Cele szczegółowe: Środki: Metody: Forma pracy: PrzEbiEG zajęć: Wariant dla młodszych dzieci: Wariant dla starszych uczestników:

Save this PDF as:
 WORD  PNG  TXT  JPG

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "Cele szczegółowe: Środki: Metody: Forma pracy: PrzEbiEG zajęć: Wariant dla młodszych dzieci: Wariant dla starszych uczestników:"

Transkrypt

1 Kwiaty i owady Wszelkie rośliny i stworzenia mają swą rolę do spełnienia Nieważne, jakiej są wielkości a już owady w szczególności Taki, na przykład, trzmiel lub motyl, co lata niby, ot tak sobie i siada tu i tam na kwiatach on doskonale wie co robi! Że wybrał właśnie te rośliny? Nic się nie stało bez przyczyny! I te, na skrzydłach wzory rzadkie tu nic nie dzieje się przypadkiem! Wszystko w Naturze ma swój cel ma go i motyl, ma go trzmiel K. Wiech, A. Zięba Cele ogólne: 1. Zdobycie i ugruntowanie wiedzy o potrzebach życiowych kwiatów i owadów, ich wzajemnych relacjach oraz wpływie człowieka na te relacje. 2. Kształtowanie umiejętności organizatorskich w czasie pracy w grupie. 116

2 Cele szczegółowe: Uczestnik zajęć: pozna bogactwo form życia (bioróżnorodność) na przykładzie przygotowanej powierzchni badawczej; pozna związki pomiędzy roślinami i zwierzętami; zrozumie konieczność ochrony przyrody. Środki: Patyki, sznurek, lupki, karty pracy, atlasy kwiatów i owadów, karty z rysunkami: pszczół, motyli dziennych, motyli nocnych, trzmiela, badacza kwiatów. Metody: Podające, problemowe, praktyczne. Forma pracy: Grupowa Przebieg zajęć: 1. Wprowadzeniem do zajęć jest wykład na temat roślin łąkowych i owadów. 2. Uczestnicy zajęć tworzą grupy na podstawie losowo otrzymanych kart z wizerunkami: pszczół, motyli dziennych, motyli nocnych, trzmieli, badaczy kwiatów. Utworzone grupy wybierają fragmenty terenu w Ogrodzie i przy pomocy kołków i sznurka wyznaczają swoje powierzchnie badawcze ogródki, na których prowadzą obserwacje kwiatów i owadów. Wariant dla młodszych dzieci: 3a. Dzieci w grupach liczą, ile kolorów roślin znajduje się w ich ogródku, i podglądają, czy pszczoły, trzmiele i motyle korzystają z tych kwiatów. Na kartach pracy zaznaczają, jakie kolory wybierane są przez owady. Wariant dla starszych uczestników: 3b. Uczniowie, korzystając z atlasów, starają się określić gatunki roślini owadów w swoich ogródkach. 4. Uczniowie wcielają się w rolę roju pszczół. Wylosowany uczestnik pokazuje tańcem, gdzie znajduje się pożytek dla pszczół, a pozostali odgadują, co chciał przedstawić. Taniec pszczół wykonuje pszczoła robotnica informująca pozostałe o znalezieniu pokarmu. 117

3 Mowa pszczół: a) taniec okręcany, gdy odległość pokarmu wynosi m; b) ósemki, gdy odległość jest większa, kierunek pokazują, potrząsając odwłokiem między połówkami ósemek. 5. Uczestnicy zajęć opisują budowę kwiatu i zmysłów owadów, odpowiadając na pytania: Po co roślinom kolorowe, duże, pachnące kwiaty? Po co owadom (motylom) kolory, wzorki, umiejętność latania? Po co kwiaty owadom? Po co owady kwiatom? 6. Uczestnicy, wcielając się w role owadów i kwiatów, oceniają potrzeby jednych i drugich, uzasadniają określenie związki biznesowe w odniesieniu do relacji owad-kwiat, dyskutują na tematy: a) owady który kwiat jest dla nas najatrakcyjniejszy? b) kwiaty jak zwabić owada? W czasie dyskusji zwracają uwagę na sposoby wabienia: kolorem, zapachem, kształtem, oszustwem (mimikra) c) czy to uczciwa gra? Co owad otrzymuje od rośliny w zamian za zapylenie? Nektar (lipa), pyłek (maki, zawilce, sasanki, dzikie róże, rutewka, dziurawiec, olsze), oszustwo (dziewięciornik błotny). 7. Zemsta trzmiela jednoaktówka. Uczestnicy przedstawiają jednoaktówkę Teatrzyku Fioletowy Krokus. 8. W czasie dyskusji podsumowującej każda grupa przedstawia wynikiswoich badań. Wspólnie zastanawiają się, jak zachowania ludzkie mają wpływ na występowanie kwiatów i owadów. Co można zrobić w najbliższym otoczeniu, aby poprawić sytuację? Jak przeciwdziałać spadkowi liczebności pszczół, trzmieli i motyli? 118

4 Informacje dla nauczycieli: Należy pamiętać, aby zabezpieczyć osoby uczulone na owady! O bezpieczeństwie osób wrażliwych na jad owadów można przeczytać tu: Badacze kwiatów i owadów. Już w starożytności zagadnienia relacji między roślinami i owadami interesowały Arystotelesa zwanego Ojcem przyrodoznawstwa. W XVIII wieku Christian K. Sprengla, niemiecki botanik uważany za Ojca biologii kwiatów, odkrył znaczenie kształtów i barw kwiatów oraz udział owadów w zapylaniu. Władysław Szafer, twórca ochrony przyrody w Polsce (współtwórca wielu parków narodowych, m.in. Tatrzańskiego, Ojcowskiego, Białowieskiego i Świętokrzyskiego; rezerwatów przyrody oraz założyciel Ligi Ochrony Przyrody, Instytutu Botaniki Polskiej Akademii Nauk i Instytutu Ochrony Przyrody PAN), napisał książkę Kwiaty i zwierzęta. Był autorem nowatorsko brzmiącego niegdyś hasła: Ochrona przyrody ochroną człowieka. Jego stwierdzenie: Najgroźniejszym wrogiem przyrody jest ludzka głupota i bezmyślność nie straciło nic ze swojej aktualności. Owady korzystające z pobieranego nektaru i pyłku jednocześnie zapylają kwiaty. Do owadów zapylających kwiaty należą głównie: błonkówki, muchówki, motyle, chrząszcze. Największą rolę odgrywają należące do błonkówek pszczoły (Apoidea), szczególnie pszczoła miodna. Owady specjalizujące się w odżywianiu nektarem i pyłkiem kwiatów posiadają szczególne przystosowania, np. aparat gębowy typu ssącego (u motyli długa zwijana trąbka). Pszczoła miodna na odnóżach posiada charakterystyczne koszyczki do zbierania pyłku. Rośliny do zwabienia owadów stosują różne sposoby, np. wykształcają kwiaty barwne, duże lub drobne zebrane w duże kwiatostany, mają intensywny zapach, a także produkują dużą ilość pyłku o sporych lepkich ziarnach bogatych w substancje odżywcze. Kwiaty posiadają wiele wskaźników: kolorowych plamek, kresek, lśniących włosków. Wskazują one owadom drogę do ukrytych w głębi kwiatu miodników. Kwiaty bronią się 119

5 przed samozapyleniem m.in. poprzez dwupienność (na jednych osobnikach tylko kwiaty męskie, a na innych tylko żeńskie), przedprątność (wcześniej dojrzewają pręciki), przedsłupność (wcześniej dojrzewają słupki). Kwiaty niektórych roślin mają specjalną budowę, dzięki której pod ciężarem owada pręcik przegina się, obsypując go pyłkiem. Niektóre kwiaty stanowią dla owadów pułapkę. Np. u obuwika pospolitego kwiaty zamykają się, uniemożliwiając owadowi wyjście przez długi czas, co daje pewność zapylenia kwiatu przez wiercącego się w środku owada. Pszczoła miodna widzi barwę czerwoną jako czarną. Wykonuje taniec okręcany lub ósemki. Ma zmysł smaku słabszy niż u ludzi. Jest wrażliwa na barwę żółtą i niebieską. Ma powonienie plastyczne (czułki zawierają zmysł dotyku i węchu, ma to znaczenie w ciemności). Posiada koszyczki na pyłek i system feromonowego ostrzegania. Robotnice biorą na siebie ciężar obsługi całego społeczeństwa pszczelego, natomiast królowa tylko składa jaja. Zimę potrafi przetrwać cała pszczela rodzina. Pracują wolniej i krócej od trzmieli. Pszczoła poszukuje pokarmu do trzech kilometrów od gniazda. Trzmiel jest większy od pszczoły. Jego ciało pokrywają gęste włoski (kosmatość ma znaczenie przy zapylaniu roślin). Zimują tylko królowe. Królowa-matka znajduje miejsce na gniazdo i dostarcza pokarm larwom w pierwszym etapie ich życia. Larwy konkurują o pokarm. Ma koszyczki na pyłek. Nie gromadzi zapasów. 120

6 Dzień pracy jest kilka godzin dłuższy od pracy pszczoły miodnej. Potrafi też szybciej oblatywać kwiaty niż pszczoły. Trzmiele latają nie dalej niż 500 m od gniazda. Najłatwiej dostrzec je na kwiatach o szerokich rurkach (dzwonki, naparstnica, tojad, koniczyna, niecierpek). Motyl dzienny wrażliwy na mocniejsze kolory czerwony, fioletowy, purpurowy. Widzi mniej barw niż człowiek. Dokładniej widzi najbliższe otoczenie. Potrafi odróżnić roztwór cukru 1000 razy słabszy niż ten, który odróżnia człowiek. Wszystkie stadia życia motyla mogą zimować. Kolorowa mozaika skrzydeł zbudowana jest z łusek. Motyl nocny wrażliwy na kolory białe, jasnożółte, jasnoróżowe, wrażliwy na zapach. Owady nie zawsze mogą korzystać z roślin. W przyrodzie występuje tzw. sen roślin (zamykanie kwiatów). Niektóre z nich budzą się o konkretnych porach i otwierają, np: dzika róża o godz. 4 5, wierzbówka kiprzyca o godz. 6 7, szczawik zajęczy o godz. 8 9, a niektóre kwiaty otwierają się dopiero po południu. 121

7 Rośliny związane z owadami: Roślina barwinek pospolity Owad związany z rośliną trzmiele i pszczoły Dodatkowe informacje bniec czerwony motyle bniec jest dwupienny knieć błotna poziomka miłosna górska wierzbówka kiprzyca motyle pszczoły tylko motyle o długich trąbkach (ssawkach) błonkówki miododajne knieć oferuje dużo pyłku i nektaru dla pszczół oferuje tylko pyłek, widzą ją jako niebiesko-zieloną w pierwszej fazie kwitnienia szyjka słupka zgięta jest ku dołowi, później na odwrót, pylniki po wysypaniu pyłku zaginają się do dołu (kwiaty przedprątne) Słowniczek wybranych pojęć: entomogamia zapylanie kwiatów przez owady; dwupienność roślina ma oddzielnie osobniki męskie z kwiatami męskimi i żeńskie z kwiatami żeńskimi. 122

8 Literatura Mirosława Dylewska, Trzmiele i trzmielce parków narodowych tatrzańskiego i babiogórskiego oraz czynna ochrona tych owadów, Tatrzański Park Narodowy, Zakopane Stanisław Kucharzyk, Flora wiosenna lasów: klucz do rozpoznania gatunków, Bieszczadzki Park Narodowy, Ustrzyki Górne Władysław Szafer, Kwiaty i zwierzęta, PWN, Warszawa Jarosław Wenta, Motyle Tatrzańskiego Parku Narodowego, Tatrzański Park Narodowy, Zakopane Kazimierz Wiech, Alicja Zięba, Motyle i trzmiele na bieszczadzkich kwiatach, Bieszczadzki Park Narodowy, Ustrzyki Górne

9 Kwiaty i owady Karta pracy Karta obserwacji kwiatów i owadów Liczba gatunków roślin Liczba gatunków owadów Kolory kwiatów Przez jakie kolory najczęściej są wabione owady? Data i godzina obserwacji: Zespół w składzie:

10 Tablica Kwiaty Żywiec gruczołowaty Mniszek lekarski Poziomka Knieć błotna Lepiężnik biały Krokus

11 Tablica owady Trzmiel Pszczoła miodna osa Motyl

12 Kwiaty i Owady Karta pracy

Autor scenariusza: Maria Piotrowska. Blok tematyczny: Ukwiecony sad. Scenariusz nr 5

Autor scenariusza: Maria Piotrowska. Blok tematyczny: Ukwiecony sad. Scenariusz nr 5 Autor scenariusza: Maria Piotrowska Blok tematyczny: Ukwiecony sad Scenariusz nr 5 I. Tytuł scenariusza zajęć: W obronie pszczoły. II. Czas realizacji: 2 jednostki lekcyjne III. Edukacje (3 wiodące): przyrodnicza,

Bardziej szczegółowo

Praca i efektywność owadów zapylających

Praca i efektywność owadów zapylających Praca i efektywność owadów zapylających Dr inż. Joanna Klepacz-Baniak Plantpress Fot. 1. Wczesną wiosną matki trzmiele szukają miejsc na gniazdowanie Fot. 2. W przypadku agrestu wskutek odwiedzin kwiatów

Bardziej szczegółowo

Wstępna ocena bioróżnorodności pszczołowatych w rejonach intensywnych upraw rzepaku ozimego. Mikołaj Borański Zbigniew Kołtowski Dariusz Teper

Wstępna ocena bioróżnorodności pszczołowatych w rejonach intensywnych upraw rzepaku ozimego. Mikołaj Borański Zbigniew Kołtowski Dariusz Teper Wstępna ocena bioróżnorodności pszczołowatych w rejonach intensywnych upraw rzepaku ozimego Mikołaj Borański Zbigniew Kołtowski Dariusz Teper Działania na rzecz poprawy konkurencyjności i innowacyjności

Bardziej szczegółowo

Scenariusz zajęć nr 1

Scenariusz zajęć nr 1 Autor scenariusza: Małgorzata Marzycka Blok tematyczny: Na łące Scenariusz zajęć nr 1 Temat dnia: Łąka. I. Czas realizacji: dwie jednostki lekcyjne II. Czynności przed lekcyjne: przygotowanie materiałów

Bardziej szczegółowo

Znaczenia pszczoły miodnej na świecie - w gospodarce człowieka i dla środowiska.

Znaczenia pszczoły miodnej na świecie - w gospodarce człowieka i dla środowiska. Znaczenia pszczoły miodnej na świecie - w gospodarce człowieka i dla środowiska. Konferencja pn. Ochrona owadów zapylających warunkiem zachowania ekosystemów i produkcji żywności Definicja pszczoły Pszczoły

Bardziej szczegółowo

Scenariusz zajęć nr 91 Temat: Wiosna w kolorach poznajemy rośliny kwiatowe.

Scenariusz zajęć nr 91 Temat: Wiosna w kolorach poznajemy rośliny kwiatowe. Scenariusz zajęć nr 91 Temat: Wiosna w kolorach poznajemy rośliny kwiatowe. Ćwiczenie powinno być poprzedzone wyjściem do ogrodu lub na łąkę, gdzie uczniowie będą mieli możliwość obejrzenia niektórych

Bardziej szczegółowo

Słowne: pogadanka, analiza wykresów, praca z tekstem, indywidualna, grupowa.

Słowne: pogadanka, analiza wykresów, praca z tekstem, indywidualna, grupowa. 1. Cele lekcji a) Wiadomości zna charakterystyczne cechy biologii ptaków drapieżnych, zna środowisko życia ptaków drapieżnych, wie, jakie cechy musi posiadać środowisko, aby stanowiło dogodną przestrzeń

Bardziej szczegółowo

Scenariusz zajęć nr 1

Scenariusz zajęć nr 1 Autor scenariusza: Marzena Klimaszewska Blok tematyczny: Majowa łąka Scenariusz zajęć nr 1 I. Tytuł scenariusza: Co się dzieje na majowej łące? II. Czas realizacji: 2 jednostki lekcyjne III. Edukacje (3

Bardziej szczegółowo

SZKOLNY KONKURS CO WIESZ O PSZCZOŁACH?

SZKOLNY KONKURS CO WIESZ O PSZCZOŁACH? SZKOLNY KONKURS CO WIESZ O PSZCZOŁACH? Drodzy uczniowie! Bardzo się cieszymy, że zdecydowaliście się wziąć udział w konkursie, którego celem jest promowanie postaw proekologicznych. Przygotowaliśmy dla

Bardziej szczegółowo

Jak edukować o owadach zapylających? Lokalne kampanie edukacyjne.

Jak edukować o owadach zapylających? Lokalne kampanie edukacyjne. Logo Instytucji JAGIELLONIAN UNIVERSITY IN KRAKOW Jak edukować o owadach zapylających? Lokalne kampanie edukacyjne. SZKOLENIE PT. EDUKATOR BIORÓŻNORODNOŚCI PAWŁOWICE, 22 24.06.2016 Wiktoria Rojek Uniwersytet

Bardziej szczegółowo

Słowne: pogadanka, gra dydaktyczna Jaki to ptak?, praca grupowa, analiza wykresów, analiza rysunków przedstawiających sylwetki ptaków.

Słowne: pogadanka, gra dydaktyczna Jaki to ptak?, praca grupowa, analiza wykresów, analiza rysunków przedstawiających sylwetki ptaków. 1. Cele lekcji a) Wiadomości Uczeń: zna podstawowe wiadomości dotyczące biologii ptaków drapieżnych, zna środowisko życia ptaków drapieżnych, wie, jak wyglądają sylwetki różnych grup ptaków drapieżnych,

Bardziej szczegółowo

PROPOZYCJE AKTYWNOŚCI W ZAKRESIE PERCEPCJI SŁUCHOWEJ. Temat ośrodka tygodniowego: Maj w sadzie. Temat ośrodka dziennego: Poznaj sad różnymi zmysłami.

PROPOZYCJE AKTYWNOŚCI W ZAKRESIE PERCEPCJI SŁUCHOWEJ. Temat ośrodka tygodniowego: Maj w sadzie. Temat ośrodka dziennego: Poznaj sad różnymi zmysłami. PROPOZYCJE AKTYWNOŚCI W ZAKRESIE PERCEPCJI SŁUCHOWEJ Temat ośrodka tygodniowego: Maj w sadzie. Temat ośrodka dziennego: Poznaj sad różnymi zmysłami. Kształtowane umiejętności ucznia w zakresie poszczególnych

Bardziej szczegółowo

Zali naprawdę już wiosna jawi się stopy lekkiemi na ziemi, twardej od mrozu, na śniegiem pokrytej ziemi?

Zali naprawdę już wiosna jawi się stopy lekkiemi na ziemi, twardej od mrozu, na śniegiem pokrytej ziemi? Zali naprawdę już wiosna jawi się stopy lekkiemi na ziemi, twardej od mrozu, na śniegiem pokrytej ziemi? Jan Kasprowicz Jak przywitać wiosnę Wiosną, wiedzcie moje dzieci, Zejdzie śnieg, odsłoni śmieci!

Bardziej szczegółowo

Dofinansowana kampania edukacyjno- informacyjna Be like Bee- Ratujmy Pszczoły

Dofinansowana kampania edukacyjno- informacyjna Be like Bee- Ratujmy Pszczoły Dofinansowana kampania edukacyjno- informacyjna Be like Bee- Ratujmy Pszczoły "Kiedy pszczoła zniknie z powierzchni Ziemi, człowiekowi pozostaną już tylko cztery lata życia. Skoro nie będzie pszczół, nie

Bardziej szczegółowo

Materiały do filmu ARKANA Łowcy miodu: Na ratunek pszczołom. Mayfly

Materiały do filmu ARKANA Łowcy miodu: Na ratunek pszczołom. Mayfly Dla nauczyciela Tytułem wstępu i wyjaśnienia Proponowane zadania zostały podzielone na dwie lekcje tematyczne, zainspirowane treścią filmu Łowcy miodu. Pierwsza dotyczy najbardziej oczywistej zależności

Bardziej szczegółowo

Temat: Warstwy roślinności górskiej

Temat: Warstwy roślinności górskiej Temat: Warstwy roślinności górskiej Cele: - Uczniowie wiedzą na jakie warstwy podzielona jest roślinność w górach. - Uczniowie dowiadują się jakie rośliny występują na rożnych wysokościach w górach. -

Bardziej szczegółowo

SCENARIUSZ DO LEKCJI TRZECIEJ

SCENARIUSZ DO LEKCJI TRZECIEJ SCENARIUSZ DO LEKCJI TRZECIEJ Temat: Zwiastuny wiosny Adresat: Zajęcia są kierowane do uczniów Szkól Podstawowych. Miejsce: Park im. W. Szafera w Słocinie Czas realizacji: 2,5 godziny Cel główny zajęć:

Bardziej szczegółowo

Pszczoły a bioróżnorodność

Pszczoły a bioróżnorodność Pszczoły a bioróżnorodność Pod pojęciem różnorodności biologicznej kryje się niesłychane bogactwo i zróżnicowanie form życia występujących na Ziemi. Bioróżnorodność należy chronić, ponieważ każdy jej element

Bardziej szczegółowo

Dzikie owady zapylające wobec chemicznej ochrony roślin

Dzikie owady zapylające wobec chemicznej ochrony roślin Dzikie owady zapylające wobec chemicznej ochrony roślin Dr Dariusz Teper Instytut Ogrodnictwa, Oddział Pszczelnictwa w Puławach Zapylanie kwiatów roślin uprawnych jest jednym z najważniejszych, a jednocześnie

Bardziej szczegółowo

Bioróżnorodność populacji pszczół i owadów dziko zapylających w Unii Europejskiej i w Polsce Hajnalka Szentgyörgyi

Bioróżnorodność populacji pszczół i owadów dziko zapylających w Unii Europejskiej i w Polsce Hajnalka Szentgyörgyi Bioróżnorodność populacji pszczół i owadów dziko zapylających w Unii Europejskiej i w Polsce Hajnalka Szentgyörgyi Konferencja pt. Ochrona owadów zapylających warunkiem zachowania ekosystemów i produkcji

Bardziej szczegółowo

Scenariusz zajęć nr 8

Scenariusz zajęć nr 8 Autor scenariusza: Małgorzata Marzycka Blok tematyczny: Wiosna wita nas kwiatami Scenariusz zajęć nr 8 Temat dnia: Z wiosną pod rękę I. Czas realizacji: dwie jednostki lekcyjne II. Czynności przedlekcyjne:

Bardziej szczegółowo

Rosliny, owady i miód

Rosliny, owady i miód Rosliny, owady i miód 3 4 września, sobota i niedziela Owady często nas drażnią latają, bzyczą, czasem gryzą. Są nam jednak niezbędne! Często nie zdajemy sobie sprawy z tego jak bardzo od nich zależymy

Bardziej szczegółowo

a) Zapisz genotyp tego mężczyzny... oraz zaznacz poniżej (A, B, C lub D), jaki procent gamet tego mężczyzny będzie miało genotyp ax b.

a) Zapisz genotyp tego mężczyzny... oraz zaznacz poniżej (A, B, C lub D), jaki procent gamet tego mężczyzny będzie miało genotyp ax b. W tomie 2 zbioru zadań z biologii z powodu nieprawidłowego wprowadzenia komendy przenoszenia spójników i przyimków do następnej linii wystąpiła zamiana samotnych dużych liter (A, I, W, U) na małe litery.

Bardziej szczegółowo

Przyczyny zmniejszania się populacji pszczół i owadów dziko zapylających w Unii Europejskiej i w Polsce

Przyczyny zmniejszania się populacji pszczół i owadów dziko zapylających w Unii Europejskiej i w Polsce Przyczyny zmniejszania się populacji pszczół i owadów dziko zapylających w Unii Europejskiej i w Polsce Konferencja pn. Ochrona owadów zapylających warunkiem zachowania ekosystemów i produkcji żywności

Bardziej szczegółowo

DZIAŁ BOTANIKA. Różnorodność świata roślin

DZIAŁ BOTANIKA. Różnorodność świata roślin DZIAŁ BOTANIKA Różnorodność świata roślin Zajęcia prowadzone od wiosny do jesieni umożliwiają poznanie pospolitych gatunków roślin. Wprowadzane lub systematyzowane są podstawy morfologii. Celem zajęć jest

Bardziej szczegółowo

kategoria: Aktualności Ogrodu Botanicznego Aktualności Palmiarni

kategoria: Aktualności Ogrodu Botanicznego Aktualności Palmiarni 02-07-17 1/5 03.04.2017 12:10 Anna Byczkowska / Ogród Botaniczny kategoria: Aktualności Ogrodu Botanicznego Aktualności Palmiarni Niebawem rusza Akademia Różnorodności. To nowa oferta edukacyjna Ogrodu

Bardziej szczegółowo

Rośliny uprawne, głód i środki ochrony roślin karta pracy z obrazkami do wycinania CZĘŚĆ I - OD NASIENIA DO NASIENIA

Rośliny uprawne, głód i środki ochrony roślin karta pracy z obrazkami do wycinania CZĘŚĆ I - OD NASIENIA DO NASIENIA Rośliny uprawne, głód i środki ochrony roślin karta pracy z obrazkami do wycinania CZĘŚĆ I - OD NASIENIA DO NASIENIA Zadanie 1. Po czym poznamy słonecznika? Po czym kukurydzę? Spróbuj odgadnąć, które z

Bardziej szczegółowo

Pomóż pszczołom one pomagają nam od zawsze.

Pomóż pszczołom one pomagają nam od zawsze. Pomóż pszczołom one pomagają nam od zawsze. Pszczoły same z siebie nie atakują człowieka, jeśli nie mają do tego powodu. Pszczoły uznawane są przez większość osób za owady niebezpieczne. Wystarczy, że

Bardziej szczegółowo

Rosliny, owady i miód

Rosliny, owady i miód Rosliny, owady i miód 5 6 września, sobota i niedziela Owady często nas drażnią latają, bzyczą, czasem gryzą. Są nam jednak niezbędne! Często nie zdajemy sobie sprawy z tego jak bardzo od nich zależymy

Bardziej szczegółowo

Scenariusz lekcji. Tytuł lekcji Kolorowe zwiastuny wiosny. Data i miejsce realizacji Marzec/kwiecień 2014. Sala zajęć.

Scenariusz lekcji. Tytuł lekcji Kolorowe zwiastuny wiosny. Data i miejsce realizacji Marzec/kwiecień 2014. Sala zajęć. Scenariusz lekcji Autorka: Grażyna Alinowska Tytuł lekcji Kolorowe zwiastuny wiosny Data i miejsce realizacji Marzec/kwiecień 2014. Sala zajęć. Adresaci Dzieci w wieku 3 i 4 lat, uczęszczające do przedszkola,

Bardziej szczegółowo

Rola i stan dzikiej entomofauny zapylającej, a chemiczna ochrona roślin

Rola i stan dzikiej entomofauny zapylającej, a chemiczna ochrona roślin Rola i stan dzikiej entomofauny zapylającej, a chemiczna ochrona roślin Zapylanie kwiatów roślin uprawnych jest jednym z najważniejszych, a jednocześnie najtańszym czynnikiem plonotwórczym. Proces ten

Bardziej szczegółowo

Przedszkolak obserwator przyrody. Program edukacji przyrodniczej dla dzieci 5- i 6-letnich

Przedszkolak obserwator przyrody. Program edukacji przyrodniczej dla dzieci 5- i 6-letnich Większą mądrość znajduje się w przyrodzie aniżeli w książkach Bernard z Clairvaux Przedszkolak obserwator przyrody Program edukacji przyrodniczej dla dzieci 5- i 6-letnich Opracowała: mgr Katarzyna Buczak

Bardziej szczegółowo

Oferta dotycząca propozycji prowadzenia zajęć pozalekcyjnych w roku szkolnym 2009/2010 w SP 93 im. Tradycji Orła Białego

Oferta dotycząca propozycji prowadzenia zajęć pozalekcyjnych w roku szkolnym 2009/2010 w SP 93 im. Tradycji Orła Białego Oferta dotycząca propozycji prowadzenia zajęć pozalekcyjnych w roku szkolnym 2009/2010 w SP 93 im. Tradycji Orła Białego 1. Osoba prowadząca zajęcia: Renata Pochroń 2. Posiadane kwalifikacje do prowadzenia

Bardziej szczegółowo

Metodyka integrowanej ochrony cebuli, pora i kapusty głowiastej białej przed szkodami wyrządzanymi przez wciornastka tytoniowca

Metodyka integrowanej ochrony cebuli, pora i kapusty głowiastej białej przed szkodami wyrządzanymi przez wciornastka tytoniowca Metodyka integrowanej ochrony cebuli, pora i kapusty głowiastej białej przed szkodami wyrządzanymi przez wciornastka tytoniowca Opis szkodnika: Dr Piotr Szafranek Wciornastek tytoniowiec to niewielki,

Bardziej szczegółowo

Pszczoła miodna i nie tylko: poznajemy zapylacze. Scenariusz zajęć dla klas IV-VI Szkoły Podstawowej

Pszczoła miodna i nie tylko: poznajemy zapylacze. Scenariusz zajęć dla klas IV-VI Szkoły Podstawowej Pszczoła miodna i nie tylko: poznajemy zapylacze Scenariusz zajęć dla klas IV-VI Szkoły Podstawowej Legnica 2015 1 P s zczo ł a miodna i nie ty l ko: poz n a j e m y zapy l acz e Pszczoła miodna i nie

Bardziej szczegółowo

SCENARIUSZ PIJMY WODĘ NA ZDROWIE!

SCENARIUSZ PIJMY WODĘ NA ZDROWIE! SCENARIUSZ PIJMY WODĘ NA ZDROWIE! CELE: 1. Przekazanie dzieciom wiedzy na temat znaczenia wody dla ludzi, zwierząt i roślin. 2. Uświadomienie dzieciom wagi picia wody. 3. Przekazanie dzieciom wiedzy na

Bardziej szczegółowo

Znaczenie pszczół i dzikich zapylaczy w ochronie ekosystemów i rolnictwie. Marcin Kadej, Adrian Smolis

Znaczenie pszczół i dzikich zapylaczy w ochronie ekosystemów i rolnictwie. Marcin Kadej, Adrian Smolis Znaczenie pszczół i dzikich zapylaczy w ochronie ekosystemów i rolnictwie Marcin Kadej, Adrian Smolis Legnica 2015 Znaczenie pszczół i dzikich zapylaczy w ochronie ekosystemów i rolnictwie Znaczenie pszczół

Bardziej szczegółowo

CZYM JEST HOTEL DLA OWADÓW?

CZYM JEST HOTEL DLA OWADÓW? HOTEL DLA OWADÓW CZYM JEST HOTEL DLA OWADÓW? Hotel dla owadów to sztuczna budowla z materiałów naturalnych, zapewniająca różnym gatunkom owadów schronienie i możliwość budowy gniazd, szczególnie podczas

Bardziej szczegółowo

ZAPYLANIE ROŚLIN PRZEZ ZWIERZĘTA

ZAPYLANIE ROŚLIN PRZEZ ZWIERZĘTA 128 ARTYKUŁY Wszechświat, t. 115, nr 4 6/2014 powodowaną przez ten nowotwór. Istnieją jednak doniesienia, że w walce z czerniakiem można się skutecznie posłużyć immunoterapią. Jest to rodzaj terapii, której

Bardziej szczegółowo

Zestaw pytań Podział zwierząt na bezkręgowce i kręgowce dokonano na podstawie

Zestaw pytań Podział zwierząt na bezkręgowce i kręgowce dokonano na podstawie Zestaw pytań 6 26.Podział zwierząt na bezkręgowce i kręgowce dokonano na podstawie a.pokrycia ciała b.sposobu poruszania się c.braku szkieletu zewnętrznego a obecności wewnętrznego d.położenia układów

Bardziej szczegółowo

ROŚLINY 17 gatunków szkoły podstawowe

ROŚLINY 17 gatunków szkoły podstawowe ROŚLINY 17 gatunków szkoły podstawowe 1. BARWINEK POSPOLITY Roślina o wysokości do 20 cm. Pędy płożące się. Liście lancetowate i zimozielone. Kwiaty niebiesko-fioletowe na szypułkach, pojedyncze w kontach

Bardziej szczegółowo

Trzmiele nie tylko pod osłonami

Trzmiele nie tylko pod osłonami Fot. J. Klepacz-Baniak Trzmiele nie tylko pod osłonami Dr inż. Joanna Klepacz-Baniak Plantpress Trzmiele (Bombus spp.), obok pszczół miodnych stanowią najważniejszą grupę owadów zapylających. Obecne na

Bardziej szczegółowo

Rosliny, owady i miód

Rosliny, owady i miód Rosliny, owady i miód 7 8 września, sobota i niedziela w Ogrodzie Botanicznym UW Owady często nas drażnią latają, bzyczą, czasem gryzą. Są nam jednak niezbędne! Często nie zdajemy sobie sprawy z tego jak

Bardziej szczegółowo

Jeden z narządów zmysłów. Umożliwia rozpoznawanie kształtów, barw i ruchów. Odczytuje moc i kąt padania światła. Bardziej wyspecjalizowanie oczy

Jeden z narządów zmysłów. Umożliwia rozpoznawanie kształtów, barw i ruchów. Odczytuje moc i kąt padania światła. Bardziej wyspecjalizowanie oczy I CO MU ZAGRAŻA Jeden z narządów zmysłów. Umożliwia rozpoznawanie kształtów, barw i ruchów. Odczytuje moc i kąt padania światła. Bardziej wyspecjalizowanie oczy pozwalają np. widzieć w ciemności. Zewnętrzne

Bardziej szczegółowo

Uczniów klas: I-III Szkoły Podstawowej

Uczniów klas: I-III Szkoły Podstawowej ZAPRASZAMY NA WARSZTATY PRZYRODNICZO- EKOLOGICZNE Uczniów klas: I-III Szkoły Podstawowej od września do 24 czerwca Cel warsztatów: Tematy z ekologii proponowane w tym programie mają na celu wykształcenie

Bardziej szczegółowo

ROLA BIORÓŻNORODNOŚCI W SIECI POKARMOWEJ autor: Magdalena Szewczyk

ROLA BIORÓŻNORODNOŚCI W SIECI POKARMOWEJ autor: Magdalena Szewczyk ROLA BIORÓŻNORODNOŚCI W SIECI POKARMOWEJ autor: Magdalena Szewczyk Cel zajęć: Cele operacyjne: Uczeń: potrafi stworzyć sieć troficzną i łańcuch pokarmowy, umie powiązać ze sobą różne elementy środowiska,znaleźć

Bardziej szczegółowo

Rosliny, owady i miód

Rosliny, owady i miód Rosliny, owady i miód 6 7 września, sobota i niedziela Owady często nas drażnią latają, bzyczą, czasem gryzą. Są nam jednak niezbędne! Często nie zdajemy sobie sprawy z tego jak bardzo od nich zależymy

Bardziej szczegółowo

Dokumentacja zdjęciowa

Dokumentacja zdjęciowa Ogródek dydaktyczny Zmysłowy zakątek przy Przedszkolu Samorządowym nr 1 im. Marii Konopnickiej z oddziałami integracyjnymi w Zelowie Na terenie ogródka dydaktycznego Zmysłowy zakątek przy Przedszkolu Samorządowym

Bardziej szczegółowo

SCENARIUSZ ZAJĘĆ ZINTEGROWANYCH DLA KLASY I Z WYKORZYSTANIEM METODY AKTYWIZUJĄCEJ

SCENARIUSZ ZAJĘĆ ZINTEGROWANYCH DLA KLASY I Z WYKORZYSTANIEM METODY AKTYWIZUJĄCEJ mgr Alina Gadomska Nauczyciel nauczania zintegrowanego Szkoły Podstawowej Nr 4 w Działdowie SCENARIUSZ ZAJĘĆ ZINTEGROWANYCH DLA KLASY I Z WYKORZYSTANIEM METODY AKTYWIZUJĄCEJ Blok tematyczny: Witaj wiosno!

Bardziej szczegółowo

PRZYRODA W CZTERECH PORACH ROKU

PRZYRODA W CZTERECH PORACH ROKU Szkoła Podstawowa im. Adama Mickiewicza w Skalmierzycach rok szkolny / PROJEKT EDUKACYJNY PRZYRODA W CZTERECH PORACH ROKU I Wstęp Świat wokół nas zmienia się bardzo szybko, a my żyjemy ciągłym pędzie.

Bardziej szczegółowo

SCENARIUSZ LEKCJI PRZYRODY W KLASIE 5

SCENARIUSZ LEKCJI PRZYRODY W KLASIE 5 SCENARIUSZ LEKCJI PRZYRODY W KLASIE 5 przygotowany na podstawie podręcznika Przyroda 5 WSiP nr DKW 4014-39/99 Temat lekcji : Rozpoznawanie roślin w najbliŝszej okolicy Klasa 5 SP Czas 45 minut autor: mgr

Bardziej szczegółowo

- wykonaliśmy zielniki, zorganizowaliśmy wystawę,,jesienne ludziki,

- wykonaliśmy zielniki, zorganizowaliśmy wystawę,,jesienne ludziki, W nowo powstałej ekopracowni prowadzone są zajęcia koła przyrodniczego,,młody ekolog. W ramach zajęć: - napisaliśmy dekalog młodego ekologa, - zorganizowaliśmy wycieczkę pieszą po okolicy z obserwacją

Bardziej szczegółowo

PRZYRODNICZE AZYLE W MIEJSKICH PRZEDSZKOLACH RAPORT NR 8. Domek dla owadów.

PRZYRODNICZE AZYLE W MIEJSKICH PRZEDSZKOLACH RAPORT NR 8. Domek dla owadów. 8. Domek dla owadów Przed wykonaniem domków dla owadów, dzieci poznały gatunki bezkręgowców, które mogą się w nich pojawić oglądały owady w książkach, na prezentacjach multimedialnych, w Internecie. Prezentacja

Bardziej szczegółowo

Zadania do planszy PRACE W LESIE ZIMA

Zadania do planszy PRACE W LESIE ZIMA 1 Ewa Sulejczak Zadania do planszy PRACE W LESIE ZIMA 1. Zima jest porą spoczynku w przyrodzie, ale nie jest porą odpoczynku dla leśników. Przeciwnie! Przyjrzyj się planszy i napisz, jakie zabiegi wykonuje

Bardziej szczegółowo

Scenariusz zajęć do programu kształcenia Myślę- działam- idę w świat

Scenariusz zajęć do programu kształcenia Myślę- działam- idę w świat Scenariusz zajęć do programu kształcenia Myślę- działam- idę w świat Autor: Danuta Szymczak Klasa I Edukacja: polonistyczna,przyrodnicza, muzyczna Temat zajęć: Gwarno jak w ulu. Cel/cele zajęć: - stymulowanie

Bardziej szczegółowo

EDUKACJA PRZYRODNICZA

EDUKACJA PRZYRODNICZA EDUKACJA PRZYRODNICZA KLASA I Ocenie podlegają następujące obszary: środowisko przyrodnicze/park, las, ogród, pole, sad, zbiorniki wodne, krajobrazy/, środowisko geograficzne, historyczne, ochrona przyrody

Bardziej szczegółowo

Znaczenie pszczoły miodnej w zapylaniu roślin entomofilnych

Znaczenie pszczoły miodnej w zapylaniu roślin entomofilnych Znaczenie pszczoły miodnej w zapylaniu roślin entomofilnych Rola pszczół miodnych jako zapylaczy roślin staje się coraz ważniejsza, ponieważ w obecnej dobie powszechnej chemizacji rolnictwa i ogólnie dużego

Bardziej szczegółowo

PLAN METODYCZNY LEKCJI

PLAN METODYCZNY LEKCJI PLAN METODYCZNY LEKCJI Data: 24. 0 2014 r. Klasa: VI b Przedmiot: przyroda Czas trwania lekcji: 45 minut Nauczyciel: mgr Iwona Gładyś Temat lekcji: Jakie jest znaczenie owadów w przyrodzie i w życiu człowieka?

Bardziej szczegółowo

Drzewa iglaste i liściaste

Drzewa iglaste i liściaste Drzewa iglaste i liściaste 1. Cele lekcji a) Wiadomości Uczeń zna: budowę drzewa, nazwy drzew liściastych, nazwy drzew iglastych. b) Umiejętności Uczeń rozpoznaje: drzewa liściaste, drzewa iglaste, rodzaje

Bardziej szczegółowo

Misja Przyroda Zielone Szkoły w Parkach Narodowych

Misja Przyroda Zielone Szkoły w Parkach Narodowych Misja Przyroda Zielone Szkoły w Parkach Narodowych Międzynarodowa konferencja Razem ku zielonej przyszłości Fundusze Norweskie i EOG na rzecz edukacji ekologicznej 16.09.2015, WROCŁAW Konferencja finansowana

Bardziej szczegółowo

Uczenie się biologii wymaga dobrej organizacji pracy Sposoby odżywiania się organizmów

Uczenie się biologii wymaga dobrej organizacji pracy Sposoby odżywiania się organizmów Temat Uczenie się biologii wymaga dobrej organizacji pracy Sposoby odżywiania się Sposoby oddychania Sposoby rozmnażania się Bakterie a wirusy Protisty Glony przedstawiciele trzech królestw Wymagania na

Bardziej szczegółowo

Wpływ zabiegów hodowlanych i ochronnych na bioróżnorodność w ekosystemach leśnych na obszarach chronionych i gospodarczych

Wpływ zabiegów hodowlanych i ochronnych na bioróżnorodność w ekosystemach leśnych na obszarach chronionych i gospodarczych Wpływ zabiegów hodowlanych i ochronnych na bioróżnorodność w ekosystemach leśnych na obszarach chronionych i gospodarczych Adam Kwiatkowski RDLP w Białymstoku Około 30% powierzchni kraju to lasy A. K.

Bardziej szczegółowo

Owady społeczne. Pszczoły

Owady społeczne. Pszczoły Daria Pawlak kl. M3 Owady społeczne Owady społeczne- owady socjalne, zgrupowanie owadów prowadzących zorganizowane życie, z podziałem czynności w koloniach wywodzących się z jednej lub kilku samic. Najprostszym

Bardziej szczegółowo

Scenariusz zajęć do programu kształcenia Myślę- działam- idę w świat

Scenariusz zajęć do programu kształcenia Myślę- działam- idę w świat Scenariusz zajęć do programu kształcenia Myślę- działam- idę w świat Autor: Danuta Szymczak Klasa I Edukacja: polonistyczna, matematyczna, przyrodnicza Temat zajęć: Jesienny spacer. Cel/cele zajęć: Uczeń:

Bardziej szczegółowo

WYPOSAŻENIE TERENOWE ODKRYWCY PRZYRODY

WYPOSAŻENIE TERENOWE ODKRYWCY PRZYRODY WYPOSAŻENIE TERENOWE ODKRYWCY PRZYRODY ODPOWIEDNIA ODZIEŻ - OBUWIE SPORTOWE - WYGODNE UBRANIE WIERZCHNIE, PRZYSTOSOWANE DO WARUNKÓW POGODOWYCH I TERENOWYCH. - OKRYCIE GŁOWY - WYGODNA TORBA Zabezpieczenie

Bardziej szczegółowo

POZNAJEMY LAS I JEGO MIESZKAŃCÓW.

POZNAJEMY LAS I JEGO MIESZKAŃCÓW. Scenariusz lekcji przyrody w kl. IV (2 jednostki lekcyjne). Temat: POZNAJEMY LAS I JEGO MIESZKAŃCÓW. Cele lekcji: Uczeń po lekcji: zna nazwy warstw lasu, potrafi wymienić rośliny i zwierzęta mieszkańców

Bardziej szczegółowo

Temat lekcji Poznajmy mrówki (etap edukacyjny: klasy 4-6 szkoły podstawowej) Cele:

Temat lekcji Poznajmy mrówki (etap edukacyjny: klasy 4-6 szkoły podstawowej) Cele: 1 Hanna Będkowska Centrum Edukacji Przyrodniczo-Leśnej w Rogowie bedkowska.lzd@interia.pl Temat lekcji Poznajmy mrówki (etap edukacyjny: klasy 4-6 szkoły podstawowej) Cele: Cele kształcenia Wiadomości.

Bardziej szczegółowo

Scenariusz zajęć zintegrowanych dla klasy II z wykorzystaniem metod aktywizujących

Scenariusz zajęć zintegrowanych dla klasy II z wykorzystaniem metod aktywizujących Scenariusz zajęć zintegrowanych dla klasy II z wykorzystaniem metod aktywizujących Ośrodek tematyczny: Wkrótce Święta Wielkanocne Temat dnia: Rośliny chronione Temat szczegółowy: Poznanie nazw wiosennych

Bardziej szczegółowo

Scenariusz zajęć nr 8

Scenariusz zajęć nr 8 Autor scenariusza: Maria Piotrowska Blok tematyczny: Zwierzęta budzą się ze snu Scenariusz zajęć nr 8 I. Tytuł scenariusza zajęć: Pracowity jak mrówka. II. Czas realizacji: 2 jednostki lekcyjne. III. Edukacje

Bardziej szczegółowo

Na czym polega bioróżnorodność?

Na czym polega bioróżnorodność? Kto kogo je? Na czym polega bioróżnorodność? Zajęcia terenowe: Zajęcia w klasie: Zakres materiału z płyty: Plansza 2 poziomy bioróżnorodności Pośrednie nawiązania do treści nauczania z PP uczeń: obserwuje

Bardziej szczegółowo

Wiosenne przebudzenie w Mazurolandii!

Wiosenne przebudzenie w Mazurolandii! Wiosenne przebudzenie w Mazurolandii! Już od marca Mazurolandia zaprasza na żywą lekcję przyrody. Będziecie mogli zajrzeć do Chaty Leśnego Czarodzieja, gdzie posłuchacie ciekawych opowieści o żyjących

Bardziej szczegółowo

Liczby Fibonacciego w przyrodzie

Liczby Fibonacciego w przyrodzie Liczby Fibonacciego w przyrodzie Ostatni artykuł był ściśle matematyczny. Dziś chciałabym pokazać, że matematyka występuje powszechnie w przyrodzie i naszym życiu codziennym.. Drzewo genealogiczne trutnia

Bardziej szczegółowo

Autor scenariusza: Marzena Klimaszewska. Blok tematyczny: Warszawskie legendy. Scenariusz nr 8

Autor scenariusza: Marzena Klimaszewska. Blok tematyczny: Warszawskie legendy. Scenariusz nr 8 Autor scenariusza: Marzena Klimaszewska Blok tematyczny: Warszawskie legendy Scenariusz nr 8 I. Tytuł scenariusza: Legenda o Placu Trzech Krzyży. II. Czas realizacji: 2 jednostki lekcyjne. III. Edukacje

Bardziej szczegółowo

Oferta edukacyjna Mazurskiego Parku Krajobrazowego na rok szkolny 2015/2016

Oferta edukacyjna Mazurskiego Parku Krajobrazowego na rok szkolny 2015/2016 Oferta edukacyjna na rok szkolny 2015/2016 1. Dane teleadresowe Mazurski Park Krajobrazowy Krutyń 66, 11-710 Piecki Tel./fax 89 742 14 05, e-mail: krutyn@mazurskipark.pl Osoba do kontaktu: Martyna Kwiatkowska

Bardziej szczegółowo

Muzeum Regionalne w Stalowej Woli wystawa czynna: pn pt: ul. Staszica 14 Stalowa

Muzeum Regionalne w Stalowej Woli wystawa czynna: pn pt: ul. Staszica 14 Stalowa Muzeum Regionalne w Stalowej Woli 09.06 27.08.2017 wystawa czynna: pn pt: 8.30 15.30 ul. Staszica 14 Stalowa Wola OFERTA EDUKACYJNA DO WYSTAWY O wystawie: Co właściwie wiemy o pszczołach? Jak wygląda ich

Bardziej szczegółowo

Scenariusz zajęć nr 7

Scenariusz zajęć nr 7 Autor scenariusza: Małgorzata Marzycka Blok tematyczny: Wiosenne porządki. Scenariusz zajęć nr 7 I. Tytuł scenariusza : Wizyta w lesie. II. Czas realizacji: 2 jednostki lekcyjne. III. Edukacje (3 wiodące):

Bardziej szczegółowo

EKO KALENDARZ. 8 SIERPNIA Dzień Pszczół WWW.EKOKALENDARZ.PL

EKO KALENDARZ. 8 SIERPNIA Dzień Pszczół WWW.EKOKALENDARZ.PL EKO KALENDARZ 8 SIERPNIA Dzień Pszczół WWW.EKOKALENDARZ.PL WPROWADZENIE Nie musisz lubić miodu i leczyć się propolisem, żeby los pszczół nie zaprzątał ci myśli. Jakie są twoje ulubione owoce, bez których

Bardziej szczegółowo

KARTA KURSU. Nazwa Ćwiczenia terenowe z systematyki bezkręgowców 1, 2. Field classes in systematics of invertebrates. Kod Punktacja ECTS* 2

KARTA KURSU. Nazwa Ćwiczenia terenowe z systematyki bezkręgowców 1, 2. Field classes in systematics of invertebrates. Kod Punktacja ECTS* 2 KARTA KURSU Nazwa Ćwiczenia terenowe z systematyki 1, 2 Nazwa w j. ang. Field classes in systematics of invertebrates Kod Punktacja ECTS* 2 Koordynator Prof. dr hab. Mieczysław Mazur Zespół dydaktyczny

Bardziej szczegółowo

Pamiętajmy o pszczołach

Pamiętajmy o pszczołach Pamiętajmy o pszczołach Dr inż. Joanna Klepacz-Baniak Plantpress Fot. 1. Zbieraczka pszczoły miodnej odwiedzająca kwiat jabłoni O owady zapylające i ich bezpieczeństwo należy dbać cały sezon, a nie tylko

Bardziej szczegółowo

Rosliny, owady i miód

Rosliny, owady i miód Rosliny, owady i miód 6 7 września, sobota i niedziela Owady często nas drażnią latają, bzyczą, czasem gryzą. Są nam jednak niezbędne! Często nie zdajemy sobie sprawy z tego jak bardzo od nich zależymy

Bardziej szczegółowo

Fotoperiod 2015-05-19. Wpływ fotoperiodu na preferencję termiczną pojedynczych osobników

Fotoperiod 2015-05-19. Wpływ fotoperiodu na preferencję termiczną pojedynczych osobników Materiał: dorosłe robotnice pszczoły miodnej rasy Apis mellifera carnica (pszczoła krainka), Wiek pszczół - 19 dni od osiągnięcia stadium dorosłego: Czym się zajmuję? robotnice broniące dostępu do gniazda

Bardziej szczegółowo

Metodyka integrowanej ochrony cebuli ozimej przed wciornastkiem tytoniowcem

Metodyka integrowanej ochrony cebuli ozimej przed wciornastkiem tytoniowcem Metodyka integrowanej ochrony cebuli ozimej przed wciornastkiem tytoniowcem dr Piotr Szafranek Opracowanie przygotowane w ramach zadania 1.15 Aktualizacja istniejących i opracowanie nowych integrowanych

Bardziej szczegółowo

PROJEKT MIÓD w klasie 2B

PROJEKT MIÓD w klasie 2B PROJEKT MIÓD w klasie 2B WSTĘP: Ogólnym założeniem projektu jest poszerzenie wiadomości dzieci na temat zagadnień związanych z miodem. Szeroko pojęta tematyka projektu pozwala na zdobycie wiedzy z wielu

Bardziej szczegółowo

Agnieszka Gawłowska ROŚLINY CEBULOWE

Agnieszka Gawłowska ROŚLINY CEBULOWE Agnieszka Gawłowska ROŚLINY CEBULOWE Spis treści WSTĘP 3 Ogólna charakterystyka 4 Wymagania roślin cebulowych 6 Uprawa 7 Sadzenie roślin cebulowych 8 Pielęgnacja 10 Nawożenie 10 Podlewanie 11 Odchwaszczanie

Bardziej szczegółowo

Edukacja przyrodnicza

Edukacja przyrodnicza Edukacja przyrodnicza Wiedza przyrodnicza: Kl. Wymagania nie odróżnia roślin zielonych od drzew i krzewów. zbyt ogólnikowo opisuje budowę poznanych zwierząt. nie słucha zapowiedzi pogody w radiu i w telewizji.

Bardziej szczegółowo

Zadania z genetyki. Jacek Grzebyta. 21.XII.2005 version Powered by Λ. L A TEX 4 Unicode

Zadania z genetyki. Jacek Grzebyta. 21.XII.2005 version Powered by Λ. L A TEX 4 Unicode Zadania z genetyki Jacek Grzebyta 21.XII.2005 version 0.9.1 Powered by Λ L A TEX 4 Unicode Geny sprzężone 1. Po skrzyżowaniu dwóch roślin pomidora otrzymano wyłącznie rośliny o owocach gładkich, liściach

Bardziej szczegółowo

Metoda pracy: Praca z mapą, praca z tekstem (analiza opisu wybranych parków narodowych), rozmowa dydaktyczna.

Metoda pracy: Praca z mapą, praca z tekstem (analiza opisu wybranych parków narodowych), rozmowa dydaktyczna. Scenariusz lekcji I. Cele lekcji 1) Wiadomości Uczeń: a) wymienia nazwy polskich parków narodowych; definiuje pojęcia: park narodowy, park krajobrazowy, rezerwat; b) zna symbole poszczególnych parków narodowych;

Bardziej szczegółowo

SCENARIUSZ TEMAT LEKCJI: BOTANIKA OKRYTOZALĄŻKOWE ROŚLINY WYTWARZAJĄCE OWOCE

SCENARIUSZ TEMAT LEKCJI: BOTANIKA OKRYTOZALĄŻKOWE ROŚLINY WYTWARZAJĄCE OWOCE SCENARIUSZ OPRACOWANY W RAMACH PROJEKTU: INFORMATYKA MÓJ SPOSÓB NA POZNANIE I OPISANIE ŚWIATA. PROGRAM NAUCZANIA INFORMATYKI Z ELEMENTAMI PRZEDMIOTÓW MATEMATYCZNO-PRZYRODNICZYCH Autorzy scenariusza: Anna

Bardziej szczegółowo

Podsumowane wiadomości o roślinach

Podsumowane wiadomości o roślinach Metadane o scenariuszu Podsumowane wiadomości o roślinach 1. Cele lekcji a) Wiadomości Uczeń: - zna główne grupy roślin, - zna cechy charakterystyczne budowy i biologii roślin, b) Umiejętności Uczeń potrafi:

Bardziej szczegółowo

#UczymyDzieciProgramować

#UczymyDzieciProgramować #UczymyDzieciProgramować Temat: Wykorzystanie kolorowych kodów do sterowania robotem. Przedmiot: zajęcia komputerowe Autor: Rafał Mitkowski Czas trwania: 45 minut Punkty podstawy programowej (z uwzględnieniem

Bardziej szczegółowo

Scenariusz zajęć nr 3

Scenariusz zajęć nr 3 Opracowała: Lucyna Górecka tydzień 4 Scenariusz zajęć nr 3 Temat dnia: Jesienne skarby Temat lekcji: Jesienne kompozycje I. Czas realizacji: dwie jednostki lekcyjne. II. Czynności przedlekcyjne: przygotowanie

Bardziej szczegółowo

Bajka o śnieżynce i przebiśniegu"

Bajka o śnieżynce i przebiśniegu Nauczanie zintegrowane konspekty Bajka o śnieżynce i przebiśniegu" Dorota Kaławaj nauczyciel w Szkole Podstawowej. nr 6 w Mielcu Konspekt do zajęć z nauczania zintegrowanego w klasie III Tematyka zajęć:

Bardziej szczegółowo

Projekt edukacyjny: Szukamy wiosny

Projekt edukacyjny: Szukamy wiosny Projekt edukacyjny: Szukamy wiosny Opracowała: mgr Bożena Szkopińska nauczyciel edukacji wczesnoszkolnej Miejsce realizacji: Publiczna Szkoła Podstawowa im. Jana Antoniego Grabowskiego w Nowym Dworze Cele

Bardziej szczegółowo

Międzyszkolna Liga Przedmiotowa PŁOCK 2012. Zadania konkursowe z zakresu edukacji polonistycznej dla klasy II

Międzyszkolna Liga Przedmiotowa PŁOCK 2012. Zadania konkursowe z zakresu edukacji polonistycznej dla klasy II Międzyszkolna Liga Przedmiotowa PŁOCK 2012 Zadania konkursowe z zakresu edukacji polonistycznej dla klasy II KOD UCZNIA Witamy Cię na XVIII Międzyszkolnej Lidze Przedmiotowej. Przed Tobą zadania konkursowe

Bardziej szczegółowo

Twórcza szkoła dla twórczego ucznia Projekt współfinansowany ze środków Unii Europejskiej w ramach Europejskiego Funduszu Społecznego

Twórcza szkoła dla twórczego ucznia Projekt współfinansowany ze środków Unii Europejskiej w ramach Europejskiego Funduszu Społecznego SCENARIUSZ LEKCJI PRZEDMIOT: PRZYRODA TEMAT: OD NASIENIA DO NASIENIA AUTOR SCENARIUSZA: mgr Anna Rusin OPRACOWANIE ELEKTRONICZNO GRAFICZNE : mgr Beata Rusin TEMAT LEKCJI OD NASIENIA DO NASIENIA CZAS REALIZACJI

Bardziej szczegółowo

Wymagania edukacyjne z biologii w klasie I

Wymagania edukacyjne z biologii w klasie I Wymagania edukacyjne z biologii w klasie I Nr i temat lekcji Dział I Powitanie biologii 1. Historia i współczesność biologii 2. Źródła wiedzy biologicznej 3. Obserwacje 4. Klasyfikacja 5. Oznaczanie wymienia

Bardziej szczegółowo

Charakterystyka przedmiotu zamówienia

Charakterystyka przedmiotu zamówienia Wykonawca: Załącznik Nr 1c do formularza oferty... (pieczątka wykonawcy) Charakterystyka przedmiotu zamówienia Część : Przewodniki i atlasy do przeprowadzania doświadczeń, pokazów, obserwacji na zajęciach

Bardziej szczegółowo

Metabolizm i biochemia

Metabolizm i biochemia Metabolizm i biochemia Zad. 14 ( 3p.) b) W odpowiedziach powinno być że jest to cykl anaboliczny. Zad. 16 ( 3p.) b) Cysteina jest aminokwasem endogennym, który teoretycznie nie musi być dostarczany z pokarmem.

Bardziej szczegółowo

CZY W PRZYRODZIE JEST MIEJSCE DLA KOMARÓW I MYSZY?

CZY W PRZYRODZIE JEST MIEJSCE DLA KOMARÓW I MYSZY? Sfinansowano ze środków Narodowego Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej Autorka: Ewa Żemojtel- Soszka EDUKACJA WCZESNOSZKOLNA, SZKOŁA PODSTAWOWA I ETAP EDUKACYJNY CZY W PRZYRODZIE JEST MIEJSCE

Bardziej szczegółowo

Pszczoła miodna owadem zapylającym

Pszczoła miodna owadem zapylającym Pszczoła miodna owadem zapylającym Dr Zbigniew Kołtowski Instytut Ogrodnictwa, Oddział Pszczelnictwa w Puławach Rola pszczoły miodnej jako owada zapylającego staje się coraz ważniejsza, ponieważ w obecnej

Bardziej szczegółowo