Informacja przygotowana na posiedzenie Rady Ochrony Pracy przez Centralny Instytut Ochrony Pracy Państwowy Instytut Badawczy Warszawa, marzec 2012 r.

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "Informacja przygotowana na posiedzenie Rady Ochrony Pracy przez Centralny Instytut Ochrony Pracy Państwowy Instytut Badawczy Warszawa, marzec 2012 r."

Transkrypt

1 EDUKACJA I SZKOLENIA W DZIEDZINIE BEZPIECZEŃSTWA I HIGIENY PRACY Informacja przygotowana na posiedzenie Rady Ochrony Pracy przez Centralny Instytut Ochrony Pracy Państwowy Instytut Badawczy Warszawa, marzec 2012 r. 1

2 I. WYBRANE PROBLEMY RYNKU EDUKACYJNEGO W DZIEDZINIE BEZPIECZEŃSTWA I HIGIENY PRACY W ostatnich latach do dyskusji o edukacji na rzecz bezpieczeństwa, w tym bezpieczeństwa i higieny pracy, szerzej włączyły się nie tylko organy nadzoru nad warunkami pracy. Problematyka ta jest też coraz częściej obecna w pismach branżowych, a także w sposób zorganizowany jest podejmowana przez przedstawicieli środowiska zainteresowanego jakościową poprawą usług edukacyjnych w zakresie bezpieczeństwa i higieny pracy oraz przez sądy podczas dochodzeń powypadkowych. Zainteresowanie rynkiem edukacyjnym wzrosło również ze względu na możliwość pozyskania dotacji unijnych wynikających m. in. z realizacji unijnych i krajowych strategii w zakresie edukacji ustawicznej. To zainteresowanie wywołało na rynku szkoleń z jednej strony ożywienie, a z drugiej - szereg niepokojących zjawisk, dotyczących właściwej realizacji usług edukacyjnych. Kształtuje się także pogląd, że uregulowania dotyczące edukacji w zakresie BHP nie nadążają za potrzebami wynikającymi ze zmian na rynku pracy, nowymi technologiami, zmianami organizacji pracy i nowo powstającymi zagrożeniami. Utrzymująca się słaba kondycja kształcenia zawodowego i brak precyzyjnej formuły nauczania BHP w kształceniu ogólnym i akademickim powodują, że rynek pracy jest coraz intensywniej zasilany młodymi, słabo wyedukowanymi w tym zakresie pracownikami, dla których jedynym źródłem wiedzy oraz metodą kształtowania postaw wobec bezpieczeństwa i higieny pracy są szkolenia zapewniane przez pracodawcę. Jeszcze większym problemem są młodzi pracodawcy, nie posiadający wiedzy o bezpieczeństwie i higienie pracy, a których postawa ma wpływ bezpośredni na bezpieczeństwo pracy i zachowania pracowników. Z badań przeprowadzonych w ostatnich latach przez CIOP-PIB wynika, że pracownicy wskazują szkolenia w zakresie BHP jako najważniejsze źródło swojej wiedzy w tym zakresie. Jednocześnie z tych samych badań wynika, że szkolenia te są przez większość z nich bardzo źle oceniane. Pracodawcy wykazują małe zainteresowanie szkoleniami w zakresie BHP i nie są skłonni ich finansować. Trudno jest więc oczekiwać, że pracodawcy będą organizować i finansować szkolenia na wysokim poziomie merytorycznym. Odmienna sytuacja występuje w tych przedsiębiorstwach, w których obowiązek zainteresowania tą problematyką wynika z wymogów korporacyjnych i konkurencji na rynku międzynarodowym. Problemy powyższe wskazują, że niezbędne jest dostosowanie rynku edukacji w zakresie BHP do współczesnych wymagań i jego rzetelny monitoring. Ocena skali podniesionych zjawisk i procesów w tym obszarze jest dziś niezwykle trudna ze względu na brak systemowo gromadzonych informacji. Opinie CIOP-PIB w tym zakresie wynikają z doświadczeń własnych związanych z prowadzeniem różnych form edukacji, z badań przeprowadzonych w ramach programu wieloletniego Poprawa bezpieczeństwa i warunków pracy, wywiadów wśród 2

3 współpracujących z Instytutem ekspertów, przedstawicieli akredytowanych ośrodków szkoleniowych, a także z prac naukowych nt. rezultatów kształcenia podyplomowego w zakresie BHP. Analiza tych źródeł wskazuje trzy opisane poniżej grupy problemów. 1. Realizacja wymagań prawnych W 1996 r. rozporządzeniem ministra pracy i polityki socjalnej określono szczegółowo zasady obowiązkowych szkoleń różnych grup pracowniczych w dziedzinie bezpieczeństwa i higieny pracy, a w 2004 r. rozporządzenie to znowelizowano. W 2009 r. Rada Ochrony Pracy Sejmu RP uznała za celowe stworzenie systemu informacji dotyczącego jednostek organizacyjnych prowadzących działalność szkoleniową w dziedzinie bezpieczeństwa i higieny pracy wymienionych w powyższym rozporządzeniu poprzez odpowiednią nowelizację prawną. Informacje o tych jednostkach organizacyjnych miały być zawarte w wykazie jednostek spełniających minimalne wymagania kompetencyjne prowadzonym przez ministra właściwego ds. pracy. Postulowano także określenie kryteriów kompetencji, jakie powinien spełniać wykładowca problematyki bezpieczeństwa i higieny pracy. Przez wiele lat obowiązywania tego rozporządzenia dominował jednak pogląd, że mechanizmy rynkowe z czasem pozytywnie ukształtują rynek szkoleń BHP. Oczekiwania, że rynek usług w tym zakresie sam uruchomi mechanizmy stymulujące i weryfikujące, nie spełniły się. Natomiast brak skutecznej kontroli rynku edukacji zaowocował wieloma niepokojącymi zjawiskami, głównie nieprzestrzeganiem przepisów prawa przez organizatorów szkoleń. Głównym problemem jest brak mechanizmów prawnych kontroli przebiegu edukacji i oceny jej efektów. Aktualnie dla większości przedsiębiorców ważny jest nie efekt, którym są prawidłowo wyszkoleni pracownicy, lecz posiadanie zaświadczeń o ukończeniu szkoleń przez pracowników. Na rynku obowiązkowej edukacji w zakresie BHP dominują małe (ok. 70%), najczęściej jednoosobowe firmy, które prowadzą działalność oświatową na zasadach określonych w przepisach o swobodzie działalności gospodarczej. Właściciele tych firm nie muszą spełniać żadnych kryteriów, nie są też przez nikogo kontrolowani. Liczba tych firm narasta lawinowo wraz z pojawianiem się kolejnych grup absolwentów kończących studia podyplomowe z zakresu BHP. W firmach tych właściciele i wykładowcy to najczęściej te same osoby. Formalnie spełniają wszystkie, obowiązujące kryteria, choć studia podyplomowe to najczęściej ich pierwszy kontakt z problematyką BHP, przy braku jakiegokolwiek doświadczenia praktycznego. Firmy te prowadzą jednoosobowo wszystkie rodzaje obowiązkowych szkoleń, ze szkoleniami dla pracodawców włącznie. Pracodawca jest zainteresowany jak najniższymi kosztami szkolenia, które oferują jednoosobowe firmy nieponoszące kosztów właściwego oprzyrządowania realizowanych szkoleń. Szkolenia te najczęściej są źle oceniane przez uczestników i pracodawców a tym samym powstaje błędne koło. Często też obowiązkiem prowadzenia 3

4 wszystkich szkoleń pracodawcy obarczają młodego i często zatrudnionego bezpośrednio po studiach pracownika służby BHP. Cały ten proces nastawiony jest więc na spełnienie obowiązku poświadczenia szkolenia a nie przeszkolenia pracowników. Z tak powszechnie realizowaną formułą organizacji szkoleń BHP nie są w stanie konkurować większe, dobrze zorganizowane i wyposażone jednostki szkoleniowe, które rezygnują z prowadzenia szkoleń z zakresu BHP, nie wytrzymując konkurencji cenowej. Brak jasno określonych minimalnych wymagań odnośnie do funkcjonowania jednostek szkoleniowych powoduje, że konkurują miedzy sobą jednostki organizacyjne o skrajnie rożnych zasadach działalności gospodarczej, skrajnie różnej organizacji i skrajnie różnych kosztach funkcjonowania. Utrzymywanie takiego stanu spowoduje, że w najbliższej perspektywie pozostaną na rynku ośrodki oferujące szkolenia w najniższych cenach, a ośrodki ponoszące większe koszty funkcjonowania, w związku z lepszą jakością usług, albo znikną z rynku albo istotnie obniżą jakość szkoleń. Z dotychczasowych doświadczeń CIOP-PIB związanych z uznawaniem kompetencji jednostek edukacyjnych wynika, że jedynie dobrze zorganizowane jednostki szkoleniowe są w stanie prowadzić tę działalność w sposób powtarzalny, na dobrym poziomie. Lepiej zorganizowane jednostki dłużej trwają, są w stanie uczyć się i doskonalić. Obsługują one większą liczbę podmiotów z różnych branż oraz klientów stawiających większe wymagania dla organizacji i merytorycznego przebiegu szkoleń. W wielu przypadkach jednostki te własnymi siłami tworzą i wydają materiały szkoleniowe na potrzeby doraźnie organizowanych szkoleń i poprzez współpracę z kompetentnymi wykładowcami i trenerami zapewniają przebieg szkoleń na podstawie najbardziej aktualnej wiedzy. Jest to pożądany kierunek rozwoju edukacji, w tym zakresie. Akceptacja obecnej sytuacji spowoduje brak postępu w jakościowej poprawie szkoleń z zakresu BHP. Ważne jest więc wsparcie dla inicjatywy różnych organizacji odnośnie do zmian rozporządzenia ministra gospodarki i pracy z dnia 27 lipca 2004 r. w sprawie szkolenia w dziedzinie bezpieczeństwa i higieny pracy. W tych zmianach najistotniejsze jest wprowadzenie do systemu prawnego bardziej szczegółowych zasad funkcjonowania i oceny kompetencji jednostek edukacyjnych. 2. Kształcenie kadr dla bezpieczeństwa i higieny pracy Realizacja studiów podyplomowych jest dzisiaj główną formą kształcenia kadr w dziedzinie BHP. Kilkuletnie doświadczenie CIOP-PIB w prowadzeniu tych studiów (około 2000 absolwentów) pozwala na stwierdzenie, że idea zastąpienia kształcenia kadry służby BHP 4

5 w systemie kursowym (szkolenia podstawowe) kształceniem szkolnym, akademickim i podyplomowym jest słuszna. Jednakże, o ile w kształceniu techników i kierunkowym kształceniu w dziedzinie BHP na poziomie studiów wyższych są stosowane określone standardy nauczania, na które składają się treści kształcenia, a także określone są oczekiwane efekty kształcenia, to w przypadku studiów podyplomowych określono tylko, że mają one dotyczyć zakresu bezpieczeństwa i higieny pracy. W związku z tym ilu jest organizatorów tych studiów tyle jest programów i koncepcji ich prowadzenia. Bardzo często problematyka BHP jest tylko częścią programu tych studiów podyplomowych. Poza dowolnością określania treści kształcenia dowolnie jest również określany czas i miejsce tego kształcenia. Aktualnie organizatorzy tych studiów sami decydują o celach i ich zakresie programowym. Prowadzone są studia podyplomowe w zakresie bezpieczeństwa i higieny pracy o zdecydowanie różniącym się od siebie zakresie tematycznym i liczbie godzin zajęć, co powoduje nieporównywalność efektów kształcenia. Niektóre programy tych studiów nie dają żadnej gwarancji, że ich absolwent będzie wiedział jak realizować 22 obowiązki pracownika służby BHP, a ich ukończenie jest przepustką do zatrudnienia w tym zawodzie. Początkowo nie rzutowało to istotnie na kompetencje służby BHP, a wręcz poszerzało ich wiedzę, gdyż słuchaczami byli wieloletni praktycy zawodu uzupełniający swoje kierunkowe wykształcenie. Natomiast obecnie słuchaczami studiów są często osoby bez praktyki zawodowej, często jakiejkolwiek, dla których te studia są jedyną możliwością nabycia kwalifikacji do wykonywania zadań pracownika służby BHP. Studia podyplomowe w zakresie BHP są też ważnym etapem kształtowania kompetencji wykładowców i organizatorów szkoleń. Z doświadczeń CIOP-PIB wynika ponadto, że potencjalni słuchacze i absolwenci mają nadal problem z odpowiedzią na pytanie, czy wybrane przez nich studia podyplomowe i ich program spełniają niezbędne wymagania. Z takimi wątpliwościami zgłaszają się również pracodawcy, zatrudniając nowych pracowników w służbie bezpieczeństwa i higieny pracy. W około 70% studia podyplomowe z zakresu bezpieczeństwa i higieny pracy są prowadzone w uczelniach niepublicznych zajmujących się kierunkowym nauczaniem z zakresu zarządzania, bankowości, informatyki, ekologii i szeroko rozumianej humanistyki. Program studiów podyplomowych organizowanych przez te uczelnie uzależniony jest od możliwości uczelni, w tym od zaplecza kadrowego. Brak kadry nauczającej w tym zakresie w ww. uczelniach (wymóg ustawowy) a także odpowiednich laboratoriów powoduje, że programy tych studiów są w znacznej mierze przez uczelnie tylko firmowane, a zajęcia są prowadzone przez organizatorów i wykładowców z ośrodków szkoleniowych. Skoro przepisy prawa wymagają ukończenia studiów podyplomowych w zakresie bezpieczeństwa i higieny pracy jako podstawy do zatrudnienia na stanowiskach w służbie bezpieczeństwa i higieny pracy, to niezbędne jest precyzyjne określenie, jakie efekty kształcenia muszą być po tych studiach osiągnięte. Niezbędne jest także szczegółowe 5

6 określenie minimalnego zakresu tematycznego, minimalnego czasu realizacji programu studiów oraz zasad, trybu i miejsca organizacji takich studiów. 3. Edukacja powszechna - kształtowanie świadomości i postaw Ułatwieniem dla procesu kształtowania właściwych postaw wobec bezpieczeństwa i higieny w środowisku pracy jest ich wstępne ukształtowanie na etapie edukacji szkolnej i akademickiej. Rezygnacja w 2004 r. ze szkoleń podstawowych w zakresie BHP, zapewnianych dotąd przez pracodawców, nie została zastąpiona przejęciem tego obowiązku przez system edukacji szkolnej i akademickiej, mimo międzyresortowego uzgodnienia w tym zakresie. Treści z zakresu kultury bezpieczeństwa są uwzględniane w podstawach programowych dla szkół podstawowych, gimnazjalnych i ponadgimnazjalnych. Nadal jednak kierownictwa szkół nie uwzględniają w planach nauczania tej problematyki w takim stopniu, aby absolwenci szkół uzyskiwali podstawową wiedzę w zakresie bezpiecznych zachowań. Zapewnienie tej edukacji nie wiąże się nadal z rozwiązaniami systemowymi, lecz okazjonalnymi działaniami i dotyczy tylko niektórych zagadnień, co w konsekwencji nie pozwala na realizowanie celu podstawowego, jakim jest przygotowanie młodych ludzi do bezpiecznego wejścia w środowisko pracy. Zwłaszcza w szkołach licealnych nadal brak jest jakichkolwiek inicjatyw w tym zakresie. Istnieje potrzeba stałego rozwiązania tego problemu oraz motywowania i wspierania kadry kierowniczej szkół w realizacji tego zadania. Postęp edukacji w zakresie bezpieczeństwa pracy i ergonomii w niektórych uczelniach jest głównie związany z aktywnością pracowników służby bezpieczeństwa i higieny pracy tych uczelni. Aktywność ta ma związek z wydanym w 2006 r. przez ministra nauki i szkolnictwa wyższego rozporządzeniem w sprawie bezpieczeństwa i higieny pracy w uczelniach, z którego wynika obowiązek organizowania szkolenia z zakresu bezpieczeństwa i higieny pracy i nauki dla wszystkich studentów rozpoczynających naukę w uczelni. Szkolenia te przeprowadzane są przez pracowników służby bezpieczeństwa i higieny pracy poszczególnych uczelni. Dla wielu studentów jest to jedyny kontakt z tą problematyką podczas studiów przed wejściem na rynek pracy. Problem ten dotyczy dużej liczby uczelni, głównie o profilu nietechnicznym. Poziom edukacji jest w tym obszarze niewystarczający. Znajduje to odbicie w niedostatecznej wiedzy absolwentów. Ze statystyk GUS wynika, że największą grupą ulegającą wypadkom przy pracy są młodzi pracownicy. Dlatego też potrzebne jest zintensyfikowanie edukacji z zakresu kultury bezpieczeństwa, w tym bezpieczeństwa pracy i higieny pracy w systemie szkolnym i akademickim. 6

7 Nie mniej istotnym problemem edukacji powszechnej tej grupy pracowników jest rzetelne przeprowadzanie szkoleń stanowiskowych w zakresie bezpieczeństwa i higieny pracy na starcie ich życia zawodowego. Efektem tego szkolenia powinna być praktyczna wiedza i umiejętności bezpiecznej pracy w konkretnych warunkach. Szkolenia te, ze względu na formułę realizacji, są najtrudniejsze i rzadko są realizowane prawidłowo. Są one prowadzone przede wszystkim przez bezpośrednich przełożonych tych pracowników. Program szkoleń okresowych dla tych osób, w ramach przygotowania ich do roli instruktorów, uwzględnia głównie prostą metodykę przeprowadzenia tego szkolenia. Podstawowy problem polega na tym, że większość kadry kierującej nie wie, co ma być treścią szkolenia stanowiskowego i nie potrafią się więc oni odpowiednio do niego przygotować. Redagując na nowo program szkolenia okresowego dla tej grupy pracowników niezbędne jest uzupełnienie go o treści przygotowujące do przeprowadzania szkoleń stanowiskowych. II. DOŚWIADCZENIA CENTRALNEGO INSTYTUTU OCHRONY PRACY PAŃSTWOWEGO INSTYTUTU BADAWCZEGO W PROWADZENIU EDUKACJI W ZAKRESIE BEZPIECZEŃSTWA I HIGIENY PRACY 1. Działania na rzecz systemu oświaty szkolnej Dotychczasowe działania Instytutu wspierające system oświaty szkolnej polegały przede wszystkim na opracowaniu, popularyzacji i stworzeniu formuły powszechnego udostępnienia materiałów pomocniczych dla nauczyciela pn. Kultura bezpieczeństwa dla czterech poziomów edukacji szkolnej: szkoła podstawowa klasy I-III i IV-VI, gimnazja i szkoły ponadgimnazjalne. Materiał ten jest systematycznie uaktualniany i wzbogacany o pomoce dydaktyczne niezbędne nauczycielowi w przygotowaniu i przeprowadzaniu zajęć lekcyjnych. Materiał pomocniczy dla nauczyciela pn. Kultura bezpieczeństwa, jest podzielony na moduły i lekcje co pozwala na wyszukanie i wydruk interesującego materiału, prezentacji komputerowej, wybór i prezentację filmu, oraz przygotowanie materiałów edukacyjnych dla ucznia. O możliwości bezpłatnego korzystania z tych materiałów poinformowano wszystkie szkoły w Polsce. Materiały te umieszczone są także na stronach internetowych pod adresem: Przygotowane w tym celu oprogramowanie i jego umiejscowienie w Internecie, pozwala wszystkim szkołom oraz indywidualnie nauczycielom na bezpłatne korzystanie z przygotowanych scenariuszy lekcji, materiałów dla ucznia oraz slajdów. 7

8 Rys. 1. Strona internetowa CIOP-PIB zawierająca materiały edukacyjne pt. Kultura bezpieczeństwa Wersja materiałów szkoleniowych pn. Kultura bezpieczeństwa, poszerzona o multimedia na płytach CD i DVD, jest wysyłana na zamówienie szkół i nauczycieli. Materiały są także wykorzystywana przez Państwową Inspekcję Pracy oraz Państwową Straż Pożarną do przeprowadzania kampanii popularyzujących kulturę bezpieczeństwa. W efekcie tych działań w ostatnich latach ogromnie wzrosło zainteresowanie szkół tymi materiałami. Co miesiąc kilkuset przedstawicieli środowiska szkolnego pobiera je ze stron internetowych. 2. Działania wspierające kształcenie akademickie w zakresie bezpieczeństwa i higieny pracy Działania Instytutu w tym zakresie polegały przede wszystkim na opracowaniu materiału edukacyjnego pn. Nauka o pracy bezpieczeństwo, higiena, ergonomia w wersjach dla nauczycieli akademickich i studentów. Tekst tego materiału jest systematycznie aktualizowany i uzupełniany. Opracowany materiał został przez CIOP-PIB przekazany Ministerstwu Nauki i Szkolnictwa Wyższego (na podstawie stosownego porozumienia z Ministerstwem) do bezpłatnego wykorzystania przez uczelnie, wykładowców akademickich oraz studentów do samokształcenia. Materiał jest udostępniany poprzez Internet ze stron MNiSW: oraz a także wysyłany w wersji płytowej na życzenie uczelni i nauczycieli akademickich. Materiały te umieszczono także 8

9 w systemie LearningSpace pod adresem http//cas.ciop.pl. umożliwiając korzystanie z nich osobom studiującym na odległość tematykę bezpieczeństwa i higieny pracy. CIOP-PIB przygotował również wydanie tego materiału na DVD po wzbogaceniu o filmy i klipy filmowe, e-booki, animacje i ilustracje (co nie było możliwe w wydaniu internetowym materiału). Pozwala to wykładowcom na dodatkowe zilustrowanie zagadnień prezentowanych w poszczególnych modułach. Rys. 2. Przykładowe okna wyboru filmów, prezentacji i klipów filmowych w multimedialnych materiałach edukacyjnych Nauka o pracy bezpieczeństwo, higiena, ergonomia 3. Kształcenia i dokształcanie osób dorosłych w zakresie bezpieczeństwa i higieny pracy Centralny Instytut Ochrony Pracy Państwowy Instytut Badawczy realizuje kształcenie i dokształcanie osób dorosłych w zakresie bezpieczeństwa i higieny pracy zgodnie ze swoim statutem. Działania te realizowane są przez Centrum Edukacyjne CIOP-PIB, głównie poprzez: wspieranie organizatorów różnych form edukacji materiałami edukacyjnymi, dokształcanie pracowników służby BHP, przedstawicieli firm, instytucji i organizacji pracujących na rzecz bezpiecznych warunków pracy przez organizację kształcenia specjalistycznego i problemowego, prowadzenie kształcenia przygotowującego do zatrudnienia w służbie BHP oraz instytucjach i organizacjach wpływających na kształtowanie bezpiecznych warunków pracy. 9

10 W latach r. w różnych formach edukacji organizowanych przez Instytut uczestniczyło ponad 26 tyś. osób, przygotowano i zorganizowano ponad 23 tysiące godzin zajęć. W samym tylko roku 2011 szkolenia objęły 2218 uczestników. Rys. 3. Uczestnicy różnych form edukacji w CIOP-PIB w latach Corocznie Centrum Edukacyjne CIOP-PIB przeprowadza również cykl szkoleń dla osób zainteresowanych wybranymi zagadnieniami z zakresu bezpieczeństwa i higieny pracy. Oferta tych szkoleń adresowana jest głównie do pracowników służby bezpieczeństwa i higieny pracy, pracodawców i kadry inżynieryjno-technicznej, przedstawicieli przedsiębiorstw wdrażających system zarządzania bezpieczeństwem i higieną pracy firm świadczących usługi z zakresu bezpieczeństwa i higieny pracy, pracowników firm szkoleniowych, wykładowców. W latach zorganizowano 101 takich szkoleń z udziałem około 2487 osób. Corocznie przygotowany jest także cykl szkoleń specjalistycznych dla pracowników służby bezpieczeństwa i higieny pracy, pracowników akredytowanych laboratoriów badawczych, stacji sanitarno-epidemiologicznych oraz osób zajmujących się pomiarami parametrów środowiska pracy. Corocznie organizowanych jest takich szkoleń. CIOP-PIB prowadzi również szkolenia okresowe dla różnych grup pracowniczych, zobowiązanych do odbywania takich szkoleń rozporządzeniem Ministra Gospodarki i Pracy z dnia 27 lipca 2004 r. w sprawie szkolenia w dziedzinie bezpieczeństwa i higieny pracy. Do najważniejszych materiałów oferowanych przez Instytut organizatorom szkolenia należy wydany na CD pakiet edukacyjny pn. Multiedu-BHP. Zawiera on teksty źródłowe do 20 10

11 modułów szkoleń wzbogacone o multimedia w postaci filmów i klipów filmowych, prezentacji komputerowych (łącznie 2562 slajdy). Oprogramowanie pozwala na przeszukiwanie i czytanie materiałów tekstowych, wydruk wybranych fragmentów, korzystanie ze słownika i definicji, wyszukiwanie i wyświetlanie na pełnym ekranie slajdów oraz na tworzenie zestawów slajdów, które można zapisać na dysku i wyświetlać w formie prezentacji. Opracowano także materiał edukacyjny w technologii e-learning do prowadzenia szkoleń okresowych dla pracodawców i osób kierujących pracownikami i pracowników administracyjno-biurowych. Zadanie podjęto w celu upowszechnienia szkoleń z zakresu bezpieczeństwa i higieny pracy wśród tej grupy pracowników. Struktura modułowa materiałów daje możliwości elastycznego korzystania z treści programowych. Od 1997 r. CIOP-PIB prowadzi studia podyplomowe pn. "Bezpieczeństwo i ochrona człowieka w środowisku pracy". Do 2011 r. w trybie dwu i trzysemestralnych studiów ukończyły je 64 grupy słuchaczy (łącznie ok osób). Rys. 4. Uczestnicy studiów podyplomowych z dziedziny bezpieczeństwa i higieny pracy prowadzonych w CIOP-PIB w latach Największa liczba słuchaczy studiów podyplomowych przypadająca na lata wiązała się przede wszystkim z zapotrzebowaniem kadrowym dynamicznie rozwijających się firm świadczących usługi z zakresu bezpieczeństwa i higieny pracy dla małych i średnich przedsiębiorstw, obowiązkiem uzupełniania wykształcenia przez pracowników służby BHP oraz największym dotąd zainteresowaniem absolwentów szkół wyższych poszukiwaniem zatrudnienia w tym obszarze. Na początku 2008 r. Instytut podjął współpracę z Wydziałem Samochodów i Maszyn Roboczych Politechniki Warszawskiej w zakresie organizacji i prowadzenia wspólnych 11

12 studiów podyplomowych pt. Bezpieczeństwo i ochrona człowieka w środowisku pracy. Dotąd wspólnie prowadzone studia podyplomowe ukończyło 16 grup słuchaczy. 4. Wspieranie rozwoju jakości usług edukacyjnych w Polsce. Wkład Instytutu w jakościowy rozwój usług edukacyjnych na rynku oświaty dorosłych realizowany jest przez działania związane z certyfikacją kompetencji wykładowców i ośrodków świadczących usługi edukacyjne w zakresie bezpieczeństwa i higieny pracy oraz tworzenie ogólnopolskiej sieci ekspertów z dziedziny bezpieczeństwa i higieny pracy, którym zapewniane jest stałe doskonalenie kompetencji, wzbogacanie wiedzy i umiejętności. W latach proces oceny kompetencji objął około 2000 osób, z czego 900 osób uzyskało certyfikaty kompetencji. Ponadto 41 ośrodków szkoleniowych prowadzących szkolenia w zakresie bezpieczeństwa i higieny pracy uzyskało certyfikaty uznania kompetencji (załącznik 1). Certyfikaty te są nadzorowane i podlegają weryfikacji w celu okresowego przedłużania. Rozwijana przez CIOP-PIB sieć ekspertów z dziedziny bezpieczeństwa i higieny pracy liczy aktualnie 48 osób. Wszyscy eksperci uzyskali certyfikat który jest corocznie przedłużany na podstawie postepowania weryfikacyjnego. Warunkiem przedłużenia certyfikatu jest między innymi udział w zróżnicowanych tematycznie szkoleniach, w tym w szkoleniach organizowanych specjalnie dla tej grupy. Sieć jest corocznie zasilana przez nowych ekspertów. Podejmowane przez CIOP-PIB działania, zwłaszcza dotyczące przygotowania nowoczesnych programów, form nauczania i materiałów edukacyjnych z dziedziny bezpieczeństwa i higieny pracy dla wszystkich poziomów edukacji społeczeństwa, wspierają realizację krajowej Strategii Rozwoju Kształcenia Ustawicznego oraz wpisują się w realizację wniosków zawartych w dotychczasowych stanowiskach Rady Ochrony Pracy dotyczących edukacji w dziedzinie bezpieczeństwa i higieny pracy. Dotyczy to przede wszystkim wniosków związanych z podnoszeniem jakości kształcenia ustawicznego, doskonaleniem umiejętności i kwalifikacji kadr wykładowców, konsultantów i ekspertów oraz prowadzeniem certyfikacji kompetencji osób działających w obszarze bezpieczeństwa i higieny pracy. III. WNIOSKI W związku z powyżej przedstawionymi problemami edukacji i szkoleń w dziedzinie bezpieczeństwa i higieny pracy proponuje się podjęcie następujących działań: 1. Wprowadzenie ogólnopolskiego rejestru jednostek edukacyjnych prowadzących szkolenia z zakresu bezpieczeństwa i higieny pracy. Wpis w takim rejestrze 12

13 następowałby po spełnieniu wymagań określonych w systemie certyfikacji kompetencji. W tak nadzorowanym systemie działanie niezgodne z deklaracją powodowałoby skreślenie z rejestru z możliwością ponownego wpisu po spełnieniu wymaganych kryteriów. W zależności od poziomu kompetencji jednostka organizacyjna mogłaby uzyskać możliwość prowadzenia określonej grupy okresowych, obowiązkowych szkoleń. Proponuje się, aby ze względu na poziom spełnienia wymagań rejestracyjnych wpisane do niego jednostki zostały podzielone na dwie kategorie. Jednostki zaliczone do kategorii A miałyby prawo do organizowania i prowadzenia wszystkich szkoleń. Jednostki zaliczane do kategorii B nie prowadziłyby specjalistycznych szkoleń o większych wymaganiach (np. dla pracodawców i osób kierujących pracownikami, pracowników służby BHP, pracowników inżynieryjno-technicznych). Zasadne byłoby, aby organizatorami tych szkoleń nie mogli być pracodawcy. Jeden ogólnopolski rejestr jednostek organizacyjnych wykluczałby możliwość wielokrotnej rejestracji tej samej jednostki organizacyjnej, a ponadto umożliwiałby wgląd do danych rejestrowych przez uprawnione organy nadzoru z terenu całego kraju (wiele ośrodków działa na terenie kilku województw). Taki rejestr jednostek organizacyjnych byłby również użyteczny dla podmiotów korzystających z ich usług. 2. Określenie poziomu spełniania minimalnych wymagań kwalifikacyjnych dla wykładowców problematyki z zakresu bezpieczeństwa i higieny pracy. W tym celu niezbędne jest określenie poziomu spełnienia wymagań zawartych w dotychczasowym rozporządzeniu ministra gospodarki i pracy w sprawie szkoleń w dziedzinie bezpieczeństwa i higieny pracy, dotyczących niezbędnego zasobu wiedzy, doświadczenia zawodowego i przygotowania dydaktycznego. Obecnie określone wymagania nie poddają się weryfikacji, a o ich spełnieniu subiektywnie decydują kandydaci na wykładowców, w tym w coraz większej liczbie niedoświadczeni wykładowcy, którzy rozpoczynają swoją działalność w tej roli zaraz po ukończeniu studiów, a także szkół średnich bez żadnej wiedzy praktycznej o środowisku pracy np. w przemyśle. Ustalenie tych kryteriów ułatwi zarówno organizatorom jak i pracodawcom pozyskiwanie i zatrudnianie kompetentnych wykładowców. 3. Precyzyjne określenie, jakie efekty kształcenia muszą być osiągnięte w wyniku realizacji studiów podyplomowych w zakresie bezpieczeństwa i higieny pracy. Niezbędne jest także szczegółowe określenie minimalnego zakresu tematycznego oraz czasu realizacji programu studiów, a także zasad, trybu i miejsca organizacji takich studiów. 13

14 4. Stałe monitorowanie i okresowe informowanie Rady Ochrony Pracy o stanie podstawowej edukacji w zakresie bezpieczeństwa i higieny pracy w systemie oświaty szkolnej i akademickiej. Niezbędne jest także stałe motywowanie i wspieranie kadry kierowniczej szkół i uczelni w realizacji tego zadania. 5. Zapewnienie w programach obowiązkowych szkoleń z zakresu bezpieczeństwa i higieny pracy przygotowania kadry kierowniczej przedsiębiorstw i instytucji do prawidłowego przeprowadzania szkoleń stanowiskowych z zakresu bezpieczeństwa i higieny pracy. Materiał został opracowany przez: mgr Krystyna Świder Kierownik Centrum Edukacyjnego, CIP-PIB lek. med. Witold Gacek Kierownik Ośrodka Certyfikacji Osób i Systemów Zarządzania CIOP-PIB 14

15 Załącznik 1 Wykaz jednostek edukacyjnych, którym Centralny Instytut Ochrony Pracy Państwowy Instytut Badawczy przyznał certyfikaty uznania kompetencji do prowadzenia szkoleń w zakresie bezpieczeństwa i higieny pracy Lp. Nr certyfikatu Posiadacz certyfikatu 1. JE-1/2001 Centrum Edukacyjne Centralnego Instytutu Ochrony Pracy- Państwowego Instytutu Badawczego 2. JE-3/2001 Instytut Organizacji i Ochrony Pracy CON-LEX Sp. z o.o. 3. JE-4/2001 ZIAD Bielsko-Biała S.A. Ośrodek Doskonalenia Zawodowego Adres ul. Czerniakowska Warszawa ul. Graniczna Radom Al. Armii Krajowej Bielsko-Biała 4. JE-6/2001 Zakład Usług Szkoleniowych i Doradztwa w zakresie Ochrony Pracy DEMERGO" 5. JE-7/2002 Ośrodek Szkolenia Państwowej Inspekcji Pracy im. Prof. Jana Rosnera we Wrocławiu 6. JE-8/2004 *RO-12/ JE-9/2004 *RO-5/2009 Ośrodek Szkoleniowo-Doradczy TBF s.c. Centrum Szkoleniowo-Doradcze LENAX ul. Browarna Żywiec ul. M. Kopernika Wrocław ul. Lecha Warszawa ul. Zygmunta Starego Gliwice 8. JE-10/2004 Wyższa Szkoła Logistyki ul. Estkowskiego Poznań 9. JE-11/2004 Ośrodek Szkolenia Technicznego Sp. z o.o. 10. JE-12/2004 *RO-2/2009 pl. Skarżyńskiego Wałbrzych ATC s.c. ul. Lipowa Gostyń 11. JE-13/2004 Tarbonus Sp. z o.o. ul. Lublańska Kraków 12. JE-15/2004 SEKA S.A. ul. M. Paca Warszawa 13. JE-16/2004 *RO-7/2009 Ośrodek Szkolenia, Konsultacji i Doradztwa Ochrony Pracy ul. Warcka Sieradz 1

16 Lp. Nr certyfikatu Posiadacz certyfikatu Adres 14. JE-17/2005 Zakład Doskonalenia Zawodowego ul. Stary Rynek Zielona Góra 15. JE-18/2005 Miedziowe Centrum Kształcenia Kadr Sp. z o.o. 16. JE-19/2005 Zakład Doskonalenia Zawodowego w Warszawie 17. JE-20/2005 Dolnośląski Zakład Doskonalenia Zawodowego Oddział I we Wrocławiu 18. JE-21/2005 *RO-1/2009 Agencja Ochrony Pracy i Środowiska BHPE 19. JE-22/2006 Zakład Doskonalenia Zawodowego w Poznaniu 20. JE-23/2006 Zakład Doskonalenia Zawodowego w Katowicach 21. JE-24/2006 Ośrodek Szkolenia Bezpieczeństwa i Higieny Pracy 22. JE-26/2008 Zakład Doskonalenia Zawodowego w Gdańsku 23. JE-27/2008 Wojewódzki Zakład Doskonalenia Zawodowego w Szczecinie 24. JE-28/2008 *RO-3/2009 Biuro Kompleksowej Obsługi Firm J&J s.c. 25. JE-29/2008 Bydgoski Zakład Doskonalenia Zawodowego 26. JE-30/2008 *RO-4/2009 Centrum Kształcenia i Szkolenia Sp. z o.o. ul. M. Skłodowskiej- Curie 84, Lubin ul. Podwale Warszawa ul. Biskupia 10a Wrocław ul. Fabryczna Chojnów ul. Jeleniogórska 4/ Poznań ul. Krasińskiego Katowice ul. Ciołka Warszawa ul. Miszewskiego 12/ Gdańsk Plac Jana Kilińskiego 3, Szczecin ul. Kościuszki 5a Malbork ul. Floriańska 120, Bydgoszcz os. Złota Jesień Kraków 27. JE-31/2009 Spółka Szkoleniowa Sp. z o.o. ul. Szopienicka Katowice 28. *RO-6/2009 Ośrodek Doradztwa i Kształcenia BAJD 29. *RO-9/2009 Ośrodek Szkolenia Ustawicznego i Kursów Zawodowych 30. *RO-8/2009 Ośrodek Szkolenia, Usług BHP i P.Poż. GOMAR 31. *RO-9/2009 Ośrodek Szkolenia Ustawicznego i Kursów Zawodowych ul. Stary Rynek Bydgoszcz ul. Konopnickiej 2A Bartoszyce ul. Reymonta Jarosław ul. Konopnickiej 2A Bartoszyce 2

17 Lp. Nr certyfikatu Posiadacz certyfikatu Adres 32. *RO-10/2009 Pro Silesia Sp. z o.o. ul. Ozimska Opole 33. *RO-11/2009 SANNORT Sp. z o.o. ul. Ożarowska Sandomierz 34. *RO-13/2009 Towarzystwo Naukowe Organizacji i Kierownictwa 35. *RO-14/2009 Vademecum Ochrony Pracy Sp. z o.o. ul. Jagienki Białystok ul. Jana z Kolna 18/ Koszalin 36. *RO-16/2009 Zakład Doskonalenia Zawodowego ul. Stary Rynek Zielona Góra 37. *RO-17/2011 Centrum Ochrony Pracy i Biznesu CONSULTRIX 38. JE-2/2001 Centrum Edukacyjno-Konsultingowe Sp. z o.o. 39. JE-5/2001 Regionalny Ośrodek Doskonalenia Kadr Warmińsko-Mazurskiej Rady Federacji Stowarzyszeń naukowo- Technicznych NOT ul. Mełgiewska Lublin ul. Bydgoska 1, Świecie Pl. Konsulatu Polskiego 1, Olsztyn 40. JE-14/2004 Szkoleniowiec PHSU ul. Babimojska 1/11, poznań 41. JE-25/2007 Hotelarskie Centrum Szkoleniowe Ul. Bydgoska 1, Świecie * Symbolem RO oznaczono jednostki edukacyjne posiadające dodatkową akredytację CIOP-PIB w ramach Sieci Regionalnych Ośrodków BHP 3

18 PAŃSTWOWA INSPEKCJA PRACY Y Główny Inspektorat Pracy Edukacja i szkolenia w dziedzinie bezpieczeństwa i higieny pracy Warszaw wa, marzec 2012 r. r 1

19 Wprowadzenie Podstawą prawną regulującą na poziomie podstawowym obowiązki pracodawcy odnośnie szkolenia pracowników w zakresie bezpieczeństwa i higieny pracy jest art ustawy z dnia 26 czerwca 1974 r. Kodeks pracy (Dz. U. z 1998 r. Nr 21, poz. 94 ze zm.). Przepis ten zabrania pracodawcy dopuszczenia pracownika do pracy, do której wykonywania nie posiada on wymaganych kwalifikacji lub potrzebnych umiejętności, a także dostatecznej znajomości przepisów oraz zasad bezpieczeństwa i higieny pracy. Potrzebne umiejętności wykonywania pracy w sposób bezpieczny pracownik nabywa m.in. podczas szkoleń w dziedzinie bhp. Poznaje wówczas także przepisy i zasady bhp. Pracodawca powinien zapewnić takie szkolenie, zgodnie z art Kodeksu pracy, przed dopuszczeniem pracownika do pracy (szkolenie wstępne składające się z instruktażu ogólnego i stanowiskowego) oraz zapewnić prowadzenie okresowych szkoleń w tym zakresie. Ponadto pracodawca jest obowiązany odbyć szkolenie w zakresie niezbędnym do wykonywania ciążących na nim obowiązków wynikających z przepisów prawa pracy, w tym bhp i okresowo je powtarzać. Przepisem określającym m. in. szczegółowe zasady szkolenia w dziedzinie bezpieczeństwa i higieny pracy, zakres szkolenia, wymagania dotyczące treści i realizacji programów szkolenia oraz sposób dokumentowania szkolenia jest rozporządzenie Ministra Gospodarki i Pracy z dnia 27 lipca 2004 r. w sprawie szkolenia w dziedzinie bezpieczeństwa i higieny pracy (Dz. U. Nr 180, poz ze zm.). Kontrole Państwowej Inspekcji Pracy Państwowa Inspekcja Pracy prowadzi od 2006 r. tematyczne kontrole przestrzegania powyższych przepisów (w 2012 r. są one kontynuowane). W 2011 r. było ich prawie 5,5 tys. w zakładach pracy różnych branż, zatrudniających łącznie ok. 222 tys. pracowników (51% stanowiły zakłady zatrudniające do 9 pracowników, 34% - od 10 do 49 pracowników, 12% - od 50 do 249 pracowników i 3% - nie mniej niż 250 pracowników). 2

20 Wyniki kontroli z 2011 r. wskazują, że w 18% kontrolowanych zakładów nie zapewniono instruktażu ogólnego co najmniej jednemu z pracowników. Dotyczyło 2760 pracowników (6% pracowników objętych kontrolą). Brak zapewnienia instruktażu stanowiskowego pracownikom przed ich dopuszczeniem do pracy stwierdzono w 22% kontrolowanych zakładach pracy. Dotyczyło 3281 pracowników (7% pracowników objętych kontrolą). Należy ponadto dodać, że 1462 pracowników zostało poddanych instruktażowi stanowiskowemu dopiero po pewnym czasie od dopuszczenia ich do pracy. Szkolenia okresowego w wymaganym terminie nie zapewniono 7473 pracownikom (16% pracowników objętych kontrolą). Nieprawidłowość tę stwierdzono w 38% kontrolowanych zakładów. Prawie co czwarty kontrolowany pracodawca nie odbył wymaganego szkolenia okresowego, albo było ono nieaktualne. W okresie od 2006 r. nie nastąpiła znaczna poprawa w zakresie zapewnienia pracownikom szkolenia wstępnego, natomiast zmniejszył się o 9 punktów procentowych odsetek pracodawców, którzy nie zapewnili pracownikom szkolenia okresowego w wymaganym terminie. Cele szkolenia Szkolenie powinno być tak zorganizowane i przeprowadzone, aby zapewniało pracownikowi: zaznajomienie się z czynnikami środowiska pracy mogącymi powodować zagrożenia dla bezpieczeństwa i zdrowia podczas pracy oraz odpowiednimi środkami i działaniami zapobiegawczymi, poznanie przepisów oraz zasad bhp w zakresie niezbędnym do wykonywania pracy w zakładzie pracy i na określonym stanowisku, a także związanych z pracą obowiązków i odpowiedzialności w dziedzinie bhp, nabycie umiejętności wykonywania pracy w sposób bezpieczny dla siebie i innych osób, postępowania w sytuacjach awaryjnych oraz udzielania pomocy osobie, która uległa wypadkowi. Za zapewnienie pracownikom właściwego zakresu i poziomu szkolenia (jego jakości) odpowiadają pracodawcy. Niestety, na podstawie analizy przyczyn wypadków przy pracy można wysnuć wniosek, że jakość szkoleń jest niska. Z 3

OCENA JAKOŚCI SZKOLEŃ W ZAKRESIE BEZPIECZEŃSTWA I HIGIENY PRACY

OCENA JAKOŚCI SZKOLEŃ W ZAKRESIE BEZPIECZEŃSTWA I HIGIENY PRACY OCENA JAKOŚCI SZKOLEŃ W ZAKRESIE BEZPIECZEŃSTWA I HIGIENY PRACY Centralny Instytut Ochrony Pracy Państwowy Instytut Badawczy maj 2014 r. 1 WYBRANE PROBLEMY RYNKU SZKOLEŃ W OBSZARZE BEZPIECZEŃSTWA I HIGIENY

Bardziej szczegółowo

OCENA JAKOŚCI SZKOLEŃ W ZAKRESIE BEZPIECZEŃSTWA I HIGIENY PRACY

OCENA JAKOŚCI SZKOLEŃ W ZAKRESIE BEZPIECZEŃSTWA I HIGIENY PRACY OCENA JAKOŚCI SZKOLEŃ W ZAKRESIE BEZPIECZEŃSTWA I HIGIENY PRACY Centralny Instytut Ochro ony Pracy Państwowy Instytut Badawczy maj 2014 r. 1 WYBRANE PROBLEMY RYNKU SZKOLEŃ W OBSZARZE BEZPIECZEŃSTWA I HIGIENY

Bardziej szczegółowo

Rodzaje prowadzonych szkoleń. Programy szkolenia - zakres

Rodzaje prowadzonych szkoleń. Programy szkolenia - zakres ROZPORZĄDZENIE MINISTRA GOSPODARKI I PRACY z dnia 27 lipca 2004 r. w sprawie szkolenia w dziedzinie bezpieczeństwa i higieny pracy Dziennik Ustaw z dnia 18 sierpnia 2004 r. Nr 180, poz. 1860 ZMIANY: -

Bardziej szczegółowo

SZKOLENIE OKRESOWE Z DZIEDZINY BEZPIECZEŃSTWA I HIGIENY PRACY OSÓB ZATRUDNIONYCH NA STANOWISKACH KIEROWNICZYCH CZĘŚĆ 7

SZKOLENIE OKRESOWE Z DZIEDZINY BEZPIECZEŃSTWA I HIGIENY PRACY OSÓB ZATRUDNIONYCH NA STANOWISKACH KIEROWNICZYCH CZĘŚĆ 7 SZKOLENIE OKRESOWE Z DZIEDZINY BEZPIECZEŃSTWA I HIGIENY PRACY OSÓB ZATRUDNIONYCH NA STANOWISKACH KIEROWNICZYCH CZĘŚĆ 7 VII. ORGANIZACJA I METODYKA SZKOLEŃ W ZAKRESIE BEZPIECZEŃSTWA I HIGIENY PRACY VII.1.

Bardziej szczegółowo

Państwowa Inspekcja Pracy Główny Inspektorat Pracy

Państwowa Inspekcja Pracy Główny Inspektorat Pracy Państwowa Inspekcja Pracy Główny Inspektorat Pracy Działalność szkoleniowa w zakresie bezpieczeństwa i higieny pracy oraz prawa pracy, prowadzona przez ośrodki i instytucje szkoleniowe Warszawa, czerwiec

Bardziej szczegółowo

Postępy edukacji internetowej

Postępy edukacji internetowej Postępy edukacji internetowej na przykładzie działań Centralnego Instytutu Ochrony Pracy Państwowego Instytutu Badawczego dr inż. Małgorzata Suchecka inż. Artur Sychowicz Centralny Instytut Ochrony Pracy

Bardziej szczegółowo

8. Kompetencje i szkolenie pracowników w systemie zarządzania bezpieczeństwem i higieną pracy

8. Kompetencje i szkolenie pracowników w systemie zarządzania bezpieczeństwem i higieną pracy 8. Kompetencje i szkolenie pracowników w systemie zarządzania bezpieczeństwem i higieną pracy 8.1. Jakie wymagania i zalecenia dotyczące kompetencji i szkoleń sformułowano w normach serii PN-N-18001? Zgodnie

Bardziej szczegółowo

12. Szkolenia ogólne z zakresu bhp

12. Szkolenia ogólne z zakresu bhp 12.1. Informacje ogólne 12.2. Szkolenie wstępne 12.2.1. Instruktaż ogólny 12.2.2. Instruktaż stanowiskowy 12.3. Szkolenie okresowe 12. Szkolenia ogólne z zakresu bhp 12.4. Adaptacja programów ramowych

Bardziej szczegółowo

Inwestuj. w bezpieczeostwo. SZKOLENIA W ZAKRESIE BHP. Ireneusz Pawlik

Inwestuj. w bezpieczeostwo. SZKOLENIA W ZAKRESIE BHP. Ireneusz Pawlik Inwestuj w bezpieczeostwo. SZKOLENIA W ZAKRESIE BHP Ireneusz Pawlik USTAWA z dnia 26 czerwca 1974 r. Kodeks pracy Szkolenie art. 237 2-5 art. 237.3 Nie wolno dopuścid pracownika do pracy, do której wykonywania

Bardziej szczegółowo

KULTURA BEZPIECZEŃSTWA

KULTURA BEZPIECZEŃSTWA SZKOLENIE DLA NAUCZYCIELI PROGRAM EDUKACYJNY KULTURA BEZPIECZEŃSTWA DLA SZKÓŁ PONADGIMNAZJALNYCH Dariusz Borowiecki Sekcja Prewencji i Promocji OIP w Łodzi tel. (42) 635 12 34, 635 12 28 2 października

Bardziej szczegółowo

USTAWA z dnia 26 czerwca 1974 r. - Kodeks pracy.

USTAWA z dnia 26 czerwca 1974 r. - Kodeks pracy. USTAWA z dnia 26 czerwca 1974 r. - Kodeks pracy. (Dz.U. z 1998r. nr 21, poz. 94 ze zm.) Art. 237 2 Minister Edukacji Narodowej jest obowiązany zapewnić uwzględnianie problematyki bezpieczeństwa i higieny

Bardziej szczegółowo

STATUT. Rozdział I Postanowienia ogólne

STATUT. Rozdział I Postanowienia ogólne STATUT REGIONALNEGO OŚRODKA DOSKONALENIA NAUCZYCIELI RECTUS Rozdział I Postanowienia ogólne 1 Regionalny Ośrodek Doskonalenia Nauczycieli - RECTUS zwany dalej Ośrodkiem prowadzi swoją działalność na podstawie

Bardziej szczegółowo

STANOWISKO RADY OCHRONY PRACY

STANOWISKO RADY OCHRONY PRACY STANOWISKO RADY OCHRONY PRACY w sprawie identyfikacji obszarów o największym ryzyku wypadku przy pracy i przestrzegania w nich przepisów bezpieczeństwa i higieny pracy Na posiedzeniu 26 sierpnia 2014 r.

Bardziej szczegółowo

Komenda Powiatowa Państwowej Straży Pożarnej w Brzesku Szkolenie w dziedzinie bhp

Komenda Powiatowa Państwowej Straży Pożarnej w Brzesku Szkolenie w dziedzinie bhp Komenda Powiatowa Państwowej Straży Pożarnej w Brzesku Szkolenie w dziedzinie bhp Jakie obowiązki ciążą na pracodawcy w zakresie szkolenia w dziedzinie BHP Kodeks pracy w dziedzinie szkolenia z zakresu

Bardziej szczegółowo

Białystok, 18 lutego 2013 r. Wydział Szkolnictwa Ponadgimnazjalnego i Kształcenia Ustawicznego

Białystok, 18 lutego 2013 r. Wydział Szkolnictwa Ponadgimnazjalnego i Kształcenia Ustawicznego Białystok, 18 lutego 2013 r. Definicja kwalifikacyjnego kursu zawodowego Kwalifikacyjny kurs zawodowy to pozaszkolna forma kształcenia ustawicznego, której program nauczania uwzględnia podstawę programową

Bardziej szczegółowo

Metodyka szkolenia. Rodzaje szkoleń w zakresie BHP. wstępne (instruktaż ogólny i stanowiskowy), okresowe. materiały szkoleniowe

Metodyka szkolenia. Rodzaje szkoleń w zakresie BHP. wstępne (instruktaż ogólny i stanowiskowy), okresowe. materiały szkoleniowe Metodyka szkolenia materiały szkoleniowe Rodzaje szkoleń w zakresie BHP wstępne (instruktaż ogólny i stanowiskowy), okresowe 1 Metodyka szkolenia wstępnego: Instruktaż, czyli udzielanie instrukcji, instruowanie,

Bardziej szczegółowo

Szkoła Policealna im. Hanny Chrzanowskiej w Giżycku 11-500 Giżycko ul. Sikorskiego 3 tel. fax. 087 428 3444

Szkoła Policealna im. Hanny Chrzanowskiej w Giżycku 11-500 Giżycko ul. Sikorskiego 3 tel. fax. 087 428 3444 Szkoła Policealna im. Hanny Chrzanowskiej w Giżycku 11-500 Giżycko ul. Sikorskiego 3 tel. fax. 087 428 3444 www.medyk.gizycko.pl sekretmsz@wp.pl REGULAMIN ORGANIZACYJNY KURSU KWALIFIKACYJNEGO DLA KIEROWNIKÓW

Bardziej szczegółowo

STATUT. Niepublicznej Placówki Doskonalenia Nauczycieli Fundacji In Corpore. Tekst jednolity. Rozdział I Postanowienia ogólne

STATUT. Niepublicznej Placówki Doskonalenia Nauczycieli Fundacji In Corpore. Tekst jednolity. Rozdział I Postanowienia ogólne STATUT Niepublicznej Placówki Doskonalenia Nauczycieli Fundacji In Corpore Tekst jednolity Rozdział I Postanowienia ogólne 1 1. Niepubliczna Placówka Doskonalenia Nauczycieli Fundacji In Corpore, zwanej

Bardziej szczegółowo

2. Uczestnicy szkolenia Szkolenie jest przeznaczone dla wszystkich osób, które rozpoczynają pracę w danym zakładzie pracy.

2. Uczestnicy szkolenia Szkolenie jest przeznaczone dla wszystkich osób, które rozpoczynają pracę w danym zakładzie pracy. ZAŁĄCZNIK Nr RAMOWE PROGRAMY SZKOLENIA I. Ramowy program instruktażu ogólnego. Cel szkolenia Celem szkolenia jest zaznajomienie pracownika w szczególności z: a) podstawowymi przepisami bezpieczeństwa i

Bardziej szczegółowo

Szkolenia Kursy Uprawnienia 29/03/14

Szkolenia Kursy Uprawnienia 29/03/14 Szkolenia Kursy Uprawnienia 29/03/14 Szkolenie wstępne okresowe Szkolenia dla pracodawców Szkolenia dla osób kierujących pracownikami Szkolenie dla wykładowców i instruktorów na kursach i instruktarzach

Bardziej szczegółowo

Załącznik nr 5 do zapytania ofertowego na realizację kampanii Bezpiecznie od startu w radiu i Internecie

Załącznik nr 5 do zapytania ofertowego na realizację kampanii Bezpiecznie od startu w radiu i Internecie Załącznik nr 5 do zapytania ofertowego na realizację kampanii Bezpiecznie od startu w radiu i Internecie Działania służące edukacji w zakresie ochrony pracy i prewencji wypadków przy pracy w grupie osób

Bardziej szczegółowo

Uchwała nr 1170 Senatu Uniwersytetu w Białymstoku z dnia 21 grudnia 2011 r. Jakości Kształcenia

Uchwała nr 1170 Senatu Uniwersytetu w Białymstoku z dnia 21 grudnia 2011 r. Jakości Kształcenia Uchwała nr 1170 Senatu Uniwersytetu w Białymstoku z dnia 21 grudnia 2011 r. zmieniająca Uchwałę nr 792 Senatu Uniwersytetu w Białymstoku z dnia 25 marca 2009 r. w sprawie wprowadzenia w Uniwersytecie w

Bardziej szczegółowo

Rozwój kształcenia i doradztwa zawodowego w nowej perspektywie finansowej 2014-2020

Rozwój kształcenia i doradztwa zawodowego w nowej perspektywie finansowej 2014-2020 Rozwój kształcenia i doradztwa zawodowego w nowej perspektywie finansowej 2014-2020 Priorytety Jaka jest struktura na poziomie szkolnictwa centralnym zawodowego (PO WER) 1. Strategiczna współpraca z partnerami

Bardziej szczegółowo

STATUT NIEPUBLICZNEJ PLACÓWKI KSZTAŁCENIA USTAWICZNEGO CENTRUM EDUKACJI KRAJOWEJ IZBY BIEGŁYCH REWIDENTÓW

STATUT NIEPUBLICZNEJ PLACÓWKI KSZTAŁCENIA USTAWICZNEGO CENTRUM EDUKACJI KRAJOWEJ IZBY BIEGŁYCH REWIDENTÓW STATUT NIEPUBLICZNEJ PLACÓWKI KSZTAŁCENIA USTAWICZNEGO CENTRUM EDUKACJI KRAJOWEJ IZBY BIEGŁYCH REWIDENTÓW Rozdział 1 Nazwa i siedziba centrum 1.1. Centrum Edukacji Krajowej Izby Biegłych Rewidentów zwane

Bardziej szczegółowo

PLAN PRACY NAUCZYCIELA DORADCY ZAWODOWEGO W ROKU SZKOLNYM 2015/2016

PLAN PRACY NAUCZYCIELA DORADCY ZAWODOWEGO W ROKU SZKOLNYM 2015/2016 PLAN PRACY NAUCZYCIELA DORADCY ZAWODOWEGO W ROKU SZKOLNYM 2015/2016 Obszar pracy nauczyciela doradcy zawodowego w szkole i jego najważniejsze zadania z zakresu edukacyjno-zawodowego wsparcia ucznia określa

Bardziej szczegółowo

Warunki uczestnictwa. w Sieci Ekspertów ds. BHP, certyfikowanych przez Centralny Instytut Ochrony Pracy Państwowy Instytut Badawczy

Warunki uczestnictwa. w Sieci Ekspertów ds. BHP, certyfikowanych przez Centralny Instytut Ochrony Pracy Państwowy Instytut Badawczy Warunki uczestnictwa w Sieci Ekspertów ds. BHP, certyfikowanych przez Centralny Instytut Ochrony Pracy Państwowy Instytut Badawczy 1 2 Pracodawca jest obowiązany chronić zdrowie i życie pracowników poprzez

Bardziej szczegółowo

Nadzór pedagogiczny w roku szkolnym 2013/2014. Bielsko Biała luty 2014

Nadzór pedagogiczny w roku szkolnym 2013/2014. Bielsko Biała luty 2014 Nadzór pedagogiczny w roku szkolnym 2013/2014 Bielsko Biała luty 2014 Przebieg narady: 1. Wystąpienie Śląskiego Kuratora Oświaty 2. Ewaluacja planowa 3. Kontrola planowa 4. Kontrola doraźna 5. Informacja

Bardziej szczegółowo

Regulamin. organizacji kwalifikacyjnych kursów zawodowych. w Zespole Szkół Ekonomiczno-Turystycznych w Jeleniej Górze

Regulamin. organizacji kwalifikacyjnych kursów zawodowych. w Zespole Szkół Ekonomiczno-Turystycznych w Jeleniej Górze Regulamin organizacji kwalifikacyjnych kursów zawodowych w Zespole Szkół Ekonomiczno-Turystycznych w Jeleniej Górze ROZDZIAŁ 1 Postanowienia ogólne 1 1. Kwalifikacyjny kurs zawodowy, to kurs będący pozaszkolną

Bardziej szczegółowo

Rejestracja ośrodka szkolenia

Rejestracja ośrodka szkolenia Informacja w sprawie dokumentów składanych przez przedsiębiorcę ubiegającego się o wpis do rejestru przedsiębiorców prowadzących ośrodek szkolenia kierowców wykonujących przewóz drogowy Rejestracja ośrodka

Bardziej szczegółowo

w sprawie szkolenia w dziedzinie bezpieczeństwa i higieny pracy 1

w sprawie szkolenia w dziedzinie bezpieczeństwa i higieny pracy 1 Rozporządzenie Ministra Gospodarki i Pracy z dnia 7 lipca 004 r. w sprawie szkolenia w dziedzinie bezpieczeństwa i higieny pracy 1 (Dz. U. Nr 180, poz. 1860; zm.: Dz. U. z 005 r. Nr 116, poz. 97, z 007

Bardziej szczegółowo

Dz.U. 1999 Nr 14 poz. 133 ROZPORZĄDZENIE MINISTRA EDUKACJI NARODOWEJ

Dz.U. 1999 Nr 14 poz. 133 ROZPORZĄDZENIE MINISTRA EDUKACJI NARODOWEJ Kancelaria Sejmu s. 1/1 Dz.U. 1999 Nr 14 poz. 133 ROZPORZĄDZENIE MINISTRA EDUKACJI NARODOWEJ z dnia 15 lutego 1999 r. w sprawie rodzajów, zasad tworzenia, przekształcania i likwidowania oraz zasad działania

Bardziej szczegółowo

Wojewódzki Ośrodek Metodyczny w Gorzowie Wlkp. Poradnik stażysty

Wojewódzki Ośrodek Metodyczny w Gorzowie Wlkp. Poradnik stażysty Wojewódzki Ośrodek Metodyczny w Gorzowie Wlkp. Poradnik stażysty zebrała i opracowała: Elżbieta Rostkowska 2011 Ustawy i rozporządzenia awans zawodowy nauczyciela 1. Ustawa z dnia 7 września 1991r. o systemie

Bardziej szczegółowo

STATUT Samorządowego Ośrodka Doskonalenia i Doradztwa w Centrum Kształcenia Ustawicznego w Zielonej Górze. Rozdział 1 Postanowienia Ogólne

STATUT Samorządowego Ośrodka Doskonalenia i Doradztwa w Centrum Kształcenia Ustawicznego w Zielonej Górze. Rozdział 1 Postanowienia Ogólne Załącznik do Uchwały nr XLIII/529/01 Rady Miasta Zielona Góra z dnia 28 sierpnia 2001 r. STATUT Samorządowego Ośrodka Doskonalenia i Doradztwa w Centrum Kształcenia Ustawicznego w Zielonej Górze Rozdział

Bardziej szczegółowo

UNIWERSYTET KAZIMIERZA WIELKIEGO w BYDGOSZCZY INSTYTUT HISTORII I STOSUNKÓW MIĘDZYNARODOWYCH. Wewnętrzny System Zapewnienia Jakości Kształcenia

UNIWERSYTET KAZIMIERZA WIELKIEGO w BYDGOSZCZY INSTYTUT HISTORII I STOSUNKÓW MIĘDZYNARODOWYCH. Wewnętrzny System Zapewnienia Jakości Kształcenia UNIWERSYTET KAZIMIERZA WIELKIEGO w BYDGOSZCZY INSTYTUT HISTORII I STOSUNKÓW MIĘDZYNARODOWYCH I. Wprowadzenie Wewnętrzny System Zapewnienia Jakości Kształcenia Podpisanie przez Polskę w 1999 roku Deklaracji

Bardziej szczegółowo

Kontrolę należy przeprowadzić w niepublicznych szkołach podstawowych dla dzieci i młodzieży.

Kontrolę należy przeprowadzić w niepublicznych szkołach podstawowych dla dzieci i młodzieży. ARKUSZ KONTROLI w zakresie spełniania warunków określonych w art. 7 ust. 3 ustawy z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty przez niepubliczną szkołę podstawową o uprawnieniach szkoły publicznej Informacje

Bardziej szczegółowo

Regulamin realizacji projektu edukacyjnego w Publicznym Gimnazjum w Stobiernej

Regulamin realizacji projektu edukacyjnego w Publicznym Gimnazjum w Stobiernej Regulamin realizacji projektu edukacyjnego w Publicznym Gimnazjum w Stobiernej Rozporządzenie Ministra Edukacji Narodowej z dnia 30 kwietnia 2007 r. w sprawie warunków i sposobu oceniania, klasyfikowania

Bardziej szczegółowo

Preambuła. 1 Podstawa prawna

Preambuła. 1 Podstawa prawna Załącznik do Zarządzenia nr 28/2009 Rektora WSP TWP w Warszawie Preambuła Jednym z głównych warunków właściwej realizacji zadań i wypełniania Misji oraz realizacji strategii Uczelni jest istnienie Wewnętrznego

Bardziej szczegółowo

ZARZĄDZENIE NR.2... I 05

ZARZĄDZENIE NR.2... I 05 ZARZĄDZENIE NR.2... I 05 Dyrektora Teatru im. Wilama Horzycy w Toruniu z dnia 23.03.2005 r. w sprawie organizacji i szkolenia pracowników w dziedzinie bezpieczeństwa i higieny pracy oraz ochrony przeciwpożarowej.

Bardziej szczegółowo

Funkcjonowanie placówek oświatowo- wychowawczych i placówek kształcenia ustawicznego w systemie oświaty

Funkcjonowanie placówek oświatowo- wychowawczych i placówek kształcenia ustawicznego w systemie oświaty Funkcjonowanie placówek oświatowo- wychowawczych i placówek kształcenia ustawicznego w systemie oświaty System oświaty obejmuje: placówki oświatowo-wychowawcze, w tym szkolne schroniska młodzieżowe, umożliwiające

Bardziej szczegółowo

Jak uczą się dorośli Polacy?

Jak uczą się dorośli Polacy? Jak uczą się dorośli Polacy? W ciągu ostatnich 12 miesięcy poprzedzających trzecią turę badania (a więc przez niemal cały rok 2011 r. i w pierwszej połowie 2012 r.) łącznie 36% Polaków w wieku 18-59/64

Bardziej szczegółowo

STATUT SAMORZĄDOWEGO OŚRODKA DORADZTWA METODYCZNEGO I DOSKONALENIA NAUCZYCIELI W ŁOMŻY

STATUT SAMORZĄDOWEGO OŚRODKA DORADZTWA METODYCZNEGO I DOSKONALENIA NAUCZYCIELI W ŁOMŻY Załącznik do Uchwały Nr 383/LII/09 Rady Miejskiej Łomży z dnia 25 listopada 2009 r. STATUT SAMORZĄDOWEGO OŚRODKA DORADZTWA METODYCZNEGO I DOSKONALENIA NAUCZYCIELI W ŁOMŻY 1. Samorządowy Ośrodek Doradztwa

Bardziej szczegółowo

ZARZĄDZENIE NR 18/2012 Wójta Gminy Rychliki z dnia 23 lutego 2012 roku

ZARZĄDZENIE NR 18/2012 Wójta Gminy Rychliki z dnia 23 lutego 2012 roku ZARZĄDZENIE NR 18/2012 Wójta Gminy Rychliki z dnia 23 lutego 2012 roku w sprawie częstotliwości i czasu trwania szkoleń z zakresu Bezpieczeństwa i Higieny Pracy oraz ochrony P.pożarowej Zgodnie z art.

Bardziej szczegółowo

Warszawa, dnia 17 lutego 2012 r. Pozycja 186

Warszawa, dnia 17 lutego 2012 r. Pozycja 186 Warszawa, dnia 17 lutego 2012 r. Pozycja 186 ROZPORZĄDZENIE MINISTRA EDUKACJI NARODOWEJ 1) z dnia 11 stycznia 2012 r. w sprawie kształcenia ustawicznego w formach pozaszkolnych Na podstawie art. 68a ust.

Bardziej szczegółowo

- W Z O R C O W Y. Kraków, styczeń 2008 r. TARBONUS Sp. z o.o. ul. Lublańska 34 31-476 KRAKÓW. opracowano w TARBONUS Sp. z o.o.

- W Z O R C O W Y. Kraków, styczeń 2008 r. TARBONUS Sp. z o.o. ul. Lublańska 34 31-476 KRAKÓW. opracowano w TARBONUS Sp. z o.o. Kraków, styczeń 2008 r. TARBONUS Sp. z o.o. ul. Lublańska 34 31-476 KRAKÓW - W Z O R C O W Y PROGRAM SZKOLENIA W ZAKRESIE METOD PROWADZENIA INSTRUKTAŻU STANOWISKOWEGO BEZPIECZEŃSTWA I HIGIENY PRACY Opracował:

Bardziej szczegółowo

ROZPORZĄDZENIE MINISTRA GOSPODARKI I PRACY. z dnia 27 lipca 2004 r. w sprawie szkolenia w dziedzinie bezpieczeństwa i higieny pracy

ROZPORZĄDZENIE MINISTRA GOSPODARKI I PRACY. z dnia 27 lipca 2004 r. w sprawie szkolenia w dziedzinie bezpieczeństwa i higieny pracy Dz.U.04.180.1860 005-07-01 zm. Dz.U.05.116.97 1 ROZPORZĄDZENIE MINISTRA GOSPODARKI I PRACY z dnia 7 lipca 004 r. w sprawie szkolenia w dziedzinie bezpieczeństwa i higieny pracy (Dz. U. z dnia 18 sierpnia

Bardziej szczegółowo

Warszawa, dnia 17 lutego 2012 r. Pozycja 186 ROZPORZĄDZENIE MINISTRA EDUKACJI NARODOWEJ 1) z dnia 11 stycznia 2012 r.

Warszawa, dnia 17 lutego 2012 r. Pozycja 186 ROZPORZĄDZENIE MINISTRA EDUKACJI NARODOWEJ 1) z dnia 11 stycznia 2012 r. DZIENNIK USTAW RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Warszawa, dnia 17 lutego 2012 r. Pozycja 186 ROZPORZĄDZENIE MINISTRA EDUKACJI NARODOWEJ 1) z dnia 11 stycznia 2012 r. w sprawie kształcenia ustawicznego w formach

Bardziej szczegółowo

WZORCOWY PROGRAM. szkolenia wstępnego na stanowisku pracy (instruktażu stanowiskowego)

WZORCOWY PROGRAM. szkolenia wstępnego na stanowisku pracy (instruktażu stanowiskowego) WZORCOWY PROGRAM szkolenia wstępnego na stanowisku pracy (instruktażu stanowiskowego) 1. Nazwa formy kształcenia Szkolenie wstępne na stanowisku pracy nazywane dalej instruktażem stanowiskowym jest przeprowadzane

Bardziej szczegółowo

ARKUSZ KONTROLI. w zakresie zapewnienia bezpieczeństwa uczniom w czasie pobytu w szkole

ARKUSZ KONTROLI. w zakresie zapewnienia bezpieczeństwa uczniom w czasie pobytu w szkole ARKUSZ KONTROLI w zakresie zapewnienia bezpieczeństwa uczniom w czasie pobytu w szkole Informacje o kontroli: Kontrola dotyczy przestrzegania przepisów prawa w zakresie zapewnienia bezpieczeństwa uczniom

Bardziej szczegółowo

Szkoła zawodowa szkołą pozytywnego wyboru. Mielec, 6 września 2013 r.

Szkoła zawodowa szkołą pozytywnego wyboru. Mielec, 6 września 2013 r. Szkoła zawodowa szkołą pozytywnego wyboru Mielec, 6 września 2013 r. Zmiany ustawy o systemie oświaty Zmiany w kształceniu zawodowym zostały wprowadzone ustawą z dnia 19 sierpnia 2011 r. o zmianie ustawy

Bardziej szczegółowo

Kuratorium Oświaty w Gdańsku

Kuratorium Oświaty w Gdańsku Kuratorium Oświaty w Gdańsku Konferencja dla dyrektorów szkół i placówek wrzesień 2015 Podstawowe kierunki realizacji polityki oświatowej państwa w roku szkolnym 2015/16 1.Wzmocnienie bezpieczeństwa dzieci

Bardziej szczegółowo

ANALIZA REJESTROWANEJ SYTUACJI W ZAWODZIE NA RYNKU PRACY

ANALIZA REJESTROWANEJ SYTUACJI W ZAWODZIE NA RYNKU PRACY INFORMACJA LOKALNA O ZAWODZIE SPECJALISTA BEZPIECZEŃSTWA I HIGIENY PRACY KOD ZAWODU 228203 ANALIZA REJESTROWANEJ SYTUACJI W ZAWODZIE NA RYNKU PRACY Specjalista bezpieczeństwa i higieny pracy to jeden z

Bardziej szczegółowo

STATUT NIEPUBLICZNEJ PLACÓWKI KSZTAŁCENIA USTAWICZNEGO. Stowarzyszenie Księgowych w Polsce Centrum Edukacji Oddziału Okręgowego w Bydgoszczy

STATUT NIEPUBLICZNEJ PLACÓWKI KSZTAŁCENIA USTAWICZNEGO. Stowarzyszenie Księgowych w Polsce Centrum Edukacji Oddziału Okręgowego w Bydgoszczy Załącznik do uchwały nr 13/4/Z/2011 Zarządu Oddziału Okręgowego w Bydgoszczy Stowarzyszenia Księgowych w Polsce z dnia 15.09.2011r. STATUT NIEPUBLICZNEJ PLACÓWKI KSZTAŁCENIA USTAWICZNEGO Stowarzyszenie

Bardziej szczegółowo

STATUT NIEPUBLICZNEJ PLACÓWKI KSZTAŁCENIA USTAWICZNEGO PROFESSIONAL GRACJAN GRELA. Nazwa, typ szkoły lub cel placówki oraz ich zadania

STATUT NIEPUBLICZNEJ PLACÓWKI KSZTAŁCENIA USTAWICZNEGO PROFESSIONAL GRACJAN GRELA. Nazwa, typ szkoły lub cel placówki oraz ich zadania STATUT NIEPUBLICZNEJ PLACÓWKI KSZTAŁCENIA USTAWICZNEGO PROFESSIONAL GRACJAN GRELA 1 Nazwa, typ szkoły lub cel placówki oraz ich zadania Nazwa placówki: PROFESSIONAL GRACJAN GRELA Celem działalności placówki

Bardziej szczegółowo

Szkolenia BHP komentarz do rozporządzenia

Szkolenia BHP komentarz do rozporządzenia Vademecum BHP Jan M. Pióro Szkolenia BHP komentarz do rozporządzenia Jan M. Pióro SZKOLENIA BHP komentarz do rozporządzenia Autor: Jan M. Pióro specjalista z zakresu prawa pracy, biegły sądowy w dziedzinie

Bardziej szczegółowo

BHP PARTNER S.C. M a ł g o r z a t a Ś l i w a kowska, Jarosław Wa l entyn o w i cz 87-810 Włocławek, ul. Chopina 42/15

BHP PARTNER S.C. M a ł g o r z a t a Ś l i w a kowska, Jarosław Wa l entyn o w i cz 87-810 Włocławek, ul. Chopina 42/15 OFERTA WSPÓŁPRACY Pragniemy przedstawić Państwu ofertę współpracy. Posiadamy duże doświadczenie z dziedziny BHP i P.POŻ. zakładów produkcyjnych, budownictwa ogólnego, przemysłowego sektora chemicznego

Bardziej szczegółowo

2. Akt założycielski Miejskiego Ośrodka Doradztwa Metodycznego stanowi załącznik Nr 1 do niniejszej uchwały.

2. Akt założycielski Miejskiego Ośrodka Doradztwa Metodycznego stanowi załącznik Nr 1 do niniejszej uchwały. UCHWAŁA NR XXII/200/04 RADY MIEJSKIEJ BIAŁEGOSTOKU z dnia 29 marca 2004 r. w sprawie założenia Miejskiego Ośrodka Doradztwa Metodycznego z siedzibą w Białymstoku, ul. Poleska 27 Na podstawie art. 18 ust.

Bardziej szczegółowo

Regulamin szkolenia specjalizacyjnego aktualny na dzień 21 września 2012 roku.

Regulamin szkolenia specjalizacyjnego aktualny na dzień 21 września 2012 roku. Regulamin szkolenia specjalizacyjnego aktualny na dzień 21 września 2012 roku. Organizatorem kursu specjalizacyjnego w poszczególnych dziedzinach jest Multiserwis, NZOZ Prev-Med Robert Sczendzina z siedzibą

Bardziej szczegółowo

OCENA i ANALIZA STANU BHP

OCENA i ANALIZA STANU BHP OCENA i ANALIZA STANU BHP (W14) Opracował mgr inż. Ireneusz Bulski Warszawa, 2010 r. Podstawy prawne przeprowadzania ocen stanu BHP Obowiązek przeprowadzania oceny stanu BHP jest konsekwencją postanowień

Bardziej szczegółowo

Warszawa, dnia 16 maja 2014 r. Poz. 622 OBWIESZCZENIE MINISTRA EDUKACJI NARODOWEJ. z dnia 11 lutego 2014 r.

Warszawa, dnia 16 maja 2014 r. Poz. 622 OBWIESZCZENIE MINISTRA EDUKACJI NARODOWEJ. z dnia 11 lutego 2014 r. DZIENNIK USTAW RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Warszawa, dnia 16 maja 2014 r. Poz. 622 OBWIESZCZENIE MINISTRA EDUKACJI NARODOWEJ z dnia 11 lutego 2014 r. w sprawie ogłoszenia jednolitego tekstu rozporządzenia

Bardziej szczegółowo

Rok Szkoły Zawodowców

Rok Szkoły Zawodowców PODSTAWOWE KIERUNKI REALIZACJI POLITYKI OŚWIATOWEJ PAŃSTWA w roku szkolnym 2014/15 Rok Szkoły Zawodowców 1. Wspieranie rozwoju dziecka młodszego na I-szym i kolejnych etapach edukacyjnych w związku z obniżeniem

Bardziej szczegółowo

Ewaluacje rok szkolny 2010/2011

Ewaluacje rok szkolny 2010/2011 Ewaluacje rok szkolny 00/0 Lp. Rodzaj ewaluacji ogółem P SP G LO T Ewaluacja całościowa 8 7 6 0 Procesy zachodzące w szkole lub placówce 7 9 8 ŁĄCZNIE 89 3 3 A B C D E Obszar Zarządzanie,% 6,7%,%,% Obszar

Bardziej szczegółowo

Regulamin studiów podyplomowych Bezpieczeństwo i ochrona człowieka w środowisku pracy

Regulamin studiów podyplomowych Bezpieczeństwo i ochrona człowieka w środowisku pracy Tekst przyjęty przez Zarząd Edukacyjnej Jednostki Wspólnej Politechniki Warszawskiej i Centralnego Instytutu Ochrony Pracy Państwowego Instytutu Badawczego w dniu 19.08.2008 r. (z późn. zm. z dnia 25.02.2011

Bardziej szczegółowo

Ośrodek Usług Pedagogicznych i Socjalnych Związku Nauczycielstwa Polskiego Placówka ul. Smulikowskiego 6/8 00 389 WARSZAWA tel./fax.

Ośrodek Usług Pedagogicznych i Socjalnych Związku Nauczycielstwa Polskiego Placówka ul. Smulikowskiego 6/8 00 389 WARSZAWA tel./fax. Ośrodek Usług Pedagogicznych i Socjalnych Związku Nauczycielstwa Polskiego Placówka ul. Smulikowskiego 6/8 00 389 WARSZAWA tel./fax.( 022) 828 61 52 www.placówka.znp.edu.pl Rodzaje szkoleń szkolenia zamknięte

Bardziej szczegółowo

Mechanizmy zapewnienia jakości szkoleń i kwalifikacji w Stowarzyszeniu Księgowych w Polsce. Anna Zajkowska

Mechanizmy zapewnienia jakości szkoleń i kwalifikacji w Stowarzyszeniu Księgowych w Polsce. Anna Zajkowska Mechanizmy zapewnienia jakości szkoleń i kwalifikacji w Stowarzyszeniu Księgowych w Polsce Anna Zajkowska Stowarzyszenie Księgowych w Polsce 105 lat tradycji 26 oddziałów okręgowych Ponad 60 tys. osób

Bardziej szczegółowo

JAK ORGANIZOWAĆ KWALIFIKACYJNE KURSY ZAWODOWE. Wg stanu prawnego na dzień 25 kwietnia 2013 r.

JAK ORGANIZOWAĆ KWALIFIKACYJNE KURSY ZAWODOWE. Wg stanu prawnego na dzień 25 kwietnia 2013 r. JAK ORGANIZOWAĆ KWALIFIKACYJNE KURSY ZAWODOWE Wg stanu prawnego na dzień 25 kwietnia 2013 r. mgr inż. Barbara Kutkowska doradca metodyczny Radomskiego Ośrodka Doskonalenia Nauczycieli 26-600 Radom, ul.

Bardziej szczegółowo

województwo pomorskie

województwo pomorskie MONITOROWANIE I DOSKONALENIE PROCESU WDRAŻANIA PODSTAW PROGRAMOWYCH KSZTAŁCENIA W ZAWODACH 2012-2015 województwo pomorskie Witold Woźniak Gdańsk, 27 sierpnia 2014 Priorytet III Wysoka jakość systemu oświaty

Bardziej szczegółowo

Kształcenie zawodowe i ustawiczne w nowej perspektywie finansowej. Warszawa, 4 kwietnia 2013

Kształcenie zawodowe i ustawiczne w nowej perspektywie finansowej. Warszawa, 4 kwietnia 2013 Kształcenie zawodowe i ustawiczne w nowej perspektywie finansowej Warszawa, 4 kwietnia 2013 Modernizacja kształcenia zawodowego Cele wdrażanej zmiany: poprawa jakości i efektywności kształcenia zawodowego

Bardziej szczegółowo

PROGRAM PRAKTYK DLA SPECJALIZACJI NAUCZYCIELSKIEJ W Lingwistycznej Szkole Wyższej w Warszawie STUDIA I STOPNIA

PROGRAM PRAKTYK DLA SPECJALIZACJI NAUCZYCIELSKIEJ W Lingwistycznej Szkole Wyższej w Warszawie STUDIA I STOPNIA PROGRAM PRAKTYK DLA SPECJALIZACJI NAUCZYCIELSKIEJ W Lingwistycznej Szkole Wyższej w Warszawie STUDIA I STOPNIA 1. Założenia ogólne. Praktyki pedagogiczne są ściśle powiązana z programem kształcenia, stanowiąc

Bardziej szczegółowo

Oczekiwania w zakresie programów nauczania:

Oczekiwania w zakresie programów nauczania: Formalno prawne podstawy wdrożenia modułowego kształcenia zawodowego, korzyści z wdrożenia kształcenia w oparciu o podejście modułowe dla uczniów, szkoły. Cele: Przedstawić podstawowe akty prawne regulujące

Bardziej szczegółowo

I. Kierunki doskonalenia i dokształcania uznane jako priorytetowe:

I. Kierunki doskonalenia i dokształcania uznane jako priorytetowe: Załącznik Nr 1 do Zarządzenia Nr ON.0050.3245.2014. MZO Prezydenta Miasta Bielska-Białej z dnia 28 marca 2014r. PLAN DOFINANSOWANIA FORM DOSKONALENIA NAUCZYCIELI W ROKU BUDŻETOWYM 2014 ORAZ USTALENIA MAKSYMALNEJ

Bardziej szczegółowo

Plan nadzoru pedagogicznego Łódzkiego Kuratora Oświaty na rok szkolny 2015/2016

Plan nadzoru pedagogicznego Łódzkiego Kuratora Oświaty na rok szkolny 2015/2016 Plan nadzoru pedagogicznego Łódzkiego Kuratora Oświaty na rok szkolny 2015/2016 I. Podstawa prawna 1. Ustawa z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty (Dz. U. 2004 r. Nr 256, poz. 2572 z późn. zm.)

Bardziej szczegółowo

Zasady organizacji szkoleń w zakresie bezpieczeństwa i higieny pracy zostały ujęte w załączniku do niniejszego zarządzenia.

Zasady organizacji szkoleń w zakresie bezpieczeństwa i higieny pracy zostały ujęte w załączniku do niniejszego zarządzenia. DOP-0212-48/2013 Poznań, 19 kwietnia 2013 roku Zarządzenie nr 48/2013 Rektora Uniwersytetu Przyrodniczego w Poznaniu z dnia 19 kwietnia 2013 roku w sprawie szkolenia pracowników Uniwersytetu Przyrodniczego

Bardziej szczegółowo

Szanowni Państwo! E-INSPEKTOR SDK /-/Justyna Czubaty. e-inspektor SDK tel. 0 503 074 745 http://www.einspektor.pl e-mail: szkolenia@einspektor.

Szanowni Państwo! E-INSPEKTOR SDK /-/Justyna Czubaty. e-inspektor SDK tel. 0 503 074 745 http://www.einspektor.pl e-mail: szkolenia@einspektor. Szanowni Państwo! W związku z obowiązującymi w Polsce przepisami prawa dotyczącymi przestrzegania zasad bezpieczeństwa i higieny pracy oraz w trosce o bezpieczeństwo Państwa i pracowników pragniemy przedstawić

Bardziej szczegółowo

Państwowa Wyższa Szkoła Zawodowa w Nowym Sączu. Karta przedmiotu. obowiązuje studentów rozpoczynających studia w roku akademickim 2011/2012

Państwowa Wyższa Szkoła Zawodowa w Nowym Sączu. Karta przedmiotu. obowiązuje studentów rozpoczynających studia w roku akademickim 2011/2012 Państwowa Wyższa Szkoła Zawodowa w Nowym Sączu Karta przedmiotu Instytut Pedagogiczny obowiązuje studentów rozpoczynających studia w roku akademickim 011/01 Kierunek studiów: Pedagogika Profil: Ogólnoakademicki

Bardziej szczegółowo

SŁOWNICZEK POJĘĆ DLA UŻYTKOWNIKÓW WNIOSKU O WPIS DO REJESTRU INSTYTUCJI SZKOLENIOWYCH

SŁOWNICZEK POJĘĆ DLA UŻYTKOWNIKÓW WNIOSKU O WPIS DO REJESTRU INSTYTUCJI SZKOLENIOWYCH SŁOWNICZEK POJĘĆ DLA UŻYTKOWNIKÓW WNIOSKU O WPIS DO REJESTRU INSTYTUCJI SZKOLENIOWYCH Definicje pojęć i wskazówki zawarte w niniejszym słowniczku mają pomóc użytkownikom przy wypełnianiu wniosku o wpis

Bardziej szczegółowo

Awans zawodowy nauczyciela mianowanego

Awans zawodowy nauczyciela mianowanego Awans zawodowy nauczyciela mianowanego Karta Nauczyciela, rozdział 3a Oprac. Anna Kiełb CENTRUM EDUKACJI NAUCZYCIELI W KOSZALINIE Akt nadania Nauczyciel musi spełnić trzy podstawowe warunki, aby uzyskać

Bardziej szczegółowo

DECYZJA NR 26 KOMENDANTA GŁÓWNEGO PAŃSTWOWEJ STRAŻY POŻARNEJ. z dnia 16 kwietnia 2014 r.

DECYZJA NR 26 KOMENDANTA GŁÓWNEGO PAŃSTWOWEJ STRAŻY POŻARNEJ. z dnia 16 kwietnia 2014 r. DECYZJA NR 6 KOMENDANTA GŁÓWNEGO PAŃSTWOWEJ STRAŻY POŻARNEJ z dnia 16 kwietnia 014 r. w sprawie szkoleń z zakresu bezpieczeństwa i higieny służby i pracy dla strażaków pełniących służbę i pracowników cywilnych

Bardziej szczegółowo

ROLA I ZNACZENIE PRAKTYCZNEJ NAUKI ZAWODU - ASPEKTY PRAWNE JAN GŁÓWCZEWSKI KURATORIUM OŚWIATY W GDAŃSKU

ROLA I ZNACZENIE PRAKTYCZNEJ NAUKI ZAWODU - ASPEKTY PRAWNE JAN GŁÓWCZEWSKI KURATORIUM OŚWIATY W GDAŃSKU ROLA I ZNACZENIE PRAKTYCZNEJ NAUKI ZAWODU - ASPEKTY PRAWNE JAN GŁÓWCZEWSKI KURATORIUM OŚWIATY W GDAŃSKU Problematyka podziału praktycznej nauki zawodu Formy: - zajęcia praktyczne - praktyka zawodowa Uczestnicy:

Bardziej szczegółowo

Rekrutacja do publicznych szkół i placówek - zmiany w ustawie o systemie oświaty

Rekrutacja do publicznych szkół i placówek - zmiany w ustawie o systemie oświaty Rekrutacja do publicznych szkół i placówek - zmiany w ustawie o systemie oświaty ustawa z dnia 6 grudnia 2013 r. o zmianie ustawy o systemie oświaty oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2014 r. poz.

Bardziej szczegółowo

Uniwersytet Medyczny im. Karola Marcinkowskiego w Poznaniu

Uniwersytet Medyczny im. Karola Marcinkowskiego w Poznaniu Uniwersytet Medyczny im. Karola Marcinkowskiego w Poznaniu DOP 25/08 Zarządzenie Nr 13/08 Rektora Uniwersytetu Medycznego im. Karola Marcinkowskiego w Poznaniu z dnia 25 lutego 2008 roku w sprawie ustalenia

Bardziej szczegółowo

Zespół Szkół lm. Jana Pawła 11

Zespół Szkół lm. Jana Pawła 11 Zespół Szkół lm. Jana Pawła 11 w Zdzleszowlcach Zarządzenie nr 4-2014/15 Dyrektora Zespołu Szkół im. Jana Pawła 11 w Zdzieszowicach z dnia 15.09.2014r. w sprawie Regulaminu kształcenia na odległość (KNO)

Bardziej szczegółowo

Regulamin kwalifikacyjnego kursu zawodowego w Zespole Szkół Ponadgimnazjalnych im. Eugeniusza Kwiatkowskiego w Grodzisku Wielkopolskim.

Regulamin kwalifikacyjnego kursu zawodowego w Zespole Szkół Ponadgimnazjalnych im. Eugeniusza Kwiatkowskiego w Grodzisku Wielkopolskim. Regulamin kwalifikacyjnego kursu zawodowego w Zespole Szkół Ponadgimnazjalnych im. Eugeniusza Kwiatkowskiego w Grodzisku Wielkopolskim. Podstawa prawna: 1. Ustawa z dnia 7 września 1991r. o systemie oświaty

Bardziej szczegółowo

Kuratorium Oświaty w Katowicach MONITOROWANIE. w zakresie zapewnienia bezpieczeństwa uczniom w czasie zajęć. organizowanych przez szkołę

Kuratorium Oświaty w Katowicach MONITOROWANIE. w zakresie zapewnienia bezpieczeństwa uczniom w czasie zajęć. organizowanych przez szkołę Kuratorium Oświaty w Katowicach MONITOROWANIE w zakresie zapewnienia bezpieczeństwa uczniom w czasie zajęć organizowanych przez szkołę Katowice 2010 rok SPIS TREŚCI I. Wstęp 3 II. Wyniki monitorowania

Bardziej szczegółowo

POWIATOWEGO OŚRODKA DOSKONALENIA NAUCZYCIELI W STARGARDZIE SZCZECIŃSKIM I. NAZWA I RODZAJ PLACÓWKI

POWIATOWEGO OŚRODKA DOSKONALENIA NAUCZYCIELI W STARGARDZIE SZCZECIŃSKIM I. NAZWA I RODZAJ PLACÓWKI Załącznik Nr 2 do Uchwały nr XXIV/219/08 Rady Powiatu w Stargardzie Szczecińskim z dnia18 czerwca 2008 r. STATUT, POWIATOWEGO OŚRODKA DOSKONALENIA NAUCZYCIELI W STARGARDZIE SZCZECIŃSKIM I. NAZWA I RODZAJ

Bardziej szczegółowo

Plan nadzoru pedagogicznego na rok szkolny 2011/2012

Plan nadzoru pedagogicznego na rok szkolny 2011/2012 15 268 Białystok ul. Czackiego 8 tel. (85) 7421881 Plan nadzoru pedagogicznego na rok szkolny 2011/2012 I. PODSTAWY PRAWNE 1. Ustawa z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty (Dz. U. z 2004 r. Nr 256

Bardziej szczegółowo

ROZPORZĄDZENIE MINISTRA PRACY I POLITYKI SPOŁECZNEJ 1) z dnia 2007 r.

ROZPORZĄDZENIE MINISTRA PRACY I POLITYKI SPOŁECZNEJ 1) z dnia 2007 r. Projekt 21.05.2007 r. ROZPORZĄDZENIE MINISTRA PRACY I POLITYKI SPOŁECZNEJ 1) z dnia 2007 r. zmieniające rozporządzenie w sprawie szkolenia w dziedzinie bezpieczeństwa i higieny pracy Na podstawie art.

Bardziej szczegółowo

Uchwała Nr 28/2013/IV Senatu Politechniki Lubelskiej z dnia 26 kwietnia 2013 r.

Uchwała Nr 28/2013/IV Senatu Politechniki Lubelskiej z dnia 26 kwietnia 2013 r. Uchwała Nr 28/2013/IV Senatu Politechniki Lubelskiej z dnia 26 kwietnia 2013 r. w sprawie określenia efektów kształcenia dla studiów podyplomowych Zarządzanie Logistyką w Przedsiębiorstwie, prowadzonych

Bardziej szczegółowo

Zarządzenie Nr R-22/2008 Rektora Politechniki Lubelskiej w Lublinie z dnia 18 kwietnia 2008 r.

Zarządzenie Nr R-22/2008 Rektora Politechniki Lubelskiej w Lublinie z dnia 18 kwietnia 2008 r. Zarządzenie Nr R-22/2008 Rektora Politechniki Lubelskiej w Lublinie z dnia 18 kwietnia 2008 r. w sprawie ustalenia szczegółowych zasad szkolenia pracowników, studentów i doktorantów w zakresie bezpieczeństwa

Bardziej szczegółowo

Regulamin Organizacyjny Ośrodka Doskonalenia Nauczycieli w Zielonej Górze

Regulamin Organizacyjny Ośrodka Doskonalenia Nauczycieli w Zielonej Górze Regulamin Organizacyjny Ośrodka Doskonalenia Nauczycieli w Zielonej Górze I Postanowienia ogólne 1 Regulamin Organizacyjny Ośrodka Doskonalenia Nauczycieli określa: 1) strukturę organizacyjną placówki,

Bardziej szczegółowo

Szczegółowy regulamin realizacji projektu edukacyjnego w Gimnazjum im. Papieża Jana Pawła II w Goworowie

Szczegółowy regulamin realizacji projektu edukacyjnego w Gimnazjum im. Papieża Jana Pawła II w Goworowie Szczegółowy regulamin realizacji projektu edukacyjnego w Gimnazjum im. Papieża Jana Pawła II w Goworowie 1. Przepisy ogólne 1. Projekt edukacyjny jest zespołowym, planowym działaniem uczniów, odbywającym

Bardziej szczegółowo

COLLEGE MEDYCZNY. ul. Wesoła 19/3, 25-305 Kielce tel. 41 33 08 800 kom. 535 60 60 14 www.college-med.pl sekretariat@college-med.pl

COLLEGE MEDYCZNY. ul. Wesoła 19/3, 25-305 Kielce tel. 41 33 08 800 kom. 535 60 60 14 www.college-med.pl sekretariat@college-med.pl COLLEGE MEDYCZNY kom. 535 60 60 14 PLACÓWKA KSZTAŁCENIA USTAWICZNEGO COLLEGE MEDYCZNY Jest placówką kształcenia dorosłych i młodzieży prowadzącą kursy, szkolenia Decyzją nr 2 z dnia 30.03.2011 Prezydenta

Bardziej szczegółowo

Plan nadzoru pedagogicznego. na rok szkolny 2013/2014

Plan nadzoru pedagogicznego. na rok szkolny 2013/2014 15-950 Białystok Rynek Kościuszki 9 Tel. (085) 748-48-48 Fax. (085) 748-48-49 http://www.kuratorium.bialystok.pl Załącznik do Zarządzenia Nr 67/2013 Podlaskiego Kuratora Oświaty z dnia 30 sierpnia 2013

Bardziej szczegółowo

REGULAMINU STUDIÓW PODYPLOMOWYCH

REGULAMINU STUDIÓW PODYPLOMOWYCH REGULAMINU STUDIÓW PODYPLOMOWYCH Regulamin studiów podyplomowych w Niepaństwowej Wyższej Szkole Pedagogicznej w Białymstoku, zwanej dalej Uczelnią, opracowano na podstawie ustawy z dnia 27 lipca 2005 roku

Bardziej szczegółowo

PLAN NADZORU PEDAGOGICZNEGO SOSW w Koluszkach na rok szkolny 2014/2015

PLAN NADZORU PEDAGOGICZNEGO SOSW w Koluszkach na rok szkolny 2014/2015 PLAN NADZORU PEDAGOGICZNEGO SOSW w Koluszkach na rok szkolny 2014/2015 Podstawa prawna prowadzonego nadzoru: Rozporządzenie Ministra Edukacji Narodowej z dnia 7 października 2009 r. w sprawie nadzoru pedagogicznego

Bardziej szczegółowo

Punktacja Tak - 1 Nie 0. Kryteria obligatoryjne do uzyskania akredytacji na okres 3 lat. Tak. Nie

Punktacja Tak - 1 Nie 0. Kryteria obligatoryjne do uzyskania akredytacji na okres 3 lat. Tak. Nie Załącznik Nr 5 do Uchwały KRASzPiP 4/IV/2013 z dnia 21 listopada 2013 r. 1. SZCZEGÓŁOWE KRYTERIA OCENY SPEŁNIANIA STANDARDÓW DLA STUDIÓW PIERWSZEGO STOPNIA KIERUNEK PIELĘGNIARSTWO W UCZELNIACH, KTÓRE ROZPOCZYNAJĄ

Bardziej szczegółowo

Kliknij, żeby dodać tytuł

Kliknij, żeby dodać tytuł Departament Funduszy Strukturalnych Kliknij, żeby dodać tytuł Edukacja w perspektywie finansowej 2014-2020 Plan prezentacji 1. Środki przewidziane na edukację w latach 2014-2020 w ramach EFS 2. Edukacja

Bardziej szczegółowo

Działanie 9.1 Wyrównywanie szans edukacyjnych i zapewnienie wysokiej jakości usług edukacyjnych świadczonych w systemie oświaty

Działanie 9.1 Wyrównywanie szans edukacyjnych i zapewnienie wysokiej jakości usług edukacyjnych świadczonych w systemie oświaty Priorytet IX Rozwój wykształcenia i kompetencji w regionach Działanie 9.1 Wyrównywanie szans edukacyjnych i zapewnienie wysokiej jakości usług edukacyjnych świadczonych w systemie oświaty Cel Działania:

Bardziej szczegółowo