Koordynacja systemów zabezpieczenia i społecznego ł

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "Koordynacja systemów zabezpieczenia i społecznego ł"

Transkrypt

1 Koordynacja systemów zabezpieczenia i społecznego ł państw członkowskich UE Emerytury i renty 1

2 Art. 42 [51] TWE Rada, stanowiąc zgodnie z procedurą określoną w artykule 251, przyjmuje w dziedzinie zabezpieczenia społecznego środki niezbędne do ustanowienia swobodnego przepływu pracowników, w tym celu Rada ustanawia system umożliwiający pracownikommigrantom oraz uprawnionym osobom od nich zależnym: ż a) zaliczanie okresów uwzględnianych w prawie poszczególnych państw, w celu nabycia i zachowania prawa do świadczenia oraz naliczania wysokości świadczeń, b) wypłatę ę świadczeń osobom zamieszkałym na terytoriach państw członkowskich. Rada stanowi jednomyślnie w toku całej procedury określonej w art

3 Rozporządzenie nr 1408/71 rozporządzenie Rady (EWG) nr 1408/71 z 14 czerwca 1971r. dotyczące stosowania systemów stemó zabezpieczenia enia społecznego do pracowników, osób pracujących na własny rachunek oraz członków ich rodzin przemieszczających się w granicach Wspólnoty rozporządzenie Rady (EWG) nr 574/72 z 21 marca 1972r. ustalające procedurę ę wykonania rozporządzenia ą Rady y( (EWG) nr 1408/71, dotyczącego stosowania systemów zabezpieczenia społecznego do pracowników, osób pracujących na własny rachunek oraz członków ich rodzin przemieszczających sięę w granicach Wspólnoty rozporządzenie Rady (WE) nr 859/2003 z 14 maja 2003r. rozszerzające postanowienia i rozporządzenia (EWG) nr 1408/71 i rozporządzenia (EWG) nr 574/72 na obywateli państw trzecich, którzy nie sąą jeszcze objęci tymi postanowieniami wyłącznie ze względu na ich obywatelstwo 3

4 Rozporządzenie nr 883/2004 Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 883/2004 z dnia 29 kwietnia 2004 r. w sprawie koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego (Dz.U. L 166 z , 04 sprostowanie: L 200 z , str. 1) Specjalne wydanie polskie: Rozdział 05 Tom 5 str. 72 Prawdopodobnie od 2008 r. 4

5 Zasady koordynacji Zasada równego traktowania Zasada przynależności do jednego systemu Zasada zachowania praw w trakcie nabywania Zasada zachowania praw nabytych Zasada współpracy instytucji zabezpieczenia społecznego (pomocy urzędowej, lojalnej współpracy) 5

6 Zasada zachowania praw w trakcie nabywania Zaliczanie okresów (koordynacja okresów) Zniesienie innych klauzul terytorialnych Obliczanie wysokości świadczeń Zasada łączenia Zasada proporcjonalności 6

7 Obliczanie wysokości świadczeń Zasada łączenia stosowanie jednego ustawodawstwa wskazanego jako ustawodawstwo, według którego udzielane są świadczenia. Brak jest szczegółowych postanowień rozporządzeń dotyczących obliczania wysokości świadczeń, gdyż jest ona regulowana właściwym prawem krajowym. głównie dla świadczeń krótkookresowych. zaliczanie okresów służy tylko do ustalania prawa do świadczeń, nie znajduje zwykle odzwierciedlenia w ich wysokości. 7

8 Zasada łączenia - świadczenia rodzinne Artykuł 75 (8) Udzielanie świadczeń 1. Świadczenia rodzinne udzielane są przez instytucję właściwą państwa, którego ustawodawstwu podlega pracownik najemny lub osoba prowadząca działalność na własny rachunek... Świadczenia udzielane są zgodnie z przepisami stosowanymi przez te instytucje, t niezależnie ż i od tego, czy osoba fizyczna lub prawna, której mają być wypłacane ł świadczenia id i zamieszkuje kj lub lbprzebywa na terytorium państwa właściwego lub innego Państwa Członkowskiego. ł ki 8

9 Świadczenia inwalidzkie Renty inwalidzkie typu A ich wysokość nie zależy od długości osiągniętych okresów Renty inwalidzkie typu B ich wysokość zależy oddługości długości osiągniętych okresów 9

10 Przyznanie rent inwalidzkich typu A 1.Instytucja państwa członkowskiego, którego ustawodawstwo było właściwe w chwili, gdy wystąpiła niezdolność do pracy, po której nastąpiło inwalidztwo, ustala zgodnie z tymi ustawodawstwem, czy zainteresowany spełnia warunki dla nabycia prawa do świadczeń (ewentualnie po zaliczeniu okresów). 2.Osoba, która spełnia powyższe warunki uzyskuje świadczenia wyłącznie od wymienionej instytucji, zgodnie ze stosowanym przez nią ustawodawstwem. 10

11 Świadczenia inwalidzkie Renty inwalidzkie typu A ich wysokość nie zależy od długości osiągniętych okresów Renty inwalidzkie typu B ich wysokość zależy od długości osiągniętych okresów Decyzja yj w sprawie stopnia inwalidztwa wydana przez instytucję jednego państwa wiąże instytucje pozostałych państw członkowskich pod warunkiem, że zgodność ustawodawstw została potwierdzona w załączniku ą V do rozporządzenia ą (art. 40 ust. 4 rozp.). 11

12 Emerytury, renty rodzinne i inwalidzkie typu B Na podstawie wszystkich ustawodawstw art. 44 ust. 2 rozp., (niejednoczesne spełnienie warunków art. 49 rozp.; odroczenie ustalania prawa art. 44 ust. 2 rozp.) Zaliczanie okresów art. 45 rozp. Ustalanie wysokości (w tym zbieg uprawnień) art. 46 i nast. rozp. Dodatek wyrównujący do minimum przewidzianego w miejscu ij zamieszkania-art. i 50 rozp. Rewaloryzacja i ponowne przeliczanie wysokości świadczeń id art. 51 rozp. 12

13 Austria» Emerytury w powszechnym wieku emerytalnym» Wcześniejsze emerytury» Emerytury częściowe 13

14 Przesłanki ł umożliwiające i nabycie uprawnień do emerytury powszechnej» osiągnięcie wieku 60 lat (kobiety) i 65 lat (mężczyźni, kobiety od 2024 r.)» konieczność udowodnienia 180 miesięcy stażu ubezpieczeniowego w okresie ostatnich 30 lat przypadających y przed złożeniem wniosku o emeryturę» osoba uprawniona do emerytury możeż zarobkować, ć o ile nie przekroczy dopuszczalnego limitu zarobku. 14

15 Szwecja Dwa rodzaje emerytur:» wypłacane w stałej wysokości osobom zamieszkałym na terytorium Szwecji (finansowane częściowoę z podatków, częściowo ze składek ubezpieczeniowych)» świadczenia uzupełniające (finansowane ze składek pracodawców, których wysokość uzależniona jest od wysokości zarobków) 15

16 » Warunkiem nabycia emerytury w pełnym wymiarze z systemu powszechnego jest zamieszkiwanie w Szwecji przez okres 40 lat / zatrudnienie albo prowadzenie działalności na własny rachunek przez 30 lat.» Wcześniejszą emeryturę można nabyć od 61 lat (przy spełnieniu powyższych warunków),» powszechny wiek emerytalny wynosi 65 lat, 16

17 Wysokość świadczenia zależy od:» podstawy wymiaru ustalanej corocznie przez władze Szwecji» czasu zamieszkania na obszarze Szwecji 17

18 Wielka Brytania Brytyjski system ubezpieczeń przewiduje różne rodzaje świadczeń emerytalnych:» Podstawowy» stopniowy (składki ubezpieczeniowe od 1961r. do 1971r.)» państwowy (uzależniony od wynagrodzenia za pracę (prawo do świadczenia uzależnione od faktu opłacania składek po r. ) 18

19 » Wiek emerytalny wynosi 60 lat dla kobiet i 65 lat dla mężczyznę» zapoczątkowane zostanie stopniowe zrównywanie wieku emerytalnego mężczyzn i kobiet, które będzie trwało do 2020r. 19

20 Ustalanie uprawnień do polskiej emerytury objęcie polskim systemem (ubezpieczeniem emerytalnym) osiągnięcie wieku emerytalnego długość osiągniętych i okresów, w tym okresów szczególnych rodzajów inne okoliczności ś i rozwiązanie stosunku pracy niezdolność do pracy pobieranie świadczeń 20

21 Instytucja rozpatrująca a) dla osób, które w ostatnim czasie były zatrudnione lub prowadziłydziałalność działalność na własny rachunek, z wyłączeniem rolników prowadzących działalność na własny rachunek oraz dla żołnierzy zawodowych i funkcjonariuszy ( ): 3. Zakład Ubezpieczeń Społecznych (ZUS) Oddział w Opolu dla osób, które spełniły: a) wyłącznie polskie okresy ubezpieczenia, zamieszkałych na terytorium Niemiec; b) polskie i zagraniczne okresy ubezpieczenia wraz z okresami spełnionymi w ostatnim czasie w Niemczech; 21

22 Zaliczanie okresów W celu: ustalenia prawa do świadczeń obliczenia wysokości świadczeń 22

23 Zaliczanie okresów właściwa instytucja państwa członkowskiego, którego ustawodawstwo uzależnia nabycie, utrzymanie lub odzyskanie prawa do świadczeń od osiągnięcia okresów, zalicza, w miarę potrzeby, okresy ubezpieczenia, zatrudnienia lub zamieszkania osiągnięte w innym państwie członkowskim, tak jakby okresy te były osiągnięte w ramach obowiązującego ją ustawodawstwa, a 23

24 Okresy podlegające zaliczaniu Zasięg terytorialny okresów podlegających zaliczeniu Okresy ubezpieczenia, zatrudnienia i zamieszkania. Okresy zrównane Okresy ubezpieczenia obowiązkowego, dodatkowego i kontynuowanego Okresy ubezpieczenia w ramach systemu specjalnego lub zatrudnienia w określonym zawodzie 24

25 Okresy ubezpieczenia w ramach systemu specjalnego lub zatrudnienia w określonym zawodzie Załącznik VI Szczególne warunki stosowania ustawodawstw niektórych Państw Członkowskich S. POLSKA Do celów stosowania art. 88ustawy z dnia 26 stycznia 1982 r. Karta nauczyciela dotyczącego prawa nauczycieli do wcześniejszej emerytury, okresy zatrudnienia w charakterze nauczyciela przebyte zgodnie z ustawodawstwem innego Państwa Członkowskiego, traktowane są jak okresy zatrudnienia w charakterze nauczyciela przebyte zgodnie z ustawodawstwem polskim, a rozwiązanie stosunku pracy w charakterze nauczyciela, dokonane zgodnie z ustawodawstwem innego Państwa Członkowskiego traktuje się jak rozwiązanie stosunku pracy w charakterze nauczyciela zgodnie z ustawodawstwem 25 polskim.

26 Zbieg okresów (art. 15 rozp. wyk.): niekumulowanie jednoczesnych okresów pierwszeństwo okresów obowiązkowych pierwszeństwo okresów innych niż zrównane jd jednoczesne okresy zrównane uwzględnia ld jedynie instytucja poprzedniego ubezpieczenia (lub instytucja, t w której zainteresowany był ł ubezpieczony po tym okresie - jeżeli ubezpieczony nie był ł obowiązkowo ubezpieczony przed okresem zrównanym) domniemanie braku zbiegu okresów ubezpieczenia 26

27 Ustalanie wysokości Bez zaliczania okresów osiągniętych w innym państwie (art. 46 ust. 1) 1. obliczenie wymiaru emerytury jedynie na podstawie własnego ustawodawstwa (art. 46 ust. 1 pkt i rozp.) 2. obliczenie w oparciu o kwotę teoretyczną (art. 46 ust 2 rozp.) 3. porównanie wyników, przyznanie świadczenia id i w wysokości najwyższej (art. 46 ust. 3zd. trzecie rozp.) Część CZałącznika IV do rozp. Z zaliczaniem okresów osiągniętych w innym państwie ń (art. 46 ust. 2) w oparciu o kwotę teoretyczną (art. 46 ust 2 rozp.) proporcjonalnie do długości okresów osiągniętych w danym państwie 27

28 Załącznik IV do rozp., część C: Polska: Wszystkie wnioski o emerytury, renty z tytułu niezdolności do pracy oraz renty rodzinne. 28

29 Metoda obliczania bezpośredniego Świadczenie autonomiczne, niezależne 1. Zainteresowana urodzona przed 1 stycznia 1949 r. była przez 6 lat ubezpieczona we Włoszech, a następnie przez 30 lat podlegała polskiemu systemowi zabezpieczenia społecznego jako pracownik zatrudniony w Polsce. Po osiągnięciu wieku emerytalnego ma prawo do polskiej emerytury na podstawie art. 27 uerfus. 2. Urodzony po 31 grudnia 1948 r. Irlandczyk przez 2,5 roku wykonywał w Polsce wolny zawód i podlegał przez ten czas polskiemu ubezpieczeniu emerytalnemu z tytułu prowadzenia pozarolniczej li dił działalności. ś i Po osiągnięciu i i wieku ik emerytalnego wynoszącego co najmniej 65 lat nabędzie prawo do polskiej emerytury y na podstawie art. 24 ust. 1 uerfus. 29

30 Ustalanie wysokości z zaliczaniem okresów osiągniętych w innym państwie (art. 46 ust. 2 rozp., art. 52 rozp. 883/2004) ZASADA PROPORCJONALNOŚCI w oparciu o kwotę teoretyczną (art. 46 ust 2 rozp.) proporcjonalnie do długości okresów osiągniętych w danym państwie 30

31 Zasada proporcjonalności (pro rata temporis), system repartycji Zaliczanie okresów Obliczenie kwoty teoretycznej Obliczenie kwoty rzeczywistej Podwyższenie o kwotę odpowiadającą nieuwzględnionym i wcześniej ś ijokresom Zmniejszenie, zawieszenie lub utrata prawa do świadczenia 31

32 Obliczenie kwoty teoretycznej Kwota teoretyczna - kwota, do której zainteresowany nabyłby prawo, gdyby wszystkie okresy ubezpieczenia lub zamieszkania osiągnięte na podstawie ustawodawstw państw członkowskich, którym pracownik lub osoba pracująca na własny rachunek podlegała, zostałyosiągnięte: osiągnięte: - w danym państwie i - napodstawieustawodawstwa stosowanego przez instytucję właściwą w dacie przyznania świadczenia. 32

33 Obliczenie kwoty rzeczywistej Kwota rzeczywista ustalona poprzez odniesienie długości okresów ubezpieczenia lub zamieszkania osiągniętych przed zrealizowaniem się ryzyka na podstawie danego ustawodawstwa do łącznej długości okresów ubezpieczenia lub zamieszkania osiągniętych przed realizacją ryzyka na podstawie ustawodawstw wszystkich państw członkowskich 33

34 Kwota teoretyczna: 1 255,78 zł. Łączna długość okresów ubezpieczenia 36 lat Długość okresów osiągniętych w Polsce 12 lat 34

35 Podwyższenie o kwotę odpowiadającą nieuwzględnionym wcześniej okresom Kwota rzeczywista jest powiększana o kwotę odpowiadającą okresom ubezpieczenia dobrowolnego lub dobrowolnie kontynuowanego, które zgodnie z art. 15 ust. 1 lit. b rozp. wyk. nie zostały uwzględnione ze względu na zbieg z okresami ubezpieczenia enia obowiązkowego. Zgodnie z ustawodawstwem państwa, na którego podstawie zostały osiągnięte okresy ubezpieczenia dobrowolnego lub dobrowolnie kontynuowanego (art. 46 zd. 2 i 3 rozp. wyk.) 35

36 Zmniejszenie, zawieszenie lub utrata prawa do świadczenia (zbieg uprawnień do świadczeń i innych dochodów) Kwota rzeczywista podlega wszelkim przepisom dotyczącym zmniejszenia, zawieszenia lub utraty prawa do świadczeń (tzw. klauzulom redukcyjnym) ) przewidzianym i przez ustawodawstwo, na którego podstawie emerytura została ł przyznana. Dochody w kraju Dochody z zagranicy 36

37 Zbieg prawa do świadczeń i innych dochodów Świadczenia i dochody z zagranicy uwzględnia się (art. 46a): 1. tylko jeżeli ustawodawstwo danego państwa przewiduje uwzględnianie świadczeń lub dochodu osiągniętych za granicą. 2. przed potrąceniem podatków, składek na ubezpieczenie społeczne ł i wszelkich innych indywidualnych id obciążeń ż ń i potrąceń. 3. w granicach kwoty świadczeń należnych na podstawie ustawodawstw lub dochodów osiągniętych na terytoriach innych państw członkowskich. 4. Nie uwzględnia się kwot świadczeń nabytych na podstawie ustawodawstwa innego państwa członkowskiego, g, które zostały przyznane w wyniku ubezpieczenia dobrowolnego 37 lub dobrowolnie kontynuowanego.

38 Zbieg świadczeń tego samego rodzaju Świadczenia tego samego rodzaju: z tytułu inwalidztwa, starości i śmierci żywiciela, obliczonych lub udzielonych na podstawie okresów ubezpieczenia lub zamieszkania, osiągniętych przez tę samą osobę, będących tego samego rodzaju, czyli mających identyczny cel i przedmiot, przesłanki przyznania oraz podstawy obliczania Klauzul redukcyjnych nie stosuje się wraziezbiegu uprawnień ń do świadczeńi d tego samego rodzaju na podstawie ustawodawstw przynajmniej dwóch państw członkowskich (art. 46 b ust.1 rozp.) 38

39 Zbieg ze świadczeniami innego rodzaju lub innymi dochodami (art. 46c ust. 1 rozp.) Świadczenia innego rodzaju - świadczenia, które nie mogą być uważane za świadczenia tego samego rodzaju Ustalone bez zaliczania okresów - kwoty, które nie będą ę ą wypłacane w przypadku ścisłego zastosowania klauzul redukcyjnych ustawodawstwa danego państw członkowskiego dzieli się przez liczbę świadczeń podlegających redukcji Świadczenia proporcjonalne (z zaliczaniem) - świadczenia innego rodzaju należne od innych państw członkowskich lub inne dochody i inne składniki przewidziane w ustawodawstwie państwa członkowskiego w celu stosowania klauzul redukcyjnych uwzględniane są proporcjonalnie do okresów przyjętych do ustalenia kwoty rzeczywistej danego świadczenia Świadczenia e ustalone bez zaliczania okresów i świadczenia e proporcjonalne - odpowiednio 39

40 Porównanie wyników uzyskanych na podstawie rozporządzenia ą Zainteresowanemu przysługuje emerytura w najwyższej kwocie uzyskanej w wyniku obliczeń dokonanych na podstawie: - okresów osiągniętych tylko w danym państwie członkowskim (świadczenie autonomiczne) lub -z zaliczaniem i okresów (świadczenie proporcjonalne) 40

41 Zakres czasowy (art. t94i nast. rozp., art. 87 rozp. 883/2004 ) 1. Rozporządzenie nie daje podstawy dla nabycia praw za okres poprzedzający datę jego stosowania na terytorium danego państwa. 2. Każdy okres ubezpieczenia, zatrudnienia lub zamieszkania osiągnięty na podstawie ustawodawstwa państwań członkowskiegoł ki przed datą stosowania rozporządzenia na terytorium tego państwa jest uwzględniany dla celów ustalenia praw na podstawie przepisów rozporządzenia. 3. Prawo nabywa się na podstawie rozporządzenia nawet jeżeli odnosi się ono do zdarzenia, które nastąpiło przed datą objęcia rozporządzeniem terytorium danego państwa członkowskiego. 41

42 Zakres czasowy (art. 94 i nast. rozp., art. 87 rozp. 883/2004 ) 4. Każde świadczenie, które nie zostało ustalone, lub którego udzielanie zostało zawieszone ze względu na obywatelstwo lub miejsce zamieszkania zainteresowanego, zostaje na jego wniosek ustalone lub przywrócone od daty objęcia rozporządzeniem terytorium danego państwa. 5. Prawa osób, które przed datą objęcia rozporządzeniem terytorium danego państwa członkowskiegoł ki uzyskały ł emeryturę lb lub rentę mogą zostać zmienione na ich wniosek (w terminie i dwóch hlt) lat). 42

Koordynacja systemów zabezpieczenia społecznego państw członkowskich UE. Emerytury i renty

Koordynacja systemów zabezpieczenia społecznego państw członkowskich UE. Emerytury i renty Koordynacja systemów zabezpieczenia społecznego państw członkowskich UE Emerytury i renty 1 Artykuł 48 (dawny artykuł 42 TWE) Parlament Europejski i Rada, stanowiąc zgodnie ze zwykłą procedurą prawodawczą,

Bardziej szczegółowo

Ustalanie prawa do emerytury w każdym z państw członkowskich UE; w tym również w Anglii

Ustalanie prawa do emerytury w każdym z państw członkowskich UE; w tym również w Anglii Ustalanie prawa do emerytury w każdym z państw członkowskich UE; w tym również w Anglii Jeżeli osoby zainteresowane pracowały za granicą w państwach członkowskich Unii Europejskiej, Europejskiego Obszaru

Bardziej szczegółowo

mogą nabyć prawo do emerytury po ukończeniu wieku letniego (w przypadku kobiety) lub 25 letniego (w przypadku mężczyzny) okresu składkowego i

mogą nabyć prawo do emerytury po ukończeniu wieku letniego (w przypadku kobiety) lub 25 letniego (w przypadku mężczyzny) okresu składkowego i Świadczenia emerytalno-rentowe rentowe podlegające koordynacji unijnej w stosunkach polsko-greckich ki Zakład Ubezpieczeń ń Społecznych ł maj 2013 Polskie świadczenia emerytalno-rentowe rentowe objęte

Bardziej szczegółowo

Wpływ pracy za granicą na świadczenia emerytalno rentowe w Polsce. Na pytania odpowiada ekspert ZUS- Tomasz Sztabliński.

Wpływ pracy za granicą na świadczenia emerytalno rentowe w Polsce. Na pytania odpowiada ekspert ZUS- Tomasz Sztabliński. Wpływ pracy za granicą na świadczenia emerytalno rentowe w Polsce. Na pytania odpowiada ekspert ZUS- Tomasz Sztabliński. {loadposition related_items} Czy jest możliwe wyliczenie o ile podwyższy mi emeryturę

Bardziej szczegółowo

Wybrane zagadnienia związane ze świadczeniami emerytalno-rentowymi w świetle przepisów unijnych

Wybrane zagadnienia związane ze świadczeniami emerytalno-rentowymi w świetle przepisów unijnych Wybrane zagadnienia związane ze świadczeniami emerytalno-rentowymi w świetle przepisów unijnych Kolonia, 18.09.2014 r. Podstawy prawne dotyczące zabezpieczenia społecznego w stosunkach polsko-niemieckich

Bardziej szczegółowo

Przeliczanie emerytur i rent od kwoty bazowej podwyższonej do 100% przeciętnego wynagrodzenia

Przeliczanie emerytur i rent od kwoty bazowej podwyższonej do 100% przeciętnego wynagrodzenia Przeliczanie emerytur i rent od kwoty bazowej podwyższonej do 100% przeciętnego wynagrodzenia Przepisami art. 194 a ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych

Bardziej szczegółowo

1. Komisja przedłożyła Radzie wyżej wspomniany wniosek w dniu 30 marca 2007 r.

1. Komisja przedłożyła Radzie wyżej wspomniany wniosek w dniu 30 marca 2007 r. RADA UNII EUROPEJSKIEJ Bruksela, 29 maja 2007 r. Międzyinstytucjonalny numer referencyjny: 2007/0054 (COD) 9351/2/07 REV 2 (pl) SOC 193 CODEC 476 SPRAWOZDANIE Od: Komitet Stałych Przedstawicieli (część

Bardziej szczegółowo

w sprawie wprowadzenia w życie zasady równego traktowania kobiet i mężczyzn w systemach zabezpieczenia społecznego pracowników

w sprawie wprowadzenia w życie zasady równego traktowania kobiet i mężczyzn w systemach zabezpieczenia społecznego pracowników DYREKTYWA RADY 86/378/EWG z dnia 24 lipca 1986 r. w sprawie wprowadzenia w życie zasady równego traktowania kobiet i mężczyzn w systemach zabezpieczenia społecznego pracowników RADA WSPÓLNOT EUROPEJSKICH,

Bardziej szczegółowo

RENTY Z TYTUŁU NIEZDOLNOŚCI DO PRACY Z ZUS PODLEGAJĄCE KOORDYNACJI WSPÓLNOTOWEJ

RENTY Z TYTUŁU NIEZDOLNOŚCI DO PRACY Z ZUS PODLEGAJĄCE KOORDYNACJI WSPÓLNOTOWEJ ZAKŁAD UBEZPIECZEŃ SPOŁECZNYCH RENTY Z TYTUŁU NIEZDOLNOŚCI DO PRACY Z ZUS PODLEGAJĄCE KOORDYNACJI WSPÓLNOTOWEJ Osoby pracujące i podlegające ubezpieczeniom społecznym w Polsce, w razie utraty zdolności

Bardziej szczegółowo

USTAWA z dnia 23 stycznia 2008 r. o przenoszeniu praw emerytalnych urzędników Wspólnot Europejskich. Rozdział 1 Przepisy ogólne

USTAWA z dnia 23 stycznia 2008 r. o przenoszeniu praw emerytalnych urzędników Wspólnot Europejskich. Rozdział 1 Przepisy ogólne Kancelaria Sejmu s. 1/1 USTAWA z dnia 23 stycznia 2008 r. Opracowano na podstawie: Dz.U. z 2008 r. Nr 47, poz. 274. o przenoszeniu praw emerytalnych urzędników Wspólnot Europejskich Rozdział 1 Przepisy

Bardziej szczegółowo

Emerytura w powszechnym wieku emerytalnym dla osób urodzonych po 31 grudnia 1948 r.

Emerytura w powszechnym wieku emerytalnym dla osób urodzonych po 31 grudnia 1948 r. dr I. A. Wieleba Emerytura w powszechnym wieku emerytalnym dla osób urodzonych po 31 grudnia 1948 r. Osoby urodzone po dniu 31 grudnia 1948 r. mogą nabyć prawo do emerytury w powszechnym wieku emerytalnym,

Bardziej szczegółowo

Omówienie regulacji wynikających z ustawy obniżającej wiek emerytalny

Omówienie regulacji wynikających z ustawy obniżającej wiek emerytalny Gdańsk, 2 października 2017 r. Omówienie regulacji wynikających z ustawy obniżającej wiek emerytalny Agnieszka Kurczewska-Stanisławowicz Naczelnik Wydziału Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w Gdańsku

Bardziej szczegółowo

ROZPORZĄDZENIE RADY (EWG) NR 1408/71. z dnia 14 czerwca 1971 r.

ROZPORZĄDZENIE RADY (EWG) NR 1408/71. z dnia 14 czerwca 1971 r. ROZPORZĄDZENIE RADY (EWG) NR 1408/71 z dnia 14 czerwca 1971 r. w sprawie stosowania systemów zabezpieczenia społecznego do pracowników najemnych i ich rodzin przemieszczających się we Wspólnocie Spis treści:

Bardziej szczegółowo

Ubezpieczenia społeczne i ubezpieczenie zdrowotne osób prowadzących pozarolniczą działalność i osób z nimi współpracujących

Ubezpieczenia społeczne i ubezpieczenie zdrowotne osób prowadzących pozarolniczą działalność i osób z nimi współpracujących Ubezpieczenia społeczne i ubezpieczenie zdrowotne osób prowadzących pozarolniczą działalność i osób z nimi współpracujących Ustawą z dnia 1 lipca 2005 r. o zmianie ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych

Bardziej szczegółowo

Dr hab. Monika Lewandowicz-Machnikowska

Dr hab. Monika Lewandowicz-Machnikowska Dr hab. Monika Lewandowicz-Machnikowska Regulacja prawna zabezpieczenia społecznego: } uregulowania międzynarodowe } uregulowania krajowe W międzynarodowym prawie zabezpieczenia społecznego można wyodrębnić:

Bardziej szczegółowo

Nauczycielskie świadczenie kompensacyjne. Podstawa prawna: Ustawa z dnia 22.05.2009r Dz. U. Nr 997,poz. 800

Nauczycielskie świadczenie kompensacyjne. Podstawa prawna: Ustawa z dnia 22.05.2009r Dz. U. Nr 997,poz. 800 Nauczycielskie świadczenie kompensacyjne Podstawa prawna: Ustawa z dnia 22.05.2009r Dz. U. Nr 997,poz. 800 Od 1 lipca 2009r.obowiązują przepisy ustawy z dnia 22 maja 2009r. o nauczycielskich świadczeniach

Bardziej szczegółowo

SPIS TREŚCI. www.meritum-ubezpieczenia-spoleczne.abc.com.pl 5. 11 Słowo wstępne. 13 Wykaz skrótów. 17 Rozdział I. System ubezpieczeń społecznych

SPIS TREŚCI. www.meritum-ubezpieczenia-spoleczne.abc.com.pl 5. 11 Słowo wstępne. 13 Wykaz skrótów. 17 Rozdział I. System ubezpieczeń społecznych SPIS TREŚCI 11 Słowo wstępne 13 Wykaz skrótów 17 Rozdział I. System ubezpieczeń społecznych 22 1. Podstawowe pojęcia... 1 23 2. Zasady ogólne... 21 25 3. Zasady podlegania ubezpieczeniom społecznym...

Bardziej szczegółowo

Wysokość emerytury w świetle uchwały Sądu Najwyższego z dnia 10 września 2009 r. (tzw. emerytura po emeryturze).

Wysokość emerytury w świetle uchwały Sądu Najwyższego z dnia 10 września 2009 r. (tzw. emerytura po emeryturze). Wysokość emerytury w świetle uchwały Sądu Najwyższego z dnia 10 września 2009 r. (tzw. emerytura po emeryturze). W dniu 10 września 2009 r. Sąd Najwyższy w składzie 7 sędziów podjął uchwałę, w której przesądził,

Bardziej szczegółowo

EMERYTURY Z ZUS PODLEGAJĄCE KOORDYNACJI WSPÓLNOTOWEJ

EMERYTURY Z ZUS PODLEGAJĄCE KOORDYNACJI WSPÓLNOTOWEJ ZAKŁAD UBEZPIECZEŃ SPOŁECZNYCH EMERYTURY Z ZUS PODLEGAJĄCE KOORDYNACJI WSPÓLNOTOWEJ Osoby pracujące i podlegające ubezpieczeniom społecznym w Polsce, w związku z osiągnięciem wieku emerytalnego, mogą nabyć

Bardziej szczegółowo

Seminarium nt. świadczeń 17 grudnia 2009 r., Warszawa

Seminarium nt. świadczeń 17 grudnia 2009 r., Warszawa Seminarium nt. świadczeń 17 grudnia 2009 r., Warszawa gunnel.vilen@forsakringskassan.se gunnel.vilen@pensionsmyndigheten.se (od 1 stycznia 2010 r.) gunilla.redin@forsakringskassan.se 1 Seminarium nt. świadczeń

Bardziej szczegółowo

Kapitał początkowy po zmianach od 23.09.2011r.

Kapitał początkowy po zmianach od 23.09.2011r. Kapitał początkowy po zmianach od 23.09.2011r. Co to jest kapitał początkowy Kapitał początkowy jest tzw. hipotetyczną emeryturą pomnożoną przez średnie dalsze trwania życia dla wieku 62 lat równe dla

Bardziej szczegółowo

(Akty, których publikacja jest obowiązkowa)

(Akty, których publikacja jest obowiązkowa) 27.4.2006 PL Dziennik Urzędowy Unii Europejskiej L 114/1 I (Akty, których publikacja jest obowiązkowa) ROZPORZĄDZENIE (WE) NR 629/2006 PARLAMENTU EUROPEJSKIEGO I RADY z dnia 5 kwietnia 2006 r. zmieniające

Bardziej szczegółowo

USTAWA. z dnia r. o nauczycielskich świadczeniach kompensacyjnych

USTAWA. z dnia r. o nauczycielskich świadczeniach kompensacyjnych Projekt USTAWA z dnia...2008 r. o nauczycielskich świadczeniach kompensacyjnych Rozdział 1 Przepisy ogólne Art. 1. Ustawa określa: 1) warunki nabywania i utraty prawa do nauczycielskich świadczeń kompensacyjnych;

Bardziej szczegółowo

ZASIŁEK CHOROBOWY ŚWIADCZENIE REHABILITACYJNE ZASIŁEK WYRÓWNAWCZY

ZASIŁEK CHOROBOWY ŚWIADCZENIE REHABILITACYJNE ZASIŁEK WYRÓWNAWCZY ZAKŁAD UBEZPIECZEŃ SPOŁECZNYCH ZASIŁEK CHOROBOWY ŚWIADCZENIE REHABILITACYJNE ZASIŁEK WYRÓWNAWCZY Zasiłek chorobowy r Komu przysługuje zasiłek chorobowy? Zasiłek chorobowy przysługuje osobom objętym ubezpieczeniem

Bardziej szczegółowo

RENTA RODZINNA Z ZUS W ŚWIETLE PRAWA UNII EUROPEJSKIEJ

RENTA RODZINNA Z ZUS W ŚWIETLE PRAWA UNII EUROPEJSKIEJ RENTA RODZINNA Z ZUS W ŚWIETLE PRAWA UNII EUROPEJSKIEJ Z a k ł a d U b e z p i e c z e ń S p o ł e c z n y c h W razie śmierci osoby, która pracowała i podlegała ubezpieczeniom społecznym w Polsce, pozostali

Bardziej szczegółowo

ZUS wyjaśnia

ZUS wyjaśnia Nowe zasady koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego w zakresie świadczeń pieniężnych w razie choroby i macierzyństwa, świadczeń pieniężnych z tytułu choroby spowodowanej wypadkiem przy pracy lub

Bardziej szczegółowo

ROZPORZĄDZENIE (EWG) RADY NUMER 574/72 Z DNIA 21 MARCA 1972 ROKU

ROZPORZĄDZENIE (EWG) RADY NUMER 574/72 Z DNIA 21 MARCA 1972 ROKU ROZPORZĄDZENIE (EWG) RADY NUMER 574/72 Z DNIA 21 MARCA 1972 ROKU USTALAJĄCE SPOSÓB STOSOWANIA ROZPORZĄDZENIA (EWG) NUMER 1408/71 DOTYCZĄCEGO STOSOWANIA SYSTEMÓW ZABEZPIECZENIA SPOŁECZNEGO DO PRACOWNIKÓW

Bardziej szczegółowo

w składzie: J.J. Kasel (sprawozdawca), prezes izby, A. Borg Barthet i E. Levits, sędziowie,

w składzie: J.J. Kasel (sprawozdawca), prezes izby, A. Borg Barthet i E. Levits, sędziowie, WYROK TRYBUNAŁU (piąta izba) z dnia 3 marca 2011 r.(*) Zabezpieczenie społeczne pracowników migrujących Artykuł 45 ust. 1 rozporządzenia (EWG) nr 1408/71 Minimalny okres wymagany prawem krajowym w celu

Bardziej szczegółowo

EMP. INFORMACJA do wniosku o emeryturę. Co załatwisz tym wnioskiem. Która placówka ZUS rozpatruje Twój wniosek. Jak wycofać wniosek

EMP. INFORMACJA do wniosku o emeryturę. Co załatwisz tym wnioskiem. Która placówka ZUS rozpatruje Twój wniosek. Jak wycofać wniosek INFORMACJA do wniosku o emeryturę Co załatwisz tym wnioskiem 1. Gdy złożysz ten wniosek: rozpatrzymy Twoje uprawnienia do emerytury z ZUS (w tym do okresowej emerytury kapitałowej 1 ) i wydamy decyzję

Bardziej szczegółowo

Warszawa, dnia 4 września 2014 r. Poz. 1189. OBWIESZCZENIE MINISTRA PRACY i POLITYKI SPOŁECZNEJ. z dnia 7 lipca 2014 r.

Warszawa, dnia 4 września 2014 r. Poz. 1189. OBWIESZCZENIE MINISTRA PRACY i POLITYKI SPOŁECZNEJ. z dnia 7 lipca 2014 r. DZIENNIK USTAW RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Warszawa, dnia 4 września 2014 r. Poz. 1189 OBWIESZCZENIE MINISTRA PRACY i POLITYKI SPOŁECZNEJ z dnia 7 lipca 2014 r. w sprawie ogłoszenia jednolitego tekstu rozporządzenia

Bardziej szczegółowo

EMERYTURA Z ZUS PODLEGAJĄCA KOORDYNACJI WSPÓLNOTOWEJ

EMERYTURA Z ZUS PODLEGAJĄCA KOORDYNACJI WSPÓLNOTOWEJ EMERYTURA Z ZUS PODLEGAJĄCA KOORDYNACJI WSPÓLNOTOWEJ Z a k ł a d U b e z p i e c z e ń S p o ł e c z n y c h Osoby pracujące i podlegające ubezpieczeniom społecznym w Polsce, w związku z osiągnięciem wieku

Bardziej szczegółowo

SYSTEM EMERYTALNY W POLSCE

SYSTEM EMERYTALNY W POLSCE SYSTEM EMERYTALNY W POLSCE 1 stycznia 1999 roku weszła w życie reforma systemu emerytalnego. Od tego momentu w Polsce funkcjonują równolegle dwa systemy emerytalne: stary system emerytalny dla osób urodzonych

Bardziej szczegółowo

Dla kogo wcześniejsza emerytura. po 2008 roku. e-poradnik. egazety Prawnej. 188 stron komentarzy, porad i przepisów

Dla kogo wcześniejsza emerytura. po 2008 roku. e-poradnik. egazety Prawnej. 188 stron komentarzy, porad i przepisów e-poradnik egazety Prawnej Dla kogo wcześniejsza emerytura po 2008 roku 188 stron komentarzy, porad i przepisów Czy wniosek o wcześniejszą emeryturę pracowniczą może być złożony po 2008 roku Kto może starać

Bardziej szczegółowo

1972R0574 PL 12.04.2007 015.001 1

1972R0574 PL 12.04.2007 015.001 1 1972R0574 PL 12.04.2007 015.001 1 Dokument ten służy wyłącznie do celów dokumentacyjnych i instytucje nie ponoszą żadnej odpowiedzialności za jego zawartość B ROZPORZĄDZENIE RADY (EWG) NR 574/72 z dnia

Bardziej szczegółowo

UMOWA O ZABEZPIECZENIU SPOŁECZNYM MIĘDZY STANAMI ZJEDNOCZONYMI AMERYKI CZĘŚĆ I. Postanowienia ogólne. Artykuł 1. Definicje

UMOWA O ZABEZPIECZENIU SPOŁECZNYM MIĘDZY STANAMI ZJEDNOCZONYMI AMERYKI CZĘŚĆ I. Postanowienia ogólne. Artykuł 1. Definicje UMOWA O ZABEZPIECZENIU SPOŁECZNYM MIĘDZY RZECZĄPOSPOLITĄ POLSKĄ A STANAMI ZJEDNOCZONYMI AMERYKI Rzeczpospolita Polska oraz Stany Zjednoczone Ameryki (zwane dalej Stronami ), dążąc do uregulowania stosunków

Bardziej szczegółowo

Prawo do renty socjalnej

Prawo do renty socjalnej Prawo do renty socjalnej 1 1 Ujęcie teoretyczne Renta socjalna dotyczy problematyki dostarczenia podstawowych środków utrzymania osobom, które nie są w stanie zapewnić ich własną pracą lub nabytymi świadczeniami

Bardziej szczegółowo

dochody budżetu państwa). Osoby urodzone po 1948 r. z chwilą osiągnięcia tego wieku uzyskują prawo do emerytury ustalanej w myśl zreformowanych

dochody budżetu państwa). Osoby urodzone po 1948 r. z chwilą osiągnięcia tego wieku uzyskują prawo do emerytury ustalanej w myśl zreformowanych Przeliczanie emerytur Każdy emeryt ma prawo do przeliczenia swojego świadczenia. Musi spełnić jednak określone warunki. O sytuacjach, w których ZUS obliczy nową wysokość emerytury, mówi Eliza Skowrońska

Bardziej szczegółowo

Ile mogą dorobić osoby otrzymujące wcześniejszą emeryturę?

Ile mogą dorobić osoby otrzymujące wcześniejszą emeryturę? Ile mogą dorobić osoby otrzymujące wcześniejszą emeryturę? Emeryci i renciści mogą pracować. Aby wcześniejsze emerytury lub renty nie zostały zmniejszone lub zawieszone, uzyskiwane w ten sposób dochody

Bardziej szczegółowo

RENTA RODZINNA Z ZUS W ŚWIETLE PRAWA UNII EUROPEJSKIEJ

RENTA RODZINNA Z ZUS W ŚWIETLE PRAWA UNII EUROPEJSKIEJ RENTA RODZINNA Z ZUS W ŚWIETLE PRAWA UNII EUROPEJSKIEJ Z a k ł a d U b e z p i e c z e ń S p o ł e c z n y c h W razie śmierci osoby, która pracowała i podlegała ubezpieczeniom społecznym w Polsce, pozostali

Bardziej szczegółowo

Poradnik przedsiębiorcy 7. Ubezpieczenia społeczne i zdrowotne

Poradnik przedsiębiorcy 7. Ubezpieczenia społeczne i zdrowotne Poradnik przedsiębiorcy 7. Ubezpieczenia społeczne i zdrowotne 7. Ubezpieczenia społeczne i zdrowotne Zgodnie z art. 6 ust. 1 pkt 5 ustawy z dnia 13 października 1998 o systemie ubezpieczeń społecznych

Bardziej szczegółowo

R E G U L A M I N WYNAGRADZANIA PRACOWNIKÓW PSZCZYŃSKIEGO CENTRUM KULTURY

R E G U L A M I N WYNAGRADZANIA PRACOWNIKÓW PSZCZYŃSKIEGO CENTRUM KULTURY - tekst jednolity regulaminu ( z uwzględnieniem aneksów nr 1-10) R E G U L A M I N WYNAGRADZANIA PRACOWNIKÓW PSZCZYŃSKIEGO CENTRUM KULTURY Na podstawie art. 77 2 ustawy z dnia 26 czerwca 1974r. Kodeks

Bardziej szczegółowo

REGULAMIN WYNAGRADZANIA pracowników niepedagogicznych Gimnazjum im. Cypriana Kamila Norwida w Stanisławowie

REGULAMIN WYNAGRADZANIA pracowników niepedagogicznych Gimnazjum im. Cypriana Kamila Norwida w Stanisławowie /Wprowadzony Zarządzeniem Dyrektora Gimnazjum im. Cypriana Kamila Norwida w Stanisławowie Nr 3/2009 z dnia 15 maja 2009 r. Tekst jednolity uwzględniający zmiany wprowadzone zarządzeniem Dyrektora Gimnazjum

Bardziej szczegółowo

Adres zamieszkania... Nr telefonu... e-mail. Obywatelstwo... Nr PESEL. Nr i seria dowodu osobistego.

Adres zamieszkania... Nr telefonu... e-mail. Obywatelstwo... Nr PESEL. Nr i seria dowodu osobistego. OŚWIADCZENIE DOTYCZĄCE USTALENIA PAŃSTWA WŁAŚCIWEGO DO WYPŁATY ŚWIADCZEŃ RODZINNYCH (w przypadku przemieszczania się członków rodziny w granicach państw Unii Europejskiej, Europejskiego Obszaru Gospodarczego

Bardziej szczegółowo

Okresowa emerytura kapitałowa ze środków zgromadzonych w OFE i zewidencjonowanych na subkoncie w ZUS. Świadczeniobiorcy

Okresowa emerytura kapitałowa ze środków zgromadzonych w OFE i zewidencjonowanych na subkoncie w ZUS. Świadczeniobiorcy Okresowa emerytura kapitałowa ze środków zgromadzonych w OFE i zewidencjonowanych na subkoncie w ZUS Świadczeniobiorcy Warunki nabywania prawa do okresowej emerytury kapitałowej ze środków zgromadzonych

Bardziej szczegółowo

Zasady ustalania kapitału początkowego osobom posiadającym okresy ubezpieczenia w Polsce oraz w krajach UE/EOG

Zasady ustalania kapitału początkowego osobom posiadającym okresy ubezpieczenia w Polsce oraz w krajach UE/EOG Zasady ustalania kapitału początkowego osobom posiadającym okresy ubezpieczenia w Polsce oraz w krajach UE/EOG Przystąpienie Polski do Unii Europejskiej wiąże się z koniecznością stosowania wspólnotowych

Bardziej szczegółowo

1971R1408 PL 28.04.2006 006.001 1

1971R1408 PL 28.04.2006 006.001 1 1971R1408 PL 28.04.2006 006.001 1 Dokument ten służy wyłącznie do celów dokumentacyjnych i instytucje nie ponoszą żadnej odpowiedzialności za jego zawartość B ROZPORZĄDZENIE RADY (EWG) NR 1408/71 z dnia

Bardziej szczegółowo

SPIS TREŚCI Adres redakcji: Redaktor naczelny Gazety Prawnej: Dyrektor artystyczny Gazety Prawnej: Redakcja: DTP: Biuro Reklamy:

SPIS TREŚCI Adres redakcji: Redaktor naczelny Gazety Prawnej: Dyrektor artystyczny Gazety Prawnej: Redakcja: DTP: Biuro Reklamy: SPIS TREŚCI Zasady ustalania wysokości starej emerytury z ZUS...strona 3 Uwzględnienie wynagrodzenia minimalnego zamiast zerowego...strona 10 Doliczenie okresów składkowych lub nieskładkowych...strona

Bardziej szczegółowo

Podstawa wymiaru zasiłków dla ubezpieczonych niebędących pracownikami

Podstawa wymiaru zasiłków dla ubezpieczonych niebędących pracownikami Podstawa wymiaru zasiłków dla ubezpieczonych niebędących pracownikami Zgłoszenie do dobrowolnego ubezpieczenia chorobowego warunek uzyskania świadczeń Przystąpić do dobrowolnego ubezpieczenia chorobowego

Bardziej szczegółowo

ZASADY PRZYZNAWANIA PRAWA I WYPŁATY ŚWIADCZEŃ PRZEDEMERYTALNYCH

ZASADY PRZYZNAWANIA PRAWA I WYPŁATY ŚWIADCZEŃ PRZEDEMERYTALNYCH ZASADY PRZYZNAWANIA PRAWA I WYPŁATY ŚWIADCZEŃ PRZEDEMERYTALNYCH Warunki wspólne dla wszystkich świadczeń Zgodnie z art. 2 ust. 3 ustawy z 30 kwietnia 2004 r. świadczenie przedemerytalne przysługuje osobie,

Bardziej szczegółowo

Regulaminu wynagradzania w Szkole Podstawowej. im. Bolesława Krzywoustego w Piaskach

Regulaminu wynagradzania w Szkole Podstawowej. im. Bolesława Krzywoustego w Piaskach Regulaminu wynagradzania w Szkole Podstawowej im. Bolesława Krzywoustego w Piaskach Na podstawie art. 39 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 21 listopada 2008 r. o pracownikach samorządowych (Dz. U. Nr 223, poz.1458)

Bardziej szczegółowo

WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ

WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Sygn. akt II UK 358/13 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Sąd Najwyższy w składzie: Dnia 12 marca 2014 r. SSN Beata Gudowska (przewodniczący, sprawozdawca) SSN Bogusław Cudowski SSN Roman Kuczyński

Bardziej szczegółowo

U Z A S A D N I E N I E. 1. Potrzeba i cel związania Rzeczypospolitej Polskiej Umową

U Z A S A D N I E N I E. 1. Potrzeba i cel związania Rzeczypospolitej Polskiej Umową U Z A S A D N I E N I E 1. Potrzeba i cel związania Rzeczypospolitej Polskiej Umową Prawo do ubezpieczenia społecznego należy do podstawowych praw człowieka. Prawo to wynika z licznych dokumentów międzynarodowych,

Bardziej szczegółowo

REGULAMIN WYNAGRADZANIA PRACOWNIKÓW GRYFIŃSKIEGO DOMU KULTURY

REGULAMIN WYNAGRADZANIA PRACOWNIKÓW GRYFIŃSKIEGO DOMU KULTURY REGULAMIN WYNAGRADZANIA PRACOWNIKÓW GRYFIŃSKIEGO DOMU KULTURY ROZDZIAŁ I POSTANOWIENIA OGÓLNE 1. Regulamin wynagradzania określa zasady wynagradzania za pracę oraz przyznawania dodatków i pozostałych świadczeń

Bardziej szczegółowo

Unijna koordynacja emerytur i rent nie uległa radykalnej zmianie bowiem nowe rozporządzenia zasadniczo przejmują dotychczasowe rozwiązania prawne.

Unijna koordynacja emerytur i rent nie uległa radykalnej zmianie bowiem nowe rozporządzenia zasadniczo przejmują dotychczasowe rozwiązania prawne. Nowe przepisy unijne dotyczące koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego w zakresie emerytur i rent przyznawanych przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych Z dniem 1 maja 2010 r. wchodzą w życie nowe

Bardziej szczegółowo

3 Pracownicy wynagradzani są na poziomie możliwości finansowych zakładu w relacji do jakości i efektywności pracy.

3 Pracownicy wynagradzani są na poziomie możliwości finansowych zakładu w relacji do jakości i efektywności pracy. Załącznik nr 1 do zarządzenia nr 2 Dyrektora Żuromińskiego Centrum Kultury w Żurominie REGULAMIN WYNAGRADZANIA Pracowników Żuromińskiego Centrum Kultury w Żurominie Rozdział I Postanowienia ogólne. 1 Regulamin

Bardziej szczegółowo

Świadczenia emerytalno-rentowe podlegające koordynacji unijnej w stosunkach polsko-niemieckich

Świadczenia emerytalno-rentowe podlegające koordynacji unijnej w stosunkach polsko-niemieckich Świadczenia emerytalno-rentowe podlegające koordynacji unijnej w stosunkach polsko-niemieckich Zakład Ubezpieczeń Społecznych luty 2013 Polskie świadczenia emerytalno-rentowe objęte unijną koordynacją

Bardziej szczegółowo

USTAWA. z dnia... o zmianie ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych oraz niektórych innych ustaw 1) Art. 1.

USTAWA. z dnia... o zmianie ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych oraz niektórych innych ustaw 1) Art. 1. Projekt USTAWA z dnia... o zmianie ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych oraz niektórych innych ustaw 1) Art. 1. W ustawie z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach

Bardziej szczegółowo

Materiał porównawczy do ustawy z dnia 11 maja 2012 r.

Materiał porównawczy do ustawy z dnia 11 maja 2012 r. BIURO LEGISLACYJNE/ Materiał porównawczy Materiał porównawczy do ustawy z dnia 11 maja 2012 r. o zmianie ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym żołnierzy zawodowych oraz ich rodzin, ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym

Bardziej szczegółowo

SPIS TREŚCI. II. Warunki nabywania prawa do emerytury z FUS (emerytury z I filaru) i ustalanie jej wysokości

SPIS TREŚCI. II. Warunki nabywania prawa do emerytury z FUS (emerytury z I filaru) i ustalanie jej wysokości Zasady nabywania prawa do emerytury z I i II filaru przez ubezpieczonych urodzonych po dniu 31 grudnia 1948 r., będących członkami otwartego funduszu emerytalnego oraz rent rodzinnych po tych ubezpieczonych

Bardziej szczegółowo

KOMISJA WSPÓLNOT EUROPEJSKICH. Wniosek ROZPORZĄDZENIE RADY

KOMISJA WSPÓLNOT EUROPEJSKICH. Wniosek ROZPORZĄDZENIE RADY PL PL PL KOMISJA WSPÓLNOT EUROPEJSKICH Bruksela, dnia 23.7.2007 KOM(2007) 439 wersja ostateczna 2007/0152 (CNS) Wniosek ROZPORZĄDZENIE RADY rozszerzające przepisy rozporządzenia (WE) nr 883/2004 i rozporządzenia

Bardziej szczegółowo

Ustalanie ustawodawstwa właściwego w zakresie ubezpieczeń społecznych polskich pracowników naukowych za granicą oraz cudzoziemców w Polsce

Ustalanie ustawodawstwa właściwego w zakresie ubezpieczeń społecznych polskich pracowników naukowych za granicą oraz cudzoziemców w Polsce Ustalanie ustawodawstwa właściwego w zakresie ubezpieczeń społecznych polskich pracowników naukowych za granicą oraz cudzoziemców w Polsce Anna Chuda, Zakład Ubezpieczeń Społecznych Poznań, 19 listopada

Bardziej szczegółowo

1971R1408 PL 02.01.2007 007.001 1

1971R1408 PL 02.01.2007 007.001 1 1971R1408 PL 02.01.2007 007.001 1 Dokument ten służy wyłącznie do celów dokumentacyjnych i instytucje nie ponoszą żadnej odpowiedzialności za jego zawartość B ROZPORZĄDZENIE RADY (EWG) NR 1408/71 z dnia

Bardziej szczegółowo

Ubezpieczenie emerytalne rolników

Ubezpieczenie emerytalne rolników Ubezpieczenie emerytalne rolników Celem emerytury jest rekompensata dochodów z pracy zarobkowej, utraconych w wyniku przejścia na emeryturę, przy czym wysokość tej rekompensaty zależna jest od długości

Bardziej szczegółowo

ZAŁĄCZNIK. Wniosek ROZPORZĄDZENIE PARLAMENTU EUROPEJSKIEGO I RADY

ZAŁĄCZNIK. Wniosek ROZPORZĄDZENIE PARLAMENTU EUROPEJSKIEGO I RADY KOMISJA EUROPEJSKA Strasburg, dnia 13.12.2016 r. COM(2016) 815 final ANNEX 1 ZAŁĄCZNIK Wniosek ROZPORZĄDZENIE PARLAMENTU EUROPEJSKIEGO I RADY zmieniające rozporządzenie (WE) nr 883/2004 w sprawie koordynacji

Bardziej szczegółowo

Wydział Prawa, Administracji i Ekonomii EMERYTURY Z FUS

Wydział Prawa, Administracji i Ekonomii EMERYTURY Z FUS EMERYTURY Z FUS CO TO JEST EMERYTURA? Art. 67 ust. 1. Konstytucji RP. Obywatel ma prawo do zabezpieczenia społecznego w razie niezdolności do pracy ze względu na chorobę lub inwalidztwo oraz po osiągnięciu

Bardziej szczegółowo

ROZPORZĄDZENIE MINISTRA PRACY I POLITYKI SPOŁECZNEJ 1

ROZPORZĄDZENIE MINISTRA PRACY I POLITYKI SPOŁECZNEJ 1 Szczegółowy tryb przyznawania zasiłku dla bezrobotnych, stypendium i dodatku aktywizacyjnego. Dz.U.2014.1189 z dnia 2014.09.04 Status: Akt obowiązujący Wersja od: 4 września 2014 r. tekst jednolity ROZPORZĄDZENIE

Bardziej szczegółowo

Spełnienie warunków do wcześniejszej emerytury pracowniczej do końca 2008 r. gwarancją przyznania świadczenia

Spełnienie warunków do wcześniejszej emerytury pracowniczej do końca 2008 r. gwarancją przyznania świadczenia Spełnienie warunków do wcześniejszej emerytury pracowniczej do końca 2008 r. gwarancją przyznania świadczenia Komu przysługuje wcześniejsza emerytura pracownicza Wcześniejsza emerytura pracownicza przysługuje

Bardziej szczegółowo

EMERYTURY 2017 z uwzględnieniem zmian od 1 października

EMERYTURY 2017 z uwzględnieniem zmian od 1 października EMERYTURY 2017 z uwzględnieniem zmian od 1 października Prawdziwa historia: Drodzy Czytelnicy, 39,90 brutto Napisz cok@wip.pl 22 518 28 28 www.fabrykawiedzy.com Wstęp Emerytury 2017 1 Emerytury 2017 z

Bardziej szczegółowo

REGULAMIN WYNAGRADZANIA pracowników Starostwa Powiatowego w Oławie PRZEPISY WSTĘPNE

REGULAMIN WYNAGRADZANIA pracowników Starostwa Powiatowego w Oławie PRZEPISY WSTĘPNE REGULAMIN WYNAGRADZANIA pracowników Starostwa Powiatowego w Oławie I. PRZEPISY WSTĘPNE 1 Regulamin określa zasady i warunki wynagradzania za pracę oraz świadczenia związane z pracą i warunki ich przyznawania.

Bardziej szczegółowo

USTAWA z dnia 11 maja 2012 r.

USTAWA z dnia 11 maja 2012 r. Kancelaria Sejmu s. 1/11 USTAWA z dnia 11 maja 2012 r. Opracowano na podstawie Dz. U. z 2012 r. poz. 664. o zmianie ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym żołnierzy zawodowych oraz ich rodzin, ustawy o zaopatrzeniu

Bardziej szczegółowo

Symbole emerytury wcześniejszej

Symbole emerytury wcześniejszej Podstawa prawna: ustawa o emeryturach i rentach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (tekst jednolity z 2009r., Dz. U. Nr 153, poz. 1227, ze zm.) Ustawa z 11.5.2012r. o zmianie ustawy o emeryturach

Bardziej szczegółowo

U S T A W A. z dnia. o zmianie ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych oraz niektórych innych ustaw 1)

U S T A W A. z dnia. o zmianie ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych oraz niektórych innych ustaw 1) Projekt z dnia U S T A W A o zmianie ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych oraz niektórych innych ustaw 1) Art. 1. W ustawie z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach

Bardziej szczegółowo

RENTA RODZINNA Z ZUS W ŚWIETLE PRAWA UNII EUROPEJSKIEJ

RENTA RODZINNA Z ZUS W ŚWIETLE PRAWA UNII EUROPEJSKIEJ RENTA RODZINNA Z ZUS W ŚWIETLE PRAWA UNII EUROPEJSKIEJ Z a k ł a d U b e z p i e c z e ń S p o ł e c z n y c h W razie śmierci osoby, która pracowała i podlegała ubezpieczeniom społecznym w Polsce, pozostali

Bardziej szczegółowo

Zasiłki i świadczenia przedemerytalne

Zasiłki i świadczenia przedemerytalne Zasiłki i świadczenia przedemerytalne Różnica uregulowania świadczenia przedemerytalne uregulowane są w ustawie o św przedemerytalnych; zasiłki przedemerytalne uregulowane są w ustawie z dnia 14 grudnia

Bardziej szczegółowo

Wyrok z dnia 23 sierpnia 2005 r. I UK 347/04

Wyrok z dnia 23 sierpnia 2005 r. I UK 347/04 Wyrok z dnia 23 sierpnia 2005 r. I UK 347/04 Okres sprawowania opieki nad dzieckiem do lat 4, przypadający w czasie korzystania z prawa do renty z tytułu niezdolności do pracy, nie jest okresem nieskładkowym

Bardziej szczegółowo

Zasady przeliczania świadczeń emerytalno-rentowych

Zasady przeliczania świadczeń emerytalno-rentowych Zasady przeliczania świadczeń emerytalno-rentowych Prezentowany materiał adresowany jest do osób, które mają już ustalone prawo do emerytury lub renty i szukają możliwości ich podwyższenia. Dla ułatwienia

Bardziej szczegółowo

Tekst ustawy przekazany do Senatu zgodnie z art. 52 regulaminu Sejmu. USTAWA z dnia 11 maja 2012 r.

Tekst ustawy przekazany do Senatu zgodnie z art. 52 regulaminu Sejmu. USTAWA z dnia 11 maja 2012 r. Tekst ustawy przekazany do Senatu zgodnie z art. 52 regulaminu Sejmu USTAWA z dnia 11 maja 2012 r. o zmianie ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym żołnierzy zawodowych oraz ich rodzin, ustawy o zaopatrzeniu

Bardziej szczegółowo

Pracujesz za granicą w UE, EOG lub Szwajcarii? Przeczytaj koniecznie!

Pracujesz za granicą w UE, EOG lub Szwajcarii? Przeczytaj koniecznie! Pracujesz za granicą w UE, EOG lub Szwajcarii? Przeczytaj koniecznie! Każde z państw członkowskich Unii Europejskiej, Europejskiego Obszaru Gospodarczego (Islandia, Liechtenstein, Norwegia) oraz Szwajcaria

Bardziej szczegółowo

Rozliczenie świadczeń i zasiłków przedemerytalnych po zakończeniu roku rozliczeniowego 2008/2009

Rozliczenie świadczeń i zasiłków przedemerytalnych po zakończeniu roku rozliczeniowego 2008/2009 Rozliczenie świadczeń i zasiłków przedemerytalnych po zakończeniu roku rozliczeniowego 2008/2009 W ciągu 2008/2009 r. osoby uprawnione do świadczenia lub zasiłku przedemerytalnego, informowały ZUS o osiąganiu

Bardziej szczegółowo

ROZDZIAŁ 2. Zbieg tytułów ubezpieczeń ustalanie ubezpieczeń obowiązkowych

ROZDZIAŁ 2. Zbieg tytułów ubezpieczeń ustalanie ubezpieczeń obowiązkowych ROZDZIAŁ 2 Zbieg tytułów ubezpieczeń ustalanie ubezpieczeń obowiązkowych 36. Czy w przypadku prowadzenia działalności gospodarczej i wykonywania pracy na podstawie umowy zlecenia istnieje zwolnienie z

Bardziej szczegółowo

System świadczeń społecznych 2015-12-20 21:13:37

System świadczeń społecznych 2015-12-20 21:13:37 System świadczeń społecznych 2015-12-20 21:13:37 2 We Włoszech funkcjonuje dość skomplikowany system świadczeń społecznych. Dwie podstawowe instytucje zajmujące się problematyką ubezpieczeń społecznych

Bardziej szczegółowo

Regulamin wynagradzania pracowników samorządowych zatrudnionych w Urzędzie Gminy Zduńska Wola

Regulamin wynagradzania pracowników samorządowych zatrudnionych w Urzędzie Gminy Zduńska Wola Regulamin wynagradzania pracowników samorządowych zatrudnionych w Urzędzie Gminy Zduńska Wola Regulamin niniejszy sporządzono w oparciu o przepisy: 1) ustawy z dnia 26 czerwca 1974 r. Kodeks pracy (tj.

Bardziej szczegółowo

EMERYTURA Z ZUS PODLEGAJĄCA KOORDYNACJI UNIJNEJ

EMERYTURA Z ZUS PODLEGAJĄCA KOORDYNACJI UNIJNEJ EMERYTURA Z ZUS PODLEGAJĄCA KOORDYNACJI UNIJNEJ Z a k ł a d U b e z p i e c z e ń S p o ł e c z n y c h Osoby pracujące i podlegające ubezpieczeniom społecznym w Polsce mogą nabyć prawo do emerytury z

Bardziej szczegółowo

Ustawa. z dnia. r. Rozdział 1a. Emerytura żołnierzy powołanych do zawodowej służby wojskowej po raz pierwszy po dniu 31 grudnia 2012 r.

Ustawa. z dnia. r. Rozdział 1a. Emerytura żołnierzy powołanych do zawodowej służby wojskowej po raz pierwszy po dniu 31 grudnia 2012 r. Projekt 30.03.2012 r. Ustawa z dnia. r. o zmianie ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym żołnierzy zawodowych oraz ich rodzin, ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji, Agencji Bezpieczeństwa

Bardziej szczegółowo

POSTANOWIENIE. SSN Bogusław Cudowski (przewodniczący) SSN Zbigniew Korzeniowski (sprawozdawca) SSN Roman Kuczyński

POSTANOWIENIE. SSN Bogusław Cudowski (przewodniczący) SSN Zbigniew Korzeniowski (sprawozdawca) SSN Roman Kuczyński Sygn. akt II UK 427/13 POSTANOWIENIE Sąd Najwyższy w składzie: Dnia 8 kwietnia 2014 r. SSN Bogusław Cudowski (przewodniczący) SSN Zbigniew Korzeniowski (sprawozdawca) SSN Roman Kuczyński w sprawie z wniosku

Bardziej szczegółowo

RENTY RODZINNE Z ZUS PODLEGAJĄCE KOORDYNACJI WSPÓLNOTOWEJ

RENTY RODZINNE Z ZUS PODLEGAJĄCE KOORDYNACJI WSPÓLNOTOWEJ ZAKŁAD UBEZPIECZEŃ SPOŁECZNYCH RENTY RODZINNE Z ZUS PODLEGAJĄCE KOORDYNACJI WSPÓLNOTOWEJ W razie śmierci osoby, która pracowała i podlegała ubezpieczeniom społecznym w Polsce, pozostali przy życiu członkowie

Bardziej szczegółowo

OGÓLNE WARUNKI UBEZPIECZENIA

OGÓLNE WARUNKI UBEZPIECZENIA OGÓLNE WARUNKI UBEZPIECZENIA Dla Wariantu 2 określonego w Zał. nr 2 Umowy Grupowego Ubezpieczenia na Życie Kredytobiorców Ubezpieczenie Spłaty Zadłużenia nr 9956 1. Definicje 1. Klient / Kredytobiorca

Bardziej szczegółowo

- o zmianie ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych.

- o zmianie ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych. SEJM RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ VII kadencja Druk nr 17 Warszawa, 17 listopada 2011 r. Panie i Panowie Posłowie na Sejm Rzeczypospolitej Polskiej Uprzejmie przekazuję wniesiony w VI kadencji w dniu 25 stycznia

Bardziej szczegółowo

Rozdział 1 POSTANOWIENIA OGÓLNE

Rozdział 1 POSTANOWIENIA OGÓLNE Załącznik do Zarządzenia Nr 8/09 Burmistrza Leśnicy z dnia 16 czerwca 2009 r. REGULAMIN WYNAGRADZANIA PRACOWNIKÓW URZĘDU MIEJSKIEGO W LEŚNICY Rozdział 1 POSTANOWIENIA OGÓLNE 1. Regulamin określa zasady

Bardziej szczegółowo

POLSKO-KANADYJSKA UMOWA O ZABEZPIECZENIU SPOŁECZNYM

POLSKO-KANADYJSKA UMOWA O ZABEZPIECZENIU SPOŁECZNYM Wszelkie prawa zastrzeżone. Każda reprodukcja lub adaptacja całości bądx cześci niniejszej publikacji, niezależnie od zastosowanej techniki reprodukcji (drukarskiej, fotograficznej, komputerowej i in.

Bardziej szczegółowo

Wyrok z dnia 5 czerwca 1998 r. III ZP 15/98

Wyrok z dnia 5 czerwca 1998 r. III ZP 15/98 Wyrok z dnia 5 czerwca 1998 r. III ZP 15/98 Okresy prowadzenia gospodarstwa rolnego lub pracy w nim przypadające przed dniem 1 lipca 1977 r. po ukończeniu 16 roku życia mogą być uwzględnianie w wysokości

Bardziej szczegółowo

REGULAMIN WYNAGRADZANIA PRACOWNIKÓW ADMINISTRACJI I OBSŁUGI W ZESPOLE SZKÓŁ PLASTYCZNYCH W GDYNI

REGULAMIN WYNAGRADZANIA PRACOWNIKÓW ADMINISTRACJI I OBSŁUGI W ZESPOLE SZKÓŁ PLASTYCZNYCH W GDYNI Załącznik 16D REGULAMIN WYNAGRADZANIA PRACOWNIKÓW ADMINISTRACJI I OBSŁUGI W ZESPOLE SZKÓŁ PLASTYCZNYCH W GDYNI podstawa prawna : art. 77² ustawy z dnia 26 czerwca 1974r. Kodeks Pracy (tekst jednolity :

Bardziej szczegółowo

ż Ę Ł Ą ż ż ż ź Ł ć Ł ż ć ć Ść ć ź ż ż Ź ć ć ć ć ć ć ć ż ż Ś Ś ż Ś ć ż ć ć Ł Ść ż Ś ż Ś ż ć ż ć ć ć ż ć ż ć ż ż ż ż ć ż ż Ł ć ż ć Ł ż Ź Ę ż ż Ś ć ż ż ć Ź Ś ż Ą ż ć Ś ć ć ż ć ć Ś ż Ź Ł ć ć ć Ć ć ć Ś ć ż

Bardziej szczegółowo

ż ń Ł ń ń ż ż ż ż ż

ż ń Ł ń ń ż ż ż ż ż Ą ń ż ż ż Ś ż ń Ł ń ń ż ż ż ż ż ż Ś ń Ł ń ż ć ż ż ż ż Ł Ł ż ż ć ż ń Ź ć ż Ę ż ń ć Ź ż Ł ż Ł ż ż ć Ś ż ć ż Ą ż ń ż Ź ż Ź Ą ż ń ż ż ń ć ż ć ć ż ż ż ż ć ż ć Ś ż ń ż ż Ź ż ć ż Ę ż ć ż Ę Ą ń ż Ę Ź ż ć ć ć ć

Bardziej szczegółowo

ń ń ń ń ń Ż ć Ż Ł Ż Ł Ś ć ń Ś Ę Ż ć ń Ż Ż Ż Ą Ż Ż Ł Ż Ś

ń ń ń ń ń Ż ć Ż Ł Ż Ł Ś ć ń Ś Ę Ż ć ń Ż Ż Ż Ą Ż Ż Ł Ż Ś ź Ł ń Ż Ż ń Ą ć ń ń ń Ż Ł ń ń ń ń ń ń ń Ż ć Ż Ł Ż Ł Ś ć ń Ś Ę Ż ć ń Ż Ż Ż Ą Ż Ż Ł Ż Ś ń Ę Ę ń ń ć Ż Ż Ą Ą Ż ć ć ń ć ć ń ć ń ń Ż Ż ń Ż Ż Ż ń Ź Ż Ż Ę ń Ł ń Ś Ł Ż ń ń Ś ń ć Ż Ż Ż Ę Ł Ż ń ń Ż ń Ą Ż ń Ż Ż ń

Bardziej szczegółowo