznego dodana pewna wartość liczbowa Z poziomu użytkownika adresy fizyczne są niewidoczne Rejestry są przesuwane tylko gdy dochodzi do odwołania się do komórki pamięci, np. przy pobraniu danych

15 Rejestr przesunięć

16 Ładowanie dynamiczne Dotychczas zakładaliśmy, że cały program jest ładowany do pamięci Ładowanie dynamiczne pozwala zoptymalizować wykorzystanie pamięci Do pamięci ładowane są tylko podprogramy, których wykonanie jest konieczne w danym momencie

17 Ładowanie dynamiczne Przed wykonaniem danego podprogramu należy sprawdzić czy znajduje się on w pamięci Każdy podprogram znajduje się na dysku w postaci przemieszczalnej Odpowiedzialność projektowania oprogramowania spoczywa na programiście OS może dostarczać procedury ułatwiające korzystanie z ładowania dynamicznego

18 Konsolidacja dynamiczna

19 Konsolidacja dynamiczna Niektóre systemu umożliwiają statyczną konsolidację Statyczna konsolidacja wymaga dołączenia do obrazu binarnego kopii biblioteki języka (lub podprogramów) Rozwiązanie powoduje nieoptymalne użycie zasobów

20 Konsolidacja dynamiczna W przypadku konsolidacji dynamicznej w miejscu odwołania bibliotecznego znajduje się namiastka Namiastka to krótki fragment kodu zawierający instrukcję znalezienia potrzebnej biblioteki Wykonanie namiastki powoduje: 1) sprawdzenia czy dany fragment biblioteki nie jest załadowany do pamięci 2) ewentualne ładowanie programu do pamięci

21 Konsolidacja dynamiczna Rozwiązanie pozwala na prostą wymianę biblioteki na nowszą wersję Jeżeli program wymaga działania ze starą wersją, informację o wersji dostarcza się do programu i biblioteki Systemy tego typu nazywa się bibliotekami dzielonymi

22 Konsolidacja dynamiczna Wymaga wsparcia OS Jeżeli pamięć procesów jest chroniona tylko OS może sprawdzać i udostępniać kod między procesami

23 Wymiana Wykonanie procesu możliwe jest wówczas gdy znajduje się w pamięci Proces może być wymieniany: odsyłany z pamięci operacyjnej do pamięci pomocniczej i sprowadzany z powrotem Umożliwia to sytuację, w której fizyczna pamięć procesów jest większa niż pamięć operacyjna

24 Wymiana

25 Wymiana Do wymiany potrzebna jest pamięć pomocnicza: zazwyczaj szybki dysk o odpowiedniej pojemności. Wymiana stosowana np. w algorytmach planowania priorytetowego (wtaczanie i wytaczanie procesów o odpowiednich priorytetach)

26 Wymiana OS utrzymuje kolejkę procesów gotowych (pamięć operacyjna+pomocnicza) Planista wybiera proces do wykonania Ekspedytor odpowiada za ładowanie i usuwanie procesów z pamięci operacyjnej Ładowanie/usuwanie zabiera określoną ilość czasu

27 Wymiana Przykład: proces 100MB, prędkość przesyłania z pamięci 50 MB/s, czas 2 s Przesyłanie w dwie strony, łącznie ok 4 s nie uwzględniając innych czynników (czas dostępu itp.) Czas wymiany można skrócić przez ładowanie tylko potrzebnych fragmentów procesu W tym wypadku proces musi informować o tym, ile pamięci potrzebuje

28 Wymiana Inne ograniczenia: Proces podlegający usunięciu z pamięci powinien być bezczynny Problemy pojawiają się np. w przypadku operacji I/O Standardowa forma wymiany rzadko spotykana w nowoczesnych OS Czasami spotyka się jej zmodyfikowane wersje

29 Przydział ciągły pamięci Pamięć dzielona jest między procesy użytkownika i OS W przydziale ciągłym pamięci, każdy proces umieszczony jest w jednym, zwartym fragmencie

30 Przydział ciągły pamięci Ochrona pamięci przy pomocy rejestru granicznego

31 Przydział ciągły pamięci Metoda wielu obszarów: podział pamięci na obszary Rozmiar obszaru może być zmienny Dziura wolny obszar pamięci Proces otrzymuje dziurę o odpowiednim rozmiarze Proces opuszczając pamięć pozostawia dziurę, następuje proces łączenia dziur

32 Przydział ciągły pamięci OS utrzymuje informację o pamięci wolnej i przydzielonej

33 Przydział ciągły pamięci Dynamiczny przydział pamięci: którą dziurę przyporządkować procesowi o rozmiarze n? Pierwsze dopasowanie: pierwszą pasującą Najlepsze dopasowanie: najmniejszą z pasujących (wymaga przeszukania listy) Najgorsze dopasowanie: największa z dostępnych dziur (jej pozostałości będą największe, być może najbardziej użyteczne)

34 Przydział ciągły pamięci W wyniku zajmowania i zwalniania pamięci przez procesy dochodzi do fragmentacji (wiele małych kawałków pamięci): fragmentacja zewnętrzna W celu uniknięcia fragmentacji zewnętrznej przydziela się procesom bloki o ustalonej długości (by nie przechowywać informacji o małych dziurach np. 2 bajtowej wielkości )

35 Przydział ciągły pamięci Proces może otrzymać więcej pamięci niż potrzebuje (fragmentacja wewnętrzna) Rozwiązaniem fragmentacji zewnętrznej jest upakowanie: jest to przemieszczanie i łączenie wolnych bloków pamięci.

36 Stronicowanie Metoda pozwalająca na nieciągłość fizycznej przestrzeni adresowej procesu Ogranicza się w niej problemu fragmentacji

37 Stronicowanie Pamięć fizyczną dzieli się na bloki o stałej długości (ramki) Pamięć logiczna podzielona jest na bloki o tym samym rozmiarze (strony) Gdy ma nastąpić wykonanie procesu, jego strony wprowadzane są w dowolne ramki

38 Stronicowanie

39 Stronicowanie Każdy adres wygenerowany przez procesor dzieli się na numer strony p i odległość na stronie d Numer strony jest indeksem w tablicy stron Tablica stron zawiera adresy wszystkich stron w pamięci operacyjnej W połączeniu z odległością na stronie d adres bazowy pozwala określić miejsce danych w pamięci fizycznej

40 Stronicowanie

41 Stronicowanie Rozmiar strony i ramki jest określany przez sprzęt Zwykle jest to potęga 2 Taki wybór ułatwia adresowanie Jeśli przestrzeń adresowa 2^m a rozmiar strony 2^n to adres logiczny jest postaci: page number page offset p d m -n n

42 Stronicowanie Przykład: strona 4 słowa; pamięć fizyczna 32 słowa

43 Stronicowanie Fragmentacja przykład: 2048 B rozmiar strony Proces B Proces potrzebuje 35 ramek i 1086 B Proces otrzyma 36 ramek, ostatnia będzie miała =962 wolnych bajtów W najgorszym razie n-1 wolnych B Średnio 1/2n B wolnych (w ostatniej ramce )

44 Stronicowanie Rozmiar ramki jest problemem optymalizacyjnym (preferowane małe ramki, generują dużo informacji do przechowywania)

45 Stronicowanie wolne ramki: a) przed przydziałem; b) po przydziale

46 Implementacja tablicy stron Przechowywana jest w pamięci Do jej wskazania służy rejestr bazowy tablicy stron Dostęp do komórki i: odwołanie do rejestru bazowego tablicy stron (ustalenie adresu strony w pamięci) + odwołanie do pamięci fizycznej Podsumowując: potrzeba dwóch odwołań do pamięci

47 Implementacja tablicy stron Rozwiązanie: bufor translacji adresów stron TLB Szybka pamięć sprzętowa przyspieszająca wyszukiwanie Wyszukiwanie równoległe Zazwyczaj może zawierać małą liczbę adresów Potrzebna implementacja zdarzeń: brak adresu, wymiana adresu

48 Implementacja tablicy stron Schemat działania:

49 Szacowanie czasu dostępu Współczynnik trafień procent numerów stron odnajdywanych w TBL np. 0,8 Czas przeszukania TBL np. 20ns Czas dostępu do pamięci 100 ns

50 Szacowanie czasu dostępu Gdy adres znajduje się w TBL czas dostępu wynosi: 20ns (przeszukanie) + 100ns (odwołanie do pamięci) Gdy adresu nie ma w TBL: 20ns (przeszukanie) + 100ns (odwołanie do tablicy stron) + 100ns (odwołanie do pamięci)

51 Efektywny czas dostępu Dla współczynnika trafień 0,8: 0,8*120+0,2*220 = 140 ns Dla współczynnika 98% O,98* ,02*220 = 122ns

52 Ochrona pamięci Tablica stron może również służyć do ochrony pamięci przed nieuprawnionym użyciem Dodatkowe bity w tablicy mogą służyć do oznaczenia specyfikacji pamięci (tylko do odczytu itp. )

53 Ochrona pamięci Bit poprawności: informuje o tym czy dana strona należy do logicznej przestrzeni procesu

54 Ochrona pamięci Obecnie tablice stron są bardzo pojemne, procesy nie wykorzystują ich w pełni Niektóre systemy wykorzystują dodatkowo rejestr długości tablicy stron, by przechowywać informację o wykorzystywanej długości tablicy

55 Strony dzielone Stronicowanie umożliwia dzielenie wspólnego kodu przez procesy Kod musi być kodem wznawialnym (niemodyfikującym samego siebie) W celu wykonanie kodu przez kilka procesów, wystarczy przechowywać jego jedną kopię Każdy proces potrzebuje dodatkowo własnej pamięci na przechowywanie danych

56 Strony dzielone Schemat stron dzielonych

57 Struktura tablicy stron Stronicowanie hierarchiczne System 32 bitowy, rozmiar strony 4KB, maksymalny rozmiar tablicy stron 2^32/2^12 ok. milion wpisów Jeżeli każda pozycja w tablicy ma 4B to rozmiar tablicy dla procesu wynosi do 4MB Tablica stron staje się zbyt duża Jednym z rozwiązań jest stronicowanie dwupoziomowe, w którym tablica stron dzielona jest na części

58 Stronicowanie dwupoziomowe Tablica stron jest dzielona na strony System 32 bitowy, adres logiczny to 20 bitowy numer strony i 10 bitowa odległość na stronie Dokonuje się podziału adresu strony do postaci

59 Stronicowanie dwupoziomowe Schemat dwupoziomowej tablicy stron

60 Stronicowanie dwupoziomowe Tłumaczenie adresu w dwupoziomowej architekturze 32 bitowej

61 Stronicowanie dwupoziomowe W systemach 64 bitowych stronicowanie dwupoziomowe wciąż prowadzi do zbyt dużego rozmiaru strony zewnętrznej Rozwiązaniem może być wprowadzenie większej liczby poziomów By rozmiar każdej ze stron miał 10 bitów potrzebne jest 7 poziomów Zastosowanie tego rozwiązania prowadziłoby do zbyt wolnego dostępu do pamięci Z tego względu stronicowanie hierarchiczne nie jest stosowane w architekturach 64 bitowych

62 Haszowana tablica stron Zasada działania: numer strony wirtualnej podlega haszowaniu Następuje przeszukanie listy elementów powiązanych z tablicą haszującą W przypadku poszukiwania zakończonego sukcesem buduje się adres logiczny

63 Haszowana tablica stron Schemat działania

64 Odwrócona tablica stron W stronicowaniu każdy proces posiada własną tablicę stron Innym sposobem powiązania adresów wirtualnych i fizycznych jest odwrócona tablica stron

65 Odwrócona tablica stron Polega ona na utworzeniu jednej tablicy przechowującej listę wszystkich stron znajdujących się aktualnie w pamięci, dla wszystkich procesów Adres logiczny składa się z: identyfikatora procesu, numeru strony, odległości

66 Odwrócona tablica stron Odwołanie do pamięci polega na pobraniu identyfikatora procesu i numeru strony i przeszukaniu odwróconej tablicy stron

67 Odwrócona tablica stron Zaletą rozwiązania jest ograniczenie pamięci potrzebnej do przechowywania tablicy Niewątpliwą wadą jest dłuższy czas dostępu, związany z koniecznością przeszukiwania tablicy Utrudnionej jest również implementowanie wspólnych obszarów pamięci

68 Segmentacja Odpowiada szczególnemu sposobowi widzenia pamięci przez użytkowników (podział na segmenty)

69 Segmentacja Adres logiczny zawiera numer segmentu oraz odległość Tablica segmentów odwzorowuje adres logiczny na adres fizyczny

70 Segmentacja Adres konstruuje się na podstawie wartości bazy, granica umożliwia ochronę pamięci

71 Segmentacja Zalety: ochrona danych segmenty pozwalają rozdzielić różne funkcje procesów przez co ochrona staje się łatwiejsza (w segmencie przeznaczonym do odczytu nie będzie dopuszczony zapis itp. ) Umożliwia dzielenie kodu między procesami

72 Segmentacja Przykład współdzielenia kodu

73 Segmentacja Segmentacja ze stronicowaniem

74 Segmentacje Obecnie używana w ograniczonym stopniu (nie dla każdego procesu) Procesory wciąż zapewniają wsparcie dla segmentacji

75 Podsumowanie

Zarządzanie pamięcią operacyjną

Zarządzanie pamięcią operacyjną SOE Systemy Operacyjne Wykład 7 Zarządzanie pamięcią operacyjną dr inż. Andrzej Wielgus Instytut Mikroelektroniki i Optoelektroniki WEiTI PW Hierarchia pamięci czas dostępu Rejestry Pamięć podręczna koszt

Bardziej szczegółowo

Zarządzanie pamięcią. Od programu źródłowego do procesu. Dołączanie dynamiczne. Powiązanie programu z adresami w pamięci

Zarządzanie pamięcią. Od programu źródłowego do procesu. Dołączanie dynamiczne. Powiązanie programu z adresami w pamięci Zarządzanie pamięcią Przed wykonaniem program musi być pobrany z dysku i załadowany do pamięci. Tam działa jako proces. Podczas wykonywania, proces pobiera rozkazy i dane z pamięci. Większość systemów

Bardziej szczegółowo

Od programu źródłowego do procesu

Od programu źródłowego do procesu Zarządzanie pamięcią Przed wykonaniem program musi być pobrany z dysku i załadowany do pamięci. Tam działa jako proces. Podczas wykonywania, proces pobiera rozkazy i dane z pamięci. Większość systemów

Bardziej szczegółowo

Zarządzanie pamięcią operacyjną

Zarządzanie pamięcią operacyjną Dariusz Wawrzyniak Plan wykładu Pamięć jako zasób systemu komputerowego hierarchia pamięci przestrzeń owa Wsparcie dla zarządzania pamięcią na poziomie architektury komputera Podział i przydział pamięci

Bardziej szczegółowo

PRZYDZIAŁ PAMIĘCI OPERACYJNEJ

PRZYDZIAŁ PAMIĘCI OPERACYJNEJ PRZYDZIAŁ PAMIĘCI OPERACYJNEJ dr inż. Krzysztof Patan Instytut Sterowania i Systemów Informatycznych Uniwersytet Zielonogórski k.patan@issi.uz.zgora.pl Wstęp Pamięć komputera wielka tablica słów (bajtów)

Bardziej szczegółowo

Zarządzanie pamięcią. Podstawy Wymiana (swapping). Przydział ciągły pamięci. Stronicowanie. Segmentacja. Segmentacja ze stronicowaniem.

Zarządzanie pamięcią. Podstawy Wymiana (swapping). Przydział ciągły pamięci. Stronicowanie. Segmentacja. Segmentacja ze stronicowaniem. Zarządzanie pamięcią Podstawy Wymiana (swapping). Przydział ciągły pamięci. Stronicowanie. Segmentacja. Segmentacja ze stronicowaniem. Zarządzanie pamięcią podstawy pamięć operacyjna (główna) (main memory,

Bardziej szczegółowo

Zarządzanie pamięcią operacyjną zagadnienia podstawowe

Zarządzanie pamięcią operacyjną zagadnienia podstawowe Zarządzanie pamięcią operacyjną zagadnienia podstawowe Pamięć jako zasób systemu komputerowego Pamięć jest zasobem służący do przechowywania danych. Z punktu widzenia systemu pamięć jest zasobem o strukturze

Bardziej szczegółowo

Architektura komputerów

Architektura komputerów Architektura komputerów Tydzień 12 Wspomaganie systemu operacyjnego: pamięć wirtualna Partycjonowanie Pamięć jest dzielona, aby mogło korzystać z niej wiele procesów. Dla jednego procesu przydzielana jest

Bardziej szczegółowo

SYSTEMY OPERACYJNE WYKLAD 4 - zarządzanie pamięcią

SYSTEMY OPERACYJNE WYKLAD 4 - zarządzanie pamięcią Wrocław 2007 SYSTEMY OPERACYJNE WYKLAD 4 - zarządzanie pamięcią Paweł Skrobanek C-3, pok. 323 e-mail: pawel.skrobanek@pwr.wroc.pl www.equus.wroc.pl/studia.html 1 PLAN: 2. Pamięć rzeczywista 3. Pamięć wirtualna

Bardziej szczegółowo

Wykład 7. Zarządzanie pamięcią

Wykład 7. Zarządzanie pamięcią Wykład 7 Zarządzanie pamięcią -1- Świat idealny a świat rzeczywisty W idealnym świecie pamięć powinna Mieć bardzo dużą pojemność Mieć bardzo krótki czas dostępu Być nieulotna (zawartość nie jest tracona

Bardziej szczegółowo

Przed wykonaniem program musi być pobrany z dysku i. Tam działa a jako proces. Podczas wykonywania, proces pobiera rozkazy i dane z

Przed wykonaniem program musi być pobrany z dysku i. Tam działa a jako proces. Podczas wykonywania, proces pobiera rozkazy i dane z Zarządzanie pamięcią Przed wykonaniem program musi być pobrany z dysku i załadowany adowany do pamięci. Tam działa a jako proces. Podczas wykonywania, proces pobiera rozkazy i dane z pamięci. Większo kszość

Bardziej szczegółowo

dr inż. Jarosław Forenc

dr inż. Jarosław Forenc Informatyka 2 Politechnika Białostocka - Wydział Elektryczny Elektrotechnika, semestr III, studia stacjonarne I stopnia Rok akademicki 2010/2011 Wykład nr 7 (24.01.2011) dr inż. Jarosław Forenc Rok akademicki

Bardziej szczegółowo

Zarządzanie pamięcią w systemie operacyjnym

Zarządzanie pamięcią w systemie operacyjnym Zarządzanie pamięcią w systemie operacyjnym Cele: przydział zasobów pamięciowych wykonywanym programom, zapewnienie bezpieczeństwa wykonywanych procesów (ochrona pamięci), efektywne wykorzystanie dostępnej

Bardziej szczegółowo

Systemy Operacyjne Zarządzanie pamięcią operacyjną

Systemy Operacyjne Zarządzanie pamięcią operacyjną Katedra Informatyki, Politechnika Świętokrzyska w Kielcach Kielce, 4 stycznia 2007 1 Zagadnienia podstawowe 1 Wiązanie adresów 2 Ładowanie dynamiczne 3 Łączenie dynamiczne 4 Nakładki 2 3 Przydział ciągłych

Bardziej szczegółowo

Zarz arz dzanie pam dzanie ięci ę ą

Zarz arz dzanie pam dzanie ięci ę ą Zarządzanie pamięcią Zarządzanie pamięcią Przed wykonaniem program musi być pobrany z dysku i załadowany do pamięci. Tam działa jako proces. Podczas wykonywania, proces pobiera rozkazy i dane z pamięci.

Bardziej szczegółowo

Zarządzanie zasobami pamięci

Zarządzanie zasobami pamięci Zarządzanie zasobami pamięci System operacyjny wykonuje programy umieszczone w pamięci operacyjnej. W pamięci operacyjnej przechowywany jest obecnie wykonywany program (proces) oraz niezbędne dane. Jeżeli

Bardziej szczegółowo

architektura komputerów w. 8 Zarządzanie pamięcią

architektura komputerów w. 8 Zarządzanie pamięcią architektura komputerów w. 8 Zarządzanie pamięcią Zarządzanie pamięcią Jednostka centralna dysponuje zwykle duża mocą obliczeniową. Sprawne wykorzystanie możliwości jednostki przetwarzającej wymaga obecności

Bardziej szczegółowo

Zarządzanie pamięcią. Zarządzanie pamięcią. Podstawy. Podsystem zarządzania pamięcią. Zadania podsystemu: W systemie wielozadaniowym:

Zarządzanie pamięcią. Zarządzanie pamięcią. Podstawy. Podsystem zarządzania pamięcią. Zadania podsystemu: W systemie wielozadaniowym: W systemie wielozadaniowym: Wpamięci wiele procesów jednocześnie Każdy proces potrzebuje pamięci na: Instrukcje (kod lub tekst) Dane statyczne (w programie) Dane dynamiczne (sterta, stos). System operacyjny

Bardziej szczegółowo

Systemy operacyjne III

Systemy operacyjne III Systemy operacyjne III WYKŁAD Jan Kazimirski Pamięć wirtualna Stronicowanie Pamięć podzielona na niewielki bloki Bloki procesu to strony a bloki fizyczne to ramki System operacyjny przechowuje dla każdego

Bardziej szczegółowo

ZARZĄDZANIE PAMIĘCIĄ OPERACYJNĄ

ZARZĄDZANIE PAMIĘCIĄ OPERACYJNĄ ZARZĄDZANIE PAMIĘCIĄ OPERACYJNĄ Wiązanie adresów adr.symbol -> adr. względne ->adresy pamięci kompilacja; kod bezwzględny (*.com) ładowanie; kod przemieszczalny wykonanie adr.względne -> adr. bezwzględne

Bardziej szczegółowo

Schematy zarzadzania pamięcia

Schematy zarzadzania pamięcia Schematy zarzadzania pamięcia Segmentacja podział obszaru pamięci procesu na logiczne jednostki segmenty o dowolnej długości. Postać adresu logicznego: [nr segmentu, przesunięcie]. Zwykle przechowywana

Bardziej szczegółowo

Systemy Operacyjne Pamięć wirtualna cz. 2

Systemy Operacyjne Pamięć wirtualna cz. 2 Systemy Operacyjne Pamięć wirtualna cz. 2 Arkadiusz Chrobot Katedra Informatyki, Politechnika Świętokrzyska w Kielcach Kielce, 20 stycznia 2007 1 1 Wstęp 2 Minimalna liczba ramek 3 Algorytmy przydziału

Bardziej szczegółowo

Zarz arz dzanie pam dzanie ięci ę ą

Zarz arz dzanie pam dzanie ięci ę ą Zarządzanie pamięcią Zarządzanie pamięcią Przed wykonaniem program musi być pobrany z dysku i załadowany do pamięci. Tam działa jako proces. Podczas wykonywania, proces pobiera rozkazy i dane z pamięci.

Bardziej szczegółowo

Od programu źródłowego do procesu

Od programu źródłowego do procesu Zarządzanie pamięcią Przed wykonaniem program musi być pobrany z dysku i załadowany do pamięci. Tam działa jako proces. Podczas wykonywania, proces pobiera rozkazy i dane z pamięci. Większość systemów

Bardziej szczegółowo

dr inż. Jarosław Forenc

dr inż. Jarosław Forenc Informatyka 2 Politechnika Białostocka - Wydział Elektryczny Elektrotechnika, semestr III, studia stacjonarne I stopnia Rok akademicki 2009/2010 Wykład nr 8 (29.01.2009) dr inż. Jarosław Forenc Rok akademicki

Bardziej szczegółowo

dr inŝ. Jarosław Forenc

dr inŝ. Jarosław Forenc Rok akademicki 2009/2010, Wykład nr 8 2/19 Plan wykładu nr 8 Informatyka 2 Politechnika Białostocka - Wydział Elektryczny Elektrotechnika, semestr III, studia stacjonarne I stopnia Rok akademicki 2009/2010

Bardziej szczegółowo

Podstawy. Podsystem zarządzania pamięcią - zadania: Wiązanie (binding) rozkazów i danych z adresami pamięci. W systemie wielozadaniowym:

Podstawy. Podsystem zarządzania pamięcią - zadania: Wiązanie (binding) rozkazów i danych z adresami pamięci. W systemie wielozadaniowym: W systemie wielozadaniowym: W pamięci wiele procesów jednocześnie Każdy proces potrzebuje pamięci na: Instrukcje (kod lub tekst) Dane statyczne (w programie) Dane dynamiczne (sterta, stos). System operacyjny

Bardziej szczegółowo

Stronicowanie w systemie pamięci wirtualnej

Stronicowanie w systemie pamięci wirtualnej Pamięć wirtualna Stronicowanie w systemie pamięci wirtualnej Stronicowanie z wymianą stron pomiędzy pamięcią pierwszego i drugiego rzędu. Zalety w porównaniu z prostym stronicowaniem: rozszerzenie przestrzeni

Bardziej szczegółowo

3 Literatura. c Dr inż. Ignacy Pardyka (Inf.UJK) ASK SP.06 Rok akad. 2011/2012 2 / 22

3 Literatura. c Dr inż. Ignacy Pardyka (Inf.UJK) ASK SP.06 Rok akad. 2011/2012 2 / 22 ARCHITEKTURA SYSTEMÓW KOMPUTEROWYCH struktury procesorów ASK SP.06 c Dr inż. Ignacy Pardyka UNIWERSYTET JANA KOCHANOWSKIEGO w Kielcach Rok akad. 2011/2012 1 Maszyny wirtualne 2 3 Literatura c Dr inż. Ignacy

Bardziej szczegółowo

Wydajność systemów a organizacja pamięci, czyli dlaczego jednak nie jest aż tak źle. Krzysztof Banaś, Obliczenia wysokiej wydajności.

Wydajność systemów a organizacja pamięci, czyli dlaczego jednak nie jest aż tak źle. Krzysztof Banaś, Obliczenia wysokiej wydajności. Wydajność systemów a organizacja pamięci, czyli dlaczego jednak nie jest aż tak źle Krzysztof Banaś, Obliczenia wysokiej wydajności. 1 Organizacja pamięci Organizacja pamięci współczesnych systemów komputerowych

Bardziej szczegółowo

Pamięć wirtualna. Jan Tuziemski Źródło części materiałów: os-book.com

Pamięć wirtualna. Jan Tuziemski Źródło części materiałów: os-book.com Pamięć wirtualna Jan Tuziemski Źródło części materiałów: os-book.com Pamięć wirtualna Na poprzednich wykładach omówiono sposoby zarządzania pamięcią Są one potrzebne ponieważ wykonywane rozkazy procesów

Bardziej szczegółowo

Zarządzanie pamięcią operacyjną i pamięć wirtualna

Zarządzanie pamięcią operacyjną i pamięć wirtualna Zarządzanie pamięcią operacyjną i pamięć wirtualna Pamięć jako zasób systemu komputerowego. Wsparcie dla zarządzania pamięcią na poziomie architektury komputera. Podział i przydział pamięci. Obraz procesu

Bardziej szczegółowo

WYKŁAD. Zarządzanie pamięcią operacyjną

WYKŁAD. Zarządzanie pamięcią operacyjną WYKŁAD Zarządzanie pamięcią operacyjną Celem wykładu jest przedstawienie podejść do zarządzania jednym z kluczowych zasobów systemu komputerowego pamięcią operacyjną. Ponieważ zarządzanie pamięcią operacyjną

Bardziej szczegółowo

2.1 Wstęp Kryteria planowania Algorytmy planowania Systemy wieloprocesorowe i czasu rzeczywistego...

2.1 Wstęp Kryteria planowania Algorytmy planowania Systemy wieloprocesorowe i czasu rzeczywistego... Plan prezentacji Spis treści 1 Planowanie przydziału procesora 1 1.1 Wstęp................................................... 1 1.2 Kryteria planowania............................................ 2 1.3

Bardziej szczegółowo

Zbigniew S. Szewczak Podstawy Systemów Operacyjnych

Zbigniew S. Szewczak Podstawy Systemów Operacyjnych Zbigniew S. Szewczak Podstawy Systemów Operacyjnych Wykład 9 Zarządzanie pamięcią. Toruń, 2004 Działanie systemu Peryferia Komputer Procesy Pamięć System Sterowanie Linie komunikacyjne Wejście- Wyjście

Bardziej szczegółowo

Celem wykładu jest przedstawienie podejść do zarządzania jednym z kluczowych zasobów systemu komputerowego pamięcią operacyjną. Ponieważ zarządzanie

Celem wykładu jest przedstawienie podejść do zarządzania jednym z kluczowych zasobów systemu komputerowego pamięcią operacyjną. Ponieważ zarządzanie Celem wykładu jest przedstawienie podejść do zarządzania jednym z kluczowych zasobów systemu komputerowego pamięcią operacyjną. Ponieważ zarządzanie pamięcią operacyjną uwarunkowane jest rozwiązaniami

Bardziej szczegółowo

System pamięci. Pamięć wirtualna

System pamięci. Pamięć wirtualna System pamięci Pamięć wirtualna Pamięć wirtualna Model pamięci cache+ram nie jest jeszcze realistyczny W rzeczywistych systemach działa wiele programów jednocześnie Każdy może używać tej samej przestrzeni

Bardziej szczegółowo

System pamięci. Pamięć wirtualna

System pamięci. Pamięć wirtualna System pamięci Pamięć wirtualna Pamięć wirtualna Model pamięci cache+ram nie jest jeszcze realistyczny W rzeczywistych systemach działa wiele programów jednocześnie Każdy może używać tej samej przestrzeni

Bardziej szczegółowo

System plików warstwa fizyczna

System plików warstwa fizyczna System plików warstwa fizyczna Dariusz Wawrzyniak Przydział miejsca na dysku Przydział ciągły (ang. contiguous allocation) cały plik zajmuje ciąg kolejnych bloków Przydział listowy (łańcuchowy, ang. linked

Bardziej szczegółowo

System plików warstwa fizyczna

System plików warstwa fizyczna System plików warstwa fizyczna Dariusz Wawrzyniak Plan wykładu Przydział miejsca na dysku Zarządzanie wolną przestrzenią Implementacja katalogu Przechowywanie podręczne Integralność systemu plików Semantyka

Bardziej szczegółowo

System plików warstwa fizyczna

System plików warstwa fizyczna System plików warstwa fizyczna Dariusz Wawrzyniak Przydział miejsca na dysku Zarządzanie wolną przestrzenią Implementacja katalogu Przechowywanie podręczne Integralność systemu plików Semantyka spójności

Bardziej szczegółowo

System pamięci. Pamięć wirtualna

System pamięci. Pamięć wirtualna System pamięci Pamięć wirtualna Pamięć wirtualna Model pamięci cache+ram nie jest jeszcze realistyczny W rzeczywistych systemach działa wiele programów jednocześnie Każdy może używać tej samej przestrzeni

Bardziej szczegółowo

SOE Systemy Operacyjne Wykład 8 Pamięć wirtualna dr inż. Andrzej Wielgus

SOE Systemy Operacyjne Wykład 8 Pamięć wirtualna dr inż. Andrzej Wielgus SOE Systemy Operacyjne Wykład 8 Pamięć wirtualna dr inż. Andrzej Wielgus Instytut Mikroelektroniki i Optoelektroniki WEiTI PW Pamięć wirtualna Stronicowanie na żądanie większość współczesnych systemów

Bardziej szczegółowo

Budowa systemów komputerowych

Budowa systemów komputerowych Budowa systemów komputerowych Krzysztof Patan Instytut Sterowania i Systemów Informatycznych Uniwersytet Zielonogórski k.patan@issi.uz.zgora.pl Współczesny system komputerowy System komputerowy składa

Bardziej szczegółowo

Hierarchia pamięci w systemie komputerowym

Hierarchia pamięci w systemie komputerowym Hierarchia pamięci w systemie komputerowym Aby procesor mógł do końca wykorzystać swą wysoką częstotliwość taktowania musi mieć możliwość odpowiednio szybkiego pobierania danych do przetworzenia. Pamięć

Bardziej szczegółowo

Architektura komputerów

Architektura komputerów Architektura komputerów Wykład 7 Jan Kazimirski 1 Pamięć podręczna 2 Pamięć komputera - charakterystyka Położenie Procesor rejestry, pamięć podręczna Pamięć wewnętrzna pamięć podręczna, główna Pamięć zewnętrzna

Bardziej szczegółowo

Architektura komputerów

Architektura komputerów Architektura komputerów Tydzień 4 Tryby adresowania i formaty Tryby adresowania Natychmiastowy Bezpośredni Pośredni Rejestrowy Rejestrowy pośredni Z przesunięciem stosowy Argument natychmiastowy Op Rozkaz

Bardziej szczegółowo

dr inż. Jarosław Forenc

dr inż. Jarosław Forenc Informatyka 2 Politechnika Białostocka - Wydział Elektryczny Elektrotechnika, semestr III, studia stacjonarne I stopnia Rok akademicki 2016/2017 Wykład nr 7 (11.01.2017) Rok akademicki 2016/2017, Wykład

Bardziej szczegółowo

Mikroprocesory rodziny INTEL 80x86

Mikroprocesory rodziny INTEL 80x86 Mikroprocesory rodziny INTEL 80x86 Podstawowe wła ciwo ci procesora PENTIUM Rodzina procesorów INTEL 80x86 obejmuje mikroprocesory Intel 8086, 8088, 80286, 80386, 80486 oraz mikroprocesory PENTIUM. Wprowadzając

Bardziej szczegółowo

Technologie informacyjne (2) Zdzisław Szyjewski

Technologie informacyjne (2) Zdzisław Szyjewski Technologie informacyjne (2) Zdzisław Szyjewski Technologie informacyjne Technologie pracy z komputerem Funkcje systemu operacyjnego Przykłady systemów operacyjnych Zarządzanie pamięcią Zarządzanie danymi

Bardziej szczegółowo

Programowanie na poziomie sprzętu. Tryb chroniony cz. 1

Programowanie na poziomie sprzętu. Tryb chroniony cz. 1 Tryb chroniony cz. 1 Moduł zarządzania pamięcią w trybie chronionym (z ang. PM - Protected Mode) procesorów IA-32 udostępnia: - segmentację, - stronicowanie. Segmentacja mechanizm umożliwiający odizolowanie

Bardziej szczegółowo

Algorytmy i struktury danych. Wykład 4 Tablice nieporządkowane i uporządkowane

Algorytmy i struktury danych. Wykład 4 Tablice nieporządkowane i uporządkowane Algorytmy i struktury danych Wykład 4 Tablice nieporządkowane i uporządkowane Tablice uporządkowane Szukanie binarne Szukanie interpolacyjne Tablice uporządkowane Szukanie binarne O(log N) Szukanie interpolacyjne

Bardziej szczegółowo

Procesor ma architekturę rejestrową L/S. Wskaż rozkazy spoza listy tego procesora. bgt Rx, Ry, offset nand Rx, Ry, A add Rx, #1, Rz store Rx, [Rz]

Procesor ma architekturę rejestrową L/S. Wskaż rozkazy spoza listy tego procesora. bgt Rx, Ry, offset nand Rx, Ry, A add Rx, #1, Rz store Rx, [Rz] Procesor ma architekturę akumulatorową. Wskaż rozkazy spoza listy tego procesora. bgt Rx, Ry, offset or Rx, Ry, A add Rx load A, [Rz] push Rx sub Rx, #3, A load Rx, [A] Procesor ma architekturę rejestrową

Bardziej szczegółowo

Struktura i funkcjonowanie komputera pamięć komputerowa, hierarchia pamięci pamięć podręczna. System operacyjny. Zarządzanie procesami

Struktura i funkcjonowanie komputera pamięć komputerowa, hierarchia pamięci pamięć podręczna. System operacyjny. Zarządzanie procesami Rok akademicki 2015/2016, Wykład nr 6 2/21 Plan wykładu nr 6 Informatyka 1 Politechnika Białostocka - Wydział Elektryczny Elektrotechnika, semestr II, studia niestacjonarne I stopnia Rok akademicki 2015/2016

Bardziej szczegółowo

System plików. dr inż. Krzysztof Patan. Instytut Sterowania i Systemów Informatycznych Uniwersytet Zielonogórski

System plików. dr inż. Krzysztof Patan. Instytut Sterowania i Systemów Informatycznych Uniwersytet Zielonogórski System plików dr inż. Krzysztof Patan Instytut Sterowania i Systemów Informatycznych Uniwersytet Zielonogórski k.patan@issi.uz.zgora.pl Wstęp System plików System plików jest tym komponentem systemu operacyjnego,

Bardziej szczegółowo

ang. file) Pojęcie pliku (ang( Typy plików Atrybuty pliku Fragmentacja wewnętrzna w systemie plików Struktura pliku

ang. file) Pojęcie pliku (ang( Typy plików Atrybuty pliku Fragmentacja wewnętrzna w systemie plików Struktura pliku System plików 1. Pojęcie pliku 2. Typy i struktury plików 3. etody dostępu do plików 4. Katalogi 5. Budowa systemu plików Pojęcie pliku (ang( ang. file)! Plik jest abstrakcyjnym obrazem informacji gromadzonej

Bardziej szczegółowo

Zarz¹dzanie pamiêci¹

Zarz¹dzanie pamiêci¹ Zarz¹dzanie pamiêci¹ Wykonywaæ mo na jedynie program umieszczony w pamiêci g³ównej. Wi¹zanie instrukcji i danych z ami w pamiêci mo e siê odbywaæ w czasie: kompilacji: jeœli s¹ znane a priori y w pamiêci,

Bardziej szczegółowo

Księgarnia PWN: Włodzimierz Stanisławski, Damian Raczyński - Programowanie systemowe mikroprocesorów rodziny x86

Księgarnia PWN: Włodzimierz Stanisławski, Damian Raczyński - Programowanie systemowe mikroprocesorów rodziny x86 Księgarnia PWN: Włodzimierz Stanisławski, Damian Raczyński - Programowanie systemowe mikroprocesorów rodziny x86 Spis treści Wprowadzenie... 11 1. Architektura procesorów rodziny x86... 17 1.1. Model procesorów

Bardziej szczegółowo

Podstawy. Pamięć wirtualna. (demand paging)

Podstawy. Pamięć wirtualna. (demand paging) Pamięć wirtualna Podstawy Podstawy Stronicowanie na żądanie Wymiana strony Przydział ramek Szamotanie (thrashing) Pamięć wirtualna (virtual memory) oddzielenie pamięci logicznej użytkownika od fizycznej.

Bardziej szczegółowo

Architektura systemów informatycznych

Architektura systemów informatycznych Architektura systemów informatycznych Architektura i organizacja pamięci Literatura: Hyde R. 2005, Zrozumieć komputer, Profesjonalne programowanie Część 1, Helion, Gliwice Podstawowe elementy systemu komputerowego

Bardziej szczegółowo

wykład Organizacja plików Opracował: dr inż. Janusz DUDCZYK

wykład Organizacja plików Opracował: dr inż. Janusz DUDCZYK wykład Organizacja plików Opracował: dr inż. Janusz DUDCZYK 1 2 3 Pamięć zewnętrzna Pamięć zewnętrzna organizacja plikowa. Pamięć operacyjna organizacja blokowa. 4 Bufory bazy danych. STRUKTURA PROSTA

Bardziej szczegółowo

Wykład 8. Pamięć wirtualna. Wojciech Kwedlo, Wykład z Systemów Operacyjnych -1- Wydział Informatyki PB

Wykład 8. Pamięć wirtualna. Wojciech Kwedlo, Wykład z Systemów Operacyjnych -1- Wydział Informatyki PB Wykład 8 Pamięć wirtualna Wojciech Kwedlo, Wykład z Systemów Operacyjnych -1- Wydział Informatyki PB Wprowadzenie Podstawowa idea: System operacyjny pozwala na wykorzystanie pamięci o pojemności większej,

Bardziej szczegółowo

ZARZĄDZANIE PAMIĘCIĄ OPERACYJNĄ

ZARZĄDZANIE PAMIĘCIĄ OPERACYJNĄ ZARZĄDZANIE PAMIĘCIĄ OPERACYJNĄ Wiązanie adresów adr.symbol -> adr. względne ->adresy pamięci kompilacja; kod bezwzględny (*.com) ładowanie; kod przemieszczalny wykonanie adr.względne -> adr. bezwzględne

Bardziej szczegółowo

KOMPONENTY SYSTEMÓW OPERACYJNYCH

KOMPONENTY SYSTEMÓW OPERACYJNYCH KOMPONENTY SYSTEMÓW OPERACYJNYCH dr hab. inż. Krzysztof Patan, prof. PWSZ Instytut Politechniczny Państwowa Wyższa Szkoła Zawodowa w Głogowie k.patan@issi.uz.zgora.pl PRZYDZIAŁ CZASU PROCESORA Cel: Stałe

Bardziej szczegółowo

Podstawowe zagadnienia informatyki

Podstawowe zagadnienia informatyki Podstawowe zagadnienia informatyki Artur Opaliński (pokój E112) e-mail: (p. wykład administracyjny) URL: (p. wykład administracyjny) Obsługa pamięci Treść wykładu Adresowanie pamięci Architektury pamięci

Bardziej szczegółowo

Organizacja typowego mikroprocesora

Organizacja typowego mikroprocesora Organizacja typowego mikroprocesora 1 Architektura procesora 8086 2 Architektura współczesnego procesora 3 Schemat blokowy procesora AVR Mega o architekturze harwardzkiej Wszystkie mikroprocesory zawierają

Bardziej szczegółowo

Podstawy programowania. Wykład Funkcje. Krzysztof Banaś Podstawy programowania 1

Podstawy programowania. Wykład Funkcje. Krzysztof Banaś Podstawy programowania 1 Podstawy programowania. Wykład Funkcje Krzysztof Banaś Podstawy programowania 1 Programowanie proceduralne Pojęcie procedury (funkcji) programowanie proceduralne realizacja określonego zadania specyfikacja

Bardziej szczegółowo

1. Rola pamięci operacyjnej

1. Rola pamięci operacyjnej 1. Rola pamięci operacyjnej Pamięć operacyjna jest jedną z podstawowych części systemu komputerowego. Do niej trafiają niemal wszystkie dane programów (a także i same programy - zostanie to wyjaśnione

Bardziej szczegółowo

Współpraca procesora ColdFire z pamięcią

Współpraca procesora ColdFire z pamięcią Współpraca procesora ColdFire z pamięcią 1 Współpraca procesora z pamięcią zewnętrzną (1) ROM Magistrala adresowa Pamięć programu Magistrala danych Sygnały sterujące CS, OE Mikroprocesor FLASH, SRAM, DRAM

Bardziej szczegółowo

Podstawy informatyki. System operacyjny. dr inż. Adam Klimowicz

Podstawy informatyki. System operacyjny. dr inż. Adam Klimowicz Podstawy informatyki System operacyjny dr inż. Adam Klimowicz System operacyjny OS (ang. Operating System) Program komputerowy bądź zbiór programów, który zarządza udostępnianiem zasobów komputera aplikacjom.

Bardziej szczegółowo

Nakładki. Kod przebiegu 2: 80 kb Tablica symboli: 20 kb wspólne podprogramy: 30 kb Razem: 200 kb

Nakładki. Kod przebiegu 2: 80 kb Tablica symboli: 20 kb wspólne podprogramy: 30 kb Razem: 200 kb Pamięć wirtualna Nakładki Nakładki są potrzebne jeśli proces jest większy niż ilość dostępnej pamięci. Przykład - dwuprzebiegowy asembler mamy do dyspozycji 150 kb pamięci, a poszczególne elementy zadania

Bardziej szczegółowo

Sprzętowe wspomaganie pamięci wirtualnej

Sprzętowe wspomaganie pamięci wirtualnej Sprzętowe wspomaganie pamięci wirtualnej Stanisław Skonieczny 6 grudnia 2002 Spis treści 1 Intel 2 1.1 Tryby pracy procesora............................... 2 1.2 Adresowanie liniowe................................

Bardziej szczegółowo

System plików przykłady. implementacji

System plików przykłady. implementacji Dariusz Wawrzyniak Plan wykładu CP/M MS DOS ISO 9660 UNIX NTFS System plików (2) 1 Przykłady systemu plików (1) CP/M katalog zawiera blok kontrolny pliku (FCB), identyfikujący 16 jednostek alokacji (zawierający

Bardziej szczegółowo

Architektura komputerów

Architektura komputerów Architektura komputerów Wykład 3 Jan Kazimirski 1 Podstawowe elementy komputera. Procesor (CPU) 2 Plan wykładu Podstawowe komponenty komputera Procesor CPU Cykl rozkazowy Typy instrukcji Stos Tryby adresowania

Bardziej szczegółowo

Pamięć wirtualna w AS/400

Pamięć wirtualna w AS/400 Pamięć wirtualna w AS/400 Jan Posiadała 19 listopada 2002 1 Spis treści 1 Wpowadzenie - co to takiego AS/400 3 2 Organizacja pamięci 4 2.1 Koncepcja wymiany................................. 4 2.2 Koncepcja

Bardziej szczegółowo

obszar bezpośrednio dostępny dla procesora rozkazy: load, store (PAO rejestr procesora)

obszar bezpośrednio dostępny dla procesora rozkazy: load, store (PAO rejestr procesora) Pamięć operacyjna (main memory) obszar bezpośrednio dostępny dla procesora rozkazy: load, store (PAO rejestr procesora) cykl rozkazowy: pobranie rozkazu z PAO do rejestru rozkazów dekodowanie realizacja

Bardziej szczegółowo

Wprowadzenie do informatyki i użytkowania komputerów. Kodowanie informacji System komputerowy

Wprowadzenie do informatyki i użytkowania komputerów. Kodowanie informacji System komputerowy 1 Wprowadzenie do informatyki i użytkowania komputerów Kodowanie informacji System komputerowy Kodowanie informacji 2 Co to jest? bit, bajt, kod ASCII. Jak działa system komputerowy? Co to jest? pamięć

Bardziej szczegółowo

Haszowanie (adresowanie rozpraszające, mieszające)

Haszowanie (adresowanie rozpraszające, mieszające) Haszowanie (adresowanie rozpraszające, mieszające) Tadeusz Pankowski H. Garcia-Molina, J.D. Ullman, J. Widom, Implementacja systemów baz danych, WNT, Warszawa, Haszowanie W adresowaniu haszującym wyróżniamy

Bardziej szczegółowo

System plików przykłady implementacji

System plików przykłady implementacji System plików przykłady implementacji Dariusz Wawrzyniak CP/M MS DOS ISO 9660 UNIX NTFS Plan wykładu System plików (2) Przykłady implementacji systemu plików (1) Przykłady implementacji systemu plików

Bardziej szczegółowo

Bazy danych. Plan wykładu. Model logiczny i fizyczny. Operacje na pliku. Dyski. Mechanizmy składowania

Bazy danych. Plan wykładu. Model logiczny i fizyczny. Operacje na pliku. Dyski. Mechanizmy składowania Plan wykładu Bazy danych Wykład 10: Fizyczna organizacja danych w bazie danych Model logiczny i model fizyczny Mechanizmy składowania plików Moduł zarządzania miejscem na dysku i moduł zarządzania buforami

Bardziej szczegółowo

Zarządzanie pamięcią operacyjną

Zarządzanie pamięcią operacyjną Wykład prowadzą: Jerzy Brzeziński Dariusz Wawrzyniak Celem wykładu jest przedstawienie podejść do zarządzania jednym z kluczowych zasobów systemu komputerowego pamięcią operacyjną. Ponieważ zarządzanie

Bardziej szczegółowo

Pamięć wirtualna. A gdyby tak w pamięci przebywała tylko ta część programu, która jest aktualnie wykonywana?

Pamięć wirtualna. A gdyby tak w pamięci przebywała tylko ta część programu, która jest aktualnie wykonywana? Pamięć wirtualna Pytanie: Czy proces rezerwuje pamięć i gospodaruje nią w sposób oszczędny? Procesy często zawierają ogromne fragmenty kodu obsługujące sytuacje wyjątkowe Zadeklarowane tablice lub rozmiary

Bardziej szczegółowo

Tworzenie pliku Zapisywanie pliku Czytanie pliku Zmiana pozycji w pliku Usuwanie pliku Skracanie pliku

Tworzenie pliku Zapisywanie pliku Czytanie pliku Zmiana pozycji w pliku Usuwanie pliku Skracanie pliku System plików Definicje: Plik jest logiczną jednostką magazynowania informacji w pamięci nieulotnej Plik jest nazwanym zbiorem powiązanych ze sobą informacji, zapisanym w pamięci pomocniczej Plik jest

Bardziej szczegółowo

Układ sterowania, magistrale i organizacja pamięci. Dariusz Chaberski

Układ sterowania, magistrale i organizacja pamięci. Dariusz Chaberski Układ sterowania, magistrale i organizacja pamięci Dariusz Chaberski Jednostka centralna szyna sygnałow sterowania sygnały sterujące układ sterowania sygnały stanu wewnętrzna szyna danych układ wykonawczy

Bardziej szczegółowo

Systemy Operacyjne Pamięć wirtualna cz. 1

Systemy Operacyjne Pamięć wirtualna cz. 1 Systemy Operacyjne Pamięć wirtualna cz. 1 Arkadiusz Chrobot Katedra Informatyki, Politechnika Świętokrzyska w Kielcach Kielce, 4 stycznia 2007 1 1 Zasady lokalności czasowej i przestrzennej 2 Pamięć wirtualna

Bardziej szczegółowo

ARCHITEKTURA PROCESORA,

ARCHITEKTURA PROCESORA, ARCHITEKTURA PROCESORA, poza blokami funkcjonalnymi, to przede wszystkim: a. formaty rozkazów, b. lista rozkazów, c. rejestry dostępne programowo, d. sposoby adresowania pamięci, e. sposoby współpracy

Bardziej szczegółowo

Działanie systemu operacyjnego

Działanie systemu operacyjnego Budowa systemu komputerowego Działanie systemu operacyjnego Jednostka centralna dysku Szyna systemowa (magistrala danych) drukarki pamięci operacyjnej I NIC sieci Pamięć operacyjna Przerwania Przerwania

Bardziej szczegółowo

PAMIĘCI. Część 1. Przygotował: Ryszard Kijanka

PAMIĘCI. Część 1. Przygotował: Ryszard Kijanka PAMIĘCI Część 1 Przygotował: Ryszard Kijanka WSTĘP Pamięci półprzewodnikowe są jednym z kluczowych elementów systemów cyfrowych. Służą do przechowywania informacji w postaci cyfrowej. Liczba informacji,

Bardziej szczegółowo

Informatyka 2. Wykład nr 10 ( ) Plan wykładu nr 10. Politechnika Białostocka. - Wydział Elektryczny. ext2. ext2. dr inŝ.

Informatyka 2. Wykład nr 10 ( ) Plan wykładu nr 10. Politechnika Białostocka. - Wydział Elektryczny. ext2. ext2. dr inŝ. Rok akademicki 2008/2009, Wykład nr 10 2/32 Plan wykładu nr 10 Informatyka 2 Politechnika Białostocka - Wydział Elektryczny Elektrotechnika, semestr III, studia niestacjonarne I stopnia Rok akademicki

Bardziej szczegółowo

Logiczny model komputera i działanie procesora. Część 1.

Logiczny model komputera i działanie procesora. Część 1. Logiczny model komputera i działanie procesora. Część 1. Klasyczny komputer o architekturze podanej przez von Neumana składa się z trzech podstawowych bloków: procesora pamięci operacyjnej urządzeń wejścia/wyjścia.

Bardziej szczegółowo

Pamięć wirtualna. Przygotował: Ryszard Kijaka. Wykład 4

Pamięć wirtualna. Przygotował: Ryszard Kijaka. Wykład 4 Pamięć wirtualna Przygotował: Ryszard Kijaka Wykład 4 Wstęp główny podział to: PM- do pamięci masowych należą wszelkiego rodzaju pamięci na nośnikach magnetycznych, takie jak dyski twarde i elastyczne,

Bardziej szczegółowo

Działanie systemu operacyjnego

Działanie systemu operacyjnego Działanie systemu operacyjnego Budowa systemu komputerowego Jednostka centralna Sterownik dysku Sterownik drukarki Sterownik sieci Szyna systemowa (magistrala danych) Sterownik pamięci operacyjnej Pamięć

Bardziej szczegółowo

Podstawy Informatyki Języki programowania c.d.

Podstawy Informatyki Języki programowania c.d. Podstawy Informatyki alina.momot@polsl.pl http://zti.polsl.pl/amomot/pi Plan wykładu 1 Przykład programu samomodyfikującego się Przykład - sumowanie elementów tablicy 2 Makroasembler - założenia Przykład

Bardziej szczegółowo

Mikroprocesor Operacje wejścia / wyjścia

Mikroprocesor Operacje wejścia / wyjścia Definicja Mikroprocesor Operacje wejścia / wyjścia Opracował: Andrzej Nowak Bibliografia: Urządzenia techniki komputerowej, K. Wojtuszkiewicz Operacjami wejścia/wyjścia nazywamy całokształt działań potrzebnych

Bardziej szczegółowo

Działanie systemu operacyjnego

Działanie systemu operacyjnego Budowa systemu komputerowego Działanie systemu operacyjnego Jednostka centralna dysku Szyna systemowa (magistrala danych) drukarki pamięci operacyjnej sieci Pamięć operacyjna Przerwania Przerwania Przerwanie

Bardziej szczegółowo

Wprowadzenie. Dariusz Wawrzyniak. Miejsce, rola i zadania systemu operacyjnego w oprogramowaniu komputera

Wprowadzenie. Dariusz Wawrzyniak. Miejsce, rola i zadania systemu operacyjnego w oprogramowaniu komputera Dariusz Wawrzyniak Plan wykładu Definicja, miejsce, rola i zadania systemu operacyjnego Klasyfikacja systemów operacyjnych Zasada działania systemu operacyjnego (2) Definicja systemu operacyjnego (1) Miejsce,

Bardziej szczegółowo

Wprowadzenie. Dariusz Wawrzyniak. Miejsce, rola i zadania systemu operacyjnego w oprogramowaniu komputera

Wprowadzenie. Dariusz Wawrzyniak. Miejsce, rola i zadania systemu operacyjnego w oprogramowaniu komputera Dariusz Wawrzyniak Plan wykładu Definicja, miejsce, rola i zadania systemu operacyjnego Klasyfikacja systemów operacyjnych Zasada działania systemu operacyjnego (2) Miejsce, rola i zadania systemu operacyjnego

Bardziej szczegółowo

Architektura Systemów Komputerowych 2

Architektura Systemów Komputerowych 2 Architektura Systemów Komputerowych 2 Pytania egzaminacyjne z części pisemnej mgr inż. Leszek Ciopiński Wykład I 1. Historia i ewolucja architektur komputerowych 1.1. Czy komputer Z3 jest zgodny z maszyną

Bardziej szczegółowo

Architektura systemów informatycznych

Architektura systemów informatycznych Architektura systemów informatycznych Architektura i organizacja pamięci Literatura: Hyde R. 2005, Zrozumieć komputer, Profesjonalne programowanie Część 1, Helion, Gliwice Podstawowe elementy systemu komputerowego

Bardziej szczegółowo