ODDYCHANIE. Taka wymiana gazowa między organizmem a otoczeniem nazywana jest ODDYCHANIEM

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "ODDYCHANIE. Taka wymiana gazowa między organizmem a otoczeniem nazywana jest ODDYCHANIEM"

Transkrypt

1 UKŁAD ODDECHOWY

2 ODDYCHANIE Jest jedną z najważniejszych czynności organizmów i podstawowym przejawem życia Człowiek potrzebuje tlenu do przeprowadzenia utlenienia wewnątrzkomórkowego dlatego gaz ten musi zostać dostarczony z zewnątrz, ze środowiska Dwutlenek węgla, powstający w wyniku przemian zachodzących w komórkach, musi zostać usunięty na zewnątrz Taka wymiana gazowa między organizmem a otoczeniem nazywana jest ODDYCHANIEM

3 BUDOWA UKŁADU ODDECHOWEGO W skład układu oddechowego wchodzą: 1)Górne drogi oddechowe: Jama nosowa Gardło Krtań 3)płuca 2)Dolne drogi oddechowe: Tchawica Oskrzela

4 Układ oddechowy 1. Jama nosowa 2. Krtań 3. Oskrzele prawe 4. Oskrzeliki 5. Gardło 6. Tchawica 7. Płuca 8. Przepona

5 Jama nosowa Jest to pierwszy odcinek dróg oddechowych Podzielona jest na dwie połowy przegrodą nosa zbudowaną z kości i chrząstki Wyścielona jest nabłonkiem jednowarstwowym wielorzędowym z licznymi komórkami śluzowymi W niej znajduje się także urzęsiony nabłonek węchowy, tworzący pole węchowe. Ma ono zaledwie 5 cm 2 powierzchni,ale mimo tego człowiek może rozróżnić kilka tysięcy różnych zapachów Funkcją jamy nosowej jest ogrzewanie, nawilżanie i oczyszczanie z kurzu, bakterii i innych zanieczyszczeń powietrza, które przez nie przepływa

6 Gardło Odcinek w którym krzyżują się drogi oddechowe i pokarmowe Jama gardła dzieli się na: - część górną nosową(1), która łączy się z jamą nosową - część środkową ustną(2) - część dolną krtaniową (3)

7 Krtań Narząd zbudowany z 9 chrząstek, połączonych ze sobą więzadłami i mięśniami Jedna z chrząstek nagłośnia zamyka wejście do krtani w czasie połykania pokarmu, co zabezpiecza drogi oddechowe przed niepożądanym wniknięciem do nich cząstek pokarmowych Inna z chrząstek chrząstka tarczowata silniej rozwinięta u mężczyzn nazywana jest jabłkiem Adama Krtań jest narządem głosotwórczym

8 Krtań jako narząd głosotwórczy Wewnątrz krtani, pomiędzy chrząstkami (1) rozpięte są fałdy (struny) głosowe(2). Ograniczają one przestrzeń zwaną głośnią(3) jest to właściwy aparat głosowy. Struny mogą się przemieszczać, powodując powiększanie lub wycieśnianie szpary głośni Szpara głośni szeroka przechodzące powietrze nie powoduje powstawania dźwięku Przy wąskiej szparze głosowej, przechodzące przez nią powietrze powoduje drgania strun głosowych i powstawanie dźwięku

9 Tchawica Ma kształt rury o dużej sprężystości Ściana tchawicy zbudowana jest z chrzęstnych pierścieni, o kształcie podkowy Wewnątrz wysłana jest błoną śluzową pokrytą nabłonkiem z rzęskami, dzięki czemu przepływające powietrze jest oczyszczane z zanieczyszczeń W klatce piersiowej tchawica rozgałęzia się na dwa oskrzela

10 Oskrzela Są naturalnym przedłużeniem tchawicy Zbudowane podobnie jak tchawica z podkowiastych chrząstek Wyróżniamy dwa oskrzela główne, które rozgałęziają się na oskrzeliki o coraz mniejszej średnicy tworząc drzewo oskrzelowe Najdrobniejsze z oskrzelików zakończone są pęcherzykami płucnymi

11 Płuca - pęcherzykowe - zbudowane z płatów (prawe - 3 płaty, lewe 2 płaty) - oskrzela główne rozgałęziają się na coraz drobniejsze oskrzeliki, które zakończone są pęcherzykami płucnymi - oplecionymi siecią naczyń włosowatych (gdzie zachodzi właściwa wymiana gazowa) Zamknięte są w jamie opłucnej, której wilgotna powierzchnia zmniejsza tarcie między płucami a klatką podczas oddychania

12 Mechanizm oddychania Wdech Wydech Faza czynna oddechu - biorą w niej udział mięśnie międzyżebrowe i przepona. Podczas wdechu płuca zwiększają swoją objętość i tworzy się podciśnienie, które zasysa powietrze. Mięśnie międzyżebrowe kurczą się, żebra unoszą się do góry, przepona obniża się, ciśnienie spada i powietrze dostaje się do płuc. Faza bierna - jest to usuwanie "zużytego" powietrza bogatego w dwutlenek węgla. Podczas wydechu następuje rozluźnienie przepony (unosi się) oraz mięśni oddechowych klatki piersiowej. Zmniejszanie objętości płuc wytwarza lekkie nadciśnienie, które wyciska powietrze z płuc.

13 Mechanizm wymiany gazowej 1 płuco 2 przepona 3 mięśnie międzyżebrowe

14 Skład powietrza wdychanego i wydychanego % wdech wydech 10 0,03 4 0, azot tlen dwutlenek węgla pozostałe gazy

15 Jak udowodnić, że w wydychanym powietrzu znajduje się dwutlenek węgla? Obecność dwutlenku węgla można wykryć za pomocą wody wapiennej(ca(oh) 2 ). W zetknięciu się wody wapiennej z dwutlenkiem węgla następuje reakcja: CO 2 + Ca(OH) 2 H 2 O + CaCO 3 Wytrącenie się węglanu wapnia powoduje zmętnienie wody wapiennej.

16 Objętość oddechowa, objętość powietrza wciąganego do dróg oddechowych w czasie jednego wdechu (w czasie spokojnego oddychania); u dorosłego człowieka ok. 500 cm 3. Objętość zalegająca, objętość powietrza pozostającego w drogach oddechowych i pęcherzykach płucnych po maksymalnym wydechu ( około 1200 cm 3 ) Objętość zapasowa, objętość powietrza usunięta podczas pogłębionego wydechu około 1200 cm 3 Objętość uzupełniająca, dodatkowa objętość powietrza, która dostaje się do płuc podczas pogłębionego wdechu ( około 2500 cm 3 ) Pojemność życiowa płuc objętość powietrza wymieniana pomiędzy stanem najgłębszego wdechu i wydechu (około 4200 cm 3 ) Całkowita pojemność płuc = pojemność życiowa + zalegająca

17 W spoczynku człowiek wykonuje około 16 oddechów na minutę. W czasie wysiłku wartość ta może wzrosnąć prawie 20 razy Spirometr, przyrząd służący do pomiarów objętości oddechowej płuc (pojemności życiowej płuc) oraz do wykreślania spirogramu, który ma duże znaczenie diagnostyczne w schorzeniach dróg oddechowych. Za regulację pracy układu oddechowego odpowiedzialny jest ośrodek oddechowy zlokalizowany w rdzeniu przedłużonym Głównym czynnikiem powodującym przyśpieszenie wentylacji jest wzrost stężenia dwutlenku węgla we krwi

18 Choroby układu oddechowego Choroby infekcyjne: Nieżyt nosa Przeziębienie Zapalenie krtani Zapalenie oskrzeli i płuc Gruźlica Grypa Choroby nowotworowe: Rak krtani, płuc Choroby zawodowe: Pylica płuc Azbestoza

19 Nieżyt nosa choroba wirusowa szerząca się drogą kropelkową Zapobieganie: unikanie kontaktów z chorymi, Objawy: kichanie, drapanie w nosie i gardle, wyciek płynnej wydzieliny z nosa, osłabienie, ból głowy Grypa choroba wirusowa wywołująca okresowo epidemie czyli masowe fale zachorowań Zapobieganie: szczepionka, unikanie kontaktów z chorymi Objawy: chrypka, suchy kaszel, gorączka, bóle głowy, mięśni, stawów Zapalenie płuc wszelkie zmiany miąższu tkanki płucnej Czynniki wywołujące: bakterie dwoinki, paciorkowce Objawy ból w klatce piersiowej, gorączka, kaszel połączony z odpluwaniem Gruźlica choroba zakaźna wywoływana przez prątek gruźlicy, należy do chorób społecznych Zapobieganie: izolowanie chorych, szczepienia, eliminowanie bydła chorego na gruźlicę, higiena Objawy: ból w klatce piersiowej, krwioplucie oraz kaszel

20 Układ oddechowy a palenie papierosów Płuca zdrowego człowieka Płuca palacza

UKŁAD ODDECHOWY

UKŁAD ODDECHOWY Zadanie 1. (1 pkt). Na rysunku przedstawiono pęcherzyki płucne oplecione siecią naczyń krwionośnych. Określ znaczenie gęstej sieci naczyń krwionośnych oplatających pęcherzyki płucne.... Zadanie 2. (2 pkt)

Bardziej szczegółowo

BUDOWA I FUNKCJE UKŁADU ODDECHOWEGO. Autor: Paulina Duraj

BUDOWA I FUNKCJE UKŁADU ODDECHOWEGO. Autor: Paulina Duraj BUDOWA I FUNKCJE UKŁADU ODDECHOWEGO Autor: Paulina Duraj UKŁAD ODDECHOWY Każdy człowiek od pierwszej chwili życia aż do śmierci oddycha bez przerwy. Jest to podstawowa czynność utrzymująca funkcjonowanie

Bardziej szczegółowo

Układ oddechowy. Drogi oddechowe. + płuca + opłucna

Układ oddechowy. Drogi oddechowe. + płuca + opłucna Układ oddechowy Układ oddechowy Drogi oddechowe + płuca + opłucna I. Górne drogi oddechowe: nos i gardło 1. Nos - szkielet nosa zewnętrznego: kostny - kości nosowe, wyrostki czołowe szczęk chrzęstny -

Bardziej szczegółowo

Układ oddechowy Bogusław Nedoszytko. WSZPIZU Wydział w Gdyni

Układ oddechowy Bogusław Nedoszytko. WSZPIZU Wydział w Gdyni Układ oddechowy Bogusław Nedoszytko WSZPIZU Wydział w Gdyni http://www.nedo.amg.gda.pl www.nedo.amg.gda.pl/wszpziu/ Układ oddechowy Funkcje Wymiana gazowa - doprowadzenie do organizmu tlenu i odprowadzenie

Bardziej szczegółowo

Układ oddechowy. Drogi oddechowe. + płuca + opłucna

Układ oddechowy. Drogi oddechowe. + płuca + opłucna Układ oddechowy Układ oddechowy Drogi oddechowe + płuca + opłucna I. Górne drogi oddechowe: nos i gardło 1. Nos - szkielet nosa zewnętrznego: kostny - kości nosowe, wyrostki czołowe szczęk chrzęstny -

Bardziej szczegółowo

PLAN METODYCZNY LEKCJI BIOLOGII W II KLASIE GIMNAZJUM

PLAN METODYCZNY LEKCJI BIOLOGII W II KLASIE GIMNAZJUM PLAN METODYCZNY LEKCJI BIOLOGII W II KLASIE GIMNAZJUM Temat: Powtórzenie wiadomości dotyczących działu ODDYCHANIE. Zakres treści programowych: narządy budujące układ oddechowy, fazy oddychania, mechanizm

Bardziej szczegółowo

Copyright for the text by Jadwiga Górnicka, Warszawa 2013 Copyright by Agencja Wydawnicza Jerzy Mostowski, 2013

Copyright for the text by Jadwiga Górnicka, Warszawa 2013 Copyright by Agencja Wydawnicza Jerzy Mostowski, 2013 Copyright for the text by Jadwiga Górnicka, Warszawa 2013 Copyright by Agencja Wydawnicza Jerzy Mostowski, 2013 Zdjęcie na okładce Yuri Arcurs - Fotolia.com Redakcja Monika Marczyk Koordynacja Martyna

Bardziej szczegółowo

Temat: Higiena i choroby układu oddechowego.

Temat: Higiena i choroby układu oddechowego. Temat: Higiena i choroby układu oddechowego. 1. Sprawność układu oddechowego - ważnym czynnikiem zdrowotnym. a) zanieczyszczenia powietrza Pyły miedzi, aluminium, żelaza, ołowiu, piaskowe, węglowe, azbestowe,

Bardziej szczegółowo

Anatomia układu oddechowego

Anatomia układu oddechowego Anatomia układu oddechowego Justyna Krypel-Kos Oddział Anestezjologii i Intensywnej Terapii Szpitala Wojewódzkiego w Tychach Układ oddechowy jama ustna i nosowo-gardłowa krtań tchawica drzewo oskrzelowe

Bardziej szczegółowo

UKŁAD KRĄŻENIA I UKŁAD ODDECHOWY- N.Olszewska

UKŁAD KRĄŻENIA I UKŁAD ODDECHOWY- N.Olszewska UKŁAD KRĄŻENIA I UKŁAD ODDECHOWY- N.Olszewska 1.Trombocyty (płytki kwi)biorą udział w procesie: A.fagocytozy B.transportu tlenu C.oddychania D.krzepnięcia krwi 2. Której z wymienionych funkcji nie pełni

Bardziej szczegółowo

Układ oddechowy. Wymiana gazowa = respiracja wymiana tlenu i dwutlenku węgla między środowiskiem zewnętrznym a organizmem.

Układ oddechowy. Wymiana gazowa = respiracja wymiana tlenu i dwutlenku węgla między środowiskiem zewnętrznym a organizmem. Układ oddechowy Wymiana gazowa = respiracja wymiana tlenu i dwutlenku węgla między środowiskiem zewnętrznym a organizmem. 1 oddychanie zewnętrzne między środowiskiem zewnętrznym a narządem (układem) oddechowym,

Bardziej szczegółowo

Dlaczego płuca chorują?

Dlaczego płuca chorują? Dlaczego płuca chorują? Dr med. Piotr Dąbrowiecki Wojskowy Instytut Medyczny Polska Federacja Stowarzyszeń Chorych na Astmę Alergię i POCHP Budowa płuc Płuca to parzysty narząd o budowie pęcherzykowatej

Bardziej szczegółowo

Podaj, który schemat (A czy B) obrazuje położenie przepony podczas wydechu oraz określ, z jakiego rodzaju tkanki zbudowana jest przepona...

Podaj, który schemat (A czy B) obrazuje położenie przepony podczas wydechu oraz określ, z jakiego rodzaju tkanki zbudowana jest przepona... Układ oddechowy Zadanie 1 (2 pkt) Poniższy rysunek obrazuje w sposób uproszczony budowę nabłonka jednowarstwowego, wielorzędowego wyścielającego, między innymi, drogi oddechowe. Wyjaśnij, na czym polega

Bardziej szczegółowo

Jesteśmy tym czym oddychamy?

Jesteśmy tym czym oddychamy? Jesteśmy tym czym oddychamy? Jak działają płuca Najczęstsze choroby płuc Dr med. Piotr Dąbrowiecki Wojskowy Instytut Medyczny Polska Federacja Stowarzyszeń Chorych na Astmę Alergię i POCHP ANATOMIA UKŁADU

Bardziej szczegółowo

Fizjologia nurkowania

Fizjologia nurkowania Rozdział 4 Fizjologia nurkowania Podczas nurkowania na nurka oddziałuje ciśnienie hydrostatyczne słupa wody wzrastające w miarę zanurzania o 1 atmosferę (0,1 MPa) na każde 10 m głębokości. Drugim elementem

Bardziej szczegółowo

I PORUSZAM SIĘ, ODDYCHAM I CZUJĘ

I PORUSZAM SIĘ, ODDYCHAM I CZUJĘ I PORUSZAM SIĘ, ODDYCHAM I CZUJĘ Zadanie 1. Dokończ zdania. A. Serce i wątroba to przykłady.... B. Najmniejszym elementem budującym organizm człowieka jest....... C. Zespół komórek podobnych do siebie

Bardziej szczegółowo

Z tego rozdziału dowiesz się:

Z tego rozdziału dowiesz się: Rozdział 2 Jak powstaje głos? Z tego rozdziału dowiesz się: które partie ciała biorą udział w tworzeniu głosu, jak przebiega proces wzbudzania dźwięku w krtani, w jaki sposób dźwięk staje się głoską, na

Bardziej szczegółowo

Wywiady dotyczące układu oddechowego. Dr n. med. Monika Maciejewska

Wywiady dotyczące układu oddechowego. Dr n. med. Monika Maciejewska Wywiady dotyczące układu oddechowego Dr n. med. Monika Maciejewska O co pytamy? Kaszel Wykrztuszanie Krwioplucie Duszność Chrypka Ból w klp Choroby przebyte, nawyki, wywiady środowiskowe i dotyczące pracy

Bardziej szczegółowo

Zaznacz wykres ilustrujący stałocieplność człowieka. A. B. C. D.

Zaznacz wykres ilustrujący stałocieplność człowieka. A. B. C. D. I. Organizm człowieka. Skóra powłoka organizmu 1. Zadanie Napisz, czym zajmuje się anatomia............................................................................................................................

Bardziej szczegółowo

WPROWADZENIE Co oznacza skrót POChP

WPROWADZENIE Co oznacza skrót POChP 1 WPROWADZENIE Co oznacza skrót POChP Potocznie w odniesieniu do chorób, których nazwy są złożone z kilku słów, często używa się skrótów tych nazw. Wszyscy wiedzą, co oznacza AIDS skrót angielskiej nazwy

Bardziej szczegółowo

Imię i nazwisko ucznia Klasa Data

Imię i nazwisko ucznia Klasa Data ID Testu: 546287W Imię i nazwisko ucznia Klasa Data 1. Układ wydalniczy zajmuje się m.in. usuwaniem A. zbędnych hormonów. B. nadmiaru tłuszczów. C. zbędnych produktów metabolizmu. D. niestrawionych reszek

Bardziej szczegółowo

mgr Grzegorz Witkowski Układ oddechowy

mgr Grzegorz Witkowski Układ oddechowy mgr Grzegorz Witkowski Górne drogi odd: - Jama nosowa - Gardło Dolne drogi odd: - Krtań - Tchawica - Oskrzela - Płuca Jama nosowa Nos zewnętrzny: - Trójścienna piramida - Koniec górny: nasada nosa - Boczne

Bardziej szczegółowo

mgr Katarzyna Zielińska, Szkoła Podstawowa nr 9 w Białymstoku Scenariusz lekcji

mgr Katarzyna Zielińska, Szkoła Podstawowa nr 9 w Białymstoku Scenariusz lekcji mgr Katarzyna Zielińska, Szkoła Podstawowa nr 9 w Białymstoku PRZEDMIOT: przyroda, kl. V Scenariusz lekcji TEMAT: ODKRYWAMY TAJEMNICE DZIAŁANIA UKŁADÓW: ODDECHOWEGO I KRWIONOŚCNEGO. ZAKRES MATERIAŁU: mechanizm

Bardziej szczegółowo

Slajd 1. Slajd 2. Slajd 3 OGÓLNA BUDOWA I MECHANIKA KLATKI PIERSIOWEJ ŻEBRO

Slajd 1. Slajd 2. Slajd 3 OGÓLNA BUDOWA I MECHANIKA KLATKI PIERSIOWEJ ŻEBRO Slajd 1 Slajd 2 Slajd 3 OGÓLNA BUDOWA I MECHANIKA KLATKI PIERSIOWEJ W skład szkieletu klatki piersiowej wchodzi: 12 kręgów piersiowych, 12 par żeber i mostek. trzon mostka ŻEBRO Jest kością długą w kształcie

Bardziej szczegółowo

Przewlekła obturacyjna choroba płuc. II Katedra Kardiologii

Przewlekła obturacyjna choroba płuc. II Katedra Kardiologii Przewlekła obturacyjna choroba płuc II Katedra Kardiologii Definicja Zespół chorobowy charakteryzujący się postępującym i niecałkowicie odwracalnym ograniczeniem przepływu powietrza przez drogi oddechowe.

Bardziej szczegółowo

PRZEWLEKŁA OBTURACYJNA CHOROBA PŁUC (POCHP)

PRZEWLEKŁA OBTURACYJNA CHOROBA PŁUC (POCHP) PRZEWLEKŁA OBTURACYJNA CHOROBA PŁUC (POCHP) POChP jest jedną z najczęstszych chorób przewlekłych z wszystkich i najczęstsza przewlekłą chorobą układu oddechowego. Uważa się, że na POChP w Polsce choruje

Bardziej szczegółowo

GRYPA CO POWINIENEŚ WIEDZIEĆ NA TEN TEMAT? CZY WYKORZYSTAŁŚ WSZYSTKIE DOSTĘPNE ŚRODKI BY USTRZEC SIĘ PRZED GRYPĄ?

GRYPA CO POWINIENEŚ WIEDZIEĆ NA TEN TEMAT? CZY WYKORZYSTAŁŚ WSZYSTKIE DOSTĘPNE ŚRODKI BY USTRZEC SIĘ PRZED GRYPĄ? GRYPA CO POWINIENEŚ WIEDZIEĆ NA TEN TEMAT? CZY WYKORZYSTAŁŚ WSZYSTKIE DOSTĘPNE ŚRODKI BY USTRZEC SIĘ PRZED GRYPĄ? ZDOBĄDŹ INFORMACJE! ZASZCZEP SIĘ! ZDOBĄDŹ OCHRONĘ! SZCZEPIONKA PRZECIW GRYPIE CZYM JEST

Bardziej szczegółowo

Choroby układu oddechowego wśród mieszkańców powiatu ostrołęckiego

Choroby układu oddechowego wśród mieszkańców powiatu ostrołęckiego Choroby układu oddechowego wśród mieszkańców powiatu ostrołęckiego Podczas akcji przebadano 4400 osób. Na badania rozszerzone skierowano ok. 950 osób. Do tej pory przebadano prawie 600 osób. W wyniku pogłębionych

Bardziej szczegółowo

A. Komórka nabłonka płaskiego 1 B. Organizm człowieka C. Tkanka nabłonkowa D. Pęcherzyki płucne E. Układ oddechowy

A. Komórka nabłonka płaskiego 1 B. Organizm człowieka C. Tkanka nabłonkowa D. Pęcherzyki płucne E. Układ oddechowy ZAD 1 ( 4p) Biorąc pod uwagę hierarchiczną budowę organizmu człowieka, uporządkuj podane struktury w kolejności od najmniej do najbardziej skomplikowanej Wpisz w każdą lukę odpowiedni numer A. Komórka

Bardziej szczegółowo

Układ oddechowy Apparatus respiratorius Systema respiratorium Respiratory system Respiratory organs Podstawowe funkcje układu oddechowego Utrzymywanie stałości środowiska wewnętrznego przez dostarczanie

Bardziej szczegółowo

Fizjoterapia w praktyce Czyli jak pomóc swojemu koniowi w zaciszu własnej stajni

Fizjoterapia w praktyce Czyli jak pomóc swojemu koniowi w zaciszu własnej stajni Fizjoterapia w praktyce Czyli jak pomóc swojemu koniowi w zaciszu własnej stajni AEROZOLOTERAPIA Choroby układu oddechowego koni stanowią ogromny problem. Po zaburzeniach ortopedycznych są drugą najważniejszą

Bardziej szczegółowo

Choroby układu oddechowego

Choroby układu oddechowego Choroby układu oddechowego dr n. med. Jolanta Meller Budowa układu oddechowego Odrębności układu oddechowego u dzieci drogi oddechowe są krótsze i znacznie węższe ściany krtani, tchawicy, oskrzeli są miękkie

Bardziej szczegółowo

Prawo gazów doskonałych

Prawo gazów doskonałych Urazy ciśnieniowe Prawo gazów doskonałych p = ciśnienie V = objętość T = temperatura pv T = const DOTYCZY PRZESTRZENI GAZOWYCH!!! Przestrzenie gazowe nurka Płuca Przewód pokarmowy Zatoka czołowa Zatoka

Bardziej szczegółowo

Rehabilitacja u chorych na astmę oskrzelową

Rehabilitacja u chorych na astmę oskrzelową W leczeniu przewlekłym wielu chorób układu oddechowego, w tym astmy, zaleca się rehabilitację oddechową. Program rehabilitacji po odpowiednim przeszkoleniu może być realizowany przez chorego indywidualnie.

Bardziej szczegółowo

MAXimus. Ul. Wita Stwosza 4. 71-173 Szczecin. tel: 071-718-18-96. fax: 071-718-18-97. biuro@kriokomora.com. www.kriokomora.com

MAXimus. Ul. Wita Stwosza 4. 71-173 Szczecin. tel: 071-718-18-96. fax: 071-718-18-97. biuro@kriokomora.com. www.kriokomora.com MAXimus Ul. Wita Stwosza 4 71-173 Szczecin tel: 071-718-18-96 fax: 071-718-18-97 biuro@kriokomora.com www.kriokomora.com 1434 MAXimus s.c., Wita Stwosza 4, 71-173 Szczecin STANOWISKO DO INHALACJI MAGIC

Bardziej szczegółowo

- najważniejsze narzędzie pracy nauczyciela

- najważniejsze narzędzie pracy nauczyciela - najważniejsze narzędzie pracy nauczyciela lek. laryngolog, spec. foniatra Arkadiusz Mikulski, 24.09.2011 Konferencja pt. W trosce o głos nauczyciela Budowa i czynnośćnarządu głosu Głos powstaje dzięki

Bardziej szczegółowo

PACLITAXELUM. Załącznik C.47. NAZWA SUBSTANCJI CZYNNEJ ORAZ, JEŻELI DOTYCZY- DROGA PODANIA

PACLITAXELUM. Załącznik C.47. NAZWA SUBSTANCJI CZYNNEJ ORAZ, JEŻELI DOTYCZY- DROGA PODANIA Załącznik C.47. PACLITAXELUM Lp 1. PACLITAXELUM C00 NOWOTWORY ZŁOŚLIWE WARGI 2. PACLITAXELUM C00.0 POWIERZCHNIA ZEWNĘTRZNA WARGI GÓRNEJ 3. PACLITAXELUM C00.1 POWIERZCHNIA ZEWNĘTRZNA WARGI DOLNEJ 4. PACLITAXELUM

Bardziej szczegółowo

Tułów człowieka [ BAP_ doc ]

Tułów człowieka [ BAP_ doc ] Tułów człowieka [ ] Prezentacja Wstep Ciało człowieka jest najpiękniejszym i najbardziej skomplikowanym mechanizmem na świecie. W naszym ciele rozgrywa się bez przerwy tysiące zdarzeń. Nasze płuca pracują,

Bardziej szczegółowo

TEST DO DZIAŁU TEMATYCZNEGO: POZNAJEMY SWÓJ ORGANIZM KLASA IV

TEST DO DZIAŁU TEMATYCZNEGO: POZNAJEMY SWÓJ ORGANIZM KLASA IV Sabina Wójcik Katowice, dnia 14.10.2003 r. Szkoła Podstawowa nr21 ul. Malczewskiego 1 40 748 Katowice TEST DO DZIAŁU TEMATYCZNEGO: POZNAJEMY SWÓJ ORGANIZM KLASA IV Instrukcja dla ucznia W górnym prawym

Bardziej szczegółowo

Temat: Przegląd i budowa tkanek zwierzęcych.

Temat: Przegląd i budowa tkanek zwierzęcych. Temat: Przegląd i budowa tkanek zwierzęcych. 1. Czym jest tkanka? To zespół komórek o podobnej budowie, które wypełniają w organizmie określone funkcje. Tkanki tworzą różne narządy, a te układy narządów.

Bardziej szczegółowo

Personel zatrudniony przy obsłudze maszyn i urządzeń (pomieszczenia czyste )

Personel zatrudniony przy obsłudze maszyn i urządzeń (pomieszczenia czyste ) Źródła pyłów w pomieszczeniach Procesy technologiczne (typowe pomieszczenia produkcyjne) Personel zatrudniony przy obsłudze maszyn i urządzeń (pomieszczenia czyste ) Powietrze doprowadzane z zewnątrz przez

Bardziej szczegółowo

Iwona Budrewicz Promocja Zdrowia Powiatowa Stacja Sanitarno-Epidemiologiczna w Kamieniu Pomorskim

Iwona Budrewicz Promocja Zdrowia Powiatowa Stacja Sanitarno-Epidemiologiczna w Kamieniu Pomorskim Iwona Budrewicz Promocja Zdrowia Powiatowa Stacja Sanitarno-Epidemiologiczna w Kamieniu Pomorskim Gruźlica jest przewlekłą chorobą zakaźną. W większości przypadków zakażenie zlokalizowane jest w płucach

Bardziej szczegółowo

GRYPA. Jak zapobiec zakażeniom grypy? m. st. Warszawie. Oddział Promocji Zdrowia, ul. Cyrulików 35; Powiatowa Stacja Sanitarno Epidemiologiczna w

GRYPA. Jak zapobiec zakażeniom grypy? m. st. Warszawie. Oddział Promocji Zdrowia, ul. Cyrulików 35; Powiatowa Stacja Sanitarno Epidemiologiczna w Powiatowa Stacja Sanitarno Epidemiologiczna w m. st. Warszawie ul. Kochanowskiego 21, Oddział Promocji Zdrowia, ul. Cyrulików 35; tel. 22/311-80-07 08; e-mail: oswiatazdrowotna@pssewawa.pl GRYPA Jak zapobiec

Bardziej szczegółowo

Układy: oddechowy, krążenia,

Układy: oddechowy, krążenia, Układy: oddechowy, krążenia, Kurs Kynologia ESPZiWP Układ oddechowy Układ oddechowy jest odpowiedzialny za utrzymanie stałej wymiany gazów między organizmem a środowiskiem. Składa się z dróg oddechowych

Bardziej szczegółowo

Ból w klatce piersiowej. Klinika Hipertensjologii i Chorób Wewnętrznych PUM

Ból w klatce piersiowej. Klinika Hipertensjologii i Chorób Wewnętrznych PUM Ból w klatce piersiowej Klinika Hipertensjologii i Chorób Wewnętrznych PUM Patomechanizm i przyczyny Źródłem bólu mogą być wszystkie struktury klatki piersiowej, z wyjątkiem miąższu płucnego: 1) serce

Bardziej szczegółowo

PROGRAMOWANIE REH.KARDIOLOGICZNEJ I PULMONOLOGICZNEJ

PROGRAMOWANIE REH.KARDIOLOGICZNEJ I PULMONOLOGICZNEJ PROGRAMOWANIE REH.KARDIOLOGICZNEJ I PULMONOLOGICZNEJ Choroby uk.oddechowego + fizjoterapia mgr Ewa Żak Physiotherapy & Medicine www.pandm.org WYSIĘKOWE ZAPALENIE OPŁUCNEJ Choroba polega na gromadzeniu

Bardziej szczegółowo

Szczepienia dla dziewięcio- i dziesięciolatków (klasy P6) Polish translation of Protecting your child against flu - Vaccination for your P6 child

Szczepienia dla dziewięcio- i dziesięciolatków (klasy P6) Polish translation of Protecting your child against flu - Vaccination for your P6 child Chroń dziecko przed grypą Szczepienia dla dziewięcio- i dziesięciolatków (klasy P6) Polish translation of Protecting your child against flu - Vaccination for your P6 child Chroń dziecko przed grypą Program

Bardziej szczegółowo

Przewlekła obturacyjna choroba płuc w wieku podeszłym. Maria Korzonek Wydział Nauk o Zdrowiu PAM

Przewlekła obturacyjna choroba płuc w wieku podeszłym. Maria Korzonek Wydział Nauk o Zdrowiu PAM Przewlekła obturacyjna choroba płuc w wieku podeszłym Maria Korzonek Wydział Nauk o Zdrowiu PAM Występowanie POCHP u ludzi starszych POCHP występuje u 46% osób w wieku starszym ( III miejsce) Choroby układu

Bardziej szczegółowo

Grypa jest jedną z najczęściej występujących wirusowych chorób zakaźnych.

Grypa jest jedną z najczęściej występujących wirusowych chorób zakaźnych. WIRUS GRYPY Grypa jest jedną z najczęściej występujących wirusowych chorób zakaźnych. Wirus grypy przenosi się drogą kropelkową poprzez kichanie, kaszel, rozmowę. W czasie kichnięcia wirus grypy porusza

Bardziej szczegółowo

PROGRAMOWANIE REH.KARDIOLOGICZNEJ I PULMONOLOGICZNEJ

PROGRAMOWANIE REH.KARDIOLOGICZNEJ I PULMONOLOGICZNEJ PROGRAMOWANIE REH.KARDIOLOGICZNEJ I PULMONOLOGICZNEJ Choroby uk.oddechowego + fizjoterapia mgr Ewa Żak Physiotherapy & Medicine www.pandm.org ROZEDMA Jest to choroba cechująca się : - zwiększeniem ponad

Bardziej szczegółowo

Spirometria statyczna (klasyczna)

Spirometria statyczna (klasyczna) SPIROMETRIA Spirometria Badanie służy do oceny wentylacji płuc Umożliwia pomiar objętości wydychanego powietrza oraz natężenie przepływu w czasie wdechu i wydechu Pomiar objętości i pojemności płuc można

Bardziej szczegółowo

ŚCIANY KLATKI PIERSIOWEJ 2.3.1.2 ŻEBRA

ŚCIANY KLATKI PIERSIOWEJ 2.3.1.2 ŻEBRA 133 2.3.1.2 ŻEBRA U człowieka występuje 12 par żeber. Są to długie, płaskie i wygięte listwy kostne, zwane też kośćmi żebrowymi. Z przodu ich przedłużeniami są chrząstki żebrowe. Tylny koniec żebra (costa)

Bardziej szczegółowo

Powiatowa Stacja Sanitarno-Epidemiologiczna w Świdwinie Oświata Zdrowotna i Promocja Zdrowia. Ferie zimowe bez grypy i przeziębienia

Powiatowa Stacja Sanitarno-Epidemiologiczna w Świdwinie Oświata Zdrowotna i Promocja Zdrowia. Ferie zimowe bez grypy i przeziębienia Powiatowa Stacja Sanitarno-Epidemiologiczna w Świdwinie Oświata Zdrowotna i Promocja Zdrowia Ferie zimowe bez grypy i przeziębienia Grypa choroba wirusowa Grypa Wirus A (H 1 N 1 ) Wirusowa choroba zakaźna,

Bardziej szczegółowo

SZKOLENIE DOTYCZĄCE PROFILAKTYKI GRYPY SEZONOWEJ I NOWEJ GRYPY A(H1N1)

SZKOLENIE DOTYCZĄCE PROFILAKTYKI GRYPY SEZONOWEJ I NOWEJ GRYPY A(H1N1) SZKOLENIE DOTYCZĄCE PROFILAKTYKI GRYPY SEZONOWEJ I NOWEJ GRYPY A(H1N1) Grypa sezonowa jest ostrą chorobą wirusową, która przenosi się drogą kropelkową, bądź też przez kontakt bezpośredni z zakażoną osobą

Bardziej szczegółowo

PRZEWLEKŁA OBTURACYJNA CHOROBA PŁUC (POCHP)

PRZEWLEKŁA OBTURACYJNA CHOROBA PŁUC (POCHP) PRZEWLEKŁA OBTURACYJNA CHOROBA PŁUC (POCHP) Piotr Bienias Klinika Chorób Wewnętrznych i Kardiologii WUM DEFINICJA POChP charakteryzuje się: niecałkowicie odwracalnym ograniczeniem przepływu powietrza przez

Bardziej szczegółowo

Ćwiczenie 8. Podstawy fizjologii oddychania

Ćwiczenie 8. Podstawy fizjologii oddychania Ćwiczenie 8 Podstawy fizjologii oddychania Zagadnienia teoretyczne 1. Mięśnie oddechowe i ich unerwienie. 2. Mechanizm wdechu i wydechu. 3. Objętości i pojemności płuc. 4. Anatomiczna i fizjologiczna przestrzeń

Bardziej szczegółowo

Układ Oddechowy. Klasyfikuj prace ogólne dotyczące układu oddechowego i chorób, zaburzeń układu oddechowego u dzieci w WS 280.

Układ Oddechowy. Klasyfikuj prace ogólne dotyczące układu oddechowego i chorób, zaburzeń układu oddechowego u dzieci w WS 280. WF Układ Oddechowy Klasyfikuj prace ogólne dotyczące układu oddechowego i chorób, zaburzeń układu oddechowego u dzieci w WS 280. Klasyfikuj prace: Opieka pielęgniarska nad pacjentami z chorobami układu

Bardziej szczegółowo

Klatka piersiowa. trzeci

Klatka piersiowa. trzeci Rozdział 3 n Klatka piersiowa 201 r o z d z i a ł trzeci Klatka piersiowa Niektóre struktury układu oddechowego, jak krtań i tchawica, są w całości lub częściowo położone poza klatką piersiową. GARDŁO,

Bardziej szczegółowo

Lp. Zakres świadczonych usług i procedur Uwagi

Lp. Zakres świadczonych usług i procedur Uwagi Choroby układu nerwowego 1 Zabiegi zwalczające ból i na układzie współczulnym * X 2 Choroby nerwów obwodowych X 3 Choroby mięśni X 4 Zaburzenia równowagi X 5 Guzy mózgu i rdzenia kręgowego < 4 dni X 6

Bardziej szczegółowo

Zakres działań edukacyjno informacyjnych na terenie Gminy Liniewo. I ABC o azbeście

Zakres działań edukacyjno informacyjnych na terenie Gminy Liniewo. I ABC o azbeście Zakres działań edukacyjno informacyjnych na terenie Gminy Liniewo I ABC o azbeście 1. Informacje o szkodliwym działaniu azbestu oraz o założeniach Programu Oczyszczania Kraju z Azbestu na lata 2009-2032.

Bardziej szczegółowo

Układ szkieletowy Iza Falęcka

Układ szkieletowy Iza Falęcka Układ szkieletowy Iza alęcka Zaznacz podpunkt, w którym nie wymieniono kości krótkich. a) kość łokciowa, kość miednicza, rzepka b) kość krzyżowa, paliczki, łopatka c) kość nadgarstka, kręgosłup, kość śródręcza

Bardziej szczegółowo

Astma oskrzelowa. Zapalenie powoduje nadreaktywność oskrzeli ( cecha nabyta ) na różne bodźce.

Astma oskrzelowa. Zapalenie powoduje nadreaktywność oskrzeli ( cecha nabyta ) na różne bodźce. Astma oskrzelowa Astma jest przewlekłym procesem zapalnym dróg oddechowych, w którym biorą udział liczne komórki, a przede wszystkim : mastocyty ( komórki tuczne ), eozynofile i limfocyty T. U osób podatnych

Bardziej szczegółowo

Wymagania z biologii na poszczególne oceny szkolne w klasie I na podstawie Puls życia 2. dopuszczający dostateczny dobry bardzo dobry

Wymagania z biologii na poszczególne oceny szkolne w klasie I na podstawie Puls życia 2. dopuszczający dostateczny dobry bardzo dobry Wymagania z biologii na poszczególne oceny szkolne w klasie I na podstawie Puls życia 2 Dział programu dopuszczający dostateczny dobry bardzo dobry Organizm człowieka. Skóra powłoka organizmu wymienia

Bardziej szczegółowo

PROFILAKTYKA ZAGROŻEŃ MENINGOKOKOWYCH. 07.06.2010r

PROFILAKTYKA ZAGROŻEŃ MENINGOKOKOWYCH. 07.06.2010r PROFILAKTYKA ZAGROŻEŃ MENINGOKOKOWYCH 07.06.2010r MENINGOKOKI INFORMACJE OGÓLNE Meningokoki to bakterie z gatunku Neisseria meningitidis zwane również dwoinkami zapalenia opon mózgowych. Wyodrębniono kilka

Bardziej szczegółowo

Podstawy anatomii, wykłady

Podstawy anatomii, wykłady Akademia Wychowania Fizycznego i Sportu w Gdańsku Katedra: Nauk Przyrodniczych Zakład: Anatomii i Antropologii Podstawy anatomii, wykłady Osoby prowadzące przedmiot: Barbara Duda, prof. nadzw. dr hab.,

Bardziej szczegółowo

ANATOMIA UKŁADU ODDECHOWEGO (Systema respiratorium)

ANATOMIA UKŁADU ODDECHOWEGO (Systema respiratorium) ANATOMIA UKŁADU ODDECHOWEGO (Systema respiratorium) A. Drogi oddechowe górne: nos (nasada nosa, grzbiet i skrzydła) jama nosowa (nozdrza przednie, przegroda, małżowiny nosowe i przewody nosowe, zatoki

Bardziej szczegółowo

Polish translation of Protecting your child against flu - Vaccination for your 2 or 3 year old child

Polish translation of Protecting your child against flu - Vaccination for your 2 or 3 year old child Chroń dziecko przed grypą Szczepienia dla dwu- i trzylatków Polish translation of Protecting your child against flu - Vaccination for your 2 or 3 year old child Chroń dziecko przed grypą Program corocznych

Bardziej szczegółowo

Zadanie 6 (0-1) W tabeli przedstawiono procentowy skład powietrza wdychanego i wydychanego. Zawartość w powietrzu wdychanym

Zadanie 6 (0-1) W tabeli przedstawiono procentowy skład powietrza wdychanego i wydychanego. Zawartość w powietrzu wdychanym Egzamin część 2 Zadanie 1. (0 1) Podczas jazdy na rowerze pracują mięśnie stanowiące część układu ruchu człowieka. Który z mięśni przedstawionych na poniższym rysunku jest zginaczem? A. mięsień I B. mięsień

Bardziej szczegółowo

Podstawowe objawy i diagnostyka chorób

Podstawowe objawy i diagnostyka chorób Podstawowe objawy i diagnostyka chorób układu oddechowego Katarzyna Pawelec Karolina Gawle-Krawczyk Katedra i Klinika Pediatrii, Hematologii i Onkologii, WUM CZYNNIKI PREDYSPONUJĄCE 1. Niedojrzałość anatomiczna

Bardziej szczegółowo

Bóle w klatce piersiowej. Katedra i Klinika Chorób Wewnętrznych i Nadciśnienia Tętniczego

Bóle w klatce piersiowej. Katedra i Klinika Chorób Wewnętrznych i Nadciśnienia Tętniczego Bóle w klatce piersiowej Katedra i Klinika Chorób Wewnętrznych i Nadciśnienia Tętniczego Bóle w klatce piersiowej Najczęstsza przyczyna konsultacji szpitalnych Największy niepokój chorego Najczęstsza po

Bardziej szczegółowo

Co Polacy wiedzą o oddychaniu raport z badania opinii

Co Polacy wiedzą o oddychaniu raport z badania opinii Co Polacy wiedzą o oddychaniu raport z badania opinii Prawidłowe oddychanie, znaczenie nosa i jego funkcje to tylko wybrane zagadnienia poruszane w ramach kampanii edukacyjnej Oddychaj przez nos, oddychaj

Bardziej szczegółowo

UWAGA! Wytwarzając wodę jonizowaną w celach leczniczych, jonizator PTV trzeba włączyć na 30 minut, a w celach zapobiegawczych wystarcza 6 minut.

UWAGA! Wytwarzając wodę jonizowaną w celach leczniczych, jonizator PTV trzeba włączyć na 30 minut, a w celach zapobiegawczych wystarcza 6 minut. Terminologia: Jonizator wody urządzenie, w którym za pomocą elektrolizy wody, wytwarzana jest woda jonizowana lub woda srebrna. Woda jonizowana woda kwasowa i alkaliczna, jednocześnie uzyskiwana w oddzielnych

Bardziej szczegółowo

Szczepienia fakty i mity

Szczepienia fakty i mity GRUPA Co to są szczepionki? Szczepionka zawiera odpowiednio przygotowane, osłabione lub martwe drobnoustroje albo ich części, pozbawione zdolności wywołania choroby. Po wprowadzeniu ich do organizmu układ

Bardziej szczegółowo

Nie daj się grypie! Grypa przenosi się z osoby na osobę drogą kropelkową podczas

Nie daj się grypie! Grypa przenosi się z osoby na osobę drogą kropelkową podczas Nie daj się grypie! Jesień i zima to okres wzmożonych zachorowań na choroby górnych dróg oddechowych. Zachorowania mogą być wywoływane przez ponad 200 różnych gatunków wirusów. Najczęstszą przyczyną zachorowań

Bardziej szczegółowo

2011-03-13. Objętości: IRV wdechowa objętość zapasowa Vt objętość oddechowa ERV wydechowa objętość zapasowa RV obj. zalegająca

2011-03-13. Objętości: IRV wdechowa objętość zapasowa Vt objętość oddechowa ERV wydechowa objętość zapasowa RV obj. zalegająca Umożliwia ocenę sprawności wentylacyjnej płuc Lek. Marcin Grabicki Nie służy do oceny wydolności oddechowej (gazometria krwi tętniczej) Klinika Pulmonologii, Alergologii i Onkologii Pulmonologicznej Uniwersytetu

Bardziej szczegółowo

Zadanie 39. W którym punkcie podano poprawne nazwy tych elementów?

Zadanie 39. W którym punkcie podano poprawne nazwy tych elementów? Biologia Zadanie 39. Szkielet osiowy człowieka to konstrukcja, która utrzymuje ciało w pozycji pionowej, podtrzymuje i chroni narządy wewnętrzne, jest też miejscem przyczepu mięśni. Na rysunku pokazano

Bardziej szczegółowo

PLAN METODYCZNY LEKCJI BIOLOGII KLASA I POZIOM PODSTAWOWY ZREFORMOWANEGO LICEUM. lubiiikl.lo)

PLAN METODYCZNY LEKCJI BIOLOGII KLASA I POZIOM PODSTAWOWY ZREFORMOWANEGO LICEUM. lubiiikl.lo) PLAN METODYCZNY LEKCJI BIOLOGII KLASA I POZIOM PODSTAWOWY ZREFORMOWANEGO LICEUM. lubiiikl.lo) Temat: Procesy i narządy umożliwiające oddychanie wewnątrzkomórkowe. Cele ogólne: Wiadomości: 1) zna budowę

Bardziej szczegółowo

1. Prawidłowa postawa mówcy.

1. Prawidłowa postawa mówcy. 1. Prawidłowa postawa mówcy. Istnieje ścisły związek między postawą ciała a fonacją. Do fonacji możemy przystąpić wtedy, gdy będziemy świadomi swojej postawy, gdy rozpoznamy wszystkie napięcia i naprężenia

Bardziej szczegółowo

NIE NARAŻAJ SWOJEGO ZDROWIA! STOP PRZEDSTAWIAMY RECEPTĘ NA SKUTECZNĄ PROFILAKTYKĘ

NIE NARAŻAJ SWOJEGO ZDROWIA! STOP PRZEDSTAWIAMY RECEPTĘ NA SKUTECZNĄ PROFILAKTYKĘ NIE NARAŻAJ SWOJEGO ZDROWIA! POWIEDZ grypie STOP PRZEDSTAWIAMY RECEPTĘ NA SKUTECZNĄ PROFILAKTYKĘ Jedną z najpowszechniej występujących i wciąż niedocenianych chorób jest grypa, choroba, która w sezonie

Bardziej szczegółowo

UKŁAD RUCHU (UKŁAD KOSTNY, UKŁAD MIĘŚNIOWY)

UKŁAD RUCHU (UKŁAD KOSTNY, UKŁAD MIĘŚNIOWY) Zadanie 1. (2 pkt). Na rysunku przedstawiono szkielet kończyny dolnej (wraz z częścią kości miednicznej) i kość krzyżową człowieka. a) Uzupełnij opis rysunku ( ) o nazwy wskazanych kości. b) Wybierz z

Bardziej szczegółowo

ANATOMIA FUNKCJONALNA

ANATOMIA FUNKCJONALNA BOGUSŁAW MARECKI ANATOMIA FUNKCJONALNA TOM II UKŁADY: naczyniowy, oddechowy, trawienny, moczowy, płciowy, nerwowy, wewnątrzwydzielniczy, narządów zmysłów, powłoka wspólna Akademia Wychowania Fizycznego

Bardziej szczegółowo

POLIOMYELITIS. (choroba Heinego Medina, nagminne porażenie dziecięce, porażenie rogów przednich rdzenia, polio)

POLIOMYELITIS. (choroba Heinego Medina, nagminne porażenie dziecięce, porażenie rogów przednich rdzenia, polio) W latach 50. na chorobę Heinego-Medina chorowało w Europie i USA jedno na 5000 dzieci. Po wdrożeniu w Polsce masowych szczepień przeciw poliomyelitis, już w 1960 roku zarejestrowano mniej zachorowań. W

Bardziej szczegółowo

Wielkością i kształtem przypomina dłoń zaciśniętą w pięść. Położone jest w klatce piersiowej tuż za mostkiem. Otoczone jest mocnym, łącznotkankowym

Wielkością i kształtem przypomina dłoń zaciśniętą w pięść. Położone jest w klatce piersiowej tuż za mostkiem. Otoczone jest mocnym, łącznotkankowym Wielkością i kształtem przypomina dłoń zaciśniętą w pięść. Położone jest w klatce piersiowej tuż za mostkiem. Otoczone jest mocnym, łącznotkankowym workiem zwanym osierdziem. Wewnętrzna powierzchnia osierdzia

Bardziej szczegółowo

BHP z ozonem. Krzysztof Krzysztyniak

BHP z ozonem. Krzysztof Krzysztyniak BHP z ozonem Krzysztof Krzysztyniak Bezpieczeństwo pracy z ozonem Ozon niebezpieczny dla materiałów Ozon może spowodować utlenienie różnych materiałów. Mało danych na ten temat. Wymagane są badania dot.

Bardziej szczegółowo

MIĘŚNIE KLATKI PIERSIOWEJ

MIĘŚNIE KLATKI PIERSIOWEJ Slajd Slajd 2 Slajd 3 MIĘŚNIE KLATKI PIERSIOWEJ Podział mięśni klatki piersiowej Wyróżnia się trzy grupy mm klatki piersiowej: mięśnie powierzchowne, mięśnie głębokie, przepona Mięśnie powierzchowne Związane

Bardziej szczegółowo

Temat: Świat ssaków. Ssaki gromadą królestwa zwierząt lądowych wodnych stałocieplności Hibernację Estywację

Temat: Świat ssaków. Ssaki gromadą królestwa zwierząt lądowych wodnych stałocieplności Hibernację Estywację Temat: Świat ssaków. Ssaki, w ujęciu systematycznym, są gromadą i należą do królestwa zwierząt. Są szeroko rozpowszechnione na Ziemi żyją we wszystkich środowiskach, zarówno lądowych, jak i wodnych. Tę

Bardziej szczegółowo

Spis treści. Część I Choroby układu krążenia 1 Wendy A. Ware. Część II Choroby układu oddechowego 137 Eleanor C. Hawkins

Spis treści. Część I Choroby układu krążenia 1 Wendy A. Ware. Część II Choroby układu oddechowego 137 Eleanor C. Hawkins Spis treści Część I Choroby układu krążenia 1 Wendy A. Ware 1 Badanie układu krążenia 2 2 Badania dodatkowe stosowane w chorobach układu krążenia 8 3 Leczenie zastoinowej niewydolności serca 29 4 Zaburzenia

Bardziej szczegółowo

Materiały pomocnicze do laboratorium z przedmiotu Metody i Narzędzia Symulacji Komputerowej

Materiały pomocnicze do laboratorium z przedmiotu Metody i Narzędzia Symulacji Komputerowej Materiały pomocnicze do laboratorium z przedmiotu Metody i Narzędzia Symulacji Komputerowej w Systemach Technicznych Symulacja prosta dyszy pomiarowej Bendemanna Opracował: dr inż. Andrzej J. Zmysłowski

Bardziej szczegółowo

Podstawy anatomii i fizjologii

Podstawy anatomii i fizjologii Kwalifikowana Pierwsza Pomoc Podstawy anatomii i fizjologii Mgr Jarosław Klaczak Definicje Anatomia Nauka o budowie ciała Fizjologia Nauka o czynnościach żywego organizmu, będąca zbiorem praw, wedle których

Bardziej szczegółowo

PACLITAXELUM. Zał cznik C.47. NAZWA SUBSTANCJI CZYNNEJ ORAZ, JEŻELI DOTYCZY- DROGA PODANIA

PACLITAXELUM. Zał cznik C.47. NAZWA SUBSTANCJI CZYNNEJ ORAZ, JEŻELI DOTYCZY- DROGA PODANIA Zał cznik C.47. PACLITAXELUM Lp 1. PACLITAXELUM C00 NOWOTWORY ZŁOŚLIWE WARGI 2. PACLITAXELUM C00.0 POWIERZCHNIA ZEWNĘTRZNA WARGI GÓRNEJ 3. PACLITAXELUM C00.1 POWIERZCHNIA ZEWNĘTRZNA WARGI DOLNEJ 4. PACLITAXELUM

Bardziej szczegółowo

Postawy: Uczeń: - Odpowiada za bezpieczeństwo własne i kolegów, - Jest dociekliwy i dokładny, - Wykazuje postawę badawczą.

Postawy: Uczeń: - Odpowiada za bezpieczeństwo własne i kolegów, - Jest dociekliwy i dokładny, - Wykazuje postawę badawczą. Temat: Udział tlenu w niektórych przemianach chemicznych scenariusz lekcji przyrody klasie V. Dział: Podstawowe właściwości i budowa materii. Zakres treści: - rola tlenu w niektórych procesach chemicznych,

Bardziej szczegółowo

PROGRAM SZCZEPIEŃ PROFILAKTYCZNYCH DZIECI I MŁODZIEŻY GMINY ZAGNAŃSK PRZECIWKO MENINGOKOKOM NA LATA 2013-2017

PROGRAM SZCZEPIEŃ PROFILAKTYCZNYCH DZIECI I MŁODZIEŻY GMINY ZAGNAŃSK PRZECIWKO MENINGOKOKOM NA LATA 2013-2017 Załącznik do Uchwały Nr 67/2013 Rady Gminy Zagnańsk z dnia 26 sierpnia 2013 roku PROGRAM SZCZEPIEŃ PROFILAKTYCZNYCH DZIECI I MŁODZIEŻY GMINY ZAGNAŃSK PRZECIWKO MENINGOKOKOM NA LATA 2013-2017 Autor programu:

Bardziej szczegółowo

Anatomia jamy opłucnej i płuc

Anatomia jamy opłucnej i płuc Anatomia jamy opłucnej i płuc Wirginia Likus Zakład Anatomii Katedra Nauk Podstawowych WNoZ w Katowicach zmienione 1 KLATKA PIERSIOWA JAMA KLATKI PIERSIOWEJ: lewa i prawa jama opłucnowa - otacza płuca

Bardziej szczegółowo

rozmówcy, po głosie przypisuje danej osobie wiele cech. Jest on nośnikiem wielu informacji

rozmówcy, po głosie przypisuje danej osobie wiele cech. Jest on nośnikiem wielu informacji WSTĘP Głos ludzki jest częścią osobowości każdego człowieka. Wielu z nas nie widząc rozmówcy, po głosie przypisuje danej osobie wiele cech. Jest on nośnikiem wielu informacji o nas samych. Odnajdujemy

Bardziej szczegółowo

SZCZEPIENIA OCHRONNE U DOROSŁYCH lek. Kamil Chudziński Klinika Anestezjologii i Intensywnej Terapii CSK MSW w Warszawie 10.11.2015 Szczepionki Zabite lub żywe, ale odzjadliwione drobnoustroje/toksyny +

Bardziej szczegółowo

PAŃSTWOWY POWIATOWY INSPEKTOR SANITARNY W OLEŚNICY GRYPA SEZONOWA I NOWA GRYPA TYPU A/H1N1/

PAŃSTWOWY POWIATOWY INSPEKTOR SANITARNY W OLEŚNICY GRYPA SEZONOWA I NOWA GRYPA TYPU A/H1N1/ GRYPA SEZONOWA I NOWA GRYPA TYPU A/H1N1/ Czym jest grypa? Grypa sezonowa - jest ostrą chorobą wirusową, która przenosi się drogą kropelkową, bądź też przez kontakt bezpośredni z zakażoną osobą lub ze skażonymi

Bardziej szczegółowo

Człowiek żyje życiem całego swojego ciała, wszystkimi jego elementami, warstwami, jego zdrowie zależy od zdrowia jego organizmu.

Człowiek żyje życiem całego swojego ciała, wszystkimi jego elementami, warstwami, jego zdrowie zależy od zdrowia jego organizmu. RUCH TO ZDROWIE Człowiek żyje życiem całego swojego ciała, wszystkimi jego elementami, warstwami, jego zdrowie zależy od zdrowia jego organizmu. P A M I Ę T A J Dobroczynny wpływ aktywności fizycznej na

Bardziej szczegółowo

Układ wymiany gazowej i krążenia

Układ wymiany gazowej i krążenia Układ wymiany gazowej i krążenia Układ wymiany gazowej Tlenowe oddychanie komórkowe Podstawowe pojęcia Wentylacja wymiana środowiska zewnętrznego (wody lub powietrza), przepływającego przez powierzchnie

Bardziej szczegółowo

Diagnostyka różnicowa duszności. II Katedra i Klinika Kardiologii CM UMK

Diagnostyka różnicowa duszności. II Katedra i Klinika Kardiologii CM UMK Diagnostyka różnicowa duszności II Katedra i Klinika Kardiologii CM UMK Duszność - dyspnoe Subiektywne odczucie braku powietrza o różnym nasileniu U osób zdrowych może pojawiać się podczas dużego wysiłku

Bardziej szczegółowo

Temat: Świat gadów. Gady pierwotnie lądowe lądzie wtórnie w wodzie zmiennocieplne ciepłolubne

Temat: Świat gadów. Gady pierwotnie lądowe lądzie wtórnie w wodzie zmiennocieplne ciepłolubne Temat: Świat gadów. Gady (gromada) określa się jako zwierzęta pierwotnie lądowe. Oznacza to, że są one pierwszą grupą kręgowców, która w pełni przystosowała się do życia na lądzie. Niektóre gatunki wtórnie

Bardziej szczegółowo