Inwestycje w badania i rozwój determinantą przewagi konkurencyjnej Unii Europejskiej

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "Inwestycje w badania i rozwój determinantą przewagi konkurencyjnej Unii Europejskiej"

Transkrypt

1 Witold Czudec Witold Czudec Inwestycje w badania i rozwój determinantą przewagi konkurencyjnej Unii Europejskiej Streszczenie: Artykuł porusza ważną część funkcjonowania Unii Europejskiej, jaką jest jej konkurencja. Autor wskazuje, iż główną determinantą rozwoju konkurencyjności są inwestycje w badania i rozwój, zwłaszcza w sferze nowoczesnych technologii. W artykule zostaje scharakteryzowana Europejska Przestrzeń Badawcza, podjęta też jest ocena konkurencyjności sektora IT w Unii Europejskiej. Autor ukazuje możliwości wprowadzania innowacji w B+R dzięki współfinansowaniu przez środki strukturalne UE. Słowa kluczowe: konkurencyjność regionów, badania i rozwój, fundusze strukturalne Wprowadzenie Państwa członkowskie Unii Europejskiej już w roku 2000 widziały potrzebę podnoszenia konkurencyjności Wspólnoty. Jednym z celów zawartych w Strategii Lizbońskiej było zwiększenie wydatków na działalność badawczo-rozwojową (B+R) do 3% PKB UE. Cel ten miał być zrealizowany do roku Artykuł ten jest przedstawieniem dokonań związanych z realizacją tego celu oraz próbą ukazania dalszych działań zmierzających do rozwoju B+R. Konkurencyjność Unii Europejskiej W opublikowanym przez Komisję Europejską dokumencie European competitiveness report 2000: working document of the services of the European Commission konkurencyjność definiowana jest jako zdolność produkowania dóbr i usług, które zdają egzamin na rynkach międzynarodowych, przy jednoczesnym utrzymywaniu wysokiego i trwałego poziomu dochodów oraz zdolność przedsiębiorstw, przemysłu, regionów, krajów i ponadnarodowych obszarów geograficznych, wystawionych na konkurencję międzynarodową, do osiągania relatywnie wysokiego poziomu dochodów i zatrudnienia 1. W. Bieńkowski pod pojęciem konkurencyjności rozumie zdolność do długotrwałego i efektywnego wzrostu w warunkach gospodarki otwartej, przy czym zachodzące w niej zmiany strukturalne powinny być zgodne z tendencjami obserwowanymi w gospodarce światowej 2. Warto podkreślić, iż istnieje wiele innych definicji związanych z konkurencyjnością 3. M. Olczyk podkreśla, iż nawet prekursor konkurencyjności, M. Porter w książce The Competitive Advantage of Nations, nie definiuje wprost konkurencyjności mimo iż posługuje się tym pojęciem 4. 1 European competitiveness report 2000: working document of the services of the European Commission, European Commission, Luxemburg, Bieńkowski W., Reaganomika i jej wpływ na konkurencyjność gospodarki amerykańskiej, PWN, Warszawa por. Hryniewicki M., Konkurencyjność regionów w warunkach integracji Polski z Unią Europejską, [w] Integracja Europejska. Pierwsze Doświadczenia, pod red. Hryniewicki M., Sadowski A., Uniwersytet w Białymstoku, Białystok 2006, s.27-28, s. 73, 4 Olczyk M., Rozdział 1. Konkurencyjność podmiotów ujęcie teoretyczne, [w.] Konkurencyjność. Poziom makro, mezo i mikro, pod red. Daszkiewicz N., PWN, Warszawa, 2008, s

2 Inwestycje w badania i rozwój determinantą przewagi konkurencyjnej Unii Europejskiej Strategia Lizbońska zakładała czynienie Europy najbardziej dynamicznym i konkurencyjnym regionem gospodarczym na świecie, rozwijającym się szybciej niż Stany Zjednoczone. Strategia opierała się przede wszystkim na założeniu, że gospodarka krajów europejskich wykorzysta do maksimum innowacyjność opartą na szeroko zakrojonych badaniach naukowych zwłaszcza w nowoczesnych dziedzinach wiedzy, co miało się stać głównym motorem rozwoju 5. Jednakże już w roku 2005 Strategia Lizbońska została poddana ogromnej fali krytyki. Nawet Romano Prodi, jej twórca, uznał zawarte w niej cela za nieosiągalne i chybione. Zwracano szczególną uwagę na fakt, iż trzy czwarte luki rozwojowej pomiędzy Unią a USA to skutek niższych wskaźników zatrudnienia w UE i krótszego czasu pracy. W ciągu godziny Europejczyk wytwarza dobra i usługi warte 93 proc. tego, co wytworzy Amerykanin 6. Jest to związane ze spadkiem tempa wzrostu wydajności pracy w krajach Unii Europejskiej. Już w latach 90. XX wieku zauważalny był spadek dynamiki wzrostu wydajności pracy w UE, zaś lata pogłębiły tę negatywną tendencję. W Stanach Zjednoczonych tempo wzrostu wydajności pracy osiągnęło poziom 2,6%, natomiast w strefie euro spadło do 0,7% 7. Innowacyjnym podejściem do określenia przyczyn takiego stany, były badania R. Gomeza- Slavadora, A. Musso, M. Stockera i J. Turunena. Przeprowadzili oni sektorową analizę wydajności pracy w strefie euro na podstawie znaczenie technologii informacyjno-telekomunikacyjnych ICT, skupiając się na trzech sektorach: 1) produkujący ICT, 2) wykorzystujący ICT, 3) pozostający pod oddziaływaniem ICT 8. Z analizy tej wynikają następujące wnioski: przyczyną rosnących dysproporcji między strefą euro a USA w tempie wzrostu wydajności pracy, było ograniczone wykorzystanie technologii ICT w podstawowych usługach, takich jak handel hurtowy i detaliczny oraz w usługach sfery finansowej; wzrost zatrudnienia i inwestycji w strefie euro koncentrował się na tradycyjnych sferach gospodarki tj. poza sektorem ICT 9. Oceniając dziesięć lat funkcjonowania Strategii Lizbońskiej przewodniczący Parlamentu Europejskiego, J. Buzek, zaznacza że większość jej niewiążących celów, jak przeznaczanie 3 proc. PKB na badania i rozwój czy osiągnięcie 70-procentowego poziomu zatrudnienia w UE, nie udało się osiągnąć 10. Warto wspomnieć iż w Polsce, według danych Ministerstwa Gospodarki, wydatki na B+R w ostatnich latach wynoszą 0,57% PKB. Natomiast R. Pregiel prezes Polskiej Izby Gospodarczej Zaawansowanych Technologii, twierdzi że pomimo kryzysu, na świecie w ostatnich kilku latach wzrost wydatków na badania utrzymuje się na tym samym poziomie ok. 6 proc 11. Obecnie tworzona jest nowa strategia rozwoju gospodarczego - UE Zakłada ona, iż gospodarka Unii Europejskiej ma koncentrować się na inwestycjach w badania i innowację, gospodarkę zieloną i opartą na wiedzy Niespełnione marzenia, czyli krajobraz po Strategii Lizbońskiej, Polska Times, 2010, Radło M.J., Strategia Lizbońska nie spełnia pokładanych w niej nadziei, Rzeczpospolita, 2005, por. Mucha-Leszko B., Strefa euro. Wprowadzenie - funkcjonowanie międzynarodowa rola euro, Wydawnictwo UMCS, Lublin, 2007, s Gomez-Salvador R., Musso A., Stocker M., Turnen J., Labour Productivity Development in the Euro Area, ECB Occasional Paper Series, No 53, October por. Mucha-Leszko B., Strefa euro, op.cit. s ,99218_1_0_0.html, Op.cit. 12 Niespełnione marzenia, op.cit. 2

3 Witold Czudec Badania i rozwój w Unii Europejskiej Jednym z głównych celów Strategii Lizbońskiej było stworzenie Europejskiej Przestrzeni Badawczej. Założenia EPB to: stworzenie rynku wewnętrznego badań, swobodny przepływ wiedzy, badaczy i technologii, czego efektem ma być zwiększenie współpracy, stymulowanie współzawodnictwa oraz lepsza alokacja źródeł, restrukturyzacja i poprawa państwowych działań i polityki badawczej, rozwój europejskiej polityki badawczej. 13 Europejska Przestrzeń Badawcza do roku 2007 stała się głównym polem działań polityki badawczo rozwojowej nie tylko w Unii Europejskiej, ale i w całej Europie. Jednakże zauważono problem rozdrobnionych działań i programów naukowo-badawczych. Z tego względu w roku 2007 Komisja Wspólnot Europejskich zatwierdza Zieloną Księgę Europejska Przestrzeń Badawcza: Nowe perspektywy 14. Akt ten nakreśla nowe cechy EPB: właściwy przepływ wykwalifikowanej kadry naukowej, która będzie cechować się wysokim poziomem mobilności pomiędzy instytucjami, sektorami gospodarek, dziedzinami naukowymi a nawet Państwami, światowej klasy infrastruktura naukowobadawcza, połączoną w sieć Europejską i światową, dzięki nowym generacjom infrastruktury łączności elektronicznej, wysokiej klasy instytucje naukowo-badawcze, działające na zasadzie współpracy sektora publicznego i prywatnego lub spółek prywatno-publicznych, tworzących klastry badawczo-innowacyjne, skuteczny przepływ wiedzy, pomiędzy sektorem publicznych badań naukowych a sektorem przemysłowym, skoordynowane programy i priorytety naukowo-badawcze, w sektorze badań publicznych w ramach wspólnych programów na poziomie europejskim uwzględniające wspólne priorytety i ich wspólną ocenę, otwarcie EPB na resztę świata, zwłaszcza na kraje sąsiedzkie oraz współpracę z partnerami Europy w rozwiązywaniu problemów globalnych współczesnego świata. Ważnym problemem Europejskiej Przestrzeni Badawczej, jest rozproszenie działań naukowo-badawczych, które są podstawą europejskiej publicznej bazy naukowej. Rozproszenie to uniemożliwia pełne wykorzystanie potencjału naukowego w Europie, czego główną przyczyną jest nieskoordynowanie finansowania regionalnych i krajowych badań naukowych. Powoduje to rozdrobnienie zasobów, powtarzanie prac naukowo-badawczych, utraty korzyści płynących z efektów skali. Uniemożliwia to odgrywanie globalnej roli, jaką europejski potencjał naukowobadawczy i rozwojowy mogły by odgrywać w rozwiązaniu największych światowych problemów 15. Komisja Europejska zakładała tworząc Europejską Przestrzeń Badawcza, iż nakłady na badania i rozwój będą wynosić 3% PKB, z czego dwie trzecie będzie inwestycją sektora przedsiębiorstw. W ciągu ostatnich lat spółki unijne zwiększyły swoje globalne nakłady na badania i rozwój (o ponad 5% w 2006 roku), jednak w dalszym ciągu nakłady te są mniejszy niż w spółkach spoza Unii Europejskiej. Ważnym jest również fakt, iż przedsiębiorstwa unijne ponoszą większe nakłady na badania i rozwój w USA niż spółki amerykańskie w UE. Badania przeprowadzone na 13 por. Szuktka S., Tamowicz P., Strategia Lizbońska szansą dla Europy i Polski, Seminarium informacyjne, Polskie Forum Strategii Lizbońskiej 14 Komisja Wspólnot Europejskich, Zielona Księga. Europejska Przestrzeń Badawcze: Nowe perspektywy, Bruksela, , KOM(2007) op.cit. 3

4 Inwestycje w badania i rozwój determinantą przewagi konkurencyjnej Unii Europejskiej zlecenie Komisji Europejskiej 16 wskazują główne czynniki decydujące o poniesieniu nakładów na badania i rozwój przez przedsiębiorstwa. Są to: korzystne warunki komercyjnego wykorzystania technologii, odpowiednią liczbę wysoko wykwalifikowanego, mobilnego personelu naukowego, gotowego sprostać potrzebom sektora przemysłowego, wysokiej klasy publiczną infrastrukturę naukowo-badawczą o silnych powiązaniach z sektorem przemysłowym. W roku 2009 Komisja Europejska zaproponowała pobudzenie badań wysokiego ryzyka nad technologiami przyszłości. Ma się to stać poprzez podwojenie do 2015 roku nakładów na badania w tej dziedzinie, zarówno na szczeblu unijnym jak i krajowym. Efektem tego było zwiększenie budżetu na ten typ badań o 70% do 2013 roku, z 100 mln EUR w 2009 roku do 170 mln EUR w roku V. Reding 17 podczas otwarcia pierwszej europejskiej konferencji na temat technologii przyszłości stwierdziła że badania naukowe prowadzą do innowacji, które mają kluczowe znaczenie dla konkurencyjności Europy na arenie międzynarodowej w dłuższej perspektywie. Rewolucyjne odkrycia naukowe niosą ze sobą niezwykłe możliwości. Aby wykorzystać je w jak najlepszy sposób, musimy zabrać razem najtęższe głowy 18. Jest to czytelny sygnał, iż myśli przewodnia Strategii Lizbońskiej będzie kontynuowana w programie UE Należy mieć nadzieję, że zostaną wyciągnięte odpowiednie wnioski z nieudanej realizacji Strategii Lizbońskiej. Warty podkreślenia jest fakt, iż społeczeństwo Unii Europejskiej jest za zwiększaniem nakładów na działalność badawczo-rozwojową 19. Jest to ważne, gdyż wszyscy Europejczycy ponoszą te koszty, jako podatnicy i konsumenci. Jednym z priorytetów badawczych Unii Europejskiej są technologie komputerowe 20, naśladujące sposób przetwarzania informacji przez mózg, efektem czego ma być możliwość dalszego działania nawet w sytuacji utraty części zasobów sprzętowych. Innym pomysłem badawczym są bezpieczniejsze komputery działające z szybkością ponadświetlną z możliwością przetwarzania nieograniczonych ilości danych. Komputery te mają być wynikiem pierwszego przełomu w pracach nad technologią kwantową, w której Europa posiada znaczącą role. W tym miejscu warto dokonać analizy konkurencyjności przemysłu IT w Unii Europejskiej, skoro ta gałąź przemysłu ma decydować o pozycji konkurencyjnej Unii. Pomocny tutaj będzie raport Economist Intelligence Unit przeprowadzony na zlecenie Business Softwart Alliance 21. Jego efektem było stworzenie indeksu konkurencyjności przemysłu IT w 2009 roku. Polega on na ocenie i porównaniu 66 krajów, w tym Polski, ze względu na warunki rozwoju przemysłu informatycznego, pozwalając określić stopień, w jakim dany kraj wspiera konkurencyjność swojego sektora IT. Czołowe pozycje rankingu przypadły Stanom Zjednoczonym Finlandii, Szwecji, Kanadzie i Holandii. Polska zajęła 35 miejsce. Indeks dla państw Unii Europejskiej przedstawia tabela 1. Ze szczegółowych danych wynika iż Polska jest konkurencyjna pod względem środowiska biznesowego, środowiska prawnego oraz wsparcia dla rozwoju przemysłu IT. Natomiast duże zapóźnienie pojawiają się w środowisku badań i rozwoju, infrastruktury IT oraz kapitału ludzkiego. 16 por. op.cit. 17 Viviane Reding jest Komisarzem ds. społeczeństwa informacyjnego i mediów UE. 18 Europa chce być liderem w zakresie badań w dziedzinie informatyki, Raport: Europejczycy za zwiększeniem inwestycji w badania i rozwój, Europa chce być liderem w zakresie badań w dziedzinie informatyki, op.cit. 21 por. Polska branża IT na szarym końcu Unii Europejskiej, IT-na-szarym-koncu-Unii-Europejskiej,wid, ,wiadomosc.html,

5 Witold Czudec Raport formułuje sześć kluczowych determinantów, które łącznie wpływają na rozwój sektora IT. Są to: kapitał ludzki, środowisko sprzyjające rozwojowi innowacyjności, nowoczesna infrastruktura IT, system prawny, skutecznie chroniący własność intelektualną, stabilna, otwarta i konkurencyjna gospodarka, rządowe wsparcie dla zachowania równowagi między promowaniem nowych technologii a warunkami wolnej konkurencyjności. Tabela 1. Indeks konkurencyjność sektora IT w Unii Europejskiej w 2009 roku ranking Kraj Wynik 1 Finlandia 73,6 2 Szwecja 71,5 3 Holandia 70,7 4 Wielka Brytania 70,2 5 Dania 69,6 6 Irlandia 66,9 7 Francja 59,2 8 Belgia 59,2 9 Niemcy 58,1 10 Austria Estonia 55,6 12 Włochy 48,5 13 Hiszpania 47,4 14 Czechy Węgry 46,1 16 Słowenia 45,3 17 Portugalia 45,3 18 Litwa 43,3 19 Gracja Łotwa 42,6 21 Słowacja 41,4 22 POLSKA 40,8 23 Rumunia 39,6 24 Bułgaria 33,6 Źródło: Polska branża IT na szarym końcu Unii Europejskiej, IT-na-szarym-koncu-Unii-Europejskiej,wid, ,wiadomosc.html, Na podstawie raportu można sformułować następujący wniosek, że istotnym czynnikiem konkurencyjności sektora IT są szerokopasmowe sieci. Państwa w których sieci szerokopasmowe są marginalną częścią sieci dostępu do Internetu, narażają się na obniżenie poziomu konkurencyjności swojej branży IT. Dzieje się tak, ponieważ stabilny i szybki dostęp do Internetu jest podstawą działania przedsiębiorstw informatycznych, zaś znaczenie szerokopasmowego Internetu będzie wzrastać wraz ze wzrostem ilości usług i aplikacji dostarczanych przez Internet. Również polityka wsparcia krajowych liderów może utrudnić ożywienie gospodarcze i konkurencyjność. Rolą rządów jest znalezienie równowagi pomiędzy wsparciem ożywienia rozwoju przemysłu a protekcjonalizmem szkodzącemu konkurencyjności. Ważną cechą poprawy konkurencyjności jest rozwój umiejętności, zatem wspieranie kształcenia umiejętności informatycznych, biznesowych i językowych równocześnie. Pozwoli to na powstanie wysoko wykwalifikowanej kadry pracowniczej. Należy zdecydowanie podkreślić, iż jest to proces długofalowy i jako taki powinien stać się jednym z priorytetów działalności rozwojowej krajów 5

6 Inwestycje w badania i rozwój determinantą przewagi konkurencyjnej Unii Europejskiej członkowskich. Istotną rolę odgrywa również otoczenie prawne, zwłaszcza ochrona praw własności intelektualnej. Jest to krytyczny czynnik konkurencyjności sektora IT 22. Z powyższego widać, jak wiele jest jeszcze do zrobienia w Polsce. Należy przypomnieć, iż Komisja Europejska przeznacza dodatkowe pieniądze na wsparcie rozwoju sektora IT, a co za tym idzie, budowanie przewagi konkurencyjnej Unii Europejskiej. W jakiej formie pieniądze te zostaną przyznane Polsce? Aby odpowiedzieć na to pytanie zostanie dokonana analiza obecnych programów operacyjnych dla Polski. Fundusze strukturalne na finansowanie B+R Finansowanie działalności badawczo-rozwojowej, jest rolą państwa. Polska korzystając z członkostwa w Unii Europejskiej, część nakładów może pokrywać z funduszy strukturalnych. Przedstawione zostaną tu dwa programy z których Finansowana jest ta działalność. Będą to: Program Operacyjny Innowacyjna Gospodarka (PO IG) oraz Program Operacyjny Rozwój Polski Wschodniej (PO RPW). Jednakże należy podkreślić iż w każdym z Regionalnych Programów Operacyjnych województw Polski istnieją działania wspierające rozwój innowacyjnej gospodarki, gospodarki opartej na wiedzy. PO IG w osi priorytetowej 1, Badania i rozwój nowoczesnych technologii, wspiera znaczenie sektora nauki w gospodarce poprzez nakłady na prace B+R w kierunkach priorytetowych dla rozwoju Polski. Finansowaniem objęte zostaną badania naukowe i prace rozwojowe służące budowie gospodarki opartej na wiedzy. Będą to projekty techniczne, technologiczne i organizacyjne realizowane przez przedsiębiorców, ich zrzeszenia lub inne podmioty posiadające zdolność do bezpośredniego zastosowania wyników projektu w praktyce (projekty celowe). Warto również wspomnieć, iż oś priorytetowa 1, wspiera realizację polityki naukowej państwa, poprzez wsparcie przedsięwzięć ukierunkowanych na zwiększenie zainteresowania podejmowaniem pracy naukowej przez młodych naukowców oraz przyciągnięcie do polskich zespołów badawczych wybitnych uczonych z zagranicy. Budżet tej osi to 1 299,27 mln EUR, co daje 13,38% alokacji całości środków PO IG. Program Operacyjny Innowacyjna Gospodarka zawiera również oś priorytetową 2 (Infrastruktura sfery B+R) której celem jest wzrost konkurencyjności polskiej nauki dzięki konsolidacji oraz modernizacji infrastruktury naukowo-badawczej i informatycznej najlepszych jednostek naukowych działających w Polsce 23. Wsparciem w tej osi objęte zostaną projekty mające na celu rozwój ośrodków o wysokim potencjale badawczym (w tym konsorcja naukowoprzemysłowe oraz regionalne konsorcja naukowo-przemysłowe) poprzez finansowanie rozwoju ich infrastruktury badawczej. Ponadto wparty zostanie rozwój nowoczesnej infrastruktury informatycznej nauki oraz utrzymaniu ciągłości powszechnego dostępu środowiska naukowego do zasobów cyfrowych. Budżet osi 2, jest identyczny jak osi 1 i wynosi 1 299,27 mln EUR. Program Operacyjny Rozwój Polski Wschodniej posiada specyficzny charakter, bowiem jako program międzyregionalny musi zmieścić się pomiędzy programami regionalnymi województw, a programami sektorowymi. W ramach 1 osi priorytetowej PO RPW znajduję się działanie którego celem jest przygotowanie uczelni do aktywnego tworzenia konkurencyjnej gospodarki 24. Finansowane będą projekty z zakresu infrastruktury dydaktycznej oraz naukowobadawczej uczelni wyższych. Projekty takie mają stymulować rozwój zasobów ludzkich, tj. wzrost 22 op.cit. 23 Program Operacyjny Innowacyjna Gospodarka, , Ministerstwo Rozwoju Regionalnego, Warszawa, Program Operacyjny Rozwój Polski Wschodniej , Ministerstwo Rozwoju Regionalnego, Warszawa,

7 Witold Czudec umiejętności i kwalifikacji aktualnych oraz przyszłych pracowników i przedsiębiorców. Na projekty typu Infrastruktura uczelni przeznaczonych jest około 396,87 mln EUR. Natomiast na projekty w ramach działania 3 tej osi, Wspieranie innowacji, przeznaczonych jest 461,88 mln EUR, a celem tego działania jest poprawa warunków dla prowadzenia działalności gospodarczej rozwoju i dyfuzji przedsięwzięć innowacyjnych 25. Wsparte zostanie tworzenie i udostępnianie przedsiębiorcom infrastruktury do prowadzenie wysoko innowacyjnej działalności gospodarczej w ramach parków przemysłowych, technologicznych oraz inkubatorów. Objęte dofinansowaniem zostaną również jednostki naukowe, centra doskonałości i centra transferu infrastruktury. Podsumowanie Nakłady na sferę badawczo-rozwojową były, są i będą w przyszłości priorytetowymi wydatkami budżetu Unii Europejskiej, która ma ambicje bycia nie tylko czołową gospodarką na świecie, lecz być najbardziej innowacyjną gospodarką świata. Aby stać się światowym benchmarkingiem należy wyrównywać poziom rozwoju technologicznego i społecznego w państwach członkowskich, gdyż każdy kraj unijny tworzy część jej innowacyjności. W celu lepszego przepływu innowacji ze strefy nauki do strefy przemysłowej powołano Europejską Przestrzeń Badawczą, która ma umożliwić przepływ nie tylko wiedzy i patentów naukowych, ale również ułatwić migracje najwybitniejszych pracowników nauki. W celu likwidacji luki technologicznej pomiędzy Unią Europejską a Polską wdrażane są różne działania finansowane ze środków strukturalnych. Wspierane są zarówno infrastruktura uczelni (rozumiana jako wymagany sprzęt ale i również jako podnoszenie umiejętności pracowników nauki), a co za tym idzie wzrost rozwoju zasobów ludzkich, jak też projekty przedsiębiorstw i konsorcjów naukowo-przemysłowych. Bibliografia 1. Bieńkowski W., Reaganomika i jej wpływ na konkurencyjność gospodarki amerykańskiej, PWN, Warszawa Europa chce być liderem w zakresie badań w dziedzinie informatyki, European competitiveness report 2000: working document of the services of the European Commission, European Commission, Luxemburg, Gomez-Salvador R., Musso A., Stocker M., Turnen J., Labour Productivity Development in the Euro Area, ECB Occasional Paper Series, No 53, October Hryniewicki M., Konkurencyjność regionów w warunkach integracji Polski z Unią Europejską, [w] Integracja Europejska. Pierwsze Doświadczenia, pod red. Hryniewicki M., Sadowski A., Uniwersytet w Białymstoku, Białystok 2006, s.27-28, s. 73, ,99218_1_0_0.html, Komisja Wspólnot Europejskich, Zielona Księga. Europejska Przestrzeń Badawcze: Nowe perspektywy, Bruksela, , KOM(2007) Mucha-Leszko B., Strefa euro. Wprowadzenie - funkcjonowanie międzynarodowa rola euro, Wydawnictwo UMCS, Lublin, 2007, s op. cit. 7

8 Inwestycje w badania i rozwój determinantą przewagi konkurencyjnej Unii Europejskiej 9. Niespełnione marzenia, czyli krajobraz po Strategii Lizbońskiej, Polska Times, 2010, Olczyk M., Rozdział 1. Konkurencyjność podmiotów ujęcie teoretyczne, [w.] Konkurencyjność. Poziom makro, mezo i mikro, pod red. Daszkiewicz N., PWN, Warszawa, 2008, s Polska branża IT na szarym końcu Unii Europejskiej, Europejskiej,wid, ,wiadomosc.html, Program Operacyjny Innowacyjna Gospodarka, , Ministerstwo Rozwoju Regionalnego, Warszawa, Program Operacyjny Rozwój Polski Wschodniej , Ministerstwo Rozwoju Regionalnego, Warszawa, Radło M.J., Strategia Lizbońska nie spełnia pokładanych w niej nadziei, Rzeczpospolita, 2005, Raport: Europejczycy za zwiększeniem inwestycji w badania i rozwój, Szuktka S., Tamowicz P., Strategia Lizbońska szansą dla Europy i Polski, Seminarium informacyjne, Polskie Forum Strategii Lizbońskiej Research and development investments as a determinant of European Union s competitive advantage. The article deals with an essential part of functioning of European Union that is, its competition. The author indicates that the major determinant of competitiveness growth are investments in research and development, especially in the field of new technologies. Furthermore, European Research Area (ERA) is characterized and the evaluation of IT sector s competitiveness in EU is comprised in the following piece. Finally, the author illustrates opportunities for introduction of innovations into research and development thanks to EU Structural Funds. Keywords: regions competitiveness, research and development, EU Structural Funds Witold Czudec Autor jest członkiem Stowarzyszenia na Rzecz Aktywności Społecznej. Ukończył studia magisterskie na Wydziale Ekonomii Uniwersytetu Rzeszowskiego. W czasie studiów zajmował się problematyką zarządzania marketingowego w przedsiębiorstwach, ze szczególnym uwzględnieniem działalności outsourcingowej oraz polityką gospodarczą. Ukończył studia podyplomowe Mechanizmy funkcjonowania strefy euro, organizowanej przez Uniwersytet Rzeszowski i NBP. Jego zainteresowania dotyczą tematyki procesów zarządzania organizacjami, integracji europejskiej (polityka regionalna) oraz ekonomii społecznej. 8

Program Operacyjny Innowacyjna Gospodarka (IG)

Program Operacyjny Innowacyjna Gospodarka (IG) Priorytet 1 - Badania i rozwój nowoczesnych technologii Działanie1.1. Wsparcie badań naukowych dla budowy gospodarki opartej na wiedzy Identyfikacja kierunków prac B+R mających na celu zdynamizowanie rozwoju

Bardziej szczegółowo

Program Operacyjny Innowacyjna Gospodarka

Program Operacyjny Innowacyjna Gospodarka Program Operacyjny Innowacyjna Gospodarka Cel główny: Rozwój polskiej gospodarki w oparciu o innowacyjne przedsiębiorstwa Cele szczegółowe: zwiększenie innowacyjności przedsiębiorstw, wzrost konkurencyjności

Bardziej szczegółowo

Jak pokonać bariery dla (eko)innowacji w Polsce?

Jak pokonać bariery dla (eko)innowacji w Polsce? Jak pokonać bariery dla (eko)innowacji w Polsce? Maciej Bukowski Instytut Badań Strukturalnych Warszawa, 25.05.2012 Plan Wprowadzenie po co Polsce (eko)innowacje. Pułapka średniego dochodu Nie ma ekoinnowacyjności

Bardziej szczegółowo

PROGRAM OPERACYJNY INTELIGENTNY ROZWÓJ

PROGRAM OPERACYJNY INTELIGENTNY ROZWÓJ PROGRAM OPERACYJNY INTELIGENTNY ROZWÓJ Celem Programu jest promowanie inwestycji przedsiębiorstw w badania i innowacje oraz rozwijanie powiązań i synergii między przedsiębiorstwami, ośrodkami badawczo-rozwojowymi

Bardziej szczegółowo

SPIS TREŚCI. Wprowadzenie... 9

SPIS TREŚCI. Wprowadzenie... 9 SPIS TREŚCI Wprowadzenie... 9 ROZDZIAŁ I Teoretyczne ujęcie innowacji... 11 1. Innowacje-proces innowacyjny-konkurencyjność... 11 2. System innowacyjny na poziomie regionu... 15 3. System innowacyjny a

Bardziej szczegółowo

Konkurencyjność polskiej gospodarki na tle krajów unijnych

Konkurencyjność polskiej gospodarki na tle krajów unijnych Konkurencyjność polskiej gospodarki na tle krajów unijnych Dr Magdalena Hryniewicka Uniwersytet Kardynała Stefana Wyszyńskiego, Zakład Ekonomii Plan wystąpienia Cel Definicje konkurencyjności w literaturze

Bardziej szczegółowo

Nauka- Biznes- Administracja

Nauka- Biznes- Administracja Nauka- Biznes- Administracja Program Operacyjny Innowacyjna Gospodarka 2007-2013 Rozwój polskiej gospodarki w oparciu o innowacyjne przedsiębiorstwa Rozwój polskiej gospodarki w oparciu o innowacyjne przedsiębiorstwa

Bardziej szczegółowo

dla badań i rozwoju: Osie Priorytetowe PO IG Osie Priorytetowe PO IG

dla badań i rozwoju: Osie Priorytetowe PO IG Osie Priorytetowe PO IG Osie Priorytetowe PO IG Osie Priorytetowe PO IG dla badań i rozwoju: Oś Priorytetowa 1. - Badania i rozwój nowoczesnych technologii Oś Priorytetowa 2. Infrastruktura sfery B+R Oś Priorytetowa 3. Kapitał

Bardziej szczegółowo

Konferencja prasowa podczas XIV Forum Edukacyjnego dla Małych i Średnich Przedsiębiorstw

Konferencja prasowa podczas XIV Forum Edukacyjnego dla Małych i Średnich Przedsiębiorstw 2014 Bożena Lublińska Kasprzak Prezes Polskiej Agencji Rozwoju Przedsiębiorczości Konferencja prasowa podczas XIV Forum Edukacyjnego dla Małych i Średnich Przedsiębiorstw Warszawa, 24 czerwca 2014 r.,

Bardziej szczegółowo

Statystyka wniosków TOI 2011

Statystyka wniosków TOI 2011 Fundacja Rozwoju Systemu Edukacji Narodowa Agencja Programu Uczenie się przez całe życie Statystyka wniosków TOI 2011 Konkurs 2011 Wnioski TOI w PL lata 2007-2011 KONKURS Dostępny budżet TOI w PL (euro)

Bardziej szczegółowo

Oferta PARP dla przedsiębiorców w nowej perspektywie finansowej na lata 2014-2020

Oferta PARP dla przedsiębiorców w nowej perspektywie finansowej na lata 2014-2020 2014 Jakub Moskal Dyrektor Departamentu Koordynacji Wdrażania Programów PARP Oferta PARP dla przedsiębiorców w nowej perspektywie finansowej na lata 2014-2020 Warszawa, 5 czerwca 2014 r. Nowa perspektywa

Bardziej szczegółowo

Polityka kredytowa w Polsce i UE

Polityka kredytowa w Polsce i UE Polityka kredytowa Raport Polityka Kredytowa powstał w oparciu o dane zgromadzone przez Urząd Nadzoru Bankowego (EBA) oraz (ECB) Europejski Bank Centralny. Jest to pierwszy w Polsce tego typu raport odnoszący

Bardziej szczegółowo

Program Operacyjny Inteligentny Rozwój 2014-2020

Program Operacyjny Inteligentny Rozwój 2014-2020 Program Operacyjny Inteligentny Rozwój 2014-2020 Daniel Szczechowski Departament Konkurencyjności i Innowacyjności Ministerstwo Infrastruktury i Rozwoju Opole, 13 listopada 2014 r. Potencjał innowacyjny

Bardziej szczegółowo

Paszport do eksportu unijny program wsparcia ofert eksportowych regionu

Paszport do eksportu unijny program wsparcia ofert eksportowych regionu Paszport do eksportu unijny program wsparcia ofert eksportowych regionu Zakres działań ZARR S.A w ramach RIF Program Paszport do przedsiębiorczości Charakterystyka kierunków eksportu Zachodniopomorskie

Bardziej szczegółowo

Ekonomiczny Uniwersytet Dziecięcy. Wspólna waluta euro Po co komu Unia Europejska i euro? dr Urszula Kurczewska EKONOMICZNY UNIWERSYTET DZIECIĘCY

Ekonomiczny Uniwersytet Dziecięcy. Wspólna waluta euro Po co komu Unia Europejska i euro? dr Urszula Kurczewska EKONOMICZNY UNIWERSYTET DZIECIĘCY Ekonomiczny Uniwersytet Dziecięcy Wspólna waluta euro Po co komu Unia Europejska i euro? dr Urszula Kurczewska Szkoła Główna Handlowa w Warszawie 23 października 2012 r. EKONOMICZNY UNIWERSYTET DZIECIĘCY

Bardziej szczegółowo

Polityka spójności 2007-2013

Polityka spójności 2007-2013 Regionalne Programy Operacyjne jako źródło finansowania centrów nauki i wystaw interaktywnych Agnieszka Dawydzik Departament Koordynacji Programów Regionalnych Konferencja INTERAKCJA-INTEGRACJA INTEGRACJA

Bardziej szczegółowo

LIWOŚCI FINANSOWANIA ROZWOJU INNOWACJI W LATACH 2008-2013

LIWOŚCI FINANSOWANIA ROZWOJU INNOWACJI W LATACH 2008-2013 MOśLIWO LIWOŚCI FINANSOWANIA ROZWOJU INNOWACJI W LATACH 2008-2013 2013 Działalno alność PARP na rzecz wspierania rozwoju i innowacyjności ci polskich przedsiębiorstw Izabela WójtowiczW Dyrektor Zespołu

Bardziej szczegółowo

Katarzyna Mucha Dział Obsługi Badań Naukowych i Projektów Unijnych

Katarzyna Mucha Dział Obsługi Badań Naukowych i Projektów Unijnych Katarzyna Mucha Dział Obsługi Badań Naukowych i Projektów Unijnych Na realizacje projektów do Polski w latach 2014-2020 z budżetu Unii Europejskiej trafić ma 82,5 mld euro Kwota zostanie podzielona odpowiednio:

Bardziej szczegółowo

Narodowe Strategiczne Ramy Odniesienia i wynikające z nich Programy Operacyjne. Programu Operacyjnego Innowacyjna Gospodarka

Narodowe Strategiczne Ramy Odniesienia i wynikające z nich Programy Operacyjne. Programu Operacyjnego Innowacyjna Gospodarka Narodowe Strategiczne Ramy Odniesienia i wynikające z nich Programy Operacyjne ze szczególnym uwzględnieniem Programu Operacyjnego Innowacyjna Gospodarka Warszawa, 28 stycznia 2007 1 Narodowe Strategiczne

Bardziej szczegółowo

Wspomaganie innowacyjności przedsiębiorstw przez Programy Ramowe Unii Europejskiej

Wspomaganie innowacyjności przedsiębiorstw przez Programy Ramowe Unii Europejskiej Aleksander Bąkowski, Krajowy Punkt Kontaktowy 6. Programu Ramowego Unii Europejskiej, koordynator programu Horyzontalne działania z udziałem MŚP oraz programu Badania i Innowacje Wspomaganie innowacyjności

Bardziej szczegółowo

Nowa perspektywa finansowa UE nowe uwarunkowania

Nowa perspektywa finansowa UE nowe uwarunkowania Wydział Zarządzania Regionalnym Programem Operacyjnym Nowa perspektywa finansowa UE nowe uwarunkowania UNIA EUROPEJSKA EUROPEJSKI FUNDUSZ ROZWOJU REGIONALNEGO Rozporządzenie ogólne PE i Rady Ukierunkowanie

Bardziej szczegółowo

Wyzwania w rozwoju gospodarczym Polski : jaka rola JST i spółek komunalnych? Witold M.Orłowski

Wyzwania w rozwoju gospodarczym Polski : jaka rola JST i spółek komunalnych? Witold M.Orłowski Wyzwania w rozwoju gospodarczym Polski : jaka rola JST i spółek komunalnych? Witold M.Orłowski Lubelska Konferencja Spółek Komunalnych, 22.10.2014 Od 20 lat Polska skutecznie goni bogaty Zachód 70.0 PKB

Bardziej szczegółowo

Strategia Lizbońska droga do sukcesu zjednoczonej Europy, UKIE, Warszawa 2002, s. 11. 5

Strategia Lizbońska droga do sukcesu zjednoczonej Europy, UKIE, Warszawa 2002, s. 11. 5 O autorze Tomasz Bartosz Kalinowski ukończył studia w 2003 r. na Uniwersytecie Łódzkim. W tym samym roku został zatrudniony jako asystent w Katedrze Zarządzania Jakością tej uczelni oraz rozpoczął studia

Bardziej szczegółowo

Wsparcie przedsiębiorców w latach 2014-2020 możliwości pozyskania dofinansowania w nowej perspektywie unijnej

Wsparcie przedsiębiorców w latach 2014-2020 możliwości pozyskania dofinansowania w nowej perspektywie unijnej Wsparcie przedsiębiorców w latach 2014-2020 możliwości pozyskania dofinansowania w nowej perspektywie unijnej Iwona Wendel Podsekretarz Stanu Ministerstwo Infrastruktury i Rozwoju Warszawa, 22 maja 2014

Bardziej szczegółowo

Wynagrodzenie minimalne w Polsce i w krajach Unii Europejskiej

Wynagrodzenie minimalne w Polsce i w krajach Unii Europejskiej Wynagrodzenie minimalne w Polsce i w krajach Unii Europejskiej Płaca minimalna w krajach unii europejskiej Spośród 28 państw członkowskich Unii Europejskiej 21 krajów posiada regulacje dotyczące wynagrodzenia

Bardziej szczegółowo

EKSPANSJA MIĘDZYNARODOWA POLSKICH PRZEDSIĘBIORSTW

EKSPANSJA MIĘDZYNARODOWA POLSKICH PRZEDSIĘBIORSTW EKSPANSJA MIĘDZYNARODOWA POLSKICH PRZEDSIĘBIORSTW SKALA I CHARAKTER UMIĘDZYNARODOWIENIA NA PODSTAWIE DZIAŁALNOŚCI SPÓŁEK GIEŁDOWYCH prezentacja wyników Dlaczego zdecydowaliśmy się przeprowadzić badanie?

Bardziej szczegółowo

Wsparcie dla przedsiębiorców w ramach Programu Operacyjnego Inteligentny

Wsparcie dla przedsiębiorców w ramach Programu Operacyjnego Inteligentny Wsparcie dla przedsiębiorców w ramach Programu Operacyjnego Inteligentny Rozwój, 2014-2020 Marcin Łata Departament Konkurencyjności i Innowacyjności Ministerstwo Infrastruktury i Rozwoju Katowice, 16 maja

Bardziej szczegółowo

Wsparcie dla MŚP w ramach Programu Operacyjnego Inteligentny Rozwój, 2014-2020. 23 stycznia 2014 r.

Wsparcie dla MŚP w ramach Programu Operacyjnego Inteligentny Rozwój, 2014-2020. 23 stycznia 2014 r. Wsparcie dla MŚP w ramach Programu Operacyjnego Inteligentny Rozwój, 2014-2020 23 stycznia 2014 r. Założenia PO IR Najważniejsze założenia Programu: realizacja projektów B+R w konsorcjach biznesu i nauki,

Bardziej szczegółowo

Łączność szerokopasmowa: zmniejszają się różnice między europejskimi krajami o najlepszych i najgorszych wynikach

Łączność szerokopasmowa: zmniejszają się różnice między europejskimi krajami o najlepszych i najgorszych wynikach IP/08/1831 Bruksela, dnia 28 listopada 2008 r. Łączność szerokopasmowa: zmniejszają się różnice między europejskimi krajami o najlepszych i najgorszych wynikach Jak wynika ze sprawozdania opublikowanego

Bardziej szczegółowo

Anna Ober Aleksandra Szcześniak 09.05.2014

Anna Ober Aleksandra Szcześniak 09.05.2014 Anna Ober Aleksandra Szcześniak 09.05.2014 http://www.funduszeeuropejskie.gov.pl/2014_2020/strony/ glowna.aspx 2 I Wsparcie prowadzenia prac B+R przez przedsiębiorstwa oraz konsorcja naukowoprzemysłowe

Bardziej szczegółowo

Innowacje i Inteligentny Rozwój. Iwona Wendel Podsekretarz Stanu, Ministerstwo Infrastruktury i Rozwoju Szczecin, 10 czerwca 2015 r.

Innowacje i Inteligentny Rozwój. Iwona Wendel Podsekretarz Stanu, Ministerstwo Infrastruktury i Rozwoju Szczecin, 10 czerwca 2015 r. Innowacje i Inteligentny Rozwój Iwona Wendel Podsekretarz Stanu, Ministerstwo Infrastruktury i Rozwoju Szczecin, 10 czerwca 2015 r. Wsparcie innowacyjności w latach 2014-2020 W perspektywie 2014-2020 wsparcie

Bardziej szczegółowo

ZMIANY W KRYTERIACH WYBORU FINANSOWANYCH OPERACJI PO IG W RAMACH DZIAŁANIA 4.5

ZMIANY W KRYTERIACH WYBORU FINANSOWANYCH OPERACJI PO IG W RAMACH DZIAŁANIA 4.5 ZMIANY W KRYTERIACH WYBORU FINANSOWANYCH OPERACJI PO IG W RAMACH DZIAŁANIA 4.5 LP Działanie Dotychczasowe brzmienie w brzmieniu zaakceptowanym przez KM 1. 4.5 W projekcie przewidziano komponent B+R - (utworzenie

Bardziej szczegółowo

Finansowania projektów w nowej perspektywie w ramach I i II Osi priorytetowej RPO WŁ 2014-2020. 12 czerwca 2015 r., Tomaszów Mazowiecki

Finansowania projektów w nowej perspektywie w ramach I i II Osi priorytetowej RPO WŁ 2014-2020. 12 czerwca 2015 r., Tomaszów Mazowiecki Finansowania projektów w nowej perspektywie w ramach I i II Osi priorytetowej RPO WŁ 2014-2020 12 czerwca 2015 r., Tomaszów Mazowiecki 476,46 mln euro (ok. 1,95 mld PLN ) z EFRR na rozwój gospodarczy regionu

Bardziej szczegółowo

Konwergencja nominalna versus konwergencja realna a przystąpienie. Ewa Stawasz Katedra Międzynarodowych Stosunków Gospodarczych UŁ

Konwergencja nominalna versus konwergencja realna a przystąpienie. Ewa Stawasz Katedra Międzynarodowych Stosunków Gospodarczych UŁ Konwergencja nominalna versus konwergencja realna a przystąpienie Polski do strefy euro Ewa Stawasz Katedra Międzynarodowych Stosunków Gospodarczych UŁ Plan prezentacji 1. Nominalne kryteria konwergencji

Bardziej szczegółowo

Działania PARP w nowej perspektywie finansowej 2014-2020

Działania PARP w nowej perspektywie finansowej 2014-2020 2014 Paulina Zadura-Lichota Dyrektor Departamentu Rozwoju Przedsiębiorczości i Innowacyjności Polska Agencja Rozwoju Przedsiębiorczości Działania PARP w nowej perspektywie finansowej 2014-2020 Kraków,

Bardziej szczegółowo

Płatności bezgotówkowe w Polsce wczoraj, dziś i jutro

Płatności bezgotówkowe w Polsce wczoraj, dziś i jutro Adam Tochmański / Przewodniczący Koalicji na rzecz Obrotu Bezgotówkowego i Mikropłatności, Dyrektor Departamentu Systemu Płatniczego w Narodowym Banku Polskim Płatności bezgotówkowe w Polsce wczoraj, dziś

Bardziej szczegółowo

Nowe działania planowane do realizacji przez PARP w ramach Programu Operacyjnego Inteligentny Rozwój

Nowe działania planowane do realizacji przez PARP w ramach Programu Operacyjnego Inteligentny Rozwój 2014 Paulina Zadura-Lichota Dyrektor Departamentu Rozwoju Przedsiębiorczości i Innowacyjności Polska Agencja Rozwoju Przedsiębiorczości Nowe działania planowane do realizacji przez PARP w ramach Programu

Bardziej szczegółowo

Katarzyna Capłap Instytut Rozrodu Zwierząt i Badań Żywności PAN Biuro Wspierania Badań

Katarzyna Capłap Instytut Rozrodu Zwierząt i Badań Żywności PAN Biuro Wspierania Badań Katarzyna Capłap Instytut Rozrodu Zwierząt i Badań Żywności PAN Biuro Wspierania Badań Z życia Instytutu Struktura i zakres badań Instytutu Nasza oferta w kontekście Regionalnej Strategii Innowacyjności

Bardziej szczegółowo

Instrumenty wsparcia przedsiębiorstw w ramach Regionalnego Programu Operacyjnego

Instrumenty wsparcia przedsiębiorstw w ramach Regionalnego Programu Operacyjnego Urząd d Marszałkowski Województwa Świętokrzyskiego Instrumenty wsparcia przedsiębiorstw w ramach Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa Świętokrzyskiego na lata 2007 - Ostrowiec Świętokrzyski,

Bardziej szczegółowo

I oś priorytetowa Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa Zachodniopomorskiego 2014-2020. Szczecinek, 24 września 2015r.

I oś priorytetowa Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa Zachodniopomorskiego 2014-2020. Szczecinek, 24 września 2015r. I oś priorytetowa Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa Zachodniopomorskiego 2014-2020 Szczecinek, 24 września 2015r. GOSPODARKA- INNOWACJE- NOWOCZESNE TECHNOLOGIE Celem głównym OP 1 jest podniesienie

Bardziej szczegółowo

Think small first MSP przede wszystkim oferta PARP na lata 2014-2020

Think small first MSP przede wszystkim oferta PARP na lata 2014-2020 2014 Jakub Moskal Dyrektor Departamentu Koordynacji Wdrażania Programów PARP Think small first MSP przede wszystkim oferta PARP na lata 2014-2020 Łódź, 13 listopada 2014 r. Nowa perspektywa 2014-2020 Miejscowość,

Bardziej szczegółowo

Ekonomiczny Uniwersytet Dziecięcy. Wspólna waluta euro Po co komu Unia Europejska i euro? dr Mariusz Sagan

Ekonomiczny Uniwersytet Dziecięcy. Wspólna waluta euro Po co komu Unia Europejska i euro? dr Mariusz Sagan Ekonomiczny Uniwersytet Dziecięcy Wspólna waluta euro Po co komu Unia Europejska i euro? dr Mariusz Sagan Wyższa Szkoła Ekonomii i Innowacji w Lublinie 18 marca 2013 r. EKONOMICZNY UNIWERSYTET DZIECIĘCY

Bardziej szczegółowo

Jerzy Majchrzak Dyrektor Departamentu Innowacji i Przemysłu

Jerzy Majchrzak Dyrektor Departamentu Innowacji i Przemysłu Jerzy Majchrzak Dyrektor Departamentu Innowacji i Przemysłu AUTOEVENT 2014 2 PRZEMYSŁ MOTORYZACYJNY Jeden z największych producentów samochodów i komponentów motoryzacyjnych w regionie Europy Środkowo-Wschodniej.

Bardziej szczegółowo

Klastry wyzwania i możliwości

Klastry wyzwania i możliwości Klastry wyzwania i możliwości Stanisław Szultka Instytut Badań nad Gospodarką Rynkową 29 września 2015 Klastry wyzwania nowej perspektywy 1. Klastry -> inteligentne specjalizacje 2. Organizacje klastrowe

Bardziej szczegółowo

ZAŁOŻENIA POLITYKI PAŃSTWA W OBSZARZE NAUKI DO 2020 ROKU

ZAŁOŻENIA POLITYKI PAŃSTWA W OBSZARZE NAUKI DO 2020 ROKU ZAŁOŻENIA POLITYKI PAŃSTWA W OBSZARZE NAUKI DO 2020 ROKU maj-czerwiec, 2013 ul. Hoża 20 \ ul. Wspólna 1/3 \ 00-529 Warszawa \ tel. +48 (22) 529 27 18 \ fax +48 (22) 628 09 22 ZAŁOŻENIA POLITYKI PAŃSTWA

Bardziej szczegółowo

Środki UE na innowacyjność Program Operacyjny Inteligentny Rozwój 2014-2020

Środki UE na innowacyjność Program Operacyjny Inteligentny Rozwój 2014-2020 Środki UE na innowacyjność Program Operacyjny Inteligentny Rozwój 2014-2020 Marcin Łata Departament Konkurencyjności i Innowacyjności Ministerstwo Infrastruktury i Rozwoju Warszawa, 16 grudnia 2014 r.

Bardziej szczegółowo

Uczestnictwo europejskich MŚP w programach B+R

Uczestnictwo europejskich MŚP w programach B+R Uczestnictwo europejskich MŚP w programach B+R Oczekiwania i bariery Paweł Kaczmarek Poznański Park Naukowo-Technologiczny Fundacji UAM w Poznaniu Projekt MAPEER SME MŚP a Programy wsparcia B+R Analiza

Bardziej szczegółowo

Lokalne Grupy Rybackie i Oś 4 w różnych krajach UE

Lokalne Grupy Rybackie i Oś 4 w różnych krajach UE Lokalne Grupy Rybackie i Oś 4 w różnych krajach UE Próba podsumowania Urszula Budzich-Tabor, FARNET Support Unit Warszawa, 25 czerwca 2013 r. Co trzeba wiedzieć o Osi 4 w UE, żeby ją zrozumieć? Gdzie jesteśmy

Bardziej szczegółowo

Transfer technologii z uczelni do przemysłu

Transfer technologii z uczelni do przemysłu Transfer technologii z uczelni do przemysłu Olaf Gajl Podsekretarz Stanu w MNiSW Krzysztof J. Kurzydłowski Podsekretarz Stanu w MNiSW Innowacyjna pozycja Polski (European Innovation Scoreboard 2006) 2005

Bardziej szczegółowo

FORUM NOWOCZESNEGO SAMORZĄDU

FORUM NOWOCZESNEGO SAMORZĄDU FORUM NOWOCZESNEGO SAMORZĄDU Krzysztof Pietraszkiewicz Prezes Związku Banków Polskich Warszawa 02.12.2015 Transformacja polskiej gospodarki w liczbach PKB w Polsce w latach 1993,2003 i 2013 w mld PLN Źródło:

Bardziej szczegółowo

Silna gospodarka Stabilne finanse publiczne

Silna gospodarka Stabilne finanse publiczne Silna gospodarka Stabilne finanse publiczne Beata Szydło Prawo i Sprawiedliwość Wiceprezes www.pis.org.pl 8,0 7,0 6,0 5,0 4,0 3,0 2,0 1,0 0,0 Wiemy jak budować silną, konkurencyjną gospodarkę Polski Dynamika

Bardziej szczegółowo

Transfer technologii oraz mechanizmy współpracy -tendencje w Polsce, Europie i na świecie

Transfer technologii oraz mechanizmy współpracy -tendencje w Polsce, Europie i na świecie Transfer technologii oraz mechanizmy współpracy -tendencje w Polsce, Europie i na świecie 2 Pojęcie transferu technologii Transfer technologii to: "przekazywanie określonej wiedzy technicznej oraz organizacyjnej

Bardziej szczegółowo

Każde pytanie zawiera postawienie problemu/pytanie i cztery warianty odpowiedzi, z których tylko jedna jest prawidłowa.

Każde pytanie zawiera postawienie problemu/pytanie i cztery warianty odpowiedzi, z których tylko jedna jest prawidłowa. Każde pytanie zawiera postawienie problemu/pytanie i cztery warianty odpowiedzi, z których tylko jedna jest prawidłowa. 1. Zaznacz państwa członkowskie starej Unii Europejskiej, które nie wprowadziły dotąd

Bardziej szczegółowo

Źródła finansowania badań przemysłowych i prac rozwojowych oraz wdrożeń innowacji

Źródła finansowania badań przemysłowych i prac rozwojowych oraz wdrożeń innowacji Źródła finansowania badań przemysłowych i prac rozwojowych oraz wdrożeń innowacji Agnieszka Matuszak 1 Strona 0 ŹRÓDŁA FINANSOWANIA BADAŃ PRZEMYSŁOWYCH I PRAC ROZWOJOWYCH ORAZ WDROŻEŃ INNOWACJI Jednym

Bardziej szczegółowo

Formy kształcenia ustawicznego w krajach wysokorozwiniętych

Formy kształcenia ustawicznego w krajach wysokorozwiniętych Formy kształcenia ustawicznego w krajach wysokorozwiniętych dr Paweł Modrzyński Prezentacja przygotowana w ramach projektu pn: Ludzie starsi na rynku pracy w województwie kujawsko-pomorskim. Tendencje

Bardziej szczegółowo

EKSPANSJA MIĘDZYNARODOWA POLSKICH PRZEDSIĘBIORSTW

EKSPANSJA MIĘDZYNARODOWA POLSKICH PRZEDSIĘBIORSTW EKSPANSJA MIĘDZYNARODOWA POLSKICH PRZEDSIĘBIORSTW SKALA I CHARAKTER UMIĘDZYNARODOWIENIA NA PODSTAWIE DZIAŁALNOŚCI SPÓŁEK GIEŁDOWYCH prezentacja wyników Dlaczego zdecydowaliśmy się przeprowadzić badanie?

Bardziej szczegółowo

Plan działalności Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego na rok 2016 dla działów administracji rządowej Nauka i Szkolnictwo Wyższe

Plan działalności Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego na rok 2016 dla działów administracji rządowej Nauka i Szkolnictwo Wyższe Plan działalności Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego na rok 2016 dla działów administracji rządowej Nauka i Szkolnictwo Wyższe CZĘŚĆ A: Najważniejsze cele do realizacji w roku 2016 Mierniki określające

Bardziej szczegółowo

Możliwości wsparcia przedsiębiorców w zakresie działalności B+R oraz innowacyjnej z Programu Inteligentny Rozwój 2014-2020

Możliwości wsparcia przedsiębiorców w zakresie działalności B+R oraz innowacyjnej z Programu Inteligentny Rozwój 2014-2020 Możliwości wsparcia przedsiębiorców w zakresie działalności B+R oraz innowacyjnej z Programu Inteligentny Rozwój 2014-2020 Iwona Wendel Podsekretarz Stanu w Ministerstwie Infrastruktury i Rozwoju 23 września

Bardziej szczegółowo

Instrumenty II i III osi priorytetowej Programu Operacyjnego Inteligentny Rozwój 2014-2020

Instrumenty II i III osi priorytetowej Programu Operacyjnego Inteligentny Rozwój 2014-2020 Instrumenty II i III osi priorytetowej Programu Operacyjnego Inteligentny Rozwój 2014-2020 Program Operacyjny Inteligentny Rozwój 2014-2020 Założeniem POIR jest wsparcie realizacji całego procesu powstawania

Bardziej szczegółowo

Praktyczne aspekty aplikowania o finansowanie z Programu Inteligentny Rozwój, 2014-2020

Praktyczne aspekty aplikowania o finansowanie z Programu Inteligentny Rozwój, 2014-2020 Praktyczne aspekty aplikowania o finansowanie z Programu Inteligentny Rozwój, 2014-2020 Marcin Łata - Dyrektor Departamentu Konkurencyjności i Innowacyjności, Ministerstwo Infrastruktury i Rozwoju Lublin,

Bardziej szczegółowo

Możliwości dofinansowania w nowej perspektywie 2014-2020 na projekty badawczo-rozwojowe oraz innowacje

Możliwości dofinansowania w nowej perspektywie 2014-2020 na projekty badawczo-rozwojowe oraz innowacje Katowice, 02.09.2015r Możliwości dofinansowania w nowej perspektywie 2014-2020 na projekty badawczo-rozwojowe oraz innowacje RPO WSL Regionalny Program Operacyjny Województwa Śląskiego (RPO WSL) przewiduje

Bardziej szczegółowo

For internal use only

For internal use only Polska nowym przemysłowym liderem Europy? Polski sektor produkcyjny jest drugim najbardziej konkurencyjnym w Europie. Jednocześnie wytworzona w nim warto ść dodana rośnie najszybciej w regionie. Jesteś

Bardziej szczegółowo

Współpraca pracowników naukowych z parkami technologicznymi na przykładzie Finlandii - propozycja implementacji rozwiązań dla Polski

Współpraca pracowników naukowych z parkami technologicznymi na przykładzie Finlandii - propozycja implementacji rozwiązań dla Polski Współpraca pracowników naukowych z parkami technologicznymi na przykładzie Finlandii - propozycja implementacji rozwiązań dla Polski Dr inż. MBA Janusz Marszalec Centrum Edisona, Warszawa 8 kwietnia 2014

Bardziej szczegółowo

Małopolski Regionalny Program Operacyjny na lata 2007 2013

Małopolski Regionalny Program Operacyjny na lata 2007 2013 Małopolski Regionalny Program Operacyjny na lata 2007 2013 Regionalny program operacyjny jest narzędziem słuŝącym realizacji strategii rozwoju regionu przy wykorzystaniu środków Unii Europejskiej w latach

Bardziej szczegółowo

Tablica wyników Unii innowacji 2015 Streszczenie Wersja PL

Tablica wyników Unii innowacji 2015 Streszczenie Wersja PL Tablica wyników Unii innowacji 2015 Streszczenie Wersja PL Rynek wewnętrzny, przemysł, przedsiębiorczość i MŚP STRESZCZENIE Tablica wyników Unii innowacji 2015: w ostatnim roku ogólny postęp wyników w

Bardziej szczegółowo

Innowacyjność w biznesie - od inspiracji do sukcesu Działania PARP na rzecz innowacyjności

Innowacyjność w biznesie - od inspiracji do sukcesu Działania PARP na rzecz innowacyjności 2011 Bożena Lublińska-Kasprzak Prezes PARP Innowacyjność w biznesie - od inspiracji do sukcesu Działania PARP na rzecz innowacyjności Nowy Sącz, 3 czerwca 2011 r. Innowacyjność polskiej gospodarki Summary

Bardziej szczegółowo

Małe i średnie przedsiębiorstwa w Programie Operacyjnym Innowacyjna Gospodarka 2007 2013

Małe i średnie przedsiębiorstwa w Programie Operacyjnym Innowacyjna Gospodarka 2007 2013 1 Autor: Aneta Para Małe i średnie przedsiębiorstwa w Programie Operacyjnym Innowacyjna Gospodarka 2007 2013 PO Innowacyjna Gospodarka jest to główny z programów operacyjnych skierowany do przedsiębiorców.

Bardziej szczegółowo

Wyzwania Energetyki 2012 CEF

Wyzwania Energetyki 2012 CEF Wyzwania Energetyki 2012 CEF Janusz Piechociński Luty 2012 Nowe narzędzie CEF Dnia 29 czerwca 2011 r. Komisja Europejska przyjęła wniosek dotyczący kolejnych wieloletnich ram finansowych obejmujących lata

Bardziej szczegółowo

MIEJSCE POLSKIEGO PRZEMYSŁU SPOŻYWCZEGO W UNII EUROPEJSKIEJ

MIEJSCE POLSKIEGO PRZEMYSŁU SPOŻYWCZEGO W UNII EUROPEJSKIEJ MIEJSCE POLSKIEGO PRZEMYSŁU SPOŻYWCZEGO W UNII EUROPEJSKIEJ mgr Małgorzata Bułkowska mgr Mirosława Tereszczuk dr inż. Robert Mroczek Konferencja: Przemysł spożywczy otoczenie rynkowe, inwestycje, ekspansja

Bardziej szczegółowo

Finansowanie MSP w Polsce ze środków finansowych UE jako czynnik wpływający na konkurencyjność przedsiębiorstw

Finansowanie MSP w Polsce ze środków finansowych UE jako czynnik wpływający na konkurencyjność przedsiębiorstw Finansowanie MSP w Polsce ze środków finansowych UE jako czynnik wpływający na konkurencyjność przedsiębiorstw B 316447 Spis treści Wstęp 9 Rozdział I. Konkurencyjność sektora małych i średnich przedsiębiorstw,

Bardziej szczegółowo

Program Operacyjny Inteligentny Rozwój

Program Operacyjny Inteligentny Rozwój Instrumenty wsparcia przedsiębiorców w Programie Operacyjnym Inteligentny Rozwój, 2014-2020 Program Operacyjny Inteligentny Rozwój I. Wsparcie prowadzenia prac B+R przez przedsiębiorstwa oraz konsorcja

Bardziej szczegółowo

Z punktu widzenia szkolnictwa wyższego w Polsce. jest szansą na włączenie się w główny nurt przemian zachodzących w Europie.

Z punktu widzenia szkolnictwa wyższego w Polsce. jest szansą na włączenie się w główny nurt przemian zachodzących w Europie. Proces Boloński Z punktu widzenia szkolnictwa wyższego w Polsce Proces Boloński jest szansą na włączenie się w główny nurt przemian zachodzących w Europie. Inicjatywy polskich uczelni zmierzające do spełnienia

Bardziej szczegółowo

Doświadczenia i osiągnięcia ARR S.A. w ramach projektu TechnoBIT Venture wiedza i kapitał dla innowacji

Doświadczenia i osiągnięcia ARR S.A. w ramach projektu TechnoBIT Venture wiedza i kapitał dla innowacji Konferencja TECHNOBIT VENTURE - WIEDZA I KAPITAŁ DLA INNOWACJI. DOŚWIADCZENIA I PERSPEKTYWY Doświadczenia i osiągnięcia ARR S.A. w ramach projektu TechnoBIT Venture wiedza i kapitał dla innowacji 28-29

Bardziej szczegółowo

Analiza strategiczna SWOT innowacyjności gospodarki Małopolski. Kraków, 9 marca 2012 r.

Analiza strategiczna SWOT innowacyjności gospodarki Małopolski. Kraków, 9 marca 2012 r. Analiza strategiczna SWOT innowacyjności gospodarki Małopolski Kraków, 9 marca 2012 r. Etap diagnostyczny Diagnoza pogłębiona (załącznik do RSI WM 2012-2020) Synteza diagnozy część 2 dokumentu RSI Analiza

Bardziej szczegółowo

WORTAL TRANSFERU WIEDZY

WORTAL TRANSFERU WIEDZY WORTAL TRANSFERU WIEDZY Biuro Projektu WORTAL TRANSFERU WIEDZY Wrocławska Rada Federacji Stowarzyszeń Naukowo-Technicznych NOT ul. Marsz. Józefa Piłsudskiego 74, pokój 320 tel./fax 71 347 14 18 tel. 71

Bardziej szczegółowo

Odsetek gospodarstw domowych posiadających szerokopasmowy dostęp do Internetu w domu

Odsetek gospodarstw domowych posiadających szerokopasmowy dostęp do Internetu w domu GŁÓWNY URZĄD STATYSTYCZNY URZĄD STATYSTYCZNY W KATOWICACH Wskaźniki Zrównoważonego Rozwoju. Moduł krajowy Więcej informacji: w kwestiach merytorycznych dotyczących: wskaźników krajowych oraz na poziomie

Bardziej szczegółowo

Stowarzyszenie Klaster Grupa Meblowa HORECA. Toruń, 28.04.2015 r.

Stowarzyszenie Klaster Grupa Meblowa HORECA. Toruń, 28.04.2015 r. Stowarzyszenie Klaster Grupa Meblowa HORECA Toruń, 28.04.2015 r. GRUPA MEBLOWA HORECA 9 firm produkcyjnych oraz WSZP/UMK 2 firmy z branży informatycznej Produkcja mebli w technologiach: drewno, płyty meblowe,

Bardziej szczegółowo

Dlaczego warto działać w klastrze? Klastry a rozwój lokalnej przedsiębiorczości

Dlaczego warto działać w klastrze? Klastry a rozwój lokalnej przedsiębiorczości Dlaczego warto działać w klastrze? Klastry a rozwój lokalnej przedsiębiorczości DEFINICJE KLASTRA: Klastry to geograficzne skupiska wzajemnie powiązanych firm, wyspecjalizowanych dostawców, jednostek świadczących

Bardziej szczegółowo

Europejska Strategia Bezpieczeństwa i Higieny Pracy

Europejska Strategia Bezpieczeństwa i Higieny Pracy Europejska Strategia Bezpieczeństwa i Higieny Pracy dr inż. Zofia Pawłowska kierownik Zakładu Zarządzania Bezpieczeństwem i Higieną Pracy CIOP-PIB Informacja przygotowana na posiedzenie Rady Ochrony Pracy

Bardziej szczegółowo

Europejska Współpraca Terytorialna w latach 2014-2020

Europejska Współpraca Terytorialna w latach 2014-2020 Europejska Współpraca Terytorialna w latach 2014-2020 Współpraca międzyregionalna doświadczenia i szanse Centrum Informacji Naukowej i Biblioteki Akademickiej Katowice, 15 października 2013 r. Plan prezentacji

Bardziej szczegółowo

Spotkanie informacyjne. Plany wspierające dalszą działalność i rozwój Klastra INNOWATOR Perspektywa programowa na lata 2014-2020. 01.04.

Spotkanie informacyjne. Plany wspierające dalszą działalność i rozwój Klastra INNOWATOR Perspektywa programowa na lata 2014-2020. 01.04. Spotkanie informacyjne Plany wspierające dalszą działalność i rozwój Klastra INNOWATOR Perspektywa programowa na lata 2014-2020 01.04.2015 Kielce Program Operacyjny Infrastruktura i Środowisko Program

Bardziej szczegółowo

Wparcie społeczeństwa informacyjnego i e-biznesu

Wparcie społeczeństwa informacyjnego i e-biznesu Wparcie społeczeństwa informacyjnego i e-biznesu Wsparcie rozwoju Społeczeństwa Informacyjnego w ramach Programu Operacyjnego Innowacyjna Gospodarka Tomasz Napiórkowski Departamentu Społeczeństwa Informacyjnego

Bardziej szczegółowo

2. OŚ PRIORYTETOWA I: WSPARCIE PROWADZENIA PRAC B+R PRZEZ PRZEDSIĘBIORSTWA ORAZ KONSORCJA NAUKOWO-PRZEMYSŁOWE...4

2. OŚ PRIORYTETOWA I: WSPARCIE PROWADZENIA PRAC B+R PRZEZ PRZEDSIĘBIORSTWA ORAZ KONSORCJA NAUKOWO-PRZEMYSŁOWE...4 Spis treści 1. Wstęp...3 2. OŚ PRIORYTETOWA I: WSPARCIE PROWADZENIA PRAC B+R PRZEZ PRZEDSIĘBIORSTWA ORAZ KONSORCJA NAUKOWO-PRZEMYSŁOWE...4 3. OŚ PRIORYTETOWA II: WSPARCIE INNOWACJI W PRZEDSIĘBIORSTWACH...4

Bardziej szczegółowo

Program Operacyjny Inteligentny Rozwój, 2014-2020. Toruń, 4 grudnia 2013 r.

Program Operacyjny Inteligentny Rozwój, 2014-2020. Toruń, 4 grudnia 2013 r. Program Operacyjny Inteligentny Rozwój, 2014-2020 Toruń, 4 grudnia 2013 r. Wsparcie innowacyjności w latach 2014-2020 Wsparcie B+R+I będzie prowadzone głównie w ramach celów tematycznych: 1. Wspieranie

Bardziej szczegółowo

Program Operacyjny Inteligentny Rozwój 2014-2020 Marcin Łata Departament Konkurencyjności i Innowacyjności Ministerstwo Infrastruktury i Rozwoju

Program Operacyjny Inteligentny Rozwój 2014-2020 Marcin Łata Departament Konkurencyjności i Innowacyjności Ministerstwo Infrastruktury i Rozwoju Program Operacyjny Inteligentny Rozwój 2014-2020 Marcin Łata Departament Konkurencyjności i Innowacyjności Ministerstwo Infrastruktury i Rozwoju Warszawa, 22 maja 2014 r. Cele PO IR Wspieranie innowacyjności

Bardziej szczegółowo

Więcej niż agencja badawcza ASM CENTRUM BADAŃ I ANALIZ RYNKU. www.asm-poland.com.pl

Więcej niż agencja badawcza ASM CENTRUM BADAŃ I ANALIZ RYNKU. www.asm-poland.com.pl Więcej niż agencja badawcza ASM CENTRUM BADAŃ I ANALIZ RYNKU ASM CENTRUM BADAŃ I ANALIZ RYNKU www.asm-poland.com.pl Więcej niż agencja badawcza ASM CENTRUM BADAŃ I ANALIZ RYNKU ASM CENTRUM BADAŃ I ANALIZ

Bardziej szczegółowo

Leasing finansowanie inwestycji innowacyjnych

Leasing finansowanie inwestycji innowacyjnych Rozwój innowacyjny firm w Polsce. Szanse i bariery. Leasing finansowanie inwestycji innowacyjnych Andrzej Sugajski dyrektor generalny Związek Polskiego Leasingu Bariery ekonomiczne w działalności innowacyjnej

Bardziej szczegółowo

MAŁOPOLSKO PODKARPACKIEGO KLASTRA CZYSTEJ ENERGII. 03 czerwca 2008 r

MAŁOPOLSKO PODKARPACKIEGO KLASTRA CZYSTEJ ENERGII. 03 czerwca 2008 r Możliwości finansowania dla MAŁOPOLSKO PODKARPACKIEGO KLASTRA CZYSTEJ ENERGII 03 czerwca 2008 r OLGA WARZECHA CENTRUM TRANSFERU TECHNOLOGII AGH Dział Obsługi Funduszy Strukturalnych tel. 12 617 31 59 warzecha@agh.edu.pl

Bardziej szczegółowo

Program EIT + www.eitplus.wroclaw.pl E U R O P E J S K I I N S T Y T U T T E C H N O L O G I C Z N Y. Szanowni Państwo,

Program EIT + www.eitplus.wroclaw.pl E U R O P E J S K I I N S T Y T U T T E C H N O L O G I C Z N Y. Szanowni Państwo, E U R O P E J S K I I N S T Y T U T T E C H N O L O G I C Z N Y Szanowni Państwo, utworzenie w Europie nowego ośrodka łączącego edukację, badania naukowe i innowacje Europejskiego Instytutu Technologicznego

Bardziej szczegółowo

Podstawy procesu programowania perspektywy finansowej 2014-2020. Konsultacje społeczne Gliwice, 24 maja 2013 r.

Podstawy procesu programowania perspektywy finansowej 2014-2020. Konsultacje społeczne Gliwice, 24 maja 2013 r. Podstawy procesu programowania perspektywy finansowej 2014-2020 Konsultacje społeczne Gliwice, 24 maja 2013 r. Uwarunkowania programowe Unia Europejska Strategia Europa 2020 Pakiet legislacyjny dla Polityki

Bardziej szczegółowo

Polityka spójności w latach 2014-2020: Program Operacyjny Inteligentny Rozwój i instrumenty wspierające B+R+I. ul. Nowogrodzka 47a 00-695 Warszawa

Polityka spójności w latach 2014-2020: Program Operacyjny Inteligentny Rozwój i instrumenty wspierające B+R+I. ul. Nowogrodzka 47a 00-695 Warszawa Polityka spójności w latach 2014-2020: Program Operacyjny Inteligentny Rozwój i instrumenty wspierające B+R+I ul. Nowogrodzka 47a 00-695 Warszawa Nowa polityka spójności 2014-2020 Źródło: Komisja Europejska,

Bardziej szczegółowo

Wrocławskie Centrum Transferu Technologii Politechniki Wrocławskiej

Wrocławskie Centrum Transferu Technologii Politechniki Wrocławskiej Wrocławskie Centrum Transferu Technologii Politechniki Wrocławskiej Prof. zw. dr hab. inż. Jan Koch Wrocław, 14 grudnia 2011 r. Akt powołania i statut WCTT Centrum powołano 23 marca 1995 r. WCTT jest pierwszym

Bardziej szczegółowo

Załącznik nr 2 do Programu Rozwoju Innowacji Województwa Lubuskiego

Załącznik nr 2 do Programu Rozwoju Innowacji Województwa Lubuskiego Załącznik nr 2 do Programu Rozwoju Innowacji Województwa Lubuskiego Szczegółowe nakłady na realizację Programu Rozwoju Innowacji Województwa Lubuskiego. Dokument przedstawia w formie tabelarycznej szacunkową

Bardziej szczegółowo

Aleksander Żołnierski Kierownik Projektu. Projekt współfinansowany ze środków Unii Europejskiej w ramach Programu Operacyjnego Innowacyjna Gospodarka

Aleksander Żołnierski Kierownik Projektu. Projekt współfinansowany ze środków Unii Europejskiej w ramach Programu Operacyjnego Innowacyjna Gospodarka Współpraca, interakcje z otoczeniem i kompetencje jako czynniki kształtowania gospodarki opartej na wiedzy w kontekście projektu foresight Akademickie Mazowsze 2030 Aleksander Żołnierski Kierownik Projektu

Bardziej szczegółowo

WYDZIAŁ MECHANICZNY Instytut Technologii Maszyn i Automatyzacji. Wydatki strukturalne EWIDENCJONOWANIE I SPRAWOZDAWCZOŚĆ

WYDZIAŁ MECHANICZNY Instytut Technologii Maszyn i Automatyzacji. Wydatki strukturalne EWIDENCJONOWANIE I SPRAWOZDAWCZOŚĆ WYDZIAŁ MECHANICZNY Instytut Technologii Maszyn i Automatyzacji Wydatki strukturalne EWIDENCJONOWANIE I SPRAWOZDAWCZOŚĆ 13 maja 2011 Wydatki strukturalne akty prawne Ustawa o finansach publicznych z dn.

Bardziej szczegółowo

Uwłaszczenie naukowców i inne zmiany w ustawie Prawo o szkolnictwie wyższym mające na celu wsparcie komercjalizacji B+R

Uwłaszczenie naukowców i inne zmiany w ustawie Prawo o szkolnictwie wyższym mające na celu wsparcie komercjalizacji B+R Kraków, 06.03.2014 Uwłaszczenie naukowców i inne zmiany w ustawie Prawo o szkolnictwie wyższym mające na celu wsparcie komercjalizacji B+R Michał Żukowski radca prawny Kierownik Działu Prawnego Narodowego

Bardziej szczegółowo

Unijny rynek gazu model a rzeczywistość. Zmiany na europejskich rynkach gazu i strategie największych eksporterów Lidia Puka PISM, 21.06.2012 r.

Unijny rynek gazu model a rzeczywistość. Zmiany na europejskich rynkach gazu i strategie największych eksporterów Lidia Puka PISM, 21.06.2012 r. Unijny rynek gazu model a rzeczywistość Zmiany na europejskich rynkach gazu i strategie największych eksporterów Lidia Puka PISM, 21.06.2012 r. Analiza trendów Wydobycie gazu w UE w 2010 r. Holandia Wielka

Bardziej szczegółowo

INTERIZON DOBRE PRAKTYKI ROZWOJU KLASTRÓW

INTERIZON DOBRE PRAKTYKI ROZWOJU KLASTRÓW INTERIZON DOBRE PRAKTYKI ROZWOJU KLASTRÓW Marita Koszarek BSR Expertise, Politechnika Gdańska INTERIZON NAJWAŻNIEJSZE FAKTY Branża ICT: informatyka, elektronika, telekomunikacja Interizon dawniej Pomorski

Bardziej szczegółowo

- jako alternatywne inwestycje rynku kapitałowego.

- jako alternatywne inwestycje rynku kapitałowego. Fundusze hedgingowe i private equity - jako alternatywne inwestycje rynku kapitałowego. Dr Małgorzata Mikita Wyższa Szkoła a Handlu i Prawa im. R. Łazarskiego w Warszawie Do grupy inwestycji alternatywnych

Bardziej szczegółowo

Rozwój konkurencyjności polskiej gospodarki poprzez cyfryzację Program Operacyjny Inteligentny Rozwój 2014-2020.

Rozwój konkurencyjności polskiej gospodarki poprzez cyfryzację Program Operacyjny Inteligentny Rozwój 2014-2020. Program Operacyjny Inteligentny Rozwój 2014-2020. Raport Społeczeństwo informacyjne w liczbach 2012 http://www.mac.gov.pl/raporty-i-dane/ 2 3% populacji firm w Polsce 1540 firm dużych Potencjał sektora

Bardziej szczegółowo