OCENA JAKOŚCI SZKOLEŃ W ZAKRESIE BEZPIECZEŃSTWA I HIGIENY PRACY

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "OCENA JAKOŚCI SZKOLEŃ W ZAKRESIE BEZPIECZEŃSTWA I HIGIENY PRACY"

Transkrypt

1 OCENA JAKOŚCI SZKOLEŃ W ZAKRESIE BEZPIECZEŃSTWA I HIGIENY PRACY Centralny Instytut Ochro ony Pracy Państwowy Instytut Badawczy maj 2014 r. 1

2 WYBRANE PROBLEMY RYNKU SZKOLEŃ W OBSZARZE BEZPIECZEŃSTWA I HIGIENY PRACY Rada Ochrony Pracy już kilkakrotnie pochylała się nad tematem edukacji w zakresie bezpieczeństwa i higieny pracy. W Centralnym Instytucie Ochrony Pracy Państwowym Instytucie Badawczym nie znajdujemy obecnie wielu podstaw do stwierdzenia, że postęp w tej dziedzinie jest wystarczający. Ocenę jakości szkoleń można przeprowadzić przez pryzmat realizacji celów, jakim szkolenia mają służyć, tj. m. in. zmniejszenie liczby wypadków. W wypadku zawsze występują dwa czynniki: techniczny i ludzki. Czynnik techniczny związany jest ze starymi zagrożeniami, które wciąż występują w eksploatacji maszyn i urządzeń. Czynnik ludzki związany jest z funkcjonowaniem człowieka w układzie zagrażającym jemu samemu i współpracownikom. Można stwierdzić, że maszyny zaprojektowane bezpiecznie, nie spowodują u człowieka szkód niezależnie od sposobu ich obsługi. Można też powiedzieć, że każde urządzenie rozsądnie zaprojektowane może stać się niebezpieczne z powodu działań człowieka. Dotychczasowa formuła nauczania BHP w kształceniu ogólnym i akademickim powodowała, że rynek pracy był zasilany młodymi, słabo wyedukowanymi w tym zakresie pracownikami, dla których jedynym źródłem wiedzy oraz metodą kształtowania postaw wobec bezpieczeństwa i higieny pracy stają się w tej sytuacji szkolenia zapewniane przez pracodawcę. Jeszcze większym problemem są młodzi pracodawcy, posiadający niewystarczającą wiedzę o bezpieczeństwie i higienie pracy, a których postawa ma bezpośredni wpływ na bezpieczeństwo pracy i zachowania pracowników. Trudno obecnie oceniać efekty nowej podstawy programowej w liceach ogólnokształcących, która zamieniła przysposobienie obronne na rzecz szeroko rozumianej edukacji dla bezpieczeństwa. W trakcie nauczania tego przedmiotu uczniowie mają uzyskać fundament wiedzy, który później będzie im służyć podczas szkoleń z dziedziny bhp na stanowiskach pracy. Takie podejście potwierdzają niektórzy przedsiębiorcy, oczekując od absolwentów umiejętności przewidywania zagrożeń związanych z miejscem pracy, nie zaś specjalistycznej wiedzy na ten temat. 2

3 Rysunek 1 Liczba wypadków przy pracy w podziale na długość stażu poszkodowanego na zajmowanym stanowisku pracy, dane zsumowane za 5 lat (Ordysiński, Sz.: Częstość wypadków przy pracy a wiek i staż poszkodowanych, Bezpieczeństwo Pracy Nauka i Praktyka, nr 7/2013, str 23) Dlatego istotnym problemem edukacji powszechnej nowych pracowników jest obecnie rzetelne przeprowadzanie szkoleń wstępnych w zakresie bezpieczeństwa i higieny pracy na starcie ich życia zawodowego. Jak pokazały badania młodzi pracownicy częściej ulegali wypadkom z powodu braku wiedzy i odpowiedniego doświadczenia na temat zagrożeń, wykonywania czynności związanych z pracą oraz bezpieczeństwa i higieny pracy. Braki w doświadczeniu młodych ludzi często przekładają się na brak świadomości potencjalnych skutków niebezpiecznych zachowań. Jednym z podstawowych środków prewencji wypadkowej, który jest stosowany wobec braków w doświadczeniu i wiedzy nowego pracownika jest nadzór sprawowany przez pracowników o wyższym stażu pracy lub zwierzchników, bardzo ważne jest też prowadzenie wśród młodych pracowników odpowiednich (uwzględniających wszystkie zagrożenia występujące na stanowiskach pracy) szkoleń bhp w tym instruktaży stanowiskowych. 3

4 Efektem instruktaży stanowiskowych powinna być praktyczna wiedza i umiejętności bezpiecznej pracy w konkretnych warunkach. Szkolenia te, ze względu na formułę realizacji, są najtrudniejsze i rzadko są realizowane prawidłowo. Są one prowadzone przede wszystkim przez bezpośrednich przełożonych tych pracowników. Program szkoleń okresowych dla osób kierujących pracownikami, w ramach przygotowania ich do roli instruktorów, uwzględnia głównie prostą metodykę przeprowadzenia tego szkolenia. Podstawowy problem polega na tym, że większość kadry kierującej nie wie, co ma być treścią instruktażu stanowiskowego i nie potrafią się oni odpowiednio do niego przygotować. Generalnie pracownicy wskazują szkolenia w zakresie BHP jako najważniejsze źródło swojej wiedzy w tym zakresie. Wielu pracodawców wykazuje jednak małe zainteresowanie szkoleniami w zakresie BHP i są skłonni finansować je w minimalnym, wymaganym prawnie wymiarze. Inspekcja pracy w raportach podsumowujących prowadzone kontrole zwraca uwagę na fakt, że ponad 80% jednostek prowadzących szkolenia okresowe bhp, to osoby fizyczne, prowadzące szkolenia na podstawie ustawy o swobodzie działalności gospodarczej. Jednocześnie, w przypadku naruszenia przepisów dot. wymagań stawianych organizatorowi szkolenia w dziedzinie bhp, organy Państwowej Inspekcji Pracy nie mają możliwości podjęcia działań prawnych. Cały proces nastawiony jest więc na spełnienie obowiązku formalnego poświadczenia szkolenia a nie rzeczywistego przeszkolenia pracowników. Widać to również w ogłoszeniach przetargowych, gdzie jedynym kryterium jest cena, zaś wymóg co do zakresu szkolenia określany jest jako zgodny z rozporządzeniem. W obszarze edukacji do eliminacji gorszych jednostek edukacyjnych miała doprowadzić gospodarka rynkowa i niewidzialna ręka rynku, która jednak zatrzymała się w połowie drogi. Są trzy potencjalne rynkowe bodźce oddziaływania, tj: 1. ponoszone przez pracodawcę koszty wypadków, 2. kary nakładane przez Inspekcję Pracy oraz 3. wpływ ilości wypadków na poziom składek wypadkowych. Najmocniej z nich oddziałuje drugi i w pewnym stopniu pierwszy. W mikroprzedsiębiorstwach (stanowiących 96% wśród przedsiębiorstw niefinansowych, zatrudniających prawie 40% pracowników) trzeci bodziec nie ma zastosowania, gdyż stawka składki z tytułu ubezpieczeń wypadkowych nie zależy od branży w której działa takie przedsiębiorstwo ani od liczby wypadków. Co do oddziaływania poprzez koszty wypadków - koszty takie są wysokie, jednakże wraz ze wzrostem ciężkości wypadku bardziej rośnie obciążenie społeczeństwa niż pracodawcy. Wydaje się, że rozszerzenie systemu zmienności wysokości składek od ubezpieczenia wypadkowego również na mikroprzedsiębiorstwa byłoby dobrym katalizatorem pozytywnych zmian w tym zakresie. Alternatywą jest zwiększenie liczby kontroli inspekcji pracy w tych przedsiębiorstwach. 4

5 Wobec powszechnie realizowanej formuły poświadczania szkoleń, z tanimi ośrodkami nie są w stanie konkurować dobrze zorganizowane i wyposażone jednostki szkoleniowe. Brak jasno określonych wymagań minimalnych odnośnie funkcjonowania jednostek szkoleniowych powoduje, że konkurują miedzy sobą jednostki organizacyjne o skrajnie rożnych zasadach organizacji i kosztach funkcjonowania, zaś przy braku rzeczywistych bodźców rynkowych po stronie zamawiających lepsze jednostki wypierane są z rynku przez gorsze. Utrzymywanie takiego stanu spowoduje, że na rynku pozostaną ośrodki oferujące szkolenia w najniższych cenach, a ośrodki ponoszące wyższe koszty funkcjonowania, w związku z lepszą jakością usług, albo znikną z rynku albo też istotnie obniżą jakość szkoleń. Wobec powyższej słabości mechanizmów rynkowych konieczny jest więc rzetelny monitoring jednostek edukacyjnych. Ocena skali podniesionych zjawisk i procesów w tym obszarze jest dziś niezwykle trudna ze względu na brak systemowo gromadzonych informacji. Już w 2009 r. Rada Ochrony Pracy Sejmu RP uznała za celowe stworzenie systemu informacji dotyczącego jednostek organizacyjnych prowadzących działalność szkoleniową w dziedzinie bezpieczeństwa i higieny pracy poprzez odpowiednią nowelizację prawną. Informacje o tych jednostkach organizacyjnych miały być zawarte w wykazie jednostek spełniających minimalne wymagania kompetencyjne prowadzonym przez ministra właściwego ds. pracy. Postulowano także określenie kryteriów kompetencji, jakie powinien spełniać wykładowca problematyki bezpieczeństwa i higieny pracy. Powyższe postulaty pozostają niezmiennie aktualne. DOŚWIADCZENIA CENTRALNEGO INSTYTUTU OCHRONY PRACY PAŃSTWOWEGO INSTYTUTU BADAWCZEGO W PROWADZENIU SZKOLEŃ W ZAKRESIE BEZPIECZEŃSTWA I HIGIENY PRACY Centralny Instytut Ochrony Pracy Państwowy Instytut Badawczy realizuje szkolenia w zakresie bezpieczeństwa i ochrony zdrowia zgodnie ze swoim statutem. Działania te realizowane są one przez Centrum Edukacyjne CIOP-PIB głównie poprzez: szkolenie pracowników służby BHP, przedstawicieli firm, instytucji i organizacji pracujących na rzecz bezpiecznych warunków pracy przez organizację szkoleń specjalistycznych i problemowych, 5

6 prowadzenie kształcenia i doskonalenia kwalifikacji wykładowców osób w najbardziej znaczący sposób wpływających na jakość szkolenia w zakresie bezpieczeństwa i ochrony zdrowia wspieranie organizatorów szkoleń materiałami i pomocami dydaktycznymi. Podejmowane przez CIOP-PIB działania, zwłaszcza dotyczące przygotowania nowoczesnych programów, form nauczania i materiałów edukacyjnych z dziedziny bezpieczeństwa i higieny pracy wspierają realizację krajowej Strategii Rozwoju Kształcenia Ustawicznego oraz wpisują się w realizację wniosków zawartych w dotychczasowych stanowiskach Rady Ochrony Pracy dotyczących edukacji w dziedzinie bezpieczeństwa i higieny pracy. Dotyczy to przede wszystkim wniosków związanych z podnoszeniem jakości kształcenia ustawicznego, doskonaleniem umiejętności i kwalifikacji kadr wykładowców, konsultantów i ekspertów oraz prowadzeniem certyfikacji kompetencji osób działających w obszarze bezpieczeństwa i higieny pracy. Szkolenia w CIOP-PIB W latach r. w różnych formach edukacji organizowanych przez Instytut uczestniczyły osoby. Przygotowano i zrealizowano godzin wykładów i ćwiczeń. W samym tylko roku 2013 szkolenia objęły 2583 uczestników. Corocznie Centrum Edukacyjne CIOP-PIB przeprowadza cykl szkoleń dla osób zainteresowanych wybranymi zagadnieniami z zakresu bezpieczeństwa i higieny pracy. Oferta tych szkoleń adresowana jest głównie do pracowników służby bezpieczeństwa i higieny pracy, pracodawców i kadry inżynieryjno-technicznej, firm świadczących usługi z zakresu bezpieczeństwa i higieny pracy, pracowników firm szkoleniowych i wykładowców. W latach zorganizowano 210 takich szkoleń z udziałem 5764 osób. Corocznie przygotowany jest także cykl szkoleń specjalistycznych dla pracowników służby bezpieczeństwa i higieny pracy, pracowników akredytowanych laboratoriów badawczych, stacji sanitarno-epidemiologicznych oraz osób zajmujących się pomiarami parametrów środowiska pracy. Organizowanych jest takich szkoleń w każdym roku. CIOP-PIB prowadzi również szkolenia okresowe dla różnych grup pracowniczych, zobowiązanych do odbywania takich szkoleń rozporządzeniem Ministra Gospodarki i Pracy z dnia 27 lipca 2004 r. w sprawie szkolenia w dziedzinie bezpieczeństwa i higieny pracy. Szkolenia te znajdują się w stałej ofercie szkoleniowej Instytutu. Organizowane są także na zlecenia firm i instytucji. W realizacji programu szkoleń uczestniczy około 70 wykładowców pracowników Instytutu i osób współpracujących w tym zakresie z Instytutem. Zespół ten dba także o 6

7 zachowanie aktualności materiałów edukacyjnych i programów, przygotowuje nowe pomoce dydaktyczne. W trosce o wysoki poziom oferowanych szkoleń organizowane jest systematyczne, warsztatowe kształcenie i dokształcanie wykładowców. Warsztaty służą również do analizowania skuteczność kształcenia. Przedmiotem analizy są opinie uczestników szkoleń, oraz imiennie oceny wykładowców zaangażowanych w realizację programów szkoleń. Kształcenie wykładowców Najliczniejszą grupą wykładowców na większości szkoleń bhp są pracownicy służby bezpieczeństwa i higieny pracy. Rola ta wynika z ich wiedzy i zdobytego doświadczenia. Najczęściej jednak wynika z dodatkowych obowiązków nakładanych przez pracodawcę, który zatrudnienie pracownika służby bhp utożsamia z rozwiązaniem problemów związanych z zapewnieniem pracownikom obowiązkowych szkoleń z zakresu BHP. Do najważniejszych propozycji edukacyjnych przygotowujących i dokształcających takich wykładowców należą studia podyplomowe. CIOP-PIB prowadzi studia podyplomowe pn. "Bezpieczeństwo i ochrona człowieka w środowisku pracy" od 17 lat. Do 2013 r. w trybie dwu i trzysemestralnych studiów ukończyło je 70 grup słuchaczy (łącznie ok osób). Największa liczba słuchaczy studiów podyplomowych przypadająca na lata wiązała się przede wszystkim z zapotrzebowaniem kadrowym dynamicznie rozwijających się firm świadczących usługi z zakresu bezpieczeństwa i higieny pracy dla małych i średnich przedsiębiorstw, obowiązkiem uzupełniania wykształcenia przez dotychczasowych pracowników służby BHP oraz największym dotąd zainteresowaniem absolwentów szkół wyższych poszukiwaniem zatrudnienia w tym obszarze. Na początku 2008 r. Instytut podjął współpracę z Wydziałem Samochodów i Maszyn Roboczych Politechniki Warszawskiej w zakresie organizacji i prowadzenia wspólnych studiów podyplomowych pt. Bezpieczeństwo i ochrona człowieka w środowisku pracy. Dotąd wspólnie prowadzone studia podyplomowe ukończyły 22 grupy słuchaczy. Prace dyplomowe mają charakter praktyczny i użyteczny. Słuchacze przyszli wykładowcy mają także możliwość samodzielnego przygotowania pakietu edukacyjnego z zakresu problematyki, w której zamierzają się specjalizować. Doskonalenie kompetencji wykładowców i jednostek edukacyjnych Wkład Instytutu w jakościowy rozwój usług edukacyjnych na rynku oświaty dorosłych realizowany jest przez działania związane z certyfikacją kompetencji wykładowców i ośrodków świadczących usługi edukacyjne w zakresie bezpieczeństwa i higieny pracy oraz tworzenie ogólnopolskiej sieci ekspertów z dziedziny bezpieczeństwa i higieny pracy, którym 7

8 zapewniane jest stałe doskonalenie kompetencji, wzbogacanie wiedzy i umiejętności. W latach proces oceny kompetencji objął ponad 2000 osób, z czego około 1000 osób uzyskało certyfikaty kompetencji. Ponadto 40 ośrodków szkoleniowych prowadzących szkolenia w zakresie bezpieczeństwa i higieny pracy uzyskało certyfikaty uznania kompetencji. Certyfikaty te są nadzorowane i podlegają corocznej weryfikacji w celu utrzymania właściwego poziomu szkolenia. W latach , w ramach prowadzonej certyfikacji kompetencji wykładowców oraz sprawowania nadzoru nad jednostkami edukacyjnymi i Regionalnymi Ośrodkami BHP, zweryfikowano 505 zestawów materiałów szkoleniowych dostarczonych przez wykładowców i jednostki edukacyjne oraz dokonywano oceny na miejscu w jednostkach edukacyjnych i Regionalnych Ośrodkach BHP. We współpracy z Siecią Regionalnych Ośrodków BHP oraz jednostek edukacyjnych o uznanych kompetencjach, zorganizowano i zrealizowano konferencje tematyczne oraz cykl seminariów i szkoleń dla pracowników służby BHP, ekspertów-konsultantów Regionalnego Ośrodka BHP i wykładowców Ośrodków, a także lekarzy medycyny pracy w łącznej liczbie 1372 osób. Ponadto, w ramach współpracy z Ośrodkami zorganizowano warsztat i konkurs plastyczny o tematyce związanej z bezpieczeństwem w czasie nauki i wakacji dla dzieci i młodzieży szkolnej w łącznej liczbie 480 uczniów oraz 30 nauczycieli. W 2013 r. we współpracy z Siecią Regionalnych Ośrodków BHP oraz jednostek edukacyjnych o uznanych kompetencjach, zorganizowano i zrealizowano przedsięwzięcia szkoleniowe dla pracowników służby BHP, ekspertówkonsultantów Regionalnego Ośrodka BHP i wykładowców Ośrodków, a także lekarzy medycyny pracy w łącznej liczbie 471 osób. W ankietach (w łącznej liczbie 351) uzyskanych od uczestników deklarowany jest wpływ na poprawę warunków pracy pracowników. Ponadto w CIOP-PIB rozwijana jest sieć ekspertów z dziedziny bezpieczeństwa i higieny pracy. Wszyscy eksperci uzyskali certyfikat, który jest corocznie przedłużany na podstawie postępowania weryfikacyjnego. Warunkiem przedłużenia certyfikatu jest między innymi udział w zróżnicowanych tematycznie szkoleniach, w tym w szkoleniach organizowanych specjalnie dla tej grupy. Sieć jest corocznie zasilana przez nowych ekspertów. Wspieranie jednostek szkoleniowych Do najważniejszych materiałów oferowanych przez Instytut organizatorom szkoleń należy wydany na CD pakiet edukacyjny pn. Multiedu-BHP. Zawiera on teksty źródłowe do 20 modułów szkoleń wzbogacone o multimedia w postaci filmów i klipów filmowych, prezentacji komputerowych (łącznie 2562 slajdy). Oprogramowanie pozwala na przeszukiwanie i czytanie materiałów tekstowych, wydruk wybranych fragmentów, 8

9 korzystanie ze słownika i definicji, wyszukiwanie i wyświetlanie na pełnym ekranie slajdów oraz na tworzenie zestawów slajdów, które można zapisać na dysku i wyświetlać w formie prezentacji. Opracowano także materiał edukacyjny w technologii e-learning do prowadzenia szkoleń okresowych dla pracodawców i osób kierujących pracownikami i pracowników administracyjno-biurowych. Zadanie podjęto w celu upowszechnienia szkoleń z zakresu bezpieczeństwa i higieny pracy wśród tych grup pracowników. Struktura modułowa materiałów daje możliwości elastycznego korzystania z treści programowych. Działania Instytutu wspierające system oświaty szkolnej, w tym działania szkoleniowe prowadzone przez nauczycieli, polegają przede wszystkim na stworzeniu formuły powszechnego udostępnienia materiałów pomocniczych pn. Kultura bezpieczeństwa. Materiały ten jest systematycznie uaktualniany i wzbogacany o pomoce dydaktyczne niezbędne nauczycielowi w przygotowaniu i przeprowadzaniu zajęć lekcyjnych. Materiał pomocniczy dla nauczyciela pn. Kultura bezpieczeństwa, jest podzielony na moduły i lekcje co pozwala na wyszukanie i wydruk interesującego materiału, prezentacji komputerowej, wybór i prezentację filmu, oraz przygotowanie materiałów edukacyjnych dla ucznia i słuchacza. O możliwości bezpłatnego korzystania z tych materiałów poinformowano wszystkie szkoły w Polsce. Materiały te umieszczone są także na stronach internetowych Instytutu pod adresem: Przygotowane w tym celu oprogramowanie i jego umiejscowienie w Internecie, pozwala wszystkim szkołom oraz indywidualnie nauczycielom na bezpłatne korzystanie z przygotowanych scenariuszy lekcji, materiałów dla ucznia i słuchacza oraz slajdów. Wersja materiałów szkoleniowych pn. Kultura bezpieczeństwa, poszerzona o multimedia na płytach CD i DVD, jest wysyłana na zamówienie szkół i nauczycieli. Materiały są także wykorzystywana przez Państwową Inspekcję Pracy oraz Państwową Straż Pożarną do przeprowadzania kampanii szkoleniowej i popularyzującej kulturę bezpieczeństwa. W efekcie tych działań w ostatnich latach ogromnie wzrosło zainteresowanie szkół tymi materiałami. Co miesiąc kilkuset przedstawicieli środowiska szkolnego pobiera je ze stron internetowych. Wykładowcy akademiccy mają do dyspozycji materiał edukacyjny pn. Nauka o pracy bezpieczeństwo, higiena, ergonomia Tekst tego materiału jest systematycznie aktualizowany i uzupełniany. Materiał został przez CIOP-PIB przekazany Ministerstwu Nauki i Szkolnictwa Wyższego do bezpłatnego wykorzystania przez uczelnie, wykładowców akademickich oraz studentów do samokształcenia. Materiał jest udostępniany poprzez 9

10 Internet ze stron MNiSW: oraz a także wysyłany w wersji płytowej na życzenie uczelni i nauczycieli akademickich. CIOP-PIB przygotował również wydanie tego materiału na DVD po wzbogaceniu o filmy i klipy filmowe, e-booki, animacje i ilustracje. Pozwala to wykładowcom na dodatkowe zilustrowanie zagadnień prezentowanych w poszczególnych modułach. WNIOSKI W związku z powyżej przedstawionymi problemami dotyczącymi jakości szkoleń w obszarze bezpieczeństwa i ochrony zdrowia w pracy proponuje się podjęcie następujących działań: 1. Pogarszająca się kondycja rynku usług w zakresie obowiązkowych szkoleń w dziedzinie bezpieczeństwa i higieny pracy wymaga podjęcia działań podnoszących i wspierających ich jakość. W celu poprawy jakości szkoleń w zakresie bezpieczeństwa i higieny pracy wskazane jest promowanie systemów oceny i nadzorowania kompetencji jednostek edukacyjnych i wykładowców poprzez publikowanie na stronach internetowych Ministerstwa Pracy i Polityki Społecznej oraz Państwowej Inspekcji Pracy wykazów certyfikowanych jednostek edukacyjnych i ich wykładowców, których kompetencje oceniono w ramach funkcjonujących w Polsce systemów akredytacji i certyfikacji kompetencji. 2. Należy ograniczyć możliwość kształcenia przez jednostki edukacyjne niespełniające minimum kwalifikacji poprzez prowadzenie ich ewidencji tak, by specjalistyczne szkolenia o większych wymaganiach (np. dla pracodawców i osób kierujących pracownikami, pracowników służby bhp, pracowników inżynieryjno-technicznych) prowadzone były przez wyspecjalizowane jednostki. 3. Konieczne jest wytworzenie klimatu dla rozwoju kultury bezpieczeństwa, poprzez propagowanie w środkach masowego przekazu relacji mistrz-uczeń, jako podstawowego środka prewencji wypadkowej, który jest stosowany wobec braków w doświadczeniu i wiedzy nowego pracownika proponuje się, by podmiotem prowadzącym była Krajowa Rada Radiofonii i Telewizji. 10

11 GŁÓWNY INSPEKTORAT PRACY Ocena jakości szkoleń w obszarze bezpieczeństwa i ochrony zdrowia Warszawa, maj 2014 r. 1

12 Wprowadzenie Jakość szkoleń w obszarze bezpieczeństwa i ochrony zdrowia pracowników świadczy o poziomie kompetencji szkoleniowych organizatora szkolenia - pracodawcy lub, na jego zlecenie jednostki organizacyjnej prowadzącej działalność szkoleniową w dziedzinie bezpieczeństwa i higieny pracy - oraz o przestrzeganiu przez pracodawców obowiązków w zakresie zapewnienia przeszkolenia pracowników przed dopuszczeniem ich do pracy oraz prowadzenia okresowych szkoleń w tym zakresie. Podstawą prawną regulującą podstawowe obowiązki pracodawcy odnośnie szkolenia pracowników w zakresie bezpieczeństwa i higieny pracy jest art ustawy z dnia 26 czerwca 1974 r. Kodeks pracy (Dz. U. z 1998 r. Nr 21, poz. 94 ze zm.). Przepis ten zabrania pracodawcy dopuszczenia pracownika do pracy, do której wykonywania nie posiada on wymaganych kwalifikacji lub potrzebnych umiejętności, a także dostatecznej znajomości przepisów oraz zasad bezpieczeństwa i higieny pracy. Natomiast 2 stanowi, że pracodawca jest obowiązany zapewnić przeszkolenie pracownika w zakresie bezpieczeństwa i higieny pracy przed dopuszczeniem go pracy oraz prowadzenie okresowych szkoleń w tym zakresie. Ponadto pracodawca jest obowiązany odbyć szkolenie w zakresie niezbędnym do wykonywania ciążących na nim obowiązków wynikających z przepisów prawa pracy, w tym bhp i okresowo je powtarzać. Szczegółowe zasady organizacji i prowadzenia szkoleń bhp, ich zakres, wymagania dotyczące treści i realizacji programów szkolenia oraz sposób ich dokumentowania określa rozporządzenie Ministra Gospodarki i Pracy z dnia 27 lipca 2004 r. w sprawie szkolenia w dziedzinie bezpieczeństwa i higieny pracy (Dz. U. Nr 180, poz ze zm.). W latach w zaistniałych wypadkach przy pracy zbadanych przez Państwową Inspekcję Pracy odnotowano 936 wypadków, w których jedną z głównych przyczyn był brak przeszkolenia w zakresie bhp. Największą liczbę wypadków w tym zakresie odnotowano w budownictwie (330 wypadków), przetwórstwie przemysłowym (317 wypadków), handlu i naprawach ( 94 wypadki). W wypadkach tych poszkodowanych zostało 1010 osób, w tym 210 poniosło śmierć, a 414 doznało ciężkich uszkodzeń ciała. 2

13 Działania kontrolne Państwowej Inspekcji Pracy w zakresie przestrzegania przepisów dotyczących organizacji i prowadzenia szkoleń w dziedzinie bhp Zapewnienie szkolenia Państwowa Inspekcja Pracy prowadzi od 2006 r. tematyczne kontrole przestrzegania powyższych przepisów. W 2013 r. było ich prawie 3 tys. w zakładach pracy różnych branż (głównie przetwórstwa przemysłowego, handlu i napraw), zatrudniających łącznie ok. 107 tys. pracowników (56% stanowiły zakłady zatrudniające do 9 pracowników, 33% - od 10 do 49 pracowników, 9% - od 50 do 249 pracowników i 2% - nie mniej niż 250 pracowników). W 2013 r. w 33% kontrolowanych zakładów nie poddano pracowników wstępnemu szkoleniu - instruktażowi ogólnemu (co najmniej jednego z pracowników). Dotyczyło to 6% pracowników objętych kontrolą. Nie poddanie pracowników instruktażowi stanowiskowego przed ich dopuszczeniem do pracy stwierdzono w 38% kontrolowanych zakładach pracy. Dotyczyło to 7% pracowników objętych kontrolą. Szkolenia okresowego w wymaganym terminie nie zapewniono pracownikom w 53% kontrolowanych zakładów. Nieprawidłowość ta dotyczyła 15% pracowników objętych kontrolą. Jednocześnie stwierdzono, że co czwarty kontrolowany pracodawca nie odbył wymaganego szkolenia okresowego, albo było ono nieaktualne. Programy szkolenia Przepisy ww. rozporządzenia wymagają, aby programy szkolenia: określały szczegółową tematykę, formy realizacji i czas trwania szkolenia - ustalone w oparciu o ramowe programy określone w rozporządzeniu, były dostosowane do rodzajów i warunków prac wykonywanych przez uczestników szkolenia, a ich realizacja zapewniała osiągnięcie ww. celów szkolenia, były przechowywane w zakładzie pracy. Z kontroli wynika, że co piąty pracownik objęty kontrolą odbył szkolenie wstępne bez programu, a 7% - według programu nie dostosowanego do rodzaju i warunków pracy wykonywanej na ich stanowiskach pracy. W zakresie programu szkolenia okresowego odsetek ten wynosił odpowiednio 17% i 7%. Jeżeli jednak porównać te wyniki z wynikami kontroli z 2006 r., to można stwierdzić, że nastąpiła wyraźna poprawa. Odsetek pracodawców, u których stwierdzono nieprawidłowości w zakresie posiadania programów szkolenia, czy niedostosowania programów szkolenia do rodzajów i warunków pracy wykonywanej na stanowiskach pracy zmalał o połowę. 3

14 Organizacja szkolenia Przepisy 5 rozporządzenia Ministra Gospodarki i Pracy z dnia 27 lipca 2004 r. w sprawie szkolenia w dziedzinie bezpieczeństwa i higieny pracy wymagają, aby organizator szkolenia zapewnił: 1) programy poszczególnych rodzajów szkolenia opracowane dla określonych grup stanowisk; 2) programy szkolenia instruktorów w zakresie metod prowadzenia instruktażu w przypadku prowadzenia takiego szkolenia, 3) wykładowców i instruktorów posiadających zasób wiedzy, doświadczenie zawodowe i przygotowanie dydaktyczne zapewniające właściwą realizację programów szkolenia; 4) odpowiednie warunki lokalowe do prowadzenia działalności szkoleniowej; 5) wyposażenie dydaktyczne niezbędne do właściwej realizacji programów szkolenia; 6) właściwy przebieg szkolenia (formę) oraz jego dokumentowanie. Z dokonanej przez inspektorów pracy oceny spełnienia powyższych wymagań przez pracodawców będących organizatorami szkolenia okresowego dla swoich pracowników wynika, że prawie co piąty z kontrolowanych: prowadził szkolenie bez opracowanych programów, nie prowadził: dzienników zajęć, protokołów przebiegu egzaminu, rejestru wydanych zaświadczeń. Do około 3% kontrolowanych pracodawców inspektorzy pracy mieli zastrzeżenia do właściwego doboru wykładowców do realizacji programu szkolenia. Ponieważ wymagania dotyczące kwalifikacji wykładowców nie są sformułowane w rozporządzeniu precyzyjnie, zatem ocena, czy organizator szkolenia je spełnił, czy nie może być obarczona błędem założonych kryteriów oceny. Około 5% kontrolowanych pracodawców zorganizowało szkolenie okresowe w nieodpowiedniej formie. Dotyczyły one zwłaszcza pracowników zatrudnionych na stanowiskach robotniczych, dla których prawidłową (określoną w rozporządzeniu) formą szkolenia okresowego jest instruktaż na stanowisku pracy połączony z wykładem, a nie np. seminarium czy samokształcenie kierowane. W zakresie prowadzenia szkolenia wstępnego pracowników inspektorzy pracy stwierdzili, że w 12% skontrolowanych zakładów pracy przeprowadziły je niewłaściwe osoby. Pracodawca nie jest zobowiązany do organizowania szkolenia okresowego pracowników tylko we własnym zakresie. Może takie szkolenie zlecić na zewnątrz, jednostce organizacyjnej prowadzącej taką działalność. Z tej możliwości skorzystało 4

15 w 2013 r. dwie trzecie skontrolowanych pracodawców, szczególnie małych (zatrudniających do 49 pracowników). Jednostkami organizacyjnymi, w rozumieniu rozporządzenia, są: a) placówki kształcenia ustawicznego, placówki kształcenia praktycznego, ośrodki dokształcania i doskonalenia zawodowego, b) szkoły ponadgimnazjalne, c) jednostki badawczo-rozwojowe, szkoły wyższe lub inne placówki naukowe, d) stowarzyszenia, których celem statutowym jest działalność związana z bezpieczeństwem i higieną pracy, e) osoby prawne lub fizyczne prowadzące działalność oświatową na zasadach określonych w przepisach o swobodzie działalności gospodarczej, jeżeli prowadzą działalność szkoleniową w dziedzinie bezpieczeństwa i higieny pracy. Z wymienionych wyżej rodzajów podmiotów, które mogą prowadzić szkolenie w dziedzinie bhp wynika, że w zasadzie każda osoba prawna lub fizyczna, która będzie chciała prowadzić szkolenia w dziedzinie bhp powinna jedynie spełnić wymóg zarejestrowania swojej działalności gospodarczej oraz spełniać wymogi wynikające z powołanego wyżej 5 rozporządzenia. Placówki kształcenia ustawicznego, placówki kształcenia praktycznego, ośrodki dokształcania i doskonalenia zawodowego i szkoły ponadgimnazjalne objęte są systemem oświaty (podlegają regulacjom ustawy z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty Dz. U. z 2004 r. Nr 256, poz. 2572). Kurator oświaty sprawuje nad nimi nadzór pedagogiczny. Nad jednostkami badawczo-rozwojowymi, szkołami wyższymi i innymi placówkami naukowymi nadzór nad zgodnością ich działań z przepisami prawa i statutem sprawuje minister właściwy do spraw szkolnictwa wyższego. Brak jest jednak regulacji zawierającej wprost wskazanie organu sprawującego nadzór merytoryczny nad jednostkami wymienionymi w 1a. pkt 2 lit. d i e ww. rozporządzenia Ministra Gospodarki i Pracy w sprawie szkolenia w dziedzinie bhp (stowarzyszeniami, osobami prawnymi lub fizycznymi prowadzącymi działalność oświatową na zasadach określonych w przepisach o swobodzie działalności gospodarczej). Z informacji zebranych przez inspektorów pracy podczas kontroli w 2011 r. wynika, że tylko 14% jednostek organizacyjnych, którym pracodawcy zlecili szkolenie okresowe pracowników prowadziło działalność szkoleniową na podstawie ustawy o systemie oświaty pozostałe szkoliły na podstawie ustawy o swobodzie działalności gospodarczej. W przypadku naruszenia przepisów 5 ww. rozporządzenia (wymagań stawianych organizatorowi szkolenia w dziedzinie bhp) przez jednostkę organizacyjną organy Państwowej Inspekcji Pracy nie mają możliwości podjęcia działań prawnych. 5

16 Podsumowanie Szkolenie powinno być tak zorganizowane i przeprowadzone, aby zapewniało pracownikowi: zaznajomienie się z czynnikami środowiska pracy mogącymi powodować zagrożenia dla bezpieczeństwa i zdrowia podczas pracy oraz odpowiednimi środkami i działaniami zapobiegawczymi, poznanie przepisów oraz zasad bhp w zakresie niezbędnym do wykonywania pracy w zakładzie pracy i na określonym stanowisku, a także związanych z pracą obowiązków i odpowiedzialności w dziedzinie bhp, nabycie umiejętności wykonywania pracy w sposób bezpieczny dla siebie i innych osób, postępowania w sytuacjach awaryjnych oraz udzielania pomocy osobie, która uległa wypadkowi. Za zapewnienie pracownikom właściwego zakresu i poziomu szkolenia (jego jakości) odpowiadają pracodawcy. Niestety, na podstawie analizy przyczyn wypadków przy pracy można wysnuć wniosek, że jakość szkoleń jest niska. W 2014 r. Państwowa Inspekcja Pracy kontynuuje, jako zadanie stałe, kontrole pracodawców w zakresie przestrzegania przepisów dotyczących szkoleń w dziedzinie bhp. Obowiązujące przepisy prawa, w tym ustawa o PIP, nie dają podstaw do kontrolowania podmiotu prowadzącego szkolenie bhp na zlecenie pracodawcy w zakresie spełniania przez nią wymagań określonych w 5 rozporządzenia Ministra Gospodarki i Pracy z dnia 27 lipca 2004 r. w sprawie szkolenia w dziedzinie bezpieczeństwa i higieny pracy (Dz. U. Nr 180, poz.1860 ze zm.), tj. zapewnienia: 1) wykładowców i instruktorów posiadających zasób wiedzy, doświadczenie zawodowe i przygotowanie dydaktyczne zapewniające właściwą realizację programów szkolenia; 2) odpowiednich warunków lokalowych do prowadzenia działalności szkoleniowej; 3) wyposażenia dydaktycznego niezbędnego do właściwej realizacji programów szkolenia; 4) właściwego przebiegu szkolenia oraz prowadzenia dokumentacji w postaci programów szkolenia, dzienników zajęć, protokołów przebiegu egzaminów i rejestru wydawanych zaświadczeń. W świetle obowiązujących przepisów bezspornym jest, że to na pracodawcy ciąży odpowiedzialność za odpowiednie, zgodne z obowiązującymi przepisami przeprowadzenie szkolenia w zakresie bhp niezależnie od tego, czy pracodawca sam jest organizatorem szkolenia, czy też powierzył szkolenie pracowników podmiotowi zewnętrznemu. W 2014 r. w ramach prowadzonych kontroli inspektorzy pracy zwrócą uwagę na przypadki szkolenia pracowników w dziedzinie bhp w formie e-learningu (na odległość 6

17 z wykorzystaniem Internetu), prowadzone przez jednostki organizacyjne (zewnętrzne) na zlecenie kontrolowanego pracodawcy. Inspektorzy pracy sprawdzą, czy pracownicy przeszkoleni w tej formie są zatrudnieni na stanowiskach, dla których dopuszcza się formę samokształcenia kierowanego oraz czy egzamin kończący szkolenie okresowe w formie e-learningu był przeprowadzony przed komisją powołaną przez organizatora szkolenia. 7

18

19

20

OCENA JAKOŚCI SZKOLEŃ W ZAKRESIE BEZPIECZEŃSTWA I HIGIENY PRACY

OCENA JAKOŚCI SZKOLEŃ W ZAKRESIE BEZPIECZEŃSTWA I HIGIENY PRACY OCENA JAKOŚCI SZKOLEŃ W ZAKRESIE BEZPIECZEŃSTWA I HIGIENY PRACY Centralny Instytut Ochrony Pracy Państwowy Instytut Badawczy maj 2014 r. 1 WYBRANE PROBLEMY RYNKU SZKOLEŃ W OBSZARZE BEZPIECZEŃSTWA I HIGIENY

Bardziej szczegółowo

Rodzaje prowadzonych szkoleń. Programy szkolenia - zakres

Rodzaje prowadzonych szkoleń. Programy szkolenia - zakres ROZPORZĄDZENIE MINISTRA GOSPODARKI I PRACY z dnia 27 lipca 2004 r. w sprawie szkolenia w dziedzinie bezpieczeństwa i higieny pracy Dziennik Ustaw z dnia 18 sierpnia 2004 r. Nr 180, poz. 1860 ZMIANY: -

Bardziej szczegółowo

Państwowa Inspekcja Pracy Główny Inspektorat Pracy

Państwowa Inspekcja Pracy Główny Inspektorat Pracy Państwowa Inspekcja Pracy Główny Inspektorat Pracy Działalność szkoleniowa w zakresie bezpieczeństwa i higieny pracy oraz prawa pracy, prowadzona przez ośrodki i instytucje szkoleniowe Warszawa, czerwiec

Bardziej szczegółowo

SZKOLENIE OKRESOWE Z DZIEDZINY BEZPIECZEŃSTWA I HIGIENY PRACY OSÓB ZATRUDNIONYCH NA STANOWISKACH KIEROWNICZYCH CZĘŚĆ 7

SZKOLENIE OKRESOWE Z DZIEDZINY BEZPIECZEŃSTWA I HIGIENY PRACY OSÓB ZATRUDNIONYCH NA STANOWISKACH KIEROWNICZYCH CZĘŚĆ 7 SZKOLENIE OKRESOWE Z DZIEDZINY BEZPIECZEŃSTWA I HIGIENY PRACY OSÓB ZATRUDNIONYCH NA STANOWISKACH KIEROWNICZYCH CZĘŚĆ 7 VII. ORGANIZACJA I METODYKA SZKOLEŃ W ZAKRESIE BEZPIECZEŃSTWA I HIGIENY PRACY VII.1.

Bardziej szczegółowo

12. Szkolenia ogólne z zakresu bhp

12. Szkolenia ogólne z zakresu bhp 12.1. Informacje ogólne 12.2. Szkolenie wstępne 12.2.1. Instruktaż ogólny 12.2.2. Instruktaż stanowiskowy 12.3. Szkolenie okresowe 12. Szkolenia ogólne z zakresu bhp 12.4. Adaptacja programów ramowych

Bardziej szczegółowo

Inwestuj. w bezpieczeostwo. SZKOLENIA W ZAKRESIE BHP. Ireneusz Pawlik

Inwestuj. w bezpieczeostwo. SZKOLENIA W ZAKRESIE BHP. Ireneusz Pawlik Inwestuj w bezpieczeostwo. SZKOLENIA W ZAKRESIE BHP Ireneusz Pawlik USTAWA z dnia 26 czerwca 1974 r. Kodeks pracy Szkolenie art. 237 2-5 art. 237.3 Nie wolno dopuścid pracownika do pracy, do której wykonywania

Bardziej szczegółowo

8. Kompetencje i szkolenie pracowników w systemie zarządzania bezpieczeństwem i higieną pracy

8. Kompetencje i szkolenie pracowników w systemie zarządzania bezpieczeństwem i higieną pracy 8. Kompetencje i szkolenie pracowników w systemie zarządzania bezpieczeństwem i higieną pracy 8.1. Jakie wymagania i zalecenia dotyczące kompetencji i szkoleń sformułowano w normach serii PN-N-18001? Zgodnie

Bardziej szczegółowo

Postępy edukacji internetowej

Postępy edukacji internetowej Postępy edukacji internetowej na przykładzie działań Centralnego Instytutu Ochrony Pracy Państwowego Instytutu Badawczego dr inż. Małgorzata Suchecka inż. Artur Sychowicz Centralny Instytut Ochrony Pracy

Bardziej szczegółowo

USTAWA z dnia 26 czerwca 1974 r. - Kodeks pracy.

USTAWA z dnia 26 czerwca 1974 r. - Kodeks pracy. USTAWA z dnia 26 czerwca 1974 r. - Kodeks pracy. (Dz.U. z 1998r. nr 21, poz. 94 ze zm.) Art. 237 2 Minister Edukacji Narodowej jest obowiązany zapewnić uwzględnianie problematyki bezpieczeństwa i higieny

Bardziej szczegółowo

Metodyka szkolenia. Rodzaje szkoleń w zakresie BHP. wstępne (instruktaż ogólny i stanowiskowy), okresowe. materiały szkoleniowe

Metodyka szkolenia. Rodzaje szkoleń w zakresie BHP. wstępne (instruktaż ogólny i stanowiskowy), okresowe. materiały szkoleniowe Metodyka szkolenia materiały szkoleniowe Rodzaje szkoleń w zakresie BHP wstępne (instruktaż ogólny i stanowiskowy), okresowe 1 Metodyka szkolenia wstępnego: Instruktaż, czyli udzielanie instrukcji, instruowanie,

Bardziej szczegółowo

Komenda Powiatowa Państwowej Straży Pożarnej w Brzesku Szkolenie w dziedzinie bhp

Komenda Powiatowa Państwowej Straży Pożarnej w Brzesku Szkolenie w dziedzinie bhp Komenda Powiatowa Państwowej Straży Pożarnej w Brzesku Szkolenie w dziedzinie bhp Jakie obowiązki ciążą na pracodawcy w zakresie szkolenia w dziedzinie BHP Kodeks pracy w dziedzinie szkolenia z zakresu

Bardziej szczegółowo

STANOWISKO RADY OCHRONY PRACY

STANOWISKO RADY OCHRONY PRACY STANOWISKO RADY OCHRONY PRACY w sprawie identyfikacji obszarów o największym ryzyku wypadku przy pracy i przestrzegania w nich przepisów bezpieczeństwa i higieny pracy Na posiedzeniu 26 sierpnia 2014 r.

Bardziej szczegółowo

Szkolenia Kursy Uprawnienia 29/03/14

Szkolenia Kursy Uprawnienia 29/03/14 Szkolenia Kursy Uprawnienia 29/03/14 Szkolenie wstępne okresowe Szkolenia dla pracodawców Szkolenia dla osób kierujących pracownikami Szkolenie dla wykładowców i instruktorów na kursach i instruktarzach

Bardziej szczegółowo

2. Uczestnicy szkolenia Szkolenie jest przeznaczone dla wszystkich osób, które rozpoczynają pracę w danym zakładzie pracy.

2. Uczestnicy szkolenia Szkolenie jest przeznaczone dla wszystkich osób, które rozpoczynają pracę w danym zakładzie pracy. ZAŁĄCZNIK Nr RAMOWE PROGRAMY SZKOLENIA I. Ramowy program instruktażu ogólnego. Cel szkolenia Celem szkolenia jest zaznajomienie pracownika w szczególności z: a) podstawowymi przepisami bezpieczeństwa i

Bardziej szczegółowo

w sprawie szkolenia w dziedzinie bezpieczeństwa i higieny pracy 1

w sprawie szkolenia w dziedzinie bezpieczeństwa i higieny pracy 1 Rozporządzenie Ministra Gospodarki i Pracy z dnia 7 lipca 004 r. w sprawie szkolenia w dziedzinie bezpieczeństwa i higieny pracy 1 (Dz. U. Nr 180, poz. 1860; zm.: Dz. U. z 005 r. Nr 116, poz. 97, z 007

Bardziej szczegółowo

KULTURA BEZPIECZEŃSTWA

KULTURA BEZPIECZEŃSTWA SZKOLENIE DLA NAUCZYCIELI PROGRAM EDUKACYJNY KULTURA BEZPIECZEŃSTWA DLA SZKÓŁ PONADGIMNAZJALNYCH Dariusz Borowiecki Sekcja Prewencji i Promocji OIP w Łodzi tel. (42) 635 12 34, 635 12 28 2 października

Bardziej szczegółowo

ROZPORZĄDZENIE MINISTRA PRACY I POLITYKI SPOŁECZNEJ 1) z dnia 2007 r.

ROZPORZĄDZENIE MINISTRA PRACY I POLITYKI SPOŁECZNEJ 1) z dnia 2007 r. Projekt 21.05.2007 r. ROZPORZĄDZENIE MINISTRA PRACY I POLITYKI SPOŁECZNEJ 1) z dnia 2007 r. zmieniające rozporządzenie w sprawie szkolenia w dziedzinie bezpieczeństwa i higieny pracy Na podstawie art.

Bardziej szczegółowo

Białystok, 18 lutego 2013 r. Wydział Szkolnictwa Ponadgimnazjalnego i Kształcenia Ustawicznego

Białystok, 18 lutego 2013 r. Wydział Szkolnictwa Ponadgimnazjalnego i Kształcenia Ustawicznego Białystok, 18 lutego 2013 r. Definicja kwalifikacyjnego kursu zawodowego Kwalifikacyjny kurs zawodowy to pozaszkolna forma kształcenia ustawicznego, której program nauczania uwzględnia podstawę programową

Bardziej szczegółowo

DECYZJA NR 26 KOMENDANTA GŁÓWNEGO PAŃSTWOWEJ STRAŻY POŻARNEJ. z dnia 16 kwietnia 2014 r.

DECYZJA NR 26 KOMENDANTA GŁÓWNEGO PAŃSTWOWEJ STRAŻY POŻARNEJ. z dnia 16 kwietnia 2014 r. DECYZJA NR 6 KOMENDANTA GŁÓWNEGO PAŃSTWOWEJ STRAŻY POŻARNEJ z dnia 16 kwietnia 014 r. w sprawie szkoleń z zakresu bezpieczeństwa i higieny służby i pracy dla strażaków pełniących służbę i pracowników cywilnych

Bardziej szczegółowo

Preambuła. 1 Podstawa prawna

Preambuła. 1 Podstawa prawna Załącznik do Zarządzenia nr 28/2009 Rektora WSP TWP w Warszawie Preambuła Jednym z głównych warunków właściwej realizacji zadań i wypełniania Misji oraz realizacji strategii Uczelni jest istnienie Wewnętrznego

Bardziej szczegółowo

(Dz. U. z dnia 18 sierpnia 2004 r.)

(Dz. U. z dnia 18 sierpnia 2004 r.) Rozporządzenie Ministra Gospodarki i Pracy 1) z dnia 7 lipca 004 r. w sprawie szkolenia w dziedzinie bezpieczeństwa i higieny pracy ) (Dz. U. Nr 180, poz. 1860, z 005 r. Nr 116, poz. 97, z 007 r. Nr 196,

Bardziej szczegółowo

ZARZĄDZENIE NR.2... I 05

ZARZĄDZENIE NR.2... I 05 ZARZĄDZENIE NR.2... I 05 Dyrektora Teatru im. Wilama Horzycy w Toruniu z dnia 23.03.2005 r. w sprawie organizacji i szkolenia pracowników w dziedzinie bezpieczeństwa i higieny pracy oraz ochrony przeciwpożarowej.

Bardziej szczegółowo

STATUT. Niepublicznej Placówki Doskonalenia Nauczycieli Fundacji In Corpore. Tekst jednolity. Rozdział I Postanowienia ogólne

STATUT. Niepublicznej Placówki Doskonalenia Nauczycieli Fundacji In Corpore. Tekst jednolity. Rozdział I Postanowienia ogólne STATUT Niepublicznej Placówki Doskonalenia Nauczycieli Fundacji In Corpore Tekst jednolity Rozdział I Postanowienia ogólne 1 1. Niepubliczna Placówka Doskonalenia Nauczycieli Fundacji In Corpore, zwanej

Bardziej szczegółowo

Informacja przygotowana na posiedzenie Rady Ochrony Pracy przez Centralny Instytut Ochrony Pracy Państwowy Instytut Badawczy Warszawa, marzec 2012 r.

Informacja przygotowana na posiedzenie Rady Ochrony Pracy przez Centralny Instytut Ochrony Pracy Państwowy Instytut Badawczy Warszawa, marzec 2012 r. EDUKACJA I SZKOLENIA W DZIEDZINIE BEZPIECZEŃSTWA I HIGIENY PRACY Informacja przygotowana na posiedzenie Rady Ochrony Pracy przez Centralny Instytut Ochrony Pracy Państwowy Instytut Badawczy Warszawa, marzec

Bardziej szczegółowo

ROZPORZĄDZENIE MINISTRA GOSPODARKI I PRACY. z dnia 27 lipca 2004 r. w sprawie szkolenia w dziedzinie bezpieczeństwa i higieny pracy

ROZPORZĄDZENIE MINISTRA GOSPODARKI I PRACY. z dnia 27 lipca 2004 r. w sprawie szkolenia w dziedzinie bezpieczeństwa i higieny pracy Dz.U.04.180.1860 005-07-01 zm. Dz.U.05.116.97 1 ROZPORZĄDZENIE MINISTRA GOSPODARKI I PRACY z dnia 7 lipca 004 r. w sprawie szkolenia w dziedzinie bezpieczeństwa i higieny pracy (Dz. U. z dnia 18 sierpnia

Bardziej szczegółowo

Rozwój kształcenia i doradztwa zawodowego w nowej perspektywie finansowej 2014-2020

Rozwój kształcenia i doradztwa zawodowego w nowej perspektywie finansowej 2014-2020 Rozwój kształcenia i doradztwa zawodowego w nowej perspektywie finansowej 2014-2020 Priorytety Jaka jest struktura na poziomie szkolnictwa centralnym zawodowego (PO WER) 1. Strategiczna współpraca z partnerami

Bardziej szczegółowo

Mechanizmy zapewnienia jakości szkoleń i kwalifikacji w Stowarzyszeniu Księgowych w Polsce. Anna Zajkowska

Mechanizmy zapewnienia jakości szkoleń i kwalifikacji w Stowarzyszeniu Księgowych w Polsce. Anna Zajkowska Mechanizmy zapewnienia jakości szkoleń i kwalifikacji w Stowarzyszeniu Księgowych w Polsce Anna Zajkowska Stowarzyszenie Księgowych w Polsce 105 lat tradycji 26 oddziałów okręgowych Ponad 60 tys. osób

Bardziej szczegółowo

Szkoła Policealna im. Hanny Chrzanowskiej w Giżycku 11-500 Giżycko ul. Sikorskiego 3 tel. fax. 087 428 3444

Szkoła Policealna im. Hanny Chrzanowskiej w Giżycku 11-500 Giżycko ul. Sikorskiego 3 tel. fax. 087 428 3444 Szkoła Policealna im. Hanny Chrzanowskiej w Giżycku 11-500 Giżycko ul. Sikorskiego 3 tel. fax. 087 428 3444 www.medyk.gizycko.pl sekretmsz@wp.pl REGULAMIN ORGANIZACYJNY KURSU KWALIFIKACYJNEGO DLA KIEROWNIKÓW

Bardziej szczegółowo

Propozycje zmian opracowane przez: Stowarzyszenie Promocji Bezpieczeństwa Pracy ul. Wyspiańskiego 12, 39-400 Tarnobrzeg

Propozycje zmian opracowane przez: Stowarzyszenie Promocji Bezpieczeństwa Pracy ul. Wyspiańskiego 12, 39-400 Tarnobrzeg Propozycje zmian w dziedzinie szkoleń bhp, opracowane na podstawie rozporządzenia Ministra Gospodarki i Pracy z 7 lipca 004 r. w sprawie szkolenia w dziedzinie bezpieczeństwa i higieny pracy (Obowiązująca

Bardziej szczegółowo

Zasady organizacji szkoleń w zakresie bezpieczeństwa i higieny pracy zostały ujęte w załączniku do niniejszego zarządzenia.

Zasady organizacji szkoleń w zakresie bezpieczeństwa i higieny pracy zostały ujęte w załączniku do niniejszego zarządzenia. DOP-0212-48/2013 Poznań, 19 kwietnia 2013 roku Zarządzenie nr 48/2013 Rektora Uniwersytetu Przyrodniczego w Poznaniu z dnia 19 kwietnia 2013 roku w sprawie szkolenia pracowników Uniwersytetu Przyrodniczego

Bardziej szczegółowo

Dobre praktyki w leśnictwie strategia prewencji

Dobre praktyki w leśnictwie strategia prewencji Dobre praktyki w leśnictwie strategia prewencji Dotychczasowe doświadczenia wynikające z prowadzonych przez PIP działań kontrolnonadzorczych wskazują na konieczność podjęcia działań prewencyjnych w leśnictwie.

Bardziej szczegółowo

Kontrolę należy przeprowadzić w niepublicznych szkołach podstawowych dla dzieci i młodzieży.

Kontrolę należy przeprowadzić w niepublicznych szkołach podstawowych dla dzieci i młodzieży. ARKUSZ KONTROLI w zakresie spełniania warunków określonych w art. 7 ust. 3 ustawy z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty przez niepubliczną szkołę podstawową o uprawnieniach szkoły publicznej Informacje

Bardziej szczegółowo

Zarządzenie Nr R-22/2008 Rektora Politechniki Lubelskiej w Lublinie z dnia 18 kwietnia 2008 r.

Zarządzenie Nr R-22/2008 Rektora Politechniki Lubelskiej w Lublinie z dnia 18 kwietnia 2008 r. Zarządzenie Nr R-22/2008 Rektora Politechniki Lubelskiej w Lublinie z dnia 18 kwietnia 2008 r. w sprawie ustalenia szczegółowych zasad szkolenia pracowników, studentów i doktorantów w zakresie bezpieczeństwa

Bardziej szczegółowo

STATUT. Rozdział I Postanowienia ogólne

STATUT. Rozdział I Postanowienia ogólne STATUT REGIONALNEGO OŚRODKA DOSKONALENIA NAUCZYCIELI RECTUS Rozdział I Postanowienia ogólne 1 Regionalny Ośrodek Doskonalenia Nauczycieli - RECTUS zwany dalej Ośrodkiem prowadzi swoją działalność na podstawie

Bardziej szczegółowo

Funkcjonowanie placówek oświatowo- wychowawczych i placówek kształcenia ustawicznego w systemie oświaty

Funkcjonowanie placówek oświatowo- wychowawczych i placówek kształcenia ustawicznego w systemie oświaty Funkcjonowanie placówek oświatowo- wychowawczych i placówek kształcenia ustawicznego w systemie oświaty System oświaty obejmuje: placówki oświatowo-wychowawcze, w tym szkolne schroniska młodzieżowe, umożliwiające

Bardziej szczegółowo

STATUT POWIATOWEGO OŚRODKA DOSKONALENIA NAUCZYCIELI

STATUT POWIATOWEGO OŚRODKA DOSKONALENIA NAUCZYCIELI STATUT POWIATOWEGO OŚRODKA DOSKONALENIA NAUCZYCIELI W OLEŚNICY Rozdział 1. Postanowienia ogólne 1. Powiatowy Ośrodek Doskonalenia Nauczycieli w Oleśnicy, zwany dalej Ośrodkiem, jest publiczną placówką

Bardziej szczegółowo

Załącznik nr 5 do zapytania ofertowego na realizację kampanii Bezpiecznie od startu w radiu i Internecie

Załącznik nr 5 do zapytania ofertowego na realizację kampanii Bezpiecznie od startu w radiu i Internecie Załącznik nr 5 do zapytania ofertowego na realizację kampanii Bezpiecznie od startu w radiu i Internecie Działania służące edukacji w zakresie ochrony pracy i prewencji wypadków przy pracy w grupie osób

Bardziej szczegółowo

DYNÓW: 09.03.2015R ZESPÓŁ SZKÓŁ ZAWODOWYCH ZAPYTANIE OFERTOWE NR 1/03/2015 I. ZAMAWIAJĄCY NIP: 795-18-28-564 II. OPIS PRZEDMIOTU ZAMÓWIENIA

DYNÓW: 09.03.2015R ZESPÓŁ SZKÓŁ ZAWODOWYCH ZAPYTANIE OFERTOWE NR 1/03/2015 I. ZAMAWIAJĄCY NIP: 795-18-28-564 II. OPIS PRZEDMIOTU ZAMÓWIENIA ZESPÓŁ SZKÓŁ ZAWODOWYCH IM. KARD. STEFANA WYSZYŃSKIEGO 36-065 DYNÓW, UL. POLNA 3 TEL. 16 6521045 DYNÓW: 09.03.2015R I. ZAMAWIAJĄCY ZESPÓŁ SZKÓŁ ZAWODOWYCH IM. KARD. S. WYSZYŃSKIEGO 36-065 DYNÓW, UL. POLNA

Bardziej szczegółowo

Dz.U. 1999 Nr 14 poz. 133 ROZPORZĄDZENIE MINISTRA EDUKACJI NARODOWEJ

Dz.U. 1999 Nr 14 poz. 133 ROZPORZĄDZENIE MINISTRA EDUKACJI NARODOWEJ Kancelaria Sejmu s. 1/1 Dz.U. 1999 Nr 14 poz. 133 ROZPORZĄDZENIE MINISTRA EDUKACJI NARODOWEJ z dnia 15 lutego 1999 r. w sprawie rodzajów, zasad tworzenia, przekształcania i likwidowania oraz zasad działania

Bardziej szczegółowo

Szkolenia BHP komentarz do rozporządzenia

Szkolenia BHP komentarz do rozporządzenia Vademecum BHP Jan M. Pióro Szkolenia BHP komentarz do rozporządzenia Jan M. Pióro SZKOLENIA BHP komentarz do rozporządzenia Autor: Jan M. Pióro specjalista z zakresu prawa pracy, biegły sądowy w dziedzinie

Bardziej szczegółowo

Szanowni Państwo! E-INSPEKTOR SDK /-/Justyna Czubaty. e-inspektor SDK tel. 0 503 074 745 http://www.einspektor.pl e-mail: szkolenia@einspektor.

Szanowni Państwo! E-INSPEKTOR SDK /-/Justyna Czubaty. e-inspektor SDK tel. 0 503 074 745 http://www.einspektor.pl e-mail: szkolenia@einspektor. Szanowni Państwo! W związku z obowiązującymi w Polsce przepisami prawa dotyczącymi przestrzegania zasad bezpieczeństwa i higieny pracy oraz w trosce o bezpieczeństwo Państwa i pracowników pragniemy przedstawić

Bardziej szczegółowo

ZARZĄDZENIE NR 18/2012 Wójta Gminy Rychliki z dnia 23 lutego 2012 roku

ZARZĄDZENIE NR 18/2012 Wójta Gminy Rychliki z dnia 23 lutego 2012 roku ZARZĄDZENIE NR 18/2012 Wójta Gminy Rychliki z dnia 23 lutego 2012 roku w sprawie częstotliwości i czasu trwania szkoleń z zakresu Bezpieczeństwa i Higieny Pracy oraz ochrony P.pożarowej Zgodnie z art.

Bardziej szczegółowo

STATUT NIEPUBLICZNEJ PLACÓWKI KSZTAŁCENIA USTAWICZNEGO CENTRUM EDUKACJI KRAJOWEJ IZBY BIEGŁYCH REWIDENTÓW

STATUT NIEPUBLICZNEJ PLACÓWKI KSZTAŁCENIA USTAWICZNEGO CENTRUM EDUKACJI KRAJOWEJ IZBY BIEGŁYCH REWIDENTÓW STATUT NIEPUBLICZNEJ PLACÓWKI KSZTAŁCENIA USTAWICZNEGO CENTRUM EDUKACJI KRAJOWEJ IZBY BIEGŁYCH REWIDENTÓW Rozdział 1 Nazwa i siedziba centrum 1.1. Centrum Edukacji Krajowej Izby Biegłych Rewidentów zwane

Bardziej szczegółowo

ANALIZA REJESTROWANEJ SYTUACJI W ZAWODZIE NA RYNKU PRACY

ANALIZA REJESTROWANEJ SYTUACJI W ZAWODZIE NA RYNKU PRACY INFORMACJA LOKALNA O ZAWODZIE SPECJALISTA BEZPIECZEŃSTWA I HIGIENY PRACY KOD ZAWODU 228203 ANALIZA REJESTROWANEJ SYTUACJI W ZAWODZIE NA RYNKU PRACY Specjalista bezpieczeństwa i higieny pracy to jeden z

Bardziej szczegółowo

WZORCOWY PROGRAM. szkolenia wstępnego na stanowisku pracy (instruktażu stanowiskowego)

WZORCOWY PROGRAM. szkolenia wstępnego na stanowisku pracy (instruktażu stanowiskowego) WZORCOWY PROGRAM szkolenia wstępnego na stanowisku pracy (instruktażu stanowiskowego) 1. Nazwa formy kształcenia Szkolenie wstępne na stanowisku pracy nazywane dalej instruktażem stanowiskowym jest przeprowadzane

Bardziej szczegółowo

STATUT NIEPUBLICZNEJ PLACÓWKI KSZTAŁCENIA USTAWICZNEGO PROFESSIONAL GRACJAN GRELA. Nazwa, typ szkoły lub cel placówki oraz ich zadania

STATUT NIEPUBLICZNEJ PLACÓWKI KSZTAŁCENIA USTAWICZNEGO PROFESSIONAL GRACJAN GRELA. Nazwa, typ szkoły lub cel placówki oraz ich zadania STATUT NIEPUBLICZNEJ PLACÓWKI KSZTAŁCENIA USTAWICZNEGO PROFESSIONAL GRACJAN GRELA 1 Nazwa, typ szkoły lub cel placówki oraz ich zadania Nazwa placówki: PROFESSIONAL GRACJAN GRELA Celem działalności placówki

Bardziej szczegółowo

CZŁOWIEK KLUCZOWYM OGNIWEM W SYSTEMOWYM PODEJŚCIU DO BEZPIECZEŃSTWA

CZŁOWIEK KLUCZOWYM OGNIWEM W SYSTEMOWYM PODEJŚCIU DO BEZPIECZEŃSTWA Centrum Szkoleniowo-Informacyjne GIG Kopalnia Doświadczalna "BARBARA" CZŁOWIEK KLUCZOWYM OGNIWEM W SYSTEMOWYM PODEJŚCIU DO BEZPIECZEŃSTWA Małgorzata Zielińska 1 Przyczyny wypadków przy pracy w Polsce w

Bardziej szczegółowo

Warszawa, dnia 17 lutego 2012 r. Pozycja 186

Warszawa, dnia 17 lutego 2012 r. Pozycja 186 Warszawa, dnia 17 lutego 2012 r. Pozycja 186 ROZPORZĄDZENIE MINISTRA EDUKACJI NARODOWEJ 1) z dnia 11 stycznia 2012 r. w sprawie kształcenia ustawicznego w formach pozaszkolnych Na podstawie art. 68a ust.

Bardziej szczegółowo

Warszawa, dnia 17 lutego 2012 r. Pozycja 186 ROZPORZĄDZENIE MINISTRA EDUKACJI NARODOWEJ 1) z dnia 11 stycznia 2012 r.

Warszawa, dnia 17 lutego 2012 r. Pozycja 186 ROZPORZĄDZENIE MINISTRA EDUKACJI NARODOWEJ 1) z dnia 11 stycznia 2012 r. DZIENNIK USTAW RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Warszawa, dnia 17 lutego 2012 r. Pozycja 186 ROZPORZĄDZENIE MINISTRA EDUKACJI NARODOWEJ 1) z dnia 11 stycznia 2012 r. w sprawie kształcenia ustawicznego w formach

Bardziej szczegółowo

Uchwała nr 1170 Senatu Uniwersytetu w Białymstoku z dnia 21 grudnia 2011 r. Jakości Kształcenia

Uchwała nr 1170 Senatu Uniwersytetu w Białymstoku z dnia 21 grudnia 2011 r. Jakości Kształcenia Uchwała nr 1170 Senatu Uniwersytetu w Białymstoku z dnia 21 grudnia 2011 r. zmieniająca Uchwałę nr 792 Senatu Uniwersytetu w Białymstoku z dnia 25 marca 2009 r. w sprawie wprowadzenia w Uniwersytecie w

Bardziej szczegółowo

Kształcenie zawodowe i ustawiczne w nowej perspektywie finansowej. Warszawa, 4 kwietnia 2013

Kształcenie zawodowe i ustawiczne w nowej perspektywie finansowej. Warszawa, 4 kwietnia 2013 Kształcenie zawodowe i ustawiczne w nowej perspektywie finansowej Warszawa, 4 kwietnia 2013 Modernizacja kształcenia zawodowego Cele wdrażanej zmiany: poprawa jakości i efektywności kształcenia zawodowego

Bardziej szczegółowo

UNIWERSYTET KAZIMIERZA WIELKIEGO w BYDGOSZCZY INSTYTUT HISTORII I STOSUNKÓW MIĘDZYNARODOWYCH. Wewnętrzny System Zapewnienia Jakości Kształcenia

UNIWERSYTET KAZIMIERZA WIELKIEGO w BYDGOSZCZY INSTYTUT HISTORII I STOSUNKÓW MIĘDZYNARODOWYCH. Wewnętrzny System Zapewnienia Jakości Kształcenia UNIWERSYTET KAZIMIERZA WIELKIEGO w BYDGOSZCZY INSTYTUT HISTORII I STOSUNKÓW MIĘDZYNARODOWYCH I. Wprowadzenie Wewnętrzny System Zapewnienia Jakości Kształcenia Podpisanie przez Polskę w 1999 roku Deklaracji

Bardziej szczegółowo

Państwowa Inspekcja Pracy Okręgowy Inspektorat Pracy w Białymstoku. Beata Kalinowska Starszy specjalista

Państwowa Inspekcja Pracy Okręgowy Inspektorat Pracy w Białymstoku. Beata Kalinowska Starszy specjalista Państwowa Inspekcja Pracy Okręgowy Inspektorat Pracy w Białymstoku Beata Kalinowska Starszy specjalista Zadania inspekcji pracy Państwowa Inspekcja Pracy jest organem powołanym do sprawowania nadzoru i

Bardziej szczegółowo

Planowanie i organizacja kształcenia w formach pozaszkolnych

Planowanie i organizacja kształcenia w formach pozaszkolnych DEPARTAMENT KSZTAŁCENIA ZAWODOWEGO I USTAWICZNEGO Planowanie i organizacja kształcenia w formach pozaszkolnych po 1 września 2012 roku 13 grudnia 2012 r. Podstawy prawne 1) Ustawa z dnia 7 września 1991

Bardziej szczegółowo

Program Praktyk Studenckich w Instytucie Pedagogiki KUL Studia Pierwszego Stopnia

Program Praktyk Studenckich w Instytucie Pedagogiki KUL Studia Pierwszego Stopnia 1 Program Praktyk Studenckich w Instytucie Pedagogiki KUL Studia Pierwszego Stopnia Studia stacjonarne i niestacjonarne (e-learning) Praktyki są integralną częścią programu studiów na kierunku Pedagogika.

Bardziej szczegółowo

STATUT SAMORZĄDOWEGO OŚRODKA DORADZTWA METODYCZNEGO I DOSKONALENIA NAUCZYCIELI W ŁOMŻY

STATUT SAMORZĄDOWEGO OŚRODKA DORADZTWA METODYCZNEGO I DOSKONALENIA NAUCZYCIELI W ŁOMŻY Załącznik do Uchwały Nr 383/LII/09 Rady Miejskiej Łomży z dnia 25 listopada 2009 r. STATUT SAMORZĄDOWEGO OŚRODKA DORADZTWA METODYCZNEGO I DOSKONALENIA NAUCZYCIELI W ŁOMŻY 1. Samorządowy Ośrodek Doradztwa

Bardziej szczegółowo

STATUT Samorządowego Ośrodka Doskonalenia i Doradztwa w Centrum Kształcenia Ustawicznego w Zielonej Górze. Rozdział 1 Postanowienia Ogólne

STATUT Samorządowego Ośrodka Doskonalenia i Doradztwa w Centrum Kształcenia Ustawicznego w Zielonej Górze. Rozdział 1 Postanowienia Ogólne Załącznik do Uchwały nr XLIII/529/01 Rady Miasta Zielona Góra z dnia 28 sierpnia 2001 r. STATUT Samorządowego Ośrodka Doskonalenia i Doradztwa w Centrum Kształcenia Ustawicznego w Zielonej Górze Rozdział

Bardziej szczegółowo

REGULAMIN odbywania praktyk zawodowych przez studentów Wydziału Budownictwa, Architektury i Inżynierii Środowiska

REGULAMIN odbywania praktyk zawodowych przez studentów Wydziału Budownictwa, Architektury i Inżynierii Środowiska REGULAMIN odbywania praktyk zawodowych przez studentów Wydziału Budownictwa, Architektury i Inżynierii Środowiska Podstawa prawna Praktyki zawodowe dla studentów Wydziału Budownictwa, Architektury i Inżynierii

Bardziej szczegółowo

Rok Szkoły Zawodowców

Rok Szkoły Zawodowców PODSTAWOWE KIERUNKI REALIZACJI POLITYKI OŚWIATOWEJ PAŃSTWA w roku szkolnym 2014/15 Rok Szkoły Zawodowców 1. Wspieranie rozwoju dziecka młodszego na I-szym i kolejnych etapach edukacyjnych w związku z obniżeniem

Bardziej szczegółowo

REGULAMIN PRAKTYKI DYPLOMOWEJ NA KIERUNKU BUDOWNICTWO

REGULAMIN PRAKTYKI DYPLOMOWEJ NA KIERUNKU BUDOWNICTWO INSTYTUT POLITECHNICZNY ZAKŁAD BUDOWNICTWA ul. Kazimierza Wielkiego 6A; 38-400 KROSNO Tel: 13 4375559/58; e-mail: zbpwsz@op.pl REGULAMIN PRAKTYKI DYPLOMOWEJ NA KIERUNKU BUDOWNICTWO Rozdział I OGÓLNE ZASADY

Bardziej szczegółowo

Plan nadzoru pedagogicznego na rok szkolny 2011/2012

Plan nadzoru pedagogicznego na rok szkolny 2011/2012 15 268 Białystok ul. Czackiego 8 tel. (85) 7421881 Plan nadzoru pedagogicznego na rok szkolny 2011/2012 I. PODSTAWY PRAWNE 1. Ustawa z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty (Dz. U. z 2004 r. Nr 256

Bardziej szczegółowo

Adres strony internetowej, na której Zamawiający udostępnia Specyfikację Istotnych Warunków Zamówienia: www.poradniamm.home.

Adres strony internetowej, na której Zamawiający udostępnia Specyfikację Istotnych Warunków Zamówienia: www.poradniamm.home. Adres strony internetowej, na której Zamawiający udostępnia Specyfikację Istotnych Warunków Zamówienia: www.poradniamm.home.pl/projekt/ Mińsk Mazowiecki: Realizacja oferty doskonalenia nauczycieli w formie

Bardziej szczegółowo

Zmiany w szkolnictwie zawodowym w kontekście uczenia się przez całe życie i mobilności zawodowej absolwentów szkół zawodowych

Zmiany w szkolnictwie zawodowym w kontekście uczenia się przez całe życie i mobilności zawodowej absolwentów szkół zawodowych Zmiany w szkolnictwie zawodowym w kontekście uczenia się przez całe życie i mobilności zawodowej absolwentów szkół zawodowych. Zmiany ustawy o systemie oświaty Zmiany w kształceniu zawodowym zostały wprowadzone

Bardziej szczegółowo

1. Przepływ uczestników projektu Liczba osób, które:

1. Przepływ uczestników projektu Liczba osób, które: Załącznik nr do wniosku beneficjenta o płatność w ramach PO KL Szczegółowa charakterystyka udzielonego wsparcia M Mężczyźni, K Kobiety wartość wskaźnika osiągnięta w danym okresie rozliczeniowym (wg stanu

Bardziej szczegółowo

ZASADY ODBYWANIA PRAKTYK PEDAGOGICZNYCH

ZASADY ODBYWANIA PRAKTYK PEDAGOGICZNYCH WYŻSZA SZKOŁA MENEDŻERSKA W LEGNICY ZASADY ODBYWANIA PRAKTYK PEDAGOGICZNYCH Październik 2012 r. 1 ZASADY ODBYWANIA PRAKTYK PEDAGOGICZNYCH W WYŻSZEJ SZKOLE MENEDŻERSKIEJ W LEGNICY Wydział Zarządzania i

Bardziej szczegółowo

Procedura podnoszenia kwalifikacji pracowników Urzędu Gminy w Czernicy obejmującą system szkoleń i samokształcenia

Procedura podnoszenia kwalifikacji pracowników Urzędu Gminy w Czernicy obejmującą system szkoleń i samokształcenia Procedura podnoszenia kwalifikacji pracowników Urzędu Gminy w Czernicy obejmującą system szkoleń i samokształcenia 1. CEL I PRZEDMIOT PROCEDURY Celem procedury jest stworzenie jasnych i przejrzystych zasad

Bardziej szczegółowo

REGULAMIN PRAKTYKI BUDOWLANEJ NA KIERUNKU BUDOWNICTWO

REGULAMIN PRAKTYKI BUDOWLANEJ NA KIERUNKU BUDOWNICTWO INSTYTUT POLITECHNICZNY ZAKŁAD BUDOWNICTWA ul. Kazimierza Wielkiego 6A; 38-400 KROSNO Tel: 13 4375559/58; e-mail: zbpwsz@op.pl REGULAMIN PRAKTYKI BUDOWLANEJ NA KIERUNKU BUDOWNICTWO Rozdział I OGÓLNE ZASADY

Bardziej szczegółowo

Jak uczą się dorośli Polacy?

Jak uczą się dorośli Polacy? Jak uczą się dorośli Polacy? W ciągu ostatnich 12 miesięcy poprzedzających trzecią turę badania (a więc przez niemal cały rok 2011 r. i w pierwszej połowie 2012 r.) łącznie 36% Polaków w wieku 18-59/64

Bardziej szczegółowo

REGULAMIN ORGANIZACYJNY KURS SPECJALISTYCZNY DLA PIELĘGNIAREK I PIELĘGNIARZY PODSTAWOWEJ OPIEKI ZDROWOTNEJ W ZAKRESIE OPIEKI GERIATRYCZNEJ

REGULAMIN ORGANIZACYJNY KURS SPECJALISTYCZNY DLA PIELĘGNIAREK I PIELĘGNIARZY PODSTAWOWEJ OPIEKI ZDROWOTNEJ W ZAKRESIE OPIEKI GERIATRYCZNEJ REGULAMIN ORGANIZACYJNY KURS SPECJALISTYCZNY DLA PIELĘGNIAREK I PIELĘGNIARZY PODSTAWOWEJ OPIEKI ZDROWOTNEJ W ZAKRESIE OPIEKI GERIATRYCZNEJ I - POSTANOWIENIA OGÓLNE 1. Grupa OSB s. c. prowadzi kształcenie

Bardziej szczegółowo

Szkoła zawodowa szkołą pozytywnego wyboru. Mielec, 6 września 2013 r.

Szkoła zawodowa szkołą pozytywnego wyboru. Mielec, 6 września 2013 r. Szkoła zawodowa szkołą pozytywnego wyboru Mielec, 6 września 2013 r. Zmiany ustawy o systemie oświaty Zmiany w kształceniu zawodowym zostały wprowadzone ustawą z dnia 19 sierpnia 2011 r. o zmianie ustawy

Bardziej szczegółowo

Studia podyplomowe w świetle nowych regulacji prawnych

Studia podyplomowe w świetle nowych regulacji prawnych Seminarium Bolońskie Zadania uczelni wynikające z aktualnych uregulowań prawnych dotyczących Krajowych Ram Kwalifikacji dla Szkolnictwa Wyższego i systemów zapewniania jakości Akademia im. Jana Długosza

Bardziej szczegółowo

- W Z O R C O W Y. Kraków, styczeń 2008 r. TARBONUS Sp. z o.o. ul. Lublańska 34 31-476 KRAKÓW. opracowano w TARBONUS Sp. z o.o.

- W Z O R C O W Y. Kraków, styczeń 2008 r. TARBONUS Sp. z o.o. ul. Lublańska 34 31-476 KRAKÓW. opracowano w TARBONUS Sp. z o.o. Kraków, styczeń 2008 r. TARBONUS Sp. z o.o. ul. Lublańska 34 31-476 KRAKÓW - W Z O R C O W Y PROGRAM SZKOLENIA W ZAKRESIE METOD PROWADZENIA INSTRUKTAŻU STANOWISKOWEGO BEZPIECZEŃSTWA I HIGIENY PRACY Opracował:

Bardziej szczegółowo

Państwowa Inspekcja Pracy Okręgowy Inspektorat Pracy w Białymstoku. Wioletta Młynarczuk

Państwowa Inspekcja Pracy Okręgowy Inspektorat Pracy w Białymstoku. Wioletta Młynarczuk Państwowa Inspekcja Pracy Okręgowy Inspektorat Pracy w Białymstoku Wioletta Młynarczuk 90 lat polskiej inspekcji pracy 3 styczeń 1919 roku dekret tymczasowy o urządzeniu i działalności inspekcji pracy,

Bardziej szczegółowo

REGULAMIN ROZDZIAŁ I

REGULAMIN ROZDZIAŁ I Załącznik do zarządzenia Nr 15/2012 Burmistrza Miasta Mława z dnia 30 stycznia 2012 r. REGULAMIN Szkoleń Pracowników Urzędu Miasta Mława ROZDZIAŁ I 1 Słowniczek Ilekroć w niniejszym regulaminie jest mowa

Bardziej szczegółowo

Szkolenia BHP komentarz do rozporządzenia

Szkolenia BHP komentarz do rozporządzenia Vademecum BHP Jan M. Pióro Szkolenia BHP komentarz do rozporządzenia Jan M. Pióro SZKOLENIA BHP komentarz do rozporządzenia Autor: Jan M. Pióro specjalista z zakresu prawa pracy, biegły sądowy w dziedzinie

Bardziej szczegółowo

STATUT MAŁOPOLSKIEGO CENTRUM DOSKONALENIA NAUCZYCIELI

STATUT MAŁOPOLSKIEGO CENTRUM DOSKONALENIA NAUCZYCIELI Załącznik do Uchwały Nr 102/2013 Zarządu Województwa Małopolskiego z dnia 29 stycznia 2013 r. STATUT MAŁOPOLSKIEGO CENTRUM DOSKONALENIA NAUCZYCIELI ROZDZIAŁ I. POSTANOWIENIA OGÓLNE 1 Małopolskie Centrum

Bardziej szczegółowo

Zarządzenie nr 5/2009/2010 Rektora Uniwersytetu Kazimierza Wielkiego z dnia 24 listopada 2009 r.

Zarządzenie nr 5/2009/2010 Rektora Uniwersytetu Kazimierza Wielkiego z dnia 24 listopada 2009 r. Zarządzenie nr 5/2009/200 Rektora Uniwersytetu Kazimierza Wielkiego z dnia 24 listopada 2009 r. w sprawie szkolenia pracowników Uniwersytetu Kazimierza Wielkiego w dziedzinie bezpieczeństwa i higieny pracy

Bardziej szczegółowo

Zaproszenie do składania ofert. Zapraszamy Państwa do udziału w postępowaniu prowadzonym w trybie zapytania ofertowego na:

Zaproszenie do składania ofert. Zapraszamy Państwa do udziału w postępowaniu prowadzonym w trybie zapytania ofertowego na: 2016-06-20 07:20:09 Ogłoszenie o zamówieniu - Szkolenie indywidualne- Operator żurawi wieżowych IŻ. (17-06-2016r) ZP/27/2016 Zaproszenie do składania ofert Zapraszamy Państwa do udziału w postępowaniu

Bardziej szczegółowo

3.1.1. Informacje o wspomaganiu szkół i placówek opisujące działania Kuratora Oświaty w zakresie:

3.1.1. Informacje o wspomaganiu szkół i placówek opisujące działania Kuratora Oświaty w zakresie: 3. Wspomaganie 3.1. Organizacja i realizacja wspomagania 3.1.1. Informacje o wspomaganiu szkół i placówek opisujące działania Kuratora Oświaty w zakresie: 1) Przygotowywania i podawania do publicznej wiadomości

Bardziej szczegółowo

PROGRAM PRAKTYKI ZAWODOWEJ

PROGRAM PRAKTYKI ZAWODOWEJ 1 PROGRAM PRAKTYKI ZAWODOWEJ Kierunek studiów: PEDAGOGIKA Specjalność: BHP z metodyką Studia: STACJONARNE / NIESTACJONARNE Edycja 2012 I. ORGANIZACJA PRAKTYK 1. Praktyka zawodowa na kierunku pedagogika,

Bardziej szczegółowo

SŁOWNICZEK POJĘĆ DLA UŻYTKOWNIKÓW WNIOSKU O WPIS DO REJESTRU INSTYTUCJI SZKOLENIOWYCH

SŁOWNICZEK POJĘĆ DLA UŻYTKOWNIKÓW WNIOSKU O WPIS DO REJESTRU INSTYTUCJI SZKOLENIOWYCH SŁOWNICZEK POJĘĆ DLA UŻYTKOWNIKÓW WNIOSKU O WPIS DO REJESTRU INSTYTUCJI SZKOLENIOWYCH Definicje pojęć i wskazówki zawarte w niniejszym słowniczku mają pomóc użytkownikom przy wypełnianiu wniosku o wpis

Bardziej szczegółowo

Zarządzenie nr 98/2015 Wójta Gminy Czarnocin z dnia 28 października 2015 roku w sprawie szkolenia w dziedzinie bezpieczeństwa i higieny pracy

Zarządzenie nr 98/2015 Wójta Gminy Czarnocin z dnia 28 października 2015 roku w sprawie szkolenia w dziedzinie bezpieczeństwa i higieny pracy Zarządzenie nr 98/2015 Wójta Gminy Czarnocin z dnia 28 października 2015 roku w sprawie szkolenia w dziedzinie bezpieczeństwa i higieny pracy Na podstawie art. 237 3-237 5 ustawy z dnia 26 czerwca 1974

Bardziej szczegółowo

Regulamin kwalifikacyjnego kursu zawodowego w Zespole Szkół Ponadgimnazjalnych im. Eugeniusza Kwiatkowskiego w Grodzisku Wielkopolskim.

Regulamin kwalifikacyjnego kursu zawodowego w Zespole Szkół Ponadgimnazjalnych im. Eugeniusza Kwiatkowskiego w Grodzisku Wielkopolskim. Regulamin kwalifikacyjnego kursu zawodowego w Zespole Szkół Ponadgimnazjalnych im. Eugeniusza Kwiatkowskiego w Grodzisku Wielkopolskim. Podstawa prawna: 1. Ustawa z dnia 7 września 1991r. o systemie oświaty

Bardziej szczegółowo

Uniwersytet Medyczny im. Karola Marcinkowskiego w Poznaniu

Uniwersytet Medyczny im. Karola Marcinkowskiego w Poznaniu Uniwersytet Medyczny im. Karola Marcinkowskiego w Poznaniu DOP 25/08 Zarządzenie Nr 13/08 Rektora Uniwersytetu Medycznego im. Karola Marcinkowskiego w Poznaniu z dnia 25 lutego 2008 roku w sprawie ustalenia

Bardziej szczegółowo

Warszawa, dnia 16 maja 2014 r. Poz. 622 OBWIESZCZENIE MINISTRA EDUKACJI NARODOWEJ. z dnia 11 lutego 2014 r.

Warszawa, dnia 16 maja 2014 r. Poz. 622 OBWIESZCZENIE MINISTRA EDUKACJI NARODOWEJ. z dnia 11 lutego 2014 r. DZIENNIK USTAW RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Warszawa, dnia 16 maja 2014 r. Poz. 622 OBWIESZCZENIE MINISTRA EDUKACJI NARODOWEJ z dnia 11 lutego 2014 r. w sprawie ogłoszenia jednolitego tekstu rozporządzenia

Bardziej szczegółowo

ROLA I ZNACZENIE PRAKTYCZNEJ NAUKI ZAWODU - ASPEKTY PRAWNE JAN GŁÓWCZEWSKI KURATORIUM OŚWIATY W GDAŃSKU

ROLA I ZNACZENIE PRAKTYCZNEJ NAUKI ZAWODU - ASPEKTY PRAWNE JAN GŁÓWCZEWSKI KURATORIUM OŚWIATY W GDAŃSKU ROLA I ZNACZENIE PRAKTYCZNEJ NAUKI ZAWODU - ASPEKTY PRAWNE JAN GŁÓWCZEWSKI KURATORIUM OŚWIATY W GDAŃSKU Problematyka podziału praktycznej nauki zawodu Formy: - zajęcia praktyczne - praktyka zawodowa Uczestnicy:

Bardziej szczegółowo

ZAKŁAD UBEZPIECZEŃ SPOŁECZNYCH Oddział w Lublinie ul. T. Zana 36, 38C, 20-601 Lublin

ZAKŁAD UBEZPIECZEŃ SPOŁECZNYCH Oddział w Lublinie ul. T. Zana 36, 38C, 20-601 Lublin ZAKŁAD UBEZPIECZEŃ SPOŁECZNYCH Oddział w Lublinie ul. T. Zana 36, 38C, 20-601 Lublin ZAPROSZENIE DO SKŁADANIA OFERT na przeprowadzenie szkoleń z zakresu prewencji wypadkowej dla pracodawców oraz osób zatrudnionych

Bardziej szczegółowo

Regulamin praktyk zawodowych CKZiU

Regulamin praktyk zawodowych CKZiU Regulamin praktyk zawodowych CKZiU Podstawa prawna Rozporządzenie Ministra Edukacji Narodowej z dnia 15 grudnia 2010 r Dz.U. nr 244 poz. 1626 I. POSTANOWIENIA OGÓLNE 1. Praktyki zawodowe są organizowane

Bardziej szczegółowo

Działanie 9.1 Wyrównywanie szans edukacyjnych i zapewnienie wysokiej jakości usług edukacyjnych świadczonych w systemie oświaty

Działanie 9.1 Wyrównywanie szans edukacyjnych i zapewnienie wysokiej jakości usług edukacyjnych świadczonych w systemie oświaty Priorytet IX Rozwój wykształcenia i kompetencji w regionach Działanie 9.1 Wyrównywanie szans edukacyjnych i zapewnienie wysokiej jakości usług edukacyjnych świadczonych w systemie oświaty Cel Działania:

Bardziej szczegółowo

OŚ PRIORYTETOWA IX JAKOŚĆ EDUKACJI I KOMPETENCJI W REGIONIE Działanie 9.4: Poprawa jakości kształcenia zawodowego

OŚ PRIORYTETOWA IX JAKOŚĆ EDUKACJI I KOMPETENCJI W REGIONIE Działanie 9.4: Poprawa jakości kształcenia zawodowego REGIONALNY PROGRAM OPERACYJNY WOJEWÓDZTWA PODKARPACKIEGO NA LATA 2014-2020 OŚ PRIORYTETOWA IX JAKOŚĆ EDUKACJI I KOMPETENCJI W REGIONIE Działanie 9.4: Poprawa jakości kształcenia zawodowego Wojewódzki Urząd

Bardziej szczegółowo

REGULAMIN PRAKTYK STUDENTÓW ALMAMER SZKOŁY WYŻSZEJ W WARSZAWIE WYDZIAŁU OCHRONY ZDROWIA Studia pierwszego stopnia Kierunek KOSMETOLOGIA

REGULAMIN PRAKTYK STUDENTÓW ALMAMER SZKOŁY WYŻSZEJ W WARSZAWIE WYDZIAŁU OCHRONY ZDROWIA Studia pierwszego stopnia Kierunek KOSMETOLOGIA REGULAMIN PRAKTYK STUDENTÓW ALMAMER SZKOŁY WYŻSZEJ W WARSZAWIE WYDZIAŁU OCHRONY ZDROWIA Studia pierwszego stopnia Kierunek KOSMETOLOGIA I. Postanowienia ogólne 1 1. Praktyki studenckie mają charakter obowiązkowy

Bardziej szczegółowo

Zarządzenie nr 7/2012 Starosty Nowodworskiego z dnia 16 lutego 2012r.

Zarządzenie nr 7/2012 Starosty Nowodworskiego z dnia 16 lutego 2012r. Zarządzenie nr 7/0 Starosty Nowodworskiego z dnia 6 lutego 0r. w sprawie: wprowadzenia ramowych programów szkoleń pracowników Starostwa Powiatowego w Nowym Dworze Mazowieckim w dziedzinie bezpieczeństwa

Bardziej szczegółowo

PROGRAM PRAKTYK DLA SPECJALIZACJI NAUCZYCIELSKIEJ W Lingwistycznej Szkole Wyższej w Warszawie STUDIA I STOPNIA

PROGRAM PRAKTYK DLA SPECJALIZACJI NAUCZYCIELSKIEJ W Lingwistycznej Szkole Wyższej w Warszawie STUDIA I STOPNIA PROGRAM PRAKTYK DLA SPECJALIZACJI NAUCZYCIELSKIEJ W Lingwistycznej Szkole Wyższej w Warszawie STUDIA I STOPNIA 1. Założenia ogólne. Praktyki pedagogiczne są ściśle powiązana z programem kształcenia, stanowiąc

Bardziej szczegółowo

Zmiany w prawie. oświatowym. Kuratorium Oświaty w Białymstoku

Zmiany w prawie. oświatowym. Kuratorium Oświaty w Białymstoku Zmiany w prawie oświatowym Informacje dotyczące zmian w prawie oświatowym dostępne są na stronie internetowej Kuratorium Oświaty w Białymstoku pod adresem: www.kuratorium.bialystok.pl w zakładce: PRAWO

Bardziej szczegółowo

Politechnika Poznańska - Wydział Inżynierii Zarządzania RAPORT EWALUACYJNY

Politechnika Poznańska - Wydział Inżynierii Zarządzania RAPORT EWALUACYJNY Politechnika Poznańska - Wydział Inżynierii Zarządzania RAPORT EWALUACYJNY projektu Wiedza dla gospodarki (POKL.04.01.01-00-250/09) (współfinansowanego ze środków Unii Europejskiej w ramach Europejskiego

Bardziej szczegółowo

Wykorzystanie środków europejskich - kształcenie zawodowe i ustawiczne

Wykorzystanie środków europejskich - kształcenie zawodowe i ustawiczne Wykorzystanie środków europejskich - kształcenie zawodowe i ustawiczne Priorytety Jaka jest struktura na poziomie szkolnictwa centralnym zawodowego (PO WER) 1. Strategiczna współpraca z partnerami społecznymi

Bardziej szczegółowo

Awans zawodowy nauczyciela: podstawy prawne oraz przygotowanie dokumentacji nauczyciel dyplomowany

Awans zawodowy nauczyciela: podstawy prawne oraz przygotowanie dokumentacji nauczyciel dyplomowany Awans zawodowy nauczyciela: podstawy prawne oraz przygotowanie dokumentacji nauczyciel dyplomowany Aktualnie obowiązujące przepisy dotyczące awansu zawodowego: 1. Karta nauczyciela z 26 stycznia 1982 r.

Bardziej szczegółowo