Szeregowanie pakietów

Save this PDF as:
 WORD  PNG  TXT  JPG

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "Szeregowanie pakietów"

Transkrypt

1 Szeregowanie pakietów dr inż. Jerzy Domżał Akademia Górniczo-Hutnicza w Krakowie, Katedra Telekomunikacji 8 października 2012 r. dr inż. Jerzy Domżał (AGH) Gwarantowanie jakości obsługi w Internecie 8 października 2012 r. 1 / 46

2 Spis treści 1 Wstęp 2 Fair Queuing vs FIFO 3 Round-Robin 4 Deficit Round-robin 5 Earliest Due Date 6 Processor sharing 7 Bit-round Fair Queuing 8 Generalized Processor Sharing 9 Weighted Fair Queuing 10 Start-time Fair Queuing 11 Virtual clock 12 Self-Clocked Fair Queuing dr inż. Jerzy Domżał (AGH) Gwarantowanie jakości obsługi w Internecie 8 października 2012 r. 2 / 46

3 Spis treści 1 Wstęp 2 Fair Queuing vs FIFO 3 Round-Robin 4 Deficit Round-robin 5 Earliest Due Date 6 Processor sharing 7 Bit-round Fair Queuing 8 Generalized Processor Sharing 9 Weighted Fair Queuing 10 Start-time Fair Queuing 11 Virtual clock 12 Self-Clocked Fair Queuing dr inż. Jerzy Domżał (AGH) Gwarantowanie jakości obsługi w Internecie 8 października 2012 r. 2 / 46

4 Spis treści 1 Wstęp 2 Fair Queuing vs FIFO 3 Round-Robin 4 Deficit Round-robin 5 Earliest Due Date 6 Processor sharing 7 Bit-round Fair Queuing 8 Generalized Processor Sharing 9 Weighted Fair Queuing 10 Start-time Fair Queuing 11 Virtual clock 12 Self-Clocked Fair Queuing dr inż. Jerzy Domżał (AGH) Gwarantowanie jakości obsługi w Internecie 8 października 2012 r. 2 / 46

5 Spis treści 1 Wstęp 2 Fair Queuing vs FIFO 3 Round-Robin 4 Deficit Round-robin 5 Earliest Due Date 6 Processor sharing 7 Bit-round Fair Queuing 8 Generalized Processor Sharing 9 Weighted Fair Queuing 10 Start-time Fair Queuing 11 Virtual clock 12 Self-Clocked Fair Queuing dr inż. Jerzy Domżał (AGH) Gwarantowanie jakości obsługi w Internecie 8 października 2012 r. 2 / 46

6 Spis treści 1 Wstęp 2 Fair Queuing vs FIFO 3 Round-Robin 4 Deficit Round-robin 5 Earliest Due Date 6 Processor sharing 7 Bit-round Fair Queuing 8 Generalized Processor Sharing 9 Weighted Fair Queuing 10 Start-time Fair Queuing 11 Virtual clock 12 Self-Clocked Fair Queuing dr inż. Jerzy Domżał (AGH) Gwarantowanie jakości obsługi w Internecie 8 października 2012 r. 2 / 46

7 Spis treści 1 Wstęp 2 Fair Queuing vs FIFO 3 Round-Robin 4 Deficit Round-robin 5 Earliest Due Date 6 Processor sharing 7 Bit-round Fair Queuing 8 Generalized Processor Sharing 9 Weighted Fair Queuing 10 Start-time Fair Queuing 11 Virtual clock 12 Self-Clocked Fair Queuing dr inż. Jerzy Domżał (AGH) Gwarantowanie jakości obsługi w Internecie 8 października 2012 r. 2 / 46

8 Spis treści 1 Wstęp 2 Fair Queuing vs FIFO 3 Round-Robin 4 Deficit Round-robin 5 Earliest Due Date 6 Processor sharing 7 Bit-round Fair Queuing 8 Generalized Processor Sharing 9 Weighted Fair Queuing 10 Start-time Fair Queuing 11 Virtual clock 12 Self-Clocked Fair Queuing dr inż. Jerzy Domżał (AGH) Gwarantowanie jakości obsługi w Internecie 8 października 2012 r. 2 / 46

9 Spis treści 1 Wstęp 2 Fair Queuing vs FIFO 3 Round-Robin 4 Deficit Round-robin 5 Earliest Due Date 6 Processor sharing 7 Bit-round Fair Queuing 8 Generalized Processor Sharing 9 Weighted Fair Queuing 10 Start-time Fair Queuing 11 Virtual clock 12 Self-Clocked Fair Queuing dr inż. Jerzy Domżał (AGH) Gwarantowanie jakości obsługi w Internecie 8 października 2012 r. 2 / 46

10 Spis treści 1 Wstęp 2 Fair Queuing vs FIFO 3 Round-Robin 4 Deficit Round-robin 5 Earliest Due Date 6 Processor sharing 7 Bit-round Fair Queuing 8 Generalized Processor Sharing 9 Weighted Fair Queuing 10 Start-time Fair Queuing 11 Virtual clock 12 Self-Clocked Fair Queuing dr inż. Jerzy Domżał (AGH) Gwarantowanie jakości obsługi w Internecie 8 października 2012 r. 2 / 46

11 Spis treści 1 Wstęp 2 Fair Queuing vs FIFO 3 Round-Robin 4 Deficit Round-robin 5 Earliest Due Date 6 Processor sharing 7 Bit-round Fair Queuing 8 Generalized Processor Sharing 9 Weighted Fair Queuing 10 Start-time Fair Queuing 11 Virtual clock 12 Self-Clocked Fair Queuing dr inż. Jerzy Domżał (AGH) Gwarantowanie jakości obsługi w Internecie 8 października 2012 r. 2 / 46

12 Spis treści 1 Wstęp 2 Fair Queuing vs FIFO 3 Round-Robin 4 Deficit Round-robin 5 Earliest Due Date 6 Processor sharing 7 Bit-round Fair Queuing 8 Generalized Processor Sharing 9 Weighted Fair Queuing 10 Start-time Fair Queuing 11 Virtual clock 12 Self-Clocked Fair Queuing dr inż. Jerzy Domżał (AGH) Gwarantowanie jakości obsługi w Internecie 8 października 2012 r. 2 / 46

13 Spis treści 1 Wstęp 2 Fair Queuing vs FIFO 3 Round-Robin 4 Deficit Round-robin 5 Earliest Due Date 6 Processor sharing 7 Bit-round Fair Queuing 8 Generalized Processor Sharing 9 Weighted Fair Queuing 10 Start-time Fair Queuing 11 Virtual clock 12 Self-Clocked Fair Queuing dr inż. Jerzy Domżał (AGH) Gwarantowanie jakości obsługi w Internecie 8 października 2012 r. 2 / 46

14 Spis treści 1 Wstęp 2 Fair Queuing vs FIFO 3 Round-Robin 4 Deficit Round-robin 5 Earliest Due Date 6 Processor sharing 7 Bit-round Fair Queuing 8 Generalized Processor Sharing 9 Weighted Fair Queuing 10 Start-time Fair Queuing 11 Virtual clock 12 Self-Clocked Fair Queuing dr inż. Jerzy Domżał (AGH) Gwarantowanie jakości obsługi w Internecie 8 października 2012 r. 3 / 46

15 Czym jest szeregowanie pakietów? Szeregowanie pakietów (ang. packet scheduling) określa: mechanizm obsługi kolejki w węźle sieciowym, a więc kolejność w jakiej zakolejkowane pakiety powinny zostać obsłużone reguły współdzielenia łącza wyjściowego jeśli użytkownik posiada wysoki priorytet w dostępie do łącza, to jego pakiety powinny być obsłużone w pierwszej kolejności jeśli użytkownik nie posiada priorytetu, to jego pakiety powinny być opóźnione pakiety uprzywilejowanego użytkownika powinny być znakowane w bloku sterowania dostępem Jednym z podstawowym zadań algorytmów szeregowania jest zapewnienie sprawiedliwego podziału dostępnej przepustowości oraz ochrona ruchu użytkowników przed niewłaściwym zachowaniem ze strony szkodliwych użytkowników dr inż. Jerzy Domżał (AGH) Gwarantowanie jakości obsługi w Internecie 8 października 2012 r. 4 / 46

16 Ogólne spojrzenie na problem Skomplikowane (?) algorytmy szeregowania są wymagane w celu umożliwienia obsługi ruchu z wysokim priorytetem przy zachowaniu wymagań gwarantowania jakości obsługi ruch wymagający obsługi w czasie rzeczywistym jest czuły na opóźnienia transmisja danych jest czuła na straty dr inż. Jerzy Domżał (AGH) Gwarantowanie jakości obsługi w Internecie 8 października 2012 r. 5 / 46

17 Klasyfikacja usług Usługi sieciowe mogą być podzielone na cztery grupy: best effort brak wymagań QoS, pakiety obsługiwane są bez zapewniania jakości obsługi, np. użycie kolejki FIFO lepsze niż best effort (better than BE) nie ma gwarancji obsługi, ale blok szereg. stara się zapewnić wymagany QoS z gwarantowaną przepustowością (guaranteed throughput) każdy przepływ ma zapewnioną odpowiednią szybkość transmisji niezależnie od zachowania innego ruchu w sieci; dodatkowo zapewniane są ograniczenia czasowe, jeśli zastosowany jest mechanizm sterowania dostępem i ruchem z ograniczonym opóźnieniem i jitterem gwarantowane jest górne i dolne opóźnienie dla pakietów; z reguły wymagane jest deterministyczne sterowanie dostępem oraz kształtowanie ruchu dr inż. Jerzy Domżał (AGH) Gwarantowanie jakości obsługi w Internecie 8 października 2012 r. 6 / 46

18 Ocena algorytmów szeregowania Algorytmy szeregowania oceniane są na wiele sposobów: przedział ograniczeń opóźnień wykorzystanie zasobów sprawiedliwość i protekcja narzut protokołu koszt obliczeniowy skuteczność Implementacja mechanizmów szeregowania z polityką GPS (Generalized Processor Sharing) jest kluczowa dla wprowadzenia gwarancji jakości obsługi dla usług multimedialnych w urządzeniach ATM oraz w ruterach IP nowej generacji. Celem jest uzyskanie efektywnej i skalowalnej architektury, która jest w stanie obsłużyć setki tysięcy sesji dr inż. Jerzy Domżał (AGH) Gwarantowanie jakości obsługi w Internecie 8 października 2012 r. 7 / 46

19 Spis treści 1 Wstęp 2 Fair Queuing vs FIFO 3 Round-Robin 4 Deficit Round-robin 5 Earliest Due Date 6 Processor sharing 7 Bit-round Fair Queuing 8 Generalized Processor Sharing 9 Weighted Fair Queuing 10 Start-time Fair Queuing 11 Virtual clock 12 Self-Clocked Fair Queuing dr inż. Jerzy Domżał (AGH) Gwarantowanie jakości obsługi w Internecie 8 października 2012 r. 8 / 46

20 First In First Out Flow 1 Flow 2 Multiplexed output Flow N Własności: prostota realizacji układ szeregowania obsługuje pakiety w kolejności napływania; odrzucane są pakiety napływające, gdy kolejka jest pełna Ograniczenia: brak specjalnego traktowania, brak mechanizmów obsługi ruchu priorytetowego problemy z dużymi pakietami zachłanne połączenia mogą absorbować zasoby na długi czas dr inż. Jerzy Domżał (AGH) Gwarantowanie jakości obsługi w Internecie 8 października 2012 r. 9 / 46

21 FIFO+ FIFO+ jest próbą wprowadzenia obsługi pakietów zgodnie z mechanizmem FIFO oraz przy zachowaniu zbliżonych opóźnień w poszczególnych węzłach w każdym węźle mierzone jest średnie opóźnienie jeśli opóźnienie pakietu jest różne od średniego opóźnienia dla przepływu/klasy, to pakiet jest opóźniany/przyspieszany w węźle pakiety są więc obsługiwane zgodnie z teoretycznym czasem przybycia, a nie rzeczywistym dr inż. Jerzy Domżał (AGH) Gwarantowanie jakości obsługi w Internecie 8 października 2012 r. 10 / 46

22 max-min fairness maksymalizowany jest minimalny przydział zasobów użytkownikom, których żądania nie są spełnione FIFO nie zapewnia sprawiedliwego podziału dostępnej przepustowości, protekcji ani odpowiednio niskiego jittera dr inż. Jerzy Domżał (AGH) Gwarantowanie jakości obsługi w Internecie 8 października 2012 r. 11 / 46

23 FIFO vs FQ Flow 1 Flow 2 Multiplexed output Flow N FIFO queuing dr inż. Jerzy Domżał (AGH) Gwarantowanie jakości obsługi w Internecie 8 października 2012 r. 12 / 46

24 FIFO vs FQ Flow 1 Flow 2 Multiplexed output Flow N Flow 1 FIFO queuing Flow 2 Multiplexed output Flow N Fair Queuing dr inż. Jerzy Domżał (AGH) Gwarantowanie jakości obsługi w Internecie 8 października 2012 r. 12 / 46

25 Spis treści 1 Wstęp 2 Fair Queuing vs FIFO 3 Round-Robin 4 Deficit Round-robin 5 Earliest Due Date 6 Processor sharing 7 Bit-round Fair Queuing 8 Generalized Processor Sharing 9 Weighted Fair Queuing 10 Start-time Fair Queuing 11 Virtual clock 12 Self-Clocked Fair Queuing dr inż. Jerzy Domżał (AGH) Gwarantowanie jakości obsługi w Internecie 8 października 2012 r. 13 / 46

26 Round-Robin każdy użytkownik ma swoją kolejkę kolejki poszczególnych użytkowników obsługiwane są cyklicznie (jedna po drugiej) zachłanny użytkownik przepełni tylko swoją kolejkę nie psując przy tym jakości obsługi ruchu pozostałych użytkowników (protekcja jest zapewniana) sprawiedliwość jest zapewniona, gdy użytkownicy obsługiwani są z jednakową wagą oraz wysyłają dane w pakietach o jednakowej długości (jak w ATM) jeśli użytkownicy mają przydzielone różne wagi, to wagowy round-robin (weighted round-robin) jest używany do obsługi ich ruchu (zgodnie z przydzielonymi wagami) dr inż. Jerzy Domżał (AGH) Gwarantowanie jakości obsługi w Internecie 8 października 2012 r. 14 / 46

27 Spis treści 1 Wstęp 2 Fair Queuing vs FIFO 3 Round-Robin 4 Deficit Round-robin 5 Earliest Due Date 6 Processor sharing 7 Bit-round Fair Queuing 8 Generalized Processor Sharing 9 Weighted Fair Queuing 10 Start-time Fair Queuing 11 Virtual clock 12 Self-Clocked Fair Queuing dr inż. Jerzy Domżał (AGH) Gwarantowanie jakości obsługi w Internecie 8 października 2012 r. 15 / 46

28 Deficit Round-Robin Flow 1 Flow 2 Multiplexed output Flow N dr inż. Jerzy Domżał (AGH) Gwarantowanie jakości obsługi w Internecie 8 października 2012 r. 16 / 46

29 Deficit Round-Robin Flow 1 +Q 1 Flow 2 +Q 2 -L -L -L Multiplexed output Flow N +Q N dr inż. Jerzy Domżał (AGH) Gwarantowanie jakości obsługi w Internecie 8 października 2012 r. 16 / 46

30 Deficit Round-Robin bardzo sprawiedliwie dzieli dostępną przepustowość podobnej jakości (jeśli chodzi o sprawiedliwość) rozwiązania FQ są droższe w implementacji (bardziej złożone) złożoność obliczeniowa jest równa O(1) (O(log(n)) dla WFQ) rozwiązanie proste do implementacji w rzeczywistych urządzeniach dr inż. Jerzy Domżał (AGH) Gwarantowanie jakości obsługi w Internecie 8 października 2012 r. 17 / 46

31 Spis treści 1 Wstęp 2 Fair Queuing vs FIFO 3 Round-Robin 4 Deficit Round-robin 5 Earliest Due Date 6 Processor sharing 7 Bit-round Fair Queuing 8 Generalized Processor Sharing 9 Weighted Fair Queuing 10 Start-time Fair Queuing 11 Virtual clock 12 Self-Clocked Fair Queuing dr inż. Jerzy Domżał (AGH) Gwarantowanie jakości obsługi w Internecie 8 października 2012 r. 18 / 46

32 Earliest Due Date każdemu pakietowi przyporządkowujemy nieprzekraczalny czas transmisji układ szeregujący obsługuje pakiety zgodnie z przypisanymi czasami może się zdarzyć, że układ szeregujący nie zdąży obsłużyć pakietu; wówczas pakiety ulegają opóźnieniu im nieprzekraczalny czas transmisji jest bliższy czasowi napłynięcia pakietu, tym pakiety podlegają mniejszemu opóźnieniu dr inż. Jerzy Domżał (AGH) Gwarantowanie jakości obsługi w Internecie 8 października 2012 r. 19 / 46

33 Delay EDD Delay EDD stanowi rozszerzenie algorytmu EDD układ szeregowania rezerwuje przepustowość na poziomie szczytowej szybkości danej sesji układ szeregowania ustawia nieprzekraczalny czas transmisji na wartość, w której pakiet powinien zostać wysłany, by dotarł do węzła docelowego w czasie odpowiadającym transmisji z szybkością szczytową w ten sposób każdy pakiet uzyskuje ograniczenie opóźnienia niezależne od rezerwacji przepustowości zmniejszony uzysk z multipleksacji statystycznej dr inż. Jerzy Domżał (AGH) Gwarantowanie jakości obsługi w Internecie 8 października 2012 r. 20 / 46

34 Jitter EDD I Jitter EDD stanowi rozszerzenie algorytmu Delay EDD poprzez wprowadzenie ograniczenia różnicy opóźnień między dwoma pakietami w momencie obsługi pakietu w węźle sieciowym (tuż przed wysłaniem) odpowiednie pole w jego nagłówku ustawiane jest na wartość będącą różnicą pomiędzy nieprzekraczalnym czasem transmisji i aktualnym czasem końcowym w kolejnym węźle pakiet opóźnieny jest o wartość ustawioną w nagłówku i dopiero po tym czasie podlega szeregowaniu Jitter EDD eliminuje efekt różnicowania opóźnienia w różnych węzłach sieciowych, tym samym zapobiega powstawaniu efektu wybuchowości (obsługi zgęstek ruchu) wewnątrz sieci dr inż. Jerzy Domżał (AGH) Gwarantowanie jakości obsługi w Internecie 8 października 2012 r. 21 / 46

35 Jitter EDD II jeśli ak n i en k są odpowiednio czasami przybycia pakietu i jego zaszeregowania dla k-tego pakietu w n-tym węźle, to: ek 0 = a0 k ek n+1 = ek n + d n + l n,n+1 gdzie d n jest granicą opóźnienia w poprzednim węźle, a l n,n+1 jest opóźnieniem propagacji w łączu między węzłami n i n + 1 jeśli pakiet obsłużony jest wcześniej niż przed upływem d n, to i tak w kolejnym węźle dodawane jest odpowiednie opóźnienie związane z najdłuższym możliwym czasem opóźnienia Jitter EDD zapewnia więc sesjom odpowiednią przepustowość, opóźnienie i jitter dr inż. Jerzy Domżał (AGH) Gwarantowanie jakości obsługi w Internecie 8 października 2012 r. 22 / 46

36 Jitter EDD III Jitter EDD jest trudny do zaimplementowania operator musi znać maksymalne opóźnienie łączy, a sieć musi zapewniać synchronizację pomiędzy sąsiednimi węzłami dr inż. Jerzy Domżał (AGH) Gwarantowanie jakości obsługi w Internecie 8 października 2012 r. 23 / 46

37 Spis treści 1 Wstęp 2 Fair Queuing vs FIFO 3 Round-Robin 4 Deficit Round-robin 5 Earliest Due Date 6 Processor sharing 7 Bit-round Fair Queuing 8 Generalized Processor Sharing 9 Weighted Fair Queuing 10 Start-time Fair Queuing 11 Virtual clock 12 Self-Clocked Fair Queuing dr inż. Jerzy Domżał (AGH) Gwarantowanie jakości obsługi w Internecie 8 października 2012 r. 24 / 46

38 Processor sharing obługiwane jest po 1 bicie z każdej kolejki rozwiązanie realizujące koncepcję round-robin każda kolejka otrzymuje 1 N przepustowości łącza własności: proste, nieskomplikowane obliczeniowo rozwiązanie niepraktyczne w implementacji dr inż. Jerzy Domżał (AGH) Gwarantowanie jakości obsługi w Internecie 8 października 2012 r. 25 / 46

39 Spis treści 1 Wstęp 2 Fair Queuing vs FIFO 3 Round-Robin 4 Deficit Round-robin 5 Earliest Due Date 6 Processor sharing 7 Bit-round Fair Queuing 8 Generalized Processor Sharing 9 Weighted Fair Queuing 10 Start-time Fair Queuing 11 Virtual clock 12 Self-Clocked Fair Queuing dr inż. Jerzy Domżał (AGH) Gwarantowanie jakości obsługi w Internecie 8 października 2012 r. 26 / 46

40 Bit-round Fair Queuing wysyłane są całe pakiety podstawowa reguła BRFQ: pakiet z najmniejszym wirtualnym czasem końca transmisji wysyłany jest w pierwszej kolejności BRFQ stanowi dobrą aproksymację PS przepustowość i średnie opóźnienie poszczególnych przepływów odpowiada podziałowi PS dr inż. Jerzy Domżał (AGH) Gwarantowanie jakości obsługi w Internecie 8 października 2012 r. 27 / 46

41 Bit-round Fair Queuing t R(t) Queue α Queue β Queue γ Queue α Queue β Queue γ P1 P2 P1 P2 P1 τ i P i S i F i dr inż. Jerzy Domżał (AGH) Gwarantowanie jakości obsługi w Internecie 8 października 2012 r. 28 / 46

42 Bit-round Fair Queuing t R(t) Queue α Queue β Queue γ Queue α Queue β Queue γ P1 P2 P1 P2 P1 τ i P i S i F i dr inż. Jerzy Domżał (AGH) Gwarantowanie jakości obsługi w Internecie 8 października 2012 r. 28 / 46

43 Fair Queuing and FIFO Przykład 1: obciążenie równe przepustowości łącza Flow 1 Flow 2 Flow 3 FIFO FQ BRFQ dr inż. Jerzy Domżał (AGH) Gwarantowanie jakości obsługi w Internecie 8 października 2012 r. 29 / 46

44 Fair Queuing and FIFO Przykład 2: obciążenie przekracza przepustowość łącza Flow 1 Flow 2 Flow 3 Flow 4 FIFO FQ BRFQ dr inż. Jerzy Domżał (AGH) Gwarantowanie jakości obsługi w Internecie 8 października 2012 r. 29 / 46

45 Spis treści 1 Wstęp 2 Fair Queuing vs FIFO 3 Round-Robin 4 Deficit Round-robin 5 Earliest Due Date 6 Processor sharing 7 Bit-round Fair Queuing 8 Generalized Processor Sharing 9 Weighted Fair Queuing 10 Start-time Fair Queuing 11 Virtual clock 12 Self-Clocked Fair Queuing dr inż. Jerzy Domżał (AGH) Gwarantowanie jakości obsługi w Internecie 8 października 2012 r. 30 / 46

46 Generalized Processor Sharing zapewnia max-min fairness cała przepustowość jest dzielona pomiędzy aktywne sesje zgodnie w ich wymaganiami na minimalną przepustowość tylko jedna sesja może być obsługiwana w danej chwili, a pakiety nie mogą być dzielone na mniejsze jednostki każdy przepływ ma przydzieloną wagę wagi określają jak wiele bitów może być wysłanych w ciągu każdego cyklu dr inż. Jerzy Domżał (AGH) Gwarantowanie jakości obsługi w Internecie 8 października 2012 r. 31 / 46

47 GPS - przykład t Queue 1 Queue 2 Queue 3 0 c1=1 r1=1/6 1 2 c1=1/3 c2=2/3 r2=1/3 SERVER r=1 3 4 r3=1/ c1=1/6 c2=1/3 c3=1/2 c1(t)= 1, 0<t<=1 1/3, 1<t<=3 1/6, t>3 8 9 c2(t)= 0, 0<t<=1 2/3, 1<t<=3 1/3, t> c3(t)= 0, 0<t<=3 1/2, t>3 12 dr inż. Jerzy Domżał (AGH) Gwarantowanie jakości obsługi w Internecie 8 października 2012 r. 32 / 46

48 Spis treści 1 Wstęp 2 Fair Queuing vs FIFO 3 Round-Robin 4 Deficit Round-robin 5 Earliest Due Date 6 Processor sharing 7 Bit-round Fair Queuing 8 Generalized Processor Sharing 9 Weighted Fair Queuing 10 Start-time Fair Queuing 11 Virtual clock 12 Self-Clocked Fair Queuing dr inż. Jerzy Domżał (AGH) Gwarantowanie jakości obsługi w Internecie 8 października 2012 r. 33 / 46

49 PS BRFQ, GPS WFQ obsługiwane są całe pakiety przepływy (sesje) mają przydzielone wagi podstawowa reguła WFQ (BRFQ): pakiet z najmniejszym wirtualnym czasem końca transmisji jest obsługiwany w pierwszej kolejności różnicą jest sposób wyznaczenia wirtualnego czasu końca transmisji F i,0 = 0 S i,k = max{f i,k 1, V (a i,k )} F i,k = S i,k + L i,k r i dr inż. Jerzy Domżał (AGH) Gwarantowanie jakości obsługi w Internecie 8 października 2012 r. 34 / 46

50 Weighted Fair Queuing Przykład 1 Flow 1 Flow 2 Flow 11 FIFO WFQ Waga przepływu 1: 0.5 Waga przepływów 2 11: dr inż. Jerzy Domżał (AGH) Gwarantowanie jakości obsługi w Internecie 8 października 2012 r. 35 / 46

51 Weighted Fair Queuing Przykład 2 Flow 1 Flow 2 Flow 11 FIFO WFQ Waga przepływu 1: 0.5 Waga przepływów 2 11: dr inż. Jerzy Domżał (AGH) Gwarantowanie jakości obsługi w Internecie 8 października 2012 r. 35 / 46

52 Spis treści 1 Wstęp 2 Fair Queuing vs FIFO 3 Round-Robin 4 Deficit Round-robin 5 Earliest Due Date 6 Processor sharing 7 Bit-round Fair Queuing 8 Generalized Processor Sharing 9 Weighted Fair Queuing 10 Start-time Fair Queuing 11 Virtual clock 12 Self-Clocked Fair Queuing dr inż. Jerzy Domżał (AGH) Gwarantowanie jakości obsługi w Internecie 8 października 2012 r. 36 / 46

53 Start-time Fair Queuing działa w oparciu implementację kolejki Push-In, First-Out (PIFO) pakiety szeregowane są w malejącej kolejności znaczników czasowych (start tag) Własności SFQ zapewnia sprawiedliwość zapewnia małe średnie i maksymalne opóźnienia dla wolnych przepływów wydajny obliczeniowo szczegóły zostaną przedstawione przy okazji omawiania koncepcji FAN dr inż. Jerzy Domżał (AGH) Gwarantowanie jakości obsługi w Internecie 8 października 2012 r. 37 / 46

54 Start-time Fair Queuing Flows =100 Flows =150 Flows = SFQ WFQ 40 Delay (ms) Average Utilization Ù õ Ž ù P. ÞGoyal, Ù à ú H.M. Ž ù ð Vin, û ˆ and æ ó H. ë Þ Cheng. Ý ã á æ Ù æ Start-time î Þ â Û Ý Þ Ü Û fair à Û queuing: ï Þ í ã Ù õ AŽ scheduling ù Þ Ù à ú algorithm Ž ù for integrated services packet switching networks. In Proceedings of ACM SIGCOMM 96. Ð 2 Ó Ò 2 1 Ö 2 Ô Ö Ö Ó dr inż. Jerzy Domżał (AGH) Gwarantowanie jakości obsługi w Internecie 8 października 2012 r. 38 / 46

55 Spis treści 1 Wstęp 2 Fair Queuing vs FIFO 3 Round-Robin 4 Deficit Round-robin 5 Earliest Due Date 6 Processor sharing 7 Bit-round Fair Queuing 8 Generalized Processor Sharing 9 Weighted Fair Queuing 10 Start-time Fair Queuing 11 Virtual clock 12 Self-Clocked Fair Queuing dr inż. Jerzy Domżał (AGH) Gwarantowanie jakości obsługi w Internecie 8 października 2012 r. 39 / 46

56 Virtual clock układ szeregowania używa funkcji czasu rzeczywistego w celu aproksymacji funkcji czasu wirtualnego V VC (t) = t for t 0 F i,k = max{f i,k 1, a i,k } + L i,k r i wartości znaczników wyliczane są dla każdej sesji niezależnie od pozostałych dr inż. Jerzy Domżał (AGH) Gwarantowanie jakości obsługi w Internecie 8 października 2012 r. 40 / 46

57 Virtual clock - przykład V VC (t) = t for t 0 F i,k = max{f i,k 1, a i,k } + L i,k r i Sesja 1: r1=1/2 F1(t) czas Sesja 2: r2=1/2 F2(t) czas Virtual clock jest niesprawiedliwy dr inż. Jerzy Domżał (AGH) Gwarantowanie jakości obsługi w Internecie 8 października 2012 r. 41 / 46

58 Spis treści 1 Wstęp 2 Fair Queuing vs FIFO 3 Round-Robin 4 Deficit Round-robin 5 Earliest Due Date 6 Processor sharing 7 Bit-round Fair Queuing 8 Generalized Processor Sharing 9 Weighted Fair Queuing 10 Start-time Fair Queuing 11 Virtual clock 12 Self-Clocked Fair Queuing dr inż. Jerzy Domżał (AGH) Gwarantowanie jakości obsługi w Internecie 8 października 2012 r. 42 / 46

59 Virtual clock układ szeregowania aktywuje funkcję wyznaczania czasu wirtualnego, gdy pakiet opuszcza węzeł i ustawia wartość równą czasowi opuszczenia węzła V VC (t) = F j,l jeśli l-ty pakiet sesji j-tej jest wysłany w czasie t 0 F i,k = max{f i,k 1, a i,k } + L i,k r i dr inż. Jerzy Domżał (AGH) Gwarantowanie jakości obsługi w Internecie 8 października 2012 r. 43 / 46

60 Virtual clock - przykład V VC (t) = F j,l for t 0 F i,k = max{f i,k 1, a i,k } + L i,k r i Sesja 1: r1=1/2 F1(t) czas Sesja 2: r2=1/2 F2(t) czas SCFQ jest sprawiedliwy dr inż. Jerzy Domżał (AGH) Gwarantowanie jakości obsługi w Internecie 8 października 2012 r. 44 / 46

61 Podsumowanie; co trzeba zapamiętać? czym jest szeregowanie pakietów? po co stosujemy mechanizmy szeregowania pakietów? FIFO/FQ/RR? PS BRFQ, GPS WFQ dr inż. Jerzy Domżał (AGH) Gwarantowanie jakości obsługi w Internecie 8 października 2012 r. 45 / 46

62 Dziękuję za uwagę! Pytania? jdomzal/qos/wyklad 4.pdf dr inż. Jerzy Domżał (AGH) Gwarantowanie jakości obsługi w Internecie 8 października 2012 r. 46 / 46

ARCHITEKTURA USŁUG ZRÓŻNICOWANYCH

ARCHITEKTURA USŁUG ZRÓŻNICOWANYCH ARCHITEKTURA USŁUG ZRÓŻNICOWANYCH This architecture achieves scalability by implementing complex classification and conditioning functions only at network boundary nodes and by applying per-hop behaviors

Bardziej szczegółowo

Sieci zorientowane na przepływy FAN

Sieci zorientowane na przepływy FAN Sieci zorientowane na przepływy FAN dr inż. Jerzy Domżał Akademia Górniczo-Hutnicza w Krakowie, Katedra Telekomunikacji 22 października 2012 r. dr inż. Jerzy Domżał (AGH) Gwarantowanie jakości obsługi

Bardziej szczegółowo

Rys. 1. Wynik działania programu ping: n = 5, adres cyfrowy. Rys. 1a. Wynik działania programu ping: l = 64 Bajty, adres mnemoniczny

Rys. 1. Wynik działania programu ping: n = 5, adres cyfrowy. Rys. 1a. Wynik działania programu ping: l = 64 Bajty, adres mnemoniczny 41 Rodzaje testów i pomiarów aktywnych ZAGADNIENIA - Jak przeprowadzać pomiary aktywne w sieci? - Jak zmierzyć jakość usług sieciowych? - Kto ustanawia standardy dotyczące jakości usług sieciowych? - Jakie

Bardziej szczegółowo

QoS w sieciach IP. Parametry QoS ( Quality of Services) Niezawodność Opóźnienie Fluktuacja ( jitter) Przepustowość ( pasmo)

QoS w sieciach IP. Parametry QoS ( Quality of Services) Niezawodność Opóźnienie Fluktuacja ( jitter) Przepustowość ( pasmo) QoS w sieciach IP Parametry QoS ( Quality of Services) Niezawodność Opóźnienie Fluktuacja ( jitter) Przepustowość ( pasmo) Przeciążenie Overbooking, Kolejki i zrzuty obciążenia Losowe lub według oznaczeń

Bardziej szczegółowo

Wybrane mechanizmy gwarantowania jakości usług w sieciach IP. Dariusz Chaładyniak, Maciej Podsiadły * Warszawska Wyższa Szkoła Informatyki

Wybrane mechanizmy gwarantowania jakości usług w sieciach IP. Dariusz Chaładyniak, Maciej Podsiadły * Warszawska Wyższa Szkoła Informatyki Zeszyty Naukowe WWSI, No 14, Vol. 10, 2016, s. 49-64 Wybrane mechanizmy gwarantowania jakości usług w sieciach IP Dariusz Chaładyniak, Maciej Podsiadły * Warszawska Wyższa Szkoła Informatyki Streszczenie

Bardziej szczegółowo

Wymagania i zalecenia dla usługi głosowej w Sieci FreePhone. MASH.PL Wymagania i zalecenia dla usługi głosowej w Sieci FreePhone Strona 1

Wymagania i zalecenia dla usługi głosowej w Sieci FreePhone. MASH.PL Wymagania i zalecenia dla usługi głosowej w Sieci FreePhone Strona 1 Wymagania i zalecenia dla usługi głosowej w Sieci FreePhone MASH.PL Wymagania i zalecenia dla usługi głosowej w Sieci FreePhone Strona 1 SPIS TREŚCI: Wymagania ogólne stawiane połączeniom głosowym-----------------------------------------3

Bardziej szczegółowo

Marek Parfieniuk, Tomasz Łukaszuk, Tomasz Grześ. Symulator zawodnej sieci IP do badania aplikacji multimedialnych i peer-to-peer

Marek Parfieniuk, Tomasz Łukaszuk, Tomasz Grześ. Symulator zawodnej sieci IP do badania aplikacji multimedialnych i peer-to-peer Marek Parfieniuk, Tomasz Łukaszuk, Tomasz Grześ Symulator zawodnej sieci IP do badania aplikacji multimedialnych i peer-to-peer Plan prezentacji 1. Cel projektu 2. Cechy systemu 3. Budowa systemu: Agent

Bardziej szczegółowo

Wojskowa Akademia Techniczna im. Jarosława Dąbrowskiego

Wojskowa Akademia Techniczna im. Jarosława Dąbrowskiego Wojskowa Akademia Techniczna im. Jarosława Dąbrowskiego Z a r z ą d z a n i e S y s t e m a m i T e l e i n f o r m a t y c z n y m i Prowadzący: dr inż. Tomasz Malinowski PROJEKT Wykonał: Marek Oleksiak

Bardziej szczegółowo

Ogólna koncepcja planowania. Planowanie przydziału procesora. Komponenty jądra w planowaniu. Tryb decyzji. Podejmowanie decyzji o wywłaszczeniu

Ogólna koncepcja planowania. Planowanie przydziału procesora. Komponenty jądra w planowaniu. Tryb decyzji. Podejmowanie decyzji o wywłaszczeniu Planowanie przydziału procesora Ogólna koncepcja planowania Tryb decyzji określa moment czasu, w którym oceniane i porównywane są priorytety procesów i dokonywany jest wybór procesu do wykonania. Funkcja

Bardziej szczegółowo

Uproszczenie mechanizmów przekazywania pakietów w ruterach

Uproszczenie mechanizmów przekazywania pakietów w ruterach LISTA ŻYCZEŃ I ZARZUTÓW DO IP Uproszczenie mechanizmów przekazywania pakietów w ruterach Mechanizmy ułatwiające zapewnienie jakości obsługi Może być stosowany do równoważenia obciążenia sieci, sterowanie

Bardziej szczegółowo

Planowanie przydziału procesora CPU scheduling. Koncepcja szeregowania. Planista przydziału procesora (planista krótkoterminowy) CPU Scheduler

Planowanie przydziału procesora CPU scheduling. Koncepcja szeregowania. Planista przydziału procesora (planista krótkoterminowy) CPU Scheduler Planowanie przydziału procesora CPU scheduling Koncepcja szeregowania Koncepcja szeregowania (Basic Concepts) Kryteria szeregowania (Scheduling Criteria) Algorytmy szeregowania (Scheduling Algorithms)

Bardziej szczegółowo

DANE W SIECIACH TELEKOMUNIKACYJNYCH

DANE W SIECIACH TELEKOMUNIKACYJNYCH DANE W SIECIACH TELEKOMUNIKACYJNYCH WŁASNOŚCI DANYCH W SIECIACH TELEKOMUNIKACYJNYCH DANE TEKSTOWE Dane tekstowe są najpopularniejszym typem przesyłanych mediów. Można je odnaleźć w usługach takich jak

Bardziej szczegółowo

Sieci Komputerowe 2 / Ćwiczenia 2

Sieci Komputerowe 2 / Ćwiczenia 2 Tematyka Sieci Komputerowe 2 / Ćwiczenia 2 Opracował: Konrad Kawecki na podstawie materiałów: http://www.isi.edu/nsnam/ns/tutorial/index.html Na ćwiczeniach zapoznamy się z symulatorem

Bardziej szczegółowo

HARMONOGRAMOWANIE OPERACYJNE Z OGRANICZENIAMI W IFS APPLICATIONS

HARMONOGRAMOWANIE OPERACYJNE Z OGRANICZENIAMI W IFS APPLICATIONS HARMONOGRAMOWANIE OPERACYJNE Z OGRANICZENIAMI W IFS APPLICATIONS Cele sterowania produkcją Dostosowanie asortymentu i tempa produkcji do spływających na bieżąco zamówień Dostarczanie produktu finalnego

Bardziej szczegółowo

Kształtowanie ruch w sieciach Linux

Kształtowanie ruch w sieciach Linux Kształtowanie ruch w sieciach Lux 1. Wprowadzenie Wymagania wstępne: wykonanie ćwiczenia Statyczny wybór trasy w systemie Lux. Potrzeba sterowania ruchem w sieciach komputerowych wynika głównie z faktu,

Bardziej szczegółowo

Sterowanie ruchem w sieciach szkieletowych

Sterowanie ruchem w sieciach szkieletowych Sterowanie ruchem w sieciach szkieletowych Transmisja wielościeżkowa Dr inż. Robert Wójcik Wydział Informatyki, Elektroniki i Telekomunikacji Katedra Telekomunikacji Kraków, dn. 6 kwietnia 2016 r. Plan

Bardziej szczegółowo

Zarządzanie w systemach i sieciach komputerowych. Dr inż. Robert Wójcik

Zarządzanie w systemach i sieciach komputerowych. Dr inż. Robert Wójcik Zarządzanie w systemach i sieciach komputerowych Dr inż. Robert Wójcik Wykład 5. Zarządzanie jakością usług w sieciach komputerowych (QoS) 5.1. Definicja jakości usług (QoS). 5.2. Podstawowe parametry

Bardziej szczegółowo

W 10 stron dookoła QoS a

W 10 stron dookoła QoS a W 10 stron dookoła QoS a 25 czerwca 2009 Spis treści 1 Wstęp 1 1.1 Charakter ruchu................................ 2 2 ATM QoS 3 2.1 Parametry.................................... 3 2.2 Klasy......................................

Bardziej szczegółowo

Komutacja ATM i IP. Dr inż. Robert Wójcik. na podstawie wykładu Prof. dr hab. inż. Andrzeja Jajszczyka

Komutacja ATM i IP. Dr inż. Robert Wójcik. na podstawie wykładu Prof. dr hab. inż. Andrzeja Jajszczyka Komutacja ATM i IP Dr inż. Robert Wójcik na podstawie wykładu Prof. dr hab. inż. Andrzeja Jajszczyka Systemy komutacji 202/203 Plan Wstęp Sieci ATM Komutacja ATM i IP Koncepcja Buforowanie Adresowanie

Bardziej szczegółowo

Referencyjny model OSI. 3 listopada 2014 Mirosław Juszczak 37

Referencyjny model OSI. 3 listopada 2014 Mirosław Juszczak 37 Referencyjny model OSI 3 listopada 2014 Mirosław Juszczak 37 Referencyjny model OSI Międzynarodowa Organizacja Normalizacyjna ISO (International Organization for Standarization) opracowała model referencyjny

Bardziej szczegółowo

Technika mikroprocesorowa. Systemy operacyjne czasu rzeczywistego

Technika mikroprocesorowa. Systemy operacyjne czasu rzeczywistego System operacyjny czasu rzeczywistego (RTOS Real Time Operating System) jest programem bazowym ułatwiającym tworzenie programu użytkowego systemu mikroprocesorowego. System operacyjny czasu rzeczywistego

Bardziej szczegółowo

2010-04-12. Magistrala LIN

2010-04-12. Magistrala LIN Magistrala LIN Protokoły sieciowe stosowane w pojazdach 2010-04-12 Dlaczego LIN? 2010-04-12 Magistrala LIN(Local Interconnect Network) została stworzona w celu zastąpienia magistrali CAN w przypadku, gdy

Bardziej szczegółowo

Analysis of PCE-based path optimization in multi-domain SDN/MPLS/BGP-LS network

Analysis of PCE-based path optimization in multi-domain SDN/MPLS/BGP-LS network Analysis of PCE-based path optimization in multi-domain SDN/MPLS/BGP-LS network Grzegorz Rzym AGH, Department of Telecommunications 20-21.10.2016, Poznań www.agh.edu.pl Agenda Motywacja PCE SDN Środowisko

Bardziej szczegółowo

QoS jak o tym myśleć w kontekście L2 i L3. Piotr Wojciechowski (CCIE #25543) Architekt Rozwiązań Sieciowych Kraków, 28 września 2011

QoS jak o tym myśleć w kontekście L2 i L3. Piotr Wojciechowski (CCIE #25543) Architekt Rozwiązań Sieciowych Kraków, 28 września 2011 QoS jak o tym myśleć w kontekście L2 i L3 Piotr Wojciechowski (CCIE #25543) Architekt Rozwiązań Sieciowych Kraków, 28 września 2011 O mnie Architekt Rozwiązań ds. Sieci w ATM Systemy Informatyczne CCIE

Bardziej szczegółowo

Zarządzanie ruchem i jakością usług w sieciach komputerowych

Zarządzanie ruchem i jakością usług w sieciach komputerowych Zarządzanie ruchem i jakością usług w sieciach komputerowych Część 1 wykładu SKO2 Mapa wykładu Wprowadzenie 10 trendów rozwoju sieci Komunikacja multimedialna w sieciach IP Techniki QoS ATM IEEE 802.1D

Bardziej szczegółowo

Sieci Komputerowe Modele warstwowe sieci

Sieci Komputerowe Modele warstwowe sieci Sieci Komputerowe Modele warstwowe sieci mgr inż. Rafał Watza Katedra Telekomunikacji AGH Al. Mickiewicza 30, 30-059 Kraków, Polska tel. +48 12 6174034, fax +48 12 6342372 e-mail: watza@kt.agh.edu.pl Wprowadzenie

Bardziej szczegółowo

Raport z realizacji zadania badawczego: A.2 Tytuł raportu: Analiza algorytmów i mechanizmów sterowania ruchem na poziomie pakietów w sieci IP QoS

Raport z realizacji zadania badawczego: A.2 Tytuł raportu: Analiza algorytmów i mechanizmów sterowania ruchem na poziomie pakietów w sieci IP QoS Numer Projektu Badawczego Zamawianego: -MNiSW-02-II/2007 Tytuł projektu: Numer dokumentu: Usługi i sieci teleinformatyczne następnej generacji aspekty techniczne, aplikacyjne i rynkowe -MNiSW-02-II/2007/WUT/A.2

Bardziej szczegółowo

Problem kolejkowania dostępu czyli zarządzanie przepustowością sieci

Problem kolejkowania dostępu czyli zarządzanie przepustowością sieci Problem kolejkowania dostępu czyli zarządzanie przepustowością sieci Piotr Misiuda 4FD L08 Wstęp Chciałbym aby mój projekt nie był czystym teoretycznym rozważaniem na temat jak to działa, a po co, a dlaczego.

Bardziej szczegółowo

Dlaczego Meru Networks architektura jednokanałowa Architektura jednokanałowa:

Dlaczego Meru Networks architektura jednokanałowa Architektura jednokanałowa: Dlaczego architektura jednokanałowa Architektura jednokanałowa: Brak konieczności planowania kanałów i poziomów mocy na poszczególnych AP Zarządzanie interferencjami wewnątrzkanałowymi, brak zakłóceń od

Bardziej szczegółowo

ą ą ż ąż Ę ć ć ż ż ż ć ą ą

ą ą ż ąż Ę ć ć ż ż ż ć ą ą ą ą ź ą ą ż ż ź ź ą ą ż ąż Ę ć ć ż ż ż ć ą ą ą ą ż ż ż ż ż ż ć ą ą ą ą ź ż ą ą ż ź Ź ć ż ż ż ź ą ż ż ż ą ż ą ą ż ż ż Ó ż ć ą ż ż ą ż ą ż ą ż ż ż ż ż ż ć ź ć Ł ć ż ć ż ż ż ć ż ż ą ć ą ż ć ź ż ż ć ć ć ź

Bardziej szczegółowo

DLACZEGO QoS ROUTING

DLACZEGO QoS ROUTING DLACZEGO QoS ROUTING Reakcja na powstawanie usług multimedialnych: VoIP (Voice over IP) Wideo na żądanie Telekonferencja Potrzeba zapewnienia gwarancji transmisji przy zachowaniu odpowiedniego poziomu

Bardziej szczegółowo

Uniwersytet Mikołaja Kopernika w Toruniu. Profilowanie ruchu sieciowego w systemie GNU/Linux

Uniwersytet Mikołaja Kopernika w Toruniu. Profilowanie ruchu sieciowego w systemie GNU/Linux Uniwersytet Mikołaja Kopernika w Toruniu Wydział Matematyki i Informatyki Wydział Fizyki, Astronomii i Informatyki Stosowanej Michał Ferliński Nr albumu: 187386 Praca magisterska na kierunku Informatyka

Bardziej szczegółowo

Algorytmy szeregowania pakietów w węźle sieci teleinformatycznej

Algorytmy szeregowania pakietów w węźle sieci teleinformatycznej Politechnika Wrocławska Wydział Informatyki i Zarządzania Instytut Informatyki Rozprawa doktorska Algorytmy szeregowania pakietów w węźle sieci teleinformatycznej Paweł Świątek Promotor: Prof. dr hab.

Bardziej szczegółowo

Protokoły sieciowe - TCP/IP

Protokoły sieciowe - TCP/IP Protokoły sieciowe Protokoły sieciowe - TCP/IP TCP/IP TCP/IP (Transmission Control Protocol / Internet Protocol) działa na sprzęcie rożnych producentów może współpracować z rożnymi protokołami warstwy

Bardziej szczegółowo

Zarządzanie ruchem i jakością usług w sieciach komputerowych

Zarządzanie ruchem i jakością usług w sieciach komputerowych Zarządzanie ruchem i jakością usług w sieciach komputerowych Część 1 wykładu SKO2 Mapa wykładu Wprowadzenie 10 trendów rozwoju sieci Komunikacja multimedialna w sieciach IP Techniki QoS ATM IEEE 802.1D

Bardziej szczegółowo

Sieci WAN. Mgr Joanna Baran

Sieci WAN. Mgr Joanna Baran Sieci WAN Mgr Joanna Baran Technologie komunikacji w sieciach Analogowa Cyfrowa Komutacji pakietów Połączenia analogowe Wykorzystanie analogowych linii telefonicznych do łączenia komputerów w sieci. Wady

Bardziej szczegółowo

Wykład 6. Planowanie (szeregowanie) procesów (ang. process scheduling) Wojciech Kwedlo, Wykład z Systemów Operacyjnych -1- Wydział Informatyki PB

Wykład 6. Planowanie (szeregowanie) procesów (ang. process scheduling) Wojciech Kwedlo, Wykład z Systemów Operacyjnych -1- Wydział Informatyki PB Wykład 6 Planowanie (szeregowanie) procesów (ang. process scheduling) Wojciech Kwedlo, Wykład z Systemów Operacyjnych -1- Wydział Informatyki PB Rodzaje planowania Planowanie długoterminowe. Decyzja o

Bardziej szczegółowo

Implementacja modułu do wspomagania konfiguracji. Usługi i sieci teleinformatyczne następnej generacji aspekty techniczne, aplikacyjne i rynkowe

Implementacja modułu do wspomagania konfiguracji. Usługi i sieci teleinformatyczne następnej generacji aspekty techniczne, aplikacyjne i rynkowe Numer Projektu Badawczego Zamawianego: -MNiSW-02-II/2007 Tytuł projektu: Numer dokumentu: Usługi i sieci teleinformatyczne następnej generacji aspekty techniczne, aplikacyjne i rynkowe -MNiSW-02-II/2007/WUT/D.4

Bardziej szczegółowo

Prezentacja systemu RTLinux

Prezentacja systemu RTLinux Prezentacja systemu RTLinux Podstawowe założenia RTLinux jest system o twardych ograniczeniach czasowych (hard real-time). Inspiracją dla twórców RTLinux a była architektura systemu MERT. W zamierzeniach

Bardziej szczegółowo

Protokoły sieciowe model ISO-OSI Opracował: Andrzej Nowak

Protokoły sieciowe model ISO-OSI Opracował: Andrzej Nowak Protokoły sieciowe model ISO-OSI Opracował: Andrzej Nowak OSI (ang. Open System Interconnection) lub Model OSI to standard zdefiniowany przez ISO oraz ITU-T, opisujący strukturę komunikacji sieciowej.

Bardziej szczegółowo

Zarządzanie procesorem

Zarządzanie procesorem Zarządzanie procesorem 1. Koncepcja procesu 2. Blok kontrolny procesu 3. Planowanie (szeregowanie) procesów! rodzaje planistów! kryteria planowania 4. Algorytmy planowania! FCFS! SJF! RR! planowanie priorytetowe!

Bardziej szczegółowo

Załącznik nr 1 do zapytania ofertowego. Połączenie lokalizacji ŁOW NFZ wysokowydajną siecią WAN, zapewnienie dostępu do Internetu oraz

Załącznik nr 1 do zapytania ofertowego. Połączenie lokalizacji ŁOW NFZ wysokowydajną siecią WAN, zapewnienie dostępu do Internetu oraz Załącznik nr 1 do zapytania ofertowego Połączenie lokalizacji ŁOW NFZ wysokowydajną siecią WAN, zapewnienie dostępu do Internetu oraz Opis przedmiotu zamówienia 1. Przedmiotem zamówienia jest: dzierżawa

Bardziej szczegółowo

Kształtowanie ruchu w sieciach komputerowych

Kształtowanie ruchu w sieciach komputerowych SAMODZIELNY ZAKŁAD SIECI KOMPUTEROWYCH POLITECHNIKA Ł ÓDZKA 90-924 Łódź ul. Stefanowskiego 18/22 tel./fax. (42) 6 360 300 e-mail: szsk@zsk.p.lodz.pl Krzysztof Pijewski Kształtowanie ruchu w sieciach komputerowych

Bardziej szczegółowo

Warstwy i funkcje modelu ISO/OSI

Warstwy i funkcje modelu ISO/OSI Warstwy i funkcje modelu ISO/OSI Organizacja ISO opracowała Model Referencyjny Połączonych Systemów Otwartych (model OSI RM - Open System Interconection Reference Model) w celu ułatwienia realizacji otwartych

Bardziej szczegółowo

MODEL OSI A INTERNET

MODEL OSI A INTERNET MODEL OSI A INTERNET W Internecie przyjęto bardziej uproszczony model sieci. W modelu tym nacisk kładzie się na warstwy sieciową i transportową. Pozostałe warstwy łączone są w dwie warstwy - warstwę dostępu

Bardziej szczegółowo

QoS jakośćusługwsieciachip

QoS jakośćusługwsieciachip QoS jakośćusługwsieciachip Bartłomiej Świercz Katedra Mikroelektroniki i Technik Informatycznych Łódź,27maja2008 Wykład został przygotowany w oparciu o materiały: Sterowanie przeplywem danych w Linuxie,

Bardziej szczegółowo

OCENA WYBRANYCH ALGORYTMÓW PLANOWANIA PRZEPŁYWU PAKIETÓW W TRZYSEKCYJNYM POLU CLOSA

OCENA WYBRANYCH ALGORYTMÓW PLANOWANIA PRZEPŁYWU PAKIETÓW W TRZYSEKCYJNYM POLU CLOSA Janusz Kleban janusz.kleban@et.put.poznan.pl Instytut Elektroniki i Telekomunikacji Politechnika Poznańska Adrian Wieczorek adrian@wieczorek.net.pl PAYBACK Sp. z o.o. 2005 Poznańskie Warsztaty Telekomunikacyjne

Bardziej szczegółowo

Wojskowa Akademia Techniczna im. Jarosława Dąbrowskiego

Wojskowa Akademia Techniczna im. Jarosława Dąbrowskiego Wojskowa Akademia Techniczna im. Jarosława Dąbrowskiego Z a r z ą d z a n i e S y s t e m a m i T e l e i n f o r m a t y c z n y m i Prowadzący: dr inż. Tomasz Malinowski PROJEKT Wykonał: Kamil Piersa

Bardziej szczegółowo

Transport. część 1: niezawodny transport. Sieci komputerowe. Wykład 6. Marcin Bieńkowski

Transport. część 1: niezawodny transport. Sieci komputerowe. Wykład 6. Marcin Bieńkowski Transport część 1: niezawodny transport Sieci komputerowe Wykład 6 Marcin Bieńkowski Protokoły w Internecie warstwa aplikacji HTTP SMTP DNS NTP warstwa transportowa TCP UDP warstwa sieciowa IP warstwa

Bardziej szczegółowo

Zarządzanie pasmem opis ogólny

Zarządzanie pasmem opis ogólny Routery DrayTek charakteryzują się bogatym zestawem narzędzi służącym do kształtowania ruchu w sieci LAN. Funkcje Zarządzania Pasmem oraz aplikacje w zakładce Firewall umożliwiają w bardzo prosty, a jednocześnie

Bardziej szczegółowo

SIECI KOMPUTEROWE wykład dla kierunku informatyka semestr 4 i 5

SIECI KOMPUTEROWE wykład dla kierunku informatyka semestr 4 i 5 SIECI KOMPUTEROWE wykład dla kierunku informatyka semestr 4 i 5 dr inż. Michał Sajkowski Instytut Informatyki PP pok. 227G PON PAN, Wieniawskiego 17/19 Michal.Sajkowski@cs.put.poznan.pl tel. +48 (61) 8

Bardziej szczegółowo

Podstawy MPLS. pijablon@cisco.com. PLNOG4, 4 Marzec 2010, Warszawa 1

Podstawy MPLS. pijablon@cisco.com. PLNOG4, 4 Marzec 2010, Warszawa 1 Podstawy MPLS Piotr Jabłoński pijablon@cisco.com 1 Plan prezentacji Co to jest MPLS i jak on działa? Czy moja sieć potrzebuje MPLS? 2 Co to jest MPLS? Jak on działa? 3 Co to jest MPLS? Multi Protocol Label

Bardziej szczegółowo

Transport. część 3: kontrola przeciążenia. Sieci komputerowe. Wykład 8. Marcin Bieńkowski

Transport. część 3: kontrola przeciążenia. Sieci komputerowe. Wykład 8. Marcin Bieńkowski Transport część 3: kontrola przeciążenia Sieci komputerowe Wykład 8 Marcin Bieńkowski Protokoły w Internecie warstwa aplikacji HTTP SMTP DNS NTP warstwa transportowa TCP UDP warstwa sieciowa IP warstwa

Bardziej szczegółowo

Rywalizacja w sieci cd. Protokoły komunikacyjne. Model ISO. Protokoły komunikacyjne (cd.) Struktura komunikatu. Przesyłanie między warstwami

Rywalizacja w sieci cd. Protokoły komunikacyjne. Model ISO. Protokoły komunikacyjne (cd.) Struktura komunikatu. Przesyłanie między warstwami Struktury sieciowe Struktury sieciowe Podstawy Topologia Typy sieci Komunikacja Protokoły komunikacyjne Podstawy Topologia Typy sieci Komunikacja Protokoły komunikacyjne 15.1 15.2 System rozproszony Motywacja

Bardziej szczegółowo

Systemy wbudowane - wykład 9. Systemy czasu rzeczywistego Notes. Systemy czasu rzeczywistego Notes. Systemy czasu rzeczywistego Notes.

Systemy wbudowane - wykład 9. Systemy czasu rzeczywistego Notes. Systemy czasu rzeczywistego Notes. Systemy czasu rzeczywistego Notes. Systemy wbudowane - wykład 9 Przemek Błaśkiewicz 26 maja 2017 1 / 93 Systemy czasu rzeczywistego sterowanie silnikiem rakietowym; 2 / 93 Systemy czasu rzeczywistego sterowanie silnikiem rakietowym; system

Bardziej szczegółowo

Sieci komputerowe - warstwa transportowa

Sieci komputerowe - warstwa transportowa Sieci komputerowe - warstwa transportowa mgr inż. Rafał Watza Katedra Telekomunikacji AGH Al. Mickiewicza 30, 30-059 Kraków, Polska tel. +48 12 6174034, fax +48 12 6342372 e-mail: watza@kt.agh.edu.pl Wprowadzenie

Bardziej szczegółowo

ń ę ńń ń

ń ę ńń ń ń ż ę Ą Ś Ó Ę ń ę ńń ń ę ż ż Ę ę Ń Ę ę ę Ń ń ż Ę ę Ą ę ń ż ę ć ę ć ń ń ę Ś ę ę ź ż ż ę ę ż ę ż ń ę Ę ę ż Ę ń ż ę ń ń ę ż ę ż ę ż ń ę ę ę ę ę ę ę ż Ę ę ę ć ę ź ę ę ź Ę ę ń ę ż Ę ę Ę ń ż ę ę Ę ń ę ż Ę ę

Bardziej szczegółowo

Plan Prezentacji Wprowadzenie Telefonia IP a bezpieczeństwo istotne usługi ochrony informacji i komunikacji w sieci Klasyczna architektura bezpieczeńs

Plan Prezentacji Wprowadzenie Telefonia IP a bezpieczeństwo istotne usługi ochrony informacji i komunikacji w sieci Klasyczna architektura bezpieczeńs Wojciech Mazurczyk Instytut Telekomunikacji Politechnika Warszawska http://mazurczyk.com Możliwości wykorzystania watermarkingu do zabezpieczenia telefonii IP Plan Prezentacji Wprowadzenie Telefonia IP

Bardziej szczegółowo

OPIS PRZEDMIOTU ZAMÓWIENIA. do specyfikacji istotnych warunków zamówienia. Budowa sieci WAN w Uniwersyteckim Szpitalu Klinicznym w Białymstoku

OPIS PRZEDMIOTU ZAMÓWIENIA. do specyfikacji istotnych warunków zamówienia. Budowa sieci WAN w Uniwersyteckim Szpitalu Klinicznym w Białymstoku Dotyczy projektu nr: WND-RPPD.04.01.00-20-001/11 pn. Podlaski System Informacyjny e-zdrowie realizowanego w ramach Decyzji nr UDA-RPPD.04.01.00-20-001/11-00 z dnia 8 listopada 2011r Załącznik nr 1.1 do

Bardziej szczegółowo

Konfiguracja sieci, podstawy protokołów IP, TCP, UDP, rodzaje transmisji w sieciach teleinformatycznych

Konfiguracja sieci, podstawy protokołów IP, TCP, UDP, rodzaje transmisji w sieciach teleinformatycznych Konfiguracja sieci, podstawy protokołów IP, TCP, UDP, rodzaje transmisji w sieciach teleinformatycznych dr inż. Jerzy Domżał Akademia Górniczo-Hutnicza w Krakowie, Katedra Telekomunikacji 10 października

Bardziej szczegółowo

Zarządzanie ruchem w sieci IP. Komunikat ICMP. Internet Control Message Protocol DSRG DSRG. DSRG Warstwa sieciowa DSRG. Protokół sterujący

Zarządzanie ruchem w sieci IP. Komunikat ICMP. Internet Control Message Protocol DSRG DSRG. DSRG Warstwa sieciowa DSRG. Protokół sterujący Zarządzanie w sieci Protokół Internet Control Message Protocol Protokół sterujący informacje o błędach np. przeznaczenie nieosiągalne, informacje sterujące np. przekierunkowanie, informacje pomocnicze

Bardziej szczegółowo

Quality of Service w sieciach LAN/WAN

Quality of Service w sieciach LAN/WAN Quality of Service w sieciach LAN/WAN 1. Metody zapewnienia Quality of Service w sieciach LAN/WAN Klasycznym dziś rozwiązaniem wielu sieci jest połączenie sieci lokalnych z siecią rozległą Internet, wykorzystujące

Bardziej szczegółowo

Uproszczony opis obsługi ruchu w węźle IP. Trasa routingu. Warunek:

Uproszczony opis obsługi ruchu w węźle IP. Trasa routingu. Warunek: Uproszczony opis obsługi ruchu w węźle IP Poniższa procedura jest dokonywana dla każdego pakietu IP pojawiającego się w węźle z osobna. W routingu IP nie wyróżniamy połączeń. Te pojawiają się warstwę wyżej

Bardziej szczegółowo

Harmonogramowanie produkcji

Harmonogramowanie produkcji Harmonogramowanie produkcji Harmonogramowanie produkcji jest ściśle związane z planowaniem produkcji. Polega na: rozłożeniu w czasie przydziału zasobów do zleceń produkcyjnych, podziale zleceń na partie

Bardziej szczegółowo

PLAN Podstawowe pojęcia techniczne charakteryzujące dostęp do Internetu prędkość podłączenia opóźnienia straty Umowa SLA inne parametry dostępność

PLAN Podstawowe pojęcia techniczne charakteryzujące dostęp do Internetu prędkość podłączenia opóźnienia straty Umowa SLA inne parametry dostępność PLAN Podstawowe pojęcia techniczne charakteryzujące dostęp do Internetu prędkość podłączenia opóźnienia straty Umowa SLA inne parametry dostępność gwarantowany czas usunięcia awarii zapisy w umowach Usługi

Bardziej szczegółowo

Pomiary jakości w dostępie do Internetu

Pomiary jakości w dostępie do Internetu DEBATA 16.05.2011 Regulacje w zakresie przejrzystości umów oraz poziomu jakości świadczonych usług stymulatorem rozwoju rynku usług telekomunikacyjnych Pomiary jakości w dostępie do Internetu Robert Kowalik

Bardziej szczegółowo

Organizacja oprogramowania

Organizacja oprogramowania Organizacja oprogramowania 1. Cykliczny program sekwencyjny RS232 a/c µc (regulator) c/a Zadania czas wykonania cykl (a) pomiar 1 ms 10 ms (b) obliczenie 2 ms 10 ms (c) wyjście 1 ms 10 ms 4 ms (a) (b)

Bardziej szczegółowo

Dlaczego Meru Networks architektura jednokanałowa Architektura jednokanałowa:

Dlaczego Meru Networks architektura jednokanałowa Architektura jednokanałowa: Dlaczego Meru Networks architektura jednokanałowa Architektura jednokanałowa: Brak konieczności planowania kanałów i poziomów mocy na poszczególnych AP Zarządzanie interferencjami wewnątrzkanałowymi, brak

Bardziej szczegółowo

Fazy procesora i wejścia-wyjścia. Planowanie przydziału procesora. Czasy faz procesora. Planowanie przydziału procesora

Fazy procesora i wejścia-wyjścia. Planowanie przydziału procesora. Czasy faz procesora. Planowanie przydziału procesora Planowanie przydziału procesora W pamięci operacyjnej znajduje się kilka procesów jednocześnie. Kiedy jakiś proces musi czekać, system operacyjny odbiera mu procesor i oddaje do dyspozycji innego procesu.

Bardziej szczegółowo

Rozdział. Wpływ parametrów kompresji na jakość transmisji obrazu strumieniowego. 1. Wstęp

Rozdział. Wpływ parametrów kompresji na jakość transmisji obrazu strumieniowego. 1. Wstęp Rozdział Wpływ parametrów kompresji na jakość transmisji obrazu strumieniowego Zbigniew OMIOTEK Wyższa Szkoła Zarządzania i Administracji w Zamościu, Katedra Informatyki i Inżynierii Wiedzy zomiotek@wszia.edu.pl

Bardziej szczegółowo

Ś Ż ć Ą Ż Ż ć Ś Ż Ą Ż Ą ľ Ś ć Ś Ś ć Ś ć ě Ż Ż Ż Ż Ż Ź Ż Ż Í

Ś Ż ć Ą Ż Ż ć Ś Ż Ą Ż Ą ľ Ś ć Ś Ś ć Ś ć ě Ż Ż Ż Ż Ż Ź Ż Ż Í Ó Í ľ ä Í ľ Ä ľ Ü Ś Đ Ą Ś Ż Ś Ż Ś Ż ć Ą Ż Ż ć Ś Ż Ą Ż Ą ľ Ś ć Ś Ś ć Ś ć ě Ż Ż Ż Ż Ż Ź Ż Ż Í Ż ľ Ó Ż Ż Ż ć Ż ć Ó ć Ą ć ć ć ü Í Á í í Ś Ż Ą Ś Ż í í í í í í í í í í ć Ż Í í ć Ż Ż Ż Ź Ą Ż Ż ć Ż őż Í ć Ż ć

Bardziej szczegółowo

Rozszerzenia sieci Petriego

Rozszerzenia sieci Petriego Rozszerzenia sieci Petriego Ograniczenia klasycznej sieci Petriego Trudność w modelowaniu specyficznych przepływów: testowania braku żetonów w danym miejscu, blokowania odpalania, itp. Brak determinizmu

Bardziej szczegółowo

Planowanie przydziału procesora

Planowanie przydziału procesora Planowanie przydziału procesora W pamięci operacyjnej znajduje się kilka procesów jednocześnie. Kiedy jakiś proces musi czekać, system operacyjny odbiera mu procesor i oddaje do dyspozycji innego procesu.

Bardziej szczegółowo

Teoria informacji i kodowania Ćwiczenia

Teoria informacji i kodowania Ćwiczenia Teoria informacji i kodowania Ćwiczenia Piotr Chołda, Andrzej Kamisiński Katedra Telekomunikacji Akademii Górniczo-Hutniczej Terminy kolokwiów zaliczeniowych Kolokwium KZ1: 27.01.2017, piątek, 9:00-11:30,

Bardziej szczegółowo

Multicasty w zaawansowanych usługach Internetu nowej generacji

Multicasty w zaawansowanych usługach Internetu nowej generacji PREZENTACJA PRACY MAGISTERSKIEJ Multicasty w zaawansowanych usługach Internetu nowej generacji Autor : Bogumił Żuchowski Kierujący pracą: dr inż. Maciej Stroiński PLAN PREZENTACJI Wprowadzenie Cel pracy

Bardziej szczegółowo

IP VPN. 1.1 Opis usługi

IP VPN. 1.1 Opis usługi IP VPN 1.1 Opis usługi IPVPN MPLS to usługa transmisji danych umożliwiająca zbudowanie dla Twojej Firmy sieci WAN składającej się z oddalonych od siebie korporacyjnych sieci lokalnych (LAN). Rozwiązanie

Bardziej szczegółowo

ASPEKTY OBSŁUGI UŻYTKOWNIKÓW W SIECIACH LOKALNYCH KORZYSTAJĄCYCH Z ZASOBÓW SIECI ROZLEGŁYCH

ASPEKTY OBSŁUGI UŻYTKOWNIKÓW W SIECIACH LOKALNYCH KORZYSTAJĄCYCH Z ZASOBÓW SIECI ROZLEGŁYCH ZESZYTY NAUKOWE POLITECHNIKI ŚLĄSKIEJ 2004 Seria: INFORMATYKA z. 35 Nr kol. 1402 Jarosław KARCEWICZ Politechnika Śląska, Katedra Informatyki i Ekonometrii ASPEKTY OBSŁUGI UŻYTKOWNIKÓW W SIECIACH LOKALNYCH

Bardziej szczegółowo

dr Adam Sojda Wykład Politechnika Śląska Badania Operacyjne Teoria kolejek

dr Adam Sojda Wykład Politechnika Śląska Badania Operacyjne Teoria kolejek dr Adam Sojda Badania Operacyjne Wykład Politechnika Śląska Teoria kolejek Teoria kolejek zajmuje się badaniem systemów związanych z powstawaniem kolejek. Systemy kolejkowe W systemach, którymi zajmuje

Bardziej szczegółowo

* Wymień typowe standardy sygnałów procesowych: - analogowy - dwustanowe

* Wymień typowe standardy sygnałów procesowych: - analogowy - dwustanowe * Zaznaczyć wszystkie zadania charakteryzujące system czasu rzeczywistego o ostrych ograniczeniach czasowych: - ograniczenia czasowe zależą od techniki realizacji systemu - przekroczenie ograniczeń czasowych

Bardziej szczegółowo

ć ć ź ć ć ć Ź ź Ź ź

ć ć ź ć ć ć Ź ź Ź ź ć Ż Ż ć ć ć ź ć ć ć Ź ź Ź ź ć ź ć ź ć ź ź ź ź ź ź ź ć ć ź ć źć ć ć ć ć ć ć ć ć ć ć ź ć ć ć ć ć ć ć ć ć ć ć ć ć ć ć ć ć ć ź ć ć ć ź ć ć ć ć Ź ć ć ć Ó Ż ć ć Ź ć ć ć ć ć ć ć ć ć ć ć Ź ć ź ć ć ć ć ź ć ć ć

Bardziej szczegółowo

Mosty przełączniki. zasady pracy pętle mostowe STP. Domeny kolizyjne, a rozgłoszeniowe

Mosty przełączniki. zasady pracy pętle mostowe STP. Domeny kolizyjne, a rozgłoszeniowe Mosty przełączniki zasady pracy pętle mostowe STP Domeny kolizyjne, a rozgłoszeniowe 1 Uczenie się mostu most uczy się na podstawie adresu SRC gdzie są stacje buduje na tej podstawie tablicę adresów MAC

Bardziej szczegółowo

Warstwa sieciowa. Model OSI Model TCP/IP. Aplikacji. Aplikacji. Prezentacji. Sesji. Transportowa. Transportowa

Warstwa sieciowa. Model OSI Model TCP/IP. Aplikacji. Aplikacji. Prezentacji. Sesji. Transportowa. Transportowa Warstwa sieciowa Model OSI Model TCP/IP Aplikacji Prezentacji Aplikacji podjęcie decyzji o trasowaniu (rutingu) na podstawie znanej, lokalnej topologii sieci ; - podział danych na pakiety Sesji Transportowa

Bardziej szczegółowo

Sieci komputerowe - Urządzenia w sieciach

Sieci komputerowe - Urządzenia w sieciach Sieci komputerowe - Urządzenia w sieciach mgr inż. Rafał Watza Katedra Telekomunikacji AGH Al. Mickiewicza 30, 30-059 Kraków, Polska tel. +48 12 6174034, fax +48 12 6342372 e-mail: watza@kt.agh.edu.pl

Bardziej szczegółowo

SIECI KOMPUTEROWE I TECHNOLOGIE INTERNETOWE

SIECI KOMPUTEROWE I TECHNOLOGIE INTERNETOWE Politechnika Gdańska Wydział Elektrotechniki i Automatyki Katedra Inżynierii Systemów Sterowania SIECI KOMPUTEROWE I TECHNOLOGIE INTERNETOWE Temat: Kable przyłączeniowe oraz podstawowe metody testowania

Bardziej szczegółowo

WHEEL LYNX SSL/TLS DECRYPTOR. najszybszy deszyfrator ruchu SSL/TLS

WHEEL LYNX SSL/TLS DECRYPTOR. najszybszy deszyfrator ruchu SSL/TLS WHEEL LYNX SSL/TLS DECRYPTOR najszybszy deszyfrator ruchu SSL/TLS PORTFOLIO Najbardziej zaawansowany system zarządzania dostępem uprzywilejowanym. Najszybszy na rynku deszyfrator ruchu SSL/TLS. Wieloskładnikowy

Bardziej szczegółowo

USŁUGI DODATKOWE W SIECIACH BEZPRZEWODOWYCH VoIP oraz multimedia w sieciach WiFi problemy

USŁUGI DODATKOWE W SIECIACH BEZPRZEWODOWYCH VoIP oraz multimedia w sieciach WiFi problemy Seminarium poświęcone sieci bezprzewodowej w Politechnice Krakowskiej - projekt Eduroam USŁUGI DODATKOWE W SIECIACH BEZPRZEWODOWYCH VoIP oraz multimedia w sieciach WiFi problemy Wprowadzenie Problematyka

Bardziej szczegółowo