Układ termodynamiczny Parametry układu termodynamicznego Proces termodynamiczny Układ izolowany Układ zamknięty Stan równowagi termodynamicznej

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "Układ termodynamiczny Parametry układu termodynamicznego Proces termodynamiczny Układ izolowany Układ zamknięty Stan równowagi termodynamicznej"

Transkrypt

1 termodynamika - podstawowe pojęcia Układ termodynamiczny - wyodrębniona część otaczającego nas świata. Parametry układu termodynamicznego - wielkości fizyczne, za pomocą których opisujemy stan układu termodynamicznego, takie jak: temperatura (T), objętość (V), ciśnienie (p). Proces termodynamiczny - każda zmiana układu, przy której zmienia się wartość co najmniej jednego z parametrów układu. Wyróżniamy następujące podstawowe przemiany termodynamiczne: przemiana izotermiczna (T=const), przemiana izobaryczna (p=const), przemiana izochoryczna (V=const), przemiana adiabatyczna (dq=0; pv k =const, gdzie k=c p /c V ). Układ izolowany - układ, który nie wymienia z otoczeniem, ani materii, ani energii. Układ zamknięty - układ termodynamiczny, który nie może wymieniać z otoczeniem materii, a jedynie energię, (np. układ zamknięty adiabatycznie - nie wymienia z otoczeniem energii w postaci ciepła, lecz może wymieniać energię w postaci pracy). Stan równowagi termodynamicznej - stan układu, którego parametry nie zależą od czasu (parametry określające ten układ oraz wszystkie funkcje stanu są niezmienne w czasie).

2 Temperatura i ciepło Ciepło jest energią przekazaną między układem a jego otoczeniem na skutek istniejącej między nimi różnicy temperatur. Zmiana temperatury jest wynikiem przepływu energii termicznej między układem a jego otoczeniem. Energia termiczna to energia wewnętrzna energia kinetyczna i potencjalna atomów, cząsteczek i innych mikroskopowych ciał tworzących układ. Ciepło jest pobierane w wyniku bezpośredniego kontaktu ciał od ciała o temperaturze wyższej do ciała o temperaturze niższej.

3 Zerowa zasada termodynamiki Jeżeli ciała A i B są w stanie równowagi termodynamicznej z trzecim ciałem, to są one także w stanie równowagi termodynamicznej ze sobą nawzajem. T=10 0 C A T=10 0 C B A B Q=0

4 Pochłanianie ciepła Ciepło właściwe c jest energią ciepłem Q pochłoniętym przez ciało o masie m 1 kg tak aby zmieniło swoją temperaturę DT o 1 stopień. c Q m( T T k p ) Q mdt substancja c. właściwe [J*kg -1 *K -1 ] c. topnienia [kj/kg] miedź glin (aluminium) c. parowania [kj/kg] alkohol etylowy Ciepło przemiany jest ciepłem pochłoniętym przez ciało o masie 1 kg tak aby zmieniło swoją fazę. L Q m woda ciepło przemiany ciepło topnienia ciepło parowania

5 Bilans cieplny Bilans c. stosuje się dla układu izolowanego od otoczenia. Układ tworzą ciała o różnych temperaturach i jedyną formą zmiany energii wewnętrznych tych ciał jest wymiana ciepła pomiędzy nimi. Wtedy, I-sza zasada termodynamiki redukuje się do postaci: Q1 Q2 Q' 1Q' 2 Q oddane Q pobrane bilans cieplny stosuje się w kalorymetrii

6 Bilans cieplny przykład Na taflę lodu o temperaturze 0C puszczamy strumień pary wodnej o temperaturze 100C. Ciepło topnienia lodu: 3,310 5 J kg -1, ciepło skraplania pary wodnej w 100C: 2,310 6 J kg -1, ciepło właściwe wody: 4,210 3 J kg -1 K -1. Jeśli masa pary wynosi 1 kg, to ile wyniesie masa stopionego lodu (m)? Q skraplania_ pary Q chł _ skroplonej_ pary Q topnienia_ lodu 2,310 6 J kg -1 1 kg + 1 kg 4,210 3 J kg -1 K -1 (100C - 0C) = 3,310 5 J kg -1 m

7 Rozszerzalność cieplna Dl l0dt DV V0DT rozszerzalność liniowa rozszerzalność objętościowa 3 bimetal substancja [10-6 /K] glin (aluminium) 23 mosiądz 19 stal 11

8 Rozszerzalność cieplna (mikroskopowy opis) W wyniku wzrostu gaz (cząsteczki azotu) temperatury, dla gazu: T p <<T k zwiększa się prędkość postępowa cząstek i co za tym idzie liczba zderzeń objętość cząsteczek/atomów ciało stałe (metal) pozostają bez zmian dla ciała stałego: zwiększa się amplituda T p <<T k drgań atomów objętość cząsteczek/atomów pozostają bez zmian W każdym przypadku zwiększa się średnia odległość między atomami.

9 Ciepło i praca dw F ds p( Sds) W dw V V końo pocz pdv pdv gdzie: p ciśnienie gazu S powierzchnia tłoka bimetal W wyniku ujęcia niedużej ilości piasku na cylinder zadziałała siła F skierowana pionowo do góry, przesuwając tłok o mało odległość ds.

10 ciśnienie ciśnienie ciśnienie ciśnienie ciśnienie Praca a ciśnienie P P kierunek przemiany W > 0 K W < 0 K dw V V końo pocz pdv objętość objętość P P P W > 0 K K W > 0 W wyp > 0 K W > 0 objętość objętość objętość

11 I-sza zasada termodynamiki Wyraża prawo zachowania energii w układach termodynamicznych: zmiana energii wewnętrznej DU układu jest równa sumie pracy, wykonanej nad układem (lub wykonanej przez układ) i dostarczonego układowi (lub odebranego przez układ) ciepła: DU DQ DW Z zasady tej wynika, że nie można zbudować perpetuum mobile pierwszego rodzaju, czyli hipotetycznej maszyny, która wykonuje pracę nie pobierając energii z otoczenia lub wykonującej większą pracą od pobranej energii.

12 p - ciśnienie Szczególne przypadki I-szej zasady termodynamiki przemiana adiabatyczna przemiana adiabatyczna układ nie wymienia ciepła z otoczeniem DQ = 0. DU W T 2 = 2*T 1 = const pv = const T 1 = const W V - objętość

13 p - ciśnienie Szczególne przypadki I-szej zasady termodynamiki przemiana izochoryczna przemiana izochoryczna zachodzi przy stałej objętości V = 0. (W = -pv = 0) DU DQ ogrzewanie na krzywej p(v) proces izochoryczny jest linią pionową ciepło jest dodatnie przy ogrzewaniu układu ciepło jest ujemne przy ochładzaniu układu V - objętość ochładzanie

14 ciśnienie Szczególne przypadki I-szej zasady termodynamiki proces cykliczny proces cykliczny układ po wymienieniu ciepła i/lub wykonaniu pracy powraca do stanu początkowego, zatem jego energia wewnętrzna nie ulega zmianie DU = 0. Q W P każdy proces cykliczny przedstawiony na krzywej p(v) jest krzywą zamkniętą W > 0 W wyp > 0 objętość K

15 Szczególne przypadki I-szej zasady termodynamiki rozprężanie swobodne rozprężanie swobodne przemiana adiabatyczna + brak wykonanej pracy przez i nad układem DQ = 0, W = 0. DU 0 proces zachodzący gwałtownie na krzywej p(v) można zaznaczyć tylko punkt początkowy i końcowy

16 mechanizmy przekazywania ciepła przewodnictwo cieplne i opór cieplny Strumień ciepła P przew, czyli ilość energii przepływającej Q w jednostce czasu t jest proporcjonalny do różnicy temperatur T G T Z, a odwrotnie proporcjonalny do oporu cieplnego R, zdefiniowanego jako stosunek długości przewodnika L do iloczynu powierzchni przewodnika S i współczynnika przewodności cieplnej właściwej k. P przew Q t ks T G T L Z DT R substancja k [W m -1 K -1 ] miedź 401 glin (aluminium) 235 stal 14 powietrze (suche) 0,026 szkło (okienne) 1 wata szklana 0,048 gdzie: R L ks

17 mechanizmy przekazywania ciepła konwekcja Prądy konwekcyjne to ruchy cząstek (gazu, cieczy) w kierunku pionowym. Warunkiem powstania prądów konwekcyjnych jest istnienie różnic temperatur, które w związku ze zjawiskiem rozszerzalności, powodują powstawanie różnic gęstości. Zgodnie z prawem Archimedesa, gazy/ciecze o mniejszej gęstości wypływają na powierzchnię, a ich miejsce zajmują gazy/ciecze o większej gęstości. Konwekcja

18 mechanizmy przekazywania ciepła promieniowanie Promieniowanie to przepływ energii w wyniku promieniowania elektromagnetycznego. Moc promieniowania cieplnego: P prom ST 4 gdzie s stała Stefana-Boltzmanna, e zdolność emisyjna powierzchni ciała, S pole powierzchni ciała, T temperatura fala elektromagnetyczna nie potrzebuje ośrodka do rozchodzenia się, zatem jedyną izolacją od promieniowania są powierzchnie lustrzane dobrze odbijające

19 Przemiany nieodwracalne, zmiana entropii Energia nie wyznacza kierunku procesów nieodwracalnych. Entropia, tak jak ciśnienie objętość, temperatura i energia jest parametrem stanu jej zadanie to wyznaczenie kierunku w procesie nieodwracalnym. Zmianę entropii definiujemy: DS S koń S pocz koń pocz dq T przemiana nieodwracalna w układzie zamkniętym powoduje zawsze wzrost entropii aby wyznaczyć zmianę entropii w przemianie nieodwracalnej zachodzącej w układzie zamkniętym, należy zastąpić tę przemianę dowolną przemianą odwracalną, która ma taki sam stan początkowy i końcowy

20 II-ga zasada termodynamiki Entropia nigdy nie maleje w układzie zamkniętym. DS 0 entropia wzrasta w przemianach nieodwracalnych entropia się nie zmienia w przemianach odwracalnych w świecie rzeczywistym wszystkie przemiany są nieodwracalne, procesy dla których entropia się nie zmienia są idealizacją entropia może maleć w układzie otwartym do którego dostarczana jest energia z zewnątrz

Projekt Inżynier mechanik zawód z przyszłością współfinansowany ze środków Unii Europejskiej w ramach Europejskiego Funduszu Społecznego

Projekt Inżynier mechanik zawód z przyszłością współfinansowany ze środków Unii Europejskiej w ramach Europejskiego Funduszu Społecznego Zajęcia wyrównawcze z fizyki -Zestaw 4 -eoria ermodynamika Równanie stanu gazu doskonałego Izoprzemiany gazowe Energia wewnętrzna gazu doskonałego Praca i ciepło w przemianach gazowych Silniki cieplne

Bardziej szczegółowo

DRUGA ZASADA TERMODYNAMIKI

DRUGA ZASADA TERMODYNAMIKI DRUGA ZASADA TERMODYNAMIKI Procesy odwracalne i nieodwracalne termodynamicznie, samorzutne i niesamorzutne Proces nazywamy termodynamicznie odwracalnym, jeśli bez spowodowania zmian w otoczeniu możliwy

Bardziej szczegółowo

TERMODYNAMIKA I TERMOCHEMIA

TERMODYNAMIKA I TERMOCHEMIA TERMODYNAMIKA I TERMOCHEMIA Termodynamika - opisuje zmiany energii towarzyszące przemianom chemicznym; dział fizyki zajmujący się zjawiskami cieplnymi. Termochemia - dział chemii zajmujący się efektami

Bardziej szczegółowo

WYKŁAD 3 TERMOCHEMIA

WYKŁAD 3 TERMOCHEMIA WYKŁAD 3 TERMOCHEMIA Termochemia jest działem termodynamiki zajmującym się zastosowaniem pierwszej zasady termodynamiki do obliczania efektów cieplnych procesów fizykochemicznych, a w szczególności przemian

Bardziej szczegółowo

- podaje warunki konieczne do tego, by w sensie fizycznym była wykonywana praca

- podaje warunki konieczne do tego, by w sensie fizycznym była wykonywana praca Fizyka, klasa II Podręcznik: Świat fizyki, cz.2 pod red. Barbary Sagnowskiej 6. Praca. Moc. Energia. Lp. Temat lekcji Wymagania konieczne i podstawowe 1 Praca mechaniczna - podaje przykłady wykonania pracy

Bardziej szczegółowo

Biofizyka. wykład: dr hab. Jerzy Nakielski. Katedra Biofizyki i Morfogenezy Roślin

Biofizyka. wykład: dr hab. Jerzy Nakielski. Katedra Biofizyki i Morfogenezy Roślin Biofizyka wykład: dr hab. Jerzy Nakielski Katedra Biofizyki i Morfogenezy Roślin Biofizyka - wykłady Biotechnologia III rok Tematyka (15 godz.): dr hab. Jerzy Nakielski dr Joanna Szymanowska-Pułka dr

Bardziej szczegółowo

Plan wynikowy dla klasy II do programu i podręcznika To jest fizyka

Plan wynikowy dla klasy II do programu i podręcznika To jest fizyka Plan wynikowy dla klasy II do programu i podręcznika To jest fizyka Wymagania Temat lekcji ele operacyjne uczeń: Kategoria celów podstawowe Ponad podstawowe konieczne podstawowe rozszerzające dopełniające

Bardziej szczegółowo

FIZYKA I ASTRONOMIA RUCH JEDNOSTAJNIE PROSTOLINIOWY RUCH PROSTOLINIOWY JEDNOSTAJNIE PRZYSPIESZONY RUCH PROSTOLINIOWY JEDNOSTAJNIE OPÓŹNIONY

FIZYKA I ASTRONOMIA RUCH JEDNOSTAJNIE PROSTOLINIOWY RUCH PROSTOLINIOWY JEDNOSTAJNIE PRZYSPIESZONY RUCH PROSTOLINIOWY JEDNOSTAJNIE OPÓŹNIONY FIZYKA I ASTRONOMIA RUCH JEDNOSTAJNIE PROSTOLINIOWY Każdy ruch jest zmienną położenia w czasie danego ciała lub układu ciał względem pewnego wybranego układu odniesienia. v= s/t RUCH

Bardziej szczegółowo

K raków 26 ma rca 2011 r.

K raków 26 ma rca 2011 r. K raków 26 ma rca 2011 r. Zadania do ćwiczeń z Podstaw Fizyki na dzień 1 kwietnia 2011 r. r. dla Grupy II Zadanie 1. 1 kg/s pary wo dne j o ciśnieniu 150 atm i temperaturze 342 0 C wpada do t urbiny z

Bardziej szczegółowo

Czym jest prąd elektryczny

Czym jest prąd elektryczny Prąd elektryczny Ruch elektronów w przewodniku Wektor gęstości prądu Przewodność elektryczna Prawo Ohma Klasyczny model przewodnictwa w metalach Zależność przewodności/oporności od temperatury dla metali,

Bardziej szczegółowo

KLASA II PROGRAM NAUCZANIA DLA GIMNAZJUM TO JEST FIZYKA M.BRAUN, W. ŚLIWA (M. Małkowska)

KLASA II PROGRAM NAUCZANIA DLA GIMNAZJUM TO JEST FIZYKA M.BRAUN, W. ŚLIWA (M. Małkowska) KLASA II PROGRAM NAUZANIA LA GIMNAZJUM TO JEST FIZYKA M.RAUN, W. ŚLIWA (M. Małkowska) Wymagania Temat lekcji ele operacyjne : Kategoria celów podstawowe ponadpodstawowe konieczne podstawowe rozszerzające

Bardziej szczegółowo

Jak mierzyć i jak liczyć efekty cieplne reakcji?

Jak mierzyć i jak liczyć efekty cieplne reakcji? Jak mierzyć i jak liczyć efekty cieplne reakcji? Energia Zdolność do wykonywania pracy lub do produkowania ciepła Praca objętościowa praca siła odległość 06_73 P F A W F h N m J P F A Area A ciśnienie

Bardziej szczegółowo

1. Wprowadzenie: dt q = - λ dx. q = lim F

1. Wprowadzenie: dt q = - λ dx. q = lim F PAŃSTWOWA WYŻSZA SZKOŁA ZAWODOWA W PILE INSTYTUT POLITECHNICZNY Zakład Budowy i Eksploatacji Maszyn PRACOWNIA TERMODYNAMIKI TECHNICZNEJ INSTRUKCJA Temat ćwiczenia: WYZNACZANIE WSPÓŁCZYNNIKA PRZEWODNOŚCI

Bardziej szczegółowo

MATERIAŁOZNAWSTWO Wydział Mechaniczny, Mechatronika, sem. I. dr inż. Hanna Smoleńska

MATERIAŁOZNAWSTWO Wydział Mechaniczny, Mechatronika, sem. I. dr inż. Hanna Smoleńska MATERIAŁOZNAWSTWO Wydział Mechaniczny, Mechatronika, sem. I dr inż. Hanna Smoleńska UKŁADY RÓWNOWAGI FAZOWEJ Równowaga termodynamiczna pojęcie stosowane w termodynamice. Oznacza stan, w którym makroskopowe

Bardziej szczegółowo

FIZYKA Podręcznik: Fizyka i astronomia dla każdego pod red. Barbary Sagnowskiej, wyd. ZamKor.

FIZYKA Podręcznik: Fizyka i astronomia dla każdego pod red. Barbary Sagnowskiej, wyd. ZamKor. DKOS-5002-2\04 Anna Basza-Szuland FIZYKA Podręcznik: Fizyka i astronomia dla każdego pod red. Barbary Sagnowskiej, wyd. ZamKor. WYMAGANIA NA OCENĘ DOPUSZCZAJĄCĄ DLA REALIZOWANYCH TREŚCI PROGRAMOWYCH Kinematyka

Bardziej szczegółowo

SPIS TREŚCI ««*» ( # * *»»

SPIS TREŚCI ««*» ( # * *»» ««*» ( # * *»» CZĘŚĆ I. POJĘCIA PODSTAWOWE 1. Co to jest fizyka? 11 2. Wielkości fizyczne 11 3. Prawa fizyki 17 4. Teorie fizyki 19 5. Układ jednostek SI 20 6. Stałe fizyczne 20 CZĘŚĆ II. MECHANIKA 7.

Bardziej szczegółowo

Wykład FIZYKA I. 5. Energia, praca, moc. http://www.if.pwr.wroc.pl/~wozniak/fizyka1.html. Dr hab. inż. Władysław Artur Woźniak

Wykład FIZYKA I. 5. Energia, praca, moc. http://www.if.pwr.wroc.pl/~wozniak/fizyka1.html. Dr hab. inż. Władysław Artur Woźniak Wykład FIZYKA I 5. Energia, praca, moc Dr hab. inż. Władysław Artur Woźniak Instytut Fizyki Politechniki Wrocławskiej http://www.if.pwr.wroc.pl/~wozniak/fizyka1.html ENERGIA, PRACA, MOC Siła to wielkość

Bardziej szczegółowo

Wykład 10 Równowaga chemiczna

Wykład 10 Równowaga chemiczna Wykład 10 Równowaga chemiczna REAKCJA CHEMICZNA JEST W RÓWNOWADZE, GDY NIE STWIERDZAMY TENDENCJI DO ZMIAN ILOŚCI (STĘŻEŃ) SUBSTRATÓW ANI PRODUKTÓW RÓWNOWAGA CHEMICZNA JEST RÓWNOWAGĄ DYNAMICZNĄ W rzeczywistości

Bardziej szczegółowo

(1) Równanie stanu gazu doskonałego. I zasada termodynamiki: ciepło, praca.

(1) Równanie stanu gazu doskonałego. I zasada termodynamiki: ciepło, praca. (1) Równanie stanu gazu doskonałego. I zasada termodynamiki: ciepło, praca. 1. Aby określić dokładną wartość stałej gazowej R, student ogrzał zbiornik o objętości 20,000 l wypełniony 0,25132 g gazowego

Bardziej szczegółowo

m. (t k - t p ) P[W] m[kg] tp[ C] tk[ C] T[S] [kg ~oc ]

m. (t k - t p ) P[W] m[kg] tp[ C] tk[ C] T[S] [kg ~oc ] Zad. 11 Ziemia uzyskuje energię ze Słońca: a) głównie w wyniku zjawiska przewodzenia, a w mniejszym zakresie przez promieniowanie; b) w wyniku zjawiska konwekcj i; c) przede wszystkim w wyniku zjawiska

Bardziej szczegółowo

I Pracownia Fizyczna Dr Urszula Majewska dla Biologii

I Pracownia Fizyczna Dr Urszula Majewska dla Biologii Ćw. 6/7 Wyznaczanie gęstości cieczy za pomocą wagi Mohra. Wyznaczanie gęstości ciał stałych metodą hydrostatyczną. 1. Gęstość ciała. 2. Ciśnienie hydrostatyczne. Prawo Pascala. 3. Prawo Archimedesa. 4.

Bardziej szczegółowo

Szczegółowe wymagania edukacyjne z fizyki dla uczniów z upośledzeniem w stopniu lekkim.

Szczegółowe wymagania edukacyjne z fizyki dla uczniów z upośledzeniem w stopniu lekkim. Szczegółowe wymagania edukacyjne z fizyki dla uczniów z upośledzeniem w stopniu lekkim. ROZDZIAŁ I. Właściwości materii określa warunki zmian stanu skupienia; określa zmiany stanu skupienia na porównuje

Bardziej szczegółowo

LABORATORIUM METROLOGII

LABORATORIUM METROLOGII LABORATORIUM METROLOGII POMIARY TEMPERATURY NAGRZEWANEGO WSADU Cel ćwiczenia: zapoznanie z metodyką pomiarów temperatury nagrzewanego wsadu stalowego 1 POJĘCIE TEMPERATURY Z definicji, która jest oparta

Bardziej szczegółowo

36P POWTÓRKA FIKCYJNY EGZAMIN MATURALNY Z FIZYKI I ASTRONOMII. POZIOM PODSTAWOWY (od początku do optyki geometrycznej)

36P POWTÓRKA FIKCYJNY EGZAMIN MATURALNY Z FIZYKI I ASTRONOMII. POZIOM PODSTAWOWY (od początku do optyki geometrycznej) Włodzimierz Wolczyński 36P POWTÓRKA FIKCYJNY EGZAMIN MATURALNY Z FIZYKI I ASTRONOMII POZIOM PODSTAWOWY (od początku do optyki geometrycznej) Rozwiązanie zadań należy zapisać w wyznaczonych miejscach pod

Bardziej szczegółowo

Konwekcja - opisanie zagadnienia.

Konwekcja - opisanie zagadnienia. Konwekcja - opisanie zagadnienia. Magdalena Włodarz Konwekcja - to proces przenoszenia ciepła wynikający z makroskopowego ruchu materii w dowolnej substancji, np. rozgrzanego powietrza, wody, piasku itp.

Bardziej szczegółowo

Wykład 6 Ciepło właściwe substancji prostych Ciepło właściwe gazów doskonałych Molowe ciepło właściwe gazu doskonałego przy stałej objętości (C )

Wykład 6 Ciepło właściwe substancji prostych Ciepło właściwe gazów doskonałych Molowe ciepło właściwe gazu doskonałego przy stałej objętości (C ) Wykład 6 Ciepło właściwe substancji prostych Ciepło właściwe gazów doskonałych Molowe ciepło właściwe gazu doskonałego przy stałej objętości (C ) ZaleŜność stosunku R od temperatury dla gazu doskonałego

Bardziej szczegółowo

Energetyka odnawialna i nieodnawialna

Energetyka odnawialna i nieodnawialna Energetyka odnawialna i nieodnawialna Repetytorium Podstawy termodynamiczne Wykład WSG Bydgoszcz Prowadzący: prof. Andrzej Gardzilewicz gar@imp. imp.gda.pl, 601-63 63-22-84 Materiały y uzupełniaj niające:

Bardziej szczegółowo

Q t lub precyzyjniej w postaci różniczkowej. dq dt Jednostką natężenia prądu jest amper oznaczany przez A.

Q t lub precyzyjniej w postaci różniczkowej. dq dt Jednostką natężenia prądu jest amper oznaczany przez A. Prąd elektryczny Dotychczas zajmowaliśmy się zjawiskami związanymi z ładunkami spoczywającymi. Obecnie zajmiemy się zjawiskami zachodzącymi podczas uporządkowanego ruchu ładunków, który często nazywamy

Bardziej szczegółowo

1. Od czego i w jaki sposób zależy szybkość reakcji chemicznej?

1. Od czego i w jaki sposób zależy szybkość reakcji chemicznej? Tematy opisowe 1. Od czego i w jaki sposób zależy szybkość reakcji chemicznej? 2. Omów pomiar potencjału na granicy faz elektroda/roztwór elektrolitu. Podaj przykład, omów skale potencjału i elektrody

Bardziej szczegółowo

Druga zasada termodynamiki.

Druga zasada termodynamiki. Wykład z fizyki, Piotr Posmykiewicz 79 W Y K Ł A D XIV Druga zasada termodynamiki. Często naszym zadaniem jest zastosowanie zasady zachowania energii. Jednak, zgodnie z pierwszą zasadą termodynamiki, energia

Bardziej szczegółowo

Ćwiczenie 4: Wymienniki ciepła. Wyznaczanie współczynnika przenikania ciepła.

Ćwiczenie 4: Wymienniki ciepła. Wyznaczanie współczynnika przenikania ciepła. . Część teoretyczna Podstawy bilansowania ciepła Energia może być przekazywana na sposób pracy (L) lub ciepła (Q). W pierwszym przypadku, na skutek wykonania pracy, układ zmienia objętość (rys. ). Rys..

Bardziej szczegółowo

PRACA. MOC. ENERGIA. 1/20

PRACA. MOC. ENERGIA. 1/20 PRACA. MOC. ENERGIA. 1/20 Czym jest energia? Większość zjawisk w przyrodzie związana jest z przemianami energii. Energia może zostać przekazana od jednego ciała do drugiego lub ulec przemianie z jednej

Bardziej szczegółowo

WYMAGANIA EDUKACYJNE Z FIZYKI KL.II I-półrocze

WYMAGANIA EDUKACYJNE Z FIZYKI KL.II I-półrocze Temat Energia wewnętrzna i jej zmiany przez wykonanie pracy Cieplny przepływ energii. Rola izolacji cieplnej Zjawisko konwekcji Ciepło właściwe Przemiany energii podczas topnienia. Wyznaczanie ciepła topnienia

Bardziej szczegółowo

Test sprawdzający wiedzę z fizyki z zakresu gimnazjum autor: Dorota Jeziorek-Knioła

Test sprawdzający wiedzę z fizyki z zakresu gimnazjum autor: Dorota Jeziorek-Knioła Test. ( p.) Wzdłuż wiszących swobodnie drutów telefonicznych przesuwa się fala z prędkością 4 s m. Odległość dwóch najbliższych grzbietów fali wynosi 00 cm. Okres i częstotliwość drgań wynoszą: A. 4 s;

Bardziej szczegółowo

Kuratorium Oświaty w Katowicach KONKURS PRZEDMIOTOWY Z FIZYKI I ASTRONOMII DLA UCZNIÓW SZKÓŁ GIMNAZJALNYCH. Etap I 26 listopada 2009 r.

Kuratorium Oświaty w Katowicach KONKURS PRZEDMIOTOWY Z FIZYKI I ASTRONOMII DLA UCZNIÓW SZKÓŁ GIMNAZJALNYCH. Etap I 26 listopada 2009 r. NUMER KODOWY Kuratorium Oświaty w Katowicach KONKURS PRZEDMIOTOWY Z FIZYKI I ASTRONOMII DLA UCZNIÓW SZKÓŁ GIMNAZJALNYCH Etap I 26 listopada 2009 r. Drogi Uczestniku Konkursu Dzisiaj przystępujesz do pierwszego

Bardziej szczegółowo

V OGÓLNOPOLSKI KONKURS Z FIZYKI Fizyka się liczy Eliminacje TEST 27 lutego 2013r.

V OGÓLNOPOLSKI KONKURS Z FIZYKI Fizyka się liczy Eliminacje TEST 27 lutego 2013r. V OGÓLNOPOLSKI KONKURS Z FIZYKI Fizyka się liczy Eliminacje TEST 27 lutego 2013r. 1. Po wirującej płycie gramofonowej idzie wzdłuż promienia mrówka ze stałą prędkością względem płyty. Torem ruchu mrówki

Bardziej szczegółowo

SZKIC ODPOWIEDZI I SCHEMAT OCENIANIA ROZWIĄZAŃ ZADAŃ W ARKUSZU II. Zadanie 28. Kołowrót

SZKIC ODPOWIEDZI I SCHEMAT OCENIANIA ROZWIĄZAŃ ZADAŃ W ARKUSZU II. Zadanie 28. Kołowrót SZKIC ODPOWIEDZI I SCHEMAT OCENIANIA ROZWIĄZAŃ ZADAŃ W ARKUSZU II Zadanie 8. Kołowrót Numer dania Narysowanie sił działających na układ. czynność danie N N Q 8. Zapisanie równania ruchu obrotowego kołowrotu.

Bardziej szczegółowo

BUDOWA I ZASADA DZIAŁANIA ABSORPCYJNEJ POMPY CIEPŁA

BUDOWA I ZASADA DZIAŁANIA ABSORPCYJNEJ POMPY CIEPŁA Anna Janik AGH Akademia Górniczo-Hutnicza Wydział Energetyki i Paliw BUDOWA I ZASADA DZIAŁANIA ABSORPCYJNEJ POMPY CIEPŁA 1. WSTĘP W ostatnich latach obserwuje się wzrost zainteresowania tematem pomp ciepła.

Bardziej szczegółowo

WYMAGANIA EDUKACYJNE z Fizyki klasa I i III Gimnazjum w Zespole Szkół w Rudkach.

WYMAGANIA EDUKACYJNE z Fizyki klasa I i III Gimnazjum w Zespole Szkół w Rudkach. Beata Cieślik KLASA I WYMAGANIA EDUKACYJNE z Fizyki klasa I i III Gimnazjum w Zespole Szkół w Rudkach. Ocenę dopuszczającą otrzymuje uczeń, który - Opanował treści elementarne użyteczne w pozaszkolnej

Bardziej szczegółowo

Rozkłady statyczne Maxwella Boltzmana. Konrad Jachyra I IM gr V lab

Rozkłady statyczne Maxwella Boltzmana. Konrad Jachyra I IM gr V lab Rozkłady statyczne Maxwella Boltzmana Konrad Jachyra I IM gr V lab MODEL STATYCZNY Model statystyczny hipoteza lub układ hipotez, sformułowanych w sposób matematyczny (odpowiednio w postaci równania lub

Bardziej szczegółowo

LXIV OLIMPIADA FIZYCZNA ZAWODY III STOPNIA

LXIV OLIMPIADA FIZYCZNA ZAWODY III STOPNIA LXIV OLIMPIADA FIZYCZNA ZAWODY III STOPNIA CZEŚĆ TEORETYCZNA Za każde zadanie można otrzymać maksymalnie 20 punktów. Zadanie 1. nietrzymasięplatformy poprostunaniejstoi. Moment bezwładności cienkiej, jednorodnej

Bardziej szczegółowo

Przedmiotowy system oceniania z fizyki w klasie 2

Przedmiotowy system oceniania z fizyki w klasie 2 Przedmiotowy system oceniania z fizyki w klasie 2 Kursywą oznaczono treści dodatkowe. Wymagania na poszczególne oceny konieczne podstawowe rozszerzające dopełniające dopuszczający dostateczny dobry bardzo

Bardziej szczegółowo

Pytania i zagadnienia sprawdzające wiedzę z fizyki.

Pytania i zagadnienia sprawdzające wiedzę z fizyki. Pytania i zagadnienia sprawdzające wiedzę z fizyki. 1. Przeliczanie jednostek. Po co człowiek wprowadził jednostki dla różnych wielkości fizycznych? Wymień kilka znanych ci jednostek fizycznych. Kiedy

Bardziej szczegółowo

Termodynamika Techniczna dla MWT, wykład 1. AJ Wojtowicz IF UMK. 1.2. Stan termodynamiczny, parametry i funkcje stanu termodynamicznego

Termodynamika Techniczna dla MWT, wykład 1. AJ Wojtowicz IF UMK. 1.2. Stan termodynamiczny, parametry i funkcje stanu termodynamicznego Wykład 1. 1. Uwagi wstępne 1.1. Układ termodynamiczny 1.2. Stan termodynamiczny, parametry i funkcje stanu termodynamicznego 1.3. Przemiany termodynamiczne 2. Ciepło i temperatura 2.1. Zerowa zasada termodynamiki

Bardziej szczegółowo

Termodynamika Techniczna dla MWT, wykład 6. AJ Wojtowicz IF UMK

Termodynamika Techniczna dla MWT, wykład 6. AJ Wojtowicz IF UMK Wykład 6. Ciepło właściwe substancji prostych. Ciepło właściwe gazów doskonałych.. Molowe ciepło właściwe gazu doskonałego przy stałej objętości (C )... ZaleŜność ciepła właściwego C od temperatury.. Molowe

Bardziej szczegółowo

Regulamin Przedmiotowy XIV Konkursu z Fizyki dla uczniów gimnazjów województwa świętokrzyskiego w roku szkolnym 2015/2016. I.

Regulamin Przedmiotowy XIV Konkursu z Fizyki dla uczniów gimnazjów województwa świętokrzyskiego w roku szkolnym 2015/2016. I. Regulamin Przedmiotowy XIV Konkursu z Fizyki dla uczniów gimnazjów województwa świętokrzyskiego w roku szkolnym 2015/2016 I. Informacje ogólne 1. Niniejszy Regulamin określa szczegółowe wymagania i umiejętności

Bardziej szczegółowo

Budowa stopów. (układy równowagi fazowej)

Budowa stopów. (układy równowagi fazowej) Budowa stopów (układy równowagi fazowej) Równowaga termodynamiczna Stopy metali są trwałe w stanie równowagi termodynamicznej. Równowaga jest osiągnięta, gdy energia swobodna układu uzyska minimum lub

Bardziej szczegółowo

KONKURS FIZYCZNY dla uczniów gimnazjów województwa lubuskiego 27 stycznia 2012 r. zawody II stopnia (rejonowe)

KONKURS FIZYCZNY dla uczniów gimnazjów województwa lubuskiego 27 stycznia 2012 r. zawody II stopnia (rejonowe) Pieczęć KONKURS FIZYCZNY dla uczniów gimnazjów województwa lubuskiego 27 stycznia 2012 r. zawody II stopnia (rejonowe) Witamy Cię na drugim etapie Konkursu Fizycznego i życzymy powodzenia. Maksymalna liczba

Bardziej szczegółowo

CIEPŁO. Numer ćwiczenia 123 WYZNACZANIE CIEPŁA WŁAŚCIWEGO CIECZY METODĄ OSTYGANIA

CIEPŁO. Numer ćwiczenia 123 WYZNACZANIE CIEPŁA WŁAŚCIWEGO CIECZY METODĄ OSTYGANIA ĆWICZENIA LABORATORYJNE Z FIZYKI TEMATY TESTÓW WSTĘPNYCH Na użytek testów wstępnych, zostały podzielone na 5 działów (Ciepło, Elektryczność, Mechanika, Optyka, Pozostałe ). Testy wstępne do każdego obejmują

Bardziej szczegółowo

Wojewódzki Konkurs Przedmiotowy z Fizyki dla uczniów gimnazjów województwa śląskiego w roku szkolnym 2012/2013

Wojewódzki Konkurs Przedmiotowy z Fizyki dla uczniów gimnazjów województwa śląskiego w roku szkolnym 2012/2013 Wojewódzki Konkurs Przedmiotowy z Fizyki dla uczniów gimnazjów województwa śląskiego w roku szkolnym 2012/2013 KOD UCZNIA Etap: Data: Czas pracy: szkolny 27 listopada 2012 r. 90 minut Informacje dla ucznia

Bardziej szczegółowo

Prowadzący. http://luberski.w.interia.pl telefon PK: 126282746 Pokój 210A (Katedra Biotechnologii i Chemii Fizycznej C-5)

Prowadzący. http://luberski.w.interia.pl telefon PK: 126282746 Pokój 210A (Katedra Biotechnologii i Chemii Fizycznej C-5) Tomasz Lubera dr Tomasz Lubera mail: luberski@interia.pl Prowadzący http://luberski.w.interia.pl telefon PK: 126282746 Pokój 210A (Katedra Biotechnologii i Chemii Fizycznej C-5) Konsultacje: we wtorki

Bardziej szczegółowo

Zasady dynamiki Newtona. Ilość ruchu, stan ruchu danego ciała opisuje pęd

Zasady dynamiki Newtona. Ilość ruchu, stan ruchu danego ciała opisuje pęd Zasady dynamiki Newtona Ilość ruchu, stan ruchu danego ciała opisuje pęd Siły - wektory Ilość ruchu, stan ruchu danego ciała opisuje pęd Zasady dynamiki Newtona I Każde ciało trwa w stanie spoczynku lub

Bardziej szczegółowo

średnia droga swobodna L

średnia droga swobodna L PĄD STAŁY. Na czym polega przepływ prądu elektrycznego. Natężenie prądu i opór; źródła oporu elektrycznego 3. Prawo Ohma; temperaturowa zależność oporu elektrycznego 4. Siła elektromotoryczna 5. Prawa

Bardziej szczegółowo

Metoda Elementów Skończonych. Projekt: COMSOL Multiphysics 3.4.

Metoda Elementów Skończonych. Projekt: COMSOL Multiphysics 3.4. Politechnika Poznańska Metoda Elementów Skończonych Projekt: COMSOL Multiphysics 3.4. Prowadzący: dr hab. Tomasz Stręk Wykonali: Widerowski Karol Wysocki Jacek Wydział: Budowa Maszyn i Zarządzania Kierunek:

Bardziej szczegółowo

Czym się różni ciecz od ciała stałego?

Czym się różni ciecz od ciała stałego? Szkła Czym się różni ciecz od ciała stałego? gęstość Czy szkło to ciecz czy ciało stałe? Szkło powstaje w procesie chłodzenia cieczy. Czy szkło to ciecz przechłodzona? kryształ szkło ciecz przechłodzona

Bardziej szczegółowo

Fizyka. Klasa 3. Semestr 1. Dział : Optyka. Wymagania na ocenę dopuszczającą. Uczeń:

Fizyka. Klasa 3. Semestr 1. Dział : Optyka. Wymagania na ocenę dopuszczającą. Uczeń: Fizyka. Klasa 3. Semestr 1. Dział : Optyka Wymagania na ocenę dopuszczającą. Uczeń: 1. wymienia źródła światła 2. wyjaśnia, co to jest promień światła 3. wymienia rodzaje wiązek światła 4. wyjaśnia, dlaczego

Bardziej szczegółowo

KLUCZ PUNKTOWANIA ODPOWIEDZI

KLUCZ PUNKTOWANIA ODPOWIEDZI Egzamin maturalny maj 009 FIZYKA I ASTRONOMIA POZIOM ROZSZERZONY KLUCZ PUNKTOWANIA ODPOWIEDZI Zadanie 1.1 Narysowanie toru ruchu ciała w rzucie ukośnym. Narysowanie wektora siły działającej na ciało w

Bardziej szczegółowo

III Ciepło i cząsteczki

III Ciepło i cząsteczki Materiały do wykładu Fizyka w doświadczeniach III Ciepło i cząsteczki Dział "Ciepło i cząsteczki" obejmuje zagadnienia, którymi zajmuje się termodynamika czyli nauka o cieple. Ciepło kryje się we wnętrzu

Bardziej szczegółowo

III. TREŚCI KSZTAŁCENIA

III. TREŚCI KSZTAŁCENIA III. TREŚCI KSZTAŁCENIA Część I. Treści kształcenia zawarte w pierwszym tomie podręcznika Z fizyką w przyszłość. 1. Opis ruchu postępowego Elementy działań na wektorach Podstawowe pojęcia i wielkości fizyczne

Bardziej szczegółowo

Wojewódzki Konkurs Przedmiotowy z Fizyki dla uczniów gimnazjów województwa śląskiego w roku szkolnym 2013/2014

Wojewódzki Konkurs Przedmiotowy z Fizyki dla uczniów gimnazjów województwa śląskiego w roku szkolnym 2013/2014 Wojewódzki Konkurs Przedmiotowy z Fizyki dla uczniów gimnazjów województwa śląskiego w roku szkolnym 2013/2014 KOD UCZNIA Etap: Data: Czas pracy: finał wojewódzki 10 marca 2014 r. 90 minut Informacje dla

Bardziej szczegółowo

Plan wynikowy (propozycja)

Plan wynikowy (propozycja) Plan wynikowy (propozycja) lekcji Cele operacyjne uczeń: Wymagania podstawowe po nadpod stawowe Dopuszczający Dostateczny Dobry Bardzo dobry 1 2 3 4 5 6 1. Światło i cień wymienia źródła światła wyjaśnia,

Bardziej szczegółowo

Kaskadowe urządzenia do skraplania gazów

Kaskadowe urządzenia do skraplania gazów Kaskadowe urządzenia do skraplania gazów Damian Siupka-Mróz IMM sem.9 1. Kaskadowe skraplanie gazów: Metoda skraplania, wykorzystująca coraz niższe temperatury skraplania kolejnych gazów. Metodę tę stosuje

Bardziej szczegółowo

WENTYLACJA I KLIMATYZACJA

WENTYLACJA I KLIMATYZACJA WENTYLACJA I KLIMATYZACJA materiały dla studentów mgr inż. Bartosz Gil I. Powietrze wilgotne podstawowe wiadomości Powietrze wilgotne jest jednorodną mieszaniną powietrza suchego oraz zawartej w nim wody,

Bardziej szczegółowo

ZESTAW ZADAŃ KONKURSOWYCH Z FIZYKI DLA UCZNIÓW GIMNAZJUM ROK SZKOLNY 2013/2014 ETAP OKRĘGOWY

ZESTAW ZADAŃ KONKURSOWYCH Z FIZYKI DLA UCZNIÓW GIMNAZJUM ROK SZKOLNY 2013/2014 ETAP OKRĘGOWY Kuratorium Oświaty w Lublinie ZESTAW ZADAŃ KONKURSOWYCH Z FIZYKI DLA UCZNIÓW GIMNAZJUM ROK SZKOLNY 2013/2014 ETAP OKRĘGOWY KOD UCZNIA Instrukcja dla ucznia 1. Arkusz liczy 12 stron (z brudnopisem) i zawiera

Bardziej szczegółowo

Szczegółowe wymagania z fizyki dla klas I-III. Gimnazjum im. Jana Pawła II w Sułowie Program nauczania: Bliżej fizyki

Szczegółowe wymagania z fizyki dla klas I-III. Gimnazjum im. Jana Pawła II w Sułowie Program nauczania: Bliżej fizyki Szczegółowe wymagania z fizyki dla klas I-III Gimnazjum im. Jana Pawła II w Sułowie Program nauczania: Bliżej fizyki Opracowanie: Wydawnictwo WSiP. Nauczyciel uczący: Anna Tyczyńska Poziom osiągnięć stopień

Bardziej szczegółowo

Oddziaływania te mogą być różne i dlatego można podzieli je np. na:

Oddziaływania te mogą być różne i dlatego można podzieli je np. na: DYNAMIKA Oddziaływanie między ciałami można ilościowo opisywać posługując się pojęciem siły. Działanie siły na jakieś ciało przejawia się albo w zmianie stanu ruchu tego ciała (zmianie prędkości), albo

Bardziej szczegółowo

BADANIE PARAMETRÓW PROCESU SUSZENIA

BADANIE PARAMETRÓW PROCESU SUSZENIA BADANIE PARAMETRÓW PROCESU SUSZENIA 1. Cel ćwiczenia Celem ćwiczenia jest poznanie budowy i zasady działania suszarki konwekcyjnej z mikrofalowym wspomaganiem oraz wyznaczenie krzywej suszenia dla suszenia

Bardziej szczegółowo

ZBIÓR ZADAŃ STRUKTURALNYCH

ZBIÓR ZADAŃ STRUKTURALNYCH ZBIÓR ZADAŃ STRUKTURALNYCH Zgodnie z zaleceniami metodyki nauki fizyki we współczesnej szkole zadania prezentowane uczniom mają odnosić się do rzeczywistości i być tak sformułowane, aby każdy nawet najsłabszy

Bardziej szczegółowo

Szkoła z przyszłością. szkolenie współfinansowane przez Unię Europejską w ramach Europejskiego Funduszu Społecznego

Szkoła z przyszłością. szkolenie współfinansowane przez Unię Europejską w ramach Europejskiego Funduszu Społecznego Szkoła z przyszłością szkolenie współfinansowane przez Unię Europejską w ramach Europejskiego Funduszu Społecznego Narodowe Centrum Badań Jądrowych, ul. Andrzeja Sołtana 7, 05-400 Otwock-Świerk ĆWICZENIE

Bardziej szczegółowo

9. Plan wynikowy (propozycja)

9. Plan wynikowy (propozycja) 9. Plan wynikowy (propozycja) lekcji ele operacyjne uczeń: Kategoria celów Wymagania podstawowe po nadpod stawowe konieczne podstawowe rozszerzające dopełniające 1 2 3 4 5 6 7 Rozdział I. Optyka 1. Światło

Bardziej szczegółowo

Wyznaczanie współczynnika rozszerzalności cieplnej ciał stałych

Wyznaczanie współczynnika rozszerzalności cieplnej ciał stałych Wyznaczanie współczynnika rozszerzalności cieplnej ciał stałych Obowiązkowa znajomość zagadnień Co to jest rozszerzalność cieplna i od czego zależy? Co to jest współczynnik rozszerzalności cieplnej liniowej,

Bardziej szczegółowo

Przedmiotowy system oceniania (propozycja)

Przedmiotowy system oceniania (propozycja) Przedmiotowy system oceniania (propozycja) Wymagania na poszczególne oceny konieczne podstawowe rozszerzające dopełniające ocena dopuszczająca ocena dostateczna ocena dobra ocena bardzo dobra 1 2 3 4 wymienia

Bardziej szczegółowo

Jest jedną z podstawowych w termodynamice wielkości fizycznych będąca miarą stopnia nagrzania ciał, jest wielkością reprezentującą wspólną własność

Jest jedną z podstawowych w termodynamice wielkości fizycznych będąca miarą stopnia nagrzania ciał, jest wielkością reprezentującą wspólną własność TEMPERATURA Jest jedną z podstawowych w termodynamice wielkości fizycznych będąca miarą stopnia nagrzania ciał, jest wielkością reprezentującą wspólną własność dwóch układów pozostających w równowadze

Bardziej szczegółowo

Przedmiotowy System Oceniania

Przedmiotowy System Oceniania rzedmiotowy System Oceniania ok szkolny 2010/2011 rzedmiot Szkoła/zawód: maszynoznawstwo Technikum Mechaniczne przy Zespole Szkół im.gen. J.ustronia w Lubaczowie/ technik mechanik 311[20] na podb. gimnazjum

Bardziej szczegółowo

Tadeusz Hofman, WYKŁADY Z TERMODYNAMIKI TECHNICZNEJ I CHEMICZNEJ dla chemików

Tadeusz Hofman, WYKŁADY Z TERMODYNAMIKI TECHNICZNEJ I CHEMICZNEJ dla chemików Tadeusz Hofman, WYKŁADY Z TERMODYNAMIKI TECHNICZNEJ I CHEMICZNEJ dla chemików Adres internetowy: http://www.ch.pw.edu.pl/~hof/term_ttc.htm, gdzie można znaleźć: regulamin zaliczeń i egzaminów, tematy egzaminacyjne,

Bardziej szczegółowo

YCa. y 1. lx \x. Hi-2* sp = SPRĘŻARKI TŁOKOWE 7.1. PODSTAWY TEORETYCZNE

YCa. y 1. lx \x. Hi-2* sp = SPRĘŻARKI TŁOKOWE 7.1. PODSTAWY TEORETYCZNE SPRĘŻARKI TŁOKOWE 7.1. PODSTAWY TEORETYCZNE Maszyna,.która kosztem energii pobranej z obcego źródła podnosi ciśnienie gazu, nazywa się; sprężarką. Na rys.7.1 w układzie p-v przedstawiono teoretyczny przebieg

Bardziej szczegółowo

Magazynowanie cieczy

Magazynowanie cieczy Magazynowanie cieczy Do magazynowania cieczy służą zbiorniki. Sposób jej magazynowania zależy od jej objętości i właściwości takich jak: prężność par, korozyjność, palność i wybuchowość. Zbiorniki mogą

Bardziej szczegółowo

lub ciśnienie. Mogą wykonywać tzw. pracę objętościową - energia wyzwolona w reakcji i przekazana na sposób ciepła powoduje wzrost temperatury, co

lub ciśnienie. Mogą wykonywać tzw. pracę objętościową - energia wyzwolona w reakcji i przekazana na sposób ciepła powoduje wzrost temperatury, co Każda przemiana w przyrodzie związana jest ze zmianą energii. Ta zmiana energii przebiega na różne sposoby, jednak zawsze według zasady, że suma energii układu izolowanego nie ulega zmianie. Jeśli więc

Bardziej szczegółowo

Podstawa programowa III etap edukacyjny

Podstawa programowa III etap edukacyjny strona 1/5 Źródło: Rozporządzenie Ministra Edukacji Narodowej z dnia 23 grudnia 2008 r. w sprawie podstawy programowej Więcej: www.reformaprogramowa.men.gov.pl/rozporzadzenie Podstawa programowa III etap

Bardziej szczegółowo

R o z d z i a ł 9 PRĄD ELEKTRYCZNY

R o z d z i a ł 9 PRĄD ELEKTRYCZNY R o z d z i a ł 9 PRĄD ELEKTRYCZNY 9.1. Natężenie prądu elektrycznego Przez przepływ prądu elektrycznego rozumiemy ruch ładunków elektrycznych. Czynnikiem wywołującym ten ruch jest istnienie napięcia,

Bardziej szczegółowo

S9. Przemiany energii mechanicznej

S9. Przemiany energii mechanicznej S9. Przemiany energii mechanicznej ZADANIE S9/1: Lecący ptak, względem powierzchni Ziemi: a. posiada tylko energię potencjalną, b. posiada tylko energię kinetyczną, c. nie posiada żadnej energii mechanicznej,

Bardziej szczegółowo

2. Oblicz jakie przyspieszenie zyskała kula o masie 0,15 tony pod wpływem popchnięcia jej przez strongmana siłą 600N.

2. Oblicz jakie przyspieszenie zyskała kula o masie 0,15 tony pod wpływem popchnięcia jej przez strongmana siłą 600N. Wersja A KONKURS FIZYCZNY DLA UCZNIÓW KLAS 3 GIMNAZJUM Masz przed sobą zestaw 20 zadań. Na ich rozwiązanie masz 45 minut. Czytaj uważnie treści zadań. Tylko jedna odpowiedź jest prawidłowa. Za każde prawidłowo

Bardziej szczegółowo

Wyznaczenie gęstości cieczy za pomocą wagi hydrostatycznej. Spis przyrządów: waga techniczna (szalkowa), komplet odważników, obciążnik, ławeczka.

Wyznaczenie gęstości cieczy za pomocą wagi hydrostatycznej. Spis przyrządów: waga techniczna (szalkowa), komplet odważników, obciążnik, ławeczka. Cel ćwiczenia: WYZNACZANIE GĘSTOŚCI CIECZY ZA POMOCĄ WAGI HYDROSTATYCZNEJ Wyznaczenie gęstości cieczy za poocą wagi hydrostatycznej. Spis przyrządów: waga techniczna (szalkowa), koplet odważników, obciążnik,

Bardziej szczegółowo

Wojewódzki Konkurs Fizyczny dla uczniów gimnazjów województwa wielkopolskiego

Wojewódzki Konkurs Fizyczny dla uczniów gimnazjów województwa wielkopolskiego Kod ucznia Data urodzenia ucznia Dzień miesiąc rok ETAP SZKOLNY Rok szkolny 2015/2016 Instrukcja dla ucznia 1. Sprawdź, czy test zawiera 12 stron. Ewentualny brak stron lub inne usterki zgłoś Komisji.

Bardziej szczegółowo

Zadanie 2. (0 1) W tabeli podano rodzaje mieszanin oraz wybrane sposoby ich rozdzielania. Rodzaj mieszaniny Metoda rozdzielania mieszaniny

Zadanie 2. (0 1) W tabeli podano rodzaje mieszanin oraz wybrane sposoby ich rozdzielania. Rodzaj mieszaniny Metoda rozdzielania mieszaniny Zadanie 1. (0 1) Uczniowie obserwowali przebieg doświadczenia, w którym do kolby z wrzącą wodą wprowadzono płonący magnez nad powierzchnię cieczy. Doświadczenie zilustrowali rysunkiem. W czasie doświadczenia

Bardziej szczegółowo

SZYBKOŚĆ REAKCJI CHEMICZNYCH. RÓWNOWAGA CHEMICZNA

SZYBKOŚĆ REAKCJI CHEMICZNYCH. RÓWNOWAGA CHEMICZNA SZYBKOŚĆ REAKCJI CHEMICZNYCH. RÓWNOWAGA CHEMICZNA Zadania dla studentów ze skryptu,,obliczenia z chemii ogólnej Wydawnictwa Uniwersytetu Gdańskiego 1. Reakcja między substancjami A i B zachodzi według

Bardziej szczegółowo

FIZYKA IV etap edukacyjny zakres rozszerzony

FIZYKA IV etap edukacyjny zakres rozszerzony FIZYKA IV etap edukacyjny zakres rozszerzony Cele kształcenia wymagania ogólne I. Znajomość i umiejętność wykorzystania pojęć i praw fizyki do wyjaśniania procesów i zjawisk w przyrodzie. II. Analiza tekstów

Bardziej szczegółowo

PRZEDMIOTOWY SYSTEM OCENIANIA (PSO) Z Przedmiotu Fizyka w Publicznym Gimnazjum im. Papieża Jana Pawła II w Łaszczowie

PRZEDMIOTOWY SYSTEM OCENIANIA (PSO) Z Przedmiotu Fizyka w Publicznym Gimnazjum im. Papieża Jana Pawła II w Łaszczowie PRZEDMIOTOWY SYSTEM OCENIANIA (PSO) Z Przedmiotu Fizyka w Publicznym Gimnazjum im. Papieża Jana Pawła II w Łaszczowie 1. Wstęp Założenia PSO Ogólne zasady oceniania zostały określone rozporządzeniami MEN

Bardziej szczegółowo

KONKURS MATEMATYCZNO FIZYCZNY 3 marca 2009 r. Klasa II

KONKURS MATEMATYCZNO FIZYCZNY 3 marca 2009 r. Klasa II ...... imię i nazwisko ucznia... klasa KONKURS MATEMATYCZNO FIZYCZNY marca 2009 r. Klasa II... ilość punktów Drogi uczniu! Przed Tobą zestaw 14 zadań. Pierwsze 10 to zadania zamknięte. Rozwiązanie tych

Bardziej szczegółowo

XII WOJEWÓDZKI KONKURS PRZEDMIOTOWY Z FIZYKI dla uczniów gimnazjów województwa kujawsko-pomorskiego 2014/2015 Etap rejonowy czas rozwiązania 90 minut

XII WOJEWÓDZKI KONKURS PRZEDMIOTOWY Z FIZYKI dla uczniów gimnazjów województwa kujawsko-pomorskiego 2014/2015 Etap rejonowy czas rozwiązania 90 minut XII WOJEWÓDZKI KONKURS PRZEDMIOTOWY Z FIZYKI dla uczniów gimnazjów województwa kujawsko-pomorskiego 2014/2015 Etap rejonowy czas rozwiązania 90 minut Na karcie odpowiedzi należy umieścić swój kod (numer).

Bardziej szczegółowo

KOŃCOWOROCZNE KRYTERIA OCENIANIA Z FIZYKI W ROKU SZKOLNYM 2014/2015 DLA KLAS II. przygotowała mgr Magdalena Murawska

KOŃCOWOROCZNE KRYTERIA OCENIANIA Z FIZYKI W ROKU SZKOLNYM 2014/2015 DLA KLAS II. przygotowała mgr Magdalena Murawska KOŃCOWOROCZNE KRYTERIA OCENIANIA Z FIZYKI W ROKU SZKOLNYM 2014/2015 DLA KLAS II przygotowała mgr Magdalena Murawska Ocenę dopuszczającą otrzymuje uczeń, który: definiuje pracę, gdy działa stała siła równoległa

Bardziej szczegółowo

Politechnika Lubelska Wydział Elektrotechniki i Informatyki Katedra Urządzeń Elektrycznych i Techniki Wysokich Napięć. Dr hab.

Politechnika Lubelska Wydział Elektrotechniki i Informatyki Katedra Urządzeń Elektrycznych i Techniki Wysokich Napięć. Dr hab. Politechnika Lubelska Wydział Elektrotechniki i Informatyki Katedra Urządzeń Elektrycznych i Techniki Wysokich Napięć Dr hab. Paweł Żukowski Materiały magnetyczne Właściwości podstawowych materiałów magnetycznych

Bardziej szczegółowo

Program merytoryczny Konkursu Fizycznego dla uczniów gimnazjów rok szkolny 2011/2012

Program merytoryczny Konkursu Fizycznego dla uczniów gimnazjów rok szkolny 2011/2012 Program merytoryczny Konkursu Fizycznego dla uczniów gimnazjów rok szkolny 2011/2012 Celem Konkursu Fizycznego jest rozwijanie zainteresowań prawidłowościami świata przyrody, umiejętność prezentacji wyników

Bardziej szczegółowo

Zakres wymagań ma charakter kaskadowy to znaczy że uczeń chcąc uzyskać ocenę wyższą musi spełnić wymagania na oceny niższe.

Zakres wymagań ma charakter kaskadowy to znaczy że uczeń chcąc uzyskać ocenę wyższą musi spełnić wymagania na oceny niższe. Rozkład materiału nauczania z fizyki do klasy II gimnazjum na rok szkolny 2014/2015 opracowany w oparciu o program nauczania fizyki w gimnazjum Spotkania z fizyką, autorstwa Grażyny Francuz-Ornat, Teresy

Bardziej szczegółowo

Szczegóły budowy kolektora próżniowego typu HeatPipe. Część 1.

Szczegóły budowy kolektora próżniowego typu HeatPipe. Część 1. Szczegóły budowy kolektora próżniowego typu HeatPipe. Część 1. Popularność kolektorów próżniowych w Polsce jest na tle Europy zjawiskiem dość wyjątkowym w zasadzie wiele przemawia za wyborem kolektora

Bardziej szczegółowo

Efekt cieplarniany i warstwa ozonowa

Efekt cieplarniany i warstwa ozonowa Efekt cieplarniany i warstwa ozonowa Promieniowanie ciała doskonale czarnego Ciało doskonale czarne ciało pochłaniające całkowicie każde promieniowanie, które padnie na jego powierzchnię, niezależnie od

Bardziej szczegółowo

1. Odpowiedź c) 2. Odpowiedź d) Przysłaniając połowę soczewki zmniejszamy strumień światła, który przez nią przechodzi. 3.

1. Odpowiedź c) 2. Odpowiedź d) Przysłaniając połowę soczewki zmniejszamy strumień światła, który przez nią przechodzi. 3. 1. Odpowiedź c) Obraz soczewki będzie zielony. Każdy punkt obrazu powstaje przez poprowadzenie promieni przechodzących przez wszystkie części soczewki. Suma czerwonego i zielonego odbierana jest jako kolor

Bardziej szczegółowo

Czytanie wykresów to ważna umiejętność, jeden wykres zawiera więcej informacji, niż strona tekstu. Dlatego musisz umieć to robić.

Czytanie wykresów to ważna umiejętność, jeden wykres zawiera więcej informacji, niż strona tekstu. Dlatego musisz umieć to robić. Analiza i czytanie wykresów Czytanie wykresów to ważna umiejętność, jeden wykres zawiera więcej informacji, niż strona tekstu. Dlatego musisz umieć to robić. Aby dobrze odczytać wykres zaczynamy od opisu

Bardziej szczegółowo

FIZYKA I ASTRONOMIA. Matura z Kwazarem. Życzymy powodzenia!

FIZYKA I ASTRONOMIA. Matura z Kwazarem. Życzymy powodzenia! FIZYKA I ASTRONOMIA Matura z Kwazarem ARKUSZ PRÓBNEJ MATURY FIZYKA I ASTRONOMIA POZIOM ROZSZERZONY Instrukcje dla zdającego: 1. Sprawdź, czy arkusz egzaminacyjny zawiera 12 stron (zadania 1 6). Ewentualny

Bardziej szczegółowo

Opracował: dr inż. Tadeusz Lemek

Opracował: dr inż. Tadeusz Lemek Materiały dydaktyczne na zajęcia wyrównawcze z chemii dla studentów pierwszego roku kierunku zamawianego Inżynieria i Gospodarka Wodna w ramach projektu Era inżyniera pewna lokata na przyszłość Opracował:

Bardziej szczegółowo