OCENA JAKOŚCI SZKOLEŃ W ZAKRESIE BEZPIECZEŃSTWA I HIGIENY PRACY

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "OCENA JAKOŚCI SZKOLEŃ W ZAKRESIE BEZPIECZEŃSTWA I HIGIENY PRACY"

Transkrypt

1 OCENA JAKOŚCI SZKOLEŃ W ZAKRESIE BEZPIECZEŃSTWA I HIGIENY PRACY Centralny Instytut Ochro ony Pracy Państwowy Instytut Badawczy maj 2014 r. 1

2 WYBRANE PROBLEMY RYNKU SZKOLEŃ W OBSZARZE BEZPIECZEŃSTWA I HIGIENY PRACY Rada Ochrony Pracy już kilkakrotnie pochylała się nad tematem edukacji w zakresie bezpieczeństwa i higieny pracy. W Centralnym Instytucie Ochrony Pracy Państwowym Instytucie Badawczym nie znajdujemy obecnie wielu podstaw do stwierdzenia, że postęp w tej dziedzinie jest wystarczający. Ocenę jakości szkoleń można przeprowadzić przez pryzmat realizacji celów, jakim szkolenia mają służyć, tj. m. in. zmniejszenie liczby wypadków. W wypadku zawsze występują dwa czynniki: techniczny i ludzki. Czynnik techniczny związany jest ze starymi zagrożeniami, które wciąż występują w eksploatacji maszyn i urządzeń. Czynnik ludzki związany jest z funkcjonowaniem człowieka w układzie zagrażającym jemu samemu i współpracownikom. Można stwierdzić, że maszyny zaprojektowane bezpiecznie, nie spowodują u człowieka szkód niezależnie od sposobu ich obsługi. Można też powiedzieć, że każde urządzenie rozsądnie zaprojektowane może stać się niebezpieczne z powodu działań człowieka. Dotychczasowa formuła nauczania BHP w kształceniu ogólnym i akademickim powodowała, że rynek pracy był zasilany młodymi, słabo wyedukowanymi w tym zakresie pracownikami, dla których jedynym źródłem wiedzy oraz metodą kształtowania postaw wobec bezpieczeństwa i higieny pracy stają się w tej sytuacji szkolenia zapewniane przez pracodawcę. Jeszcze większym problemem są młodzi pracodawcy, posiadający niewystarczającą wiedzę o bezpieczeństwie i higienie pracy, a których postawa ma bezpośredni wpływ na bezpieczeństwo pracy i zachowania pracowników. Trudno obecnie oceniać efekty nowej podstawy programowej w liceach ogólnokształcących, która zamieniła przysposobienie obronne na rzecz szeroko rozumianej edukacji dla bezpieczeństwa. W trakcie nauczania tego przedmiotu uczniowie mają uzyskać fundament wiedzy, który później będzie im służyć podczas szkoleń z dziedziny bhp na stanowiskach pracy. Takie podejście potwierdzają niektórzy przedsiębiorcy, oczekując od absolwentów umiejętności przewidywania zagrożeń związanych z miejscem pracy, nie zaś specjalistycznej wiedzy na ten temat. 2

3 Rysunek 1 Liczba wypadków przy pracy w podziale na długość stażu poszkodowanego na zajmowanym stanowisku pracy, dane zsumowane za 5 lat (Ordysiński, Sz.: Częstość wypadków przy pracy a wiek i staż poszkodowanych, Bezpieczeństwo Pracy Nauka i Praktyka, nr 7/2013, str 23) Dlatego istotnym problemem edukacji powszechnej nowych pracowników jest obecnie rzetelne przeprowadzanie szkoleń wstępnych w zakresie bezpieczeństwa i higieny pracy na starcie ich życia zawodowego. Jak pokazały badania młodzi pracownicy częściej ulegali wypadkom z powodu braku wiedzy i odpowiedniego doświadczenia na temat zagrożeń, wykonywania czynności związanych z pracą oraz bezpieczeństwa i higieny pracy. Braki w doświadczeniu młodych ludzi często przekładają się na brak świadomości potencjalnych skutków niebezpiecznych zachowań. Jednym z podstawowych środków prewencji wypadkowej, który jest stosowany wobec braków w doświadczeniu i wiedzy nowego pracownika jest nadzór sprawowany przez pracowników o wyższym stażu pracy lub zwierzchników, bardzo ważne jest też prowadzenie wśród młodych pracowników odpowiednich (uwzględniających wszystkie zagrożenia występujące na stanowiskach pracy) szkoleń bhp w tym instruktaży stanowiskowych. 3

4 Efektem instruktaży stanowiskowych powinna być praktyczna wiedza i umiejętności bezpiecznej pracy w konkretnych warunkach. Szkolenia te, ze względu na formułę realizacji, są najtrudniejsze i rzadko są realizowane prawidłowo. Są one prowadzone przede wszystkim przez bezpośrednich przełożonych tych pracowników. Program szkoleń okresowych dla osób kierujących pracownikami, w ramach przygotowania ich do roli instruktorów, uwzględnia głównie prostą metodykę przeprowadzenia tego szkolenia. Podstawowy problem polega na tym, że większość kadry kierującej nie wie, co ma być treścią instruktażu stanowiskowego i nie potrafią się oni odpowiednio do niego przygotować. Generalnie pracownicy wskazują szkolenia w zakresie BHP jako najważniejsze źródło swojej wiedzy w tym zakresie. Wielu pracodawców wykazuje jednak małe zainteresowanie szkoleniami w zakresie BHP i są skłonni finansować je w minimalnym, wymaganym prawnie wymiarze. Inspekcja pracy w raportach podsumowujących prowadzone kontrole zwraca uwagę na fakt, że ponad 80% jednostek prowadzących szkolenia okresowe bhp, to osoby fizyczne, prowadzące szkolenia na podstawie ustawy o swobodzie działalności gospodarczej. Jednocześnie, w przypadku naruszenia przepisów dot. wymagań stawianych organizatorowi szkolenia w dziedzinie bhp, organy Państwowej Inspekcji Pracy nie mają możliwości podjęcia działań prawnych. Cały proces nastawiony jest więc na spełnienie obowiązku formalnego poświadczenia szkolenia a nie rzeczywistego przeszkolenia pracowników. Widać to również w ogłoszeniach przetargowych, gdzie jedynym kryterium jest cena, zaś wymóg co do zakresu szkolenia określany jest jako zgodny z rozporządzeniem. W obszarze edukacji do eliminacji gorszych jednostek edukacyjnych miała doprowadzić gospodarka rynkowa i niewidzialna ręka rynku, która jednak zatrzymała się w połowie drogi. Są trzy potencjalne rynkowe bodźce oddziaływania, tj: 1. ponoszone przez pracodawcę koszty wypadków, 2. kary nakładane przez Inspekcję Pracy oraz 3. wpływ ilości wypadków na poziom składek wypadkowych. Najmocniej z nich oddziałuje drugi i w pewnym stopniu pierwszy. W mikroprzedsiębiorstwach (stanowiących 96% wśród przedsiębiorstw niefinansowych, zatrudniających prawie 40% pracowników) trzeci bodziec nie ma zastosowania, gdyż stawka składki z tytułu ubezpieczeń wypadkowych nie zależy od branży w której działa takie przedsiębiorstwo ani od liczby wypadków. Co do oddziaływania poprzez koszty wypadków - koszty takie są wysokie, jednakże wraz ze wzrostem ciężkości wypadku bardziej rośnie obciążenie społeczeństwa niż pracodawcy. Wydaje się, że rozszerzenie systemu zmienności wysokości składek od ubezpieczenia wypadkowego również na mikroprzedsiębiorstwa byłoby dobrym katalizatorem pozytywnych zmian w tym zakresie. Alternatywą jest zwiększenie liczby kontroli inspekcji pracy w tych przedsiębiorstwach. 4

5 Wobec powszechnie realizowanej formuły poświadczania szkoleń, z tanimi ośrodkami nie są w stanie konkurować dobrze zorganizowane i wyposażone jednostki szkoleniowe. Brak jasno określonych wymagań minimalnych odnośnie funkcjonowania jednostek szkoleniowych powoduje, że konkurują miedzy sobą jednostki organizacyjne o skrajnie rożnych zasadach organizacji i kosztach funkcjonowania, zaś przy braku rzeczywistych bodźców rynkowych po stronie zamawiających lepsze jednostki wypierane są z rynku przez gorsze. Utrzymywanie takiego stanu spowoduje, że na rynku pozostaną ośrodki oferujące szkolenia w najniższych cenach, a ośrodki ponoszące wyższe koszty funkcjonowania, w związku z lepszą jakością usług, albo znikną z rynku albo też istotnie obniżą jakość szkoleń. Wobec powyższej słabości mechanizmów rynkowych konieczny jest więc rzetelny monitoring jednostek edukacyjnych. Ocena skali podniesionych zjawisk i procesów w tym obszarze jest dziś niezwykle trudna ze względu na brak systemowo gromadzonych informacji. Już w 2009 r. Rada Ochrony Pracy Sejmu RP uznała za celowe stworzenie systemu informacji dotyczącego jednostek organizacyjnych prowadzących działalność szkoleniową w dziedzinie bezpieczeństwa i higieny pracy poprzez odpowiednią nowelizację prawną. Informacje o tych jednostkach organizacyjnych miały być zawarte w wykazie jednostek spełniających minimalne wymagania kompetencyjne prowadzonym przez ministra właściwego ds. pracy. Postulowano także określenie kryteriów kompetencji, jakie powinien spełniać wykładowca problematyki bezpieczeństwa i higieny pracy. Powyższe postulaty pozostają niezmiennie aktualne. DOŚWIADCZENIA CENTRALNEGO INSTYTUTU OCHRONY PRACY PAŃSTWOWEGO INSTYTUTU BADAWCZEGO W PROWADZENIU SZKOLEŃ W ZAKRESIE BEZPIECZEŃSTWA I HIGIENY PRACY Centralny Instytut Ochrony Pracy Państwowy Instytut Badawczy realizuje szkolenia w zakresie bezpieczeństwa i ochrony zdrowia zgodnie ze swoim statutem. Działania te realizowane są one przez Centrum Edukacyjne CIOP-PIB głównie poprzez: szkolenie pracowników służby BHP, przedstawicieli firm, instytucji i organizacji pracujących na rzecz bezpiecznych warunków pracy przez organizację szkoleń specjalistycznych i problemowych, 5

6 prowadzenie kształcenia i doskonalenia kwalifikacji wykładowców osób w najbardziej znaczący sposób wpływających na jakość szkolenia w zakresie bezpieczeństwa i ochrony zdrowia wspieranie organizatorów szkoleń materiałami i pomocami dydaktycznymi. Podejmowane przez CIOP-PIB działania, zwłaszcza dotyczące przygotowania nowoczesnych programów, form nauczania i materiałów edukacyjnych z dziedziny bezpieczeństwa i higieny pracy wspierają realizację krajowej Strategii Rozwoju Kształcenia Ustawicznego oraz wpisują się w realizację wniosków zawartych w dotychczasowych stanowiskach Rady Ochrony Pracy dotyczących edukacji w dziedzinie bezpieczeństwa i higieny pracy. Dotyczy to przede wszystkim wniosków związanych z podnoszeniem jakości kształcenia ustawicznego, doskonaleniem umiejętności i kwalifikacji kadr wykładowców, konsultantów i ekspertów oraz prowadzeniem certyfikacji kompetencji osób działających w obszarze bezpieczeństwa i higieny pracy. Szkolenia w CIOP-PIB W latach r. w różnych formach edukacji organizowanych przez Instytut uczestniczyły osoby. Przygotowano i zrealizowano godzin wykładów i ćwiczeń. W samym tylko roku 2013 szkolenia objęły 2583 uczestników. Corocznie Centrum Edukacyjne CIOP-PIB przeprowadza cykl szkoleń dla osób zainteresowanych wybranymi zagadnieniami z zakresu bezpieczeństwa i higieny pracy. Oferta tych szkoleń adresowana jest głównie do pracowników służby bezpieczeństwa i higieny pracy, pracodawców i kadry inżynieryjno-technicznej, firm świadczących usługi z zakresu bezpieczeństwa i higieny pracy, pracowników firm szkoleniowych i wykładowców. W latach zorganizowano 210 takich szkoleń z udziałem 5764 osób. Corocznie przygotowany jest także cykl szkoleń specjalistycznych dla pracowników służby bezpieczeństwa i higieny pracy, pracowników akredytowanych laboratoriów badawczych, stacji sanitarno-epidemiologicznych oraz osób zajmujących się pomiarami parametrów środowiska pracy. Organizowanych jest takich szkoleń w każdym roku. CIOP-PIB prowadzi również szkolenia okresowe dla różnych grup pracowniczych, zobowiązanych do odbywania takich szkoleń rozporządzeniem Ministra Gospodarki i Pracy z dnia 27 lipca 2004 r. w sprawie szkolenia w dziedzinie bezpieczeństwa i higieny pracy. Szkolenia te znajdują się w stałej ofercie szkoleniowej Instytutu. Organizowane są także na zlecenia firm i instytucji. W realizacji programu szkoleń uczestniczy około 70 wykładowców pracowników Instytutu i osób współpracujących w tym zakresie z Instytutem. Zespół ten dba także o 6

7 zachowanie aktualności materiałów edukacyjnych i programów, przygotowuje nowe pomoce dydaktyczne. W trosce o wysoki poziom oferowanych szkoleń organizowane jest systematyczne, warsztatowe kształcenie i dokształcanie wykładowców. Warsztaty służą również do analizowania skuteczność kształcenia. Przedmiotem analizy są opinie uczestników szkoleń, oraz imiennie oceny wykładowców zaangażowanych w realizację programów szkoleń. Kształcenie wykładowców Najliczniejszą grupą wykładowców na większości szkoleń bhp są pracownicy służby bezpieczeństwa i higieny pracy. Rola ta wynika z ich wiedzy i zdobytego doświadczenia. Najczęściej jednak wynika z dodatkowych obowiązków nakładanych przez pracodawcę, który zatrudnienie pracownika służby bhp utożsamia z rozwiązaniem problemów związanych z zapewnieniem pracownikom obowiązkowych szkoleń z zakresu BHP. Do najważniejszych propozycji edukacyjnych przygotowujących i dokształcających takich wykładowców należą studia podyplomowe. CIOP-PIB prowadzi studia podyplomowe pn. "Bezpieczeństwo i ochrona człowieka w środowisku pracy" od 17 lat. Do 2013 r. w trybie dwu i trzysemestralnych studiów ukończyło je 70 grup słuchaczy (łącznie ok osób). Największa liczba słuchaczy studiów podyplomowych przypadająca na lata wiązała się przede wszystkim z zapotrzebowaniem kadrowym dynamicznie rozwijających się firm świadczących usługi z zakresu bezpieczeństwa i higieny pracy dla małych i średnich przedsiębiorstw, obowiązkiem uzupełniania wykształcenia przez dotychczasowych pracowników służby BHP oraz największym dotąd zainteresowaniem absolwentów szkół wyższych poszukiwaniem zatrudnienia w tym obszarze. Na początku 2008 r. Instytut podjął współpracę z Wydziałem Samochodów i Maszyn Roboczych Politechniki Warszawskiej w zakresie organizacji i prowadzenia wspólnych studiów podyplomowych pt. Bezpieczeństwo i ochrona człowieka w środowisku pracy. Dotąd wspólnie prowadzone studia podyplomowe ukończyły 22 grupy słuchaczy. Prace dyplomowe mają charakter praktyczny i użyteczny. Słuchacze przyszli wykładowcy mają także możliwość samodzielnego przygotowania pakietu edukacyjnego z zakresu problematyki, w której zamierzają się specjalizować. Doskonalenie kompetencji wykładowców i jednostek edukacyjnych Wkład Instytutu w jakościowy rozwój usług edukacyjnych na rynku oświaty dorosłych realizowany jest przez działania związane z certyfikacją kompetencji wykładowców i ośrodków świadczących usługi edukacyjne w zakresie bezpieczeństwa i higieny pracy oraz tworzenie ogólnopolskiej sieci ekspertów z dziedziny bezpieczeństwa i higieny pracy, którym 7

8 zapewniane jest stałe doskonalenie kompetencji, wzbogacanie wiedzy i umiejętności. W latach proces oceny kompetencji objął ponad 2000 osób, z czego około 1000 osób uzyskało certyfikaty kompetencji. Ponadto 40 ośrodków szkoleniowych prowadzących szkolenia w zakresie bezpieczeństwa i higieny pracy uzyskało certyfikaty uznania kompetencji. Certyfikaty te są nadzorowane i podlegają corocznej weryfikacji w celu utrzymania właściwego poziomu szkolenia. W latach , w ramach prowadzonej certyfikacji kompetencji wykładowców oraz sprawowania nadzoru nad jednostkami edukacyjnymi i Regionalnymi Ośrodkami BHP, zweryfikowano 505 zestawów materiałów szkoleniowych dostarczonych przez wykładowców i jednostki edukacyjne oraz dokonywano oceny na miejscu w jednostkach edukacyjnych i Regionalnych Ośrodkach BHP. We współpracy z Siecią Regionalnych Ośrodków BHP oraz jednostek edukacyjnych o uznanych kompetencjach, zorganizowano i zrealizowano konferencje tematyczne oraz cykl seminariów i szkoleń dla pracowników służby BHP, ekspertów-konsultantów Regionalnego Ośrodka BHP i wykładowców Ośrodków, a także lekarzy medycyny pracy w łącznej liczbie 1372 osób. Ponadto, w ramach współpracy z Ośrodkami zorganizowano warsztat i konkurs plastyczny o tematyce związanej z bezpieczeństwem w czasie nauki i wakacji dla dzieci i młodzieży szkolnej w łącznej liczbie 480 uczniów oraz 30 nauczycieli. W 2013 r. we współpracy z Siecią Regionalnych Ośrodków BHP oraz jednostek edukacyjnych o uznanych kompetencjach, zorganizowano i zrealizowano przedsięwzięcia szkoleniowe dla pracowników służby BHP, ekspertówkonsultantów Regionalnego Ośrodka BHP i wykładowców Ośrodków, a także lekarzy medycyny pracy w łącznej liczbie 471 osób. W ankietach (w łącznej liczbie 351) uzyskanych od uczestników deklarowany jest wpływ na poprawę warunków pracy pracowników. Ponadto w CIOP-PIB rozwijana jest sieć ekspertów z dziedziny bezpieczeństwa i higieny pracy. Wszyscy eksperci uzyskali certyfikat, który jest corocznie przedłużany na podstawie postępowania weryfikacyjnego. Warunkiem przedłużenia certyfikatu jest między innymi udział w zróżnicowanych tematycznie szkoleniach, w tym w szkoleniach organizowanych specjalnie dla tej grupy. Sieć jest corocznie zasilana przez nowych ekspertów. Wspieranie jednostek szkoleniowych Do najważniejszych materiałów oferowanych przez Instytut organizatorom szkoleń należy wydany na CD pakiet edukacyjny pn. Multiedu-BHP. Zawiera on teksty źródłowe do 20 modułów szkoleń wzbogacone o multimedia w postaci filmów i klipów filmowych, prezentacji komputerowych (łącznie 2562 slajdy). Oprogramowanie pozwala na przeszukiwanie i czytanie materiałów tekstowych, wydruk wybranych fragmentów, 8

9 korzystanie ze słownika i definicji, wyszukiwanie i wyświetlanie na pełnym ekranie slajdów oraz na tworzenie zestawów slajdów, które można zapisać na dysku i wyświetlać w formie prezentacji. Opracowano także materiał edukacyjny w technologii e-learning do prowadzenia szkoleń okresowych dla pracodawców i osób kierujących pracownikami i pracowników administracyjno-biurowych. Zadanie podjęto w celu upowszechnienia szkoleń z zakresu bezpieczeństwa i higieny pracy wśród tych grup pracowników. Struktura modułowa materiałów daje możliwości elastycznego korzystania z treści programowych. Działania Instytutu wspierające system oświaty szkolnej, w tym działania szkoleniowe prowadzone przez nauczycieli, polegają przede wszystkim na stworzeniu formuły powszechnego udostępnienia materiałów pomocniczych pn. Kultura bezpieczeństwa. Materiały ten jest systematycznie uaktualniany i wzbogacany o pomoce dydaktyczne niezbędne nauczycielowi w przygotowaniu i przeprowadzaniu zajęć lekcyjnych. Materiał pomocniczy dla nauczyciela pn. Kultura bezpieczeństwa, jest podzielony na moduły i lekcje co pozwala na wyszukanie i wydruk interesującego materiału, prezentacji komputerowej, wybór i prezentację filmu, oraz przygotowanie materiałów edukacyjnych dla ucznia i słuchacza. O możliwości bezpłatnego korzystania z tych materiałów poinformowano wszystkie szkoły w Polsce. Materiały te umieszczone są także na stronach internetowych Instytutu pod adresem: Przygotowane w tym celu oprogramowanie i jego umiejscowienie w Internecie, pozwala wszystkim szkołom oraz indywidualnie nauczycielom na bezpłatne korzystanie z przygotowanych scenariuszy lekcji, materiałów dla ucznia i słuchacza oraz slajdów. Wersja materiałów szkoleniowych pn. Kultura bezpieczeństwa, poszerzona o multimedia na płytach CD i DVD, jest wysyłana na zamówienie szkół i nauczycieli. Materiały są także wykorzystywana przez Państwową Inspekcję Pracy oraz Państwową Straż Pożarną do przeprowadzania kampanii szkoleniowej i popularyzującej kulturę bezpieczeństwa. W efekcie tych działań w ostatnich latach ogromnie wzrosło zainteresowanie szkół tymi materiałami. Co miesiąc kilkuset przedstawicieli środowiska szkolnego pobiera je ze stron internetowych. Wykładowcy akademiccy mają do dyspozycji materiał edukacyjny pn. Nauka o pracy bezpieczeństwo, higiena, ergonomia Tekst tego materiału jest systematycznie aktualizowany i uzupełniany. Materiał został przez CIOP-PIB przekazany Ministerstwu Nauki i Szkolnictwa Wyższego do bezpłatnego wykorzystania przez uczelnie, wykładowców akademickich oraz studentów do samokształcenia. Materiał jest udostępniany poprzez 9

10 Internet ze stron MNiSW: oraz a także wysyłany w wersji płytowej na życzenie uczelni i nauczycieli akademickich. CIOP-PIB przygotował również wydanie tego materiału na DVD po wzbogaceniu o filmy i klipy filmowe, e-booki, animacje i ilustracje. Pozwala to wykładowcom na dodatkowe zilustrowanie zagadnień prezentowanych w poszczególnych modułach. WNIOSKI W związku z powyżej przedstawionymi problemami dotyczącymi jakości szkoleń w obszarze bezpieczeństwa i ochrony zdrowia w pracy proponuje się podjęcie następujących działań: 1. Pogarszająca się kondycja rynku usług w zakresie obowiązkowych szkoleń w dziedzinie bezpieczeństwa i higieny pracy wymaga podjęcia działań podnoszących i wspierających ich jakość. W celu poprawy jakości szkoleń w zakresie bezpieczeństwa i higieny pracy wskazane jest promowanie systemów oceny i nadzorowania kompetencji jednostek edukacyjnych i wykładowców poprzez publikowanie na stronach internetowych Ministerstwa Pracy i Polityki Społecznej oraz Państwowej Inspekcji Pracy wykazów certyfikowanych jednostek edukacyjnych i ich wykładowców, których kompetencje oceniono w ramach funkcjonujących w Polsce systemów akredytacji i certyfikacji kompetencji. 2. Należy ograniczyć możliwość kształcenia przez jednostki edukacyjne niespełniające minimum kwalifikacji poprzez prowadzenie ich ewidencji tak, by specjalistyczne szkolenia o większych wymaganiach (np. dla pracodawców i osób kierujących pracownikami, pracowników służby bhp, pracowników inżynieryjno-technicznych) prowadzone były przez wyspecjalizowane jednostki. 3. Konieczne jest wytworzenie klimatu dla rozwoju kultury bezpieczeństwa, poprzez propagowanie w środkach masowego przekazu relacji mistrz-uczeń, jako podstawowego środka prewencji wypadkowej, który jest stosowany wobec braków w doświadczeniu i wiedzy nowego pracownika proponuje się, by podmiotem prowadzącym była Krajowa Rada Radiofonii i Telewizji. 10

11 GŁÓWNY INSPEKTORAT PRACY Ocena jakości szkoleń w obszarze bezpieczeństwa i ochrony zdrowia Warszawa, maj 2014 r. 1

12 Wprowadzenie Jakość szkoleń w obszarze bezpieczeństwa i ochrony zdrowia pracowników świadczy o poziomie kompetencji szkoleniowych organizatora szkolenia - pracodawcy lub, na jego zlecenie jednostki organizacyjnej prowadzącej działalność szkoleniową w dziedzinie bezpieczeństwa i higieny pracy - oraz o przestrzeganiu przez pracodawców obowiązków w zakresie zapewnienia przeszkolenia pracowników przed dopuszczeniem ich do pracy oraz prowadzenia okresowych szkoleń w tym zakresie. Podstawą prawną regulującą podstawowe obowiązki pracodawcy odnośnie szkolenia pracowników w zakresie bezpieczeństwa i higieny pracy jest art ustawy z dnia 26 czerwca 1974 r. Kodeks pracy (Dz. U. z 1998 r. Nr 21, poz. 94 ze zm.). Przepis ten zabrania pracodawcy dopuszczenia pracownika do pracy, do której wykonywania nie posiada on wymaganych kwalifikacji lub potrzebnych umiejętności, a także dostatecznej znajomości przepisów oraz zasad bezpieczeństwa i higieny pracy. Natomiast 2 stanowi, że pracodawca jest obowiązany zapewnić przeszkolenie pracownika w zakresie bezpieczeństwa i higieny pracy przed dopuszczeniem go pracy oraz prowadzenie okresowych szkoleń w tym zakresie. Ponadto pracodawca jest obowiązany odbyć szkolenie w zakresie niezbędnym do wykonywania ciążących na nim obowiązków wynikających z przepisów prawa pracy, w tym bhp i okresowo je powtarzać. Szczegółowe zasady organizacji i prowadzenia szkoleń bhp, ich zakres, wymagania dotyczące treści i realizacji programów szkolenia oraz sposób ich dokumentowania określa rozporządzenie Ministra Gospodarki i Pracy z dnia 27 lipca 2004 r. w sprawie szkolenia w dziedzinie bezpieczeństwa i higieny pracy (Dz. U. Nr 180, poz ze zm.). W latach w zaistniałych wypadkach przy pracy zbadanych przez Państwową Inspekcję Pracy odnotowano 936 wypadków, w których jedną z głównych przyczyn był brak przeszkolenia w zakresie bhp. Największą liczbę wypadków w tym zakresie odnotowano w budownictwie (330 wypadków), przetwórstwie przemysłowym (317 wypadków), handlu i naprawach ( 94 wypadki). W wypadkach tych poszkodowanych zostało 1010 osób, w tym 210 poniosło śmierć, a 414 doznało ciężkich uszkodzeń ciała. 2

13 Działania kontrolne Państwowej Inspekcji Pracy w zakresie przestrzegania przepisów dotyczących organizacji i prowadzenia szkoleń w dziedzinie bhp Zapewnienie szkolenia Państwowa Inspekcja Pracy prowadzi od 2006 r. tematyczne kontrole przestrzegania powyższych przepisów. W 2013 r. było ich prawie 3 tys. w zakładach pracy różnych branż (głównie przetwórstwa przemysłowego, handlu i napraw), zatrudniających łącznie ok. 107 tys. pracowników (56% stanowiły zakłady zatrudniające do 9 pracowników, 33% - od 10 do 49 pracowników, 9% - od 50 do 249 pracowników i 2% - nie mniej niż 250 pracowników). W 2013 r. w 33% kontrolowanych zakładów nie poddano pracowników wstępnemu szkoleniu - instruktażowi ogólnemu (co najmniej jednego z pracowników). Dotyczyło to 6% pracowników objętych kontrolą. Nie poddanie pracowników instruktażowi stanowiskowego przed ich dopuszczeniem do pracy stwierdzono w 38% kontrolowanych zakładach pracy. Dotyczyło to 7% pracowników objętych kontrolą. Szkolenia okresowego w wymaganym terminie nie zapewniono pracownikom w 53% kontrolowanych zakładów. Nieprawidłowość ta dotyczyła 15% pracowników objętych kontrolą. Jednocześnie stwierdzono, że co czwarty kontrolowany pracodawca nie odbył wymaganego szkolenia okresowego, albo było ono nieaktualne. Programy szkolenia Przepisy ww. rozporządzenia wymagają, aby programy szkolenia: określały szczegółową tematykę, formy realizacji i czas trwania szkolenia - ustalone w oparciu o ramowe programy określone w rozporządzeniu, były dostosowane do rodzajów i warunków prac wykonywanych przez uczestników szkolenia, a ich realizacja zapewniała osiągnięcie ww. celów szkolenia, były przechowywane w zakładzie pracy. Z kontroli wynika, że co piąty pracownik objęty kontrolą odbył szkolenie wstępne bez programu, a 7% - według programu nie dostosowanego do rodzaju i warunków pracy wykonywanej na ich stanowiskach pracy. W zakresie programu szkolenia okresowego odsetek ten wynosił odpowiednio 17% i 7%. Jeżeli jednak porównać te wyniki z wynikami kontroli z 2006 r., to można stwierdzić, że nastąpiła wyraźna poprawa. Odsetek pracodawców, u których stwierdzono nieprawidłowości w zakresie posiadania programów szkolenia, czy niedostosowania programów szkolenia do rodzajów i warunków pracy wykonywanej na stanowiskach pracy zmalał o połowę. 3

14 Organizacja szkolenia Przepisy 5 rozporządzenia Ministra Gospodarki i Pracy z dnia 27 lipca 2004 r. w sprawie szkolenia w dziedzinie bezpieczeństwa i higieny pracy wymagają, aby organizator szkolenia zapewnił: 1) programy poszczególnych rodzajów szkolenia opracowane dla określonych grup stanowisk; 2) programy szkolenia instruktorów w zakresie metod prowadzenia instruktażu w przypadku prowadzenia takiego szkolenia, 3) wykładowców i instruktorów posiadających zasób wiedzy, doświadczenie zawodowe i przygotowanie dydaktyczne zapewniające właściwą realizację programów szkolenia; 4) odpowiednie warunki lokalowe do prowadzenia działalności szkoleniowej; 5) wyposażenie dydaktyczne niezbędne do właściwej realizacji programów szkolenia; 6) właściwy przebieg szkolenia (formę) oraz jego dokumentowanie. Z dokonanej przez inspektorów pracy oceny spełnienia powyższych wymagań przez pracodawców będących organizatorami szkolenia okresowego dla swoich pracowników wynika, że prawie co piąty z kontrolowanych: prowadził szkolenie bez opracowanych programów, nie prowadził: dzienników zajęć, protokołów przebiegu egzaminu, rejestru wydanych zaświadczeń. Do około 3% kontrolowanych pracodawców inspektorzy pracy mieli zastrzeżenia do właściwego doboru wykładowców do realizacji programu szkolenia. Ponieważ wymagania dotyczące kwalifikacji wykładowców nie są sformułowane w rozporządzeniu precyzyjnie, zatem ocena, czy organizator szkolenia je spełnił, czy nie może być obarczona błędem założonych kryteriów oceny. Około 5% kontrolowanych pracodawców zorganizowało szkolenie okresowe w nieodpowiedniej formie. Dotyczyły one zwłaszcza pracowników zatrudnionych na stanowiskach robotniczych, dla których prawidłową (określoną w rozporządzeniu) formą szkolenia okresowego jest instruktaż na stanowisku pracy połączony z wykładem, a nie np. seminarium czy samokształcenie kierowane. W zakresie prowadzenia szkolenia wstępnego pracowników inspektorzy pracy stwierdzili, że w 12% skontrolowanych zakładów pracy przeprowadziły je niewłaściwe osoby. Pracodawca nie jest zobowiązany do organizowania szkolenia okresowego pracowników tylko we własnym zakresie. Może takie szkolenie zlecić na zewnątrz, jednostce organizacyjnej prowadzącej taką działalność. Z tej możliwości skorzystało 4

15 w 2013 r. dwie trzecie skontrolowanych pracodawców, szczególnie małych (zatrudniających do 49 pracowników). Jednostkami organizacyjnymi, w rozumieniu rozporządzenia, są: a) placówki kształcenia ustawicznego, placówki kształcenia praktycznego, ośrodki dokształcania i doskonalenia zawodowego, b) szkoły ponadgimnazjalne, c) jednostki badawczo-rozwojowe, szkoły wyższe lub inne placówki naukowe, d) stowarzyszenia, których celem statutowym jest działalność związana z bezpieczeństwem i higieną pracy, e) osoby prawne lub fizyczne prowadzące działalność oświatową na zasadach określonych w przepisach o swobodzie działalności gospodarczej, jeżeli prowadzą działalność szkoleniową w dziedzinie bezpieczeństwa i higieny pracy. Z wymienionych wyżej rodzajów podmiotów, które mogą prowadzić szkolenie w dziedzinie bhp wynika, że w zasadzie każda osoba prawna lub fizyczna, która będzie chciała prowadzić szkolenia w dziedzinie bhp powinna jedynie spełnić wymóg zarejestrowania swojej działalności gospodarczej oraz spełniać wymogi wynikające z powołanego wyżej 5 rozporządzenia. Placówki kształcenia ustawicznego, placówki kształcenia praktycznego, ośrodki dokształcania i doskonalenia zawodowego i szkoły ponadgimnazjalne objęte są systemem oświaty (podlegają regulacjom ustawy z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty Dz. U. z 2004 r. Nr 256, poz. 2572). Kurator oświaty sprawuje nad nimi nadzór pedagogiczny. Nad jednostkami badawczo-rozwojowymi, szkołami wyższymi i innymi placówkami naukowymi nadzór nad zgodnością ich działań z przepisami prawa i statutem sprawuje minister właściwy do spraw szkolnictwa wyższego. Brak jest jednak regulacji zawierającej wprost wskazanie organu sprawującego nadzór merytoryczny nad jednostkami wymienionymi w 1a. pkt 2 lit. d i e ww. rozporządzenia Ministra Gospodarki i Pracy w sprawie szkolenia w dziedzinie bhp (stowarzyszeniami, osobami prawnymi lub fizycznymi prowadzącymi działalność oświatową na zasadach określonych w przepisach o swobodzie działalności gospodarczej). Z informacji zebranych przez inspektorów pracy podczas kontroli w 2011 r. wynika, że tylko 14% jednostek organizacyjnych, którym pracodawcy zlecili szkolenie okresowe pracowników prowadziło działalność szkoleniową na podstawie ustawy o systemie oświaty pozostałe szkoliły na podstawie ustawy o swobodzie działalności gospodarczej. W przypadku naruszenia przepisów 5 ww. rozporządzenia (wymagań stawianych organizatorowi szkolenia w dziedzinie bhp) przez jednostkę organizacyjną organy Państwowej Inspekcji Pracy nie mają możliwości podjęcia działań prawnych. 5

16 Podsumowanie Szkolenie powinno być tak zorganizowane i przeprowadzone, aby zapewniało pracownikowi: zaznajomienie się z czynnikami środowiska pracy mogącymi powodować zagrożenia dla bezpieczeństwa i zdrowia podczas pracy oraz odpowiednimi środkami i działaniami zapobiegawczymi, poznanie przepisów oraz zasad bhp w zakresie niezbędnym do wykonywania pracy w zakładzie pracy i na określonym stanowisku, a także związanych z pracą obowiązków i odpowiedzialności w dziedzinie bhp, nabycie umiejętności wykonywania pracy w sposób bezpieczny dla siebie i innych osób, postępowania w sytuacjach awaryjnych oraz udzielania pomocy osobie, która uległa wypadkowi. Za zapewnienie pracownikom właściwego zakresu i poziomu szkolenia (jego jakości) odpowiadają pracodawcy. Niestety, na podstawie analizy przyczyn wypadków przy pracy można wysnuć wniosek, że jakość szkoleń jest niska. W 2014 r. Państwowa Inspekcja Pracy kontynuuje, jako zadanie stałe, kontrole pracodawców w zakresie przestrzegania przepisów dotyczących szkoleń w dziedzinie bhp. Obowiązujące przepisy prawa, w tym ustawa o PIP, nie dają podstaw do kontrolowania podmiotu prowadzącego szkolenie bhp na zlecenie pracodawcy w zakresie spełniania przez nią wymagań określonych w 5 rozporządzenia Ministra Gospodarki i Pracy z dnia 27 lipca 2004 r. w sprawie szkolenia w dziedzinie bezpieczeństwa i higieny pracy (Dz. U. Nr 180, poz.1860 ze zm.), tj. zapewnienia: 1) wykładowców i instruktorów posiadających zasób wiedzy, doświadczenie zawodowe i przygotowanie dydaktyczne zapewniające właściwą realizację programów szkolenia; 2) odpowiednich warunków lokalowych do prowadzenia działalności szkoleniowej; 3) wyposażenia dydaktycznego niezbędnego do właściwej realizacji programów szkolenia; 4) właściwego przebiegu szkolenia oraz prowadzenia dokumentacji w postaci programów szkolenia, dzienników zajęć, protokołów przebiegu egzaminów i rejestru wydawanych zaświadczeń. W świetle obowiązujących przepisów bezspornym jest, że to na pracodawcy ciąży odpowiedzialność za odpowiednie, zgodne z obowiązującymi przepisami przeprowadzenie szkolenia w zakresie bhp niezależnie od tego, czy pracodawca sam jest organizatorem szkolenia, czy też powierzył szkolenie pracowników podmiotowi zewnętrznemu. W 2014 r. w ramach prowadzonych kontroli inspektorzy pracy zwrócą uwagę na przypadki szkolenia pracowników w dziedzinie bhp w formie e-learningu (na odległość 6

17 z wykorzystaniem Internetu), prowadzone przez jednostki organizacyjne (zewnętrzne) na zlecenie kontrolowanego pracodawcy. Inspektorzy pracy sprawdzą, czy pracownicy przeszkoleni w tej formie są zatrudnieni na stanowiskach, dla których dopuszcza się formę samokształcenia kierowanego oraz czy egzamin kończący szkolenie okresowe w formie e-learningu był przeprowadzony przed komisją powołaną przez organizatora szkolenia. 7

18

19

20

OCENA JAKOŚCI SZKOLEŃ W ZAKRESIE BEZPIECZEŃSTWA I HIGIENY PRACY

OCENA JAKOŚCI SZKOLEŃ W ZAKRESIE BEZPIECZEŃSTWA I HIGIENY PRACY OCENA JAKOŚCI SZKOLEŃ W ZAKRESIE BEZPIECZEŃSTWA I HIGIENY PRACY Centralny Instytut Ochrony Pracy Państwowy Instytut Badawczy maj 2014 r. 1 WYBRANE PROBLEMY RYNKU SZKOLEŃ W OBSZARZE BEZPIECZEŃSTWA I HIGIENY

Bardziej szczegółowo

Rodzaje prowadzonych szkoleń. Programy szkolenia - zakres

Rodzaje prowadzonych szkoleń. Programy szkolenia - zakres ROZPORZĄDZENIE MINISTRA GOSPODARKI I PRACY z dnia 27 lipca 2004 r. w sprawie szkolenia w dziedzinie bezpieczeństwa i higieny pracy Dziennik Ustaw z dnia 18 sierpnia 2004 r. Nr 180, poz. 1860 ZMIANY: -

Bardziej szczegółowo

Państwowa Inspekcja Pracy Główny Inspektorat Pracy

Państwowa Inspekcja Pracy Główny Inspektorat Pracy Państwowa Inspekcja Pracy Główny Inspektorat Pracy Działalność szkoleniowa w zakresie bezpieczeństwa i higieny pracy oraz prawa pracy, prowadzona przez ośrodki i instytucje szkoleniowe Warszawa, czerwiec

Bardziej szczegółowo

SZKOLENIE OKRESOWE Z DZIEDZINY BEZPIECZEŃSTWA I HIGIENY PRACY OSÓB ZATRUDNIONYCH NA STANOWISKACH KIEROWNICZYCH CZĘŚĆ 7

SZKOLENIE OKRESOWE Z DZIEDZINY BEZPIECZEŃSTWA I HIGIENY PRACY OSÓB ZATRUDNIONYCH NA STANOWISKACH KIEROWNICZYCH CZĘŚĆ 7 SZKOLENIE OKRESOWE Z DZIEDZINY BEZPIECZEŃSTWA I HIGIENY PRACY OSÓB ZATRUDNIONYCH NA STANOWISKACH KIEROWNICZYCH CZĘŚĆ 7 VII. ORGANIZACJA I METODYKA SZKOLEŃ W ZAKRESIE BEZPIECZEŃSTWA I HIGIENY PRACY VII.1.

Bardziej szczegółowo

12. Szkolenia ogólne z zakresu bhp

12. Szkolenia ogólne z zakresu bhp 12.1. Informacje ogólne 12.2. Szkolenie wstępne 12.2.1. Instruktaż ogólny 12.2.2. Instruktaż stanowiskowy 12.3. Szkolenie okresowe 12. Szkolenia ogólne z zakresu bhp 12.4. Adaptacja programów ramowych

Bardziej szczegółowo

TARBONUS. 22. Szkolenia z zakresu bhp

TARBONUS. 22. Szkolenia z zakresu bhp 22. Szkolenia z zakresu bhp 22.1. Przepisy ogólne Szczegółowe dane dotyczące szkoleń w dziedzinie bhp od dnia 1 lipca 2005 r. zawiera rozporządzenie MGiP z dnia 27 lipca 2004 r. (Dz. U. poz. 1860 ze zm.).

Bardziej szczegółowo

Inwestuj. w bezpieczeostwo. SZKOLENIA W ZAKRESIE BHP. Ireneusz Pawlik

Inwestuj. w bezpieczeostwo. SZKOLENIA W ZAKRESIE BHP. Ireneusz Pawlik Inwestuj w bezpieczeostwo. SZKOLENIA W ZAKRESIE BHP Ireneusz Pawlik USTAWA z dnia 26 czerwca 1974 r. Kodeks pracy Szkolenie art. 237 2-5 art. 237.3 Nie wolno dopuścid pracownika do pracy, do której wykonywania

Bardziej szczegółowo

Postępy edukacji internetowej

Postępy edukacji internetowej Postępy edukacji internetowej na przykładzie działań Centralnego Instytutu Ochrony Pracy Państwowego Instytutu Badawczego dr inż. Małgorzata Suchecka inż. Artur Sychowicz Centralny Instytut Ochrony Pracy

Bardziej szczegółowo

8. Kompetencje i szkolenie pracowników w systemie zarządzania bezpieczeństwem i higieną pracy

8. Kompetencje i szkolenie pracowników w systemie zarządzania bezpieczeństwem i higieną pracy 8. Kompetencje i szkolenie pracowników w systemie zarządzania bezpieczeństwem i higieną pracy 8.1. Jakie wymagania i zalecenia dotyczące kompetencji i szkoleń sformułowano w normach serii PN-N-18001? Zgodnie

Bardziej szczegółowo

USTAWA z dnia 26 czerwca 1974 r. - Kodeks pracy.

USTAWA z dnia 26 czerwca 1974 r. - Kodeks pracy. USTAWA z dnia 26 czerwca 1974 r. - Kodeks pracy. (Dz.U. z 1998r. nr 21, poz. 94 ze zm.) Art. 237 2 Minister Edukacji Narodowej jest obowiązany zapewnić uwzględnianie problematyki bezpieczeństwa i higieny

Bardziej szczegółowo

System szkoleń w dziedzinie bhp ocena skuteczności i nadzoru nad szkoleniami

System szkoleń w dziedzinie bhp ocena skuteczności i nadzoru nad szkoleniami System szkoleń w dziedzinie bhp ocena skuteczności i nadzoru nad szkoleniami Posiedzenie Rady Ochrony Pracy, 18 października 2016 r. Elżbieta Bożejewicz, prezes Zarządu Głównego Ogólnopolskiego Stowarzyszenia

Bardziej szczegółowo

Metodyka szkolenia. Rodzaje szkoleń w zakresie BHP. wstępne (instruktaż ogólny i stanowiskowy), okresowe. materiały szkoleniowe

Metodyka szkolenia. Rodzaje szkoleń w zakresie BHP. wstępne (instruktaż ogólny i stanowiskowy), okresowe. materiały szkoleniowe Metodyka szkolenia materiały szkoleniowe Rodzaje szkoleń w zakresie BHP wstępne (instruktaż ogólny i stanowiskowy), okresowe 1 Metodyka szkolenia wstępnego: Instruktaż, czyli udzielanie instrukcji, instruowanie,

Bardziej szczegółowo

Komenda Powiatowa Państwowej Straży Pożarnej w Brzesku Szkolenie w dziedzinie bhp

Komenda Powiatowa Państwowej Straży Pożarnej w Brzesku Szkolenie w dziedzinie bhp Komenda Powiatowa Państwowej Straży Pożarnej w Brzesku Szkolenie w dziedzinie bhp Jakie obowiązki ciążą na pracodawcy w zakresie szkolenia w dziedzinie BHP Kodeks pracy w dziedzinie szkolenia z zakresu

Bardziej szczegółowo

Szkolenia Kursy Uprawnienia 29/03/14

Szkolenia Kursy Uprawnienia 29/03/14 Szkolenia Kursy Uprawnienia 29/03/14 Szkolenie wstępne okresowe Szkolenia dla pracodawców Szkolenia dla osób kierujących pracownikami Szkolenie dla wykładowców i instruktorów na kursach i instruktarzach

Bardziej szczegółowo

SZKOLENIA OKRESOWE BHP

SZKOLENIA OKRESOWE BHP SZKOLENIA OKRESOWE BHP DEDAL I. SZKOLENIE PRACODAWCÓW WYKONUJĄCYCH ZADANIA SŁUŻBY BEZPIECZEŃSTWA I HIGIENY PRACY Celem szkolenia jest uzyskanie przez uczestników szkolenia wiedzy i umiejętności w zakresie:

Bardziej szczegółowo

STANOWISKO RADY OCHRONY PRACY

STANOWISKO RADY OCHRONY PRACY STANOWISKO RADY OCHRONY PRACY w sprawie identyfikacji obszarów o największym ryzyku wypadku przy pracy i przestrzegania w nich przepisów bezpieczeństwa i higieny pracy Na posiedzeniu 26 sierpnia 2014 r.

Bardziej szczegółowo

2. Uczestnicy szkolenia Szkolenie jest przeznaczone dla wszystkich osób, które rozpoczynają pracę w danym zakładzie pracy.

2. Uczestnicy szkolenia Szkolenie jest przeznaczone dla wszystkich osób, które rozpoczynają pracę w danym zakładzie pracy. ZAŁĄCZNIK Nr RAMOWE PROGRAMY SZKOLENIA I. Ramowy program instruktażu ogólnego. Cel szkolenia Celem szkolenia jest zaznajomienie pracownika w szczególności z: a) podstawowymi przepisami bezpieczeństwa i

Bardziej szczegółowo

Białystok, 18 lutego 2013 r. Wydział Szkolnictwa Ponadgimnazjalnego i Kształcenia Ustawicznego

Białystok, 18 lutego 2013 r. Wydział Szkolnictwa Ponadgimnazjalnego i Kształcenia Ustawicznego Białystok, 18 lutego 2013 r. Definicja kwalifikacyjnego kursu zawodowego Kwalifikacyjny kurs zawodowy to pozaszkolna forma kształcenia ustawicznego, której program nauczania uwzględnia podstawę programową

Bardziej szczegółowo

w sprawie szkolenia w dziedzinie bezpieczeństwa i higieny pracy 1

w sprawie szkolenia w dziedzinie bezpieczeństwa i higieny pracy 1 Rozporządzenie Ministra Gospodarki i Pracy z dnia 7 lipca 004 r. w sprawie szkolenia w dziedzinie bezpieczeństwa i higieny pracy 1 (Dz. U. Nr 180, poz. 1860; zm.: Dz. U. z 005 r. Nr 116, poz. 97, z 007

Bardziej szczegółowo

ROZPORZĄDZENIE MINISTRA PRACY I POLITYKI SPOŁECZNEJ 1) z dnia 2007 r.

ROZPORZĄDZENIE MINISTRA PRACY I POLITYKI SPOŁECZNEJ 1) z dnia 2007 r. Projekt 21.05.2007 r. ROZPORZĄDZENIE MINISTRA PRACY I POLITYKI SPOŁECZNEJ 1) z dnia 2007 r. zmieniające rozporządzenie w sprawie szkolenia w dziedzinie bezpieczeństwa i higieny pracy Na podstawie art.

Bardziej szczegółowo

STATUT. Niepublicznej Placówki Doskonalenia Nauczycieli Fundacji In Corpore. Tekst jednolity. Rozdział I Postanowienia ogólne

STATUT. Niepublicznej Placówki Doskonalenia Nauczycieli Fundacji In Corpore. Tekst jednolity. Rozdział I Postanowienia ogólne STATUT Niepublicznej Placówki Doskonalenia Nauczycieli Fundacji In Corpore Tekst jednolity Rozdział I Postanowienia ogólne 1 1. Niepubliczna Placówka Doskonalenia Nauczycieli Fundacji In Corpore, zwanej

Bardziej szczegółowo

Wnioski i rekomendacje LKO ze sprawowanego nadzoru pedagogicznego w roku szkolnym 2015/2016. Szkoły ponadgimnazjalne. Lublin, 22 sierpnia 2016 r.

Wnioski i rekomendacje LKO ze sprawowanego nadzoru pedagogicznego w roku szkolnym 2015/2016. Szkoły ponadgimnazjalne. Lublin, 22 sierpnia 2016 r. Wnioski i rekomendacje LKO ze sprawowanego nadzoru pedagogicznego w roku szkolnym 2015/2016 Szkoły ponadgimnazjalne Lublin, 22 sierpnia 2016 r. Realizacja zadań z nadzoru pedagogicznego - ewaluacje W roku

Bardziej szczegółowo

Preambuła. 1 Podstawa prawna

Preambuła. 1 Podstawa prawna Załącznik do Zarządzenia nr 28/2009 Rektora WSP TWP w Warszawie Preambuła Jednym z głównych warunków właściwej realizacji zadań i wypełniania Misji oraz realizacji strategii Uczelni jest istnienie Wewnętrznego

Bardziej szczegółowo

Statut Krakowskiego Samorządowego Ośrodka Doskonalenia Nauczycieli w Krakowie

Statut Krakowskiego Samorządowego Ośrodka Doskonalenia Nauczycieli w Krakowie Załącznik nr 1 do Uchwały Nr Rady Miasta Krakowa z dnia Statut Krakowskiego Samorządowego Ośrodka Doskonalenia Nauczycieli w Krakowie Podstawa prawna: Ustawa z dnia 7 września 1991r. o systemie oświaty

Bardziej szczegółowo

KULTURA BEZPIECZEŃSTWA

KULTURA BEZPIECZEŃSTWA SZKOLENIE DLA NAUCZYCIELI PROGRAM EDUKACYJNY KULTURA BEZPIECZEŃSTWA DLA SZKÓŁ PONADGIMNAZJALNYCH Dariusz Borowiecki Sekcja Prewencji i Promocji OIP w Łodzi tel. (42) 635 12 34, 635 12 28 2 października

Bardziej szczegółowo

STATUT OŚRODKA DOKSZTAŁCANIA I DOSKONALENIA ZAWODOWEGO w Zespole Szkół Ogólnokształcących, Zawodowych i Rolniczych im. Adama Mickiewicza w Radymnie

STATUT OŚRODKA DOKSZTAŁCANIA I DOSKONALENIA ZAWODOWEGO w Zespole Szkół Ogólnokształcących, Zawodowych i Rolniczych im. Adama Mickiewicza w Radymnie Załącznik Nr 2 do UCHWAŁY NR XXIII/120/2016 RADY POWIATU JAROSŁAWSKIEGO z dnia 25 maja 2016 roku STATUT OŚRODKA DOKSZTAŁCANIA I DOSKONALENIA ZAWODOWEGO w Zespole Szkół Ogólnokształcących, Zawodowych i

Bardziej szczegółowo

Kontrolę należy przeprowadzić w niepublicznych szkołach podstawowych dla dzieci i młodzieży.

Kontrolę należy przeprowadzić w niepublicznych szkołach podstawowych dla dzieci i młodzieży. ARKUSZ KONTROLI w zakresie spełniania warunków określonych w art. 7 ust. 3 ustawy z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty przez niepubliczną szkołę podstawową o uprawnieniach szkoły publicznej Informacje

Bardziej szczegółowo

ZASADY SZKOLEŃ W DZIEDZINIE BEZPIECZEŃSTWA I HIGIENY PRACY

ZASADY SZKOLEŃ W DZIEDZINIE BEZPIECZEŃSTWA I HIGIENY PRACY ZASADY SZKOLEŃ W DZIEDZINIE BEZPIECZEŃSTWA I HIGIENY PRACY URZĄD MIEJSKI W MIROSŁAWCU WOLNOŚCI 7 NIP 765 60 4 8 REGON 57079508 Ilość pracowników: Wykonywane zawody stanowiska. Pracodawcy osoby: Burmistrz,

Bardziej szczegółowo

DECYZJA NR 26 KOMENDANTA GŁÓWNEGO PAŃSTWOWEJ STRAŻY POŻARNEJ. z dnia 16 kwietnia 2014 r.

DECYZJA NR 26 KOMENDANTA GŁÓWNEGO PAŃSTWOWEJ STRAŻY POŻARNEJ. z dnia 16 kwietnia 2014 r. DECYZJA NR 6 KOMENDANTA GŁÓWNEGO PAŃSTWOWEJ STRAŻY POŻARNEJ z dnia 16 kwietnia 014 r. w sprawie szkoleń z zakresu bezpieczeństwa i higieny służby i pracy dla strażaków pełniących służbę i pracowników cywilnych

Bardziej szczegółowo

TEKST UJEDNOLICONY: Uwzględnia następujące AKTY PRAWNE: DZIENNIK USTAW Z 2004 R. NR 180 POZ DZIENNIK USTAW Z 2007 R. NR 196 POZ.

TEKST UJEDNOLICONY: Uwzględnia następujące AKTY PRAWNE: DZIENNIK USTAW Z 2004 R. NR 180 POZ DZIENNIK USTAW Z 2007 R. NR 196 POZ. TEKST UJEDNOLICONY: ROZPORZĄDZENIE MINISTRA GOSPODARKI I PRACY z dnia 7 lipca 004 r. w sprawie szkolenia w dziedzinie bezpieczeństwa i higieny pracy ) (Dz. U. z dnia 18 sierpnia 004 r.) Uwzględnia następujące

Bardziej szczegółowo

ROZPORZĄDZENIE MINISTRA GOSPODARKI I PRACY 1) z dnia 27 lipca 2004 r. w sprawie szkolenia w dziedzinie bezpieczeństwa i higieny pracy 2)

ROZPORZĄDZENIE MINISTRA GOSPODARKI I PRACY 1) z dnia 27 lipca 2004 r. w sprawie szkolenia w dziedzinie bezpieczeństwa i higieny pracy 2) Dz.U.04.80.860 007..4 zm. Dz.U.007.96.40 ROZPORZĄDZENIE MINISTRA GOSPODARKI I PRACY ) z dnia 7 lipca 004 r. w sprawie szkolenia w dziedzinie bezpieczeństwa i higieny pracy ) (Dz. U. z dnia 8 sierpnia 004

Bardziej szczegółowo

SZKOLENIA OKRESOWE PRACOWNIKÓW W ZAKRESIE BEZPIECZEŃSTWA I HIGIENY PRACY

SZKOLENIA OKRESOWE PRACOWNIKÓW W ZAKRESIE BEZPIECZEŃSTWA I HIGIENY PRACY SZKOLENIA OKRESOWE PRACOWNIKÓW W ZAKRESIE BEZPIECZEŃSTWA I HIGIENY PRACY Jednym z obowiązków pracodawcy jest zapewnienie pracownik owi, odpowiedniego do rodzaju wykonywanej pracy, szkolenia, w tym przekazanie

Bardziej szczegółowo

(Dz. U. z dnia 18 sierpnia 2004 r.)

(Dz. U. z dnia 18 sierpnia 2004 r.) Rozporządzenie Ministra Gospodarki i Pracy 1) z dnia 7 lipca 004 r. w sprawie szkolenia w dziedzinie bezpieczeństwa i higieny pracy ) (Dz. U. Nr 180, poz. 1860, z 005 r. Nr 116, poz. 97, z 007 r. Nr 196,

Bardziej szczegółowo

Funkcjonowanie placówek oświatowo- wychowawczych i placówek kształcenia ustawicznego w systemie oświaty

Funkcjonowanie placówek oświatowo- wychowawczych i placówek kształcenia ustawicznego w systemie oświaty Funkcjonowanie placówek oświatowo- wychowawczych i placówek kształcenia ustawicznego w systemie oświaty System oświaty obejmuje: placówki oświatowo-wychowawcze, w tym szkolne schroniska młodzieżowe, umożliwiające

Bardziej szczegółowo

Rozwój kształcenia i doradztwa zawodowego w nowej perspektywie finansowej 2014-2020

Rozwój kształcenia i doradztwa zawodowego w nowej perspektywie finansowej 2014-2020 Rozwój kształcenia i doradztwa zawodowego w nowej perspektywie finansowej 2014-2020 Priorytety Jaka jest struktura na poziomie szkolnictwa centralnym zawodowego (PO WER) 1. Strategiczna współpraca z partnerami

Bardziej szczegółowo

Zasady organizacji szkoleń w zakresie bezpieczeństwa i higieny pracy zostały ujęte w załączniku do niniejszego zarządzenia.

Zasady organizacji szkoleń w zakresie bezpieczeństwa i higieny pracy zostały ujęte w załączniku do niniejszego zarządzenia. DOP-0212-48/2013 Poznań, 19 kwietnia 2013 roku Zarządzenie nr 48/2013 Rektora Uniwersytetu Przyrodniczego w Poznaniu z dnia 19 kwietnia 2013 roku w sprawie szkolenia pracowników Uniwersytetu Przyrodniczego

Bardziej szczegółowo

ZARZĄDZENIE NR 43/2013 STAROSTY POWIATU PROSZOWICKIEGO. z dnia 24 października 2013 r.

ZARZĄDZENIE NR 43/2013 STAROSTY POWIATU PROSZOWICKIEGO. z dnia 24 października 2013 r. ZARZĄDZENIE NR 43/2013 STAROSTY POWIATU PROSZOWICKIEGO z dnia 24 października 2013 r. w sprawie zasad organizacji i realizacji zadań z zakresu rozwoju zawodowego pracowników Starostwa Powiatowego w Proszowicach

Bardziej szczegółowo

ROZPORZĄDZENIE MINISTRA GOSPODARKI I PRACY. z dnia 27 lipca 2004 r. w sprawie szkolenia w dziedzinie bezpieczeństwa i higieny pracy

ROZPORZĄDZENIE MINISTRA GOSPODARKI I PRACY. z dnia 27 lipca 2004 r. w sprawie szkolenia w dziedzinie bezpieczeństwa i higieny pracy Dz.U.04.180.1860 005-07-01 zm. Dz.U.05.116.97 1 ROZPORZĄDZENIE MINISTRA GOSPODARKI I PRACY z dnia 7 lipca 004 r. w sprawie szkolenia w dziedzinie bezpieczeństwa i higieny pracy (Dz. U. z dnia 18 sierpnia

Bardziej szczegółowo

Dobre praktyki w leśnictwie strategia prewencji

Dobre praktyki w leśnictwie strategia prewencji Dobre praktyki w leśnictwie strategia prewencji Dotychczasowe doświadczenia wynikające z prowadzonych przez PIP działań kontrolnonadzorczych wskazują na konieczność podjęcia działań prewencyjnych w leśnictwie.

Bardziej szczegółowo

Mechanizmy zapewnienia jakości szkoleń i kwalifikacji w Stowarzyszeniu Księgowych w Polsce. Anna Zajkowska

Mechanizmy zapewnienia jakości szkoleń i kwalifikacji w Stowarzyszeniu Księgowych w Polsce. Anna Zajkowska Mechanizmy zapewnienia jakości szkoleń i kwalifikacji w Stowarzyszeniu Księgowych w Polsce Anna Zajkowska Stowarzyszenie Księgowych w Polsce 105 lat tradycji 26 oddziałów okręgowych Ponad 60 tys. osób

Bardziej szczegółowo

Dz.U. 1999 Nr 14 poz. 133 ROZPORZĄDZENIE MINISTRA EDUKACJI NARODOWEJ

Dz.U. 1999 Nr 14 poz. 133 ROZPORZĄDZENIE MINISTRA EDUKACJI NARODOWEJ Kancelaria Sejmu s. 1/1 Dz.U. 1999 Nr 14 poz. 133 ROZPORZĄDZENIE MINISTRA EDUKACJI NARODOWEJ z dnia 15 lutego 1999 r. w sprawie rodzajów, zasad tworzenia, przekształcania i likwidowania oraz zasad działania

Bardziej szczegółowo

Kraków, dnia 4 czerwca 2013 r. Poz UCHWAŁA NR XXXIII RADY POWIATU TARNOWSKIEGO. z dnia 26 kwietnia 2013 roku

Kraków, dnia 4 czerwca 2013 r. Poz UCHWAŁA NR XXXIII RADY POWIATU TARNOWSKIEGO. z dnia 26 kwietnia 2013 roku DZIENNIK URZĘDOWY WOJEWÓDZTWA MAŁOPOLSKIEGO Kraków, dnia 4 czerwca 2013 r. Poz. 3791 UCHWAŁA NR XXXIII.248.2013 RADY POWIATU TARNOWSKIEGO z dnia 26 kwietnia 2013 roku w sprawie nadania statutu publicznej

Bardziej szczegółowo

STATUT. Rozdział I Postanowienia ogólne

STATUT. Rozdział I Postanowienia ogólne STATUT REGIONALNEGO OŚRODKA DOSKONALENIA NAUCZYCIELI RECTUS Rozdział I Postanowienia ogólne 1 Regionalny Ośrodek Doskonalenia Nauczycieli - RECTUS zwany dalej Ośrodkiem prowadzi swoją działalność na podstawie

Bardziej szczegółowo

ROZPORZĄDZENIE MINISTRA GOSPODARKI I PRACY 1) z dnia 27 lipca 2004 r. w sprawie szkolenia w dziedzinie bezpieczeństwa i higieny pracy 2)

ROZPORZĄDZENIE MINISTRA GOSPODARKI I PRACY 1) z dnia 27 lipca 2004 r. w sprawie szkolenia w dziedzinie bezpieczeństwa i higieny pracy 2) ROZPORZĄDZENIE MINISTRA GOSPODARKI I PRACY 1) z dnia 27 lipca 2004 r. w sprawie szkolenia w dziedzinie bezpieczeństwa i higieny pracy 2) (Dz. U. z 2005 r Nr 180, poz. 1860; zm.: Dz. U. z 2005 r. Nr 116,

Bardziej szczegółowo

Kuratorium Oświaty w Gdańsku. Wnioski z nadzoru pedagogicznego sprawowanego przez Pomorskiego Kuratora Oświaty w roku szkolnym 2015/2016

Kuratorium Oświaty w Gdańsku. Wnioski z nadzoru pedagogicznego sprawowanego przez Pomorskiego Kuratora Oświaty w roku szkolnym 2015/2016 Kuratorium Oświaty w Gdańsku Wnioski z nadzoru pedagogicznego sprawowanego przez Pomorskiego Kuratora Oświaty w roku szkolnym 2015/2016 Konferencja dla dyrektorów szkół i placówek - sierpień 2016 Ilość

Bardziej szczegółowo

OPIS WYMOGÓW JAKOŚCI ŚWIADCZENIA USŁUG USŁUGA ROZWOJOWA O CHARAKTERZE ZAWODOWYM

OPIS WYMOGÓW JAKOŚCI ŚWIADCZENIA USŁUG USŁUGA ROZWOJOWA O CHARAKTERZE ZAWODOWYM OPIS WYMOGÓW JAKOŚCI ŚWIADCZENIA USŁUG USŁUGA ROZWOJOWA O CHARAKTERZE ZAWODOWYM Cel dokumentu Przedstawiony opis jest jedynie przeglądem najważniejszych elementów, na które należy zwrócić uwagę przy wyborze

Bardziej szczegółowo

Szkoła Policealna im. Hanny Chrzanowskiej w Giżycku 11-500 Giżycko ul. Sikorskiego 3 tel. fax. 087 428 3444

Szkoła Policealna im. Hanny Chrzanowskiej w Giżycku 11-500 Giżycko ul. Sikorskiego 3 tel. fax. 087 428 3444 Szkoła Policealna im. Hanny Chrzanowskiej w Giżycku 11-500 Giżycko ul. Sikorskiego 3 tel. fax. 087 428 3444 www.medyk.gizycko.pl sekretmsz@wp.pl REGULAMIN ORGANIZACYJNY KURSU KWALIFIKACYJNEGO DLA KIEROWNIKÓW

Bardziej szczegółowo

ZARZĄDZENIE NR.2... I 05

ZARZĄDZENIE NR.2... I 05 ZARZĄDZENIE NR.2... I 05 Dyrektora Teatru im. Wilama Horzycy w Toruniu z dnia 23.03.2005 r. w sprawie organizacji i szkolenia pracowników w dziedzinie bezpieczeństwa i higieny pracy oraz ochrony przeciwpożarowej.

Bardziej szczegółowo

Zarządzenie Nr R-22/2008 Rektora Politechniki Lubelskiej w Lublinie z dnia 18 kwietnia 2008 r.

Zarządzenie Nr R-22/2008 Rektora Politechniki Lubelskiej w Lublinie z dnia 18 kwietnia 2008 r. Zarządzenie Nr R-22/2008 Rektora Politechniki Lubelskiej w Lublinie z dnia 18 kwietnia 2008 r. w sprawie ustalenia szczegółowych zasad szkolenia pracowników, studentów i doktorantów w zakresie bezpieczeństwa

Bardziej szczegółowo

ANALIZA REJESTROWANEJ SYTUACJI W ZAWODZIE NA RYNKU PRACY

ANALIZA REJESTROWANEJ SYTUACJI W ZAWODZIE NA RYNKU PRACY INFORMACJA LOKALNA O ZAWODZIE SPECJALISTA BEZPIECZEŃSTWA I HIGIENY PRACY KOD ZAWODU 228203 ANALIZA REJESTROWANEJ SYTUACJI W ZAWODZIE NA RYNKU PRACY Specjalista bezpieczeństwa i higieny pracy to jeden z

Bardziej szczegółowo

Propozycje zmian opracowane przez: Stowarzyszenie Promocji Bezpieczeństwa Pracy ul. Wyspiańskiego 12, 39-400 Tarnobrzeg

Propozycje zmian opracowane przez: Stowarzyszenie Promocji Bezpieczeństwa Pracy ul. Wyspiańskiego 12, 39-400 Tarnobrzeg Propozycje zmian w dziedzinie szkoleń bhp, opracowane na podstawie rozporządzenia Ministra Gospodarki i Pracy z 7 lipca 004 r. w sprawie szkolenia w dziedzinie bezpieczeństwa i higieny pracy (Obowiązująca

Bardziej szczegółowo

Informacja przygotowana na posiedzenie Rady Ochrony Pracy przez Centralny Instytut Ochrony Pracy Państwowy Instytut Badawczy Warszawa, marzec 2012 r.

Informacja przygotowana na posiedzenie Rady Ochrony Pracy przez Centralny Instytut Ochrony Pracy Państwowy Instytut Badawczy Warszawa, marzec 2012 r. EDUKACJA I SZKOLENIA W DZIEDZINIE BEZPIECZEŃSTWA I HIGIENY PRACY Informacja przygotowana na posiedzenie Rady Ochrony Pracy przez Centralny Instytut Ochrony Pracy Państwowy Instytut Badawczy Warszawa, marzec

Bardziej szczegółowo

Zarządzanie bezpieczeństwem i higieną pracy. Zarządzanie bezpieczeństwem i higieną pracy PAŃSTWOWY INSTYTUT BADAWCZY SPECJALNOŚĆ

Zarządzanie bezpieczeństwem i higieną pracy. Zarządzanie bezpieczeństwem i higieną pracy PAŃSTWOWY INSTYTUT BADAWCZY SPECJALNOŚĆ Zarządzanie bezpieczeństwem i higieną pracy specjalność PREZENTACJA SPECJALNOŚCI zarządzanie BHP AUTOR: Leszek Lewicki Zarządzanie bezpieczeństwem i higieną pracy Ireneusz Fechner, Leszek Lewicki Nowa

Bardziej szczegółowo

PROGRAM KSZTAŁCENIA NA KIERUNKU BEZPIECZEŃSTWO I HIGIENA PRACY

PROGRAM KSZTAŁCENIA NA KIERUNKU BEZPIECZEŃSTWO I HIGIENA PRACY PROGRAM KSZTAŁCENIA NA KIERUNKU BEZPIECZEŃSTWO I HIGIENA PRACY stacjonarne i niestacjonarne studia licencjackie (I stopień), praktyczny profil kształcenia. Celem studiów na kierunku Bezpieczeństwo i Higiena

Bardziej szczegółowo

CZŁOWIEK KLUCZOWYM OGNIWEM W SYSTEMOWYM PODEJŚCIU DO BEZPIECZEŃSTWA

CZŁOWIEK KLUCZOWYM OGNIWEM W SYSTEMOWYM PODEJŚCIU DO BEZPIECZEŃSTWA Centrum Szkoleniowo-Informacyjne GIG Kopalnia Doświadczalna "BARBARA" CZŁOWIEK KLUCZOWYM OGNIWEM W SYSTEMOWYM PODEJŚCIU DO BEZPIECZEŃSTWA Małgorzata Zielińska 1 Przyczyny wypadków przy pracy w Polsce w

Bardziej szczegółowo

STATUT NIEPUBLICZNEJ PLACÓWKI KSZTAŁCENIA USTAWICZNEGO CENTRUM EDUKACJI KRAJOWEJ IZBY BIEGŁYCH REWIDENTÓW

STATUT NIEPUBLICZNEJ PLACÓWKI KSZTAŁCENIA USTAWICZNEGO CENTRUM EDUKACJI KRAJOWEJ IZBY BIEGŁYCH REWIDENTÓW STATUT NIEPUBLICZNEJ PLACÓWKI KSZTAŁCENIA USTAWICZNEGO CENTRUM EDUKACJI KRAJOWEJ IZBY BIEGŁYCH REWIDENTÓW Rozdział 1 Nazwa i siedziba centrum 1.1. Centrum Edukacji Krajowej Izby Biegłych Rewidentów zwane

Bardziej szczegółowo

ROZPORZĄDZENIE MINISTRA GOSPODARKI I PRACY 1) z dnia 27 lipca 2004 r. w sprawie szkolenia w dziedzinie bezpieczeństwa i higieny pracy 2)

ROZPORZĄDZENIE MINISTRA GOSPODARKI I PRACY 1) z dnia 27 lipca 2004 r. w sprawie szkolenia w dziedzinie bezpieczeństwa i higieny pracy 2) Dz.U.04.180.1860 005.07.01 zm. Dz.U.05.116.97 1 007.11.4 zm. Dz.U.07.196.140 1 ROZPORZĄDZENIE MINISTRA GOSPODARKI I PRACY 1) z dnia 7 lipca 004 r. w sprawie szkolenia w dziedzinie bezpieczeństwa i higieny

Bardziej szczegółowo

WZORCOWY PROGRAM. szkolenia wstępnego na stanowisku pracy (instruktażu stanowiskowego)

WZORCOWY PROGRAM. szkolenia wstępnego na stanowisku pracy (instruktażu stanowiskowego) WZORCOWY PROGRAM szkolenia wstępnego na stanowisku pracy (instruktażu stanowiskowego) 1. Nazwa formy kształcenia Szkolenie wstępne na stanowisku pracy nazywane dalej instruktażem stanowiskowym jest przeprowadzane

Bardziej szczegółowo

STATUT POWIATOWEGO OŚRODKA DOSKONALENIA NAUCZYCIELI

STATUT POWIATOWEGO OŚRODKA DOSKONALENIA NAUCZYCIELI STATUT POWIATOWEGO OŚRODKA DOSKONALENIA NAUCZYCIELI W OLEŚNICY Rozdział 1. Postanowienia ogólne 1. Powiatowy Ośrodek Doskonalenia Nauczycieli w Oleśnicy, zwany dalej Ośrodkiem, jest publiczną placówką

Bardziej szczegółowo

Szkolenia BHP komentarz do rozporządzenia

Szkolenia BHP komentarz do rozporządzenia Vademecum BHP Jan M. Pióro Szkolenia BHP komentarz do rozporządzenia Jan M. Pióro SZKOLENIA BHP komentarz do rozporządzenia Autor: Jan M. Pióro specjalista z zakresu prawa pracy, biegły sądowy w dziedzinie

Bardziej szczegółowo

ROZPORZĄDZENIE MINISTRA EDUKACJI NARODOWEJ 1) z dnia 11 stycznia 2012 r. w sprawie kształcenia ustawicznego w formach pozaszkolnych

ROZPORZĄDZENIE MINISTRA EDUKACJI NARODOWEJ 1) z dnia 11 stycznia 2012 r. w sprawie kształcenia ustawicznego w formach pozaszkolnych Dz.U.2012.186 2012.11.07 zm. Dz.U.2012.1152 ROZPORZĄDZENIE MINISTRA EDUKACJI NARODOWEJ 1) z dnia 11 stycznia 2012 r. w sprawie kształcenia ustawicznego w formach pozaszkolnych (Dz. U. z dnia 17 lutego

Bardziej szczegółowo

System wsparcia szkół i placówek oświatowych wdrażających modułowe programy kształcenia zawodowego

System wsparcia szkół i placówek oświatowych wdrażających modułowe programy kształcenia zawodowego System wsparcia szkół i placówek oświatowych wdrażających modułowe programy kształcenia zawodowego Konferencja podsumowująca realizację projektu System wsparcia szkół i placówek oświatowych wdrażających

Bardziej szczegółowo

Uchwała nr 1170 Senatu Uniwersytetu w Białymstoku z dnia 21 grudnia 2011 r. Jakości Kształcenia

Uchwała nr 1170 Senatu Uniwersytetu w Białymstoku z dnia 21 grudnia 2011 r. Jakości Kształcenia Uchwała nr 1170 Senatu Uniwersytetu w Białymstoku z dnia 21 grudnia 2011 r. zmieniająca Uchwałę nr 792 Senatu Uniwersytetu w Białymstoku z dnia 25 marca 2009 r. w sprawie wprowadzenia w Uniwersytecie w

Bardziej szczegółowo

ZARZĄDZENIE NR 18/2012 Wójta Gminy Rychliki z dnia 23 lutego 2012 roku

ZARZĄDZENIE NR 18/2012 Wójta Gminy Rychliki z dnia 23 lutego 2012 roku ZARZĄDZENIE NR 18/2012 Wójta Gminy Rychliki z dnia 23 lutego 2012 roku w sprawie częstotliwości i czasu trwania szkoleń z zakresu Bezpieczeństwa i Higieny Pracy oraz ochrony P.pożarowej Zgodnie z art.

Bardziej szczegółowo

Państwowa Inspekcja Pracy Okręgowy Inspektorat Pracy w Białymstoku. Beata Kalinowska Starszy specjalista

Państwowa Inspekcja Pracy Okręgowy Inspektorat Pracy w Białymstoku. Beata Kalinowska Starszy specjalista Państwowa Inspekcja Pracy Okręgowy Inspektorat Pracy w Białymstoku Beata Kalinowska Starszy specjalista Zadania inspekcji pracy Państwowa Inspekcja Pracy jest organem powołanym do sprawowania nadzoru i

Bardziej szczegółowo

STATUT Samorządowego Ośrodka Doskonalenia i Doradztwa w Centrum Kształcenia Ustawicznego w Zielonej Górze. Rozdział 1 Postanowienia Ogólne

STATUT Samorządowego Ośrodka Doskonalenia i Doradztwa w Centrum Kształcenia Ustawicznego w Zielonej Górze. Rozdział 1 Postanowienia Ogólne Załącznik do Uchwały nr XLIII/529/01 Rady Miasta Zielona Góra z dnia 28 sierpnia 2001 r. STATUT Samorządowego Ośrodka Doskonalenia i Doradztwa w Centrum Kształcenia Ustawicznego w Zielonej Górze Rozdział

Bardziej szczegółowo

Zmiany w szkolnictwie zawodowym w kontekście uczenia się przez całe życie i mobilności zawodowej absolwentów szkół zawodowych

Zmiany w szkolnictwie zawodowym w kontekście uczenia się przez całe życie i mobilności zawodowej absolwentów szkół zawodowych Zmiany w szkolnictwie zawodowym w kontekście uczenia się przez całe życie i mobilności zawodowej absolwentów szkół zawodowych. Zmiany ustawy o systemie oświaty Zmiany w kształceniu zawodowym zostały wprowadzone

Bardziej szczegółowo

Załącznik nr 5 do zapytania ofertowego na realizację kampanii Bezpiecznie od startu w radiu i Internecie

Załącznik nr 5 do zapytania ofertowego na realizację kampanii Bezpiecznie od startu w radiu i Internecie Załącznik nr 5 do zapytania ofertowego na realizację kampanii Bezpiecznie od startu w radiu i Internecie Działania służące edukacji w zakresie ochrony pracy i prewencji wypadków przy pracy w grupie osób

Bardziej szczegółowo

DYNÓW: 09.03.2015R ZESPÓŁ SZKÓŁ ZAWODOWYCH ZAPYTANIE OFERTOWE NR 1/03/2015 I. ZAMAWIAJĄCY NIP: 795-18-28-564 II. OPIS PRZEDMIOTU ZAMÓWIENIA

DYNÓW: 09.03.2015R ZESPÓŁ SZKÓŁ ZAWODOWYCH ZAPYTANIE OFERTOWE NR 1/03/2015 I. ZAMAWIAJĄCY NIP: 795-18-28-564 II. OPIS PRZEDMIOTU ZAMÓWIENIA ZESPÓŁ SZKÓŁ ZAWODOWYCH IM. KARD. STEFANA WYSZYŃSKIEGO 36-065 DYNÓW, UL. POLNA 3 TEL. 16 6521045 DYNÓW: 09.03.2015R I. ZAMAWIAJĄCY ZESPÓŁ SZKÓŁ ZAWODOWYCH IM. KARD. S. WYSZYŃSKIEGO 36-065 DYNÓW, UL. POLNA

Bardziej szczegółowo

Warszawa, dnia 17 lutego 2012 r. Pozycja 186

Warszawa, dnia 17 lutego 2012 r. Pozycja 186 Warszawa, dnia 17 lutego 2012 r. Pozycja 186 ROZPORZĄDZENIE MINISTRA EDUKACJI NARODOWEJ 1) z dnia 11 stycznia 2012 r. w sprawie kształcenia ustawicznego w formach pozaszkolnych Na podstawie art. 68a ust.

Bardziej szczegółowo

Warszawa, dnia 17 lutego 2012 r. Pozycja 186 ROZPORZĄDZENIE MINISTRA EDUKACJI NARODOWEJ 1) z dnia 11 stycznia 2012 r.

Warszawa, dnia 17 lutego 2012 r. Pozycja 186 ROZPORZĄDZENIE MINISTRA EDUKACJI NARODOWEJ 1) z dnia 11 stycznia 2012 r. DZIENNIK USTAW RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Warszawa, dnia 17 lutego 2012 r. Pozycja 186 ROZPORZĄDZENIE MINISTRA EDUKACJI NARODOWEJ 1) z dnia 11 stycznia 2012 r. w sprawie kształcenia ustawicznego w formach

Bardziej szczegółowo

Adres strony internetowej, na której Zamawiający udostępnia Specyfikację Istotnych Warunków Zamówienia: www.poradniamm.home.

Adres strony internetowej, na której Zamawiający udostępnia Specyfikację Istotnych Warunków Zamówienia: www.poradniamm.home. Adres strony internetowej, na której Zamawiający udostępnia Specyfikację Istotnych Warunków Zamówienia: www.poradniamm.home.pl/projekt/ Mińsk Mazowiecki: Realizacja oferty doskonalenia nauczycieli w formie

Bardziej szczegółowo

PLAN PRACY NAUCZYCIELA DORADCY ZAWODOWEGO W ROKU SZKOLNYM 2016/2017

PLAN PRACY NAUCZYCIELA DORADCY ZAWODOWEGO W ROKU SZKOLNYM 2016/2017 PLAN PRACY NAUCZYCIELA DORADCY ZAWODOWEGO W ROKU SZKOLNYM 2016/2017 Obszar pracy nauczyciela doradcy zawodowego w szkole i jego najważniejsze zadania z zakresu edukacyjno-zawodowego wsparcia ucznia określa

Bardziej szczegółowo

REGULAMIN odbywania praktyk zawodowych przez studentów Wydziału Budownictwa, Architektury i Inżynierii Środowiska

REGULAMIN odbywania praktyk zawodowych przez studentów Wydziału Budownictwa, Architektury i Inżynierii Środowiska REGULAMIN odbywania praktyk zawodowych przez studentów Wydziału Budownictwa, Architektury i Inżynierii Środowiska Podstawa prawna Praktyki zawodowe dla studentów Wydziału Budownictwa, Architektury i Inżynierii

Bardziej szczegółowo

Kształcenie zawodowe i ustawiczne w nowej perspektywie finansowej. Warszawa, 4 kwietnia 2013

Kształcenie zawodowe i ustawiczne w nowej perspektywie finansowej. Warszawa, 4 kwietnia 2013 Kształcenie zawodowe i ustawiczne w nowej perspektywie finansowej Warszawa, 4 kwietnia 2013 Modernizacja kształcenia zawodowego Cele wdrażanej zmiany: poprawa jakości i efektywności kształcenia zawodowego

Bardziej szczegółowo

Szanowni Państwo! E-INSPEKTOR SDK /-/Justyna Czubaty. e-inspektor SDK tel. 0 503 074 745 http://www.einspektor.pl e-mail: szkolenia@einspektor.

Szanowni Państwo! E-INSPEKTOR SDK /-/Justyna Czubaty. e-inspektor SDK tel. 0 503 074 745 http://www.einspektor.pl e-mail: szkolenia@einspektor. Szanowni Państwo! W związku z obowiązującymi w Polsce przepisami prawa dotyczącymi przestrzegania zasad bezpieczeństwa i higieny pracy oraz w trosce o bezpieczeństwo Państwa i pracowników pragniemy przedstawić

Bardziej szczegółowo

ROZPORZĄDZENIE MINISTRA EDUKACJI NARODOWEJ 1) z dnia 11 stycznia 2012 r. w sprawie kształcenia ustawicznego w formach pozaszkolnych

ROZPORZĄDZENIE MINISTRA EDUKACJI NARODOWEJ 1) z dnia 11 stycznia 2012 r. w sprawie kształcenia ustawicznego w formach pozaszkolnych Dz.U.2012.186 2012.11.07 zm. Dz.U.2012.1152 1 ROZPORZĄDZENIE MINISTRA EDUKACJI NARODOWEJ 1) z dnia 11 stycznia 2012 r. w sprawie kształcenia ustawicznego w formach pozaszkolnych (Dz. U. z dnia 17 lutego

Bardziej szczegółowo

ZASADY ODBYWANIA PRAKTYK PEDAGOGICZNYCH

ZASADY ODBYWANIA PRAKTYK PEDAGOGICZNYCH WYŻSZA SZKOŁA MENEDŻERSKA W LEGNICY ZASADY ODBYWANIA PRAKTYK PEDAGOGICZNYCH Październik 2012 r. 1 ZASADY ODBYWANIA PRAKTYK PEDAGOGICZNYCH W WYŻSZEJ SZKOLE MENEDŻERSKIEJ W LEGNICY Wydział Zarządzania i

Bardziej szczegółowo

Program Praktyk Studenckich w Instytucie Pedagogiki KUL Studia Pierwszego Stopnia

Program Praktyk Studenckich w Instytucie Pedagogiki KUL Studia Pierwszego Stopnia 1 Program Praktyk Studenckich w Instytucie Pedagogiki KUL Studia Pierwszego Stopnia Studia stacjonarne i niestacjonarne (e-learning) Praktyki są integralną częścią programu studiów na kierunku Pedagogika.

Bardziej szczegółowo

Rok Szkoły Zawodowców

Rok Szkoły Zawodowców PODSTAWOWE KIERUNKI REALIZACJI POLITYKI OŚWIATOWEJ PAŃSTWA w roku szkolnym 2014/15 Rok Szkoły Zawodowców 1. Wspieranie rozwoju dziecka młodszego na I-szym i kolejnych etapach edukacyjnych w związku z obniżeniem

Bardziej szczegółowo

STATUT SAMORZĄDOWEGO OŚRODKA DORADZTWA METODYCZNEGO I DOSKONALENIA NAUCZYCIELI W ŁOMŻY

STATUT SAMORZĄDOWEGO OŚRODKA DORADZTWA METODYCZNEGO I DOSKONALENIA NAUCZYCIELI W ŁOMŻY Załącznik do Uchwały Nr 383/LII/09 Rady Miejskiej Łomży z dnia 25 listopada 2009 r. STATUT SAMORZĄDOWEGO OŚRODKA DORADZTWA METODYCZNEGO I DOSKONALENIA NAUCZYCIELI W ŁOMŻY 1. Samorządowy Ośrodek Doradztwa

Bardziej szczegółowo

ROZPORZĄDZENIE MINISTRA GOSPODARKI I PRACY 1) z dnia 27 lipca 2004 r. w sprawie szkolenia w dziedzinie bezpieczeństwa i higieny pracy 2)

ROZPORZĄDZENIE MINISTRA GOSPODARKI I PRACY 1) z dnia 27 lipca 2004 r. w sprawie szkolenia w dziedzinie bezpieczeństwa i higieny pracy 2) Dz.U.2004.180.1860 2005.07.01 zm. Dz.U.2005.116.972 1 2007.11.24 zm. Dz.U.2007.196.1420 1 ROZPORZĄDZENIE MINISTRA GOSPODARKI I PRACY 1) z dnia 27 lipca 2004 r. w sprawie szkolenia w dziedzinie bezpieczeństwa

Bardziej szczegółowo

1. Przepływ uczestników projektu Liczba osób, które:

1. Przepływ uczestników projektu Liczba osób, które: Załącznik nr do wniosku beneficjenta o płatność w ramach PO KL Szczegółowa charakterystyka udzielonego wsparcia M Mężczyźni, K Kobiety wartość wskaźnika osiągnięta w danym okresie rozliczeniowym (wg stanu

Bardziej szczegółowo

Uchwała Nr 19/2013/III Senatu Politechniki Lubelskiej z dnia 11 kwietnia 2013 r.

Uchwała Nr 19/2013/III Senatu Politechniki Lubelskiej z dnia 11 kwietnia 2013 r. Uchwała Nr 19/2013/III z dnia 11 kwietnia 2013 r. w sprawie określenia efektów kształcenia dla studiów podyplomowych Współczesne Technologie Informatyczne Tworzenie Aplikacji Mobilnych, prowadzonych w

Bardziej szczegółowo

Działanie 9.1 Wyrównywanie szans edukacyjnych i zapewnienie wysokiej jakości usług edukacyjnych świadczonych w systemie oświaty

Działanie 9.1 Wyrównywanie szans edukacyjnych i zapewnienie wysokiej jakości usług edukacyjnych świadczonych w systemie oświaty Priorytet IX Rozwój wykształcenia i kompetencji w regionach Działanie 9.1 Wyrównywanie szans edukacyjnych i zapewnienie wysokiej jakości usług edukacyjnych świadczonych w systemie oświaty Cel Działania:

Bardziej szczegółowo

Studia podyplomowe Metody Statystycznej Analizy Danych Społeczno-Ekonomicznych

Studia podyplomowe Metody Statystycznej Analizy Danych Społeczno-Ekonomicznych Studia podyplomowe Metody Statystycznej Analizy Danych Społeczno-Ekonomicznych Zwięzły opis Studia są odpowiedzią na zapotrzebowanie istniejące na rynku pracowników sektora administracyjnego na poszerzanie

Bardziej szczegółowo

Bliżej rynku pracy organizacja i struktura szkolnictwa zawodowego w Polsce

Bliżej rynku pracy organizacja i struktura szkolnictwa zawodowego w Polsce Bliżej rynku pracy organizacja i struktura szkolnictwa zawodowego w Polsce 1 Dane dotyczące wyborów szkół 45 40 35 30 25 20 15 10 5 0 technikum zsz liceum profilowane liceum ogólnokształcące Źródło: opracowanie

Bardziej szczegółowo

STATUT LICEUM OGÓLNOKSZTAŁCĄCEGO DLA DOROSŁYCH ZESPOŁU SZKÓŁ NR 1 IM. NOBLISTÓW POLSKICH W PYRZYCACH

STATUT LICEUM OGÓLNOKSZTAŁCĄCEGO DLA DOROSŁYCH ZESPOŁU SZKÓŁ NR 1 IM. NOBLISTÓW POLSKICH W PYRZYCACH Załącznik Nr 7 Do Statutu Zespołu Szkół Nr 1 w Pyrzycach STATUT LICEUM OGÓLNOKSZTAŁCĄCEGO DLA DOROSŁYCH ZESPOŁU SZKÓŁ NR 1 IM. NOBLISTÓW POLSKICH W PYRZYCACH Podstawa prawna: Ustawa o systemie oświaty

Bardziej szczegółowo

Szkoła zawodowa szkołą pozytywnego wyboru. Mielec, 6 września 2013 r.

Szkoła zawodowa szkołą pozytywnego wyboru. Mielec, 6 września 2013 r. Szkoła zawodowa szkołą pozytywnego wyboru Mielec, 6 września 2013 r. Zmiany ustawy o systemie oświaty Zmiany w kształceniu zawodowym zostały wprowadzone ustawą z dnia 19 sierpnia 2011 r. o zmianie ustawy

Bardziej szczegółowo

Procedura podnoszenia kwalifikacji pracowników Urzędu Gminy w Czernicy obejmującą system szkoleń i samokształcenia

Procedura podnoszenia kwalifikacji pracowników Urzędu Gminy w Czernicy obejmującą system szkoleń i samokształcenia Procedura podnoszenia kwalifikacji pracowników Urzędu Gminy w Czernicy obejmującą system szkoleń i samokształcenia 1. CEL I PRZEDMIOT PROCEDURY Celem procedury jest stworzenie jasnych i przejrzystych zasad

Bardziej szczegółowo

REGULAMIN ROZDZIAŁ I

REGULAMIN ROZDZIAŁ I Załącznik do zarządzenia Nr 15/2012 Burmistrza Miasta Mława z dnia 30 stycznia 2012 r. REGULAMIN Szkoleń Pracowników Urzędu Miasta Mława ROZDZIAŁ I 1 Słowniczek Ilekroć w niniejszym regulaminie jest mowa

Bardziej szczegółowo

ZASADY DOKONYWANIA WYBORU INSTYTUCJI SZKOLENIOWYCH, (których usługa nie przekracza euro) W POWIATOWYM URZĘDZIE PRACY W RADZYNIU PODLASKIM

ZASADY DOKONYWANIA WYBORU INSTYTUCJI SZKOLENIOWYCH, (których usługa nie przekracza euro) W POWIATOWYM URZĘDZIE PRACY W RADZYNIU PODLASKIM ZASADY DOKONYWANIA WYBORU INSTYTUCJI SZKOLENIOWYCH, (których usługa nie przekracza 30 000 euro) W POWIATOWYM URZĘDZIE PRACY W RADZYNIU PODLASKIM 1 Niniejsze Zasady opracowane są w oparciu o: 1. Ustawę

Bardziej szczegółowo

TECHNIK OCHRONY FIZYCZNEJ OSÓB I MIENIA

TECHNIK OCHRONY FIZYCZNEJ OSÓB I MIENIA TECHNIK OCHRONY FIZYCZNEJ OSÓB I MIENIA CENTRUM NAUKI I BIZNESU ŻAK UL. CHOPINA 26-28; 62-800 KALISZ TEL. 62 767 68 40 E-MAIL KALISZ@ZAK.EDU.PL Praktyka zawodowa do zrealizowania na III semestrze w wymiarze

Bardziej szczegółowo

STATUT NIEPUBLICZNEJ PLACÓWKI KSZTAŁCENIA USTAWICZNEGO PROFESSIONAL GRACJAN GRELA. Nazwa, typ szkoły lub cel placówki oraz ich zadania

STATUT NIEPUBLICZNEJ PLACÓWKI KSZTAŁCENIA USTAWICZNEGO PROFESSIONAL GRACJAN GRELA. Nazwa, typ szkoły lub cel placówki oraz ich zadania STATUT NIEPUBLICZNEJ PLACÓWKI KSZTAŁCENIA USTAWICZNEGO PROFESSIONAL GRACJAN GRELA 1 Nazwa, typ szkoły lub cel placówki oraz ich zadania Nazwa placówki: PROFESSIONAL GRACJAN GRELA Celem działalności placówki

Bardziej szczegółowo

Zarządzenie nr 5/2009/2010 Rektora Uniwersytetu Kazimierza Wielkiego z dnia 24 listopada 2009 r.

Zarządzenie nr 5/2009/2010 Rektora Uniwersytetu Kazimierza Wielkiego z dnia 24 listopada 2009 r. Zarządzenie nr 5/2009/200 Rektora Uniwersytetu Kazimierza Wielkiego z dnia 24 listopada 2009 r. w sprawie szkolenia pracowników Uniwersytetu Kazimierza Wielkiego w dziedzinie bezpieczeństwa i higieny pracy

Bardziej szczegółowo

REGULAMIN ORGANIZACYJNY KURS SPECJALISTYCZNY DLA PIELĘGNIAREK I PIELĘGNIARZY PODSTAWOWEJ OPIEKI ZDROWOTNEJ W ZAKRESIE OPIEKI GERIATRYCZNEJ

REGULAMIN ORGANIZACYJNY KURS SPECJALISTYCZNY DLA PIELĘGNIAREK I PIELĘGNIARZY PODSTAWOWEJ OPIEKI ZDROWOTNEJ W ZAKRESIE OPIEKI GERIATRYCZNEJ REGULAMIN ORGANIZACYJNY KURS SPECJALISTYCZNY DLA PIELĘGNIAREK I PIELĘGNIARZY PODSTAWOWEJ OPIEKI ZDROWOTNEJ W ZAKRESIE OPIEKI GERIATRYCZNEJ I - POSTANOWIENIA OGÓLNE 1. Grupa OSB s. c. prowadzi kształcenie

Bardziej szczegółowo

Planowanie i organizacja kształcenia w formach pozaszkolnych

Planowanie i organizacja kształcenia w formach pozaszkolnych DEPARTAMENT KSZTAŁCENIA ZAWODOWEGO I USTAWICZNEGO Planowanie i organizacja kształcenia w formach pozaszkolnych po 1 września 2012 roku 26 listopada 2012 r. Podstawy prawne 1) Ustawa z dnia 7 września 1991

Bardziej szczegółowo

WYSTĄPIENIE POKONTROLNE

WYSTĄPIENIE POKONTROLNE POMORSKI URZĄD WOJEWÓDZKI w Gdańsku WI-III.431.1.2016.AS Gdańsk, dnia 16 marca 2016 r. Pomorski Ośrodek Ruchu Drogowego w Gdańsku WYSTĄPIENIE POKONTROLNE Na podstawie art. 6 ust. 4 pkt 2 ustawy z dnia

Bardziej szczegółowo

PROGRAM STAŻU ZAWODOWEGO

PROGRAM STAŻU ZAWODOWEGO Akademia Pomorska w Słupsku Instytut Geografii i Studiów Regionalnych PROGRAM STAŻU ZAWODOWEGO dla studentów na kierunku GEOGRAFIA studia I stopnia specjalność GOSPODARKA I POLITYKA SAMORZĄDOWA studia

Bardziej szczegółowo

- W Z O R C O W Y. Kraków, styczeń 2008 r. TARBONUS Sp. z o.o. ul. Lublańska 34 31-476 KRAKÓW. opracowano w TARBONUS Sp. z o.o.

- W Z O R C O W Y. Kraków, styczeń 2008 r. TARBONUS Sp. z o.o. ul. Lublańska 34 31-476 KRAKÓW. opracowano w TARBONUS Sp. z o.o. Kraków, styczeń 2008 r. TARBONUS Sp. z o.o. ul. Lublańska 34 31-476 KRAKÓW - W Z O R C O W Y PROGRAM SZKOLENIA W ZAKRESIE METOD PROWADZENIA INSTRUKTAŻU STANOWISKOWEGO BEZPIECZEŃSTWA I HIGIENY PRACY Opracował:

Bardziej szczegółowo