Wprowadzenie do inwestycji w akcje

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "Wprowadzenie do inwestycji w akcje"

Transkrypt

1 Polskie-Akcje.pl Serwis o inwestowaniu na giełdzie Wprowadzenie do inwestycji w akcje Darmowa publikacja dostarczona przez serwis Copyright by Polskie-Akcje.pl 2011 Niniejsza publikacja może być kopiowana i rozpowszechniana w dowolny sposób pod warunkiem, że żadna jej część nie będzie modyfikowana. Pozwala się na kopiowanie i prezentowanie publikacji wyłącznie w formie oryginalnej dostarczonej przez wydawcę. Autor nie ponosi żadnej odpowiedzialności za ewentualne szkody wynikłe z wykorzystania informacji zawartych w poradniku.

2 str. Spis treści: 1. Wprowadzenie 3 2. Rynki kapitałowe 5 3. Etapy wchodzenia spółki na giełdę Giełda Papierów Wartościowych Rola giełdy Segmenty i Indeksy akcji Sesja giełdowa i harmonogram Handel akcjami na giełdzie Czynniki kształtujące popyt i podaż Dlaczego to ma sens? - Procent składany Cele inwestycji, po co inwestujemy? Samodzielna spekulacja na rynku akcji, na czym ona polega? Przegląd biur maklerskich i dyspozycji Etapy rozwoju spekulanta 38 Serwis o inwestowaniu na giełdzie 2

3 1. Wprowadzenie Witam Cię serdecznie Książka, jaką masz przyjemność czytać jest poświęcona zasadniczym zagadnieniom związanym z inwestycjami w papiery wartościowe zwane akcjami. Już na wstępie chciałbym przedstawić Ci zalety, które skłoniły mnie do pogłębiania wiedzy poświęconej inwestycjom w akcje. Rynki kapitałowe a w szczególności akcje, posiadają pewne zalety nad innymi formami pasywnego dochodu lub prowadzenia biznesu. Między innymi są to: Możliwość praktycznie natychmiastowego wycofania się z inwestycji, czyli wyjścia z rynku, w przypadku np. nieruchomości może być to nie możliwe, gdyż nabywca może się szybko nie znaleźć lub będziemy zmuszeni sprzedać naszą nieruchomość po niższej cenie, aby odzyskać wkład kapitałowy. Zdolność do precyzyjnego określania ryzyka inwestycji możemy za pomocą zleceń maklerskich z góry określić maksymalne ryzyko, jakie jesteśmy w stanie zaakceptować inwestując w akcje. Wygoda i niskie koszta prowadzenia portfela inwestycyjnego naszymi Inwestycjami możemy zarządzać za pomocą Internetu lub telefonu we własnym domu, eliminuje to dodatkowe koszta i oszczędza czas. Opłaty związane z handlem akcjami są stosunkowo niskie do możliwości osiągnięcia zysku. Możliwość inwestycji prawie dowolnych sum ze względu na ogromny wolumen obrotu na giełdzie zawsze jest możliwość osiągania zysków praktycznie bez ograniczeń kapitału, jakim się dysponuje. Serwis o inwestowaniu na giełdzie 3

4 Akcje ponadto charakteryzują się dość prostymi zasadami obrotu i historycznie okazały się być najefektywniejszymi aktywami przynoszącymi najwyższe stopy zwrotu w porównaniu chociażby z obligacjami. Po tym krótkim wstępie chciałbym Cię zaprosić do zapoznania się z dalszymi rozdziałami książki. Dowiesz się z nich co to są rynki kapitałowe, na czym polega na nich inwestowanie, poznasz zasady funkcjonowania Giełdy Papierów Wartościowych w Warszawie oraz wiele innych pożytecznych informacji, które mogą się przydać początkującemu spekulantowi w czasie stawiania pierwszych kroków na GPW. Serwis o inwestowaniu na giełdzie 4

5 2. Rynki kapitałowe Zacznijmy od definicji samego rynku i zasad jego funkcjonowania. Rynek to miejsce gdzie dochodzi do zawierania transakcji sprzedaży lub kupna określonych usług lub towarów w formie fizycznej lub w formie niematerialnej. Są to także regulacje prawne i procesy, jakim podlegają transakcje oraz podmioty gospodarcze i uczestnicy rynku zainteresowani handlem. Ta grupa odpowiedzialna jest za wystąpienie siły popytu i podaży. Za popyt odpowiedzialni są nabywcy osoby bądź instytucje wystawiające oferty kupna. Za podaż powodują ją oferenci, czyli Ci, co wystawiają oferty sprzedaży. Ogólna zasada brzmi tak:, Kiedy popyt rośnie na coś to cena wzrasta, gdyż na rynku znajduję się więcej osób chętnych zapłacić za coś po wyższej cenie od ceny aktualnej (rynkowej). To samo się dotyczy podaży, kiedy podaż wzrasta występuje coraz mniejsza grupa uczestników danego rynku zainteresowana kupnem a pojawiają się sprzedawcy oferujący coraz niższe oferty sprzedaży a cena danego produktu się obniża. Innymi słowy można powiedzieć, że im mniej występuje czegoś na rynku to jest to bardziej cenne i kupujący są skłonni zapłacić za to więcej pieniędzy i panuje wtedy popyt a kiedy jest czegoś dużo w stosunku do zapotrzebowania panuje na rynku podaż. Przykładem może być złoto. Złoto jest rzadkim metalem, dlatego jest cenne w odróżnieniu np. od węgla, którego jest o wiele więcej, dlatego też jest tańsze. Są to podstawowe zasady funkcjonowania rynków. Serwis o inwestowaniu na giełdzie 5

6 RYNEK REALNY FINANSOWY RYNEK DÓBR I USŁUG RYNEK CZYNNIKÓW PRODUKCJI RYNEK PIENIĘŻNY RYNEK KAPITAŁOWY RYNEK ŚRODKÓW TRWAŁYCH INSTRUMENTOW POCHODNYCH RYNEK ŚRODKÓW OBROTOWYCH RYNEK WALUTOWY I PIENIĄDZ KRAJOWY RYNEK AKCJI RYNEK PRACY RYNEK OBLIGACJI Schemat 1. Podział rynków. Możemy teraz przejść do bardziej szczegółowego podziału rynku. Rynek dzielimy na realny i finansowy. Rynek realny to na przykład rynek pracy, dóbr i usług, rynek nieruchomości itd. Serwis o inwestowaniu na giełdzie 6

7 Rynek finansowy to rynek, który zajmuje się regulacją i obrotem samych pieniędzy lub instrumentów służących do pozyskania kapitału inwestycyjnego. Na rynku finansowym obraca się instrumentami finansowymi, czyli zobowiązaniami finansowymi lub inaczej mówiąc narzędziami do przekazywania środków finansowych pomiędzy podmiotami gospodarczymi, które w danym czasie wykazują chęć ich posiadania np. w celu wykorzystania do osiągnięcia dochodu lub pozyskania kapitału. Przedstawię, poniżej, jakie są najważniejsze segmenty wchodzące w skład rynku finansowego i jakie instrumenty na nich występują. Następnie szczegółowo przejdę do omawiania tematu obrotu samych akcji, czyli inwestycyjnych papierów wartościowych a także opowiem jak funkcjonuje giełda i jaką spełnia role dla inwestorów i spółek akcyjnych. Rynek walutowy - To największy rynek finansowy, bardzo popularny ostatnio rynek, w Polsce stale rośnie liczba inwestorów indywidualnych aktywnie działających na tym rynku, charakteryzuje się on przede wszystkim największym wolumenem obrotu i dostępem do notowań 24h na dobę 5 dni w tygodniu. Handluje się na nim oczywiście walutami. Dlatego kurs walut podaje się zwykle względem innej waluty. Transakcja najczęściej pośredniczy poprzez dolara amerykańskiego. Kiedy wymienia się dwie waluty, z których żadna nie jest dolarem amerykańskim, stosuje się wtedy kurs krzyżowy. Gdy wymienia się np. real brazylijski na franka szwajcarskiego, następuje najpierw zakup dolarów za real brazylijski, a następnie kupno franka za dolary. Uczestnikami wymiany walut są zwykle: Banki centralne - Wykorzystują rynek do zarządzania rezerwami finansowymi, oraz do interwencji w celu utrzymania stabilności walutowej. Banki komercyjne i inwestycyjne Razem z bankami centralnymi stanowią większość obrotu na Forex rynku walutowym. Są stałymi uczestnikami rynku międzybankowego. Przeprowadzają głównie transakcje spekulacyjne lub zabezpieczające. Klienci korporacyjni - Wiele przedsiębiorstw importujących bądź eksportujących dobra lub usługi może wykorzystywać rynek walutowy w celach handlowych, inwestycyjnych, a także do zmniejszania ryzyka walutowego, głównie przez kontrakty i opcje. Serwis o inwestowaniu na giełdzie 7

8 Dealerzy na rynku walutowym wyznaczają kursy, według których zawierane są transakcje. Biernymi uczestnikami tego rynku mogą być klienci indywidualni, którzy zawierają transakcję po cenach określonych przez dealerów. W ten sposób klienci indywidualni nie wpływają bezpośrednio na cenę waluty. Rynek pieniężny Rynek pieniężny pozwala swoim uczestnikom zaciągać pożyczki i dokonywać inwestycji. Pożyczkobiorca pożycza pieniądze od pożyczkodawcy (inwestora) według określonej stopy procentowej i na określony czas zwany czasem trwania transakcji. Na tym rynku można dokonać zakupu między innymi bonów skarbowych, bądź papierów wierzycielskich emitowanych przez przedsiębiorstwa w celu finansowania aktualnej działalności. Instrumenty rynku pieniężnego można podzielić generalnie na zbywalne i niezbywalne, czyli depozyty. Papiery zbywalne to takie instrumenty rynku pieniężnego, które w przeciwieństwie do depozytów można zbywać na rynku pieniężnym. Pośród nich można wyróżnić wspomniane bony skarbowe, komercyjne, certyfikaty depozytowe, weksle handlowe. Rynek obligacji to obszar gdzie emitent emituje obligacje, czyli instrumenty dłużne w celu pozyskania środków finansowych. Osoba nabywająca obligacje jest obligatariuszem i najczęściej jest upoważniona do otrzymania zwrotu zainwestowanej kwoty w czasie wykupu obligacji przez dłużnika, czyli emitenta, wraz ze z góry określonymi odsetkami. Czas ten nazywamy terminem wykupu. Obligacje mogą emitować państwa, nazywają się wtedy obligacjami skarbowymi, przedsiębiorstwa są to obligacje korporacyjne, obligacje także mogą być emitowane przez samorządy terytorialne, nazywane są wtedy obligacjami komunalnymi. Obligację można również podzielić na termin wykupu np. krótkoterminowe wykup papierów dłużnych następuje do jednego roku, średnioterminowe do 5 lat i długoterminowe powyżej 5 lat. Rynek instrumentów pochodnych inaczej rynek terminowy, na którym obraca się instrumentami powstałymi w oparciu o tak zwane instrumenty bazowe takie jak akcje, indeksy giełdowe, waluty. Instrumenty terminowe głównie służą do zabezpieczania się przez zmiennością instrumentów bazowych, np. eksporter narażony na zmiany waluty może być zainteresowany kontraktami lub opcjami na waluty, a kopalnia danego surowca kontraktem lub opcją na surowiec, który wydobywa. Serwis o inwestowaniu na giełdzie 8

9 Ponieważ główny tematem książki są akcję dalej będą przytaczane wiadomości wyłącznie dotyczące tych papierów wartościowych. Scharakteryzujmy, więc szczegółowo rynek akcji, jego uczestników i rolę, jaką pełni w gospodarce. Rynek akcji Jest to jeden z najbardziej popularnych segmentów rynku kapitałowego, jak nazwa wskazuje na tym rynku obraca się akcjami. Alokacja kapitału w te papiery wartościowe daje możliwość efektywnego wykorzystania swoich nadwyżek finansowych gdyż charakteryzuje się wysokimi stopami zwrotu. Akcje to najpowszechniejsze papiery wartościowe wykorzystywane do inwestycji. Emitowane są przez spółki akcyjne i stanowią odpowiednik części kapitału spółki. W odróżnieniu od obligacji, która jest formą pożyczki, podlegającej zwrotowi w ustalonym terminie, wartość akcji nie jest zwracana akcjonariuszowi przez spółkę. Zamiast tego akcjonariusz, czyli posiadacz akcji może je spieniężyć sprzedając innym inwestorom. Inwestorzy kupujący akcje mogą liczyć na prawo do części zysków firmy np. z tytułu dywidendy, prawa do kierowania spółką lub liczą na wzrost wartości udziałów spółki. Inwestorzy inwestując w akcje oczywiście przyjmują ryzyko poniesienia strat w przypadku obniżenia wartości aktywów, czyli akcji, w które zainwestowali, ale również mogą osiągnąć dochód w przypadku sprzedaży akcji innym uczestnikom rynku, gdy ich wartość wzrośnie na rynku wtórnym. Z rynkiem wtórnym akcji mamy do czynienia w tedy, kiedy inwestor odsprzedaje akcje nabyte w emisji pierwotnej innym inwestorom np. na giełdzie. Zwykle zachodzi to po cenie odmiennej niż po cenie, jakiej inwestorzy kupowali je w czasie emisji pierwotnej. Ryzyko jest, więc nierozerwalnie związane z inwestycjami w ten rodzaj aktywów. To czy mamy większe szanse na zarobek czy utratę kapitału w czasie kupna w emisji pierwotnej mówi nam analiza finansowej kondycji przedsiębiorstwa oraz badania sektora gospodarczego, w którym spółka funkcjonuje. Kiedy spółka jest notowana już jakiś czas na giełdzie możemy posiłkować się w ocenie opłacalności inwestycji analizą techniczną, czyli badaniem popytu na akcje za pomocą śledzenia wykresu jej notowań. Kiedy spółka wyemituje akcje na giełdzie staje się spółką publiczną i nabywa pewne prawa i obowiązki z tym związane. Zasadniczym powodem wejścia na giełdę jest Serwis o inwestowaniu na giełdzie 9

10 sprzedaż akcji na rynku pierwotnym, czyli inwestorom zapisującym się na emisje akcji. Inwestorzy dokonują wtedy zakupu po cenie określonej przez ekspertów i zarząd spółki. Kapitał uzyskany przy emisji na rynku pierwotnym służy zwykle do finalizowania bieżącej działalności firmy bądź realizowanie rozwojowych projektów. W porównaniu z np. kredytem bankowym jest to o wiele korzystniejsza forma finansowania. W przypadku potrzeby większej ilości gotówki przedsiębiorstwa mogą przeprowadzić ponowne emisje wyemitować i sprzedać kolejne transze akcji. Serwis o inwestowaniu na giełdzie 10

11 3. Etapy wchodzenia spółki na giełdę Zanim akcjami spółki będzie można handlować na giełdzie musi ona przejść przez szereg etapów, które są nie zbędne by wyemitować publicznie swoje udziały. 1. Podjęcie decyzji o upublicznieniu spółki i wprowadzeniu akcji na giełdę do ogólnego obrotu. Zasadniczym celem tego procesu jest zwiększenie kapitalizacji firmy, czyli pozyskanie kapitału od inwestorów kupujących akcje na finansowanie bieżącej działalności bądź rozwój spółki i realizacje nowych projektów. 2. Opracowanie prospektu emisyjnego Podstawowym dokumentem, na którego podstawie dokonujemy oceny ryzyka inwestycji jest prospekt emisyjny przedsiębiorstwa wchodzącego na giełdę. Jest to dokument informujący przyszłych inwestorów o profilu działalności firmy. Prospekt przedstawia charakterystykę firmy, potencjalne ryzyka związane ze stabilnością działalności, potencjalny wpływ przeszłości spółki na cenę akcji oraz plany na rozwój działalności. W prospekcie możemy się również zapoznać z sylwetkami najważniejszych osób prowadzących spółkę tak, aby inwestorzy mogli kompleksowo ocenić opłacalność oraz ryzyko związane z angażowaniem środków finansowych w jej akcje. Prospekt przygotowuje spółka razem z fachową opieką specjalisty np. z domu maklerskiego. Zamiast prospektu może być wydane memorandum w przypadku mniejszych emisji. Komisja papierów wartościowych musi następnie zatwierdzić taki prospekt według pewnych wymogów prawnych. Serwis o inwestowaniu na giełdzie 11

12 3. Po drugim etapie następuje przeprowadzenie oferty publicznej, czyli sprzedaż akcji za pośrednictwem np. domu maklerskiego, w którym inwestorzy zapisują się na akcje nowej emisji. Spółki często przeprowadzają kampanię promocyjną przed debiutem, aby zwiększyć zainteresowanie potencjalnych inwestorów w telewizji, prasie, Internecie tak, aby sprzedać jak najwięcej akcji i pozyskać kapitał od inwestorów. Przed ofertą publiczną akcje muszą być zdematerializowane i zapisane w krajowym depozycie papierów wartościowych, w związku z tym, że rejestracja akcji może potrwać nawet kilka tygodni, do obrotu dopuszcza się tak zwane prawa do akcji PDA. Po zarejestrowaniu PDA zamieniają się w akcje. Dodatkowym atutem debiutu giełdowego jest automatyczna reklama działalności, zwiększenie zaufania i wiarygodności Se strony klientów i kontrahentów. Odbiorcami nowych emisji mogą być za równo inwestorzy instytucjonalni np. fundusze a także inwestorzy indywidualni. Na cenę emisji akcji może wpływać księga popytu, na której przedstawione jest zainteresowanie inwestorów instytucjonalnych. Kiedy już spółka jest dopuszczona do debiutu na giełdzie przedsiębiorstwo musi przekształcić spółkę w akcyjną, gdy nią nie jest i zdematerializować akcje do formy elektronicznej, które są przechowywane w Krajowym Depozycie Papierów Wartościowych. Forma zdematerializowana występuje głownie po to by usprawnić handel akcjami, obniżyć koszta i czas obrotu oraz zwiększyć bezpieczeństwo zawierania transakcji. 4. Debiut na giełdzie Po zakończeniu wszystkich niezbędnych procedur następuje debiut akcji na giełdzie, czyli pierwszy dzień notowań. Po debiucie w czasie każdej sesji giełdowej cena notowanych akcji może się zmieniać w zgodzie z aktualną wyceną rynkową przez inwestorów wtórnie handlujących tymi akcjami. Po tym okresie jednak spółka nabywa pewne obowiązki. Musi ponosić dodatkowe koszta związane z obecnością na giełdzie, np. administracyjne i księgowe a także jest zobligowana do podawania publicznie swoich wyników finansowych w postaci raportów. Serwis o inwestowaniu na giełdzie 12

13 Po upublicznieniu spółki na giełdzie przedsiębiorstwo jest zobowiązane do prowadzenia przejrzystej polityki zarządzania spółką aby utrzymywać swoją wiarygodność i zaufanie publiczne. Innymi obowiązkami między innymi są: Publikowanie raportów bieżących i komunikatów Publikowanie raportów okresowych: kwartalnych, półrocznych, rocznych Organizowanie walnych zgromadzeń Raporty - inaczej sprawozdania finansowe prezentują wyniki finansowe. Raporty bieżące i komunikaty - prezentują informacje o zmianach w spółce, które mogą mieć wpływ na kurs akcji czyli cenę po jakiej akcje można kupić lub sprzedać. Forma raportów jest standaryzowana by ułatwić inwestorom czerpanie interesujących ich informacji i porównywanie pomiędzy różnymi spółkami. W ten sposób analitycy mogą szacować kondycję finansową firmy i prognozować przyszły rozwój lub stagnację w spółce lub nawet określać koniunkturę w całej branży. Raporty okresowe się dzielą na kwartalne publikowane, co 3 miesiące, półroczne oraz roczne. Są dystrybuowane bezpośrednio przez spółki za pomocą prasy, Internetu bądź przez agencje informacyjne do wszystkich zainteresowanych. Ponadto publiczna spółka akcyjna powinna: Powiadamiać inwestorów o planach rozwoju i ważnych zamierzeniach związanych z prowadzeniem działalności. Przekazywać ważne wiadomości (w tym raporty i komunikaty) za pomocą oficjalnych agencji informacyjnych, gdyż uniemożliwia to powstawania informacji poufnych, których wykorzystanie może prowadzić do uzyskania przewagi informacyjnej nad pozostałymi akcjonariuszami, co jest prawnie zabronione. Informować o zmianach w składzie zarządu, co może mieć wpływ pozytywny lub negatywny ze względu na interpretacje inwestora a co za tym idzie wycenę rynkową papierów wartościowych. Serwis o inwestowaniu na giełdzie 13

14 4. Giełda Papierów Wartościowych Poznajmy teraz, czym zajmuje się sama giełda i jak organizuje obrót papierami wartościowymi Giełda Papierów Wartościowych w Warszawie w skrócie (GPW) powstała w Na początku notowanych było tylko 5 spółek Tonsil S.A., Kable Śląskie S.A., Exbud S.A., Próchnik S.A. oraz Krosno S.A. W 2010 roku skarb państwa przeprowadził publiczną ofertę sprzedając akcje giełdy. Giełda współpracuje ze sporą liczbą tak zwanych członków giełdy, którzy dodatkowo organizują proces składania i przekazywania zleceń na giełdę np. z domami maklerskimi oraz podmiotami bezpośrednio oddziaływającymi na zachowanie się instrumentów finansowych są to między innymi fundusze inwestycyjne i skarb państwa. Inwestorzy obecni na GPW między innymi mogą wykorzystywać poprzez handel różnice wartości notowanych walorów w tym akcji w celu o osiągania zysków kapitałowych. Giełda stanowi także źródło możliwości zabezpieczania się przedsiębiorstw przed niekorzystnymi zmianami cen surowców lub walut. Giełda prowadzi obrót instrumentów na trzech rynkach: Rynek główny Tu notowane są między innymi: akcje, obligacje, prawa poboru, prawa do akcji, certyfikaty inwestycyjne, instrumenty strukturyzowane a także instrumenty pochodne takie jak kontrakty terminowe, jednostki indeksowe oraz opcje. Rynek alternatywny NewConnect Rynek ten zrzesza głównie spółki o niskiej kapitalizacji, młode przedsiębiorstwa, których działalność gospodarcza związana jest często z innowacyjnymi technologiami, ale tym samym ryzykownymi przedsięwzięciami. Notuję się tu również akcje, prawa do akcji oraz prawa poboru. Rynek instrumentów dłużnych Catalyst Rynek ten organizuje obrót obligacji korporacyjnych, obligacji komunalnych oraz listów zastawnych. Serwis o inwestowaniu na giełdzie 14

15 4.1. Rola giełdy Głównymi działaniami i celem powołania giełdy jest: Wprowadzanie instrumentów finansowych do publicznego obrotu Organizowanie obrotu instrumentów finansowych Publikowanie informacji dotyczących aktualnych i historycznych kursów notowanych walorów Prowadzenie kampanii edukacyjnej związanej z rynkiem kapitałowym. Tym samym giełda staje się centralnym ośrodkiem ścierania się popytu i podaży wywołanych przez obecność i aktywność uczestników rynku oraz miejscem prawnego nadzoru handlu instrumentami finansowymi oraz ośrodkiem organizacji tego handlu na rynku kapitałowym. Koncentracja popytu i podaży daje handlu akcjami wysoką płynność, czyli występowanie odpowiednio dużej grupy inwestorów zainteresowanych kupnem i sprzedażą tak, że w konsekwencji zawarcie transakcji jest możliwe praktycznie w każdym momencie trwania sesji po cenie zbliżonej bądź identycznej do ceny rynkowej. Ponadto giełda umożliwia Efektywną Alokację kapitału inwestorów i sprawne funkcjonowanie rynku Publicznego, na którym strony transakcji nawzajem są sobie całkowicie anonimowe. Informacje o cenach i warunkach większych transakcji mogą być publikowane przez giełdy i rozpowszechniane za pomocą mediów. Rynek publiczny, który jest organizowany na giełdzie jest zawsze nadzorowany i regulowany przez organy państwowe, co często nie dotyczy rynku prywatnego. Służą do tego akty prawne, które determinują charakterystykę sposobu obrotu akcji. KNF - Komisja Nadzoru Finansowego sprawia kontrole oraz wydaje licencje na prowadzenie działalności związanej z pośrednictwem obrotu papierami wartościowymi. Serwis o inwestowaniu na giełdzie 15

16 Kontroli tej podlegają m.in. fundusze inwestycyjne, domy maklerskie, maklerzy. KNF nadzoruje na bieżąco również ich działalność. Może nakładać kary i sankcje, przygotowuje akty prawne i prowadzi działalność edukacyjną, daje także uprawnienia do wykonywania zawodu maklera giełdowego przeprowadzając odpowiednie egzaminy. Makler giełdowy jest odpowiedzialny między innymi za obsługę zleceń giełdowych lub zarządzania portfelem klienta. Warto dodać, iż ważną role w organizowaniu rynku publicznego odgrywają biura maklerskie, z którymi giełda ściśle współpracuje. Biura maklerskie uczestniczą w przekazywaniu zleceń klientów indywidualnych na giełdę i wprowadzają spółki w ofercie publicznej Segmenty i indeksy akcji Akcje podzielone są na segmenty i tworzą indeksy Akcje wszystkich spółek notowanych na giełdzie możemy zakwalifikować do pewnych segmentów ze względu na wielkość kapitalizacji przedsiębiorstwa, które je wyemitowało. Poniżej znajduje się podstawowy podział akcji. Segmenty według wielkości kapitalizacji: Segment 250 PLUS akcje spółek o kapitalizacji przekraczającej 250 mln euro Segment 50 PLUS akcje spółek o kapitalizacji przekraczającej 50 mln euro i nie wyższej niż 250 mln euro Segment 5 PLUS akcje spółek o kapitalizacji przekraczającej 5 mln euro i nie wyższej niż 50mln euro Segment MINUS 5 akcje spółek o kapitalizacji nieprzekraczającej 5 mln euro Serwis o inwestowaniu na giełdzie 16

17 Innego rodzaju podział akcji stanowią indeksy. Indeksy to pewnego rodzaju średnie skupiające grupy akcji na podstawie pewnych cech emitentów, na przykład branży bądź kraju pochodzenia lub wysokość kapitalizacji. Zatem możemy stwierdzić, że indeksy prezentują trendy i sposób zachowania akcji należących do pewnego segmentu. Stąd rozpoznajemy: WIG - Warszawski Indeks Giełdowy - W skład tego indeksu wchodzą wszystkie spółki z rynku podstawowego, których notowania odbywają się w systemie notowań ciągłych WIG20 odzwierciedla zmiany cen akcji 20 spółek o największej wartości rynkowej (kapitalizacji) i największych obrotach na giełdzie spoza indeksów mwig40 i swig80. mwig40 odzwierciedla zmiany cen grupy kolejnych 40 spółek giełdowych, z wyłączeniem spółek z indeksów WIG20 i swig80 oraz spółek zagranicznych notowanych jednocześnie na GPW i innych rynkach o wartości rynkowej powyżej 1 mld euro. swig80 odzwierciedla zmiany cen grupy kolejnych 80 spółek giełdowych, z wyłączeniem spółek z indeksów WIG20 i mwig40 Indeksy jak wspomniałem mogą grupować akcje należące do pewnych sektorów gospodarczych stąd wyróżniamy między innymi indeks WIG-budownictwo skupiający spółki zajmujące się działalnością budowlaną lub WIG-informatyka grupujący przedsiębiorstwa związane z branżą IT. Inne indeksy to na przykład.: WIG-spożywczy WIG-telekomunikacja WIG-media WIG-paliwa WIG -deweloperzy WIG- chemia WIG-budownictwo Serwis o inwestowaniu na giełdzie 17

18 Na wykresach nr 1, 2, 3 poniżej widzimy spółki chemiczne znajdujące się w trendach wzrostowych i indeks WIG-chemia, który prezentuje stan koniunktury w tym sektorze w roku Inaczej mówiąc indeks ten obrazuje sytuację, jaka występuje na akcjach spółek z branży chemicznej. Diagram 1. Wykres jednodniowy, Azoty Tarnów Diagram 2. Wykres jednodniowy, Puławy Serwis o inwestowaniu na giełdzie 18

19 Diagram 3. Wykres jednodniowy, Synthos Diagram 4. Wykres jednodniowy, WIG-chemia Serwis o inwestowaniu na giełdzie 19

20 Łatwo zauważyć, że indeks WIG-chemia w doskonały sposób prezentuje zachowanie się poszczególnych spółek z tego segmentu. Jest to dla nas wskazówka, że należy się szczególnie interesować spółkami chemicznymi przy podejmowaniu decyzji o zakupie akcji. Dla porównania indeks budowlany na wykresie poniżej znajdując się w trendzie spadkowym podpowiada nam to, że spółki budowlane tracą na wartości i nie należy inwestować w ten segment gospodarki. Widzimy, że indeksy są wartościowymi wskaźnikami i narzędziami ułatwiającymi orientacje na giełdzie i proces dokonywania analizy koniunktury i inwestycji. Diagram 5. Wykres jednodniowy, WIG-budownictwo Serwis o inwestowaniu na giełdzie 20

21 4.3 Sesja giełdowa i harmonogram Sesja to czas, w którym dokonywane są pewne operacje związane z obrotem akcjami. jest ona podzielona na fazy, w których odbywają się różne operacje: m.in. kontrolne, dotyczące nadzoru bezpieczeństwa lub fazy, w których ustalany jest kurs walorów. Faza przed otwarciem W tym czasie na podstawie zleceń wysłanych przez uczestników rynku wyznaczany jest teoretyczny kurs otwarcia (TKO). W tej fazie nie można zawrzeć transakcji. Zlecenia inwestorów mogą być w tej fazie anulowane bądź modyfikowane. Faza notowań ciągłych W tym czasie zlecenia inwestorów są kojarzone ze sobą nawzajem i realizowane są transakcje. Nie wszystkie zlecenia oczywiście są wypełniane gdyż musi znaleźć się druga strona handlu, ktoś musi mieć wystawione przeciwne zlecenie. Bezpośredni napływ zleceń na parkiet wywołuje ścieranie się popytu i podaży, co kształtuje cenę kursu akcji. Faza ta rozpoczyna się teoretycznym kursem otwarcia (TKO) a kończy kursem zamknięcia Faza dogrywki W tym czasie kurs akcji nie zmienia już swojej wartości, jednak osoby chcące kupić lub sprzedać papiery mogą to zrobić, ale wyłącznie po cenie zamknięcia fazy sesji. W przypadku notowań jednolitych z tak zwanym fixingiem jest to jedyny czas, w którym gracze mogą zrealizować swoje zlecenia po cenie ustalonej przez giełdę na podstawie TKO. Harmonogram sesji dla akcji spółek notowanych w systemie ciągłym oraz PP i PD tych akcji a także akcji rynku Newconnect notowanych w systemie ciągłym oraz PP i PDA tych akcji: Faza przed otwarciem 8:00 9:00 Faza sesji 9:00-17:20 Faza II przed otwarciem 17:20 17:30 Faza dogrywki 17:30 17:35 Serwis o inwestowaniu na giełdzie 21

22 Harmonogram sesji dla akcji spółek notowanych w systemie jednolitym a także dla akcji rynku Newconnect notowanych w systemie jednolitym oraz PP i PDA tych akcji: Faza przed otwarciem 8:00 11:00 Faza dogrywki 11:00 11:30 Faza II przed otwarciem 11:30 15:00 Faza II dogrywki 15:00 15:30 Faza III przed otwarciem 15:30 17:35 Akcje mogą być notowane w Systemie notowań Jednolitych bądź notowań ciągłych. W systemie notowań ciągłych cena waloru może się zmienić w dowolnym czasie notowań natomiast w systemie notowań jednolitych kurs jest ustalany 2 razy na fixingu w czasie fazy dogrywki. Serwis o inwestowaniu na giełdzie 22

23 5. Handel akcjami na giełdzie Handel akcjami na giełdzie dotyczy rynku publicznego, regulowanego i rządzą nim prawa popytu i podaży widoczne na schemacie 2. Popyt rośnie -Więcej inwestorów jest zainteresowanych kupnem akcji niż sprzedażą -Cena rośnie Popyt maleje -Więcej inwestorów jest zainteresowanych sprzedarzą akcji niż kupnem -Cena spada Schemat 2. Popyt i podaż Jak wspomniałem wcześniej cena akcji kształtowana jest przez zlecenia wystawiane na giełdzie przez uczestników rynku? Dla inwestorów indywidualnych giełda i akcje mają znaczenie generalnie z dwóch powodów. Są oni zainteresowani osiąganiem zysków z wzrostu wartości posiadanych akcji lub otrzymywaniem dywidendy z tytułu posiadania akcji. W Polsce dywidendy są wypłacane dość sporadycznie i ich wysokość jest przeważnie nieznaczna w stosunku do nawet krótkoterminowych zmian cen akcji na giełdzie, więc nawet, jeśli zarobimy poprzez wypłatę dywidendy, podobną kwotę łatwo możemy utracić w wyniku obniżenia wartości rynkowej akcji, dlatego należy Serwis o inwestowaniu na giełdzie 23

24 mieć świadomość, że rynkowa wartość posiadanych aktywów jest pierwszorzędną, jakością jaką powinniśmy monitorować. Przykład udanej inwestycji widoczny jest na diagramie 6. Opis transakcji znajduje się poniżej. Zakup 1000 akcji KGHM 17-go marca 2009 roku po cenie 44zł Sprzedaż posiadanych akcji po cenie 95zł 3-go lutego 2010 roku Wartość początkowa inwestycji = 1000 akcji x 44zł = zł Przychody ze zbycia papierów wartościowych = 1000 akcji x 95zł = zł Osiągnięty dochód = zł zł = zł Zysk netto = zł zł prowizji 9690zł podatku = zł Zysk netto wyrażony w procentach z inwestycji wynosi 93% Diagram 6. Wykres jednodniowy, wzrost wartości akcji KGHM Serwis o inwestowaniu na giełdzie 24

25 6. Czynniki kształtujące popyt i podaż Popyt i podaż mogą być stymulowane poprzez zachowanie różnych grup inwestorów. Są oni nazywani uczestnikami rynku. Główne grupy uczestników rynku są widoczne poniżej Instytucjonalni inwestorzy strategiczni - są związani profesjonalnie z działalnością spółki, zgłaszają długookresowy popyt na akcje. Nabywają akcje spółek w celu przejęcia ich na własność, kontroli ich działalności i przejęcia ich zarządzania. Zagraniczni Instytucjonalni inwestorzy sektora finansowego mają podobne cele jak wyżej wspomniani Instytucjonalni inwestorzy sektora finansowego - Fundusze działające na polskim rynku kapitałowym aktywnie inwestujące środki finansowe swoich klientów. O stopniu wpływu na rynek decydują wielkości sum przekazanych przez klientów do menadżerów funduszy i sposób nimi zarządzania np. stopień tolerancji na ryzyko. Skarb państwa i jego agencje - Jest to jedna z najbardziej nieobliczalnych grup inwestorów. Dysponująca potężnym kapitałem, nieobarczona tak dużą odpowiedzialnością poniesienia straty, niebędąca pod presją konieczności osiągnięcia jak największego zysku, kieruje się w swoich decyzjach innymi, na ogół politycznymi, kryteriami, a nie racjonalnym rynkowym maksymalizowaniem dochodu, czy przyrostu majątku. Duzi inwestorzy prywatni - Założyciele, bądź faktyczni właściciele i zarządzający spółkami. Również oni mogą zgłaszać popyt na akcje, zwłaszcza w okresie niskiego kursu, w celu podnoszenia wartości akcji lub interwencji. Mogą założyć spółdzielnie inwestorów, która zwiększa znacznie wpływ tej grupy inwestorów na rynek akcji. Serwis o inwestowaniu na giełdzie 25

KURS DORADCY FINANSOWEGO

KURS DORADCY FINANSOWEGO KURS DORADCY FINANSOWEGO Przykładowy program szkolenia I. Wprowadzenie do planowania finansowego 1. Rola doradcy finansowego Definicja i cechy doradcy finansowego Oczekiwania klienta Obszary umiejętności

Bardziej szczegółowo

Rynek finansowy w Polsce

Rynek finansowy w Polsce finansowy w Polsce finansowy jest miejscem, na którym są zawierane transakcje kupna i sprzedaży różnych form kapitału pieniężnego, na różne terminy w oparciu o instrumenty finansowe. Uczestnikami rynku

Bardziej szczegółowo

Akcje. Akcje. GPW - charakterystyka. Giełda Papierów Wartościowych w Warszawie. Prawa akcjonariusza

Akcje. Akcje. GPW - charakterystyka. Giełda Papierów Wartościowych w Warszawie. Prawa akcjonariusza Akcje Akcje Akcja papier wartościowy oznaczający prawo jej posiadacza do współwłasności majątku emitenta, czyli spółki akcyjnej Prawa akcjonariusza Podział akcji: akcje imienne i na okaziciela akcje zwykłe

Bardziej szczegółowo

Instrumenty strukturyzowane inwestycja na rynku kapitałowym w okresie kryzysu finansowego

Instrumenty strukturyzowane inwestycja na rynku kapitałowym w okresie kryzysu finansowego Katedra Inwestycji Finansowych i Zarządzania Ryzykiem Uniwersytet Ekonomiczny we Wrocławiu Witold Szczepaniak Instrumenty strukturyzowane inwestycja na rynku kapitałowym w okresie kryzysu finansowego Rynek

Bardziej szczegółowo

Organizacja rynku kapitałowego i funkcjonowanie Giełdy

Organizacja rynku kapitałowego i funkcjonowanie Giełdy Organizacja rynku kapitałowego i funkcjonowanie Giełdy Warszawa, 28 sierpnia 2012 r. www.gpwirk.pl kapitałowy, a rynek finansowy pieniężny kapitałowy pożyczkowy walutowy instrumentów pochodnych Obejmuje

Bardziej szczegółowo

ABC rynku kapitałowego

ABC rynku kapitałowego Fundacja Młodzieżowej Przedsiębiorczości Ministerstwo Skarbu Państwa ABC rynku kapitałowego wiedza o społeczeństwie podstawy przedsiębiorczości lekcje do dyspozycji wychowawcy przedmioty ekonomiczne 25

Bardziej szczegółowo

Sukces. Bądź odważny, nie bój się podejmować decyzji Strach jest i zawsze był największym wrogiem Ludzi

Sukces. Bądź odważny, nie bój się podejmować decyzji Strach jest i zawsze był największym wrogiem Ludzi Sukces Każdy z nas przychodzi na świat z sekretnym zadaniem. Jak myślisz, jakie jest Twoje? Czy jesteś gotowy wykorzystać w pełni swój potencjał? Do czego masz talent? Jakie zdolności, zainteresowania

Bardziej szczegółowo

TYPY MODELOWYCH STRATEGII INWESTYCYJNYCH

TYPY MODELOWYCH STRATEGII INWESTYCYJNYCH ZAŁĄCZNIK NR 1 DO REGULAMINU TYPY MODELOWYCH STRATEGII INWESTYCYJNYCH W ramach Zarządzania, Towarzystwo oferuje następujące Modelowe Strategie Inwestycyjne: 1. Strategia Obligacji: Cel inwestycyjny: celem

Bardziej szczegółowo

Giełda. Podstawy inwestowania SPIS TREŚCI

Giełda. Podstawy inwestowania SPIS TREŚCI Giełda. Podstawy inwestowania SPIS TREŚCI Zaremba Adam Wprowadzenie Część I. Zanim zaczniesz inwestować Rozdział 1. Jak wybrać dom maklerski? Na co zwracać uwagę? Opłaty i prowizje Oferta kredytowa Oferta

Bardziej szczegółowo

Co to są akcje? Ekonomiczny Uniwersytet Dziecięcy. Czarodziejski młynek do pomnażania pieniędzy

Co to są akcje? Ekonomiczny Uniwersytet Dziecięcy. Czarodziejski młynek do pomnażania pieniędzy Ekonomiczny Uniwersytet Dziecięcy Czarodziejski młynek do pomnażania pieniędzy Akcje na giełdzie Kornelia Bem - Kozieł Wyższa Szkoła Ekonomii i Prawa w Kielcach 16 maja 2012 r. EKONOMICZNY UNIWERSYTET

Bardziej szczegółowo

Ekonomiczny Uniwersytet Dziecięcy. Młody inwestor na giełdzie Strategie inwestycyjne Grzegorz Kowerda EKONOMICZNY UNIWERSYTET DZIECIĘCY

Ekonomiczny Uniwersytet Dziecięcy. Młody inwestor na giełdzie Strategie inwestycyjne Grzegorz Kowerda EKONOMICZNY UNIWERSYTET DZIECIĘCY Ekonomiczny Uniwersytet Dziecięcy Młody inwestor na giełdzie Strategie inwestycyjne Grzegorz Kowerda Uniwersytet w Białymstoku 8 maja 2014 r. Początki giełdy przodek współczesnych giełd to rynek (jarmark,

Bardziej szczegółowo

Ze względu na przedmiot inwestycji

Ze względu na przedmiot inwestycji INWESTYCJE Ze względu na przedmiot inwestycji Rzeczowe (nieruchomości, Ziemia, złoto) finansowe papiery wartościowe polisy, lokaty) INWESTYCJE Ze względu na podmiot inwestowania Prywatne Dokonywane przez

Bardziej szczegółowo

OPIS FUNDUSZY OF/ULS2/1/2014

OPIS FUNDUSZY OF/ULS2/1/2014 OPIS FUNDUSZY OF/ULS2/1/2014 SPIS TREŚCI ROZDZIAŁ 1. POSTANOWIENIA OGÓLNE 3 ROZDZIAŁ 2. POLITYKA INWESTYCYJNA I OPIS RYZYKA UFK PORTFEL DŁUŻNY 3 ROZDZIAŁ 3. POLITYKA INWESTYCYJNA I OPIS RYZYKA UFK PORTFEL

Bardziej szczegółowo

Rynek kapitałowopieniężny. Wykład 1 Istota i podział rynku finansowego

Rynek kapitałowopieniężny. Wykład 1 Istota i podział rynku finansowego Rynek kapitałowopieniężny Wykład 1 Istota i podział rynku finansowego Uczestnicy rynku finansowego Gospodarstwa domowe Przedsiębiorstwa Jednostki administracji państwowej i lokalnej Podmioty zagraniczne

Bardziej szczegółowo

Studia niestacjonarne WNE UW Rynek kapitałowy

Studia niestacjonarne WNE UW Rynek kapitałowy Studia niestacjonarne WNE UW Rynek kapitałowy Architektura rynku kapitałowego w Polsce 10 października 2011 Założenia: Rynek kapitałowy to rynek funduszy średnio i długoterminowych Rynek kapitałowy składa

Bardziej szczegółowo

Do końca 2003 roku Giełda wprowadziła promocyjne opłaty transakcyjne obniżone o 50% od ustalonych regulaminem.

Do końca 2003 roku Giełda wprowadziła promocyjne opłaty transakcyjne obniżone o 50% od ustalonych regulaminem. Opcje na GPW 22 września 2003 r. Giełda Papierów Wartościowych rozpoczęła obrót opcjami kupna oraz opcjami sprzedaży na indeks WIG20. Wprowadzenie tego instrumentu stanowi uzupełnienie oferty instrumentów

Bardziej szczegółowo

Spis treści. Opis funduszy OF/ULS2/1/2015. Polityka inwestycyjna i opis ryzyka UFK Portfel Dłużny...3. UFK Portfel Konserwatywny...

Spis treści. Opis funduszy OF/ULS2/1/2015. Polityka inwestycyjna i opis ryzyka UFK Portfel Dłużny...3. UFK Portfel Konserwatywny... Opis funduszy Spis treści Opis funduszy OF/ULS2/1/2015 Rozdział 1. Rozdział 2. Rozdział 3. Rozdział 4. Rozdział 5. Rozdział 6. Rozdział 7. Rozdział 8. Rozdział 9. Rozdział 10. Postanowienia ogólne...3

Bardziej szczegółowo

Wykład: Rynki finansowe część I. prof. UG dr hab. Leszek Pawłowicz rok akadem. 2014/2015

Wykład: Rynki finansowe część I. prof. UG dr hab. Leszek Pawłowicz rok akadem. 2014/2015 Wykład: Rynki finansowe część I prof. UG dr hab. Leszek Pawłowicz rok akadem. 2014/2015 Zasadnicza część rynku finansowego służy pozyskiwaniu kapitału Rynek pozyskiwania kapitału to: 1. Rynek pozyskiwania

Bardziej szczegółowo

Struktura rynku finansowego

Struktura rynku finansowego Akademia Młodego Ekonomisty Strategie inwestycyjne na rynku kapitałowym Grzegorz Kowerda Uniwersytet w Białymstoku 21 listopada 2013 r. Struktura rynku finansowego rynek walutowy rynek pieniężny rynek

Bardziej szczegółowo

Planowanie finansów osobistych

Planowanie finansów osobistych Planowanie finansów osobistych Osoby, które planują znaczne wydatki w perspektywie najbliższych kilku czy kilkunastu lat, osoby pragnące zabezpieczyć się na przyszłość, a także wszyscy, którzy dysponują

Bardziej szczegółowo

USŁUGA ZARZĄDZANIA. Indywidualnym Portfelem Instrumentów Finansowych. oferowana przez BZ WBK Asset Management S.A.

USŁUGA ZARZĄDZANIA. Indywidualnym Portfelem Instrumentów Finansowych. oferowana przez BZ WBK Asset Management S.A. USŁUGA ZARZĄDZANIA Indywidualnym Portfelem Instrumentów Finansowych oferowana przez BZ WBK Asset Management S.A. Poznań 2013 Na czym polega usługa Zarządzania Portfelem Usługa Zarządzania Portfelem (asset

Bardziej szczegółowo

Ćwiczenia 1 Wstępne wiadomości

Ćwiczenia 1 Wstępne wiadomości Ćwiczenia 1 Wstępne wiadomości 1.Wyszukaj i uzupełnij brakujące definicje: rynek finansowy (financial market) instrument finansowy (financial instrument) papier wartościowy (security) 2. Na potrzeby analizy

Bardziej szczegółowo

Allianz Akcji. Kluczowe informacje dla Inwestorów. Kategorie jednostek uczestnictwa: A, B, C, D. Cele i polityka inwestycyjna

Allianz Akcji. Kluczowe informacje dla Inwestorów. Kategorie jednostek uczestnictwa: A, B, C, D. Cele i polityka inwestycyjna Kluczowe informacje dla Inwestorów Niniejszy dokument zawiera kluczowe informacje dla Inwestorów dotyczące tego subfunduszu. Nie są to materiały marketingowe. Dostarczenie tych informacji jest wymogiem

Bardziej szczegółowo

LYXOR ETF WIG20. Pierwszy ETF notowany na Giełdzie Papierów. 2 września 2010 r.

LYXOR ETF WIG20. Pierwszy ETF notowany na Giełdzie Papierów. 2 września 2010 r. LYXOR ETF WIG20 Pierwszy ETF notowany na Giełdzie Papierów Wartościowych w Warszawie Niniejszy materiał ma wyłącznie charakter informacyjny oraz promocyjny i nie powinien stanowić podstawy do podejmowania

Bardziej szczegółowo

Giełda w liczbach. Warszawa, 28 sierpnia 2012 r.

Giełda w liczbach. Warszawa, 28 sierpnia 2012 r. Giełda w liczbach Warszawa, 28 sierpnia 2012 r. Plan prezentacji Giełda na przestrzeni 21 lat Giełda z perspektywy spółek notowanych na GPW Przedstawienie profilu statystycznego inwestora Porady inwestycyjne

Bardziej szczegółowo

Kontrakty terminowe w teorii i praktyce. Marcin Kwaśniewski Dział Rynku Terminowego

Kontrakty terminowe w teorii i praktyce. Marcin Kwaśniewski Dział Rynku Terminowego Kontrakty terminowe w teorii i praktyce Marcin Kwaśniewski Dział Rynku Terminowego Czym jest kontrakt terminowy? Kontrakt to umowa między 2 stronami Nabywca/sprzedawca zobowiązuje się do kupna/sprzedaży

Bardziej szczegółowo

Podręcznik: Z. Makieła, T. Rachwał, Podstawy Przedsiębiorczości. Kształcenie ogólne w zakresie podstawowym, Nowa Era, Warszawa 2005.

Podręcznik: Z. Makieła, T. Rachwał, Podstawy Przedsiębiorczości. Kształcenie ogólne w zakresie podstawowym, Nowa Era, Warszawa 2005. 1.. 2. Giełda Papierów Wartościowych Uczeń zna a. 1. Cele lekcji i. a) Wiadomości pojęcie giełdy, papieru wartościowego, rodzaje rynków, rodzaje papierów wartościowych. Uczeń potrafi: wyjaśnić rolę giełdy,

Bardziej szczegółowo

i inwestowania w biznesie

i inwestowania w biznesie Podstawy finansów i inwestowania w biznesie Wykład 1 Plan wykładu Pojęcie inwestowania i inwestycji, rodzaje inwestycji Instrumenty finansowe Charakterystyka rynku finansowego Rodzaje podmiotów działających

Bardziej szczegółowo

Instytucje rynku kapitałowego

Instytucje rynku kapitałowego Instytucje rynku kapitałowego Współczesny, regulowany rynek kapitałowy nie mógłby istnieć bez instytucji, które zajmują się jego nadzorowaniem, zapewnieniem bezpieczeństwa obrotu, a także pośredniczeniem.

Bardziej szczegółowo

PRODUKTY STRUKTURYZOWANE

PRODUKTY STRUKTURYZOWANE PRODUKTY STRUKTURYZOWANE WYŁĄCZENIE ODPOWIEDZIALNOŚCI Niniejsza propozycja nie stanowi oferty w rozumieniu art. 66 Kodeksu cywilnego. Ma ona charakter wyłącznie informacyjny. Działając pod marką New World

Bardziej szczegółowo

1. Za pieniądze wpłacone do funduszu inwestycyjnego jego uczestnik nabywa:

1. Za pieniądze wpłacone do funduszu inwestycyjnego jego uczestnik nabywa: 1. Za pieniądze wpłacone do funduszu inwestycyjnego jego uczestnik nabywa: akcje, obligacje i bony skarbowe 3,92% 6 prawa poboru 0,00% 0 jednostki uczestnictwa 94,12% 144 dywidendy 1,96% 3 2. W grupie

Bardziej szczegółowo

i inwestowania w biznesie

i inwestowania w biznesie Podstawy finansów i inwestowania w biznesie Wykład 2 Plan wykładu Indeksy giełdowe Rola Giełdy Papierów Wartościowych w Warszawie i jej podstawowe funkcje Obrót publiczny a niepubliczny Podstawowe rodzaje

Bardziej szczegółowo

Inwestorzy mogą składać zlecenia na giełdę jedynie poprzez biura maklerskie, w których mają rachunki. Można je złożyć na kilka sposobów:

Inwestorzy mogą składać zlecenia na giełdę jedynie poprzez biura maklerskie, w których mają rachunki. Można je złożyć na kilka sposobów: Zlecenia na giełdzie Aby kupić albo sprzedać papiery wartościowe na giełdzie inwestor musi złożyć zlecenie za pośrednictwem domu maklerskiego. Zlecenie to właśnie informacja o tym, co i na jakich warunkach

Bardziej szczegółowo

OGŁOSZENIE O ZMIANACH PROSPEKTU INFORMACYJNEGO COMMERCIAL UNION SPECJALISTYCZNY FUNDUSZ INWESTYCYJNY OTWARTY, z dnia 14 stycznia 2009 r.

OGŁOSZENIE O ZMIANACH PROSPEKTU INFORMACYJNEGO COMMERCIAL UNION SPECJALISTYCZNY FUNDUSZ INWESTYCYJNY OTWARTY, z dnia 14 stycznia 2009 r. OGŁOSZENIE O ZMIANACH PROSPEKTU INFORMACYJNEGO COMMERCIAL UNION SPECJALISTYCZNY FUNDUSZ INWESTYCYJNY OTWARTY, z dnia 14 stycznia 2009 r. Na podstawie 28 ust. 4 Rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 6 listopada

Bardziej szczegółowo

Oferta Giełdy Papierów Wartościowych - Główny Rynek GPW, NewConnect i Catalyst. Marzec 2012

Oferta Giełdy Papierów Wartościowych - Główny Rynek GPW, NewConnect i Catalyst. Marzec 2012 Oferta Giełdy Papierów Wartościowych - Główny Rynek GPW, NewConnect i Catalyst. Marzec 2012 GŁÓWNY RYNEK AKCJI GPW Kapitalizacja spółek na GPW (mld zł) Spółki krajowe (mld zł) Spółki zagraniczne (mld zł)

Bardziej szczegółowo

Wykaz zmian wprowadzonych do statutu KBC LIDERÓW RYNKU Funduszu Inwestycyjnego Zamkniętego w dniu 10 czerwca 2010 r.

Wykaz zmian wprowadzonych do statutu KBC LIDERÓW RYNKU Funduszu Inwestycyjnego Zamkniętego w dniu 10 czerwca 2010 r. Wykaz zmian wprowadzonych do statutu KBC LIDERÓW RYNKU Funduszu Inwestycyjnego Zamkniętego w dniu 10 czerwca 2010 r. art. 12 ust. 2 Statutu Brzmienie dotychczasowe: 2. Cel Subfunduszu Global Partners Kredyt

Bardziej szczegółowo

ROZSZERZENIE OFERTY UBEZPIECZENIOWYCH FUNDUSZY KAPITAŁOWYCH

ROZSZERZENIE OFERTY UBEZPIECZENIOWYCH FUNDUSZY KAPITAŁOWYCH Obowiązuje od 5.11.2012 r. ROZSZERZENIE OFERTY UBEZPIECZENIOWYCH FUNDUSZY KAPITAŁOWYCH W związku z rozszerzeniem oferty Towarzystwa o nowe ubezpieczeniowe fundusze kapitałowe przedstawiamy Aneks do Regulaminu

Bardziej szczegółowo

Analiza inwestycji i zarządzanie portfelem SPIS TREŚCI

Analiza inwestycji i zarządzanie portfelem SPIS TREŚCI Analiza inwestycji i zarządzanie portfelem Frank K. Reilly, Keith C. Brown SPIS TREŚCI TOM I Przedmowa do wydania polskiego Przedmowa do wydania amerykańskiego O autorach Ramy książki CZĘŚĆ I. INWESTYCJE

Bardziej szczegółowo

Ubezpieczeniowe Fundusze Kapitałowe

Ubezpieczeniowe Fundusze Kapitałowe Ubezpieczeniowe Fundusze Kapitałowe Opis Ubezpieczeniowych Funduszy Kapitałowych Ubezpieczeniowe Fundusze Kapitałowe funkcjonujące w ramach indywidualnych i grupowych ubezpieczeń na życie proponowanych

Bardziej szczegółowo

Interwały. www.efixpolska.com

Interwały. www.efixpolska.com Interwały Dobór odpowiednich ram czasowych na których inwestor zamierza dokonywać transakcji jest podstawowym elementem strategii inwestycyjnej. W żargonie traderów sposób przedstawienia zmian ceny a w

Bardziej szczegółowo

Warszawa, dnia 6 września 2010 r. Nr 6

Warszawa, dnia 6 września 2010 r. Nr 6 DZIENNIK URZĘDOWY KOMISJI NADZORU FINANSOWEGO Warszawa, dnia 6 września 2010 r. Nr 6 TREŚĆ: Poz.: KOMUNIKATY KOMISJI EGZAMINACYJNEJ DLA AGENTÓW FIRM INWESTYCYJNYCH: 27 Komunikat Nr 20 Komisji Egzaminacyjnej

Bardziej szczegółowo

Fundusze inwestycyjne

Fundusze inwestycyjne Fundusze inwestycyjne Fundusze inwestycyjne stanowią istotny element rynku kapitałowego. Oszczędności wielu osób tworzą duże sumy, które mogą być profesjonalnie inwestowane na różnych rynkach. Tworzenie

Bardziej szczegółowo

Produkty szczególnie polecane

Produkty szczególnie polecane Produkty szczególnie polecane 9 luty 2011 r. Szczegółowe informacje na temat funduszy zarządzanych przez Legg Mason TFI S.A. ( fundusze") zawarte są w prospekcie informacyjnym oraz skrócie prospektu informacyjnego,

Bardziej szczegółowo

RODZAJE ZLECEŃ NA GPW

RODZAJE ZLECEŃ NA GPW Zlecenia bez limitu ceny: RODZAJE ZLECEŃ NA GPW PKC - zlecenie po każdej cenie PCR - zlecenie po cenie rynkowej PCRO - zlecenie po cenie rynkowej na otwarcie Zlecenie z limitem ceny W tego typu zleceniach,

Bardziej szczegółowo

Rynek akcji z ochroną kapitału

Rynek akcji z ochroną kapitału Rynek akcji z ochroną kapitału db Obligacja WIG20 3-letnia obligacja strukturyzowana powiązana z indeksem WIG20 A Passion to Perform. Nowa jakość w inwestycjach giełdowych Polska gospodarka znajduje się

Bardziej szczegółowo

Inwestor musi wybrać następujące parametry: instrument bazowy, rodzaj opcji (kupna lub sprzedaży, kurs wykonania i termin wygaśnięcia.

Inwestor musi wybrać następujące parametry: instrument bazowy, rodzaj opcji (kupna lub sprzedaży, kurs wykonania i termin wygaśnięcia. Opcje na GPW (II) Wbrew ogólnej opinii, inwestowanie w opcje nie musi być trudne. Na rynku tym można tworzyć strategie dla doświadczonych inwestorów, ale również dla początkujących. Najprostszym sposobem

Bardziej szczegółowo

Podstawy finansów i inwestowania w biznesie. Wykład 6

Podstawy finansów i inwestowania w biznesie. Wykład 6 Podstawy finansów i inwestowania w biznesie Wykład 6 Plan wykładu Cechy inwestycji finansowych: dochód ryzyko płynność Depozyty bankowe Fundusze inwestycyjne 2015-11-05 2 Najważniejszymi cechami inwestycji

Bardziej szczegółowo

Top 5 Polscy Giganci

Top 5 Polscy Giganci lokata ze strukturą Top 5 Polscy Giganci Pomnóż swoje oszczędności w bezpieczny sposób inwestując w lokatę ze strukturą Top 5 Polscy Giganci to możliwy zysk nawet do 45%. Lokata ze strukturą Top 5 Polscy

Bardziej szczegółowo

1 Regulamin UFK ING Portfel Inwestycyjny Stabilny str 2-3. 2 Regulamin UFK ING Portfel Inwestycyjny Wzrostowy str 4-5

1 Regulamin UFK ING Portfel Inwestycyjny Stabilny str 2-3. 2 Regulamin UFK ING Portfel Inwestycyjny Wzrostowy str 4-5 REGULAMINY FUNDUSZY 1 Regulamin UFK ING Portfel Inwestycyjny Stabilny str 2-3 2 Regulamin UFK ING Portfel Inwestycyjny Wzrostowy str 4-5 3 Regulamin UFK ING Akcji str 6-7 4 Regulamin UFK ING (L) Ameryki

Bardziej szczegółowo

Spis treści: Wstęp. ROZDZIAŁ 1. Istota i funkcje systemu finansowego Adam Dmowski

Spis treści: Wstęp. ROZDZIAŁ 1. Istota i funkcje systemu finansowego Adam Dmowski Rynki finansowe., Książka stanowi kontynuację rozważań nad problematyką zawartą we wcześniejszych publikacjach autorów: Podstawy finansów i bankowości oraz Finanse i bankowość wydanych odpowiednio w 2005

Bardziej szczegółowo

Opcje na GPW (I) Możemy wyróżnić dwa rodzaje opcji: opcje kupna (ang. call options), opcje sprzedaży (ang. put options).

Opcje na GPW (I) Możemy wyróżnić dwa rodzaje opcji: opcje kupna (ang. call options), opcje sprzedaży (ang. put options). Opcje na GPW (I) Opcje (ang. options) to podobnie jak kontrakty terminowe bardzo popularny instrument notowany na rynkach giełdowych. Ich konstrukcja jest nieco bardziej złożona od kontraktów. Opcje można

Bardziej szczegółowo

Organizacja obrotu giełdowego

Organizacja obrotu giełdowego Organizacja obrotu giełdowego Notowania na warszawskiej giełdzie prowadzone są w systemie obrotu WARSET. System WARSET zapewnia pełną automatyzację przekazywania zleceń i zawierania transakcji, sprawny

Bardziej szczegółowo

ZASADY WYCENY AKTYWÓW FUNDUSZU WPROWADZONE ZE WZGLĘDU NA ZMIANĘ NORM PRAWNYCH. Wycena aktywów Funduszu, ustalenie zobowiązań i wyniku z operacji

ZASADY WYCENY AKTYWÓW FUNDUSZU WPROWADZONE ZE WZGLĘDU NA ZMIANĘ NORM PRAWNYCH. Wycena aktywów Funduszu, ustalenie zobowiązań i wyniku z operacji ZASADY WYCENY AKTYWÓW FUNDUSZU WPROWADZONE ZE WZGLĘDU NA ZMIANĘ NORM PRAWNYCH Wycena aktywów Funduszu, ustalenie zobowiązań i wyniku z operacji 1. Wycena Aktywów Funduszu oraz ustalenie Wartości Aktywów

Bardziej szczegółowo

OPIS FUNDUSZY OF/ULM3/1/2013

OPIS FUNDUSZY OF/ULM3/1/2013 OPIS FUNDUSZY OF/ULM3/1/2013 Spis treści Opis Ubezpieczeniowego Funduszu Kapitałowego ING Perspektywa 2020 3 Opis Ubezpieczeniowego Funduszu Kapitałowego ING Perspektywa 2025 6 Opis Ubezpieczeniowego Funduszu

Bardziej szczegółowo

Oszczędzanie a inwestowanie..

Oszczędzanie a inwestowanie.. Oszczędzanie a inwestowanie.. Oszczędzanie to zabezpieczenie nadmiaru środków finansowych niewykorzystanych na bieżącą konsumpcję oraz czerpanie z tego tytułu korzyści w postaci odsetek. Jest to czynność

Bardziej szczegółowo

Akademia Młodego Ekonomisty

Akademia Młodego Ekonomisty Akademia Młodego Ekonomisty Strategie inwestycyjne na rynku kapitałowym Inwestowanie na rynku dr Piotr Stobiecki Uniwersytet Ekonomiczny w Poznaniu 13 października 2011 r. PLAN WYKŁADU I. Wprowadzenie

Bardziej szczegółowo

INWESTYCJE ALTERNATYWNE NA GPW. Łukasz Porębski Dyrektor ds. Analiz Giełdowych

INWESTYCJE ALTERNATYWNE NA GPW. Łukasz Porębski Dyrektor ds. Analiz Giełdowych INWESTYCJE ALTERNATYWNE NA GPW Łukasz Porębski Dyrektor ds. Analiz Giełdowych Inwestycje alternatywne - cechy rozszerzają katalog możliwości inwestycyjnych dostępnych na GPW dla przeciętnego inwestora

Bardziej szczegółowo

Nazwy skrócone opcji notowanych na GPW tworzy się w następujący sposób: OXYZkrccc, gdzie:

Nazwy skrócone opcji notowanych na GPW tworzy się w następujący sposób: OXYZkrccc, gdzie: Opcje na GPW (III) Na warszawskiej Giełdzie Papierów Wartościowych notuje się opcje na WIG20 i akcje niektórych spółek o najwyższej płynności. Każdy rodzaj opcji notowany jest w kilku, czasem nawet kilkunastu

Bardziej szczegółowo

POLITYKA DZIAŁANIA W NAJLEPIEJ POJĘTYM INTERESIE KLIENTA PRZEZ DOM MAKLERSKI COPERNICUS SECURITIES S.A.

POLITYKA DZIAŁANIA W NAJLEPIEJ POJĘTYM INTERESIE KLIENTA PRZEZ DOM MAKLERSKI COPERNICUS SECURITIES S.A. POLITYKA DZIAŁANIA W NAJLEPIEJ POJĘTYM INTERESIE KLIENTA PRZEZ DOM MAKLERSKI COPERNICUS SECURITIES S.A. Copernicus Securities S.A. został zarejestrowany przez Sąd Rejonowy w Warszawie, XII Wydział Gospodarczy

Bardziej szczegółowo

Ogłoszenie o zmianach statutu KBC BETA Specjalistycznego Funduszu Inwestycyjnego Otwartego z dnia 27 lutego 2015 r.

Ogłoszenie o zmianach statutu KBC BETA Specjalistycznego Funduszu Inwestycyjnego Otwartego z dnia 27 lutego 2015 r. Ogłoszenie o zmianach statutu KBC BETA Specjalistycznego Funduszu Inwestycyjnego Otwartego z dnia 27 lutego 2015 r. KBC Towarzystwo Funduszy Inwestycyjnych S.A. działające jako organ KBC BETA Specjalistycznego

Bardziej szczegółowo

OGŁOSZENIE O ZMIANIE STATUTU MCI.CreditVentures 2.0. Funduszu Inwestycyjnego Zamkniętego z dnia 27 maja 2015 r.

OGŁOSZENIE O ZMIANIE STATUTU MCI.CreditVentures 2.0. Funduszu Inwestycyjnego Zamkniętego z dnia 27 maja 2015 r. OGŁOSZENIE O ZMIANIE STATUTU MCI.CreditVentures 2.0. Funduszu Inwestycyjnego Zamkniętego z dnia 27 maja 2015 r. Niniejszym, MCI Capital Towarzystwo Funduszy Inwestycyjnych S.A. z siedzibą w Warszawie,

Bardziej szczegółowo

Rozwój rynku kapitałowego w Polsce. 22.02.2011 Rzeszów

Rozwój rynku kapitałowego w Polsce. 22.02.2011 Rzeszów Rozwój rynku kapitałowego w Polsce 22.02.2011 Rzeszów Rynek kapitałowy - wyjaśnienie pojęcia Rynek kapitałowy to miejsce, gdzie kapitał w różnych wielkościach i postaciach jest wzajemnie sobie przekazywany

Bardziej szczegółowo

OGŁOSZENIE Z DNIA 23 GRUDNIA 2015 r. O ZMIANIE STATUTU UNIFUNDUSZE SPECJALISTYCZNEGO FUNDUSZU INWESTYCYJNEGO OTWARTEGO

OGŁOSZENIE Z DNIA 23 GRUDNIA 2015 r. O ZMIANIE STATUTU UNIFUNDUSZE SPECJALISTYCZNEGO FUNDUSZU INWESTYCYJNEGO OTWARTEGO OGŁOSZENIE Z DNIA 23 GRUDNIA 2015 r. O ZMIANIE STATUTU UNIFUNDUSZE SPECJALISTYCZNEGO FUNDUSZU INWESTYCYJNEGO OTWARTEGO Niniejszym, Union Investment Towarzystwo Funduszy Inwestycyjnych S.A. ogłasza o zmianie

Bardziej szczegółowo

Kontrakty terminowe bez tajemnic. Marcin Kwaśniewski Dział Rynku Terminowego

Kontrakty terminowe bez tajemnic. Marcin Kwaśniewski Dział Rynku Terminowego Kontrakty terminowe bez tajemnic Marcin Kwaśniewski Dział Rynku Terminowego Agenda: ABC kontraktów terminowych Zasady obrotu kontraktami Depozyty zabezpieczające Zabezpieczanie i spekulacja Ryzyko inwestowania

Bardziej szczegółowo

Specjalny Raport Portalu Inwestycje-Gieldowe.pl Zmiana systemu WARSET na UTP

Specjalny Raport Portalu Inwestycje-Gieldowe.pl Zmiana systemu WARSET na UTP Specjalny Raport Portalu Inwestycje-Gieldowe.pl Zmiana systemu WARSET na UTP Spis treści System znany z NYSE Euronext także na GPW...2 Skrócenie czasu notowań...3 Zmiany w zleceniach giełdowych...4 1.Nowości

Bardziej szczegółowo

Przy ustalaniu ceny emisyjnej spółka posługuje się wyceną fundamentalną przygotowaną przez doradców finansowych lub analityków domu maklerskiego.

Przy ustalaniu ceny emisyjnej spółka posługuje się wyceną fundamentalną przygotowaną przez doradców finansowych lub analityków domu maklerskiego. Przy ustalaniu ceny emisyjnej spółka posługuje się wyceną fundamentalną przygotowaną przez doradców finansowych lub analityków domu maklerskiego. Sponsor emisji W trakcie przyjmowania zapisów na akcje,

Bardziej szczegółowo

Giełda Papierów Wartościowych w Warszawie

Giełda Papierów Wartościowych w Warszawie Giełda Papierów Wartościowych w Warszawie Akademia Górniczo-Hutnicza 3. grudnia 2007 Plan prezentacji Czym jest Giełda Papierów Wartościowych? Charakterystyka GPW w Warszawie. Krótka historia warszawskiej

Bardziej szczegółowo

I. Rynek kapitałowy II. Strategie inwestycyjne III. Studium przypadku

I. Rynek kapitałowy II. Strategie inwestycyjne III. Studium przypadku Akademia Młodego Ekonomisty Strategie na rynku kapitałowym Inwestowanie na rynku dr Piotr Stobiecki Uniwersytet Ekonomiczny w Poznaniu 21 listopada 2013 r. Plan wykładu 2 1 Rynek finansowy Rynek kapitałowy

Bardziej szczegółowo

OPCJE W to też możesz inwestować na giełdzie

OPCJE W to też możesz inwestować na giełdzie OPCJE NA WIG 20 W to też możesz inwestować na giełdzie GIEŁDAPAPIERÓW WARTOŚCIOWYCH WARSZAWIE OPCJE NA WIG 20 Opcje na WIG20 to popularny instrument, którego obrót systematycznie rośnie. Opcje dają ogromne

Bardziej szczegółowo

Forward kontrakt terminowy o charakterze rzeczywistym (z dostawą instrumentu bazowego).

Forward kontrakt terminowy o charakterze rzeczywistym (z dostawą instrumentu bazowego). Kontrakt terminowy (z ang. futures contract) to umowa pomiędzy dwiema stronami, z których jedna zobowiązuje się do kupna, a druga do sprzedaży, w określonym terminie w przyszłości (w tzw. dniu wygaśnięcia)

Bardziej szczegółowo

Naszym największym priorytetem jest powodzenie Twojej inwestycji.

Naszym największym priorytetem jest powodzenie Twojej inwestycji. Naszym największym priorytetem jest powodzenie Twojej inwestycji. Możesz być pewien, że będziemy się starać by Twoja inwestycja była zyskowna. Dlaczego? Bo zyskujemy tylko wtedy, kiedy Ty zyskujesz. Twój

Bardziej szczegółowo

SPLIT. Łukasz Porębski Dyrektor ds. Analiz Giełdowych

SPLIT. Łukasz Porębski Dyrektor ds. Analiz Giełdowych SPLIT Łukasz Porębski Dyrektor ds. Analiz Giełdowych Operacje na papierach wartościowych Operacje na papierach wartościowych odzwierciedlają zmiany treści praw i innych cech papierów wartościowych lub

Bardziej szczegółowo

OGŁOSZENIE O ZMIANIE STATUTU UNIOBLIGACJE HIGH YIELD FUNDUSZU INWESTYCYJNEGO ZAMKNIĘTEGO Z DNIA 23 CZERWCA 2016 R.

OGŁOSZENIE O ZMIANIE STATUTU UNIOBLIGACJE HIGH YIELD FUNDUSZU INWESTYCYJNEGO ZAMKNIĘTEGO Z DNIA 23 CZERWCA 2016 R. OGŁOSZENIE O ZMIANIE STATUTU UNIOBLIGACJE HIGH YIELD FUNDUSZU INWESTYCYJNEGO ZAMKNIĘTEGO Z DNIA 23 CZERWCA 2016 R. Niniejszym, Union Investment Towarzystwo Funduszy Inwestycyjnych S.A. ogłasza o zmianie

Bardziej szczegółowo

Giełda. Podstawy inwestowania. Wydanie II rozszerzone.

Giełda. Podstawy inwestowania. Wydanie II rozszerzone. Giełda. Podstawy inwestowania. Wydanie II rozszerzone. Autor: Adam Zaremba Do rozważnych zysk należy! Na co zwracać uwagę przy wyborze domu maklerskiego? Jak niwelować ryzyko? Czym jest system notowań?

Bardziej szczegółowo

OPIS FUNDUSZY OF/ULM4/1/2012

OPIS FUNDUSZY OF/ULM4/1/2012 OPIS FUNDUSZY OF/ULM4/1/2012 Spis treści Opis Ubezpieczeniowego Funduszu Kapitałowego ING Perspektywa 2020 3 Opis Ubezpieczeniowego Funduszu Kapitałowego ING Perspektywa 2025 6 Opis Ubezpieczeniowego Funduszu

Bardziej szczegółowo

Wyniki Legg Mason Akcji Skoncentrowany FIZ

Wyniki Legg Mason Akcji Skoncentrowany FIZ Inwestowanie w fundusze inwestycyjne wiąże się z ryzykiem i nie gwarantuje realizacji założonego celu inwestycyjnego, ani uzyskania określonego wyniku inwestycyjnego. Należy liczyć się z możliwością utraty

Bardziej szczegółowo

Obligacje. Nieograniczone możliwości inwestowania

Obligacje. Nieograniczone możliwości inwestowania Obligacje Nieograniczone możliwości inwestowania Spis treści Obligacje... Kryteria podziału Obligacji... Rentowność a cena... Obligacje z Dyskontem i Premią... Przykład Obligacji... Jak inwestować w Obligacje?...

Bardziej szczegółowo

Najlepsze miejsce. do obrotu obligacjami w Polsce

Najlepsze miejsce. do obrotu obligacjami w Polsce Najlepsze miejsce do obrotu obligacjami w Polsce GRUPAKAPITAŁOWAGPW BondSpot S.A. doświadczenie i rozwój BondSpot S.A. jest drugą, obok Giełdy Papierów Wartościowych w Warszawie S.A., instytucją na polskim

Bardziej szczegółowo

Finansowanie działalności przedsiebiorstwa. Finanse 110630-1165

Finansowanie działalności przedsiebiorstwa. Finanse 110630-1165 Finansowanie działalności przedsiebiorstwa przedsiębiorstw-definicja Przepływy pieniężne w przedsiębiorstwach Decyzje finansowe przedsiębiorstw Analiza finansowa Decyzje finansowe Krótkoterminowe np. utrzymanie

Bardziej szczegółowo

Ekonomiczny Uniwersytet Dziecięcy

Ekonomiczny Uniwersytet Dziecięcy Ekonomiczny Uniwersytet Dziecięcy Młody inwestor na giełdzie Strategie inwestycyjne dr Radosław Pietrzyk Uniwersytet Ekonomiczny we Wrocławiu 11 maja 2015 r. Plan prezentacji 1. Co to jest rynek i giełda?

Bardziej szczegółowo

zatwierdzonego decyzją Komisji Nadzoru Finansowego z dnia 14 czerwca 2013 r. (DFI/II/4034/31/15/U/2013/13-12/AG)

zatwierdzonego decyzją Komisji Nadzoru Finansowego z dnia 14 czerwca 2013 r. (DFI/II/4034/31/15/U/2013/13-12/AG) ANEKS NR 2 DO PROSPEKTU EMISYJNEGO CERTYFIKATÓW INWESTYCYJNYCH SERII A, B, C, D PKO GLOBALNEJ STRATEGII FUNDUSZ INWESTYCYJNY ZAMKNIĘTY zatwierdzonego decyzją Komisji Nadzoru Finansowego z dnia 14 czerwca

Bardziej szczegółowo

RYNKI INSTRUMENTY I INSTYTUCJE FINANSOWE RED. JAN CZEKAJ

RYNKI INSTRUMENTY I INSTYTUCJE FINANSOWE RED. JAN CZEKAJ RYNKI INSTRUMENTY I INSTYTUCJE FINANSOWE RED. JAN CZEKAJ Wstęp Część I. Ogólna charakterystyka rynków finansowych 1. Istota i funkcje rynków finansowych 1.1. Pojęcie oraz podstawowe rodzaje rynków 1.1.1.

Bardziej szczegółowo

ZŁOTA PRZYSZŁOŚĆ POSTANOWIENIA OGÓLNE

ZŁOTA PRZYSZŁOŚĆ POSTANOWIENIA OGÓLNE Zasady Działania Funduszy i Planów Inwestycyjnych Załącznik do Ogólnych Warunków Ubezpieczenia Indywidualne Ubezpieczenie na Życie z Ubezpieczeniowym Funduszem Kapitałowym ZŁOTA PRZYSZŁOŚĆ POSTANOWIENIA

Bardziej szczegółowo

Strategie inwestycyjne na rynku kapitałowym

Strategie inwestycyjne na rynku kapitałowym Akademia Młodego Ekonomisty Uniwersytet w Białymstoku 13 pażdziernika 2011 r. Strategie inwestycyjne na rynku kapitałowym Inwestowanie na rynku Jarosław Kilon RYNEK KAPITAŁOWY Rynek walutowy Rynek finansowy

Bardziej szczegółowo

Komunikat Nr 13 Komisji Egzaminacyjnej dla agentów firm inwestycyjnych z dnia 10 lutego 2009 r.

Komunikat Nr 13 Komisji Egzaminacyjnej dla agentów firm inwestycyjnych z dnia 10 lutego 2009 r. Komunikat Nr 13 Komisji Egzaminacyjnej dla agentów firm inwestycyjnych z dnia 10 lutego 2009 r. w sprawie ustalenia zakresu tematycznego egzaminu na agenta firmy inwestycyjnej Na podstawie art. 128 ust.

Bardziej szczegółowo

OPCJE MIESIĘCZNE NA INDEKS WIG20

OPCJE MIESIĘCZNE NA INDEKS WIG20 OPCJE MIESIĘCZNE NA INDEKS WIG20 1 TROCHĘ HISTORII 1973 Fisher Black i Myron Scholes opracowują precyzyjną metodę obliczania wartości opcji słynny MODEL BLACK/SCHOLES 2 TROCHĘ HISTORII 26 kwietnia 1973

Bardziej szczegółowo

INFORMACJE DOTYCZĄCE IPOPEMA SECURITIES S.A. ORAZ ŚWIADCZONYCH USŁUG

INFORMACJE DOTYCZĄCE IPOPEMA SECURITIES S.A. ORAZ ŚWIADCZONYCH USŁUG Załącznik nr 1 do Procedury współpracy z Klientem INFORMACJE DOTYCZĄCE IPOPEMA SECURITIES S.A. ORAZ ŚWIADCZONYCH USŁUG Informacje dotyczące IPOPEMA Securities S.A. oraz świadczonych usług, przekazywane

Bardziej szczegółowo

Zanim zaczniesz inwestować -1-

Zanim zaczniesz inwestować -1- Zanim zaczniesz inwestować -1- Inwestor kto to taki? PL B AUS D Źródło: SII, OBI, 2014-2- Kobiety wśród inwestorów Ogólnopolskie Badanie Inwestorów Kobiety w OBI 2014 mężczyzna 82,6% Odsetek kobiet w latach

Bardziej szczegółowo

Ekonomiczny Uniwersytet Dziecięcy

Ekonomiczny Uniwersytet Dziecięcy Ekonomiczny Uniwersytet Dziecięcy Czarodziejski młynek do pomnażania pieniędzy? Grzegorz Kowerda Uniwersytet w Białymstoku 29 października 2015 r. Początki giełdy przodek współczesnych giełd to rynek (jarmark,

Bardziej szczegółowo

POLITYKA WYKONYWANIA ZLECEŃ PRZEZ DOM MAKLERSKI COPERNICUS SECURITIES S.A.

POLITYKA WYKONYWANIA ZLECEŃ PRZEZ DOM MAKLERSKI COPERNICUS SECURITIES S.A. POLITYKA WYKONYWANIA ZLECEŃ PRZEZ DOM MAKLERSKI COPERNICUS SECURITIES S.A. Copernicus Securities S.A. został zarejestrowany przez Sąd Rejonowy w Warszawie, XII Wydział Gospodarczy Krajowego Rejestru Sądowego,

Bardziej szczegółowo

INFORMACJE DOTYCZĄCE IPOPEMA SECURITIES S.A. ORAZ ŚWIADCZONYCH USŁUG

INFORMACJE DOTYCZĄCE IPOPEMA SECURITIES S.A. ORAZ ŚWIADCZONYCH USŁUG INFORMACJE DOTYCZĄCE IPOPEMA SECURITIES S.A. ORAZ ŚWIADCZONYCH USŁUG Informacje dotyczące IPOPEMA Securities S.A. oraz świadczonych usług, przekazywane klientowi na podstawie rozporządzenia Ministra Finansów

Bardziej szczegółowo

Jak zbierać plony? Krótkoterminowo ostrożnie Długoterminowo dobierz akcje Typy inwestycyjne Union Investment

Jak zbierać plony? Krótkoterminowo ostrożnie Długoterminowo dobierz akcje Typy inwestycyjne Union Investment Jak zbierać plony? Krótkoterminowo ostrożnie Długoterminowo dobierz akcje Typy inwestycyjne Union Investment Warszawa sierpień 2011 r. Co ma potencjał zysku? sierpień 2011 2 Sztandarowy fundusz dla klientów

Bardziej szczegółowo

MATERIAŁ INFORMACYJNY

MATERIAŁ INFORMACYJNY MATERIAŁ INFORMACYJNY Strukturyzowane Certyfikaty Depozytowe Lokata inwestycyjna powiązana z rynkiem akcji ze 100% ochroną zainwestowanego kapitału w Dniu Wykupu Emitent Bank BPH SA Numer Serii Certyfikatów

Bardziej szczegółowo

Fundusze nieruchomości w Polsce

Fundusze nieruchomości w Polsce Fundusze nieruchomości w Polsce Oferta funduszy inwestycyjnych zamkniętych jest liczy sobie kilka funduszy, które prowadziły subskrypcję certyfikatów w różnym czasie. Klienci, którzy poprzez nabycie certyfikatów

Bardziej szczegółowo

Licz i zarabiaj matematyka na usługach rynku finansowego

Licz i zarabiaj matematyka na usługach rynku finansowego Licz i zarabiaj matematyka na usługach rynku finansowego Przedstawiony zestaw zadań jest przeznaczony dla uczniów szkół ponadgimnazjalnych i ma na celu ukazanie praktycznej strony matematyki, jej zastosowania

Bardziej szczegółowo

PRAWA POBORU CZYM SĄ I JAK JE WYKORZYSTAĆ?

PRAWA POBORU CZYM SĄ I JAK JE WYKORZYSTAĆ? PRAWA POBORU CZYM SĄ I JAK JE WYKORZYSTAĆ? Emisja z prawem poboru Emisja z prawem poboru może mieć miejsce, gdy spółka potrzebuje dodatkowych środków finansowych i w związku z tym podejmuje decyzję o podwyższeniu

Bardziej szczegółowo

Instrumenty Rynku Pieniężnego

Instrumenty Rynku Pieniężnego Rodzaje i opis instrumentów finansowych wchodzących w skład portfeli Definicje pojęć użytych w opisie instrumentów Zmienność ceny miara niepewności co do przyszłej wartości instrumentu finansowego, im

Bardziej szczegółowo

Półroczne sprawozdanie ubezpieczeniowego funduszu kapitałowego sporządzone na dzień 31.12.2010 r.

Półroczne sprawozdanie ubezpieczeniowego funduszu kapitałowego sporządzone na dzień 31.12.2010 r. Półroczne sprawozdanie ubezpieczeniowego funduszu kapitałowego sporządzone na dzień I. AKTYWA NETTO FUNDUSZU I. Aktywa 6 179,79 2 228,13 1. Lokaty 6 179,79 2 228,13 2. Środki pieniężne 3. Należności, w

Bardziej szczegółowo