oc ytąip am icśondurt z meinatyzc

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "oc ytąip am icśondurt z meinatyzc"

Transkrypt

1 oc ytąip kyzcjeporue am icśondurt z meinatyzc

2 Co piąty Europejczyk ma trudności z czytaniem

3 UNIJNA GRUPA EKSPERTÓW WYSOKIEGO SZCZEBLA DS. UMIEJĘTNOŚCI CZYTANIA I PISANIA STRESZCZENIE, WRZESIEŃ 2012 R.

4

5 UNIJNA GRUPA EKSPERTÓW WYSOKIEGO SZCZEBLA DS. UMIEJĘTNOŚCI CZYTANIA I PISANIA > Streszczenie UNIJNA GRUPA EKSPERTÓW WYSOKIEGO SZCZEBLA DS. UMIEJĘTNOŚCI CZYTANIA I PISANIA STRESZCZENIE Niniejszy raport stanowi ostrzeżenie wobec narastających we wszystkich krajach Europy problemów związanych ze słabą umiejętności pisania i czytania. Musimy uświadomić sobie, że umiejętność ta, to coś więcej niż zdolność czysto techniczna czy prosta kompetencja. Umiejętność czytania i pisania daje poczucie własnej wartości, a także wpływa na zdolność funkcjonowania i rozwijania się w społeczeństwie jako jednostka, czynny obywatel, pracownik czy tez rodzic. Europejskie społeczeństwa muszą zmierzyć się z tym ukrytym kryzysem i podjąć wspólne działania, by podnieść poziom umiejętności czytania i pisania oraz zmniejszyć analfabetyzm. Mamy dziś do czynienia z prawdziwie paradoksalną sytuacją w erze cyfrowej, w której konieczny jest poziom alfabetyzmu wyższy niż kiedykolwiek, miliony Europejczyków w różnym wieku nadal nie radzą sobie z czytaniem i pisaniem. Zbyt często uznaje się za pewnik, że wszyscy umieją czytać i pisać, interpretować informacje i krytycznie przetwarzać dane z różnych źródeł. Zbyt często zakłada się, że szerzenie umiejętności czytania i pisania jest wyłącznie zadaniem nauczycieli, szkół czy władz. Ale właśnie dlatego, że umiejętność czytania pisania dotyczy tak wielu aspektów naszego funkcjonowania w życiu społecznym i gospodarczym, wiele innych podmiotów powinno brać udział w rozwiązywaniu problemów z tym związanych. Raport zawiera opis problemu i formułuje zalecenia dla doprowadzenia do sytuacji, w której wszyscy mieszkańcy Europy posiądą umiejętność czytania i pisania. 3

6 PROBLEMY i możliwości: dlaczego umiejętność CZYTANIA i pisania jest TAK ważna WIELU ludzi nie posiada w wystarczającym STOPNIU umiejętności czytania i pisania Umiejętność czytania i pisania jest niezbędna do podnoszenia poziomu życia i wspierania silnego, zrównoważonego wzrostu gospodarczego w Europie. Dzięki umiejętności czytania i pisania człowiek rozwija się zdolność refleksji, krytyki i empatii. Jest to podstawa jego dobrego funkcjonowania. Bez rozwoju różnych umiejętności, a co za tym idzie produktywności osób w wieku produkcyjnym, nie można rozwiązywać problemów demograficznych i społeczno-ekonomicznych, z jakimi boryka się Europa. Z niskim poziomem umiejętności czytania i pisania można walczyć i w wielu krajach, które podjęły już rozmaite działania w tym kierunku, udało się uzyskać dobre wyniki bez nadmiernych wydatków. Jednak pozostaje jeszcze wiele do zrobienia. Zaskakująco duża liczba Europejczyków nie posiada wystarczającej umiejętności czytania i pisania. Według badań krajowych i międzynarodowych mniej więcej jedna na pięć dorosłych osób i co piąty piętnastolatek nie ma umiejętności czytania na poziomie niezbędnym do w pełni sprawnego funkcjonowania w nowoczesnym społeczeństwie. Wyższy poziom alfabetyzmu korzyści dla jednostki Zwiększone aspiracje Przejmowanie inicjatywy Wyższe zarobki Bardziej aktywna postawa obywatelska Poprawa możliwości w dziedzinie edukacji i zatrudnienia 4

7 UNIJNA GRUPA EKSPERTÓW WYSOKIEGO SZCZEBLA DS. UMIEJĘTNOŚCI CZYTANIA I PISANIA > Streszczenie Umiejętność czytania i pisania jest we współczesnej Europie podstawowym wymogiem stawianym obywatelom w każdym wieku, a ogólne zmiany w sposobie wykonywania pracy, w gospodarce i społeczeństwie czynią tę umiejętność jeszcze ważniejszą. Umiejętność czytania i pisania jest tak ważna z wielu powodów: rynek pracy wymaga coraz większych umiejętności w tym zakresie; w społeczeństwie cyfrowym, uczestniczenie w życiu społeczeństwa obywatelskiego jest coraz bardziej zależne od posiadania umiejętności czytania i pisania; cyfryzacja zmienia charakter umiejętności czytania i pisania oraz sprawia, że stają się one jeszcze ważniejsze, ponieważ kontakty społeczne i ekonomiczne oraz komunikacja opierają się na słowie pisanym; w starzejącym się społeczeństwie umiejętność czytania i pisania, jak również posługiwanie się nowymi technikami komunikacji, wymagają ciągłego doskonalenia; ubóstwo i niski poziom umiejętności czytania i pisania zamknięte są w błędnym kole i wzajemnie się napędzają; rosnąca mobilność i migracje sprawiają, że problemy związane z alfabetyzacja nabierają charakteru wielojęzycznego i wielokulturowego. INWESTOWANIE w alfabetyzację jest NIEZBĘDNE dla zapewnienia dobrego SAMOPOCZUCIA obywatelom oraz z gospodarczego punktu widzenia Inwestycje zmierzające do poprawy umiejętności czytania i pisania wszystkich grup wiekowych mają znaczenie ekonomiczne, przynoszą bowiem wymierne korzyści zarówno dla jednostki, jak i dla społeczeństwa i w dłuższej perspektywie dają zyski na poziomie miliardów euro. Poprawa sytuacji w tym zakresie jest koniecznym warunkiem rozwoju gospodarczego Unii Europejskiej, a także dobrobytu jej obywateli. Niezależnie od kwestii ekonomicznych, nie należy zapominać, że umiejętność pisania i czytania leży u podstaw rozwoju jednostki ludzkiej. Choć wynikająca z niej wiara w siebie i w swoje umiejętności nie ma wymiernej wartości ekonomicznej, to przyczynia się ona, zwiększając aspiracje jednostki, do sukcesów przez nią odnoszonych w podejmowanych w kontaktach społecznych i działalności gospodarczej. Mamy dziś do czynienia z prawdziwie paradoksalną sytuacją choć w naszym coraz bardziej cyfrowym świecie czytanie i pisanie są ważniejsze niż kiedykolwiek, nasze umiejętności w tym zakresie nie odpowiadają tym wymogom. Należy jak najszybciej zaradzić tej alarmującej sytuacji. Wyższy poziom alfabetyzmu korzyści dla społeczeństwa Poprawa zdrowia i dobrobytu Zmniejszenie ubóstwa Zmniejszenie nierówności społecznych Poprawa kapitału społecznego Budowanie sprawiedliwszej, zamożniejszej i bardziej innowacyjnej Europy 5

8 Istnieje wiele szeroko rozpowszechnionych mitów dotyczących charakteru, zakresu i rozmiaru problemów dotyczących umiejętności czytania i pisania w Europie. Hamują one rozwój alfabetyzacji, ponieważ pokutują zarówno wśród zwykłych obywateli, jak i decydentów. Aby możliwy był rzeczywisty postęp, należy najpierw podważyć raz na zawsze zasadność tych błędnych przekonań. SPROSTOWANIE błędnych przekonań BłĘDNE przekonania Problemy z analfabetyzmem występują w krajach rozwijających się i nie dotyczy to Europy. Analfabetyzm jest problemem, który pojawił się wraz z imigrantami. Nie dotyczy osób, które urodziły się i wychowały w krajach europejskich. Problemy z czytaniem i pisaniem mają tylko ludzie z marginesu społeczeństwa. Niektórzy ludzie po prostu nie są w stanie nauczyć się czytać i pisać. Nauczenie dzieci czytania i pisania jest zadaniem szkoły. Dysleksja jest nieuleczalna, więc nic z tym nie można zrobić. Poprawa umiejętności czytania u osób mających z tym problem wymaga zbyt wiele czasu, jest zbyt trudna i kosztowna. Rodzice nie mają wpływu na rozwój umiejętności czytania i pisania u starszych dzieci. Kiedy dzieci skończą szkołę podstawową, jest już za późno, aby rozwiązać ich problemy z czytaniem i pisaniem. Fakty Co piąty piętnastolatek w Europie i prawie, co piąty dorosły nie potrafi pisać i czytać w stopniu umożliwiającym efektywne funkcjonowanie w nowoczesnym społeczeństwie. Zdecydowana większość dzieci i dorosłych mających problemy z czytaniem i pisaniem urodziła się i wychowała w kraju, w którym żyje, a językiem ojczystym tych osób jest język wykładowy używany w szkołach. Jedna na pięć dorosłych osób w Europie nie posiada odpowiednich umiejętności czytania i pisania, a większość z nich jest zatrudniona. Niemal każdy, kto ma problemy z czytaniem i pisaniem, mógłby zdobyć odpowiednie umiejętności w tej dziedzinie pod warunkiem, że udzieli mu się stosownej pomocy. Tylko osoby z najpoważniejszymi problemami poznawczymi nie są w stanie rozwinąć umiejętności czytania i pisania. Szkoły odgrywają w tej kwestii ważną rolę, ale nie tylko one ponoszą odpowiedzialność za tę sferę. Rozwój alfabetyzmu jest uzależniony od wielu uczestników życia społecznego, począwszy od rodziców i rówieśników, a skończywszy na opiece zdrowotnej i innych instytucjach. Oprócz samej oświaty ważną rolę odgrywają pracodawcy, co przynosi pozytywne efekty zarówno im, jak i ich pracownikom. Obecnie coraz częściej oczekuje się, że dzieci będą czyniły postępy w czytaniu i pisaniu w takim samym tempie, uczone za pomocą takich samych metod. Te spośród nich, które mają problemy z nauką czytania i pisania często są diagnozowane jako dyslektycy. Tymczasem diagnoza powinna uznawać ich za uczniów mających trudności z czytaniem i powinna koncentrować się przede wszystkim na rozwiązaniu tego problemu. Generalnie, każde dziecko może nauczyć się czytać i pisać. Programy mające na celu poprawę umiejętności czytania u osób mających z tym problemy przynoszą znakomite efekty i są bardzo opłacalne. Inwestycja ta zwraca się dziesięciokrotnie, a może nawet stukrotnie w ciągu życia danego człowieka. Postawa i zwyczaje rodziców w zakresie czytania i pisania wywierają ogromny wpływ na rozwój tych umiejętności u dzieci przez cały czas, aż do końca szkoły średniej. Działania mające na celu doskonalenie u rodziców umiejętności wspierania dzieci również mają duży wpływ na rozwój tych umiejętności u dzieci. Miliony dzieci idą do szkół średnich umiejąc czytać, ale nie na tyle dobrze, by radzić sobie z nauką szkolną. Dzięki pomocy specjalistów są w stanie nauczyć się czytać i pisać na dobrym lub nawet doskonałym poziomie. 6

9 UNIJNA GRUPA EKSPERTÓW WYSOKIEGO SZCZEBLA DS. UMIEJĘTNOŚCI CZYTANIA I PISANIA > Streszczenie PROPOZYCJE rozwiązań: podejście oparte na WSPÓłPRACY ZaangażOWANIE wielu stron Nauczanie czytania i pisania długo uznawano jako zadanie jedynie dla systemu oświaty. Niski poziom umiejętności czytania i pisania jest problemem społecznym z ogromnymi konsekwencjami dla naszych ambicji i strategii w zakresie opieki zdrowotnej, zatrudnienia, uczestnictwa w społeczeństwie informacyjnym, e-administracji, aktywności obywatelskiej, ubóstwa i wykluczenia społecznego. Doprowadzenie do rzeczywistego podniesienia poziomu alfabetyzmu wymaga zaangażowania politycznego i mobilizacji wszystkich dziedzin polityki. W realizację strategii alfabetyzacji powinny angażować się struktury społeczne i rządowe. Strategie te powinny obejmować ludzi w każdym wieku i nie mogą zależeć od kalendarza politycznego. BUDOWANIE podstaw rozwoju alfabetyzacji Europa powinna zwiększać swoje aspiracje i dążyć do tego, by wszyscy jej obywatele osiągnęli taki poziom alfabetyzmu, który pozwala na swobodne funkcjonowanie we współczesnym społeczeństwie. Chodzi tu o realizację wizji, w której niedopuszczalny jest poziom alfabetyzmu niższy niż 100 %. W realizację tego celu powinny zaangażować się rządy, szkoły, pracodawcy i organizacje pozarządowe. W ramach tych działań: należy tworzyć partnerstwa na rzecz alfabetyzacji pomiędzy podmiotami społecznymi i oświatowymi; państwa członkowskie UE powinny przyjąć kompleksowe strategie alfabetyzacji, oparte na wspólnym kształtowaniu polityki przez instytucje publiczne i organizacje, w których alfabetyzacja będzie zajmowała nie tylko najważniejsze miejsce w oświacie, ale także we wszystkich powiązanych obszarach polityki publicznej; strategie te powinny być skierowane do wszystkich grup wiekowych, począwszy od wczesnego dzieciństwa i wieku szkolnego, a skończywszy na dorosłych; należy szerzyć wiedze na temat tego problemu i wszcząć walkę z tabu dotyczącymi niskich umiejętności czytania i pisania, co oznacza m.in. badania poziomu umiejętności i kontrolowanie postępów w tym zakresie; należy zabezpieczyć odpowiednie środki i przewidzieć długoterminowe ramy na poziomie krajowym, regionalnym i lokalnym; niezbędne jest również odgórne zaangażowanie polityczne, by kwestiami tymi rzeczywiście się zajmowano, by podtrzymywano w społeczeństwie świadomość ich wagi i wspierano inicjatywy lokalne. 7

10 ZALECANE działania Na podstawie analizy danych grupa ekspertów wysokiego szczebla ds. umiejętności czytania i pisania przedstawiła szereg zaleceń. Są wśród nich trzy główne zalecenia, mające zastosowanie do wszystkich grup wiekowych: 1. Tworzenie środowiska sprzyjającego alfabetyzacji Środowisko sprzyjające rozwojowi umiejętności czytania i pisania powinno charakteryzować się łatwym dostępem do książek i innych materiałów do czytania (zarówno papierowych, jak i publikowanych w intrenecie) w domu, w szkole, w bibliotece i w innych miejscach. Obejmuje to na przykład biblioteki w tak niekonwencjonalnych miejscach, jak centra handlowe czy dworce kolejowe. Rodzice potrzebują pomocy w doskonaleniu swoich umiejętności i zwiększaniu wiary we własne siły aby zachęcać dzieci do rozwijania umiejętności językowych i czytania dla przyjemności. Należy wspierać działania mające na celu promowanie czytania i ułatwianie dostępu do książek poprzez organizowanie kampanii medialnych, targów książki, publicznego czytania, konkursów i nagród literackich. Konieczne jest uświadomienie wszystkim członkom społeczeństwa rodzicom, decydentom politycznym, instytucjom społecznym, medycznym i oświatowym, obywatelom i przedsiębiorcom, że ich zaangażowanie jest niezbędne w promowaniu czytania i pisania, oraz że każdy może nauczyć się czytać i pisać przy odpowiedniej zachęcie i wsparciu. 2. Podniesienie poziomu nauczania w zakresie czytania i pisania oraz większe wsparcie dla czytelnictwa Podnoszenie jakości nauczania rozpoczyna się od wprowadzenia wysokich wymagań kwalifikacyjnych wobec wszystkich nauczycieli. Kształcenie i dalszy rozwój zawodowy wszystkich nauczycieli powinny obejmować z założenia kwestie dotyczące nauki czytania i pisania oraz alfabetyzmu cyfrowego. Programy kształcenia nauczycieli powinny również obejmować szeroki zakres strategii nauczania czytania i pisania, technik oceny i metod diagnozowania problemów w czytaniu i pisaniu. Dobry poziom nauczania może znacząco pomóc w zmniejszeniu trudności alfabetyzacji. W tym celu należy: sprawić, by zawód nauczyciela stał się atrakcyjny i starannie dobierać nauczycieli; zapewnić nauczycielom dużą niezależność oraz; sprawić, by nauczyciele dobrze z tej niezależności korzystali, poprzez zapewnianie im doskonałego przygotowania zawodowego przed rozpoczęciem pracy i szkoleń na wysokim poziomie przez cały czas trwania ich kariery zawodowej. Aby ich w tym wspierać, należy: w podstawowym przygotowaniu pedagogicznym i dalszym rozwoju zawodowym nauczycieli szkół wszystkich szczebli i szkół dla dorosłych, uwzględniać różnorodne strategie uczenia czytania 8

11 UNIJNA GRUPA EKSPERTÓW WYSOKIEGO SZCZEBLA DS. UMIEJĘTNOŚCI CZYTANIA I PISANIA > Streszczenie i pisania, włączając najnowsze techniki komunikacji, techniki oceny, metody diagnozowania problemów w czytaniu i pisaniu, a także doskonalić umiejętności nauczycieli w komunikacji z rodzinami, mającej na celu ich informowanie i uzupełnianie pracy wykonywanej w szkole; doskonalić i wspierać wczesne wykrywanie trudności sensorycznych, językowych i poznawczych w celu zapewnienia bardziej skutecznego wsparcia edukacyjnego, obejmującego wszystkie trudności z czytaniem i pisaniem, w tym dysleksje; zachęcać i wspierać tworzenie ogólnej strategii alfabetyzacji w szkołach, dzięki mobilizowaniu całej społeczności szkolnej do podnoszenia poziomu wyników w zakresie czytania i pisania; opracować spójny program nauczania czytania i pisania od etapu edukacji wczesnoszkolnej po kształcenie dorosłych; włączyć do programów wszystkie rodzaje tekstów pisanych od literatury klasycznej po gazety i komiksy zarówno w formacie elektronicznym, jak i drukowane; zapewnić wystarczająco dużo czasu na nauczanie czytania i czytanie dowolne, pozwalając uczniom na samodzielny wybór materiałów do czytania i czytanie we własnym tempie; określić powiązane z wiekiem normy, przygotować narzędzia oceny, które pomogą nauczycielom w ewaluacji postępów uczniów i w określaniu dodatkowej pomocy, a także zapewnić dostęp do takiej pomocy; sprawić, by kwestie nauki czytania i pisania zajmowały ważne miejsce w całym programie nauczania, poprzez włączenie ich do programów nauczania różnych przedmiotów w szkołach średnich, zarówno ogólnokształcących, jak i zawodowych; opracować program alfabetyzacji dorosłych. W przypadku dorosłych programy nauczania powinny koncentrować się na kształceniu umiejętności czytania i pisania poprzez praktyczne przykłady związane z codziennym życiem lub pracą. 3. Większy dostęp do nauki i włączenie społeczne Aby zapewnić bardziej sprawiedliwy i powszechny dostęp do nauki czytania i pisania, należy rozwiązać następujące problemy: Nierówność społeczno-ekonomiczna: ubogie i żyjące w mniej korzystnych warunkach dzieci mają zazwyczaj niższy poziom umiejętności czytania i pisania. Niekorzystna sytuacja społeczna jest główną przyczyną nierówności w zakresie opanowywania umiejętności czytania i pisania, której Europa musi stawić czoła. W zmniejszaniu tej nierówności pomóc może bardziej sprawiedliwy system edukacji, zapewnienie dostępu do ekonomicznie przystępnej i wysokiej jakości wczesnej edukacji i systemów opieki nad dzieckiem, zapobieganie wczesnemu podziałowi na oddzielne ścieżki kształcenia w oparciu o umiejętności, unikanie powtarzania klas oraz zapewnianie wsparcia i wszystkich materiałów pomocniczych potrzebnych dzieciom w nauce (na przykład finansowanie książek, ubrań i obiadów). Nierówność dotycząca migrantów: aby rozwiązać ten problem, nowo przybyli migranci, zarówno dorośli jak i dzieci, muszą mieć dostęp do ewaluacji poziomu języka i ich umiejętności czytania i pisania oraz do elastycznych możliwości uczenia się, dostosowanych do indywidualnych potrzeb. Dla migrujących rodziców powinno organizować się specjalne działania z uwzględnieniem uczestnictwa społeczności szkolnej. Dwujęzyczność powinna być traktowana jako atut dla dalszego rozwoju języka. Należy wspierać zachowywanie języka wszystkich mniejszości językowych i dumę z przynależności do nich. Nierówność między płciami: poziom umiejętności czytania i pisania jest niższy u chłopców i spada jeszcze bardziej w okresie dojrzewania. Nierówność między płciami jest głównie związana z motywacja i zaangażowaniem. Zapobieganie jej wymaga dostarczenia bardziej atrakcyjnych materiałów i otwarcia na zasoby cyfrowe, tak aby czytanie i pisanie było bardziej związane z zainteresowaniami chłopców; wykorzystywania większej ilości męskich wzorców podczas nauki pisania i czytania oraz zachęcenia większej liczby mężczyzn do podejmowania zawodów związanych z edukacją. Nierówność cyfrowa: osoby ubogie i żyjące w bardziej niekorzystnych warunkach rzadziej korzystają z internetu, a kiedy to robią, używają go raczej do rozrywki niż do nauki. Ponadto dla wielu dzieci istnieje rozziew pomiędzy ćwiczeniem umiejętności czytania i pisania w szkole, gdzie używane są materiały drukowane, a czytaniem i pisaniem z wykorzystaniem materiałów cyfrowych w domu. W przypadku dorosłych poprawa umiejętności czytania i pisania w kontekście rozwijania umiejętności cyfrowych może przynieść potrójne korzyści: rozwijanie samych umiejętności cyfrowych, przyswajanie niezbędnych umiejętności czytania i pisania, co umożliwia dostęp do świata SMS-ów, i itp. oraz zaszczepienie umiejętności krytycznej oceny źródeł informacji w internecie. Z tego względu tak w szkole jak i w kształceniu dorosłych powinny być stosowane metody oparte bardziej na technologiach cyfrowych i na nieformalnej komunikacji cyfrowej w celu wzbudzania większego zainteresowania czytaniem i pisaniem. Nauczyciele na wszystkich szczeblach powinni posiadać umiejętność wykorzystywania technologii informacyjno-komunikacyjnych w procesie nauczania czytania i pisania. Wydawcy i producenci oprogramowania powinni zapewnić zasoby informatyczne, które posłużyłyby także do nauki, a nie tylko do celów rozrywkowych. 9

12 ROZWIąZYWANIE specyficznych problemów ZWIąZANYCh z umiejętnością czytania i pisania: umiejętność czytania i PISANIA we wszystkich GRUPACh wiekowych W każdej grupie wiekowej od małych dzieci, dzieci w wieku szkolnym, po młodzież i dorosłych istnieją specyficzne, odrębne wyzwania związane z nabywaniem umiejętności czytania i pisania. Raport odnosi się szczegółowo do konkretnych kwestii związanych z tymi grupami wiekowymi. Nasze zalecenia dla każdej grupy wiekowej są następujące: Małe dzieci 1. Angażowanie i wspieranie rodzin Wdrażanie programów alfabetyzacji rodzin w celu podnoszenia umiejętności czytania i pisania u rodziców oraz zwiększania ich zdolności do tworzenia kultury czytania dla przyjemności. Oferowanie kursów językowych rodzicom, którzy nie znają języka używanego w szkole. Współpraca z przedsiębiorstwami, organizacjami pozarządowymi i służbami wsparcia dla rodziny (np. służba zdrowia) w celu dotarcia do rodziców i zaangażowania ich w programy alfabetyzacji. Wyposażenie służb wsparcia dla rodziny w narzędzia pomocy zarówno dzieciom, jak i rodzicom w rozwoju umiejętności czytania i pisania. 2. Poprawa jakości i zapewnienie swobodnego dostępu do wczesnej edukacji i opieki nad dzieckiem Zwiększanie inwestycji w wysokiej jakości wczesną edukację i opiekę nad dzieckiem jest jedną z najlepszych inwestycji, jakie państwa członkowskie mogą poczynić w przyszły kapitał ludzki Europy. Darmowa wczesna edukacja i opieka nad dzieckiem powinny być dostępne dla wszystkich. Wysoka jakość oznacza wysoko wykwalifikowaną kadrę i program nauczania skupiony na rozwoju poprzez zabawę z naciskiem na rozwój językowy, psychomotoryczny i społeczny, a także na doskonaleniu umiejętności czytania i pisania z uwzględnieniem naturalnych etapów rozwoju dziecka. 3. Zapewnianie wczesnego wykrywania problemów z czytaniem i pisaniem Dbanie o to, by wszystkie małe dzieci podlegały badaniom słuchu, wzroku i mowy w odpowiednim wieku oraz by problemy były jak najszybciej korygowane. Wdrożenie systemu wczesnej oceny zdolności językowych i wstępnych umiejętności czytania i pisania, a także identyfikowania osób dotkniętych ryzykiem opóźnienia lub wyłączenia oraz docierania do nich. 4. Współpraca zainteresowanych stron z perspektywy ukierunkowanej na dziecko Pobudzanie współpracy między instytucjami wczesnej edukacji i opieki nad dzieckiem (ECEC), rodzicami, służbą zdrowia, bibliotekami i innymi organizacjami, które są kluczowe dla życia małych dzieci i ich rozwoju. Wspieranie tworzenia i rozwijania programów rozdawnictwa książek. 10

13 UNIJNA GRUPA EKSPERTÓW WYSOKIEGO SZCZEBLA DS. UMIEJĘTNOŚCI CZYTANIA I PISANIA > Streszczenie SZKOła podstawowa 1. Zwiększenie liczby wyspecjalizowanych nauczycieli czytania i wspieranie podnoszenia kwalifikacji u wszystkich nauczycieli szkół podstawowych Utworzenia funkcji nauczycieli specjalistów nauczania czytania i pisania, działających w charakterze doradców dla innych nauczycieli szkół podstawowych i średnich. Podjęcie działań na rzecz podnoszenia rangi i atrakcyjności zawodu nauczycieli szkół podstawowych, np. poprzez wynagrodzenie, dobre warunki pracy i wysokie wymagania kwalifikacyjne. Zapewnianie, by wszyscy nowo zatrudniani nauczycieli posiadali tytuł magistra i zdobywali kompetencje w zakresie krytycznej oceny badań umiejętności czytania i pisania oraz nowych metod dydaktycznych, dostosowywanie nauczania do różnorodności językowej uczniów i angażowanie rodziców w pracę dzieci w zakresie czytania i pisania w szkole. 2. Wczesne interweniowanie Ustanawianie powiązanych z wiekiem minimalnych norm umiejętności czytania i pisania, wspomagane oceną w celu wczesnego ustalenia indywidualnych potrzeb uczniów w zakresie umiejętności czytania i pisania. Jak najszybsze zapewnianie niezbędnej pomocy uczniom i szkołom o niskich wynikach. Wspomaganie rodziców w rozumieniu trudności dzieci w nauce i nawiązywaniu ściślejszej współpracy ze szkołami w celu eliminowania tych trudności. Zmiana sposobu myślenia o dysleksji przez przesunięcie akcentu ze wsparcia medycznego na edukacyjne dla osób mających problemy z czytaniem. 3. Wzbudzanie motywacji do czytania MłODZIEż 1. Każdy nauczyciel powinien uczyć czytania i pisania Dostosowywanie metod nauczania tak, by czytanie i pisanie były traktowane, jako podstawowe umiejętności w całym programie nauczania w szkołach średnich. Podnoszenie wśród nauczycieli świadomości znaczenia umiejętności czytania i pisania w ramach wszystkich programów nauczania tak, aby uznawali oni nauczanie umiejętności czytania i pisania za część swojego zakresu obowiązków. Zapewnianie, by kwestie nauki czytania i pisania zajmowały ważne miejsce w całym programie nauczania, poprzez włączenie ich do programów nauczania różnych przedmiotów w szkołach średnich, zarówno ogólnokształcących, jak i zawodowych. 2. Zapewnianie odpowiednich materiałów pozwalających na zmotywowanie do czytania wszystkich, zwłaszcza chłopców Zapewnienie coraz bardziej różnorodnych materiałów do czytania, od komiksów po literaturę klasyczną i od SMS-ów po książki elektroniczne. Włączenie czytania materiałów cyfrowych do programów w szkołach w całej Europie. Szkolenie nauczycieli języka i literatury w zakresie technologii informacyjno-komunikacyjnych, tak aby mogli częściej wykorzystywać te umiejętności podczas lekcji. 3. Wspieranie współpracy między szkołami i przedsiębiorstwami Promowanie, pobudzanie i ułatwianie współpracy między szkołami i przedsiębiorstwami, zapewniające uczniom przeświadczenie, że umiejętności czytania i pisania mają zasadnicze znaczenie dla rozwoju osobistego oraz dla zdobycia i utrzymania pracy. Zapewnianie, by programy i metody nauczania skupiały się na motywowaniu do czytania i pisania w połączeniu z wysokim oczekiwaniem sukcesu w celu uniknięcia niepowodzeń edukacyjnych i budowania zaufania. Zapewnianie bibliotekom szkolnym i klasowym atrakcyjnych i ambitnych materiałów do czytania będących na odpowiednim poziomie dla wszystkich grup wiekowych i uczniów o różnych zainteresowaniach. Stosowanie narzędzi teleinformatycznych i czytanie materiałów cyfrowych zarówno w szkołach, jak i w domu. Opracowywanie kampanii i programów zapewniających zasoby, wsparcie i pomoc wolontariuszy w ramach programów alfabetyzacji rodziny dla rodziców i uczniów w niekorzystnej sytuacji. 11

14 Inicjatywa Komisji Europejskiej ROZWIąZYWANIE SPECYfICZNYCh PROBLEMÓW ZWIąZANYCh Z UMIEJĘTNOŚCIą CZYTANIA I PISANIA: UMIEJĘTNOŚć CZYTANIA I PISANIA WE WSZYSTKICh GRUPACh WIEKOWYCh DOROŚLI 1. Ustanawianie systemów monitorowania umiejętności oraz praktyk czytania i pisania wśród dorosłych Opracowywanie danych o poziomie alfabetyzmu wśród dorosłych, jak również prowadzenie badań i monitorowania na poziomie krajowym i regionalnym w celu identyfikowania grup wymagających szczególnej uwagi i planowania przyszłych strategii. Zwracanie szczególnej uwagi, w ramach tych działań, na rozwijanie umiejętności czytania, pisania i liczenia u młodzieży z marginesu społecznego, a także dorosłych jaki i nieletnich przestępców. Wykorzystywanie wyników badań międzynarodowych, takich jak realizowany właśnie Programme for the International Assessment of Adult Competencies (PIAAC Program Międzynarodowej Oceny Kompetencji Osób Dorosłych), do pobudzania działań politycznych. Wymiana najlepszych praktyk i wzbudzanie zainteresowania wśród podmiotów jeszcze niezaangażowanych. 2. Upowszechnianie potrzeby alfabetyzacji dorosłych Zaostrzenie polityki i rozwijanie strategii mających na celu zwalczanie niedostatecznej umiejętności czytania i pisania wśród dorosłych. Stosowanie pośredniej i bezpośredniej komunikacji w celu zachęcania dorosłych, by otwarcie przyznali się do problemów z czytaniem i pisaniem oraz podjęli kroki w celu poprawy tych umiejętności. Media powinny przełamywać tabu związane z niskim poziomem umiejętności czytania i pisania, kierując swój przekaz zarówno do rodzimych obywateli UE, jak i do imigrantów. Należy podnieść świadomość społeczną: konieczna jest współpraca z organizacjami pozarządowymi, mediami, pracodawcami, organizacjami społecznymi i znanymi osobistościami w celu upowszechnienia wiedzy o analfabetyzmie i możliwych rozwiązaniach. i uczestniczyli w programach mających na celu docieranie do osób dorosłych z trudnościami w czytaniu oraz nauczanie ich. 4. Zapewnianie szerokiego dostępu do zróżnicowanych możliwości kształcenia Zapewnianie osobom dorosłym różnorodnych, zindywidualizowanych możliwości uczenia się, najlepiej związanych z ich życiem lub pracą, o elastycznym czasie trwania i tempie nauki, w dogodnym dla nich czasie i w odpowiednich warunkach, jak również wsparcia w zakresie technologii informacyjno-komunikacyjnych. Wykorzystywanie krajowego i regionalnego prawodawstwa w celu finansowania, ustanawiania i wspierania zwiększonego dostępu do wysokiej jakości kursów czytania i pisania dla dorosłych. Współpracowanie z instytucjami państwowymi oraz władzami regionalnymi i lokalnymi, przedsiębiorstwami i przedstawicielami społeczeństwa obywatelskiego w celu zmniejszenia barier instytucjonalnych. Współpraca z pracodawcami w celu promowania nauki czytania i pisania wśród pracowników i tworzenia zachęt dla partnerów społecznych, skłaniających ich do angażowania się w rozwijanie programów alfabetyzacji w pracy. Zachęcanie instytucji zajmujących się kształceniem i szkoleniami zawodowymi oraz nauczycieli i szkoleniowców zajmujących się kształceniem zawodowym, do włączania nauki czytania i pisania do realizowanych programów. Uznawanie i weryfikowanie pozaformalnego i nieformalnego nauczania, z naciskiem na osiągnięcia dorosłych w nauce przez doświadczenie i na przyswojenie tzw. wiedzy ukrytej. Opracowanie skutecznych programów, mających na celu poprawę umiejętności młodych dorosłych z marginesu społecznego i przestępców o niewystarczających umiejętnościach czytania i pisania. 3. Wspieranie zawodu nauczyciela czytania i pisania osób dorosłych Podniesienie pozycji zawodowej nauczycieli czytania i pisania osób dorosłych poprzez zapewnienie im specjalnego przygotowania pedagogicznego przed podjęciem pracy i kształcenia ustawicznego, dobrych perspektyw kariery zawodowej i odpowiedniego wynagrodzenia. Tworzenie odpowiednich materiałów edukacyjnych i udostępnianie ich nieodpłatnie. Opracowywanie programów i metod oceny uwzględniających potrzeby uczących się dorosłych. Wspieranie wolontariuszy, by zdobywali umiejętności pedagogiczne 12

15 Pełny raport jest dostępny pod adresem Komisja Europejska Unijna grupa ekspertów wysokiego szczebla ds. umiejętności czytania i pisania. Streszczenie, wrzesień 2012 r. Luksemburg: Urząd Publikacji Unii Europejskiej s. 21 x 29 cm ISBN doi: /36882 Więcej informacji na temat Unii Europejskiej można znaleźć w Internecie (http://europa.eu) Luksemburg: Urząd Publikacji Unii Europejskiej, 2012 Unia Europejska, 2012 Treść niniejszego streszczenia nie odzwierciedla oficjalnego stanowiska Unii Europejskiej. Odpowiedzialność za informacje i poglądy wyrażone w publikacji ponoszą wyłącznie jej autorzy. Powielanie dozwolone pod warunkiem podania źródła

16 NC PL-N

Projekt Programu rozwoju edukacji w Warszawie w latach 2013-2020 (streszczenie)

Projekt Programu rozwoju edukacji w Warszawie w latach 2013-2020 (streszczenie) Projekt Programu rozwoju edukacji w Warszawie w latach 2013-2020 (streszczenie) Program rozwoju edukacji w Warszawie w latach 2013-2020 jest strategicznym dokumentem opisującym cele i sposoby rozwoju warszawskiej

Bardziej szczegółowo

Fundacja Rozwoju Systemu Edukacji http://www.frse.org.pl/

Fundacja Rozwoju Systemu Edukacji http://www.frse.org.pl/ Jak przygotować i realizować projekt, pozyskiwanie środków, partnerów, wątpliwości, pytania, wymiana doświadczeń - fora, przykłady dobrych praktyk, narzędzia pomocne w realizacji Fundacja Rozwoju Systemu

Bardziej szczegółowo

Strategia EUROPA 2020 i wyzwania stojące przed edukacją. dr Violetta Florkiewicz

Strategia EUROPA 2020 i wyzwania stojące przed edukacją. dr Violetta Florkiewicz Strategia EUROPA 2020 i wyzwania stojące przed edukacją dr Violetta Florkiewicz Strategia Europa 2020 Jest to unijna strategia wzrostu do 2020 roku. Jej celem jest osiągnięcie wzrostu gospodarczego, który

Bardziej szczegółowo

Działanie 9.1 Wyrównywanie szans edukacyjnych i zapewnienie wysokiej jakości usług edukacyjnych świadczonych w systemie oświaty

Działanie 9.1 Wyrównywanie szans edukacyjnych i zapewnienie wysokiej jakości usług edukacyjnych świadczonych w systemie oświaty Priorytet IX Rozwój wykształcenia i kompetencji w regionach Działanie 9.1 Wyrównywanie szans edukacyjnych i zapewnienie wysokiej jakości usług edukacyjnych świadczonych w systemie oświaty Cel Działania:

Bardziej szczegółowo

Erasmus+ Erasmus+ Edukacja dorosłych 2014-2020. Grundtvig 2007-2013

Erasmus+ Erasmus+ Edukacja dorosłych 2014-2020. Grundtvig 2007-2013 Edukacja dorosłych Erasmus+ program Komisji Europejskiej, który zastąpił m.in. wcześniejsze programy Uczenie się przez całe życie i Młodzież w działaniu. Grundtvig 2007-2013 Erasmus+ Edukacja dorosłych

Bardziej szczegółowo

Koncepcja pracy Szkoły Podstawowej im. Króla Władysława Jagiełły w Zespole Szkół w Błażowej

Koncepcja pracy Szkoły Podstawowej im. Króla Władysława Jagiełły w Zespole Szkół w Błażowej Koncepcja pracy Szkoły Podstawowej im. Króla Władysława Jagiełły w Zespole Szkół w Błażowej Nasza szkoła realizuje potrzeby i oczekiwania całej społeczności szkolnej i środowiska lokalnego. Kształci i

Bardziej szczegółowo

PROGRAM WSPIERAJĄCY EDUKACJĘ, SZKOLENIA, MŁODZIEŻ I SPORT NA LATA 2014-2020

PROGRAM WSPIERAJĄCY EDUKACJĘ, SZKOLENIA, MŁODZIEŻ I SPORT NA LATA 2014-2020 PROGRAM WSPIERAJĄCY EDUKACJĘ, SZKOLENIA, MŁODZIEŻ I SPORT NA LATA 2014-2020 E R A S M U S+ 1 stycznia 2014 roku ruszy nowy program Unii Europejskiej ERASMUS+. Będzie wspierał edukację, szkolenia, inicjatywy

Bardziej szczegółowo

Koncepcja pracy placówki

Koncepcja pracy placówki Koncepcja pracy placówki Edukacja jest podstawowym prawem człowieka oraz uniwersalną wartością. [ ] powinna organizować się wokół czterech aspektów kształcenia, [...] uczyć się, aby wiedzieć, tzn. aby

Bardziej szczegółowo

CEL STRATEGICZNY I. ROZWÓJ PRZEDSIĘBIORCZOŚCI I STABILNEGO RYNKU PRACY. Program Operacyjny Wiedza Edukacja Rozwój na lata 2014-2020:

CEL STRATEGICZNY I. ROZWÓJ PRZEDSIĘBIORCZOŚCI I STABILNEGO RYNKU PRACY. Program Operacyjny Wiedza Edukacja Rozwój na lata 2014-2020: NAZWA CELU FINANSOWANIE Cel I.1. Wspieranie aktywności i przedsiębiorczości mieszkańców CEL STRATEGICZNY I. ROZWÓJ PRZEDSIĘBIORCZOŚCI I STABILNEGO RYNKU PRACY Oś I. Osoby młode na rynku pracy: 1. Poprawa

Bardziej szczegółowo

Program Erasmus+ będzie wspierał:

Program Erasmus+ będzie wspierał: Zawartość Program Erasmus+ będzie wspierał:... 2 EDUKACJA SZKOLNA... 3 Mobilność kadry... 3 Partnerstwa strategiczne... 3 Wsparcie dla reform w obszarze edukacji... 3 SZKOLNICTWO WYŻSZE... 4 Mobilność

Bardziej szczegółowo

Uczenie się dorosłych w nowej perspektywie finansowej. Warszawa, 5 kwietnia 2013

Uczenie się dorosłych w nowej perspektywie finansowej. Warszawa, 5 kwietnia 2013 Uczenie się dorosłych w nowej perspektywie finansowej Warszawa, 5 kwietnia 2013 Porządek prezentacji 1. Nowe podejście do kształcenia dorosłych w polityce LLL 2. Inicjowanie i monitorowanie krajowej polityki

Bardziej szczegółowo

4C. III MODUŁ. PROJEKT EWALUACJI PROGRAMU ROZWOJU SZKOŁY

4C. III MODUŁ. PROJEKT EWALUACJI PROGRAMU ROZWOJU SZKOŁY 4C. III MODUŁ. PROJEKT EWALUACJI PROGRAMU ROZWOJU SZKOŁY Cele zajęć UCZESTNICY: a. ustalają cele, obszary i adresata ewaluacji b. formułują pytania badawcze i problemy kluczowe c. ustalają kryteria ewaluacji

Bardziej szczegółowo

Edukacja w nowej perspektywie finansowej 2014-2020

Edukacja w nowej perspektywie finansowej 2014-2020 Edukacja w nowej perspektywie finansowej 2014-2020 W związku z programowaniem nowej perspektywy finansowej, Ministerstwo Edukacji Narodowej proponuje by skoncentrować wsparcie na czterech określonych obszarach:

Bardziej szczegółowo

Główne kierunki krajowej polityki edukacyjnej do roku 2020. Warszawa, 4 kwietnia 2013

Główne kierunki krajowej polityki edukacyjnej do roku 2020. Warszawa, 4 kwietnia 2013 Główne kierunki krajowej polityki edukacyjnej do roku 2020 Warszawa, 4 kwietnia 2013 Porządek prezentacji 1. Powiązanie krajowej polityki edukacyjnej ze strategiami rozwoju kraju 2. Znaczenie idei uczenia

Bardziej szczegółowo

Środki europejskie na edukację - perspektywa finansowa

Środki europejskie na edukację - perspektywa finansowa Departament Funduszy Strukturalnych Środki europejskie na edukację - perspektywa finansowa Warszawa, 31 stycznia 2014 roku Fundusze unijne dla oświaty 1. Środki EFS dla edukacji w latach 2007-2013 2. olityka

Bardziej szczegółowo

Konkurs Dobrych Praktyk Zdrowe i bezpieczne miejsce pracy. Bezpieczni na starcie, zdrowi na mecie. Zaproszenie do składania wniosków

Konkurs Dobrych Praktyk Zdrowe i bezpieczne miejsce pracy. Bezpieczni na starcie, zdrowi na mecie. Zaproszenie do składania wniosków Bezpieczeństwo i zdrowie w pracy dotyczy każdego. Jest dobre dla ciebie. Dobre dla firmy. Bezpieczni na starcie, zdrowi na mecie Promowanie zrównoważonego życia zawodowego #EUhealthyworkplaces www.healthy-workplaces.eu

Bardziej szczegółowo

NIEKTÓRE KIERUNKI PRAC NAD ZMIANAMI W SYSTEMIE OŚWIATY

NIEKTÓRE KIERUNKI PRAC NAD ZMIANAMI W SYSTEMIE OŚWIATY Ruch Społeczny Obywatele dla Edukacji NIEKTÓRE KIERUNKI PRAC NAD ZMIANAMI W SYSTEMIE OŚWIATY REKOMENDACJE opracowane na podstawie dokumentu Porozumienie dla Edukacji www.obywateledlaedukacji.org CZERWIEC

Bardziej szczegółowo

Finasowanie Oświaty w perspektywie 2014 2020. Środki UE. www.bras-edukacja.pl

Finasowanie Oświaty w perspektywie 2014 2020. Środki UE. www.bras-edukacja.pl Finasowanie Oświaty w perspektywie 2014 2020. Środki UE Działalność szkół, placówek oświatowych, instytucji wsparcia oświaty finansowana będzie w ramach dwóch głównych Programów Operacyjnych: 1. Regionalny

Bardziej szczegółowo

ERASMUS+ 1 stycznia 2014 roku ruszy nowy program Unii Europejskiej ERASMUS+.

ERASMUS+ 1 stycznia 2014 roku ruszy nowy program Unii Europejskiej ERASMUS+. ERASMUS+ 1 stycznia 2014 roku ruszy nowy program Unii Europejskiej ERASMUS+. Będzie wspierał edukację, szkolenia, inicjatywy młodzieżowe oraz sportowe w całej Europie. Połączy w jedną całość 7 dotychczasowych

Bardziej szczegółowo

Europejska strategia zatrudnienia W kierunku poprawy sytuacji pod względem zatrudnienia w Europie

Europejska strategia zatrudnienia W kierunku poprawy sytuacji pod względem zatrudnienia w Europie Europejska strategia zatrudnienia W kierunku poprawy sytuacji pod względem zatrudnienia w Europie Komisja Europejska Czym jest europejska strategia zatrudnienia? Każdy potrzebuje pracy. Wszyscy musimy

Bardziej szczegółowo

Cyfrowa szkoła. - program edukacyjny czy technologiczny? 20 maja 2014 r.

Cyfrowa szkoła. - program edukacyjny czy technologiczny? 20 maja 2014 r. Cyfrowa szkoła - program edukacyjny czy technologiczny? 20 maja 2014 r. Wybrane cele edukacyjne w dokumentach strategicznych państwa. Poprawa dostępności i jakości edukacji na wszystkich etapach oraz podniesienie

Bardziej szczegółowo

POLITYKA MŁODZIEŻOWA Rekomendacje dla polityk publicznych

POLITYKA MŁODZIEŻOWA Rekomendacje dla polityk publicznych POLITYKA MŁODZIEŻOWA Rekomendacje dla polityk publicznych Obszary tematyczne polityki młodzieżowej UE 1. Kształcenie i szkolenie 2. Zatrudnienie 3. Kreatywność i przedsiębiorczość 4. Zdrowie i sport 5.

Bardziej szczegółowo

Zielona Góra, wrzesień 2014 r.

Zielona Góra, wrzesień 2014 r. Zielona Góra, wrzesień 2014 r. Oś Priorytetowa Poziom alokacji EFRR Wielkość środków w mln euro OP 1 - Gospodarka i innowacje. 27% 176 409 467,00 OP 2 - Rozwój Cyfrowy 6% 39 202 4,00 OP 3 - Gospodarka

Bardziej szczegółowo

Wewnątrzszkolne Doskonalenie Nauczycieli Nowatorskie metody nauczania

Wewnątrzszkolne Doskonalenie Nauczycieli Nowatorskie metody nauczania Wewnątrzszkolne Doskonalenie Nauczycieli Nowatorskie metody nauczania Zapraszam na szkolenie on line prezentujące dwie nowoczesne metody pracy: coaching i mentoring. Idea i definicja coachingu Coaching,

Bardziej szczegółowo

SZKOLNY PROGRAM POPRAWY EFEKTYWNOŚCI KSZTAŁCENIA

SZKOLNY PROGRAM POPRAWY EFEKTYWNOŚCI KSZTAŁCENIA SZKOLNY PROGRAM POPRAWY EFEKTYWNOŚCI KSZTAŁCENIA W ZSZ NR 1 IM. WŁADYSŁAWA KORŻYKA W RYKACH W ROKU SZKOLNYM 2014/2015 Wstęp Po dokonaniu analizy wyników egzaminu maturalnego z polskiego,matematyki,języka

Bardziej szczegółowo

Formularz dobrych praktyk. http://loxv.wroclaw.pl. Bogumiła Mandat. Joanna Brosiło. Dobre praktyki

Formularz dobrych praktyk. http://loxv.wroclaw.pl. Bogumiła Mandat. Joanna Brosiło. Dobre praktyki Formularz dobrych praktyk Metryczka szkoły: Nazwa szkoły Adres (ulica, nr lokalu, kod pocztowy, miejscowość) Adres poczty elektronicznej Liceum Ogólnokształcące Nr XV im. mjr. Piotra Wysockiego ul. Wojrowicka

Bardziej szczegółowo

SPECYFIKA PRZYWÓDZTWA EDUKACYJNEGO I KOMPETENCJE POLSKICH DYREKTORÓW

SPECYFIKA PRZYWÓDZTWA EDUKACYJNEGO I KOMPETENCJE POLSKICH DYREKTORÓW Prezentacja przedstawiona podczas VIII Kongresu Zarządzania Oświatą, OSKKO, Warszawa 25-27.09.2013 www.oskko.edu.pl/kongres/ SPECYFIKA PRZYWÓDZTWA EDUKACYJNEGO I KOMPETENCJE POLSKICH DYREKTORÓW DR ROMAN

Bardziej szczegółowo

Kliknij, żeby dodać tytuł

Kliknij, żeby dodać tytuł Departament Funduszy Strukturalnych Kliknij, żeby dodać tytuł Edukacja w perspektywie finansowej 2014-2020 Plan prezentacji 1. Środki przewidziane na edukację w latach 2014-2020 w ramach EFS 2. Edukacja

Bardziej szczegółowo

Skrót założeń strategii rozwoju usług edukacyjnych w gminie Lesznowola

Skrót założeń strategii rozwoju usług edukacyjnych w gminie Lesznowola Skrót założeń strategii rozwoju usług edukacyjnych w gminie Lesznowola sporządzony w ramach projektu Od diagnozy do strategii model planowania rozwoju usług publicznych dofinansowanego ze środków Unii

Bardziej szczegółowo

DEPARTAMENT KSZTAŁCENIA ZAWODOWEGO I USTAWICZNEGO. Współpraca partnerska na rzecz kształcenia zawodowego w nowej perspektywie finansowej 2014-2020

DEPARTAMENT KSZTAŁCENIA ZAWODOWEGO I USTAWICZNEGO. Współpraca partnerska na rzecz kształcenia zawodowego w nowej perspektywie finansowej 2014-2020 DEPARTAMENT KSZTAŁCENIA ZAWODOWEGO I USTAWICZNEGO Współpraca partnerska na rzecz kształcenia zawodowego w nowej perspektywie finansowej 2014-2020 Współpraca partnerska na rzecz kształcenia zawodowego Jaka

Bardziej szczegółowo

Program Erasmus + w sektorze Kształcenie i szkolenia zawodowe Akcja 2 - Partnerstwa Strategiczne

Program Erasmus + w sektorze Kształcenie i szkolenia zawodowe Akcja 2 - Partnerstwa Strategiczne Program Erasmus + w sektorze Kształcenie i szkolenia zawodowe Akcja 2 - Partnerstwa Strategiczne Program Erasmus+ Kształcenie i szkolenia zawodowe Program wspiera działania instytucji partnerskich, które

Bardziej szczegółowo

KONCEPCJA PRACY ZESPOŁU SZKÓŁ OGÓLNOKSZTAŁCĄCYCH W NATOLINIE NA ROK SZKOLNY 2010 / 2011. Założenia główne: Dydaktyka

KONCEPCJA PRACY ZESPOŁU SZKÓŁ OGÓLNOKSZTAŁCĄCYCH W NATOLINIE NA ROK SZKOLNY 2010 / 2011. Założenia główne: Dydaktyka KONCEPCJA PRACY ZESPOŁU SZKÓŁ OGÓLNOKSZTAŁCĄCYCH W NATOLINIE NA ROK SZKOLNY 2010 / 2011 Podstawa prawna: Rozporządzenie Ministra Edukacji Narodowej z dnia 9 października 2009r. w sprawie nadzoru pedagogicznego

Bardziej szczegółowo

Stanowisko Grupy S&D w sprawie umiejętności korzystania z mediów

Stanowisko Grupy S&D w sprawie umiejętności korzystania z mediów S&D Grupa Postępowego Sojuszu Socjalistów i Demokratów w Parlamencie Europejskim Parlament Europejski Rue Wiertz 60 B-1047 Bruksela T +32 2 284 2111 F +32 2 230 6664 www.socialistsanddemocrats.eu Stanowisko

Bardziej szczegółowo

Rozwój kształcenia i doradztwa zawodowego w nowej perspektywie finansowej 2014-2020

Rozwój kształcenia i doradztwa zawodowego w nowej perspektywie finansowej 2014-2020 Rozwój kształcenia i doradztwa zawodowego w nowej perspektywie finansowej 2014-2020 Priorytety Jaka jest struktura na poziomie szkolnictwa centralnym zawodowego (PO WER) 1. Strategiczna współpraca z partnerami

Bardziej szczegółowo

Nowy system kompleksowego wspomagania pracy szkoły

Nowy system kompleksowego wspomagania pracy szkoły Nowy system kompleksowego wspomagania pracy szkoły W obecnej dobie podejmowane są szeroko zakrojone działania, których najważniejszym celem jest zmodernizowanie polskiego systemu oświaty. Reforma programowa,

Bardziej szczegółowo

2. Kompleksowo trwale przyczyniają się

2. Kompleksowo trwale przyczyniają się Załącznik nr 5.15 Programy rozwojowe szkół i placówek oświatowych realizowane w ramach Działania 9.2 Podniesienie atrakcyjności i jakości szkolnictwa zawodowego - Wyjaśnienia zapisów Szczegółowego Opisu

Bardziej szczegółowo

Koncepcja pracy. Zespołu Szkół Leśnych i Ekologicznych im. Stanisława Morawskiego w Brynku. na lata 2011-2016

Koncepcja pracy. Zespołu Szkół Leśnych i Ekologicznych im. Stanisława Morawskiego w Brynku. na lata 2011-2016 Koncepcja pracy Zespołu Szkół Leśnych i Ekologicznych im. Stanisława Morawskiego w Brynku na lata 2011-2016 Podstawa prawna: Ustawa z dnia 7 września o systemie oświaty (Dz.U. z 2004 r. Nr 256, poz. 2572

Bardziej szczegółowo

Kuratorium Oświaty w Gdańsku

Kuratorium Oświaty w Gdańsku Kuratorium Oświaty w Gdańsku Konferencja dla dyrektorów szkół i placówek wrzesień 2015 Podstawowe kierunki realizacji polityki oświatowej państwa w roku szkolnym 2015/16 1.Wzmocnienie bezpieczeństwa dzieci

Bardziej szczegółowo

PRZEDMIOTOWY SYSTEM OCENIANIA Z ZAJĘĆ KOMPUTEROWYCH. dla klas IV-VI. 2. Systematyczne dokumentowanie postępów uczenia się. 3. Motywowanie do rozwoju;

PRZEDMIOTOWY SYSTEM OCENIANIA Z ZAJĘĆ KOMPUTEROWYCH. dla klas IV-VI. 2. Systematyczne dokumentowanie postępów uczenia się. 3. Motywowanie do rozwoju; PRZEDMIOTOWY SYSTEM OCENIANIA Z ZAJĘĆ KOMPUTEROWYCH 1. Cele oceniania: dla klas IV-VI 1. Bieżące, okresowe, roczne rozpoznanie i określenie poziomu opanowania kompetencji przewidzianych programem nauczania;

Bardziej szczegółowo

Kryteria wyboru. Lp. Kryterium Opis kryterium

Kryteria wyboru. Lp. Kryterium Opis kryterium Załącznik nr 1 do Regulaminu okresowej oceny pracownikçw Starostwa Powiatowego w Środzie Wlkp. Kryteria wyboru Lp. Kryterium Opis kryterium 1. Umiejętność obsługi urządzeń technicznych lub narzędzi informatycznych

Bardziej szczegółowo

KONCEPCJA PRACY SZKOŁY PODSTAWOWEJ NR 8 IM. ADAMA MICKIEWICZA W DĄBROWIE GÓRNICZEJ NA LATA 2012-2017

KONCEPCJA PRACY SZKOŁY PODSTAWOWEJ NR 8 IM. ADAMA MICKIEWICZA W DĄBROWIE GÓRNICZEJ NA LATA 2012-2017 KONCEPCJA PRACY SZKOŁY PODSTAWOWEJ NR 8 IM. ADAMA MICKIEWICZA W DĄBROWIE GÓRNICZEJ NA LATA 2012-2017,, Aby zdobywać wielkość, człowiek musi tworzyć a nie odtwarzać A. de Saint Exupery PODSTAWA PRAWNA:

Bardziej szczegółowo

Doradztwo zawodowe w kontekście wdrażania podstawy programowej kształcenia ogólnego i zawodowego

Doradztwo zawodowe w kontekście wdrażania podstawy programowej kształcenia ogólnego i zawodowego Doradztwo zawodowe w kontekście wdrażania podstawy programowej kształcenia ogólnego i zawodowego dr Izabella Kust 1 Regulacje prawne systemu doradztwa w Polsce 2 Podstawowym dokumentem w tym zakresie jest

Bardziej szczegółowo

I. Ogólne informacje o projekcie.

I. Ogólne informacje o projekcie. Szkoła Podstawowa Nr 113 we Wrocławiu uczestniczy w realizacji projektu: Indywidualizacja procesu nauczania i wychowania uczniów klas I III wrocławskich szkół podstawowych. I. Ogólne informacje o projekcie.

Bardziej szczegółowo

Miejsce w dokumencie Dotychczasowy zapis (jest) Powinno być s. 32 IV.1.14. Planowane działania: a) badanie możliwości godzenia ról rodzinnych z rolami

Miejsce w dokumencie Dotychczasowy zapis (jest) Powinno być s. 32 IV.1.14. Planowane działania: a) badanie możliwości godzenia ról rodzinnych z rolami Errata do Planu działania na lata 2007-2008 dla Priorytetu I Zatrudnienie i integracja społeczna (sprostowanie treści dokumentu w związku z pomyłką techniczną polegającą na zamianie opisu działań pomiędzy

Bardziej szczegółowo

Konsultacje społeczne

Konsultacje społeczne Konsultacje społeczne Strategia Rozwoju Kapitału Społecznego 2011-2020 10 maja 2011 r. Strategia Rozwoju Kapitału Społecznego Prezentacja drugiego celu operacyjnego: zwiększenie partycypacji społecznej

Bardziej szczegółowo

AKCJA 2 Partnerstwa Strategiczne. Fundacja Rozwoju Społeczeństwa Przedsiębiorczego

AKCJA 2 Partnerstwa Strategiczne. Fundacja Rozwoju Społeczeństwa Przedsiębiorczego AKCJA 2 Partnerstwa Strategiczne Fundacja Rozwoju Społeczeństwa Przedsiębiorczego CELE Rozwój oraz wdrażanie innowacyjnych rozwiązań i praktyk w obszarze edukacji pozaformalnej młodzieży i osób pracujących

Bardziej szczegółowo

Nowy system wspomagania szkół. Regionalne konferencje: wrzesień - październik 2015

Nowy system wspomagania szkół. Regionalne konferencje: wrzesień - październik 2015 Nowy system wspomagania szkół Regionalne konferencje: wrzesień - październik 2015 Założenia nowego modelu wspomagania Szkoła jest odpowiedzialna za własny rozwój Podstawą działań jest diagnoza potrzeb

Bardziej szczegółowo

Załącznik nr 1WZORCOWE EFEKTY KSZTAŁCENIA DLA KIERUNKU STUDIÓW PEDAGOGIKA STUDIA PIERWSZEGO STOPNIA PROFIL OGÓLNOAKADEMICKI

Załącznik nr 1WZORCOWE EFEKTY KSZTAŁCENIA DLA KIERUNKU STUDIÓW PEDAGOGIKA STUDIA PIERWSZEGO STOPNIA PROFIL OGÓLNOAKADEMICKI Dz.U. z 2013 poz. 1273 Brzmienie od 31 października 2013 Załącznik nr 1WZORCOWE EFEKTY KSZTAŁCENIA DLA KIERUNKU STUDIÓW PEDAGOGIKA STUDIA PIERWSZEGO STOPNIA PROFIL OGÓLNOAKADEMICKI Umiejscowienie kierunku

Bardziej szczegółowo

SZKOLNY PROGRAM EFEKTYWNEGO UCZENIA SIĘ

SZKOLNY PROGRAM EFEKTYWNEGO UCZENIA SIĘ SZKOLNY PROGRAM EFEKTYWNEGO UCZENIA SIĘ Szkoła Podstawowa im. Jana Pawła II w Kowalach Oleckich opracował zespół w składzie: Jadwiga Lizanowicz Mirosław Mularczyk Teresa Truchan Urszula Kołodzińska Kluczem

Bardziej szczegółowo

PROGRAM NAPRAWCZY PO ANALIZIE WYNIKÓW SPRAWDZIANU ZEWNĘTRZNEGO W ROKU SZKOLNYM 2010/2011 SZKOŁY PODSTAWOWEJ IM. WL.

PROGRAM NAPRAWCZY PO ANALIZIE WYNIKÓW SPRAWDZIANU ZEWNĘTRZNEGO W ROKU SZKOLNYM 2010/2011 SZKOŁY PODSTAWOWEJ IM. WL. PROGRAM NAPRAWCZY PO ANALIZIE WYNIKÓW SPRAWDZIANU ZEWNĘTRZNEGO W ROKU SZKOLNYM 2010/2011 SZKOŁY PODSTAWOWEJ IM. WL. SZAFERA W ŻARKACH I CELE PROGRAMU Cel główny: poprawa efektywności kształcenia w szkole

Bardziej szczegółowo

G I M N A Z J U M I M. A R M I I K R A J O W E J RAPORT Z EWALUACJI WEWNĘTRZNEJ W PIASKU 2013/2014. Piasek, czerwiec 2014 r.

G I M N A Z J U M I M. A R M I I K R A J O W E J RAPORT Z EWALUACJI WEWNĘTRZNEJ W PIASKU 2013/2014. Piasek, czerwiec 2014 r. G I M N A Z J U M I M. A R M I I K R A J O W E J W PIASKU RAPORT Z EWALUACJI WEWNĘTRZNEJ 2013/2014 Piasek, czerwiec 2014 r. Przedmiot ewaluacji: Uczniowie nabywają wiadomości określone w podstawie programowej.

Bardziej szczegółowo

Konwencja Rady Europy o zapobieganiu i zwalczaniu przemocy wobec kobiet i przemocy domowej

Konwencja Rady Europy o zapobieganiu i zwalczaniu przemocy wobec kobiet i przemocy domowej Konwencja Rady Europy o zapobieganiu i zwalczaniu przemocy wobec kobiet i przemocy domowej Katarzyna Wolska-Wrona Biuro Pełnomocniczki Rządu do Spraw Równego Traktowania Footer Text 12/3/2013 1 Postęp

Bardziej szczegółowo

PLAN ROZWOJU ZAWODOWEGO. mgr Katarzyny Rzeźniczak

PLAN ROZWOJU ZAWODOWEGO. mgr Katarzyny Rzeźniczak Wrocław, 19. 09. 2003 r. PLAN ROZWOJU ZAWODOWEGO mgr Katarzyny Rzeźniczak nauczyciela mianowanego Gimnazjum nr 29 we Wrocławiu ubiegającej się o stopień zawodowy nauczyciela dyplomowanego okres stażu 01.09.2003r.

Bardziej szczegółowo

SPIS TREŚCI. ROZDZIAŁ 1. WSPÓŁCZESNE WYZWANIA CYWILIZACYJNE A EDUKACJA PRZYRODNICZA (Wiesław Stawiński)...11

SPIS TREŚCI. ROZDZIAŁ 1. WSPÓŁCZESNE WYZWANIA CYWILIZACYJNE A EDUKACJA PRZYRODNICZA (Wiesław Stawiński)...11 SPIS TREŚCI WSTĘP (Wiesław Stawiński)........................ 9 ROZDZIAŁ 1. WSPÓŁCZESNE WYZWANIA CYWILIZACYJNE A EDUKACJA PRZYRODNICZA (Wiesław Stawiński)..................11 1.1. Problemy globalizacji........................

Bardziej szczegółowo

ZARYS WYTYCZNYCH/REKOMENDACJI

ZARYS WYTYCZNYCH/REKOMENDACJI ZARYS WYTYCZNYCH/REKOMENDACJI dotyczących realizacji działania: Budowanie kompetencji w zakresie matematyki, informatyki i nauk przyrodniczych jako podstawy do uczenia się przez cale życie (w tym wspieranie

Bardziej szczegółowo

Wyzwania polskiej polityki edukacyjnej z perspektywy rynku pracy. dr Agnieszka Chłoń- Domińczak, IBE

Wyzwania polskiej polityki edukacyjnej z perspektywy rynku pracy. dr Agnieszka Chłoń- Domińczak, IBE Wyzwania polskiej polityki edukacyjnej z perspektywy rynku pracy dr Agnieszka Chłoń- Domińczak, IBE Plan prezentacji 1. Wyzwania dla polityki rozwoju umiejętności w Polsce 2. Absolwenci i ich sytuacja

Bardziej szczegółowo

Program szkoleń dla nauczycieli w formule blended learning

Program szkoleń dla nauczycieli w formule blended learning Program szkoleń dla nauczycieli w formule blended learning Opracowanie: Eleonora Żmijowska-Wnęk Wrocław 2014 SPIS TREŚCI: 1. WSTĘP... 3 2. CELE OGÓLNE SZKOLENIA... 4 3. METODY PRACY... 4 4. TREŚCI I PRZEWIDYWANE

Bardziej szczegółowo

Gotowi na przyszłość Program rozwoju placówki oświatowej opracowany i prowadzony przez Akademię Szkoleń Adeptus, na licencji CoachWise

Gotowi na przyszłość Program rozwoju placówki oświatowej opracowany i prowadzony przez Akademię Szkoleń Adeptus, na licencji CoachWise Gotowi na przyszłość Program rozwoju placówki oświatowej opracowany i prowadzony przez Akademię Szkoleń Adeptus, na licencji CoachWise www.adeptus.com.pl Pilotażowy Projekt,,Gotowi na przyszłość Projekt

Bardziej szczegółowo

CENTRUM KSZTAŁCENIA I PROMOCJI KADR LIDER SP. Z O.O. Społeczna odpowiedzialność przedsiębiorstwa.

CENTRUM KSZTAŁCENIA I PROMOCJI KADR LIDER SP. Z O.O. Społeczna odpowiedzialność przedsiębiorstwa. Jest to obowiązek wyboru przez kierownictwo takich wyborów i działań które przyczyniają się zarówno do dbałości o interes własny (pomnażania zysku przedsiębiorstwa), jak i do ochrony i pomnażania dobrobytu

Bardziej szczegółowo

WSPÓŁPRACA SZKOŁY I PORADNI PSYCHOLOGICZNO- PEDAGOGICZNEJ NA RZECZ DZIECKA WIELOKULTUROWEGO I WIELOJĘZYCZNEGO

WSPÓŁPRACA SZKOŁY I PORADNI PSYCHOLOGICZNO- PEDAGOGICZNEJ NA RZECZ DZIECKA WIELOKULTUROWEGO I WIELOJĘZYCZNEGO WSPÓŁPRACA SZKOŁY I PORADNI PSYCHOLOGICZNO- PEDAGOGICZNEJ NA RZECZ DZIECKA WIELOKULTUROWEGO I WIELOJĘZYCZNEGO Rawa Mazowiecka, 28-29 września 2012 r. 1 System oświaty wsparcie w rozwoju i pomoc psychologiczno-pedagogiczną

Bardziej szczegółowo

OPIS EFEKTÓW KSZTAŁCENIA DLA KIERUNKU STUDIÓW A D M I N I S T R A C J A STUDIA PIERWSZEGO STOPNIA PROFIL OGÓLNOAKADEMICKI

OPIS EFEKTÓW KSZTAŁCENIA DLA KIERUNKU STUDIÓW A D M I N I S T R A C J A STUDIA PIERWSZEGO STOPNIA PROFIL OGÓLNOAKADEMICKI OPIS EFEKTÓW KSZTAŁCENIA DLA KIERUNKU STUDIÓW A D M I N I S T R A C J A STUDIA PIERWSZEGO STOPNIA PROFIL OGÓLNOAKADEMICKI Umiejscowienie kierunku w obszarach kształcenia: kierunek administracja jest przypisany

Bardziej szczegółowo

U c h w a ł a N r.. Rady Miejskiej Leszna z dnia. r.

U c h w a ł a N r.. Rady Miejskiej Leszna z dnia. r. PROJEKT Druk nr 108 U c h w a ł a N r.. Rady Miejskiej Leszna z dnia. r. Na podstawie art. 18 ust. 2 pkt 2, w związku z art. 7 ust 1 pkt 8 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz. U. z

Bardziej szczegółowo

KONCEPCJA PRACY SZKOŁY PODSTAWOWEJ W UGOSZCZU NA LATA 2013 2017

KONCEPCJA PRACY SZKOŁY PODSTAWOWEJ W UGOSZCZU NA LATA 2013 2017 KONCEPCJA PRACY SZKOŁY PODSTAWOWEJ W UGOSZCZU NA LATA 2013 2017 1 Przy opracowaniu koncepcji pracy szkoły na lata 2013 2017 uwzględniono: analizę podstawy programowej kształcenia ogólnego, poziom wykształcenia

Bardziej szczegółowo

ZESPÓŁ SZKÓŁ w LĘDZINACH. Projekty współfinansowane ze środków Unii Europejskiej w ramach Europejskiego Funduszu Społecznego

ZESPÓŁ SZKÓŁ w LĘDZINACH. Projekty współfinansowane ze środków Unii Europejskiej w ramach Europejskiego Funduszu Społecznego ZESPÓŁ SZKÓŁ w LĘDZINACH y współfinansowane ze środków Unii Europejskiej w ramach Europejskiego Funduszu Społecznego PROJEKTY UNIJNE W ZESPOLE SZKÓŁ W LĘDZINACH Pracownie komputerowe dla szkół Czas realizacji:

Bardziej szczegółowo

Regionalny Program Strategiczny w zakresie aktywności zawodowej i społecznej. Wejherowo, 9 październik 2013 r.

Regionalny Program Strategiczny w zakresie aktywności zawodowej i społecznej. Wejherowo, 9 październik 2013 r. Regionalny Program Strategiczny w zakresie aktywności zawodowej i społecznej Wejherowo, 9 październik 2013 r. Strategia 6 RPS RPO 2014-2020 Strategia Rozwoju Województwa Pomorskiego 2020 (wrzesień 2012)

Bardziej szczegółowo

PLAN ROZWOJU ZAWODOWEGO NA STOPIEŃ NAUCZYCIELA DYPLOMOWANEGO

PLAN ROZWOJU ZAWODOWEGO NA STOPIEŃ NAUCZYCIELA DYPLOMOWANEGO PLAN ROZWOJU ZAWODOWEGO NA STOPIEŃ NAUCZYCIELA DYPLOMOWANEGO Nauczyciel mianowany: Magdalena Anna Płatonow Zajmowane stanowisko: nauczyciel bibliotekarz Miejsce pracy: Wojewódzki Ośrodek Metodyczny Biblioteka

Bardziej szczegółowo

WEWNĄTRZSZKOLNE STANDARDY JAKOŚCI PRACY

WEWNĄTRZSZKOLNE STANDARDY JAKOŚCI PRACY WEWNĄTRZSZKOLNE STANDARDY JAKOŚCI PRACY (ustalone w oparciu o obszary i wymagania opisane w załączniku do rozporządzenia MEN w sprawie nadzoru pedagogicznego z 2009r. ) SZKOŁA PODSTAWOWA im. JANA PAWŁA

Bardziej szczegółowo

KONCEPCJA PRACY ZESPOŁU SZKÓŁ W PAWŁOWIE NA LATA 2013-2018

KONCEPCJA PRACY ZESPOŁU SZKÓŁ W PAWŁOWIE NA LATA 2013-2018 KONCEPCJA PRACY ZESPOŁU SZKÓŁ W PAWŁOWIE NA LATA 2013-2018 MISJA SZKOŁY Jesteśmy szkołą bezpieczną i przyjazną. Szanujemy się wzajemnie i wspieramy. Celem naszej szkoły jest dobre przygotowanie uczniów

Bardziej szczegółowo

Stanowisko z Odense Nasze ABC dla równości, edukacji i zdrowia. Tłumaczenie i opracowanie: Tomasz Wojtasik

Stanowisko z Odense Nasze ABC dla równości, edukacji i zdrowia. Tłumaczenie i opracowanie: Tomasz Wojtasik Stanowisko z Odense Nasze ABC dla równości, edukacji i zdrowia Tłumaczenie i opracowanie: Tomasz Wojtasik Warszawa 2014 W dniach 7 9 października 2013 r. w Odense w Danii odbyła się Czwarta Europejska

Bardziej szczegółowo

ZIT PRIORYTETY INWESTYCYJNE EFS

ZIT PRIORYTETY INWESTYCYJNE EFS ZIT PRIORYTETY INWESTYCYJNE EFS PRIORYTETY INWESTYCYJNE EFS REGIONALNY RYNEK PRACY 8i - dostęp do zatrudnienia dla osób poszukujących pracy i biernych zawodowo, w tym długotrwale bezrobotnych oraz oddalonych

Bardziej szczegółowo

Potencjał POPC, RPO, POWER w zakresie promocji nauki programowania. Podsekretarz Stanu Piotr Woźny

Potencjał POPC, RPO, POWER w zakresie promocji nauki programowania. Podsekretarz Stanu Piotr Woźny Potencjał POPC, RPO, POWER w zakresie promocji nauki programowania Podsekretarz Stanu Piotr Woźny Promocja nauki programowania Ministerstwo Cyfryzacji promuje i wspiera naukę programowania wśród wszystkich

Bardziej szczegółowo

WEWNĄTRZSZKOLNY SYSTEM OCENIANIA UCZNIÓW KLAS 0. Akademicka Szkoła Podstawowa w Kielcach, ul. L. Staffa 7

WEWNĄTRZSZKOLNY SYSTEM OCENIANIA UCZNIÓW KLAS 0. Akademicka Szkoła Podstawowa w Kielcach, ul. L. Staffa 7 WEWNĄTRZSZKOLNY SYSTEM OCENIANIA UCZNIÓW KLAS 0 Akademicka Szkoła Podstawowa w Kielcach, ul. L. Staffa 7 ZAŁOŻENIA WEWNĄTRZSZKOLNEGO SYSTEMU OCENIANIA 1. Ocenianie w klasie zero - roczne przygotowanie

Bardziej szczegółowo

Koncepcja pracy szkoły

Koncepcja pracy szkoły szkoły Gimnazjum w Koźmicach Wielkich opracowana i zatwierdzona przez Radę Pedagogiczną dnia 17 maja 2010 roku. U nas znajdziesz dobre wychowanie, nowe umiejętności, przyjazną atmosferę 2 Dążymy, aby nasze

Bardziej szczegółowo

Wspieranie kształcenia i zatrudniania ludzi młodych

Wspieranie kształcenia i zatrudniania ludzi młodych Międzynarodowe warsztaty Zatrudnienie, równouprawnienie, bezpieczeństwo socjalne (nestor) Wspieranie kształcenia i zatrudniania ludzi młodych Nikogo nie wolno pozostawić samemu sobie pomysły działań i

Bardziej szczegółowo

w Europejskim Konkursie Dobrych Praktyk Partnerstwo dla prewencji

w Europejskim Konkursie Dobrych Praktyk Partnerstwo dla prewencji Bezpieczeństwo i zdrowie w pracy dotyczy każdego. Jest dobre dla Ciebie. Dobre dla firmy Zdrowe i bezpieczne miejsce pracy Partnerstwo dla prewencji www.healthy-workplaces.eu ZAPROSZENIE DO SKŁADANIA WNIOSKÓW

Bardziej szczegółowo

Wydział Nauk Humanistycznych i Społecznych Akademii Marynarki Wojennej

Wydział Nauk Humanistycznych i Społecznych Akademii Marynarki Wojennej Wydział Nauk Humanistycznych i Społecznych Akademii Marynarki Wojennej Program kształcenia studiów podyplomowych Przygotowanie pedagogiczne Gdynia 2014 r. Podstawa prawna realizacji studiów. Ustawa Prawo

Bardziej szczegółowo

WYŻSZA SZKOŁA BEZPIECZEŃSTWA z siedzibą w Poznaniu

WYŻSZA SZKOŁA BEZPIECZEŃSTWA z siedzibą w Poznaniu PROGRAM KSZTAŁCENIA Kierunek Obszar/obszary kształcenia, w których umiejscowiony jest kierunek studiów PEDAGOGIKA / Edukacja wczesnoszkolna z wychowaniem przedszkolnym NAUKI SPOŁECZNE Forma kształcenia

Bardziej szczegółowo

ALFABETYZACJA DOROSŁYCH

ALFABETYZACJA DOROSŁYCH ALFABETYZACJA DOROSŁYCH od tworzenia radosnego doświadczenia edukacyjnego do aktywnego obywatelstwa Wskazówki dla trenera Metody Radosnego Uczenia się Nauka Outdoor 1.Nauka Outdoor 1.1. Opis metody Nauka

Bardziej szczegółowo

KONCEPCJA ROZWOJU SZKOŁY PODSTAWOWEJ NR 8 IM. STANISŁAWA STASZICA NA LATA 2011-2014

KONCEPCJA ROZWOJU SZKOŁY PODSTAWOWEJ NR 8 IM. STANISŁAWA STASZICA NA LATA 2011-2014 KONCEPCJA ROZWOJU SZKOŁY PODSTAWOWEJ NR 8 IM. STANISŁAWA STASZICA NA LATA 2011-2014 Uczcież się ludzie. (...) Byście swe powinności wypełniać umieli! Stanisław Staszic Koncepcja rozwoju Szkoły Podstawowej

Bardziej szczegółowo

Czym jest nauczanie dwujęzyczne?

Czym jest nauczanie dwujęzyczne? Języka obcego nauczymy się lepiej kiedy będzie nam on służył do przyswojenia sobie czegoś więcej niż tylko jego samego Jean Duverger Czym jest nauczanie dwujęzyczne? Od pewnego czasu można zauważyć wzrost

Bardziej szczegółowo

SZKOLNY PROGRAM PROFILAKTYKI II LICEUM OGÓLNOKSZTAŁCĄCEGO Z ODDZIAŁAMI INTEGRACYJNYMI IM. C.K. NORWIDA W TYCHACH LATA 2014-2017

SZKOLNY PROGRAM PROFILAKTYKI II LICEUM OGÓLNOKSZTAŁCĄCEGO Z ODDZIAŁAMI INTEGRACYJNYMI IM. C.K. NORWIDA W TYCHACH LATA 2014-2017 SZKOLNY PROGRAM PROFILAKTYKI II LICEUM OGÓLNOKSZTAŁCĄCEGO Z ODDZIAŁAMI INTEGRACYJNYMI IM. C.K. NORWIDA W TYCHACH LATA 2014-2017 PODSTAWA PRAWNA DO REALIZACJI PROGRAMU PROFILAKTYKI Ustawa z dnia 7 września

Bardziej szczegółowo

POSZUKIWANIA AUTONOMICZNYCH ROZWIĄZAŃ W BUDOWANIU SUKCESU SZKOŁY

POSZUKIWANIA AUTONOMICZNYCH ROZWIĄZAŃ W BUDOWANIU SUKCESU SZKOŁY POSZUKIWANIA AUTONOMICZNYCH ROZWIĄZAŃ W BUDOWANIU SUKCESU SZKOŁY I. Ogólna charakterystyka Szkoły Podstawowej Nr 2 w Ustce. II. Opis ważniejszych przedsięwzięć. 1. Projekty unijne: a) Twój rozwój, twoja

Bardziej szczegółowo

5-LETNI PROGRAM ROZWOJU SZKOŁY NA LATA 2010 2015

5-LETNI PROGRAM ROZWOJU SZKOŁY NA LATA 2010 2015 5-LETNI PROGRAM ROZWOJU SZKOŁY NA LATA 2010 2015 Zespół Szkół w Złockiem Wizja szkoły: służymy wiedzą, umiejętnościami i wieloletnim doświadczeniem, aby naszych uczniów przygotować do roli obywateli odnoszących

Bardziej szczegółowo

KONCEPCJA PRACY SZKOŁY PODSTAWOWEJ NR 2 im. Marii Dąbrowskiej w Ostrzeszowie na lata szkolne 2011-2016

KONCEPCJA PRACY SZKOŁY PODSTAWOWEJ NR 2 im. Marii Dąbrowskiej w Ostrzeszowie na lata szkolne 2011-2016 KONCEPCJA PRACY SZKOŁY PODSTAWOWEJ NR 2 im. Marii Dąbrowskiej w Ostrzeszowie na lata szkolne 2011-2016 Koncepcja opracowana na podstawie: 1. Ustawy o systemie oświaty z dnia 7 września 1991r. (Dz. U. z

Bardziej szczegółowo

zawarty pomiędzy Radą Ministrów Rzeczpospolitej Polskiej reprezentowaną przez Prezesa Rady Ministrów

zawarty pomiędzy Radą Ministrów Rzeczpospolitej Polskiej reprezentowaną przez Prezesa Rady Ministrów Wersja z dn. 11. 05. 2011 r. PAKT DLA KULTURY zawarty pomiędzy Radą Ministrów Rzeczpospolitej Polskiej reprezentowaną przez Prezesa Rady Ministrów oraz stroną społeczną reprezentowaną przez Obywateli Kultury

Bardziej szczegółowo

Iwona Zaborowska Wyższa Szkoła Administracji Publicznej w Białymstoku

Iwona Zaborowska Wyższa Szkoła Administracji Publicznej w Białymstoku innowacyjny program ZAWODOWY NAWIGATOR receptą na planowanie ścieżek karier uczniów Iwona Zaborowska Wyższa Szkoła Administracji Publicznej w Białymstoku LIST INTENCYJNY Prezydent Miasta Białegostoku dr

Bardziej szczegółowo

I. WYMAGANIA WOBEC PRZEDSZKOLI 1)

I. WYMAGANIA WOBEC PRZEDSZKOLI 1) I. WYMAGANIA WOBEC PRZEDSZKOLI 1) Wymaganie Charakterystyka wymagania na poziomie D Charakterystyka wymagania na poziomie B 1. Przedszkole realizuje koncepcję pracy ukierunkowaną na rozwój dzieci Przedszkole

Bardziej szczegółowo

Informatyzacja administracji publicznej w Polsce w świetle polityki społeczeństwa informacyjnego UE

Informatyzacja administracji publicznej w Polsce w świetle polityki społeczeństwa informacyjnego UE EDYTA BARACZ Informatyzacja administracji publicznej w Polsce w świetle polityki społeczeństwa informacyjnego UE Społeczeństwo informacyjne to typ społeczeństwa, którego kształtowanie się ściśle związane

Bardziej szczegółowo

Księgarnia PWN: Deborah Deutsch Smith - Pedagogika specjalna. T. 2. Spis treści

Księgarnia PWN: Deborah Deutsch Smith - Pedagogika specjalna. T. 2. Spis treści Księgarnia PWN: Deborah Deutsch Smith - Pedagogika specjalna. T. 2 Spis treści Rozdział 1. Niepełnosprawności fizyczno-ruchowe oraz specjalne potrzeby zdrowotne...........................................................

Bardziej szczegółowo

Przedmiotowy System Oceniania z informatyki dla. Szkoły Podstawowej i Gimnazjum Specjalnego. Przy Specjalnym Ośrodku Szkolno - Wychowawczym w Lubsku

Przedmiotowy System Oceniania z informatyki dla. Szkoły Podstawowej i Gimnazjum Specjalnego. Przy Specjalnym Ośrodku Szkolno - Wychowawczym w Lubsku Przedmiotowy System Oceniania z informatyki dla Szkoły Podstawowej i Gimnazjum Specjalnego Przy Specjalnym Ośrodku Szkolno - Wychowawczym w Lubsku Na rok szkolny 2008/2009 (4-6 szkoły podstawowej, oraz

Bardziej szczegółowo

Dowiedz się, jakiego rodzaju inwestycje mogą być finansowane ze środków WRPO 2014+

Dowiedz się, jakiego rodzaju inwestycje mogą być finansowane ze środków WRPO 2014+ Dowiedz się, jakiego rodzaju inwestycje mogą być finansowane ze środków WRPO 2014+ 6. Rynek Pracy Promowanie trwałego i wysokiej jakości zatrudnienia oraz wsparcie mobilności pracowników Wsparcie w ramach

Bardziej szczegółowo

Paweł Grygiel O pracach domowych czyli, czy więcej znaczy lepiej?

Paweł Grygiel O pracach domowych czyli, czy więcej znaczy lepiej? Paweł Grygiel O pracach domowych czyli, czy więcej znaczy lepiej? Dlaczego zadawać? 1. utrwalanie w pamięci nabytej wiedzy, 2. lepsze zrozumienia materiału 3. kształtują umiejętność krytycznego myślenia

Bardziej szczegółowo

Równość szans kobiet i mężczyzn w projektach Programu Operacyjnego Kapitał Ludzki

Równość szans kobiet i mężczyzn w projektach Programu Operacyjnego Kapitał Ludzki Żory, 16 stycznia 2014 Równość szans kobiet i mężczyzn w projektach Programu Operacyjnego Kapitał Ludzki Ewa Szymala Opracowano na podstawie Poradnika Zasada równości szans kobiet i mężczyzn w projektach

Bardziej szczegółowo

Europejski Fundusz Społeczny

Europejski Fundusz Społeczny Europejski Fundusz Społeczny Co to jest Europejski Fundusz Społeczny? Europejski Fundusz Społeczny (EFS) jest jednym z funduszy, poprzez które Unia Europejska wspiera rozwój społeczno-gospodarczy wszystkich

Bardziej szczegółowo

Do czego chcemy przygotować nasze dzieci i naszych uczniów: do testów czy do życia i pracy? Gdańsk, 16 maja 2009 roku

Do czego chcemy przygotować nasze dzieci i naszych uczniów: do testów czy do życia i pracy? Gdańsk, 16 maja 2009 roku Do czego chcemy przygotować nasze dzieci i naszych uczniów: do testów czy do życia i pracy? 1 Prawdziwe wartości edukacji Europejskie ramy odniesienia Polskie ramy odniesienia Badania PISA 2 Jeżeli nie

Bardziej szczegółowo