Ćwiczenie 4: Wymienniki ciepła. Wyznaczanie współczynnika przenikania ciepła.

Save this PDF as:
 WORD  PNG  TXT  JPG

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "Ćwiczenie 4: Wymienniki ciepła. Wyznaczanie współczynnika przenikania ciepła."

Transkrypt

1 . Część teoretyczna Podstawy bilansowania ciepła Energia może być przekazywana na sposób pracy (L) lub ciepła (Q). W pierwszym przypadku, na skutek wykonania pracy, układ zmienia objętość (rys. ). Rys.. Idea pracy objętościowej. Warunkiem przepływu ciepła jest wystąpienie różnicy temperatur. Ciepło przepływa od ciała o wyższej temperaturze do ciała o niższej temperaturze (rys. 2). Rys. 2. Kierunki przepływu strumieni cieplnych (To temperatura otoczenia, Ts - temperatura układu). Energia dostarczona do ciała może być w nim akumulowana (magazynowana) lub przekazywana dalej. Zdolność substancji do magazynowania energii opisuje wielkość zwana ciepłem właściwym, której jednostką jest Jest ona definiowana jako ilość ciepła (J), która jest potrzebna do ogrzania kg tej substancji o jeden K. Największą pojemnością cieplną charakteryzuje się woda (tab. ), jest to wielkość rzędu J (odpowiadająca 000 kalorii). Natomiast powietrze nie posiada takiej zdolności do magazynowania energii na sposób ciepła co uwidocznia się w ponad czterokrotnie mniejszych od wody wartościach ciepła właściwego. Drugą istotną wielością fizyczną opisującą właściwości ciał jest współczynnik przewodzenia ciepła wyrażany najczęściej w czyli. (tab. ). Jest to ilość ciepła jaka jest przewodzona przez warstwę ciała o grubości m pod wpływem różnicy temperatur K. Mechanizm przewodzenia ciepła opiera się na bezpośrednim przekazywaniu energii pomiędzy sąsiadującymi cząsteczkami, stąd wartości dla wody i powietrza (tab. ) różnią się znacząco. W przypadku ciał stałych zazwyczaj obserwuje się duże wartości (dla stali =50 ). Substancje charakteryzujące się dużymi wartościami nazywany przewodnikami cieplnymi. Niektóre ciała stałe, takie jak biopolimery i polimery, a więc substancje wielkocząsteczkowe, są izolatorami cieplnymi ponieważ nie są w stanie drgać efektywnie przekazując ciepło. Ponadto wszelkiego rodzaju układy spienione, ze względu na obecność powietrza, również mogą być stosowane jako izolatory cieplne (np. styropian czyli spieniony polistyren). Katedra Inżynierii i Aparatury Przemysłu Spożywczego, dr hab. inż. Anna Ptaszek, dr inż. Joanna Kruk Strona

2 Tabela. Właściwości fizyczne wody i powietrza woda powietrze T, ºC c p, J/(kgK), W/(m K) c p, kj/(kgk), W/(m K) , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , ,0307 Podczas ogrzewania cieczy obserwuje się dwa mechanizmy przekazywania energii: na sposób pracy i ciepła (rys. 3). Przekazywanie energii na sposób ciepła skutkuje wzrostem temperatury cieczy. Ponadto energia kinetyczna cząsteczek wrasta na tyle, że zwiększają się odległości pomiędzy nimi (wzrost objętości cieczy powodujący obniżenie gęstości) a także część cieczy ulega odparowaniu. Objętość jednego mola gazu powstałego z cieczy jest tysiąckrotnie większa od objętości cieczy, ponieważ energia dostarczona do cieczy jest wykorzystywana do wykonania pracy objętościowej nie powodując wzrostu temperatury. Z tego powodu, podczas wrzenia utrzymywana jest stała temperatura (temperatura przemiany fazowej, tzw. temperatura wrzenia). Rys. 3. Zmiany temperatury cieczy podczas jej ogrzewania Ilość energii powodująca przemianę fazową (parowanie, topnienie) nazywana jest ciepłem utajonym przemiany fazowej. Dla przemiany ciecz-gaz jest to ciepło parowania r wyrażane w i musi być ono dostarczone do cieczy z zewnętrznego źródła ciepła aby spowodować odparowanie kg cieczy. Podczas skraplania oparów ta sama ilość ciepła jest oddawana do otoczenia. Z tego powodu oparzenie parą wodną może być tragiczne w skutkach. Ciepło parowania wody w 0ºC wynosi , a więc w porównaniu z ciepłem właściwym rzędu jest prawie tysiąckrotnie większe. Ciepło właściwe oraz ciepło parowania umożliwiają wyznaczenie ilości ciepła potrzebnej do ogrzania lub/i odparowania określonej ilości cieczy. Katedra Inżynierii i Aparatury Przemysłu Spożywczego, dr hab. inż. Anna Ptaszek, dr inż. Joanna Kruk Strona 2

3 Ogrzewanie m kilogramów cieczy(/gazu) o cieple właściwym o różnicę temperatur wymaga dostarczenia ciepła w ilości : Ogrzanie cieczy(/gazu) przepływającej w ilości cieple właściwym o różnicę temperatur wymaga dostarczenia ciepła w ilości : Analogicznie ilość ciepła potrzebną do odparowania kilogramów cieczy ( kilogramów na sekundę cieczy będącej w przepływie) wymaga dostarczenia: Przenikanie ciepła Płyny (gazy i ciecze) mogą być ogrzewane/ochładzane w urządzeniach zwanych wymiennikami ciepła. Najprostszym przykładem takiego urządzenia jest kaloryfer, w którym przepływająca ciepła woda oddaje energię chłodnemu powietrzu. Wymienniki ciepła, które zawierają barierę (przegrodę) oddzielającą płyn o wyższej temperaturze od tego o niższej temperaturze nazywamy wymiennikami przeponowymi. Bezpośrednie mieszanie płynów o różnych temperaturach lub bezpośrednie kontaktowanie czynnika cieplejszego z chłodniejszym to operacje bezprzeponowe (np. wietrzenie pomieszczenia). Ciepło może być przenoszone dzięki przewodzeniu, konwekcji lub promieniowaniu. Przewodzenie i konwekcja wymaga obecności materii. Przewodzenie zachodzi w ciałach stałych i płynach będących w bezruchu lub warstwach płynów poruszających się ruchem laminarnym. O zdolności substancji do przewodzenia mówi opisany wcześniej współczynnik przewodzenia ciepła. Konwekcja wymaga natomiast ruchu płynu w sensie makroskopowym. W przypadku wymienników ciepła przeponowych obserwuje się wszystkie te mechanizmy razem (rys. ). Rys. 4. Przenikanie ciepła Katedra Inżynierii i Aparatury Przemysłu Spożywczego, dr hab. inż. Anna Ptaszek, dr inż. Joanna Kruk Strona 3

4 Wnikanie ciepła zachodzi do płynu od ścianki lub od ścianki do płynu. Mechanizm wnikania opiera się głównie na przewodzeniu, jednak do jego opisu nie używa się współczynnika przewodzenia ciepła (który zdefiniowany jest na grubość warstwy płynu) ale współczynnika wnikania ciepła o jednostce. W tych warunkach grubość warstwy płynu, przez którą następuje przewodzenie nie jest znana. Z tego powodu współczynnik wnikania ciepła zdefiniowany jest na powierzchnię, do/z której następuje ruch ciepła. Odwrotność przewodnictwa cieplnego jest miarą oporu termicznego, z tego powodu dla przenikania ciepła złożonego! szeregowo z wnikania ( ), przewodzenia # i ponownie wnikania ( " $% (rys. ) można zdefiniować opór całkowity jako sumę oporów poszczególnych etapów: & & '() *& +,-' *& '(. 0 ) * * 0. Miarą zdolności do przekazywania ciepła od płynu o wyższej temperaturze ) % do płynu o niższej temperaturze 2 % przez ściankę wymiennika ciepła jest współczynnik przenikania ciepła %: którego jednostką jest 3 płynu w konkretnym urządzeniu. Wymienniki ciepła Przeponowe wymienniki ciepła mogą pracować w układzie współprądowym i przeciwprądowym (rysunek obok). Podział ten odnosi się do kierunku przepływu medium (płynu) ogrzewającego i chłodzącego. Konsekwencją kierunku przepływu jest obserwowana różnica temperatur i w efekcie zmienna po długości aparatu siła napędowa procesu wymiany ciepła.. Ze względu na tę ciągłą zmianę temperatur obu cieczy po długości aparatu wprowadza się użyteczną różnicę temperatur. Użyteczna różnica temperatur liczona jest jako średnia logarytmiczna z różnić temperatur na wlocie i wylocie z aparatu ) i. (rys. ) & 0 ) * * Pozwala on wyznaczyć ilość ciepła potrzebną do ogrzania określonej ilości ) ). Znając masowe natężenie przepływu płynu o cieple właściwym a także efektywną różnicę temperatur można policzyć z zależności: 8 Wielkość 8 to powierzchnia wymiany ciepła wyrażona w.. Katedra Inżynierii i Aparatury Przemysłu Spożywczego, dr hab. inż. Anna Ptaszek, dr inż. Joanna Kruk Strona 4

5 Rys. 5. Profil zmian temperatury czynników grzewczego i ogrzewanego w wymiennikach ciepła. Często stosuje się modyfikacje kierunku przepływu płynów w wymienniku wprowadzając tzw. przepływ krzyżowy (rys. ). Ze względu na odmienny układ przepływu, do wzoru na użyteczną różnicę temperatur wprowadza się odpowiednia poprawkę 9. Ujmuje ona stopień w jakim obniża się efektywność wymiany ciepła przy zastosowaniu przepływu krzyżowego, w porównaniu do układu przeciwprądowego. Wartość tej poprawki można wyznaczyć na podstawie znajomości różnic temperatur czynnika ogrzewającego : i chłodzącego ; a także maksymalnej różnicy temperatur <=> w całym wymienniku. : :) 5 :. ; ;. 5 ;) <=> :) 5 ;) Wartości te pozwalają na obliczenie dwóch BCD oraz BCD. Poszukiwana poprawka może być odczytana z poniższej tabeli. E? 0,0 0, 0,2 0,3 0,4 0,5 0,6 0,7 0,8 0,9 0,0 0, 0,996 0,994 0,992 0,988 0,984 0,978 0,973 0,96 0,937 0,2 0,993 0,988 0,983 0,975 0,967 0,955 0,942 0,99 0,873 0,3 0,990 0,983 0,974 0,962 0,952 0,935 0,908 0,872 0,80 0,4 0,987 0,975 0,962 0,948 0,935 0,909 0,873 0,824 0,738 0,5 0,984 0,967 0,950 0,935 0,90 0,875 0,832 0,765 0,665 0,6 0,980 0,955 0,935 0,909 0,877 0,835 0,780 0,698 0,58 0,7 0,975 0,942 0,9 0,875 0,832 0,780 0,70 0,64 0,485 0,8 0,96 0,99 0,872 0,824 0,758 0,698 0,64 0,500 0,360 0,9 0,928 0,867 0,80 0,738 0,672 0,58 0,490 0,360 0,220 Katedra Inżynierii i Aparatury Przemysłu Spożywczego, dr hab. inż. Anna Ptaszek, dr inż. Joanna Kruk Strona 5

6 2. Część obliczeniowa Przykład : Jaka ilość energii jest potrzebna do ogrzania kg wody od temperatury otoczenia do temperatury wrzenia (pod ciśnieniem atmosferycznym) a następnie odparowania jej w tych warunkach? T, ºC ρ, kg/m 3 η 0 3, Pas c p, kj/(kgk) λ W/(m K) 0 999,9,7936 4,226 0, ,7,2964 4,95 0, ,2 0,9934 4,82 0, ,7 0,7924 4,76 0, ,2 0,6580 4,75 0, , 0,555 4,78 0, ,2 0,477 4,8 0, ,8 0,4040 4,87 0, ,8 0,352 4,94 0, ,3 0,3089 4,202 0, ,4 0,2775 4,2 0,682 Rozwiązanie: Temperatura wrzenia wody pod ciśnieniem atmosferycznym wynosi 00 ºC. Ilość ciepła potrzebną do ogrzania wody wyznaczymy wykorzystując jej ciepło właściwe. Ze względu na zmianę ciepła właściwego wraz z temperaturą należy policzyć średnią wartość ciepła właściwego dla temperatur 20 ºC i 00 ºC: 20I%* 00I% * % Odparowanie tej ilości wody wymaga dostarczenia ilości ciepła, którą można wyznaczyć znając ciepło parowania wody w 00 ºC: 00I% Jak widać ilość ciepła potrzebna do odparowania wody jest zdecydowanie większa od ilości energii potrzebnej do ogrzania tej samej ilości wody o 80K. Przykład 2: W aparacie wrze ciecz w temperaturze 5 ºC. Płaska ściana aparatu jest wykonana z blachy stalowej o grubości 3mm i zaizolowana z zewnątrz warstwą wełny żużlowej o grubości 60mm Q, 0,034 #. Temperatura otoczenia wynosi 8 ºC. Obliczyć zewnętrzną temperaturę izolacji oraz temperaturę panującą pomiędzy warstwą izolacji a ścianką aparatu, jeżeli współczynnik wnikania ciepła po stronie cieczy wynosi 0 ) 2 00 zaś współczynnik wnikania od strony powietrza do warstwy izolacji 0. 8 Rozwiązanie:. Oznaczmy temperatury zgodnie z rysunkiem: Katedra Inżynierii i Aparatury Przemysłu Spożywczego, dr hab. inż. Anna Ptaszek, dr inż. Joanna Kruk Strona 6

7 ) 5I, R 8I. W następnej kolejności należy policzyć wartość współczynnika przenikania ciepła: * Q, * S * 0 ) Q, S * 0,06 0,034 *0, * 8 T 8 0,529558% 5,33.,89 0,529. Znając ilość ciepła jaka opuszcza ściankę zbiornika można wyznaczyć temperaturę panującą na powierzchni izolacji zbiornika 2 : T % T U 2 T *8 5, *8 24,4I Z kolei temperatura panująca pomiędzy izolacją a ścianką zbiornika V może być wyznaczona na dwa sposoby: a) T W XY V 5 2 % U V Z [ XY XY * 2 R),V)V ],]^_ \ ],]` XY *24,4 4,95I b) T ) \ XY a b V 5 R % U V T XY * ) #* W [ XY d R 5,33 e,ef * ) #*8 4,97I e,ev2 g XY c Przykład 3: W wymienniku należy ogrzać 0,622 roztworu od temperatury 20 ºC do 90 ºC. Ciepło właściwe roztworu wynosi 3,8. Czynnikiem grzewczym jest a) para wodna, której nadciśnienie wynosi bar, b) Skropliny pary wodnej uzyskane przy nadciśnieniu bar, których końcowa temperatura może być wyższa od temperatury końcowej roztworu o 20K Zakładając, że współczynnik przenikania ciepła dla tego wymiennika wynosi 025 obliczyć powierzchnię wymiany ciepła. Obliczenia wykonać dla współ- i przeciwprądu. Rozwiązanie: Nadciśnienie pary wodnej rzędu bar oznacza, że czynnik grzewczy oddaje ciepło pod ciśnieniem całkowitym 2bar czyli Pa. W tych warunkach ciśnienia temperatura pary wynosi 20 ºC (tablice parowe). Ilość ciepła, która jest potrzebna do ogrzania roztworu może być policzona z równania bilansowego: 0, % Ta ilość ciepła musi być przekazana od czynnika grzewczego (pary wodnej lub jej skroplin) do roztworu, czyli można ją wykorzystać w równaniu projektowym wymiennika: 8 Powierzchnia wymiany ciepła może być wyznaczona po przekształceniu powyższego wzoru: 8 Wartość zależy od typu wymiennika i stanu skupienia czynnika grzewczego. Katedra Inżynierii i Aparatury Przemysłu Spożywczego, dr hab. inż. Anna Ptaszek, dr inż. Joanna Kruk Strona 7

8 a) ) ). 58, ,4 2, %520590% ) ). 58, ,4 2, %520520% b) ) ). 49, ,7 3, %50590% ) ). 54, ,6 2, %50520% Katedra Inżynierii i Aparatury Przemysłu Spożywczego, dr hab. inż. Anna Ptaszek, dr inż. Joanna Kruk Strona 8

9 3 Część doświadczalna A) Pomiar temperatur wody i powietrza Pomiary prowadzone będą przy stanowisku doświadczalnym, którego widok ogólny przedstawiono poniżej. Złożone jest ono z wymiennika ciepła o przepływie krzyżowym, w którym czynnikiem grzewczym jest gorąca woda a ogrzewanym powietrze. Rys. 6. Idea wymiennika z przepływem krzyzowym. Czynnikiem grzewczym jest woda, która przepływa rurkami ożebrowanymi o średnicy wewnętrznej h ' 0,08, zewnętrznej h, 0,02. Średnica zewnętrzna ożebrowania wynosi i 0,039. Rys.7. Widok wkładu grzewczego wymiennika ciepła Wkład grzewczy wymiennika złożony jest z trzech rzędów po siedem rurek, o całkowitej powierzchni wymiany ciepła 8 6,2.. Podczas ćwiczenia należy dokonać pomiaru temperatury wody na wlocie :) i wylocie :. z wymiennika. Ponadto należy określić natężenie przepływu wody. W tym celu wyznacza się czas napełniania cylindra o pojemności 2L wodą opuszczającą wymiennik a więc wodą o temperaturze :.. Wyznaczone objętościowe natężenie przepływu j należy przeliczyć na przepływ masowy. Katedra Inżynierii i Aparatury Przemysłu Spożywczego, dr hab. inż. Anna Ptaszek, dr inż. Joanna Kruk Strona 9

10 Ogrzewanym płynem jest powietrze, które do wymiennika jest tłoczone przez wentylator (rys. ) w temperaturze ;). Po ogrzaniu powietrze opuszcza wymiennik w temperaturze ;.. Obie temperatury należy zmierzyć i zapisać. Rys. 8. Stanowisko do pomiaru współczynnika przenikania ciepła w układzie woda-powietrze. Otrzymane wyniki należy umieścić w tabeli. woda powietrze wlot wylot wlot wylot :) :. ;) ; kl czas napełniania, s B) Wyznaczenie wartości współczynnika przenikania ciepła. Na podstawie wyników pomiarów obliczyć objętościowe natężenie przepływu wody j, 2. Obliczyć masowe natężenie przepływu wody, pamiętając że woda wypływa z wymiennika w temperaturze :., 3. Wyznaczyć średnie ciepło właściwe wody w przedziale temperatur ;), ;. %, 4. Obliczyć ilość ciepła jaką oddaje woda, 5. Obliczyć efektywną różnicę temperatur dla wymiennika o krzyżowym przepływie, 6. Korzystając z równania projektowego wymiennika i powierzchni wymiany ciepła wyznaczyć wartość współczynnika przenikania ciepła Katedra Inżynierii i Aparatury Przemysłu Spożywczego, dr hab. inż. Anna Ptaszek, dr inż. Joanna Kruk Strona 0

11 3 Sprawozdanie W sprawozdaniu proszę umieścić Tabelkę według wzoru Krótki wstęp teoretyczny Wyniki pomiarów Wyniki obliczeń, wartość współczynnika przenikania ciepła Rozwiązania poniższych zadań. Zadanie. W wymienniku ciepła należy schłodzić 0,28 cieczy o cieple właściwym 3,8 od temperatury 95 ºC do 40 ºC. Czynnikiem chłodzącym jest woda o temperaturze początkowej 20 ºC, która przepływa z natężeniem równym 0,56. Jaka powinna być powierzchnia chłodząca wymiennika ciepła przy zastosowaniu a) współprądu, b) przeciwprądu, jeżeli współczynnik przenikania ciepła jest równy 250. Zadanie 2. Płaską ściankę aparatu o współczynniku przewodzenia λ Μ =2,45 i grubości 0,05m zaizolowano warstwą wełny żużlowej o grubości 0,2m i współczynniku λ W =0,06. Temperatura wewnątrz aparatu wynosi 200 C a średnia temperatura otoczenia 5 C. Jaka musiała by być warstwa korka (λ K =0,036 ) aby uzyskać ten sam efekt izolacyjny jak w przypadku wełny żużlowej i dlaczego? Jaka będzie temperatura na powierzchni styku warstwy izolacyjnej i ściany aparatu? Proszę narysować rysunek do zadania. Zadanie 3. Proszę zinterpretować wyniki obliczeń powierzchni wymiany ciepła z przykładu 3, biorąc pod uwagę stan skupienia czynnika grzewczego oraz układ strumieni płynów. Katedra Inżynierii i Aparatury Przemysłu Spożywczego, dr hab. inż. Anna Ptaszek, dr inż. Joanna Kruk Strona

Ćwiczenie 5: Wymiana masy. Nawilżanie powietrza.

Ćwiczenie 5: Wymiana masy. Nawilżanie powietrza. 1 Część teoretyczna Powietrze wilgotne układ złożony z pary wodnej i powietrza suchego, czyli mieszaniny azotu, tlenu, wodoru i pozostałych gazów Z punktu widzenia różnego typu przemian skład powietrza

Bardziej szczegółowo

Przemiany energii w zjawiskach cieplnych. 1/18

Przemiany energii w zjawiskach cieplnych. 1/18 Przemiany energii w zjawiskach cieplnych. 1/18 Średnia energia kinetyczna cząsteczek Średnia energia kinetyczna cząsteczek to suma energii kinetycznych wszystkich cząsteczek w danej chwili podzielona przez

Bardziej szczegółowo

BADANIE WYMIENNIKA CIEPŁA TYPU RURA W RURZE

BADANIE WYMIENNIKA CIEPŁA TYPU RURA W RURZE BDNIE WYMIENNIK CIEPŁ TYPU RUR W RURZE. Cel ćwiczenia Celem ćwiczenia jest zapoznanie z konstrukcją, metodyką obliczeń cieplnych oraz poznanie procesu przenikania ciepła w rurowych wymiennikach ciepła..

Bardziej szczegółowo

Wyznaczanie współczynnika przenikania ciepła dla przegrody płaskiej

Wyznaczanie współczynnika przenikania ciepła dla przegrody płaskiej Katedra Silników Spalinowych i Pojazdów ATH ZAKŁAD TERMODYNAMIKI Wyznaczanie współczynnika przenikania ciepła dla przegrody płaskiej - - Wstęp teoretyczny Jednym ze sposobów wymiany ciepła jest przewodzenie.

Bardziej szczegółowo

gazów lub cieczy, wywołanym bądź różnicą gęstości (różnicą temperatur), bądź przez wymuszenie czynnikami zewnętrznymi.

gazów lub cieczy, wywołanym bądź różnicą gęstości (różnicą temperatur), bądź przez wymuszenie czynnikami zewnętrznymi. WYMIANA (TRANSPORT) CIEPŁA Trzy podstawowe mechanizmy transportu ciepła (wymiany ciepła): 1. PRZEWODZENIIE - przekazywanie energii od jednej cząstki do drugiej, za pośrednictwem ruchu drgającego tych cząstek.

Bardziej szczegółowo

Ćwiczenie 2: Wyznaczanie gęstości i lepkości płynów nieniutonowskich

Ćwiczenie 2: Wyznaczanie gęstości i lepkości płynów nieniutonowskich Gęstość 1. Część teoretyczna Gęstość () cieczy w danej temperaturze definiowana jest jako iloraz jej masy (m) do objętości (V) jaką zajmuje: Gęstość wyrażana jest w jednostkach układu SI. Gęstość cieczy

Bardziej szczegółowo

WOJSKOWA AKADEMIA TECHNICZNA Wydział Mechaniczny Katedra Pojazdów Mechanicznych i Transportu LABORATORIUM TERMODYNAMIKI TECHNICZNEJ

WOJSKOWA AKADEMIA TECHNICZNA Wydział Mechaniczny Katedra Pojazdów Mechanicznych i Transportu LABORATORIUM TERMODYNAMIKI TECHNICZNEJ WOJSKOWA AKADEMIA TECHNICZNA Wydział Mechaniczny Katedra Pojazdów Mechanicznych i Transportu LABORATORIUM TERMODYNAMIKI TECHNICZNEJ Instrukcja do ćwiczenia T-06 Temat: Wyznaczanie zmiany entropii ciała

Bardziej szczegółowo

KATEDRA APARATURY I MASZYNOZNAWSTWA CHEMICZNEGO Wydział Chemiczny POLITECHNIKA GDAŃSKA ul. G. Narutowicza 11/12 80-952 GDAŃSK

KATEDRA APARATURY I MASZYNOZNAWSTWA CHEMICZNEGO Wydział Chemiczny POLITECHNIKA GDAŃSKA ul. G. Narutowicza 11/12 80-952 GDAŃSK KATEDRA APARATURY I MASZYNOZNAWSTWA CHEMICZNEGO Wydział Chemiczny POLITECHNIKA GDAŃSKA ul. G. Narutowicza 11/12 80-952 GDAŃSK LABORATORIUM Z PROEKOLOGICZNYCH ŹRÓDEŁ ENERGII ODNAWIALNEJ 6. WYMIENNIK CIEPŁA

Bardziej szczegółowo

Laboratorium InŜynierii i Aparatury Przemysłu SpoŜywczego

Laboratorium InŜynierii i Aparatury Przemysłu SpoŜywczego Laboratorium InŜynierii i Aparatury Przemysłu SpoŜywczego 1. Temat ćwiczenia :,,Wyznaczanie współczynnika przenikania ciepła 2. Cel ćwiczenia : Określenie globalnego współczynnika przenikania ciepła k

Bardziej szczegółowo

Przykładowe kolokwium nr 1 dla kursu. Przenoszenie ciepła ćwiczenia

Przykładowe kolokwium nr 1 dla kursu. Przenoszenie ciepła ćwiczenia Przykładowe kolokwium nr 1 dla kursu Grupa A Zad. 1. Określić różnicę temperatur zewnętrznej i wewnętrznej strony stalowej ścianki kotła parowego działającego przy nadciśnieniu pn = 14 bar. Grubość ścianki

Bardziej szczegółowo

Ćwiczenie 2: Wyznaczanie gęstości i lepkości płynów. Rodzaje przepływów.

Ćwiczenie 2: Wyznaczanie gęstości i lepkości płynów. Rodzaje przepływów. Ćwiczenie : Wyznaczanie gęstości i lepkości płynów. Rodzaje przepływów. Gęstość 1. Część teoretyczna Gęstość () cieczy w danej temperaturze definiowana jest jako iloraz jej masy (m) do objętości (V) jaką

Bardziej szczegółowo

WYZNACZANIE WSPÓŁCZYNNIKA WNIKANIA CIEPŁA PODCZAS KONWEKCJI WYMUSZONEJ GAZU W RURZE

WYZNACZANIE WSPÓŁCZYNNIKA WNIKANIA CIEPŁA PODCZAS KONWEKCJI WYMUSZONEJ GAZU W RURZE Ćwiczenie 1: WYZNACZANIE WSPÓŁCZYNNIKA WNIKANIA CIEPŁA PODCZAS KONWEKCJI WYMUSZONEJ GAZU W RURZE 1. CEL ĆWICZENIA Celem ćwiczenia jest eksperymentalne wyznaczenie współczynnika wnikania ciepła podczas

Bardziej szczegółowo

1. Wprowadzenie: dt q = - λ dx. q = lim F

1. Wprowadzenie: dt q = - λ dx. q = lim F PAŃSTWOWA WYŻSZA SZKOŁA ZAWODOWA W PILE INSTYTUT POLITECHNICZNY Zakład Budowy i Eksploatacji Maszyn PRACOWNIA TERMODYNAMIKI TECHNICZNEJ INSTRUKCJA Temat ćwiczenia: WYZNACZANIE WSPÓŁCZYNNIKA PRZEWODNOŚCI

Bardziej szczegółowo

BADANIE WYMIENNIKÓW CIEPŁA

BADANIE WYMIENNIKÓW CIEPŁA 1.Wprowadzenie DNIE WYMIENNIKÓW CIEPŁ a) PŁSZCZOWO-RUROWEGO b) WĘŻOWNICOWEGO adanie wymiennika ciepła sprowadza się do pomiaru współczynników przenikania ciepła k w szerokim zakresie zmian parametrów ruchowych,

Bardziej szczegółowo

BADANIA CIEPLNE REKUPERATORA

BADANIA CIEPLNE REKUPERATORA Ćwiczenie 4: BADANIA CIEPLNE REKUPERATORA 1. CEL ĆWICZENIA Celem ćwiczenia jest eksperymentalne wyznaczenie bilansu cieplnego oraz średniego współczynnika przenikania ciepła w jednodrogowym rekuperatorze

Bardziej szczegółowo

3. Przejścia fazowe pomiędzy trzema stanami skupienia materii:

3. Przejścia fazowe pomiędzy trzema stanami skupienia materii: Temat: Zmiany stanu skupienia. 1. Energia sieci krystalicznej- wielkość dzięki której można oszacować siły przyciągania w krysztale 2. Energia wiązania sieci krystalicznej- ilość energii potrzebnej do

Bardziej szczegółowo

1. Część teoretyczna. Przepływ jednofazowy przez złoże nieruchome i ruchome

1. Część teoretyczna. Przepływ jednofazowy przez złoże nieruchome i ruchome 1. Część teoretyczna Przepływ jednofazowy przez złoże nieruchome i ruchome Przepływ płynu przez warstwę luźno usypanego złoża występuje w wielu aparatach, np. w kolumnie absorpcyjnej, rektyfikacyjnej,

Bardziej szczegółowo

Ćwiczenie 3: Wyznaczanie gęstości pozornej i porowatości złoża, przepływ gazu przez złoże suche, opory przepływu.

Ćwiczenie 3: Wyznaczanie gęstości pozornej i porowatości złoża, przepływ gazu przez złoże suche, opory przepływu. 1. Część teoretyczna Przepływ jednofazowy przez złoże nieruchome i ruchome Przepływ płynu przez warstwę luźno usypanego złoża występuje w wielu aparatach, np. w kolumnie absorpcyjnej, rektyfikacyjnej,

Bardziej szczegółowo

Instrukcja stanowiskowa

Instrukcja stanowiskowa POLITECHNIKA WARSZAWSKA Wydział Budownictwa, Mechaniki i Petrochemii Instytut Inżynierii Mechanicznej w Płocku Zakład Aparatury Przemysłowej LABORATORIUM WYMIANY CIEPŁA I MASY Instrukcja stanowiskowa Temat:

Bardziej szczegółowo

Projekt Inżynier mechanik zawód z przyszłością współfinansowany ze środków Unii Europejskiej w ramach Europejskiego Funduszu Społecznego

Projekt Inżynier mechanik zawód z przyszłością współfinansowany ze środków Unii Europejskiej w ramach Europejskiego Funduszu Społecznego Zajęcia wyrównawcze z fizyki -Zestaw 4 -eoria ermodynamika Równanie stanu gazu doskonałego Izoprzemiany gazowe Energia wewnętrzna gazu doskonałego Praca i ciepło w przemianach gazowych Silniki cieplne

Bardziej szczegółowo

Wnikanie ciepła przy konwekcji swobodnej. 1. Wstęp

Wnikanie ciepła przy konwekcji swobodnej. 1. Wstęp Wnikanie ciepła przy konwekcji swobodnej 1. Wstęp Współczynnik wnikania ciepła podczas konwekcji silnie zależy od prędkości czynnika. Im prędkość czynnika jest większa, tym współczynnik wnikania ciepła

Bardziej szczegółowo

WSPÓŁCZYNNIK PRZEJMOWANIA CIEPŁA PRZEZ KONWEKCJĘ

WSPÓŁCZYNNIK PRZEJMOWANIA CIEPŁA PRZEZ KONWEKCJĘ INSYU INFORMAYKI SOSOWANEJ POLIECHNIKI ŁÓDZKIEJ Ćwiczenie Nr2 WSPÓŁCZYNNIK PRZEJMOWANIA CIEPŁA PRZEZ KONWEKCJĘ 1.WPROWADZENIE. Wymiana ciepła pomiędzy układami termodynamicznymi może być realizowana na

Bardziej szczegółowo

PRZENIKANIE CIEPŁA W CHŁODNICY POWIETRZNEJ

PRZENIKANIE CIEPŁA W CHŁODNICY POWIETRZNEJ 1. Wprowadzenie PRZENIKANIE CIEPŁA W CHŁODNICY POWIERZNEJ Ruch ciepła między dwoma ośrodkami gazowymi lub ciekłymi przez przegrodę z ciała stałego nosi nazwę przenikania ciepła. W pojęciu tym mieści się

Bardziej szczegółowo

ĆWICZENIE NR 4 WYMIENNIK CIEPŁA

ĆWICZENIE NR 4 WYMIENNIK CIEPŁA ĆWICZENIE NR 4 WYMIENNIK CIEPŁA 1. Cel ćwiczenia Celem ćwiczenia jest doświadczalne zbadanie wymiany ciepła w przeponowym płaszczowo rurowym wymiennika ciepła i porównanie wyników z obliczeniami teoretycznymi.

Bardziej szczegółowo

WYMIANA CIEPŁA i WYMIENNIKI CIEPŁA

WYMIANA CIEPŁA i WYMIENNIKI CIEPŁA WYMIANA CIEPŁA i WYMIENNIKI CIEPŁA Prof. M. Kamiński Gdańsk 2015 PLAN Znaczenie procesowe wymiany ciepła i zasady ogólne Pojęcia i definicje podstawowe Ruch ciepła na drodze przewodzenia Ruch ciepła na

Bardziej szczegółowo

Układ termodynamiczny Parametry układu termodynamicznego Proces termodynamiczny Układ izolowany Układ zamknięty Stan równowagi termodynamicznej

Układ termodynamiczny Parametry układu termodynamicznego Proces termodynamiczny Układ izolowany Układ zamknięty Stan równowagi termodynamicznej termodynamika - podstawowe pojęcia Układ termodynamiczny - wyodrębniona część otaczającego nas świata. Parametry układu termodynamicznego - wielkości fizyczne, za pomocą których opisujemy stan układu termodynamicznego,

Bardziej szczegółowo

Wymiennik ciepła. Dane wyjściowe i materiały pomocnicze do wykonania zadania projektowego. Henryk Bieszk. Gdańsk 2011

Wymiennik ciepła. Dane wyjściowe i materiały pomocnicze do wykonania zadania projektowego. Henryk Bieszk. Gdańsk 2011 Henryk Bieszk Wymiennik ciepła Dane wyjściowe i materiały pomocnicze do wykonania zadania projektowego Gdańsk 2011 H. Bieszk, Wymiennik ciepła, projekt 1 PRZEDMIOT: APARATURA CHEMICZNA TEMAT ZADANIA PROJEKTOWEGO:

Bardziej szczegółowo

wymiana energii ciepła

wymiana energii ciepła wymiana energii ciepła Karolina Kurtz-Orecka dr inż., arch. Wydział Budownictwa i Architektury Katedra Dróg, Mostów i Materiałów Budowlanych 1 rodzaje energii magnetyczna kinetyczna cieplna światło dźwięk

Bardziej szczegółowo

Zadanie 1. Zadanie 2.

Zadanie 1. Zadanie 2. Zadanie 1. Określić nadciśnienie powietrza panujące w rurociągu R za pomocą U-rurki, w której znajduje się woda. Różnica poziomów wody w U-rurce wynosi h = 100 cm. Zadanie 2. Określić podciśnienie i ciśnienie

Bardziej szczegółowo

Występują dwa zasadnicze rodzaje skraplania: skraplanie kroplowe oraz skraplanie błonkowe.

Występują dwa zasadnicze rodzaje skraplania: skraplanie kroplowe oraz skraplanie błonkowe. Wymiana ciepła podczas skraplania (kondensacji) 1. Wstęp Do skraplania dochodzi wtedy, gdy para zostaje ochłodzona do temperatury niższej od temperatury nasycenia (skraplania, wrzenia). Ma to najczęściej

Bardziej szczegółowo

WNIKANIE CIEPŁA PRZY WRZENIU CIECZY

WNIKANIE CIEPŁA PRZY WRZENIU CIECZY WNIKANIE CIEPŁA PRZY WRZENIU CIECZY 1. Wprowadzenie Z wrzeniem cieczy jednoskładnikowej A mamy do czynienia wówczas, gdy proces przechodzenia cząstek cieczy w parę zachodzi w takiej temperaturze, w której

Bardziej szczegółowo

Imię i nazwisko ucznia Data... Klasa...

Imię i nazwisko ucznia Data... Klasa... Przygotowano za pomocą programu Ciekawa fizyka. Bank zadań Copyright by Wydawnictwa Szkolne i Pedagogiczne sp. z o.o., Warszawa 2011 strona 1 Imię i nazwisko ucznia Data...... Klasa... Zadanie 1. Wyraź

Bardziej szczegółowo

gazów lub cieczy, wywołanym bądź różnicą gęstości (różnicą temperatur), bądź przez wymuszenie czynnikami zewnętrznymi.

gazów lub cieczy, wywołanym bądź różnicą gęstości (różnicą temperatur), bądź przez wymuszenie czynnikami zewnętrznymi. WYMIANA (TRANSPORT) CIEPŁA Trzy podstawowe mechanizmy transportu ciepła (wymiany ciepła):. PRZEWODZENIE - przekazywanie energii od jednej cząstki do drugiej, za pośrednictwem ruchu drgającego tych cząstek.

Bardziej szczegółowo

- podaje warunki konieczne do tego, by w sensie fizycznym była wykonywana praca

- podaje warunki konieczne do tego, by w sensie fizycznym była wykonywana praca Fizyka, klasa II Podręcznik: Świat fizyki, cz.2 pod red. Barbary Sagnowskiej 6. Praca. Moc. Energia. Lp. Temat lekcji Wymagania konieczne i podstawowe 1 Praca mechaniczna - podaje przykłady wykonania pracy

Bardziej szczegółowo

Warunki izochoryczno-izotermiczne

Warunki izochoryczno-izotermiczne WYKŁAD 5 Pojęcie potencjału chemicznego. Układy jednoskładnikowe W zależności od warunków termodynamicznych potencjał chemiczny substancji czystej definiujemy następująco: Warunki izobaryczno-izotermiczne

Bardziej szczegółowo

POLITECHNIKA CZĘSTOCHOWSKA. Poszukiwanie optymalnej średnicy rurociągu oraz grubości izolacji

POLITECHNIKA CZĘSTOCHOWSKA. Poszukiwanie optymalnej średnicy rurociągu oraz grubości izolacji POLITECHNIKA CZĘSTOCHOWSKA Instytut Maszyn Cieplnych Optymalizacja Procesów Cieplnych Ćwiczenie nr 3 Poszukiwanie optymalnej średnicy rurociągu oraz grubości izolacji Częstochowa 2002 Wstęp. Ze względu

Bardziej szczegółowo

FIZYKA KLASA 7 Rozkład materiału dla klasy 7 szkoły podstawowej (2 godz. w cyklu nauczania)

FIZYKA KLASA 7 Rozkład materiału dla klasy 7 szkoły podstawowej (2 godz. w cyklu nauczania) FIZYKA KLASA 7 Rozkład materiału dla klasy 7 szkoły podstawowej (2 godz. w cyklu nauczania) Temat Proponowana liczba godzin POMIARY I RUCH 12 Wymagania szczegółowe, przekrojowe i doświadczalne z podstawy

Bardziej szczegółowo

Politechnika Gdańska

Politechnika Gdańska Politechnika Gdańska Wybrane zagadnienia wymiany ciepła i masy Temat: Wyznaczanie współczynnika przejmowania ciepła dla rekuperatorów metodą WILSONA wykonał : Kamil Kłek wydział : Mechaniczny Spis treści.wiadomości

Bardziej szczegółowo

Spis treści. Przedmowa WPROWADZENIE DO PRZEDMIOTU... 11

Spis treści. Przedmowa WPROWADZENIE DO PRZEDMIOTU... 11 Spis treści Przedmowa... 10 1. WPROWADZENIE DO PRZEDMIOTU... 11 2. PODSTAWOWE OKREŚLENIA W TERMODYNAMICE... 13 2.1. Układ termodynamiczny... 13 2.2. Wielkości fizyczne, układ jednostek miary... 14 2.3.

Bardziej szczegółowo

SZCZEGÓŁOWE WYMAGANIA EDUKACYJNE Z FIZYKI KLASA II

SZCZEGÓŁOWE WYMAGANIA EDUKACYJNE Z FIZYKI KLASA II SZCZEGÓŁOWE WYMAGANIA EDUKACYJNE Z FIZYKI KLASA II Energia mechaniczna Wymagania na stopień dopuszczający obejmują treści niezbędne dla dalszego kształcenia oraz użyteczne w pozaszkolnej działalności ucznia.

Bardziej szczegółowo

Wymagania edukacyjne Fizyka klasa 2

Wymagania edukacyjne Fizyka klasa 2 Wymagania edukacyjne Fizyka klasa 2 Temat lekcji Temat 1. Praca ele operacyjne Uczeń: Kategoria celów Rozdział I. Praca i energia wskazuje sytuacje, w których w fizyce jest wykonywana praca podstawowe

Bardziej szczegółowo

Temperatura jest wspólną własnością dwóch ciał, które pozostają ze sobą w równowadze termicznej.

Temperatura jest wspólną własnością dwóch ciał, które pozostają ze sobą w równowadze termicznej. 1 Ciepło jest sposobem przekazywania energii z jednego ciała do drugiego. Ciepło przepływa pod wpływem różnicy temperatur. Jeżeli ciepło nie przepływa mówimy o stanie równowagi termicznej. Zerowa zasada

Bardziej szczegółowo

POLITECHNIKA ŚWIĘTOKRZYSKA w Kielcach WYDZIAŁ MECHATRONIKI I BUDOWY MASZYN KATEDRA URZĄDZEŃ MECHATRONICZNYCH LABORATORIUM FIZYKI INSTRUKCJA

POLITECHNIKA ŚWIĘTOKRZYSKA w Kielcach WYDZIAŁ MECHATRONIKI I BUDOWY MASZYN KATEDRA URZĄDZEŃ MECHATRONICZNYCH LABORATORIUM FIZYKI INSTRUKCJA POLITECHNIKA ŚWIĘTOKRZYSKA w Kielcach WYDZIAŁ MECHATRONIKI I BUDOWY MASZYN KATEDRA URZĄDZEŃ MECHATRONICZNYCH LABORATORIUM FIZYKI INSTRUKCJA ĆWICZENIE LABORATORYJNE NR 1 Temat: Wyznaczanie współczynnika

Bardziej szczegółowo

Przedmiotowy system oceniania (propozycja)

Przedmiotowy system oceniania (propozycja) Przedmiotowy system oceniania (propozycja) Kursywą oznaczono treści dodatkowe. Wymagania na poszczególne oceny konieczne podstawowe rozszerzające dopełniające dopuszczający dostateczny dobry bardzo dobry

Bardziej szczegółowo

Podstawy fizyki wykład 6

Podstawy fizyki wykład 6 Podstawy fizyki wykład 6 Dr Piotr Sitarek Instytut Fizyki, Politechnika Wrocławska Elementy termodynamiki Temperatura Rozszerzalność cieplna Ciepło Praca a ciepło Pierwsza zasada termodynamiki Gaz doskonały

Bardziej szczegółowo

OBLICZENIA SILNIKA TURBINOWEGO ODRZUTOWEGO (rzeczywistego) PRACA W WARUNKACH STATYCZNYCH. Opracował. Dr inż. Robert Jakubowski

OBLICZENIA SILNIKA TURBINOWEGO ODRZUTOWEGO (rzeczywistego) PRACA W WARUNKACH STATYCZNYCH. Opracował. Dr inż. Robert Jakubowski OBLICZENIA SILNIKA TURBINOWEGO ODRZUTOWEGO (rzeczywistego) PRACA W WARUNKACH STATYCZNYCH DANE WEJŚCIOWE : Opracował Dr inż. Robert Jakubowski Parametry otoczenia p H, T H Spręż sprężarki, Temperatura gazów

Bardziej szczegółowo

KATEDRA INŻYNIERII CHEMICZNEJ I PROCESOWEJ INSTRUKCJE DO ĆWICZEŃ LABORATORYJNYCH LABORATORIUM INŻYNIERII CHEMICZNEJ, PROCESOWEJ I BIOPROCESOWEJ

KATEDRA INŻYNIERII CHEMICZNEJ I PROCESOWEJ INSTRUKCJE DO ĆWICZEŃ LABORATORYJNYCH LABORATORIUM INŻYNIERII CHEMICZNEJ, PROCESOWEJ I BIOPROCESOWEJ KATEDRA INŻYNIERII CHEMICZNEJ I PROCESOWEJ INSTRUKCJE DO ĆWICZEŃ LABORATORYJNYCH LABORATORIUM INŻYNIERII CHEMICZNEJ, PROCESOWEJ I BIOPROCESOWEJ Absorpcja Osoba odiedzialna: Donata Konopacka - Łyskawa dańsk,

Bardziej szczegółowo

KRYTERIA OCEN Z FIZYKI DLA KLASY I GIMNAZJUM

KRYTERIA OCEN Z FIZYKI DLA KLASY I GIMNAZJUM KRYTERIA OCEN Z FIZYKI DLA KLASY I GIMNAZJUM WŁASNOŚCI MATERII - Uczeń nie opanował wiedzy i umiejętności niezbędnych w dalszej nauce. - Wie, że substancja występuje w trzech stanach skupienia. - Wie,

Bardziej szczegółowo

Wyznaczanie ciepła topnienia lodu.

Wyznaczanie ciepła topnienia lodu. C4 Wyznaczanie ciepła topnienia lodu. Celem ćwiczenia jest wyznaczenie ciepła topnienia lodu metodą kalorymetryczną. Zagadnienia do przygotowania: temperatura i energia wewnętrzna, ciepło, ciepło właściwe,

Bardziej szczegółowo

PRZEPŁYW CIEPŁA PRZEZ PRZEGRODY BUDOWLANE

PRZEPŁYW CIEPŁA PRZEZ PRZEGRODY BUDOWLANE PRZEPŁYW CIEPŁA PRZEZ PRZEGRODY BUDOWLANE dr inż. Andrzej Dzięgielewski 1 OZNACZENIA I SYMBOLE Q - ciepło, energia, J, kwh, (kcal) Q - moc cieplna, strumień ciepła, J/s, W (kw), (Gcal/h) OZNACZENIA I SYMBOLE

Bardziej szczegółowo

POLITECHNIKA ŁÓDZKA INSTRUKCJA Z LABORATORIUM W ZAKŁADZIE BIOFIZYKI. Ćwiczenie 5 POMIAR WZGLĘDNEJ LEPKOŚCI CIECZY PRZY UŻYCIU

POLITECHNIKA ŁÓDZKA INSTRUKCJA Z LABORATORIUM W ZAKŁADZIE BIOFIZYKI. Ćwiczenie 5 POMIAR WZGLĘDNEJ LEPKOŚCI CIECZY PRZY UŻYCIU POLITECHNIKA ŁÓDZKA INSTRUKCJA Z LABORATORIUM W ZAKŁADZIE BIOFIZYKI Ćwiczenie 5 POMIAR WZGLĘDNEJ LEPKOŚCI CIECZY PRZY UŻYCIU WISKOZYMETRU KAPILARNEGO I. WSTĘP TEORETYCZNY Ciecze pod względem struktury

Bardziej szczegółowo

Ćwiczenie 2: Właściwości osmotyczne koloidalnych roztworów biopolimerów.

Ćwiczenie 2: Właściwości osmotyczne koloidalnych roztworów biopolimerów. 1. Część teoretyczna Właściwości koligatywne Zjawiska osmotyczne związane są z równowagą w układach dwu- lub więcej składnikowych, przy czym dotyczy roztworów substancji nielotnych (soli, polisacharydów,

Bardziej szczegółowo

LABORATORIUM PODSTAW BUDOWY URZĄDZEŃ DLA PROCESÓW MECHANICZNYCH

LABORATORIUM PODSTAW BUDOWY URZĄDZEŃ DLA PROCESÓW MECHANICZNYCH LABORATORIUM PODSTAW BUDOWY URZĄDZEŃ DLA PROCESÓW MECHANICZNYCH Temat: Badanie cyklonu ZAKŁAD APARATURY PRZEMYSŁOWEJ POLITECHNIKA WARSZAWSKA WYDZIAŁ BMiP 1. Cel ćwiczenia Celem ćwiczenia jest zapoznanie

Bardziej szczegółowo

KLASA II PROGRAM NAUCZANIA DLA GIMNAZJUM TO JEST FIZYKA M.BRAUN, W. ŚLIWA (M. Małkowska)

KLASA II PROGRAM NAUCZANIA DLA GIMNAZJUM TO JEST FIZYKA M.BRAUN, W. ŚLIWA (M. Małkowska) KLASA II PROGRAM NAUZANIA LA GIMNAZJUM TO JEST FIZYKA M.RAUN, W. ŚLIWA (M. Małkowska) Wymagania Temat lekcji ele operacyjne : Kategoria celów podstawowe ponadpodstawowe konieczne podstawowe rozszerzające

Bardziej szczegółowo

Wykład 2. Anna Ptaszek. 7 października Katedra Inżynierii i Aparatury Przemysłu Spożywczego. Chemia fizyczna - wykład 2. Anna Ptaszek 1 / 1

Wykład 2. Anna Ptaszek. 7 października Katedra Inżynierii i Aparatury Przemysłu Spożywczego. Chemia fizyczna - wykład 2. Anna Ptaszek 1 / 1 Wykład 2 Katedra Inżynierii i Aparatury Przemysłu Spożywczego 7 października 2015 1 / 1 Zjawiska koligatywne Rozpuszczenie w wodzie substancji nielotnej powoduje obniżenie prężności pary nasyconej P woda

Bardziej szczegółowo

Wyznaczanie ciepła topnienia lodu

Wyznaczanie ciepła topnienia lodu C4 Wyznaczanie ciepła topnienia lodu Celem ćwiczenia jest wyznaczenie ciepła topnienia lodu metoda kalorymetryczną. Zagadnienia do przygotowania: temperatura i energia wewnętrzna; ciepło, ciepło właściwe,

Bardziej szczegółowo

PROFIL PRĘDKOŚCI W RURZE PROSTOLINIOWEJ

PROFIL PRĘDKOŚCI W RURZE PROSTOLINIOWEJ LABORATORIUM MECHANIKI PŁYNÓW Ćwiczenie N 7 PROFIL PRĘDKOŚCI W RURZE PROSTOLINIOWEJ . Cel ćwiczenia Doświadczalne i teoretyczne wyznaczenie profilu prędkości w rurze prostoosiowej 2. Podstawy teoretyczne:

Bardziej szczegółowo

WYZNACZANIE CIEPŁA TOPNIENIA LODU METODĄ BILANSU CIEPLNEGO

WYZNACZANIE CIEPŁA TOPNIENIA LODU METODĄ BILANSU CIEPLNEGO ĆWICZENIE 21 WYZNACZANIE CIEPŁA TOPNIENIA LODU METODĄ BILANSU CIEPLNEGO Cel ćwiczenia: Wyznaczenie ciepła topnienia lodu, zapoznanie się z pojęciami ciepła topnienia i ciepła właściwego. Zagadnienia: Zjawisko

Bardziej szczegółowo

Plan wynikowy dla klasy II do programu i podręcznika To jest fizyka

Plan wynikowy dla klasy II do programu i podręcznika To jest fizyka Plan wynikowy dla klasy II do programu i podręcznika To jest fizyka Wymagania Temat lekcji ele operacyjne uczeń: Kategoria celów podstawowe Ponad podstawowe konieczne podstawowe rozszerzające dopełniające

Bardziej szczegółowo

Statyka Cieczy i Gazów. Temat : Podstawy teorii kinetyczno-molekularnej budowy ciał

Statyka Cieczy i Gazów. Temat : Podstawy teorii kinetyczno-molekularnej budowy ciał Statyka Cieczy i Gazów Temat : Podstawy teorii kinetyczno-molekularnej budowy ciał 1. Podstawowe założenia teorii kinetyczno-molekularnej budowy ciał: Ciała zbudowane są z cząsteczek. Pomiędzy cząsteczkami

Bardziej szczegółowo

Wymagania programowe na oceny szkolne z podziałem na treści Fizyka klasa II Gimnazjum

Wymagania programowe na oceny szkolne z podziałem na treści Fizyka klasa II Gimnazjum Wymagania programowe na oceny szkolne z podziałem na treści Fizyka klasa II Gimnazjum 5. Siły w przyrodzie Temat według 5.1. Rodzaje i skutki oddziaływań rozpoznaje na przykładach oddziaływania bezpośrednie

Bardziej szczegółowo

Materiały pomocnicze do laboratorium z przedmiotu Metody i Narzędzia Symulacji Komputerowej

Materiały pomocnicze do laboratorium z przedmiotu Metody i Narzędzia Symulacji Komputerowej Materiały pomocnicze do laboratorium z przedmiotu Metody i Narzędzia Symulacji Komputerowej w Systemach Technicznych Symulacja prosta dyszy pomiarowej Bendemanna Opracował: dr inż. Andrzej J. Zmysłowski

Bardziej szczegółowo

ĆWICZENIE 22 WYZNACZANIE CIEPŁA PAROWANIA WODY W TEMPERETATURZE WRZENIA

ĆWICZENIE 22 WYZNACZANIE CIEPŁA PAROWANIA WODY W TEMPERETATURZE WRZENIA ĆWICZENIE 22 WYZNACZANIE CIEPŁA PAROWANIA WODY W TEMPERETATURZE WRZENIA Aby parowanie cieczy zachodziło w stałej temperaturze należy dostarczyć jej określoną ilość ciepła w jednostce czasu. Wielkość równą

Bardziej szczegółowo

Pomiar współczynnika przewodzenia ciepła ciał stałych

Pomiar współczynnika przewodzenia ciepła ciał stałych Katedra Silników Spalinowych i Pojazdów ATH ZAKŁAD TERMODYNAMIKI Pomiar współczynnika przewodzenia ciepła ciał stałych - - Wiadomości wstępne Przewodzenie ciepła jest procesem polegającym na przenoszeniu

Bardziej szczegółowo

Część A. Aparat wyparny jednodziałowy

Część A. Aparat wyparny jednodziałowy ZATĘŻANIE ROTWORÓW W APARATACH WYPARNYCH Celem ćwiczenia jest zapoznanie się z budową i pracą aparatów wyparnych o działaniu ciągłym wraz z praktycznym zatężaniem rozcieńczonego roztworu wodnego. Ćwiczenie

Bardziej szczegółowo

PLAN REALIZACJI MATERIAŁU NAUCZANIA FIZYKI W GIMNAZJUM WRAZ Z OKREŚLENIEM WYMAGAŃ EDUKACYJNYCH

PLAN REALIZACJI MATERIAŁU NAUCZANIA FIZYKI W GIMNAZJUM WRAZ Z OKREŚLENIEM WYMAGAŃ EDUKACYJNYCH PLAN REALIZACJI MATERIAŁU NAUCZANIA FIZYKI W GIMNAZJUM WRAZ Z OKREŚLENIEM WYMAGAŃ EDUKACYJNYCH Krzysztof Horodecki, Artur Ludwikowski, Fizyka 2. Podręcznik dla gimnazjum, Gdańskie Wydawnictwo Oświatowe

Bardziej szczegółowo

Podstawy energetyki cieplnej cz1: , cz2:

Podstawy energetyki cieplnej cz1: , cz2: Podstawy energetyki cieplnej cz1: 20.09.2017, cz2: 27.09.2017 Podstawowe parametry Energia cieplna Moc cieplna Ciepło topnienia i parowania Wymiana ciepła Przykładowe zadania obliczeniowe Wykład wprowadzający

Bardziej szczegółowo

LABORATORIUM METROLOGII

LABORATORIUM METROLOGII LABORATORIUM METROLOGII POMIARY PRZEWODNOŚCI CIEPLNEJ CIAŁ STAŁYCH Cel ćwiczenia: zapoznanie z metodami pomiaru współczynnika przewodzenia ciepła, oraz jego wyznaczenie metodą stacjonarną. 1 WPROWADZENIE

Bardziej szczegółowo

WYMAGANIA EDUKACYJNE Z FIZYKI

WYMAGANIA EDUKACYJNE Z FIZYKI WYMAGANIA EDUKACYJNE Z FIZYKI KLASA I Budowa materii Wymagania na stopień dopuszczający obejmują treści niezbędne dla dalszego kształcenia oraz użyteczne w pozaszkolnej działalności ucznia. Uczeń: rozróżnia

Bardziej szczegółowo

Pomiary ciepła spalania i wartości opałowej paliw gazowych

Pomiary ciepła spalania i wartości opałowej paliw gazowych Pomiary ciepła spalania i wartości opałowej paliw gazowych Ciepło spalania Q s jest to ilość ciepła otrzymana przy spalaniu całkowitym i zupełnym jednostki paliwa wagowej lub objętościowej, gdy produkty

Bardziej szczegółowo

Para wodna najczęściej jest produkowana w warunkach stałego ciśnienia.

Para wodna najczęściej jest produkowana w warunkach stałego ciśnienia. PARA WODNA 1. PRZEMIANY FAZOWE SUBSTANCJI JEDNORODNYCH Para wodna najczęściej jest produkowana w warunkach stałego ciśnienia. Przy niezmiennym ciśnieniu zmiana wody o stanie początkowym odpowiadającym

Bardziej szczegółowo

Skraplanie czynnika chłodniczego R404A w obecności gazu inertnego. Autor: Tadeusz BOHDAL, Henryk CHARUN, Robert MATYSKO Środa, 06 Czerwiec :42

Skraplanie czynnika chłodniczego R404A w obecności gazu inertnego. Autor: Tadeusz BOHDAL, Henryk CHARUN, Robert MATYSKO Środa, 06 Czerwiec :42 Przeprowadzono badania eksperymentalne procesu skraplania czynnika chłodniczego R404A w kanale rurowym w obecności gazu inertnego powietrza. Wykazano negatywny wpływ zawartości powietrza w skraplaczu na

Bardziej szczegółowo

CIEPŁO O ZNANE CZY NIEZNANE?

CIEPŁO O ZNANE CZY NIEZNANE? CIEPŁO O ZNANE CZY NIEZNANE? prof. dr hab. Małgorzata Jóźwiak 1 Temperatura 2 Temperatura jest wielkości cią charakteryzującą stopień nagrzania danego ciała. a. 3 Temperaturę ciała można określić jako

Bardziej szczegółowo

Laboratorium komputerowe z wybranych zagadnień mechaniki płynów

Laboratorium komputerowe z wybranych zagadnień mechaniki płynów ANALIZA PRZEKAZYWANIA CIEPŁA I FORMOWANIA SIĘ PROFILU TEMPERATURY DLA NIEŚCIŚLIWEGO, LEPKIEGO PRZEPŁYWU LAMINARNEGO W PRZEWODZIE ZAMKNIĘTYM Cel ćwiczenia Celem ćwiczenia będzie obserwacja procesu formowania

Bardziej szczegółowo

Anna Nagórna Wrocław, r. nauczycielka chemii i fizyki. Plan pracy dydaktycznej na fizyce w klasach drugich w roku szkolnym 2016/2017

Anna Nagórna Wrocław, r. nauczycielka chemii i fizyki. Plan pracy dydaktycznej na fizyce w klasach drugich w roku szkolnym 2016/2017 Anna Nagórna Wrocław,.09.016 r. nauczycielka chemii i fizyki Plan pracy dydaktycznej na fizyce w klasach drugich w roku szkolnym 016/017 na podstawie Programu nauczania fizyki w gimnazjum autorstwa Barbary

Bardziej szczegółowo

POLITECHNIKA GDAŃSKA WYDZIAŁ MECHANICZNY

POLITECHNIKA GDAŃSKA WYDZIAŁ MECHANICZNY POLITECHNIKA GDAŃSKA WYDZIAŁ MECHANICZNY AUTOMATYKA CHŁODNICZA TEMAT: Racje techniczne wykorzystania rurki kapilarnej lub dyszy w małych urządzeniach chłodniczych i sprężarkowych pompach ciepła Mateusz

Bardziej szczegółowo

Wyznaczenie współczynników przejmowania ciepła dla konwekcji wymuszonej

Wyznaczenie współczynników przejmowania ciepła dla konwekcji wymuszonej LABORATORIUM TERMODYNAMIKI INSTYTUTU TECHNIKI CIEPLNEJ I MECHANIKI PŁYNÓW WYDZIAŁ MECHANICZNO-ENERGETYCZNY POLITECHNIKI WROCŁAWSKIEJ INSTRUKCJA LABORATORYJNA Temat ćwiczenia 18 Wyznaczenie współczynników

Bardziej szczegółowo

Podstawowe prawa opisujące właściwości gazów zostały wyprowadzone dla gazu modelowego, nazywanego gazem doskonałym (idealnym).

Podstawowe prawa opisujące właściwości gazów zostały wyprowadzone dla gazu modelowego, nazywanego gazem doskonałym (idealnym). Spis treści 1 Stan gazowy 2 Gaz doskonały 21 Definicja mikroskopowa 22 Definicja makroskopowa (termodynamiczna) 3 Prawa gazowe 31 Prawo Boyle a-mariotte a 32 Prawo Gay-Lussaca 33 Prawo Charlesa 34 Prawo

Bardziej szczegółowo

Wnikanie ciepła pomiędzy powierzchnią ścianki a płynem, gazem opisuje równanie różniczkowe Newtona: Nu liczba Nusselta, Gr liczba Grashofa,

Wnikanie ciepła pomiędzy powierzchnią ścianki a płynem, gazem opisuje równanie różniczkowe Newtona: Nu liczba Nusselta, Gr liczba Grashofa, KONWEKCJA (WNIKANIE). Dotyczy głównie przenoszenia ciepła w warstwie granicznej pomiędzy płynem (cieczą, gazem) a ścianką rurociągu (ciałem stałym).. Związana jest z ruchem płynów. 3. Konwekcyjny ruch

Bardziej szczegółowo

Szczegółowy rozkład materiału z fizyki dla klasy II gimnazjum zgodny z nową podstawą programową.

Szczegółowy rozkład materiału z fizyki dla klasy II gimnazjum zgodny z nową podstawą programową. Szczegółowy rozkład materiału z fizyki dla klasy gimnazjum zgodny z nową podstawą programową. Lekcja organizacyjna. Omówienie programu nauczania i przypomnienie wymagań przedmiotowych Tytuł rozdziału w

Bardziej szczegółowo

Ciśnienie definiujemy jako stosunek siły parcia działającej na jednostkę powierzchni do wielkości tej powierzchni.

Ciśnienie definiujemy jako stosunek siły parcia działającej na jednostkę powierzchni do wielkości tej powierzchni. Ciśnienie i gęstość płynów Autorzy: Zbigniew Kąkol, Bartek Wiendlocha Powszechnie przyjęty jest podział materii na ciała stałe i płyny. Pod pojęciem substancji, która może płynąć rozumiemy zarówno ciecze

Bardziej szczegółowo

K raków 26 ma rca 2011 r.

K raków 26 ma rca 2011 r. K raków 26 ma rca 2011 r. Zadania do ćwiczeń z Podstaw Fizyki na dzień 1 kwietnia 2011 r. r. dla Grupy II Zadanie 1. 1 kg/s pary wo dne j o ciśnieniu 150 atm i temperaturze 342 0 C wpada do t urbiny z

Bardziej szczegółowo

1) Rozmiar atomu to około? Która z odpowiedzi jest nieprawidłowa? a) 0, m b) 10-8 mm c) m d) km e) m f)

1) Rozmiar atomu to około? Która z odpowiedzi jest nieprawidłowa? a) 0, m b) 10-8 mm c) m d) km e) m f) 1) Rozmiar atomu to około? Która z odpowiedzi jest nieprawidłowa? a) 0,0000000001 m b) 10-8 mm c) 10-10 m d) 10-12 km e) 10-15 m f) 2) Z jakich cząstek składają się dodatnio naładowane jądra atomów? (e

Bardziej szczegółowo

WYKONUJEMY POMIARY. Ocenę DOSTATECZNĄ otrzymuje uczeń, który :

WYKONUJEMY POMIARY. Ocenę DOSTATECZNĄ otrzymuje uczeń, który : WYKONUJEMY POMIARY Ocenę DOPUSZCZAJĄCĄ otrzymuje uczeń, który : wie, w jakich jednostkach mierzy się masę, długość, czas, temperaturę wie, do pomiaru jakich wielkości służy barometr, menzurka i siłomierz

Bardziej szczegółowo

Skuteczność izolacji termicznych

Skuteczność izolacji termicznych Skuteczność izolacji termicznych Opracowanie Polskiego Stowarzyszenia Wykonawców Izolacji Przemysłowych Warszawa, marzec 2014 rok 1.1. Rola izolacji termicznych. W naszych warunkach klimatycznych izolacje

Bardziej szczegółowo

wrzenie - np.: kotły parowe, wytwornice pary, chłodziarki parowe, chłodzenie (np. reaktory jądrowe, silniki rakietowe, magnesy nadprzewodzące)

wrzenie - np.: kotły parowe, wytwornice pary, chłodziarki parowe, chłodzenie (np. reaktory jądrowe, silniki rakietowe, magnesy nadprzewodzące) Wymiana ciepła podczas wrzenia 1. Wstęp wrzenie - np.: kotły parowe, wytwornice pary, chłodziarki parowe, chłodzenie (np. reaktory jądrowe, silniki rakietowe, magnesy nadprzewodzące) współczynnik wnikania

Bardziej szczegółowo

WYZNACZANIE WSPÓŁCZYNNIKA LEPKOŚCI CIECZY NA PODSTAWIE PRAWA STOKESA

WYZNACZANIE WSPÓŁCZYNNIKA LEPKOŚCI CIECZY NA PODSTAWIE PRAWA STOKESA ĆWICZENIE 8 WYZNACZANIE WSPÓŁCZYNNIKA LEPKOŚCI CIECZY NA PODSTAWIE PRAWA STOKESA Cel ćwiczenia: Badanie ruchu ciał spadających w ośrodku ciekłym, wyznaczenie współczynnika lepkości cieczy metodą Stokesa

Bardziej szczegółowo

2.2 Wyznaczanie ciepła topnienia lodu(c4)

2.2 Wyznaczanie ciepła topnienia lodu(c4) Wyznaczanie ciepła topnienia lodu(c4) 81 2.2 Wyznaczanie ciepła topnienia lodu(c4) Celem ćwiczenia jest pomiar ciepła topnienia lodu. Zagadnienia do przygotowania: temperatura i energia wewnętrzna; przepływ

Bardziej szczegółowo

Metoda Elementów Skończonych. Projekt: COMSOL Multiphysics 3.4.

Metoda Elementów Skończonych. Projekt: COMSOL Multiphysics 3.4. Politechnika Poznańska Metoda Elementów Skończonych Projekt: COMSOL Multiphysics 3.4. Prowadzący: dr hab. Tomasz Stręk Wykonali: Widerowski Karol Wysocki Jacek Wydział: Budowa Maszyn i Zarządzania Kierunek:

Bardziej szczegółowo

Modelowanie w projektowaniu maszyn i procesów cz.7

Modelowanie w projektowaniu maszyn i procesów cz.7 Modelowanie w projektowaniu maszyn i procesów cz.7 Solvery MES zaimplementowane do środowisk CAD - termika Dr hab. inż. Piotr Pawełko p. 141 Piotr.Pawełko@zut.edu.pl www.piopawelko.zut.edu.pl Przekazywanie

Bardziej szczegółowo

Wykład FIZYKA I. 14. Termodynamika fenomenologiczna cz.ii. Dr hab. inż. Władysław Artur Woźniak

Wykład FIZYKA I. 14. Termodynamika fenomenologiczna cz.ii.  Dr hab. inż. Władysław Artur Woźniak Wykład FIZYKA I 14. Termodynamika fenomenologiczna cz.ii Dr hab. inż. Władysław Artur Woźniak Instytut Fizyki Politechniki Wrocławskiej http://www.if.pwr.wroc.pl/~wozniak/fizyka1.html GAZY DOSKONAŁE Przez

Bardziej szczegółowo

dn dt C= d ( pv ) = d dt dt (nrt )= kt Przepływ gazu Pompowanie przez przewód o przewodności G zbiornik przewód pompa C A , p 1 , S , p 2 , S E C B

dn dt C= d ( pv ) = d dt dt (nrt )= kt Przepływ gazu Pompowanie przez przewód o przewodności G zbiornik przewód pompa C A , p 1 , S , p 2 , S E C B Pompowanie przez przewód o przewodności G zbiornik przewód pompa C A, p 2, S E C B, p 1, S C [W] wydajność pompowania C= d ( pv ) = d dt dt (nrt )= kt dn dt dn / dt - ilość cząstek przepływających w ciągu

Bardziej szczegółowo

całkowite rozproszone

całkowite rozproszone Kierunek: Elektrotechnika, II stopień, semestr 1 Technika świetlna i elektrotermia Laboratorium Ćwiczenie nr 14 Temat: BADANIE KOLEKTORÓW SŁONECZNYCH 1. Wiadomości podstawowe W wyniku przemian jądrowych

Bardziej szczegółowo

ZAKŁAD POJAZDÓW SAMOCHODOWYCH I SILNIKÓW SPALINOWYCH ZPSiSS WYDZIAŁ BUDOWY MASZYN I LOTNICTWA

ZAKŁAD POJAZDÓW SAMOCHODOWYCH I SILNIKÓW SPALINOWYCH ZPSiSS WYDZIAŁ BUDOWY MASZYN I LOTNICTWA ZAKŁAD POJAZDÓW SAMOCHODOWYCH I SILNIKÓW SPALINOWYCH ZPSiSS WYDZIAŁ BUDOWY MASZYN I LOTNICTWA POLITECHNIKA RZESZOWSKA im. IGNACEGO ŁUKASIEWICZA Al. Powstańców Warszawy 8, 35-959 Rzeszów, Tel: 854-31-1,

Bardziej szczegółowo

Instrukcja do laboratorium z fizyki budowli.

Instrukcja do laboratorium z fizyki budowli. Instrukcja do laboratorium z fizyki budowli. Ćwiczenie: Pomiar współczynnika przewodzenia ciepła materiałów budowlanych Strona 1 z 5 Cel ćwiczenia Prezentacja metod stacjonarnych i dynamicznych pomiaru

Bardziej szczegółowo

Laboratorium odnawialnych źródeł energii

Laboratorium odnawialnych źródeł energii Laboratorium odnawialnych źródeł energii Ćwiczenie nr 4 Temat: Wyznaczanie sprawności kolektora słonecznego. Politechnika Gdańska Wydział Fizyki Technicznej i Matematyki Stosowanej Fizyka i technika konwersji

Bardziej szczegółowo

Katedra Chemii Fizycznej Uniwersytetu Łódzkiego

Katedra Chemii Fizycznej Uniwersytetu Łódzkiego Katedra Chemii Fizycznej Uniwersytetu Łódzkiego Zastosowanie destylacji z parą wodną do oznaczania masy cząsteczkowej cieczy niemieszającej się z wodą opracował prof. B. Pałecz ćwiczenie nr 35 Zakres zagadnień

Bardziej szczegółowo

Spis treści. PRZEDMOWA.. 11 WYKAZ WAśNIEJSZYCH OZNACZEŃ.. 13

Spis treści. PRZEDMOWA.. 11 WYKAZ WAśNIEJSZYCH OZNACZEŃ.. 13 Spis treści PRZEDMOWA.. 11 WYKAZ WAśNIEJSZYCH OZNACZEŃ.. 13 Wykład 16: TERMODYNAMIKA POWIETRZA WILGOTNEGO ciąg dalszy 21 16.1. Izobaryczne chłodzenie i ogrzewanie powietrza wilgotnego.. 22 16.2. Izobaryczne

Bardziej szczegółowo

WYDZIAŁ LABORATORIUM FIZYCZNE

WYDZIAŁ LABORATORIUM FIZYCZNE 1 W S E i Z W WARSZAWIE WYDZIAŁ LABORATORIUM FIZYCZNE Ćwiczenie Nr 3 Temat: WYZNACZNIE WSPÓŁCZYNNIKA LEPKOŚCI METODĄ STOKESA Warszawa 2009 2 1. Podstawy fizyczne Zarówno przy przepływach płynów (ciecze

Bardziej szczegółowo

25P3 POWTÓRKA FIKCYJNY EGZAMIN MATURALNYZ FIZYKI I ASTRONOMII - III POZIOM PODSTAWOWY

25P3 POWTÓRKA FIKCYJNY EGZAMIN MATURALNYZ FIZYKI I ASTRONOMII - III POZIOM PODSTAWOWY 25P3 POWTÓRKA FIKCYJNY EGZAMIN MATURALNYZ FIZYKI I ASTRONOMII - III Hydrostatyka Gazy Termodynamika Elektrostatyka Prąd elektryczny stały POZIOM PODSTAWOWY Rozwiązanie zadań należy zapisać w wyznaczonych

Bardziej szczegółowo