LABORATORIUM METROLOGII

Save this PDF as:
 WORD  PNG  TXT  JPG

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "LABORATORIUM METROLOGII"

Transkrypt

1 LABORATORIUM METROLOGII POMIARY PRZEWODNOŚCI CIEPLNEJ CIAŁ STAŁYCH Cel ćwiczenia: zapoznanie z metodami pomiaru współczynnika przewodzenia ciepła, oraz jego wyznaczenie metodą stacjonarną. 1

2 WPROWADZENIE Zjawisko przepływu ciepła, nazywane również wymianą ciepła zachodzi wszędzie tam, gdzie występują różnice temperatury. Z punktu widzenia fizycznych mechanizmów wyróżnia się trzy sposoby wymiany ciepła: przewodzenie, konwekcję i promieniowanie. Każdy z tych mechanizmów ma swoją specyfikę widoczną w zapisie matematycznym. Przewodzenie ciepła jest to wymiana ciepła pomiędzy bezpośrednio stykającymi się częściami jednego ciała lub różnych ciał. Polega ono na przekazywaniu energii wewnątrz ośrodka materialnego z miejsc o temperaturze wyższej do miejsc o temperaturze niższej, przy czym poszczególne cząstki rozpatrywanego układu nie wykazują większych zmian położenia. Ten sposób wymiany ciepła jest charakterystyczny przede wszystkim dla ciał stałych. W cieczach i gazach przewodzenie ciepła w czystej postaci występuje niezmiernie rzadko. Mechanizm przewodzenia ciepła jest dość skomplikowany i zależy od stanu skupienia ciała przewodzącego ciepło. W gazach i cieczach ciepło przenosi się głównie poprzez bezładne zderzenia cząsteczek. W ciałach stałych przewodzenie ciepła polega przede wszystkim na przenoszeniu energii przez swobodne elektrony oraz drgania atomów w siatce krystalicznej. Przewodzenie ciepła opisuje prawo Fouriera, zgodnie z którym gęstość strumienia cieplnego jest proporcjonalna do gradientu temperatury mierzonego wzdłuż kierunku przepływu ciepła. Matematycznie prawo to można wyrazić następująco: &q dt = λ (1) dx Znak minus w równaniu (1) wynika stąd, iż ciepło przepływa z miejsca o temperaturze wyższej do miejsca o temperaturze niższej, a więc odcinkowi dx mierzonemu wzdłuż kierunku przepływu ciepła odpowiada ujemna wartość przyrostu temperatury -dt. Współczynnik proporcjonalności λ figurujący w równaniu prawa Fouriera, będący własnością fizyczną ciała nazywamy współczynnika przewodzenia ciepła (lub przewodnością cieplną), a jego wymiar W/(m K) wynika z równania (1). Przewodność cieplna różnych ciał, czyli ich zdolność do przekazywania energii wewnętrznej, której miarą jest współczynnik λ, nie jest wielkością stałą. Zależy ona od rodzaju ciała, jego struktury, gęstości, ciśnienia, temperatury, niekiedy wilgotności i od wielu innych czynników. Z tego też powodu wartość współczynnika przewodzenia ciepła mieści się w bardzo szerokich granicach. We wszelkiego rodzaju obliczeniach przewodzenia ciepła najbardziej istotna jest wiedza na temat jego zmian w funkcji temperatury. Współczynnik przewodzenia gazów, przy umiarkowanych ciśnieniach mieści się w granicach 0,005 0,5 W/(m K) i jest rosnącą funkcją temperatury. Współczynnik przewodzenia ciepła cieczy, za wyjątkiem ciekłych metali mieści się w granicach 0,09 0,7 W/(m K). Tak niewielkie wartości współczynnika λ dla płynów, wynikają z samej natury mechanizmu przewodzenia ciepła, który polega na zderzeniach chaotycznie poruszających się cząstek i ich dyfuzji. Zgodnie z kinetyczną teorią gazów, współczynnik przewodzenia ciepła jest proporcjonalny do średniej prędkości cząstek i do średniej drogi swobodnej pomiędzy kolejnymi zderzeniami. Dlatego też współczynnik λ z reguły rośnie w funkcji temperatury. W cieczach dochodzi dodatkowo transport ciepła poprzez drgania podłużne. Wartości liczbowe współczynnika przewodzenia ciepła ciał stałych zawierają się w bardzo szerokich granicach, od 0,02 do 420 [W/(mK)]. W tym przypadku występują dwa zasadnicze mechanizmy przewodzenia ciepła: ruch swobodnych elektronów, które zachowują się jak gaz i drgania atomów wokół ich stanu równowagi. W czystych metalach decyduje ruch elektronów. Przewodność cieplna metali maleje ze wzrostem temperatury. Najlepszym 2

3 przewodnikiem ciepła jest srebro, dalej miedź, złoto i aluminium. Czystość metalu wywiera decydujący wpływ na wartość współczynnika λ. Na przykład czysta miedź ma przewodność cieplną 395 [W/(m K)], lecz ślady arsenu powodują jej spadek do wartości 140 [W/(mK)]. Podobnie stopy metali mają zwykle znacznie mniejsze wartości przewodności cieplnej niż czyste składniki wchodzące w ich skład. W dielektrykach, gdzie decydują drgania atomów, współczynnik przewodzenia ciepła jest znacznie niższy. Współczynnik λ materiałów izolacyjnych i budowlanych mieści się w granicach 0,02 2,97 [W/(m K)]. Materiały te są przeważnie porowate, a puste przestrzenie wypełnione są powietrzem które, jeśli pory nie są zbyt duże, i że nie występuje w nich konwekcja, spełnia rolę izolatora. Wynika z tego, że im mniejszy jest ciężar właściwy takiego materiału, tym niższa jest jego przewodność cieplna. Oczywiście, zbyt duże zwiększenie porowatości powoduje powstawanie w porach konwekcji, co zwiększa przewodzenie ciepła. Bardzo istotnym czynnikiem wpływającym na przewodzenie cieplne materiałów porowatych jest ich wilgotność. Materiał wilgotny, w porównaniu z materiałem suchym, posiada znacznie większą przewodność cieplną. Jest to bardzo istotne ze względu na konieczność chronienia tych materiałów przed wpływem wilgoci. Ciała stałe bezpostaciowe wykazują wzrost przewodzenia cieplnego ze wzrostem temperatury, przy czym wartość przewodności cieplnej w bardzo niskich temperaturach jest mała. METODY POMIARU WSPÓŁCZYNNIKA λ Istotę pomiarów przewodności cieplnej opisać można na dwa różne sposoby, które wzajemnie się uzupełniają. Z jednej strony pomiary tej wielkości polegają na możliwie ścisłym zdefiniowaniu rozpatrywanego ośrodka i warunków w jakich się on znajduje oraz określeniu wartości współczynnika λ z określonym błędem pomiaru. Z drugiej strony można stwierdzić, iż eksperymentalne wyznaczanie przewodności cieplnej polega w ogólności na rozwiązaniu zagadnienia brzegowego dla badanej próbki, a następnie w oparciu o temperatury zmierzone w ściśle określonych punktach rozpatrywanej próbki, obliczeniu współczynnika λ. W badanym ośrodku wprowadza się zaburzenie termiczne i obserwuje się pole temperatury. Wyznaczanie przewodności cieplnej polega więc na rozwiązaniu zagadnienia inwersyjnego przewodzenia ciepła znane jest pole temperatury i warunki brzegowe, a wyznacza się własności ośrodka w którym odbywa się przewodzenie. Jeśli rozważane zagadnienie brzegowe dotyczy stanu ustalonego, mówimy wtedy o stacjonarnych metodach pomiarowych. W przypadku, gdy podczas pomiarów rozpatruje się nieustalone zagadnienie brzegowe, mamy wtedy do czynienia z metodami niestacjonarnymi (dynamicznymi). Metody stacjonarne charakteryzują się stosunkowo wysoką dokładnością, jednak posiadają jedną bardzo istotną wadę. Jest nią mianowicie bardzo długi czas pomiarów, dochodzący nawet do kilkunastu godzin. Jednak, pomimo tego, są to metody wzorcowe. Główne trudności przy stosowaniu tych metod sprowadzają się do utrzymania założonych warunków brzegowych na powierzchniach próbki. Metody dynamiczne charakteryzują się krótkimi czasami badań, jednak dokładność uzyskiwanych wyników nie jest zbyt wysoka. Należy jednak podkreślić, że istnieje możliwość wielokrotnego obliczania wartości współczynnika λ na podstawie jednego pomiaru niestacjonarnego. Wymaga to jednak bardziej rozbudowanego aparatu matematycznego. Przed przystąpieniem do realizacji eksperymentów, szczególną uwagę należy zwrócić na problem ścisłej identyfikacji badanego ośrodka. Należy niezwykle dokładnie określić jego skład chemiczny, strukturę wewnętrzną oraz warunki w których prowadzony jest pomiar temperatura, ciśnienie, wilgotność. Nieprecyzyjne zdefiniowanie badanego ośrodka, nawet 3

4 przy bardzo poprawnie przeprowadzonym eksperymencie, czyni pomiar całkowicie bezwartościowym. Brak dokładnej identyfikacji jest przyczyną najczęstszych i największych Sposób realizacji pomiarów współczynnika λ określa metoda pomiaru, dla której następnie buduje się odpowiednie stanowisko eksperymentalne. Wybór metody pomiaru często uwarunkowany jest posiadaną aparaturą - metody niestacjonarne wymagają bogatszego oprzyrządowania. Ponadto, wpływ na wybór metody ma również rodzaj i wielkość badanej próbki oraz wymagana dokładność pomiarów. Przewodność cieplną oznacza się najczęściej w stanie ustalonym metodą płyty, rury lub kuli. W stanie nieustalonym wyznacza się przeważnie dyfuzyjność cieplną a. Przewodności cieplnej na drodze eksperymentalnej na ogół nie udaje się wyznaczyć z błędem mniejszym niż ± 1%. Przy badaniach ciał stałych, za dopuszczalny uważany jest błąd rzędu ± 5%. Natomiast w przypadku ciał niejednorodnych, o złożonej strukturze, dopuszcza się nawet błąd wynoszący 10 20%. STANOWISKO POMIAROWE Do pomiarów współczynnika przewodzenia ciepła wykorzystane zostanie stanowisko badawcze działające na zasadzie aparatu Poensgena. Składa się ono z następujących elementów: komory pomiarowej, układu grzewczego oraz układu pomiaru temperatury. Ogólny widok stanowiska przedstawia rys.1. Rys. 1. Stanowisko do pomiarów przewodności cieplnej. Badana próbka umieszczana jest w komorze pomiarowej, którą stanowi stalowa skrzynka wykonana z blachy o grubości 12mm o wymiarach wewnętrznych 100x400x400mm (rys. 2). Od góry komora zakończony jest kołnierzem, do którego w razie konieczności mocowana jest pokrywa. Na rys. 3 pokazano komorę z umieszczoną w jej wnętrzu próbką pomiarową w postaci złoża stalowych prętów. 4

5 Rys. 2. Korpus komory pomiarowej widziany od góry. Rys.3. Korpus komory umieszczoną z próbką w postaci złoża prętów. 5

6 Najważniejszą częścią opisywanego stanowiska, jest układ grzejny. Składa się ona z następujących elementów: grzejnika głównego, grzejnika osłonowego, autotransformatora, regulatora zasilania grzejnika osłonowego, watomierza, układu pomiaru temperatury. Rozstawienie grzejników w stosunku do badanej próbki pokazano na rys. 4. Grzejniki: główny A i osłonowym B znajdują się jeden nad drugim, a oddziela je 30mm warstwa ceramicznej włókniny izolacyjnej. badana próbka A 1 C termoelementy B 2 Rys. 4. Schemat układu grzejnego: A grzejnik główny, B grzejnik pomocniczy, C warstwa izolacji, 1-2 punkty pomiaru temperatury Zastosowanie w układzie grzewczym grzejnika osłonowego pozwala uzyskać w badanej próbce jednokierunkowy przepływ ciepła. Jego działanie powoduje, że całe ciepło generowane w grzejniku głównym jest kierowane w kierunku badanej próbki. Warunek ten zostaje spełniony, gdy przeciwległe powierzchnie grzejników głównego i osłonowego, po uzyskaniu w układzie stanu ustalonego będą mieć tę samą temperaturę, czyli inaczej mówiąc, jeśli miedzy punktami 1 i 2 z rysunku 4 nie będzie różnicy temperatury. Spełnienie tego warunku wymaga zainstalowania w układzie grzejnym regulatora mocy zasilania grzejnika osłonowego. Jego zadaniem jest dobieranie mocy grzejnika osłonowego w taki sposób, aby sygnały napięciowe termoelementów mierzących temperaturę w punktach 1 oraz 2 były jednakowe. Dodatkowo, aby w układzie pomiarowym wymusić jednokierunkowy przepływ ciepła, powierzchnie boczne obydwu grzejników oraz komory pomiarowej zaizolowano dziesięciocentymetrową warstwą włókniny ceramicznej. Podstawowe wielkości jakie należy mierzyć podczas badań aparatem Poensgena wynikają z równania Fouriera dla przewodzenia ciepła przez ściankę płaską: gdzie: λ 2 ( t t ) = l Δt Q& λ = F d g (2) h h Q & - strumień ciepła przepływający przez próbkę, W; h grubość próbki w kierunku przepływu ciepła, m; F powierzchnia przez którą przewodzone jest ciepło, m 2 ; l - długość boku badanej próbki, m; t d, t g - temperatury dolnej i górnej powierzchni próbki, C. 6

7 Po przekształceniu równania (2), otrzymuje się zależność na współczynnik przewodzenia ciepła: Q& h λ = l 2 (3) Δt Stąd wielkości jakie należy zmierzyć podczas realizacji pomiarów to: strumień ciepła przepływający przez próbkę, wymiary próbki, temperatury na jej powierzchniach zewnętrznych. Strumień ciepła w przypadku grzałki rezystancyjnej jest równy mocy zasilającego ją prądu. Inaczej mówiąc, cała moc elektryczna dostarczana do grzejnika zamienia się w nim na ciepło. Stąd wartość Q & wyznaczano mierząc moc prądu zasilającego grzejnik główny. Temperatury na powierzchniach próbki mierzone są za pomocą termoelementów płaszczowych NiCr NiAl o średnicy zewnętrznej płaszcza 0,5mm, które poprzez elektroniczny przełącznik połączone są z cyfrowym miernikiem temperatury. Układ ten pozwalał na bezpośredni pomiar temperatury z dokładnością 0,1 C do 400 C, a powyżej tej temperatury z dokładnością 1 C. METODYKA POMIARÓW W trakcie zajęć badaniom poddawana będzie próbka w postaci płaskiego złoża stalowych prętów. Wartości współczynnika przewodzenia ciepła badanego złoża określona zostanie metodą stacjonarną. Metoda ta polega na uzyskaniu w nagrzewanej próbce stacjonarnego, jednowymiarowego pola temperatury. W chwili uzyskania w badanej próbce stanu ustalonego, należy odczytać z watomierza strumień ciepła przepływający przez próbkę oraz temperatury na powierzchniach próbki. Następnie należy obliczyć średnie temperatury dolnej i górnej powierzchni próbki. PRZEBIEG ĆWICZENIA W celu wykonania ćwiczenia należy: 1. Zestawić stanowisko pomiarowe. 2. Włączyć układ grzewczy stanowiska, 3. Ustawić moc elektryczną za pomocą autotransformatora, 5. Po uzyskaniu w badanej próbce stanu ustalonego dokonać pomiarów temperatury. ZAGADNIENIA DO OPRACOWANIA Podstawowe zależności opisujące wymianę ciepła. Przewodzenie ciepła. Przewodzenie cieplne ciał stałych. Metody pomiaru współczynnika przewodzenia ciepła, w tym metody stacjonarne. Budowa stanowiska pomiarowego i metodyka badań. 7

1. Wprowadzenie: dt q = - λ dx. q = lim F

1. Wprowadzenie: dt q = - λ dx. q = lim F PAŃSTWOWA WYŻSZA SZKOŁA ZAWODOWA W PILE INSTYTUT POLITECHNICZNY Zakład Budowy i Eksploatacji Maszyn PRACOWNIA TERMODYNAMIKI TECHNICZNEJ INSTRUKCJA Temat ćwiczenia: WYZNACZANIE WSPÓŁCZYNNIKA PRZEWODNOŚCI

Bardziej szczegółowo

wymiana energii ciepła

wymiana energii ciepła wymiana energii ciepła Karolina Kurtz-Orecka dr inż., arch. Wydział Budownictwa i Architektury Katedra Dróg, Mostów i Materiałów Budowlanych 1 rodzaje energii magnetyczna kinetyczna cieplna światło dźwięk

Bardziej szczegółowo

Pomiar współczynnika przewodzenia ciepła ciał stałych

Pomiar współczynnika przewodzenia ciepła ciał stałych Katedra Silników Spalinowych i Pojazdów ATH ZAKŁAD TERMODYNAMIKI Pomiar współczynnika przewodzenia ciepła ciał stałych - - Wiadomości wstępne Przewodzenie ciepła jest procesem polegającym na przenoszeniu

Bardziej szczegółowo

KONDUKCYJNA WYMIANA CIEPŁA - STYKOWY POMIAR TEMPERATURY

KONDUKCYJNA WYMIANA CIEPŁA - STYKOWY POMIAR TEMPERATURY IŃSTYTUT INFORMATYKI STOSOWANEJ POLITECHNIKI ŁÓDZKIEJ Ćwiczenie Nr1 KONDUKCYJNA WYMIANA CIEPŁA - STYKOWY POMIAR TEMPERATURY 1.WPROWADZENIE Przewodzenie ciepła (kondukcja) jest to wymiana ciepła między

Bardziej szczegółowo

Instrukcja do laboratorium z fizyki budowli.

Instrukcja do laboratorium z fizyki budowli. Instrukcja do laboratorium z fizyki budowli. Ćwiczenie: Pomiar współczynnika przewodzenia ciepła materiałów budowlanych Strona 1 z 5 Cel ćwiczenia Prezentacja metod stacjonarnych i dynamicznych pomiaru

Bardziej szczegółowo

Wyznaczanie współczynnika przenikania ciepła dla przegrody płaskiej

Wyznaczanie współczynnika przenikania ciepła dla przegrody płaskiej Katedra Silników Spalinowych i Pojazdów ATH ZAKŁAD TERMODYNAMIKI Wyznaczanie współczynnika przenikania ciepła dla przegrody płaskiej - - Wstęp teoretyczny Jednym ze sposobów wymiany ciepła jest przewodzenie.

Bardziej szczegółowo

WSPÓŁCZYNNIK PRZEJMOWANIA CIEPŁA PRZEZ KONWEKCJĘ

WSPÓŁCZYNNIK PRZEJMOWANIA CIEPŁA PRZEZ KONWEKCJĘ INSYU INFORMAYKI SOSOWANEJ POLIECHNIKI ŁÓDZKIEJ Ćwiczenie Nr2 WSPÓŁCZYNNIK PRZEJMOWANIA CIEPŁA PRZEZ KONWEKCJĘ 1.WPROWADZENIE. Wymiana ciepła pomiędzy układami termodynamicznymi może być realizowana na

Bardziej szczegółowo

gazów lub cieczy, wywołanym bądź różnicą gęstości (różnicą temperatur), bądź przez wymuszenie czynnikami zewnętrznymi.

gazów lub cieczy, wywołanym bądź różnicą gęstości (różnicą temperatur), bądź przez wymuszenie czynnikami zewnętrznymi. WYMIANA (TRANSPORT) CIEPŁA Trzy podstawowe mechanizmy transportu ciepła (wymiany ciepła): 1. PRZEWODZENIIE - przekazywanie energii od jednej cząstki do drugiej, za pośrednictwem ruchu drgającego tych cząstek.

Bardziej szczegółowo

Modelowanie w projektowaniu maszyn i procesów cz.7

Modelowanie w projektowaniu maszyn i procesów cz.7 Modelowanie w projektowaniu maszyn i procesów cz.7 Solvery MES zaimplementowane do środowisk CAD - termika Dr hab. inż. Piotr Pawełko p. 141 Piotr.Pawełko@zut.edu.pl www.piopawelko.zut.edu.pl Przekazywanie

Bardziej szczegółowo

BADANIE WYMIENNIKA CIEPŁA TYPU RURA W RURZE

BADANIE WYMIENNIKA CIEPŁA TYPU RURA W RURZE BDNIE WYMIENNIK CIEPŁ TYPU RUR W RURZE. Cel ćwiczenia Celem ćwiczenia jest zapoznanie z konstrukcją, metodyką obliczeń cieplnych oraz poznanie procesu przenikania ciepła w rurowych wymiennikach ciepła..

Bardziej szczegółowo

Czym jest prąd elektryczny

Czym jest prąd elektryczny Prąd elektryczny Ruch elektronów w przewodniku Wektor gęstości prądu Przewodność elektryczna Prawo Ohma Klasyczny model przewodnictwa w metalach Zależność przewodności/oporności od temperatury dla metali,

Bardziej szczegółowo

TECHNIKI NISKOTEMPERATUROWE W MEDYCYNIE

TECHNIKI NISKOTEMPERATUROWE W MEDYCYNIE TECHNIKI NISKOTEMPERATUROWE W MEDYCYNIE Przechowywanie cieczy kriogenicznych i rodzaje izolacji cieplnych Imię i nazwisko: Olga Gałązka i Mateusz Pawelec Rok akademicki: 2011/2012 Semestr: II magisterski

Bardziej szczegółowo

BADANIE WYMIENNIKÓW CIEPŁA

BADANIE WYMIENNIKÓW CIEPŁA 1.Wprowadzenie DNIE WYMIENNIKÓW CIEPŁ a) PŁSZCZOWO-RUROWEGO b) WĘŻOWNICOWEGO adanie wymiennika ciepła sprowadza się do pomiaru współczynników przenikania ciepła k w szerokim zakresie zmian parametrów ruchowych,

Bardziej szczegółowo

WYZNACZANIE WSPÓŁCZYNNIKA PRZEWODZENIA CIEPŁA W MATERIAŁACH POROWATYCH (oprac. dr inż. Jacek Banaszak)

WYZNACZANIE WSPÓŁCZYNNIKA PRZEWODZENIA CIEPŁA W MATERIAŁACH POROWATYCH (oprac. dr inż. Jacek Banaszak) WYZNACZANIE WSPÓŁCZYNNIKA PRZEWODZENIA CIEPŁA W MAERIAŁACH POROWAYCH (oprac. dr inż. Jacek Banaszak Cel ćwiczenia Celem ćwiczenia jest poznanie sposobów wyznaczania współczynnika przewodzenia ciepła oraz

Bardziej szczegółowo

Ćwiczenie 425. Wyznaczanie ciepła właściwego ciał stałych. Woda. Ciało stałe Masa kalorymetru z ciałem stałym m 2 Masa ciała stałego m 0

Ćwiczenie 425. Wyznaczanie ciepła właściwego ciał stałych. Woda. Ciało stałe Masa kalorymetru z ciałem stałym m 2 Masa ciała stałego m 0 2014 Katedra Fizyki Nazwisko... Data... Nr na liście... Imię... Wydział... Dzień tyg... Godzina... Ćwiczenie 425 Wyznaczanie ciepła właściwego ciał stałych Masa suchego kalorymetru m k = kg Opór grzałki

Bardziej szczegółowo

Analiza natężenia przepływu ciepła przez materiały stałe dla jednowymiarowych ustalonych warunków przepływów ciepła- zastosowanie równania Fouriera.

Analiza natężenia przepływu ciepła przez materiały stałe dla jednowymiarowych ustalonych warunków przepływów ciepła- zastosowanie równania Fouriera. Analiza natężenia przepływu ciepła przez materiały stałe dla jednowymiarowych ustalonych warunków przepływów ciepła- zastosowanie równania Fouriera. Uwaga: Energię elektryczną dostarczoną przez element

Bardziej szczegółowo

WOJSKOWA AKADEMIA TECHNICZNA Wydział Mechaniczny Katedra Pojazdów Mechanicznych i Transportu LABORATORIUM TERMODYNAMIKI TECHNICZNEJ

WOJSKOWA AKADEMIA TECHNICZNA Wydział Mechaniczny Katedra Pojazdów Mechanicznych i Transportu LABORATORIUM TERMODYNAMIKI TECHNICZNEJ WOJSKOWA AKADEMIA TECHNICZNA Wydział Mechaniczny Katedra Pojazdów Mechanicznych i Transportu LABORATORIUM TERMODYNAMIKI TECHNICZNEJ Instrukcja do ćwiczenia T-06 Temat: Wyznaczanie zmiany entropii ciała

Bardziej szczegółowo

Wnikanie ciepła przy konwekcji swobodnej. 1. Wstęp

Wnikanie ciepła przy konwekcji swobodnej. 1. Wstęp Wnikanie ciepła przy konwekcji swobodnej 1. Wstęp Współczynnik wnikania ciepła podczas konwekcji silnie zależy od prędkości czynnika. Im prędkość czynnika jest większa, tym współczynnik wnikania ciepła

Bardziej szczegółowo

FIZYKA KLASA 7 Rozkład materiału dla klasy 7 szkoły podstawowej (2 godz. w cyklu nauczania)

FIZYKA KLASA 7 Rozkład materiału dla klasy 7 szkoły podstawowej (2 godz. w cyklu nauczania) FIZYKA KLASA 7 Rozkład materiału dla klasy 7 szkoły podstawowej (2 godz. w cyklu nauczania) Temat Proponowana liczba godzin POMIARY I RUCH 12 Wymagania szczegółowe, przekrojowe i doświadczalne z podstawy

Bardziej szczegółowo

gazów lub cieczy, wywołanym bądź różnicą gęstości (różnicą temperatur), bądź przez wymuszenie czynnikami zewnętrznymi.

gazów lub cieczy, wywołanym bądź różnicą gęstości (różnicą temperatur), bądź przez wymuszenie czynnikami zewnętrznymi. WYMIANA (TRANSPORT) CIEPŁA Trzy podstawowe mechanizmy transportu ciepła (wymiany ciepła):. PRZEWODZENIE - przekazywanie energii od jednej cząstki do drugiej, za pośrednictwem ruchu drgającego tych cząstek.

Bardziej szczegółowo

Przemiany energii w zjawiskach cieplnych. 1/18

Przemiany energii w zjawiskach cieplnych. 1/18 Przemiany energii w zjawiskach cieplnych. 1/18 Średnia energia kinetyczna cząsteczek Średnia energia kinetyczna cząsteczek to suma energii kinetycznych wszystkich cząsteczek w danej chwili podzielona przez

Bardziej szczegółowo

Instrukcja stanowiskowa

Instrukcja stanowiskowa POLITECHNIKA WARSZAWSKA Wydział Budownictwa, Mechaniki i Petrochemii Instytut Inżynierii Mechanicznej w Płocku Zakład Aparatury Przemysłowej LABORATORIUM WYMIANY CIEPŁA I MASY Instrukcja stanowiskowa Temat:

Bardziej szczegółowo

Szczegółowy rozkład materiału z fizyki dla klasy II gimnazjum zgodny z nową podstawą programową.

Szczegółowy rozkład materiału z fizyki dla klasy II gimnazjum zgodny z nową podstawą programową. Szczegółowy rozkład materiału z fizyki dla klasy gimnazjum zgodny z nową podstawą programową. Lekcja organizacyjna. Omówienie programu nauczania i przypomnienie wymagań przedmiotowych Tytuł rozdziału w

Bardziej szczegółowo

NAGRZEWANIE ELEKTRODOWE

NAGRZEWANIE ELEKTRODOWE INSTYTUT INFORMATYKI STOSOWANEJ POLITECHNIKI ŁÓDZKIEJ Ćwiczenia Nr 7 NAGRZEWANIE ELEKTRODOWE 1.WPROWADZENIE. Nagrzewanie elektrodowe jest to nagrzewanie elektryczne oparte na wydzielaniu, ciepła przy przepływie

Bardziej szczegółowo

Układ termodynamiczny Parametry układu termodynamicznego Proces termodynamiczny Układ izolowany Układ zamknięty Stan równowagi termodynamicznej

Układ termodynamiczny Parametry układu termodynamicznego Proces termodynamiczny Układ izolowany Układ zamknięty Stan równowagi termodynamicznej termodynamika - podstawowe pojęcia Układ termodynamiczny - wyodrębniona część otaczającego nas świata. Parametry układu termodynamicznego - wielkości fizyczne, za pomocą których opisujemy stan układu termodynamicznego,

Bardziej szczegółowo

WYDZIAŁ LABORATORIUM FIZYCZNE

WYDZIAŁ LABORATORIUM FIZYCZNE 1 W S E i Z W WARSZAWIE WYDZIAŁ LABORATORIUM FIZYCZNE Ćwiczenie Nr 4 Temat: WYZNACZANIE WSPÓŁCZYNNIKA PRZEWODNICTWA CIEPLNEGO METALI METODĄ ANGSTROMA Warszawa 009. BADANIE PRZEWODNICTWA CIEPLNEGO METALI

Bardziej szczegółowo

Laboratorium komputerowe z wybranych zagadnień mechaniki płynów

Laboratorium komputerowe z wybranych zagadnień mechaniki płynów ANALIZA PRZEKAZYWANIA CIEPŁA I FORMOWANIA SIĘ PROFILU TEMPERATURY DLA NIEŚCIŚLIWEGO, LEPKIEGO PRZEPŁYWU LAMINARNEGO W PRZEWODZIE ZAMKNIĘTYM Cel ćwiczenia Celem ćwiczenia będzie obserwacja procesu formowania

Bardziej szczegółowo

PRZEPŁYW CIEPŁA PRZEZ PRZEGRODY BUDOWLANE

PRZEPŁYW CIEPŁA PRZEZ PRZEGRODY BUDOWLANE PRZEPŁYW CIEPŁA PRZEZ PRZEGRODY BUDOWLANE dr inż. Andrzej Dzięgielewski 1 OZNACZENIA I SYMBOLE Q - ciepło, energia, J, kwh, (kcal) Q - moc cieplna, strumień ciepła, J/s, W (kw), (Gcal/h) OZNACZENIA I SYMBOLE

Bardziej szczegółowo

. Cel ćwiczenia Celem ćwiczenia jest porównanie na drodze obserwacji wizualnej przepływu laminarnego i turbulentnego, oraz wyznaczenie krytycznej licz

. Cel ćwiczenia Celem ćwiczenia jest porównanie na drodze obserwacji wizualnej przepływu laminarnego i turbulentnego, oraz wyznaczenie krytycznej licz ZAKŁAD MECHANIKI PŁYNÓW I AERODYNAMIKI ABORATORIUM MECHANIKI PŁYNÓW ĆWICZENIE NR DOŚWIADCZENIE REYNODSA: WYZNACZANIE KRYTYCZNEJ ICZBY REYNODSA opracował: Piotr Strzelczyk Rzeszów 997 . Cel ćwiczenia Celem

Bardziej szczegółowo

Projekt Inżynier mechanik zawód z przyszłością współfinansowany ze środków Unii Europejskiej w ramach Europejskiego Funduszu Społecznego

Projekt Inżynier mechanik zawód z przyszłością współfinansowany ze środków Unii Europejskiej w ramach Europejskiego Funduszu Społecznego Zajęcia wyrównawcze z fizyki -Zestaw 4 -eoria ermodynamika Równanie stanu gazu doskonałego Izoprzemiany gazowe Energia wewnętrzna gazu doskonałego Praca i ciepło w przemianach gazowych Silniki cieplne

Bardziej szczegółowo

CHARAKTERYSTYKA PIROMETRÓW I METODYKA PRZEPROWADZANIA POMIARÓW

CHARAKTERYSTYKA PIROMETRÓW I METODYKA PRZEPROWADZANIA POMIARÓW CHARAKTERYSTYKA PIROMETRÓW I METODYKA PRZEPROWADZANIA POMIARÓW Wykaz zagadnień teoretycznych, których znajomość jest niezbędna do wykonania ćwiczenia: Prawa promieniowania: Plancka, Stefana-Boltzmana.

Bardziej szczegółowo

Badanie własności hallotronu, wyznaczenie stałej Halla (E2)

Badanie własności hallotronu, wyznaczenie stałej Halla (E2) Badanie własności hallotronu, wyznaczenie stałej Halla (E2) 1. Wymagane zagadnienia - ruch ładunku w polu magnetycznym, siła Lorentza, pole elektryczne - omówić zjawisko Halla, wyprowadzić wzór na napięcie

Bardziej szczegółowo

Wyznaczanie współczynnika przewodnictwa

Wyznaczanie współczynnika przewodnictwa Ćwiczenie C5 Wyznaczanie współczynnika przewodnictwa cieplnego wybranych materiałów C5.1. Cel ćwiczenia Celem ćwiczenia jest poznanie mechanizmów transportu energii, w szczególności zjawiska przewodnictwa

Bardziej szczegółowo

LABORATORIUM PODSTAW BUDOWY URZĄDZEŃ DLA PROCESÓW MECHANICZNYCH

LABORATORIUM PODSTAW BUDOWY URZĄDZEŃ DLA PROCESÓW MECHANICZNYCH LABORATORIUM PODSTAW BUDOWY URZĄDZEŃ DLA PROCESÓW MECHANICZNYCH Temat: Badanie cyklonu ZAKŁAD APARATURY PRZEMYSŁOWEJ POLITECHNIKA WARSZAWSKA WYDZIAŁ BMiP 1. Cel ćwiczenia Celem ćwiczenia jest zapoznanie

Bardziej szczegółowo

i elementy z półprzewodników homogenicznych część II

i elementy z półprzewodników homogenicznych część II Półprzewodniki i elementy z półprzewodników homogenicznych część II Ryszard J. Barczyński, 2016 Politechnika Gdańska, Wydział FTiMS, Katedra Fizyki Ciała Stałego Materiały dydaktyczne do użytku wewnętrznego

Bardziej szczegółowo

Regulacja dwupołożeniowa (dwustawna)

Regulacja dwupołożeniowa (dwustawna) Regulacja dwupołożeniowa (dwustawna) I. Wprowadzenie Regulacja dwustawna (dwupołożeniowa) jest często stosowaną metodą regulacji temperatury w urządzeniach grzejnictwa elektrycznego. Polega ona na cyklicznym

Bardziej szczegółowo

ANALIZA WYMIANY CIEPŁA OŻEBROWANEJ PŁYTY GRZEWCZEJ Z OTOCZENIEM

ANALIZA WYMIANY CIEPŁA OŻEBROWANEJ PŁYTY GRZEWCZEJ Z OTOCZENIEM Wymiana ciepła, żebro, ogrzewanie podłogowe, komfort cieplny Henryk G. SABINIAK, Karolina WIŚNIK* ANALIZA WYMIANY CIEPŁA OŻEBROWANEJ PŁYTY GRZEWCZEJ Z OTOCZENIEM W artykule przedstawiono sposób wymiany

Bardziej szczegółowo

LABORATORIUM TECHNIKI CIEPLNEJ INSTYTUTU TECHNIKI CIEPLNEJ WYDZIAŁ INŻYNIERII ŚRODOWISKA I ENERGETYKI POLITECHNIKI ŚLĄSKIEJ

LABORATORIUM TECHNIKI CIEPLNEJ INSTYTUTU TECHNIKI CIEPLNEJ WYDZIAŁ INŻYNIERII ŚRODOWISKA I ENERGETYKI POLITECHNIKI ŚLĄSKIEJ LABORATORIUM TECHNIKI CIEPLNEJ INSTYTUTU TECHNIKI CIEPLNEJ WYDZIAŁ INŻYNIERII ŚRODOWISKA I ENERGETYKI POLITECHNIKI ŚLĄSKIEJ INSTRUKCJA LABORATORYJNA Temat ćwiczenia PC-13 BADANIE DZIAŁANIA EKRANÓW CIEPLNYCH

Bardziej szczegółowo

Badania charakterystyki sprawności cieplnej kolektorów słonecznych płaskich o zmniejszonej średnicy kanałów roboczych

Badania charakterystyki sprawności cieplnej kolektorów słonecznych płaskich o zmniejszonej średnicy kanałów roboczych Badania charakterystyki sprawności cieplnej kolektorów słonecznych płaskich o zmniejszonej średnicy kanałów roboczych Jednym z parametrów istotnie wpływających na proces odprowadzania ciepła z kolektora

Bardziej szczegółowo

KONKURS PRZEDMIOTOWY Z FIZYKI dla uczniów gimnazjów województwa lubuskiego. Schemat punktowania zadań

KONKURS PRZEDMIOTOWY Z FIZYKI dla uczniów gimnazjów województwa lubuskiego. Schemat punktowania zadań 1 KONKURS PRZEDMIOTOWY Z FIZYKI dla uczniów gimnazjów województwa lubuskiego 8 marca 01 r. zawody III stopnia (finałowe) Schemat punktowania zadań Maksymalna liczba punktów 60. 90% 54pkt. Uwaga! 1. Za

Bardziej szczegółowo

Badanie zależności temperatury wrzenia wody od ciśnienia

Badanie zależności temperatury wrzenia wody od ciśnienia Ćwiczenie C2 Badanie zależności temperatury wrzenia wody od ciśnienia C2.1. Cel ćwiczenia Celem ćwiczenia jest pomiar zależności temperatury wrzenia wody od ciśnienia (poniżej ciśnienia atmosferycznego),

Bardziej szczegółowo

INSTRUKCJA LABORATORYJNA NR 3-WPC WYZNACZANIE WSPÓŁCZYNNIKA PRZEWODZENIA CIEPŁA MATERIAŁÓW BUDOWLANYCH

INSTRUKCJA LABORATORYJNA NR 3-WPC WYZNACZANIE WSPÓŁCZYNNIKA PRZEWODZENIA CIEPŁA MATERIAŁÓW BUDOWLANYCH LABORATORIUM ODNAWIALNYCH ŹRÓDEŁ ENERGII Katedra Aparatury i Maszynoznawstwa Chemicznego Wydział Chemiczny Politechniki Gdańskiej INSTRUKCJA LABORATORYJNA NR 3-WPC WYZNACZANIE WSPÓŁCZYNNIKA PRZEWODZENIA

Bardziej szczegółowo

Ćwiczenie 1 Metody pomiarowe i opracowywanie danych doświadczalnych.

Ćwiczenie 1 Metody pomiarowe i opracowywanie danych doświadczalnych. Ćwiczenie 1 Metody pomiarowe i opracowywanie danych doświadczalnych. Ćwiczenie ma następujące części: 1 Pomiar rezystancji i sprawdzanie prawa Ohma, metoda najmniejszych kwadratów. 2 Pomiar średnicy pręta.

Bardziej szczegółowo

Politechnika Poznańska

Politechnika Poznańska Poznań. 05.01.2012r Politechnika Poznańska Projekt ukazujący możliwości zastosowania programu COMSOL Multiphysics Wydział Budowy Maszyn i Zarządzania Kierunek Mechanika i Budowa Maszyn Specjalizacji Konstrukcja

Bardziej szczegółowo

BADANIE PARAMETRÓW PROCESU SUSZENIA

BADANIE PARAMETRÓW PROCESU SUSZENIA BADANIE PARAMETRÓW PROCESU SUSZENIA 1. Cel ćwiczenia Celem ćwiczenia jest poznanie budowy i zasady działania suszarki konwekcyjnej z mikrofalowym wspomaganiem oraz wyznaczenie krzywej suszenia dla suszenia

Bardziej szczegółowo

Statyka Cieczy i Gazów. Temat : Podstawy teorii kinetyczno-molekularnej budowy ciał

Statyka Cieczy i Gazów. Temat : Podstawy teorii kinetyczno-molekularnej budowy ciał Statyka Cieczy i Gazów Temat : Podstawy teorii kinetyczno-molekularnej budowy ciał 1. Podstawowe założenia teorii kinetyczno-molekularnej budowy ciał: Ciała zbudowane są z cząsteczek. Pomiędzy cząsteczkami

Bardziej szczegółowo

LABORATORIUM Z PROEKOLOGICZNYCH ŹRÓDEŁ ENERGII ODNAWIALNEJ

LABORATORIUM Z PROEKOLOGICZNYCH ŹRÓDEŁ ENERGII ODNAWIALNEJ KATEDRA APARATURY I MASZYNOZNAWSTWA CHEMICZNEGO Wydział Chemiczny POLITECHNIKA GDAOSKA ul. G. Narutowicza 11/12 80-233 GDAOSK LABORATORIUM Z PROEKOLOGICZNYCH ŹRÓDEŁ ENERGII ODNAWIALNEJ IX-WPC WYZNACZANIE

Bardziej szczegółowo

ĆWICZENIE 22 WYZNACZANIE CIEPŁA PAROWANIA WODY W TEMPERETATURZE WRZENIA

ĆWICZENIE 22 WYZNACZANIE CIEPŁA PAROWANIA WODY W TEMPERETATURZE WRZENIA ĆWICZENIE 22 WYZNACZANIE CIEPŁA PAROWANIA WODY W TEMPERETATURZE WRZENIA Aby parowanie cieczy zachodziło w stałej temperaturze należy dostarczyć jej określoną ilość ciepła w jednostce czasu. Wielkość równą

Bardziej szczegółowo

WYZNACZANIE WSPÓŁCZYNNIKA LEPKOŚCI CIECZY NA PODSTAWIE PRAWA STOKESA

WYZNACZANIE WSPÓŁCZYNNIKA LEPKOŚCI CIECZY NA PODSTAWIE PRAWA STOKESA ĆWICZENIE 8 WYZNACZANIE WSPÓŁCZYNNIKA LEPKOŚCI CIECZY NA PODSTAWIE PRAWA STOKESA Cel ćwiczenia: Badanie ruchu ciał spadających w ośrodku ciekłym, wyznaczenie współczynnika lepkości cieczy metodą Stokesa

Bardziej szczegółowo

POMIAR PRZEWODNOŚCI CIEPLNEJ IZOLATORÓW

POMIAR PRZEWODNOŚCI CIEPLNEJ IZOLATORÓW ĆWICZENIE 28 POMIAR PRZEWODNOŚCI CIEPLNEJ IZOLATORÓW Cel ćwiczenia: wyznaczenie współczynnika przewodności cieplnej izolatora. Zagadnienia: transport ciepła, przewodzenie, promieniowanie, konwekcja, mechanizmy

Bardziej szczegółowo

LABORATORIUM Z FIZYKI TECHNICZNEJ

LABORATORIUM Z FIZYKI TECHNICZNEJ Projekt Plan rozwoju Politechniki Częstochowskiej współfinansowany ze środków UNII EUROPEJSKIEJ w ramach EUROPEJSKIEGO FUNDUSZU SPOŁECZNEGO Numer Projektu: POKL.04.01.01-00-59/08 INSTYTUT FIZYKI WYDZIAŁ

Bardziej szczegółowo

J. Szantyr Wyklad nr 6 Przepływy laminarne i turbulentne

J. Szantyr Wyklad nr 6 Przepływy laminarne i turbulentne J. Szantyr Wyklad nr 6 Przepływy laminarne i turbulentne Zjawisko występowania dwóch różnych rodzajów przepływów, czyli laminarnego i turbulentnego, odkrył Osborne Reynolds (1842 1912) w swoim znanym eksperymencie

Bardziej szczegółowo

Katedra Chemii Fizycznej Uniwersytetu Łódzkiego. Wyznaczanie ciepła właściwego cieczy metodą kalorymetryczną

Katedra Chemii Fizycznej Uniwersytetu Łódzkiego. Wyznaczanie ciepła właściwego cieczy metodą kalorymetryczną Katedra Chemii Fizycznej Uniwersytetu Łódzkiego Wyznaczanie ciepła właściwego cieczy metodą kalorymetryczną opracowanie ćwiczenia: dr J. Woźnicka, dr S. Belica ćwiczenie nr 38 Zakres zagadnień obowiązujących

Bardziej szczegółowo

Skuteczność izolacji termicznych

Skuteczność izolacji termicznych Skuteczność izolacji termicznych Opracowanie Polskiego Stowarzyszenia Wykonawców Izolacji Przemysłowych Warszawa, marzec 2014 rok 1.1. Rola izolacji termicznych. W naszych warunkach klimatycznych izolacje

Bardziej szczegółowo

Laboratorium InŜynierii i Aparatury Przemysłu SpoŜywczego

Laboratorium InŜynierii i Aparatury Przemysłu SpoŜywczego Laboratorium InŜynierii i Aparatury Przemysłu SpoŜywczego 1. Temat ćwiczenia :,,Wyznaczanie współczynnika przenikania ciepła 2. Cel ćwiczenia : Określenie globalnego współczynnika przenikania ciepła k

Bardziej szczegółowo

PRZENIKANIE CIEPŁA W CHŁODNICY POWIETRZNEJ

PRZENIKANIE CIEPŁA W CHŁODNICY POWIETRZNEJ 1. Wprowadzenie PRZENIKANIE CIEPŁA W CHŁODNICY POWIERZNEJ Ruch ciepła między dwoma ośrodkami gazowymi lub ciekłymi przez przegrodę z ciała stałego nosi nazwę przenikania ciepła. W pojęciu tym mieści się

Bardziej szczegółowo

TEMAT: BADANIE ZJAWISKA PRZEWODNICTWA CIEPLNEGO W CIAŁACH STAŁYCH

TEMAT: BADANIE ZJAWISKA PRZEWODNICTWA CIEPLNEGO W CIAŁACH STAŁYCH TEMAT: BADANIE ZJAWISKA PRZEWODNICTWA CIEPLNEGO W CIAŁACH STAŁYCH Autor: Tomasz Kocur Podstawa programowa, III etap edukacyjny Cele kształcenia wymagania ogólne II. Przeprowadzanie doświadczeń i wyciąganie

Bardziej szczegółowo

WNIKANIE CIEPŁA PRZY WRZENIU CIECZY

WNIKANIE CIEPŁA PRZY WRZENIU CIECZY WNIKANIE CIEPŁA PRZY WRZENIU CIECZY 1. Wprowadzenie Z wrzeniem cieczy jednoskładnikowej A mamy do czynienia wówczas, gdy proces przechodzenia cząstek cieczy w parę zachodzi w takiej temperaturze, w której

Bardziej szczegółowo

DZIAŁ TEMAT NaCoBeZu kryteria sukcesu w języku ucznia

DZIAŁ TEMAT NaCoBeZu kryteria sukcesu w języku ucznia ODDZIAŁYWANIA DZIAŁ TEMAT NaCoBeZu kryteria sukcesu w języku ucznia 1. Organizacja pracy na lekcjach fizyki w klasie I- ej. Zapoznanie z wymaganiami na poszczególne oceny. Fizyka jako nauka przyrodnicza.

Bardziej szczegółowo

WYZNACZANIE WSPÓŁCZYNNIKA ROZSZERZALNOŚCI CIEPLNEJ METODĄ ELEKTRYCZNĄ

WYZNACZANIE WSPÓŁCZYNNIKA ROZSZERZALNOŚCI CIEPLNEJ METODĄ ELEKTRYCZNĄ Ćwiczenie 29 WYZNACZANIE WSPÓŁCZYNNIKA ROZSZERZALNOŚCI CIEPLNEJ METODĄ ELEKTRYCZNĄ Cel ćwiczenia: pomiar wydłużenia względnego drutu w funkcji temperatury oraz wyznaczenie liniowego współczynnika rozszerzalności

Bardziej szczegółowo

Analiza korelacyjna i regresyjna

Analiza korelacyjna i regresyjna Podstawy Metrologii i Technik Eksperymentu Laboratorium Analiza korelacyjna i regresyjna Instrukcja do ćwiczenia nr 5 Zakład Miernictwa i Ochrony Atmosfery Wrocław, kwiecień 2014 Podstawy Metrologii i

Bardziej szczegółowo

ĆWICZENIE NR 4 WYMIENNIK CIEPŁA

ĆWICZENIE NR 4 WYMIENNIK CIEPŁA ĆWICZENIE NR 4 WYMIENNIK CIEPŁA 1. Cel ćwiczenia Celem ćwiczenia jest doświadczalne zbadanie wymiany ciepła w przeponowym płaszczowo rurowym wymiennika ciepła i porównanie wyników z obliczeniami teoretycznymi.

Bardziej szczegółowo

Stanowiska laboratoryjne przeznaczone do przeprowadzania doświadczeń w zakresie przepływu ciepła

Stanowiska laboratoryjne przeznaczone do przeprowadzania doświadczeń w zakresie przepływu ciepła Stanowiska laboratoryjne przeznaczone do przeprowadzania doświadczeń w zakresie przepływu ciepła 1 Stanowisko Pomiarowe Rys.1. Stanowisko pomiarowe. rejestrowanie pomiarów z czujników analogowych i cyfrowych,

Bardziej szczegółowo

Człowiek najlepsza inwestycja FENIKS

Człowiek najlepsza inwestycja FENIKS Człowiek najlepsza inwestycja ENIKS - długofalowy program odbudowy, popularyzacji i wspomagania fizyki w szkołach w celu rozwijania podstawowych kompetencji naukowo-technicznych, matematycznych i informatycznych

Bardziej szczegółowo

Wydział Elektryczny, Katedra Maszyn, Napędów i Pomiarów Elektrycznych Laboratorium Przetwarzania i Analizy Sygnałów Elektrycznych

Wydział Elektryczny, Katedra Maszyn, Napędów i Pomiarów Elektrycznych Laboratorium Przetwarzania i Analizy Sygnałów Elektrycznych Wydział Elektryczny, Katedra Maszyn, Napędów i Pomiarów Elektrycznych Laboratorium Przetwarzania i Analizy Sygnałów Elektrycznych (bud A5, sala 310) Instrukcja dla studentów kierunku Automatyka i Robotyka

Bardziej szczegółowo

POLITECHNIKA ŚWIĘTOKRZYSKA w Kielcach WYDZIAŁ MECHATRONIKI I BUDOWY MASZYN KATEDRA URZĄDZEŃ MECHATRONICZNYCH LABORATORIUM FIZYKI INSTRUKCJA

POLITECHNIKA ŚWIĘTOKRZYSKA w Kielcach WYDZIAŁ MECHATRONIKI I BUDOWY MASZYN KATEDRA URZĄDZEŃ MECHATRONICZNYCH LABORATORIUM FIZYKI INSTRUKCJA POLITECHNIKA ŚWIĘTOKRZYSKA w Kielcach WYDZIAŁ MECHATRONIKI I BUDOWY MASZYN KATEDRA URZĄDZEŃ MECHATRONICZNYCH LABORATORIUM FIZYKI INSTRUKCJA ĆWICZENIE LABORATORYJNE NR 1 Temat: Wyznaczanie współczynnika

Bardziej szczegółowo

Różne dziwne przewodniki

Różne dziwne przewodniki Różne dziwne przewodniki czyli trzy po trzy o mechanizmach przewodzenia prądu elektrycznego Przewodniki elektronowe Metale Metale (zwane również przewodnikami) charakteryzują się tym, że elektrony ich

Bardziej szczegółowo

POMIAR PRZEWODNOŚCI CIEPLNEJ I ELEKTRYCZNEJ METALI

POMIAR PRZEWODNOŚCI CIEPLNEJ I ELEKTRYCZNEJ METALI Ćwiczenie 7 POMIAR PRZEWODNOŚCI CIEPLNEJ I ELEKTRYCZNEJ METALI Cel ćwiczenia: poznanie mechanizmu przenoszenia energii w ciałach stałych, ze szczególnym uwzględnieniem metali; wyznaczenie współczynnika

Bardziej szczegółowo

WYDZIAŁ LABORATORIUM FIZYCZNE

WYDZIAŁ LABORATORIUM FIZYCZNE 1 W S E i Z W WARSZAWIE WYDZIAŁ LABORATORIUM FIZYCZNE Ćwiczenie Nr 3 Temat: WYZNACZNIE WSPÓŁCZYNNIKA LEPKOŚCI METODĄ STOKESA Warszawa 2009 2 1. Podstawy fizyczne Zarówno przy przepływach płynów (ciecze

Bardziej szczegółowo

WYZNACZANIE WSPÓŁCZYNNIKA WNIKANIA CIEPŁA PODCZAS KONWEKCJI WYMUSZONEJ GAZU W RURZE

WYZNACZANIE WSPÓŁCZYNNIKA WNIKANIA CIEPŁA PODCZAS KONWEKCJI WYMUSZONEJ GAZU W RURZE Ćwiczenie 1: WYZNACZANIE WSPÓŁCZYNNIKA WNIKANIA CIEPŁA PODCZAS KONWEKCJI WYMUSZONEJ GAZU W RURZE 1. CEL ĆWICZENIA Celem ćwiczenia jest eksperymentalne wyznaczenie współczynnika wnikania ciepła podczas

Bardziej szczegółowo

Dobór materiałów konstrukcyjnych cz.13

Dobór materiałów konstrukcyjnych cz.13 Dobór materiałów konstrukcyjnych cz.13 dr inż. Hanna Smoleńska Katedra Inżynierii Materiałowej i Spajania Wydział Mechaniczny, Politechnika Gdańska Materiały edukacyjne ROZSZERZALNOŚĆ CIEPLNA LINIOWA Ashby

Bardziej szczegółowo

Przedmiotowy system oceniania (propozycja)

Przedmiotowy system oceniania (propozycja) Przedmiotowy system oceniania (propozycja) Kursywą oznaczono treści dodatkowe. Wymagania na poszczególne oceny konieczne podstawowe rozszerzające dopełniające dopuszczający dostateczny dobry bardzo dobry

Bardziej szczegółowo

Politechnika Poznańska. Zakład Mechaniki Technicznej

Politechnika Poznańska. Zakład Mechaniki Technicznej Politechnika Poznańska Zakład Mechaniki Technicznej Metoda Elementów Skończonych Lab. Temat: Analiza rozkładu temperatur na przykładzie cylindra wytłaczarki jednoślimakowej. Ocena: Czerwiec 2010 1 Spis

Bardziej szczegółowo

Przykładowe kolokwium nr 1 dla kursu. Przenoszenie ciepła ćwiczenia

Przykładowe kolokwium nr 1 dla kursu. Przenoszenie ciepła ćwiczenia Przykładowe kolokwium nr 1 dla kursu Grupa A Zad. 1. Określić różnicę temperatur zewnętrznej i wewnętrznej strony stalowej ścianki kotła parowego działającego przy nadciśnieniu pn = 14 bar. Grubość ścianki

Bardziej szczegółowo

WYZNACZANIE STRAT CIEPŁA PRZEWODÓW IZOLOWANYCH

WYZNACZANIE STRAT CIEPŁA PRZEWODÓW IZOLOWANYCH Ćwiczenie 2: WYZNACZANIE STRAT CIEPŁA PRZEWODÓW IZOLOWANYCH 1. CEL ĆWICZENIA Celem ćwiczenia jest porównanie wartości strat ciepła niezaizolowanego przewodu rurowego ze stratami ciepła przewodu pokrytego

Bardziej szczegółowo

WYZNACZANIE WSPÓŁCZYNNIKA ROZSZERZALNOŚCI TERMICZNEJ ORAZ BADANIE PROCESÓW PRZEKAZYWANIA CIEPŁA

WYZNACZANIE WSPÓŁCZYNNIKA ROZSZERZALNOŚCI TERMICZNEJ ORAZ BADANIE PROCESÓW PRZEKAZYWANIA CIEPŁA ĆWICZENIE 9 WYZNACZANIE WSPÓŁCZYNNIKA ROZSZERZALNOŚCI TERMICZNEJ ORAZ BADANIE PROCESÓW PRZEKAZYWANIA CIEPŁA Cel ćwiczenia: pomiar wydłużenia drutu w funkcji temperatury oraz wyznaczenie liniowego współczynnika

Bardziej szczegółowo

Wymagania na poszczególne oceny przy realizacji programu i podręcznika Świat fizyki

Wymagania na poszczególne oceny przy realizacji programu i podręcznika Świat fizyki Klasa II Wymagania na poszczególne oceny przy realizacji i podręcznika Świat fizyki 6. Praca. Moc. Energia 6.1. Praca mechaniczna podaje przykłady wykonania pracy w sensie fizycznym podaje jednostkę pracy

Bardziej szczegółowo

WPŁYW GRADIENTU TEMPERATURY NA WSPÓŁCZYNNIK PRZEWODZENIA CIEPŁA

WPŁYW GRADIENTU TEMPERATURY NA WSPÓŁCZYNNIK PRZEWODZENIA CIEPŁA ROCZNIKI INŻYNIERII BUDOWLANEJ ZESZYT 10/2010 Komisja Inżynierii Budowlanej Oddział Polskiej Akademii Nauk w Katowicach WPŁYW GRADIENTU TEMPERATURY NA WSPÓŁCZYNNIK PRZEWODZENIA CIEPŁA Andrzej MARYNOWICZ

Bardziej szczegółowo

WYMIANA CIEPŁA i WYMIENNIKI CIEPŁA

WYMIANA CIEPŁA i WYMIENNIKI CIEPŁA WYMIANA CIEPŁA i WYMIENNIKI CIEPŁA Prof. M. Kamiński Gdańsk 2015 PLAN Znaczenie procesowe wymiany ciepła i zasady ogólne Pojęcia i definicje podstawowe Ruch ciepła na drodze przewodzenia Ruch ciepła na

Bardziej szczegółowo

Ćwiczenie laboratoryjne Parcie wody na stopę fundamentu

Ćwiczenie laboratoryjne Parcie wody na stopę fundamentu Ćwiczenie laboratoryjne Parcie na stopę fundamentu. Cel ćwiczenia i wprowadzenie Celem ćwiczenia jest wyznaczenie parcia na stopę fundamentu. Natężenie przepływu w ośrodku porowatym zależy od współczynnika

Bardziej szczegółowo

MECHANIKA PŁYNÓW LABORATORIUM

MECHANIKA PŁYNÓW LABORATORIUM MECANIKA PŁYNÓW LABORATORIUM Ćwiczenie nr 4 Współpraca pompy z układem przewodów. Celem ćwiczenia jest sporządzenie charakterystyki pojedynczej pompy wirowej współpracującej z układem przewodów, przy różnych

Bardziej szczegółowo

INSTRUKCJA DO ĆWICZEŃ

INSTRUKCJA DO ĆWICZEŃ UNIWERSYTET KAZIMIERZA WIELKIEGO Instytut Mechaniki Środowiska i Informatyki Stosowanej PRACOWNIA SPECJALISTYCZNA INSTRUKCJA DO ĆWICZEŃ Nr ćwiczenia TEMAT: Wyznaczanie porowatości objętościowej przez zanurzenie

Bardziej szczegółowo

GKM-S GRZEJNIKI KONWEKTOROWE

GKM-S GRZEJNIKI KONWEKTOROWE GKM-S GRZEJNIKI KONWEKTOROWE ZASTOSOWANIE Grzejniki konwektorowe ścienne z rurkami miedzianymi i ożebrowaniem lamelowym służą do ogrzewania pomieszczeń mieszkalnych, użyteczności publicznej, itp. OPIS

Bardziej szczegółowo

POLITECHNIKA OPOLSKA WYDZIAŁ MECHANICZNY Katedra Technologii Maszyn i Automatyzacji Produkcji POMIARY KĄTÓW I STOŻKÓW

POLITECHNIKA OPOLSKA WYDZIAŁ MECHANICZNY Katedra Technologii Maszyn i Automatyzacji Produkcji POMIARY KĄTÓW I STOŻKÓW POLITECHNIKA OPOLSKA WYDZIAŁ MECHANICZNY Katedra Technologii Maszyn i Automatyzacji Produkcji TEMAT: Ćwiczenie nr 4 POMIARY KĄTÓW I STOŻKÓW ZADANIA DO WYKONANIA:. zmierzyć 3 wskazane kąty zadanego przedmiotu

Bardziej szczegółowo

Wyznaczanie współczynnika sprężystości sprężyn i ich układów

Wyznaczanie współczynnika sprężystości sprężyn i ich układów Ćwiczenie 63 Wyznaczanie współczynnika sprężystości sprężyn i ich układów 63.1. Zasada ćwiczenia W ćwiczeniu określa się współczynnik sprężystości pojedynczych sprężyn i ich układów, mierząc wydłużenie

Bardziej szczegółowo

Wymagania edukacyjne Fizyka klasa 2

Wymagania edukacyjne Fizyka klasa 2 Wymagania edukacyjne Fizyka klasa 2 Temat lekcji Temat 1. Praca ele operacyjne Uczeń: Kategoria celów Rozdział I. Praca i energia wskazuje sytuacje, w których w fizyce jest wykonywana praca podstawowe

Bardziej szczegółowo

KLUCZ PUNKTOWANIA ODPOWIEDZI

KLUCZ PUNKTOWANIA ODPOWIEDZI Egzamin maturalny maj 009 FIZYKA I ASTRONOMIA POZIOM ROZSZERZONY KLUCZ PUNKTOWANIA ODPOWIEDZI Zadanie 1.1 Narysowanie toru ruchu ciała w rzucie ukośnym. Narysowanie wektora siły działającej na ciało w

Bardziej szczegółowo

MECHANIKA PŁYNÓW Płyn

MECHANIKA PŁYNÓW Płyn MECHANIKA PŁYNÓW Płyn - Każda substancja, która może płynąć, tj. pod wpływem znikomo małych sił dowolnie zmieniać swój kształt w zależności od naczynia, w którym się znajduje, oraz może swobodnie się przemieszczać

Bardziej szczegółowo

Pole temperatury - niestacjonarne (temperatura zależy od położenia elementu ciała oraz czasu)

Pole temperatury - niestacjonarne (temperatura zależy od położenia elementu ciała oraz czasu) PODSAWY WYMIANY CIEPŁA. Postawowe pojęcia w wymianie ciepła Sposoby transportu ciepła: przewozenie konwekcja - swobona - wymuszona promieniowanie ransport ciepła w ciałach stałych obywa się na roze przewozenia.

Bardziej szczegółowo

Ćwiczenie 4: Wymienniki ciepła. Wyznaczanie współczynnika przenikania ciepła.

Ćwiczenie 4: Wymienniki ciepła. Wyznaczanie współczynnika przenikania ciepła. . Część teoretyczna Podstawy bilansowania ciepła Energia może być przekazywana na sposób pracy (L) lub ciepła (Q). W pierwszym przypadku, na skutek wykonania pracy, układ zmienia objętość (rys. ). Rys..

Bardziej szczegółowo

Rys.1 Rozkład mocy wnikającej do dielektryka przy padaniu fali płaskiej Natężenie pola wewnątrz dielektryka maleje wykładniczo. Określa to wzór: (1)

Rys.1 Rozkład mocy wnikającej do dielektryka przy padaniu fali płaskiej Natężenie pola wewnątrz dielektryka maleje wykładniczo. Określa to wzór: (1) Temat nr 22: Badanie kuchenki mikrofalowej 1.Wiadomości podstawowe Metoda elektrotermiczna mikrofalowa polega na wytworzeniu ciepła we wsadzie głównie na skutek przepływu prądu przesunięcia (polaryzacji)

Bardziej szczegółowo

Laboratorium Podstaw Fizyki. Ćwiczenie 100a Wyznaczanie gęstości ciał stałych

Laboratorium Podstaw Fizyki. Ćwiczenie 100a Wyznaczanie gęstości ciał stałych Prowadzący: najlepszy Wykonawca: mgr Karolina Paradowska Termin zajęć: - Numer grupy ćwiczeniowej: - Data oddania sprawozdania: - Laboratorium Podstaw Fizyki Ćwiczenie 100a Wyznaczanie gęstości ciał stałych

Bardziej szczegółowo

Q t lub precyzyjniej w postaci różniczkowej. dq dt Jednostką natężenia prądu jest amper oznaczany przez A.

Q t lub precyzyjniej w postaci różniczkowej. dq dt Jednostką natężenia prądu jest amper oznaczany przez A. Prąd elektryczny Dotychczas zajmowaliśmy się zjawiskami związanymi z ładunkami spoczywającymi. Obecnie zajmiemy się zjawiskami zachodzącymi podczas uporządkowanego ruchu ładunków, który często nazywamy

Bardziej szczegółowo

Metoda Elementów Skończonych

Metoda Elementów Skończonych Projekt Metoda Elementów Skończonych w programie COMSOL Multiphysics 3.4 Wykonali: Helak Bartłomiej Kruszewski Jacek Wydział, kierunek, specjalizacja, semestr, rok: BMiZ, MiBM, KMU, VII, 2011-2012 Prowadzący:

Bardziej szczegółowo

WOJSKOWA AKADEMIA TECHNICZNA WYDZIAŁ MECHANICZNY INSTYTUT POJAZDÓW MECHANICZNYCH I TRANSPORTU

WOJSKOWA AKADEMIA TECHNICZNA WYDZIAŁ MECHANICZNY INSTYTUT POJAZDÓW MECHANICZNYCH I TRANSPORTU WOJSKOWA AKADEMIA TECHNICZNA WYDZIAŁ MECHANICZNY INSTYTUT POJAZDÓW MECHANICZNYCH I TRANSPORTU ZAKŁAD SILNIKÓW POJAZDÓW MECHANICZNYCH ĆWICZENIE LABORATORYJNE Z TERMODYNAMIKI TECHNICZNEJ Temat: Wymiana i

Bardziej szczegółowo

KATEDRA APARATURY I MASZYNOZNAWSTWA CHEMICZNEGO Wydział Chemiczny POLITECHNIKA GDAŃSKA ul. G. Narutowicza 11/12 80-952 GDAŃSK

KATEDRA APARATURY I MASZYNOZNAWSTWA CHEMICZNEGO Wydział Chemiczny POLITECHNIKA GDAŃSKA ul. G. Narutowicza 11/12 80-952 GDAŃSK KATEDRA APARATURY I MASZYNOZNAWSTWA CHEMICZNEGO Wydział Chemiczny POLITECHNIKA GDAŃSKA ul. G. Narutowicza 11/12 80-952 GDAŃSK LABORATORIUM Z PROEKOLOGICZNYCH ŹRÓDEŁ ENERGII ODNAWIALNEJ 6. WYMIENNIK CIEPŁA

Bardziej szczegółowo

Metodę poprawnie mierzonego prądu powinno się stosować do pomiaru dużych rezystancji, tzn. wielokrotnie większych od rezystancji amperomierza: (4)

Metodę poprawnie mierzonego prądu powinno się stosować do pomiaru dużych rezystancji, tzn. wielokrotnie większych od rezystancji amperomierza: (4) OBWODY JEDNOFAZOWE POMIAR PRĄDÓW, NAPIĘĆ. Obwody prądu stałego.. Pomiary w obwodach nierozgałęzionych wyznaczanie rezystancji metodą techniczną. Metoda techniczna pomiaru rezystancji polega na określeniu

Bardziej szczegółowo

POLITECHNIKA CZĘSTOCHOWSKA. Poszukiwanie optymalnej średnicy rurociągu oraz grubości izolacji

POLITECHNIKA CZĘSTOCHOWSKA. Poszukiwanie optymalnej średnicy rurociągu oraz grubości izolacji POLITECHNIKA CZĘSTOCHOWSKA Instytut Maszyn Cieplnych Optymalizacja Procesów Cieplnych Ćwiczenie nr 3 Poszukiwanie optymalnej średnicy rurociągu oraz grubości izolacji Częstochowa 2002 Wstęp. Ze względu

Bardziej szczegółowo

Systemy Ochrony Powietrza Ćwiczenia Laboratoryjne

Systemy Ochrony Powietrza Ćwiczenia Laboratoryjne POLITECHNIKA POZNAŃSKA INSTYTUT INŻYNIERII ŚRODOWISKA PROWADZĄCY: mgr inż. Łukasz Amanowicz Systemy Ochrony Powietrza Ćwiczenia Laboratoryjne 3 TEMAT ĆWICZENIA: Badanie składu pyłu za pomocą mikroskopu

Bardziej szczegółowo

Pole temperatury - niestacjonarne (temperatura zależy od położenia elementu ciała oraz czasu)

Pole temperatury - niestacjonarne (temperatura zależy od położenia elementu ciała oraz czasu) PODSAWY WYMIANY CIEPŁA. Postawowe pojęcia w wymianie ciepła Sposoby transportu ciepła: przewozenie konwekcja - swobona - wymuszona promieniowanie ransport ciepła w ciałach stałych obywa się na roze przewozenia.

Bardziej szczegółowo